{"type": "pack", "schemaVersion": "2.2", "id": "tr.g08.tektas.1-donem", "version": 8, "country": "TR", "lang": "tr", "grade": 8, "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "theme": "8. Sınıf Teknoloji ve Tasarım — 1. Dönem — İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması, Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler, Tanıtım ve Pazarlama", "license": "CC-BY-NC-4.0", "source": "alika-atolye-yeni-sistem-y8", "sources": [{"sourceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p", "documentType": "curriculum", "purpose": "curriculum", "sourceFormat": "pdf", "title": "Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı (Ortaokul 7 ve 8. Sınıflar), 2018", "downloadUrl": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "publicationYear": 2018, "sha256": "c1513484516db6f19d49e777c3b5d0fb5ea4615c5f7851d759dad6f20c15cb40", "pageCount": 28}], "levelScale": [1, 5], "contentContractVersion": "2.2", "contractPolicy": {"questionCount": 50, "answerBalance": [13, 13, 12, 12], "minFamilies": 12, "maxPerFamily": 5, "objectiveBalanceMode": "coverage", "everyNoteHasFigure": false, "minFiguredQuestions": 0}, "visualPolicy": {"version": "1.3.0", "everyNote": false, "questionMinimumPercent": 0, "balancedByObjective": false, "rationale": "Görsel yalnız çözüm kanıtı gerektirdiğinde kullanılır."}, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "objectives": ["TT.8.A.1.1", "TT.8.A.1.2", "TT.8.A.1.5", "TT.8.A.1.6", "TT.8.B.1.2", "TT.8.B.1.3", "TT.8.B.1.4", "TT.8.B.2.1", "TT.8.B.2.2"], "coverage": {"TT.8.A.1.1": {"notes": ["tr.g08.tektas.y8-t01.n01"], "questions": 6}, "TT.8.A.1.2": {"notes": ["tr.g08.tektas.y8-t01.n01"], "questions": 6}, "TT.8.A.1.5": {"notes": ["tr.g08.tektas.y8-t01.n01"], "questions": 6}, "TT.8.A.1.6": {"notes": ["tr.g08.tektas.y8-t01.n01"], "questions": 5}, "TT.8.B.1.2": {"notes": ["tr.g08.tektas.y8-t01.n01"], "questions": 5}, "TT.8.B.1.3": {"notes": ["tr.g08.tektas.y8-t01.n01"], "questions": 6}, "TT.8.B.1.4": {"notes": ["tr.g08.tektas.y8-t01.n01"], "questions": 6}, "TT.8.B.2.1": {"notes": ["tr.g08.tektas.y8-t01.n01"], "questions": 5}, "TT.8.B.2.2": {"notes": ["tr.g08.tektas.y8-t01.n01"], "questions": 5}}, "counts": {"notes": 1, "questions": 50}, "producerId": "claude-y8-birlestir", "labels": {"y8-t01": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "y8-t01-ana": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "y8-t01.y8-t01-n001-alt": "Koruma türü ve neyi koruduğu başlıklı iki sütunlu, dört satırlı bir tablo. Patent, faydalı model, marka ve endüstriyel tasarım satırlarının her birinin karşısında korunan şey yazılıdır.", "y8-t01.y8-t01-n001-caption": "Fikirlerin korunma yolları", "y8-t01.y8-t01-n001-h0": "Koruma türü", "y8-t01.y8-t01-n001-h1": "Neyi korur", "y8-t01.y8-t01-n001-r0c0": "Patent belgesi", "y8-t01.y8-t01-n001-r0c1": "Yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir buluşu", "y8-t01.y8-t01-n001-r1c0": "Faydalı model belgesi", "y8-t01.y8-t01-n001-r1c1": "Yeni ve sanayiye uygulanabilir buluşu (buluş basamağı aranmaz)", "y8-t01.y8-t01-n001-r2c0": "Marka tescili", "y8-t01.y8-t01-n001-r2c1": "Mal ya da hizmeti ayıran ad ve işareti", "y8-t01.y8-t01-n001-r3c0": "Endüstriyel tasarım tescili", "y8-t01.y8-t01-n001-r3c1": "Ürünün biçim, çizgi ve renk gibi dış görünümünü", "y8-t01.y8-t01-q003-alt": "Yenilik örneği ve yenilik türü başlıklı iki sütunlu, dört satırlı tablo. İlk üç satırda tür yazılıdır, dördüncü satırın tür hücresinde soru işareti vardır ve satır vurgulanmıştır.", "y8-t01.y8-t01-q003-caption": "Yenilik örnekleri", "y8-t01.y8-t01-q003-h0": "Yenilik örneği", "y8-t01.y8-t01-q003-h1": "Yenilik türü", "y8-t01.y8-t01-q003-r0c0": "Kendi kendini temizleyen yeni bir cam yüzey", "y8-t01.y8-t01-q003-r0c1": "Ürün yeniliği", "y8-t01.y8-t01-q003-r1c0": "Çevrimiçi randevuyla ders veren yeni bir kurs servisi", "y8-t01.y8-t01-q003-r1c1": "Hizmet yeniliği", "y8-t01.y8-t01-q003-r2c0": "Ürün için yeni ambalaj ve yeni bir satış yöntemi", "y8-t01.y8-t01-q003-r2c1": "Pazarlama yeniliği", "y8-t01.y8-t01-q003-r3c0": "İşlerin bölümler arasında yeni bir iş akışıyla paylaşılması", "y8-t01.y8-t01-q008-alt": "Soldaki çizimde tek parçalı, yatay uzun bir dikdörtgen masa tablası vardır. Sağdaki çizimde aynı tabla aralarında boşluk bırakılmış, bağımsız duran iki ayrı dikdörtgen parça olarak çizilmiştir. Soldan sağa doğru bir ok vardır. Çizim ölçekli değildir.", "y8-t01.y8-t01-q008-caption": "Masa tablasının değişiklik öncesi ve sonrası", "y8-t01.y8-t01-q008-l0": "Önce", "y8-t01.y8-t01-q008-l1": "Sonra", "y8-t01.y8-t01-q011-alt": "Ürün değişikliği ve uygulanan işlem başlıklı iki sütunlu, dört satırlı tablo. İlk üç satırda işlem adı yazılıdır, dördüncü satırın işlem hücresinde soru işareti vardır ve bu satır vurgulanmıştır.", "y8-t01.y8-t01-q011-caption": "Ürün değişiklikleri", "y8-t01.y8-t01-q011-h0": "Ürün değişikliği", "y8-t01.y8-t01-q011-h1": "Uygulanan işlem", "y8-t01.y8-t01-q011-r0c0": "Tek parça bir raf, yan yana dizilebilen modüllere ayrılıyor", "y8-t01.y8-t01-q011-r0c1": "Böl", "y8-t01.y8-t01-q011-r1c0": "Saat ve telefon işlevi tek cihazda toplanıyor", "y8-t01.y8-t01-q011-r1c1": "Birleştir", "y8-t01.y8-t01-q011-r2c0": "Gereksiz görülen bir tuş cihazdan kaldırılıyor", "y8-t01.y8-t01-q011-r2c1": "Çıkart", "y8-t01.y8-t01-q011-r3c0": "Aynı soğutma bölmesi ikinci kez eklenerek kapasite artırılıyor", "y8-t01.y8-t01-q016-alt": "Korunacak şey ve koruma türü başlıklı iki sütunlu, dört satırlı tablo. İlk üç satırda koruma türü yazılıdır; dördüncü satırın koruma türü hücresi boştur ve soru işareti vardır.", "y8-t01.y8-t01-q016-caption": "Koruma örnekleri", "y8-t01.y8-t01-q016-h0": "Korunacak şey", "y8-t01.y8-t01-q016-h1": "Koruma türü", "y8-t01.y8-t01-q016-r0c0": "Yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir bir çözüm", "y8-t01.y8-t01-q016-r0c1": "Patent belgesi", "y8-t01.y8-t01-q016-r1c0": "Yeni ve sanayiye uygulanabilir bir çözüm (buluş basamağı aranmaz)", "y8-t01.y8-t01-q016-r1c1": "Faydalı model belgesi", "y8-t01.y8-t01-q016-r2c0": "Ürünün biçimi, çizgileri ve rengi", "y8-t01.y8-t01-q016-r2c1": "Endüstriyel tasarım tescili", "y8-t01.y8-t01-q016-r3c0": "Ürünün adı ve logosu", "y8-t01.y8-t01-q024-alt": "Soldaki Çizim 1, düz bir kare biçimindedir ve bu kareye tek yönden bakılan bir görünüş verir. Sağdaki Çizim 2, bir kare ön yüz ile onun arkasında yukarı ve sağa kaymış ikinci bir kareyi köşe çizgileriyle birleştiren, küp benzeri bir nesnedir. Çizim ölçekli değildir.", "y8-t01.y8-t01-q024-caption": "Bir nesnenin iki çizimi", "y8-t01.y8-t01-q024-l0": "Çizim 1", "y8-t01.y8-t01-q024-l1": "Çizim 2", "y8-t01.y8-t01-q027-alt": "Sıra ve aşama başlıklı iki sütunlu, dört satırlı tablo. Birinci, ikinci ve dördüncü sırada aşama adı yazılıdır; üçüncü sırada aşama hücresinde soru işareti vardır ve satır vurgulanmıştır.", "y8-t01.y8-t01-q027-caption": "Taslaktan üretilen nesneye giden aşamalar", "y8-t01.y8-t01-q027-h0": "Sıra", "y8-t01.y8-t01-q027-h1": "Aşama", "y8-t01.y8-t01-q027-r0c1": "Taslak çizim", "y8-t01.y8-t01-q027-r1c1": "Bilgisayarda üç boyutlu model", "y8-t01.y8-t01-q027-r3c1": "Yazıcıda katman katman baskı", "y8-t01.y8-t01-q030-alt": "Aşama ve ne olur başlıklı iki sütunlu, üç satırlı tablo. Birinci satırda algılama, üçüncü satırda tepki yazılıdır; ikinci satırın iki hücresinde de soru işareti vardır ve satır vurgulanmıştır.", "y8-t01.y8-t01-q030-caption": "Sensörlü lambanın aşamaları", "y8-t01.y8-t01-q030-h0": "Aşama", "y8-t01.y8-t01-q030-h1": "Ne olur?", "y8-t01.y8-t01-q030-r0c0": "Algılama", "y8-t01.y8-t01-q030-r0c1": "Hareket sensörü bir kişinin geçişini sinyale çevirir", "y8-t01.y8-t01-q030-r2c0": "Tepki", "y8-t01.y8-t01-q030-r2c1": "Lamba yanar", "y8-t01.y8-t01-q033-alt": "Durum, sensör türü ve tepki başlıklı üç sütunlu, dört satırlı tablo. İlk üç satırda sensör türü yazılıdır; dördüncü satırın sensör türü hücresinde soru işareti vardır ve satır vurgulanmıştır.", "y8-t01.y8-t01-q033-caption": "Sensör örnekleri", "y8-t01.y8-t01-q033-h0": "Durum", "y8-t01.y8-t01-q033-h1": "Sensör türü", "y8-t01.y8-t01-q033-h2": "Tepki", "y8-t01.y8-t01-q033-r0c0": "Akşam hava kararınca sokak lambası", "y8-t01.y8-t01-q033-r0c1": "Işık sensörü", "y8-t01.y8-t01-q033-r0c2": "Lamba yanar", "y8-t01.y8-t01-q033-r1c0": "Merdivene biri girince aydınlatma", "y8-t01.y8-t01-q033-r1c1": "Hareket sensörü", "y8-t01.y8-t01-q033-r1c2": "Lamba yanar", "y8-t01.y8-t01-q033-r2c0": "Fırın sıcaklığı yükselince", "y8-t01.y8-t01-q033-r2c1": "Isı sensörü", "y8-t01.y8-t01-q033-r2c2": "Isıtıcı kapanır", "y8-t01.y8-t01-q033-r3c0": "Alkış sesiyle yanan lamba", "y8-t01.y8-t01-q033-r3c2": "Lamba yanar", "y8-t01.y8-t01-q037-alt": "Araç ve bağlantıyla sağlanan işlev başlıklı iki sütunlu, dört satırlı tablo. İlk üç satırda işlev yazılıdır; dördüncü satırın işlev hücresinde soru işareti vardır ve satır vurgulanmıştır.", "y8-t01.y8-t01-q037-caption": "İnternete bağlı araçlar ve işlevleri", "y8-t01.y8-t01-q037-h0": "Araç", "y8-t01.y8-t01-q037-h1": "Bağlantıyla sağlanan işlev", "y8-t01.y8-t01-q037-r0c0": "Modem", "y8-t01.y8-t01-q037-r0c1": "Cihazları internete bağlanabilir hâle getirir", "y8-t01.y8-t01-q037-r1c0": "Taşıt tanıma sistemi", "y8-t01.y8-t01-q037-r1c1": "Geçen aracın plakasını okuyup kayıtla eşleştirir", "y8-t01.y8-t01-q037-r2c0": "Akıllı ev sistemi", "y8-t01.y8-t01-q037-r2c1": "Evdeki cihazları uzaktan açıp kapatır", "y8-t01.y8-t01-q037-r3c0": "Navigasyon", "y8-t01.y8-t01-q047-alt": "Kurumsal kimlik ögesi ve uygulama başlıklı iki sütunlu, beş satırlı tablo. Ad, amblem, renk düzeni, yazı karakteri ve ambalaj satırlarının uygulamaları yazılıdır. Çizim bir firma içindir.", "y8-t01.y8-t01-q047-caption": "Bir firmanın kurumsal kimliği", "y8-t01.y8-t01-q047-h0": "Kurumsal kimlik ögesi", "y8-t01.y8-t01-q047-h1": "Uygulama", "y8-t01.y8-t01-q047-r0c0": "Ad", "y8-t01.y8-t01-q047-r0c1": "Karanfil Bisiklet", "y8-t01.y8-t01-q047-r1c0": "Amblem", "y8-t01.y8-t01-q047-r1c1": "Gümüş renkli bir bisiklet tekeri simgesi", "y8-t01.y8-t01-q047-r2c0": "Renk düzeni", "y8-t01.y8-t01-q047-r2c1": "Lacivert ve gümüş", "y8-t01.y8-t01-q047-r3c0": "Yazı karakteri", "y8-t01.y8-t01-q047-r3c1": "Kalın ve köşeli harfler", "y8-t01.y8-t01-q047-r4c0": "Ambalaj", "y8-t01.y8-t01-q047-r4c1": "Pembe ve sarı renkli süslü kutu", "y8-u-a1": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması", "y8-u-b1": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler", "y8-u-b2": "Tanıtım ve Pazarlama"}, "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "applicationYear": "2026–2027", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "publishBlocked": false, "publishReady": true, "productionStatus": "pre-publication-test", "producerDistribution": {"anthropic-claude-family": 1}, "disclosure": "Yeni sistem (11 Eki 2026): 1 görev Anthropic Claude modelleriyle üretildi. Claude yapısal denetim, Qoder üzerinden bağımsız kör inceleme (Qoder Efficient), DÜZELTME-1 (Claude Sonnet) ve Claude doğrulaması. Claude birleştirdi. İnsan/öğretmen incelemesi yapılmadı.", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fc63c622976a4389ffb6804910003fd92e0e4603aa9887d463465af196d418e8", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "contentContractHash": "sha256:74b5ee649f01933fd50dfeb7e29706e7dc1ddf0fe3e014ead2fe5cd0896ae7a1"}
{"type": "note", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "title": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["TT.8.A.1.1", "TT.8.A.1.2", "TT.8.A.1.5", "TT.8.A.1.6", "TT.8.B.1.2", "TT.8.B.1.3", "TT.8.B.1.4", "TT.8.B.2.1", "TT.8.B.2.2"], "body": "Ne öğreneceğim\nYeniliğin (inovasyonun) icat ve keşiften nasıl ayrıldığını, yenilik türlerini ve beş işlem basamağıyla fikir geliştirmeyi öğreneceğim. Fikirlerin patent, faydalı model, marka ve endüstriyel tasarım tescilleriyle nasıl korunduğunu, üç boyutlu tasarım ve 3D yazıcı mantığını, sensörleri ve internete bağlı araçları tanıyacağım. Son olarak tanıtım araçlarını, pazarlama tekniklerini, kurumsal kimliği ve hedef kitle analizini ayırt edeceğim.\n\nTemel kavramlar\nİcat: Daha önce bulunmayan bir araç, yöntem veya ürünü ortaya koymaktır. Yeni bir ses kayıt cihazının ilk kez yapılması icattır.\nKeşif: Var olan ama bilinmeyen bir şeyi ortaya çıkarmaktır. Bir mağarada yeni bir mineral damarının bulunması keşiftir.\nİnovasyon (yenilik): Yeni ya da geliştirilmiş bir fikrin işe yarar biçimde uygulanıp insanlara fayda sağlamasıdır. Fikrin yeni olması yetmez; kullanıma girmesi ve bir fark yaratması gerekir.\nİnovasyon türleri: Ürün yeniliği, ürünün kendisinin yeni ya da geliştirilmiş olmasıdır. Hizmet yeniliği, sunulan hizmetin yenilenmesidir. Pazarlama yeniliği, ambalaj, fiyat, tanıtım ya da satış yönteminin yenilenmesidir. Organizasyon yeniliği, çalışma düzeninin ve iş paylaşımının yenilenmesidir.\nAR-GE (araştırma-geliştirme): Yeni bilgi, ürün ve yöntem üretmek için yapılan sistemli çalışmadır. Değişime açık olmak ve kaynakları verimli kullanan sürdürülebilir çözümler aramak inovasyonu besler.\nBeş işlem basamağı: Böl, bir bütünü bağımsız parçalara ayırır. Birleştir, ayrı işlevleri tek üründe toplar. Çıkart, işlevi için gerekmeyen parçayı kaldırır. Çoğalt, bir parçayı birden fazla kullanır. Simetriyi boz, düzenli ve eş yapıyı bilinçli olarak bozar.\nPatent belgesi: Yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir bir buluşu korur. Şekildeki tablo dört koruma türünü yan yana gösterir. Faydalı model belgesi: Buluş basamağı aranmaz; yeni ve sanayide uygulanabilir buluşu korur.\nMarka tescili: Bir işletmenin mal ya da hizmetini başkalarınınkinden ayıran ad ve işareti korur. Endüstriyel tasarım tescili: Ürünün biçiminin, çizgilerinin ve renginin oluşturduğu dış görünümü korur. Bu tescilleri Türk Patent ve Marka Kurumu verir.\nFikrî ve sınai mülkiyet: Buluş, marka ve tasarım gibi emeğin ürünlerinin korunmasıdır. Hak sahibine belirli bir süre izinsiz kullanımı önleme imkânı verir; yatırımı ve yeni buluşları teşvik eder. Başkasının emeğini sahiplenmek etik kurallara aykırıdır.\nÜç boyutlu görsel: Genişlik ve yüksekliğin yanında derinliği de gösterir. Modelleme yazılımı, üç boyutlu bir nesneyi bilgisayarda bu üç ölçüyle kurar ve döndürerek incelemeye izin verir.\n3D yazıcı: Bilgisayardaki modeli temel alıp malzemeyi ince tabakalar hâlinde birbirinin üstüne ekleyerek nesne üretir. Çoğunlukla eritilmiş malzeme kullanıldığından uç ve tabla çok ısınır; yazıcı yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır.\nSensör: Hareket, ışık, ısı, ses gibi bir değişikliği algılayıp sinyale çeviren parçadır. Kararı denetleyici ya da devre verir; tepkiyi lamba, motor gibi çıkış elemanı gösterir. Fotoselli kapı ve sensörlü aydınlatma bu mantıkla çalışır.\nİnternete bağlı araçlar: Modem cihazların internete bağlanmasını sağlar. ATM banka ağına bağlıdır. Taşıt tanıma sistemi plakayı kayıtla eşleştirir. Akıllı ev sistemi cihazların uzaktan yönetilmesini sağlar. Navigasyon konumu uydudan, canlı trafik bilgisini internetten alır. Bağlantı kolaylık getirir; kişisel veri riskini de beraberinde getirir.\nTanıtım araçları: Marka ismi, logo, amblem, ambalaj, afiş, billboard, el ilanı, GIF animasyonu, broşür, reklam senaryosu ve reklam filmidir. Logo, marka adının kendine özgü bir yazı stiliyle gösterilmesidir; amblem, markayı temsil eden simgedir.\nPazarlama teknikleri: Doğrudan pazarlama hedef kitleye aracısız ulaşır. İlişkisel pazarlama müşteriyle uzun süreli bağ kurar. Sanal pazarlama çevrimiçi ortamda yapılır. Halkla ilişkiler kurumun itibarını yönetir. Reklam, ürünü duyurmak için yapılan tanıtımdır ve pazarlama tekniklerinden biridir.\nKurumsal kimlik ve hedef kitle: Adın, simgenin, rengin, yazı karakterinin ve ambalajın tutarlı kullanılması kurumsal kimliği oluşturur. Hedef kitle analizi, ürünün hangi kişilere seslendiğini ve onlara hangi araçla ulaşılacağını belirler.\n\nÖnce hatırla\nİcat ile keşfi hatırla: Daha önce olmayan bir şeyi yapmak icat, var olanı bulmak keşiftir. Bir teknoloji ürünü insanın ihtiyacını karşılamak için tasarlanır.\nTasarım sürecini hatırla: Problemi belirle, fikir üret, en uygununu seç, taslak çiz, ürünü yap ve değerlendir. Bu bölümde fikir üretme ve taslağı bilgisayara taşıma basamaklarını ayrıntılandıracaksın.\nİki boyutlu ve üç boyutlu farkını hatırla: Düz bir resim yalnız genişlik ve yüksekliği gösterir. Küp gibi bir cisim ise genişlik, yükseklik ve derinliğe sahiptir.\n\nAdım adım • Yeniliği türüne göre sınıflandır\nÖnce neyin yenilendiğine bak. Ürünün kendisi yeniyse ürün yeniliği, müşterinin aldığı hizmet yeniyse hizmet yeniliğidir. Ambalaj, fiyat, tanıtım ya da satış yöntemi yeniyse pazarlama yeniliği, iç çalışma düzeni yeniyse organizasyon yeniliğidir. Örnek: Bir bakkal, ürünlerini yeni bir raf düzeniyle ve yeni bir indirim yöntemiyle sunuyorsa ürün aynı kaldığı için bu pazarlama yeniliğidir. Yeniliğin gerçekten fark yaratıp yaratmadığını da düşün; küçük bir renk değişikliği tek başına yenilik sayılmayabilir.\n\nAdım adım • Beş işlemle fikir üret\nBir ihtiyaç belirle, sonra ürüne sırayla beş soru sor: Bölebilir miyim? Birleştirebilir miyim? Bir şeyi çıkarabilir miyim? Bir parçayı çoğaltabilir miyim? Simetriyi bozabilir miyim? Örnek: Uzun tek parça bir bahçe çiti taşınırken zor oluyorsa böl işlemini dene ve çiti bağımsız panellere ayır. Her işlemin sonucunu ihtiyaçla karşılaştır ve ihtiyacı en iyi karşılayan fikri seç. Fikri sınıfta öz ve akran değerlendirmesiyle gözden geçirip geri bildirimlere göre yeniden geliştirebilirsin.\n\nAdım adım • Doğru koruma türünü seç\nNeyi korumak istediğini yaz. Teknik bir çözüm yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilirse patent; yeni ve uygulanabilir ama buluş basamağı yoksa faydalı model uygundur. Ürünün adı ya da işareti için marka, dış görünümü için endüstriyel tasarım tescili gerekir. Koruma belgesi başvuru ve inceleme sonunda verilir; fikir akla gelince kendiliğinden doğmaz. Korunan fikir yatırımı ve yeni buluşları teşvik eder, taklit ise üretme isteğini azaltır.\n\nAdım adım • Taslaktan modele ve baskıya ilerle\nÖnce taslağı kâğıt üzerinde üç boyutlu olarak çiz. Sonra modelleme yazılımında ölçülerini girerek nesneyi bilgisayarda oluştur ve her yönden döndürerek kontrol et. 3D yazıcıyla üretilecekse modeli yazıcının okuyacağı dosyaya çevirip baskı ayarlarını yap. Yazıcı malzemeyi katman katman ekler. Güvenlik için ucun ve tablanın sıcak olduğunu unutma; çalışırken içine el sokulmaz; yazıcıyı yalnızca okulda ve öğretmenin yanında kullan.\n\nAdım adım • Sensörlü ve bağlı sistemi çöz\nBir sistemi üç adımda incele: Sensör neyi algılıyor? Denetleyici ya da devre sinyale göre ne karar veriyor? Çıkış elemanı nasıl tepki veriyor? Örnek: Otomatik su musluğunda sensör eli algılar, devre vanayı açma kararı verir, vana su akıtır. İnternete bağlı bir araçta ayrıca neyin bağlantıdan geldiğine bak ve veri güvenliğini düşün; güçlü parola kullanmak ve güncellemeleri yapmak riski azaltır.\n\nAdım adım • Tanıtımı hedef kitleye göre kur\nÖnce hedef kitleyi belirle: yaşı, ilgi alanı ve zaman geçirdiği ortamlar nedir? Sonra o kitleye uygun tanıtım aracını ve pazarlama tekniğini seç. Kurumsal kimliği oluşturan adın, simgenin, rengin, yazı karakterinin ve ambalajın birbiriyle uyumlu olduğunu kontrol et. Örnek: Çocuklara yönelik bir oyuncak için canlı renkli ambalaj ve çocukların izlediği ortamlarda reklam filmi uygundur.\n\nÇözümlü örnek 1 • Gezici dikiş servisi\nBir terzi atölyesi, ölçü alma ve prova işini müşterinin kapısına giderek yapan gezici bir servis başlatıyor. Dikilen kıyafetler eskisiyle aynıdır. Bu yenilik hangi türdedir?\nNeyin yenilendiğine bak: kıyafetler değişmediğinden ürün yeniliği söz konusu değildir.\nAmbalaj, fiyat ya da tanıtım değişmemiştir; pazarlama yeniliği de değildir. İç iş düzeni de aynıdır.\nDeğişen şey müşterinin aldığı hizmetin sunuluş biçimidir. Bu yenilik hizmet yeniliğidir.\n\nÇözümlü örnek 2 • Bahçe çiti\nBir bahçe çiti uzun ve tek parçadır; taşınması ve istenen uzunluğa getirilmesi zordur. Çit, kenarlarından birbirine takılabilen bağımsız panellere ayrılıyor. Hangi işlem uygulanmıştır?\nİhtiyaç, taşıma kolaylığı ve ayarlanabilir uzunluktur.\nParça atılmıyor, işlev eklenmiyor, aynı parça artırılmıyor; mevcut bütün parçalara ayrılıyor.\nBütünü bağımsız parçalara ayırmak böl işlemidir.\n\nÇözümlü örnek 3 • Kilit mekanizması ve ad\nBir öğrenci, yeni bir kapı kilidi mekanizması geliştirmiş ve kutusuna bir ad vermiştir. Hem mekanizmayı hem de adı korumak için tek bir patent belgesi almak istiyor. Bu plandaki hata nedir?\nMekanizma teknik bir çözümdür; yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir ise patentle korunur.\nAd ise mal ayırt eden bir işarettir; bu işareti patent değil, marka tescili korur.\nHata, iki farklı konuyu tek belgeyle korumayı düşünmektir. Çözüm: mekanizma için patent, ad için marka tescili başvurusu.\n\nSık yapılan hatalar\nHer yeni ürünü inovasyon saymak: Rengi değiştirilmiş bir kalemi yeni ürün diye sunmak yenilik yaratmaz. İnovasyonda fark ve fayda aranır; fikir kullanıma girip insanlara bir şey kazandırmalıdır.\nİnovasyonu yalnız yeni ürün icadı sanmak: Servis biçimini, satış yöntemini ve çalışma düzenini yenilemek de inovasyondur. Ürün, hizmet, pazarlama ve organizasyon olmak üzere dört tür vardır.\nPatent ile markayı aynı şey sanmak: Patent teknik buluşu, marka ise bir işletmenin mal veya hizmetini ayıran işareti korur. Bir ürünün adı patentle değil, marka tesciliyle korunur.\nFikir akla gelince korunmuş saymak: Patent ve diğer tescil belgeleri başvuru ve inceleme sonucunda verilir. Fikri yalnız düşünmek ya da yazmak hak doğurmaz.\n3D yazıcıyı döküm gibi düşünmek: Yazıcı malzemeyi kalıba tek seferde dökmez; ince katmanları üst üste ekler. Ucu ve tablası sıcak olduğundan çalışırken el sokulmaz.\nSensörü karar veren akıllı cihaz sanmak: Sensör yalnız değişikliği algılayıp sinyale çevirir. Kararı bir denetleyici veya devre verir, tepkiyi motor veya lamba gösterir.\nİnternete bağlı her aracı güvenli saymak: Bağlantı uzaktan yönetim sağlar, ama yetkisiz erişim riskini de getirir. Hazır parolayı değiştirmek ve güncelleme yapmak gerekir.\nLogo ile amblemi, reklamla pazarlamayı karıştırmak: Logo marka adının özgün yazılışı, amblem simgedir. Reklam, pazarlama tekniklerinden yalnızca biridir; pazarlama daha geniş bir süreçtir.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nBir spor salonunun üyelerine aylık ders programını telefondan seçtiren yeni bir uygulama başlatması hangi tür yeniliktir? Uygulamanın hangi unsuru değiştirdiğini önce kendi cümlenle yaz; ürün, tanıtım ve iç iş düzeni değişmediğini söyleyerek hangi yenilik türü kaldığını gerekçenle karşılaştır ve cümleni eksik kaldığı yerde düzelt.\nBir fırının kullanılmayan bir düğmesini kaldırması hangi işlemdir? Fırının kullanılmayan düğmesinin ürünün işlevine katkısını önce tartış; kaldırma işleminin adını kendi cümlenle kur ve beş işlem basamağından hangisinin buna karşılık geldiğini gerekçenle yaz.\nBir firma yeni bir ayakkabı tabanı geliştirdi. Tabanın teknik çözümünü ve firmanın ayakkabı adını korumak için hangi belgeler gerekir? Tabanın teknik çözümü ile ayakkabının adının ne tür bir hakkı ilgilendirdiğini önce ayırt et; iki farklı şeyin tek belgeyle korunup korunamayacağını düşün ve her biri için uygun belgeyi gerekçenle yaz.\n3D yazıcıda ucun ve tablanın sıcak olması hangi önlemi gerektirir? 3D yazıcının hangi parçalarının sıcak kaldığını ve çalışırken alınması gereken önlemleri önce kendi sözünle listele; yazıcının hangi koşullarda ve kimin yanında çalıştırılması gerektiğini cümlene ekle.\nSensörün, denetleyicinin ve çıkış elemanının görevlerini ayır. Sistemin hangi parçasının algıladığını, hangisinin karar verdiğini ve hangisinin tepki gösterdiğini önce kendi cümlenle ayırt et; görev dağılımını günlük hayattan bir örneğe uygulayarak yaz.\nKurumsal kimlik ögelerinin her tanıtımda aynı kullanılması neden önemlidir? Her tanıtımda aynı görünümün müşteride ne çağrıştırdığını önce kendi cümlenle tartış; tutarlılığın markanın hatırlanmasına etkisini günlük hayattan bir örnekle yaz.\n\nKendin dene\nÇevrendeki üç ürünü seç ve kâğıt üzerinde bir tablo hazırla. Her ürün için hangi yenilik türüne girdiğini yaz; beş işlemden hangisinin uygulanmış olabileceğini tartış; ürünün adı, görünümü ya da çözümü için hangi korumanın uygun olacağını belirt. Bir ihtiyaç seç ve beş işlemle iki ayrı fikir yaz; arkadaşınla fikirleri öz ve akran değerlendirmesiyle gözden geçirip aldığın geri bildirime göre bir fikri yeniden geliştir. Sınıfta yapılacak uygulama olarak seçtiğin fikrin kâğıt üzerinde üç boyutlu bir taslağını çiz ve gelecekte karşılaşılabilecek bir problem için sensörlü, internete bağlı akıllı bir ürün düşün. Atölye ya da 3D yazıcı gerektiren her çalışma yalnız okulda ve öğretmen gözetiminde yapılır; evde kesici, sıcak ya da elektrikli araçla deneme yapma.\n\nÖzet\nİcat yeni bir şey yapmak, keşif var olanı bulmaktır; inovasyon fikrin işe yarar biçimde uygulanmasıdır ve ürün, hizmet, pazarlama ya da organizasyon türünde olabilir. Fikir geliştirirken ürün bölünür, birleştirilir, bir parçası çıkarılır, çoğaltılır ya da simetrisi bozulur. Buluş patentle ya da faydalı modelle, ad ve işaret markayla, görünüm tasarım tescilleriyle korunur. Üç boyutlu model bilgisayarda oluşturulur, 3D yazıcı onu katman katman üretir. Sensör algılar, devre karar verir, çıkış elemanı tepki gösterir. Tanıtım hedef kitleye ve tutarlı bir kurumsal kimliğe göre kurulur.\n\nGörsel notu\nŞekildeki tablo, dört koruma türünün neyi koruduğunu yan yana gösterir. Bir koruma türünü seçerken önce korumak istediğin şeyin teknik bir çözüm mü, ad ve işaret mi, yoksa dış görünüm mü olduğuna bak. Tablo temsilî bir özettir; koşulların ayrıntısı için ilgili kavram açıklamasına dön.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Yeniliğin (inovasyonun) icat ve keşiften nasıl ayrıldığını, yenilik türlerini ve beş işlem basamağıyla fikir geliştirmeyi öğreneceğim. Fikirlerin patent, faydalı model, marka ve endüstriyel tasarım tescilleriyle nasıl korunduğunu, üç boyutlu tasarım ve 3D yazıcı mantığını, sensörleri ve internete bağlı araçları tanıyacağım. Son olarak tanıtım araçlarını, pazarlama tekniklerini, kurumsal kimliği ve hedef kitle analizini ayırt edeceğim.", "keyConcepts": ["İcat: Daha önce bulunmayan bir araç, yöntem veya ürünü ortaya koymaktır. Yeni bir ses kayıt cihazının ilk kez yapılması icattır.", "Keşif: Var olan ama bilinmeyen bir şeyi ortaya çıkarmaktır. Bir mağarada yeni bir mineral damarının bulunması keşiftir.", "İnovasyon (yenilik): Yeni ya da geliştirilmiş bir fikrin işe yarar biçimde uygulanıp insanlara fayda sağlamasıdır. Fikrin yeni olması yetmez; kullanıma girmesi ve bir fark yaratması gerekir.", "İnovasyon türleri: Ürün yeniliği, ürünün kendisinin yeni ya da geliştirilmiş olmasıdır. Hizmet yeniliği, sunulan hizmetin yenilenmesidir. Pazarlama yeniliği, ambalaj, fiyat, tanıtım ya da satış yönteminin yenilenmesidir. Organizasyon yeniliği, çalışma düzeninin ve iş paylaşımının yenilenmesidir.", "AR-GE (araştırma-geliştirme): Yeni bilgi, ürün ve yöntem üretmek için yapılan sistemli çalışmadır. Değişime açık olmak ve kaynakları verimli kullanan sürdürülebilir çözümler aramak inovasyonu besler.", "Beş işlem basamağı: Böl, bir bütünü bağımsız parçalara ayırır. Birleştir, ayrı işlevleri tek üründe toplar. Çıkart, işlevi için gerekmeyen parçayı kaldırır. Çoğalt, bir parçayı birden fazla kullanır. Simetriyi boz, düzenli ve eş yapıyı bilinçli olarak bozar.", "Patent belgesi: Yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir bir buluşu korur. Şekildeki tablo dört koruma türünü yan yana gösterir. Faydalı model belgesi: Buluş basamağı aranmaz; yeni ve sanayide uygulanabilir buluşu korur.", "Marka tescili: Bir işletmenin mal ya da hizmetini başkalarınınkinden ayıran ad ve işareti korur. Endüstriyel tasarım tescili: Ürünün biçiminin, çizgilerinin ve renginin oluşturduğu dış görünümü korur. Bu tescilleri Türk Patent ve Marka Kurumu verir.", "Fikrî ve sınai mülkiyet: Buluş, marka ve tasarım gibi emeğin ürünlerinin korunmasıdır. Hak sahibine belirli bir süre izinsiz kullanımı önleme imkânı verir; yatırımı ve yeni buluşları teşvik eder. Başkasının emeğini sahiplenmek etik kurallara aykırıdır.", "Üç boyutlu görsel: Genişlik ve yüksekliğin yanında derinliği de gösterir. Modelleme yazılımı, üç boyutlu bir nesneyi bilgisayarda bu üç ölçüyle kurar ve döndürerek incelemeye izin verir.", "3D yazıcı: Bilgisayardaki modeli temel alıp malzemeyi ince tabakalar hâlinde birbirinin üstüne ekleyerek nesne üretir. Çoğunlukla eritilmiş malzeme kullanıldığından uç ve tabla çok ısınır; yazıcı yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır.", "Sensör: Hareket, ışık, ısı, ses gibi bir değişikliği algılayıp sinyale çeviren parçadır. Kararı denetleyici ya da devre verir; tepkiyi lamba, motor gibi çıkış elemanı gösterir. Fotoselli kapı ve sensörlü aydınlatma bu mantıkla çalışır.", "İnternete bağlı araçlar: Modem cihazların internete bağlanmasını sağlar. ATM banka ağına bağlıdır. Taşıt tanıma sistemi plakayı kayıtla eşleştirir. Akıllı ev sistemi cihazların uzaktan yönetilmesini sağlar. Navigasyon konumu uydudan, canlı trafik bilgisini internetten alır. Bağlantı kolaylık getirir; kişisel veri riskini de beraberinde getirir.", "Tanıtım araçları: Marka ismi, logo, amblem, ambalaj, afiş, billboard, el ilanı, GIF animasyonu, broşür, reklam senaryosu ve reklam filmidir. Logo, marka adının kendine özgü bir yazı stiliyle gösterilmesidir; amblem, markayı temsil eden simgedir.", "Pazarlama teknikleri: Doğrudan pazarlama hedef kitleye aracısız ulaşır. İlişkisel pazarlama müşteriyle uzun süreli bağ kurar. Sanal pazarlama çevrimiçi ortamda yapılır. Halkla ilişkiler kurumun itibarını yönetir. Reklam, ürünü duyurmak için yapılan tanıtımdır ve pazarlama tekniklerinden biridir.", "Kurumsal kimlik ve hedef kitle: Adın, simgenin, rengin, yazı karakterinin ve ambalajın tutarlı kullanılması kurumsal kimliği oluşturur. Hedef kitle analizi, ürünün hangi kişilere seslendiğini ve onlara hangi araçla ulaşılacağını belirler."], "priorKnowledge": ["İcat ile keşfi hatırla: Daha önce olmayan bir şeyi yapmak icat, var olanı bulmak keşiftir. Bir teknoloji ürünü insanın ihtiyacını karşılamak için tasarlanır.", "Tasarım sürecini hatırla: Problemi belirle, fikir üret, en uygununu seç, taslak çiz, ürünü yap ve değerlendir. Bu bölümde fikir üretme ve taslağı bilgisayara taşıma basamaklarını ayrıntılandıracaksın.", "İki boyutlu ve üç boyutlu farkını hatırla: Düz bir resim yalnız genişlik ve yüksekliği gösterir. Küp gibi bir cisim ise genişlik, yükseklik ve derinliğe sahiptir."], "steps": ["Önce neyin yenilendiğine bak. Ürünün kendisi yeniyse ürün yeniliği, müşterinin aldığı hizmet yeniyse hizmet yeniliğidir. Ambalaj, fiyat, tanıtım ya da satış yöntemi yeniyse pazarlama yeniliği, iç çalışma düzeni yeniyse organizasyon yeniliğidir. Örnek: Bir bakkal, ürünlerini yeni bir raf düzeniyle ve yeni bir indirim yöntemiyle sunuyorsa ürün aynı kaldığı için bu pazarlama yeniliğidir. Yeniliğin gerçekten fark yaratıp yaratmadığını da düşün; küçük bir renk değişikliği tek başına yenilik sayılmayabilir.", "Bir ihtiyaç belirle, sonra ürüne sırayla beş soru sor: Bölebilir miyim? Birleştirebilir miyim? Bir şeyi çıkarabilir miyim? Bir parçayı çoğaltabilir miyim? Simetriyi bozabilir miyim? Örnek: Uzun tek parça bir bahçe çiti taşınırken zor oluyorsa böl işlemini dene ve çiti bağımsız panellere ayır. Her işlemin sonucunu ihtiyaçla karşılaştır ve ihtiyacı en iyi karşılayan fikri seç. Fikri sınıfta öz ve akran değerlendirmesiyle gözden geçirip geri bildirimlere göre yeniden geliştirebilirsin.", "Neyi korumak istediğini yaz. Teknik bir çözüm yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilirse patent; yeni ve uygulanabilir ama buluş basamağı yoksa faydalı model uygundur. Ürünün adı ya da işareti için marka, dış görünümü için endüstriyel tasarım tescili gerekir. Koruma belgesi başvuru ve inceleme sonunda verilir; fikir akla gelince kendiliğinden doğmaz. Korunan fikir yatırımı ve yeni buluşları teşvik eder, taklit ise üretme isteğini azaltır.", "Önce taslağı kâğıt üzerinde üç boyutlu olarak çiz. Sonra modelleme yazılımında ölçülerini girerek nesneyi bilgisayarda oluştur ve her yönden döndürerek kontrol et. 3D yazıcıyla üretilecekse modeli yazıcının okuyacağı dosyaya çevirip baskı ayarlarını yap. Yazıcı malzemeyi katman katman ekler. Güvenlik için ucun ve tablanın sıcak olduğunu unutma; çalışırken içine el sokulmaz; yazıcıyı yalnızca okulda ve öğretmenin yanında kullan.", "Bir sistemi üç adımda incele: Sensör neyi algılıyor? Denetleyici ya da devre sinyale göre ne karar veriyor? Çıkış elemanı nasıl tepki veriyor? Örnek: Otomatik su musluğunda sensör eli algılar, devre vanayı açma kararı verir, vana su akıtır. İnternete bağlı bir araçta ayrıca neyin bağlantıdan geldiğine bak ve veri güvenliğini düşün; güçlü parola kullanmak ve güncellemeleri yapmak riski azaltır.", "Önce hedef kitleyi belirle: yaşı, ilgi alanı ve zaman geçirdiği ortamlar nedir? Sonra o kitleye uygun tanıtım aracını ve pazarlama tekniğini seç. Kurumsal kimliği oluşturan adın, simgenin, rengin, yazı karakterinin ve ambalajın birbiriyle uyumlu olduğunu kontrol et. Örnek: Çocuklara yönelik bir oyuncak için canlı renkli ambalaj ve çocukların izlediği ortamlarda reklam filmi uygundur."], "workedExamples": [{"title": "Gezici dikiş servisi", "problem": "Bir terzi atölyesi, ölçü alma ve prova işini müşterinin kapısına giderek yapan gezici bir servis başlatıyor. Dikilen kıyafetler eskisiyle aynıdır. Bu yenilik hangi türdedir?", "solution": ["Neyin yenilendiğine bak: kıyafetler değişmediğinden ürün yeniliği söz konusu değildir.", "Ambalaj, fiyat ya da tanıtım değişmemiştir; pazarlama yeniliği de değildir. İç iş düzeni de aynıdır.", "Değişen şey müşterinin aldığı hizmetin sunuluş biçimidir. Bu yenilik hizmet yeniliğidir."]}, {"title": "Bahçe çiti", "problem": "Bir bahçe çiti uzun ve tek parçadır; taşınması ve istenen uzunluğa getirilmesi zordur. Çit, kenarlarından birbirine takılabilen bağımsız panellere ayrılıyor. Hangi işlem uygulanmıştır?", "solution": ["İhtiyaç, taşıma kolaylığı ve ayarlanabilir uzunluktur.", "Parça atılmıyor, işlev eklenmiyor, aynı parça artırılmıyor; mevcut bütün parçalara ayrılıyor.", "Bütünü bağımsız parçalara ayırmak böl işlemidir."]}, {"title": "Kilit mekanizması ve ad", "problem": "Bir öğrenci, yeni bir kapı kilidi mekanizması geliştirmiş ve kutusuna bir ad vermiştir. Hem mekanizmayı hem de adı korumak için tek bir patent belgesi almak istiyor. Bu plandaki hata nedir?", "solution": ["Mekanizma teknik bir çözümdür; yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir ise patentle korunur.", "Ad ise mal ayırt eden bir işarettir; bu işareti patent değil, marka tescili korur.", "Hata, iki farklı konuyu tek belgeyle korumayı düşünmektir. Çözüm: mekanizma için patent, ad için marka tescili başvurusu."]}], "commonMistakes": ["Her yeni ürünü inovasyon saymak: Rengi değiştirilmiş bir kalemi yeni ürün diye sunmak yenilik yaratmaz. İnovasyonda fark ve fayda aranır; fikir kullanıma girip insanlara bir şey kazandırmalıdır.", "İnovasyonu yalnız yeni ürün icadı sanmak: Servis biçimini, satış yöntemini ve çalışma düzenini yenilemek de inovasyondur. Ürün, hizmet, pazarlama ve organizasyon olmak üzere dört tür vardır.", "Patent ile markayı aynı şey sanmak: Patent teknik buluşu, marka ise bir işletmenin mal veya hizmetini ayıran işareti korur. Bir ürünün adı patentle değil, marka tesciliyle korunur.", "Fikir akla gelince korunmuş saymak: Patent ve diğer tescil belgeleri başvuru ve inceleme sonucunda verilir. Fikri yalnız düşünmek ya da yazmak hak doğurmaz.", "3D yazıcıyı döküm gibi düşünmek: Yazıcı malzemeyi kalıba tek seferde dökmez; ince katmanları üst üste ekler. Ucu ve tablası sıcak olduğundan çalışırken el sokulmaz.", "Sensörü karar veren akıllı cihaz sanmak: Sensör yalnız değişikliği algılayıp sinyale çevirir. Kararı bir denetleyici veya devre verir, tepkiyi motor veya lamba gösterir.", "İnternete bağlı her aracı güvenli saymak: Bağlantı uzaktan yönetim sağlar, ama yetkisiz erişim riskini de getirir. Hazır parolayı değiştirmek ve güncelleme yapmak gerekir.", "Logo ile amblemi, reklamla pazarlamayı karıştırmak: Logo marka adının özgün yazılışı, amblem simgedir. Reklam, pazarlama tekniklerinden yalnızca biridir; pazarlama daha geniş bir süreçtir."], "selfCheck": [{"question": "Bir spor salonunun üyelerine aylık ders programını telefondan seçtiren yeni bir uygulama başlatması hangi tür yeniliktir?", "answer": "Uygulamanın hangi unsuru değiştirdiğini önce kendi cümlenle yaz; ürün, tanıtım ve iç iş düzeni değişmediğini söyleyerek hangi yenilik türü kaldığını gerekçenle karşılaştır ve cümleni eksik kaldığı yerde düzelt."}, {"question": "Bir fırının kullanılmayan bir düğmesini kaldırması hangi işlemdir?", "answer": "Fırının kullanılmayan düğmesinin ürünün işlevine katkısını önce tartış; kaldırma işleminin adını kendi cümlenle kur ve beş işlem basamağından hangisinin buna karşılık geldiğini gerekçenle yaz."}, {"question": "Bir firma yeni bir ayakkabı tabanı geliştirdi. Tabanın teknik çözümünü ve firmanın ayakkabı adını korumak için hangi belgeler gerekir?", "answer": "Tabanın teknik çözümü ile ayakkabının adının ne tür bir hakkı ilgilendirdiğini önce ayırt et; iki farklı şeyin tek belgeyle korunup korunamayacağını düşün ve her biri için uygun belgeyi gerekçenle yaz."}, {"question": "3D yazıcıda ucun ve tablanın sıcak olması hangi önlemi gerektirir?", "answer": "3D yazıcının hangi parçalarının sıcak kaldığını ve çalışırken alınması gereken önlemleri önce kendi sözünle listele; yazıcının hangi koşullarda ve kimin yanında çalıştırılması gerektiğini cümlene ekle."}, {"question": "Sensörün, denetleyicinin ve çıkış elemanının görevlerini ayır.", "answer": "Sistemin hangi parçasının algıladığını, hangisinin karar verdiğini ve hangisinin tepki gösterdiğini önce kendi cümlenle ayırt et; görev dağılımını günlük hayattan bir örneğe uygulayarak yaz."}, {"question": "Kurumsal kimlik ögelerinin her tanıtımda aynı kullanılması neden önemlidir?", "answer": "Her tanıtımda aynı görünümün müşteride ne çağrıştırdığını önce kendi cümlenle tartış; tutarlılığın markanın hatırlanmasına etkisini günlük hayattan bir örnekle yaz."}], "summary": "İcat yeni bir şey yapmak, keşif var olanı bulmaktır; inovasyon fikrin işe yarar biçimde uygulanmasıdır ve ürün, hizmet, pazarlama ya da organizasyon türünde olabilir. Fikir geliştirirken ürün bölünür, birleştirilir, bir parçası çıkarılır, çoğaltılır ya da simetrisi bozulur. Buluş patentle ya da faydalı modelle, ad ve işaret markayla, görünüm tasarım tescilleriyle korunur. Üç boyutlu model bilgisayarda oluşturulur, 3D yazıcı onu katman katman üretir. Sensör algılar, devre karar verir, çıkış elemanı tepki gösterir. Tanıtım hedef kitleye ve tutarlı bir kurumsal kimliğe göre kurulur.", "figureNote": "Şekildeki tablo, dört koruma türünün neyi koruduğunu yan yana gösterir. Bir koruma türünü seçerken önce korumak istediğin şeyin teknik bir çözüm mü, ad ve işaret mi, yoksa dış görünüm mü olduğuna bak. Tablo temsilî bir özettir; koşulların ayrıntısı için ilgili kavram açıklamasına dön."}, "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "y8-t01.y8-t01-n001-alt", "captionKey": "y8-t01.y8-t01-n001-caption", "headerKeys": ["y8-t01.y8-t01-n001-h0", "y8-t01.y8-t01-n001-h1"], "rows": [[{"key": "y8-t01.y8-t01-n001-r0c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-n001-r0c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-n001-r1c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-n001-r1c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-n001-r2c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-n001-r2c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-n001-r3c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-n001-r3c1"}]]}, "taskId": "Y8-T01", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7a9bacc02a7b80fceb4559537f2279ef2965f98357e141bea344cee3397be6d6", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q001", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f01", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.1", "level": 1, "difficultyReason": "Üç kavramdan yalnız biri var olanın bulunmasını anlatır; tanım ayrımı tek adımda yapılır ve icat ile keşif sık karıştırılır.", "question": "Bir araştırmacı, okyanus tabanında yaşadığı hâlde daha önce kimsenin bilmediği bir canlı türünü ilk kez belirliyor. Buna göre araştırmacının bu çalışması aşağıdaki kavramlardan hangisine örnektir?", "choices": ["Keşif", "İcat", "Ürün yeniliği", "Organizasyon yeniliği"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; canlı türü zaten vardı ve ilk kez fark edildi. Var olanı ortaya çıkarmak keşiftir.", "İcat, daha önce olmayan bir araç ya da yöntemi ortaya koymaktır; burada yeni bir şey yapılmıyor.", "Ürün yeniliği, bir ürünün yeni ya da geliştirilmiş hâlinin sunulmasıdır; burada ortada bir ürün yok.", "Organizasyon yeniliği iş düzeninin yenilenmesidir; araştırmacı çalışma düzenini değiştirmiyor."], "explanation": "Canlı türü, insan fark etmeden önce de okyanusta yaşıyordu. Var olanın ilk kez bulunması keşiftir. Yeni bir araç yapılmadığı için icat değildir; ürün ya da iş düzeni de değişmediği için yenilik türleri uymaz.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q001", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1e6ae99b633ee6f72bd4f764581e248cc515790ad32d9e99d9cad3951844b905", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q002", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f01", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Dört örnekten yalnız biri yeni bir aracın yapılmasıdır; keşif ve inovasyon türleriyle ayrım gerekir.", "question": "Aşağıdaki çalışmalardan hangisi bir icat örneğidir?", "choices": ["Bir gök cisminin varlığını ilk kez gözlemlemek", "Bir okulun nöbet düzenini yeni bir çizelgeyle yürütmek", "Var olan bir ürünün reklam filmini yenilemek", "Daha önce olmayan taşınabilir bir su arıtıcı yapmak"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Var olan bir şeyin ilk kez fark edilmesi keşiftir; burada yeni bir araç yapılmıyor.", "Çalışma düzeninin yenilenmesi organizasyon yeniliğidir; yeni bir araç ortaya çıkmıyor.", "Tanıtımın yenilenmesi pazarlama yeniliğidir; yeni bir araç ya da yöntem yapılmıyor.", "Doğru; daha önce var olmayan bir araç ortaya konuyor. Yeni bir şeyin yapılması icattır."], "explanation": "İcat, daha önce olmayan bir araç, yöntem ya da ürünü ortaya koymaktır. Su arıtma aracı yeni yapıldığı için icattır. Gök cisminin varlığını ilk kez gözlemlemek keşif, nöbet düzeni organizasyon, reklam yenilemek pazarlama yeniliğidir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q002", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6af0129754dd891504eaf6cd1c5ed84d69ac163c55a6cc43f6f7418a8bfab7a0", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q003", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f02", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Tablodaki üç örnekten yararlanarak dördüncü örneğin türü bulunur; dört yenilik türünün ölçütü birlikte düşünülür.", "question": "Tabloda yenilik örnekleri ve türleri verilmiştir. Tabloya göre vurgulu satırdaki yeniliğin türü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ürün yeniliği", "Organizasyon yeniliği", "Hizmet yeniliği", "Pazarlama yeniliği"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ürün yeniliği ürünün kendisinin yeni olmasıdır; burada ürün değil, iş akışı değişiyor.", "Doğru; işlerin bölümler arasında paylaşılması çalışma düzenini yeniler. Bu, organizasyon yeniliğidir.", "Hizmet yeniliği müşteriye sunulan hizmetin yenilenmesidir; burada iç iş düzeni değişiyor.", "Pazarlama yeniliği ambalaj, fiyat, tanıtım ya da satış yöntemini yeniler; iş akışı bunlardan biri değildir."], "explanation": "Önceki satırlarda ürün, hizmet ve pazarlama örnekleri verilmiştir. Vurgulu satırda ne ürün ne hizmet ne de tanıtım değişiyor; işlerin bölümler arasında nasıl paylaşıldığı değişiyor. Bu, organizasyon yeniliğidir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "y8-t01.y8-t01-q003-alt", "captionKey": "y8-t01.y8-t01-q003-caption", "headerKeys": ["y8-t01.y8-t01-q003-h0", "y8-t01.y8-t01-q003-h1"], "rows": [[{"key": "y8-t01.y8-t01-q003-r0c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q003-r0c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q003-r1c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q003-r1c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q003-r2c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q003-r2c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q003-r3c0"}, {"v": "?"}]], "highlight": [3]}, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q003", "visualRequirement": "required", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "556cc3ba7c338ab46bebf66f8108e29c5e6e0fe79b0443539e01ffaf0a56a520", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q004", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f02", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Örnekten yenilik türü bulunur; ürünün kendisi değişmediği için hizmet ve ürün yeniliği ayrılmalıdır.", "question": "Bir kütüphane, kitapların kendisini değiştirmeden ödünç alma işlemini evden alınan randevuyla yapılabilir hâle getiren yeni bir uygulama başlatıyor. Verilenlere göre kütüphanenin yaptığı yenilik aşağıdaki türlerden hangisine örnektir?", "choices": ["Ürün yeniliği", "Hizmet yeniliği", "Pazarlama yeniliği", "Organizasyon yeniliği"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ürün yeniliği ürünün kendisinin yenilenmesidir; kitaplar aynı kalıyor.", "Doğru; kullanıcıya sunulan ödünç alma hizmeti yenilenmiştir. Bu, hizmet yeniliğidir.", "Pazarlama yeniliği tanıtım, fiyat ya da ambalajı yeniler; bunlardan hiçbiri değişmiyor.", "Organizasyon yeniliği kurumun iç iş düzenini yeniler; burada kullanıcıya sunulan hizmet değişiyor."], "explanation": "Kitaplar aynı kaldığı için ürün yeniliği yoktur. Tanıtım ya da fiyat da değişmemiştir. Değişen şey, kullanıcıya sunulan ödünç alma hizmetidir; bu nedenle yenilik hizmet türündedir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q004", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3ba410652982d7c4b89d137c2065d14814bbcb450c9e233eda7433e1ed44be39", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q005", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f02", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Üç değişiklik (şişe tasarımı, fiyat, yerleşim) tek bir türde birleşir; öğrenci hepsini ortak ölçütle yorumlamalıdır.", "question": "Bir içecek firması, içeriği ve üretim yöntemini değiştirmeden şişe tasarımını, fiyatlandırmasını ve satış noktalarındaki yerleşimini yeniliyor. Bu bilgilere göre firmanın yaptığı yenilik aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ürün yeniliği", "Hizmet yeniliği", "Organizasyon yeniliği", "Pazarlama yeniliği"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ürün yeniliği ürünün içeriğinin ya da işlevinin yenilenmesidir; içecek aynı kalıyor.", "Hizmet yeniliği müşteriye sunulan hizmeti yeniler; burada bir hizmet değişikliği anlatılmıyor.", "Organizasyon yeniliği iş düzenini ve çalışma yöntemini yeniler; üretim yöntemi değişmiyor.", "Doğru; ambalaj, fiyat ve yerleşim pazarlama bileşenleridir. Bu üçünün yenilenmesi pazarlama yeniliğidir."], "explanation": "İçerik ve üretim yöntemi değişmediği için ürün ve organizasyon yeniliği yoktur. Şişe tasarımı, fiyat ve satış noktası yerleşimi pazarlamanın ögeleridir. Bu üçünü yenilemek pazarlama yeniliğidir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q005", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8c59d49b3a9e693dcb9c70ff9ecf993a1afffd83893c7b91c4a1570459c1fa16", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q006", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f03", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.1", "level": 4, "difficultyReason": "AR-GE, inovasyon ve sürdürülebilirlik üç kavramın ilişkisi birlikte yorumlanır; çeldiriciler yakın kavramları karıştırır.", "question": "Bir firma, ürünlerinde kullandığı ambalajı geri dönüştürülebilir malzemeyle yeniden tasarlamak için araştırma-geliştirme (AR-GE) ekibi kuruyor. Buna göre AR-GE çalışmasının inovasyonla ilişkisini aşağıdakilerden hangisi doğru açıklar?", "choices": ["AR-GE, bitmiş ürünün reklamını hazırlayan birimin adıdır", "AR-GE, buluşu başkalarının kullanmasını engelleyen belgedir", "AR-GE, çalışanların maaş ve izin işlemlerini yürüten birimdir", "AR-GE, yeni çözümlerin ve sürdürülebilirliğin önünü açar"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Reklamı pazarlama birimi hazırlar; AR-GE ise yeni ürün ve yöntem araştıran birimdir.", "Bu tanım patent gibi koruma belgelerine aittir; AR-GE belge değil, araştırma çalışmasıdır.", "Maaş ve izin işlemlerini insan kaynakları birimi yürütür; AR-GE ile ilgisi yoktur.", "Doğru; araştırma ve geliştirme çalışması yeni çözümler üretir. Geri dönüştürülebilir ambalaj da sürdürülebilirliğe katkı sağlar."], "explanation": "AR-GE, yeni ürün ve yöntemleri araştırıp geliştiren çalışmadır. Ambalajın geri dönüştürülebilir malzemeyle yenilenmesi bu çalışmanın ürünüdür. Böyle bir yenilik kaynakları koruduğu için sürdürülebilirliğe de katkı sağlar.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q006", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6c13fb45a1b8fd05b61202f262010c3f92408c850b83a7c5f49db2e473d4aaba", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q007", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f04", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "Beş işlem basamağından birinin anlamı sorulur; diğer işlemlerin tanımları çeldirici olarak yan yana durur.", "question": "İnovatif fikir geliştirirken kullanılan beş işlem basamağından biri olan “çıkart” ne anlama gelir?", "choices": ["Ürünü bağımsız çalışabilen parçalara ayırmak", "Bir parçayı birden fazla sayıda kullanmak", "Üründe gereksiz kalan bir parçayı kaldırmak", "İki ürünün işlevlerini tek üründe toplamak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu tanım böl işlemine aittir; böl bütünü parçalara ayırır, parça kaldırmaz.", "Bu tanım çoğalt işlemine aittir; çoğalt parçayı artırır, kaldırmaz.", "Doğru; çıkart işlemi gereksiz parçayı ya da özelliği üründen kaldırır.", "Bu tanım birleştir işlemine aittir; birleştir parça kaldırmaz, işlevleri toplar."], "explanation": "Beş işlem basamağı böl, birleştir, çıkart, çoğalt ve simetriyi boz işlemleridir. Çıkart, ürünün işlevi için gerekli olmayan parçayı kaldırmaktır. Parçalara ayırmak böl, işlev toplamak birleştir, parçayı artırmak çoğalt işlemidir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q007", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e14c25b422e331b7dbc099c3cb9ace9f0f091169cf25e8b2aaa56355b3de69e9", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q008", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f04", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Önce ve sonra şemasını karşılaştırıp yapılan değişikliği işlem adıyla eşlemek gerekir.", "question": "Şekilde bir masa tablasının değişiklik öncesi (solda) ve sonrası (sağda) şematik hâli gösterilmiştir. Şekle göre sağdaki tasarım, aşağıdaki işlem basamaklarından hangisiyle elde edilmiştir?", "choices": ["Böl: bütünü ayrı kullanılabilen parçalara ayırmak", "Birleştir: ayrı işlevleri tek ürün içinde toplamak", "Çıkart: gereksiz görülen parçayı üründen kaldırmak", "Çoğalt: aynı parçayı birden fazla sayıda kullanmak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; tek parça tabla, ayrı duran iki parçaya ayrılmıştır. Bu değişiklik böl işlemidir.", "Birleştir, parçaları ya da işlevleri bir araya getirir; şekilde parça sayısı artıyor, azalmıyor.", "Çıkart parçayı kaldırır; şekilde tabladan bir parça atılmıyor, bütün parçalara ayrılıyor.", "Çoğalt aynı parçanın sayısını artırır; burada yeni parça eklenmiyor, var olan tabla bölünüyor."], "explanation": "Önce çizimde masa tablası tek parçadır. Sonra çizimde aynı tabla ayrı duran iki parçaya dönmüştür; parça atılmamış, bir parça eklenmemiş, bütün bölünmüştür. Bütünü parçalara ayırmak böl işlemidir.", "figure": {"kind": "diagram", "altTextKey": "y8-t01.y8-t01-q008-alt", "captionKey": "y8-t01.y8-t01-q008-caption", "notToScale": true, "viewBox": [0, 0, 320, 140], "elements": [{"type": "rect", "x": 20, "y": 30, "w": 110, "h": 56, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 1.4}, {"type": "line", "x1": 140, "y1": 58, "x2": 168, "y2": 58, "stroke": "muted", "width": 1.6}, {"type": "polygon", "points": [[168, 52], [178, 58], [168, 64]], "fill": "muted", "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "rect", "x": 186, "y": 30, "w": 50, "h": 56, "fill": "accent-soft", "stroke": "accent", "width": 1.6}, {"type": "rect", "x": 246, "y": 30, "w": 50, "h": 56, "fill": "accent-soft", "stroke": "accent", "width": 1.6}, {"type": "rect", "x": 45, "y": 100, "w": 60, "h": 24, "fill": "none", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "y8-t01.y8-t01-q008-l0"}, {"type": "rect", "x": 211, "y": 100, "w": 60, "h": 24, "fill": "none", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "y8-t01.y8-t01-q008-l1"}]}, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q008", "visualRequirement": "required", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e32b281a12461dc3275ddccda7377269a44ee7292dd014ad84f92f7b14cb09c4", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q009", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f04", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Örnekteki iki işlevin tek üründe toplanması birleştir ile eşleştirilir; ürüne yeni parça eklenmediği görülmelidir.", "question": "Bir kırtasiye firması, hem kalem tutan hem de telefonu dik tutan tek bir masa üstü ürün tasarlıyor. Bu bilgilere göre bu ürün fikri aşağıdaki işlem basamaklarından hangisiyle elde edilmiştir?", "choices": ["Böl: bütünü ayrı kullanılabilen parçalara ayırmak", "Birleştir: iki işlevi tek ürüne toplamak", "Çıkart: gereksiz görülen bir parçayı kaldırmak", "Çoğalt: aynı parçayı çok kez kullanmak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Böl bütünü parçalara ayırır; burada tek ürün iki işlevi birlikte karşılıyor.", "Doğru; kalem tutma ve telefon tutma işlevleri tek üründe birleşmiştir.", "Çıkart bir parçayı kaldırır; burada hiçbir parça kaldırılmıyor, işlev ekleniyor.", "Çoğalt aynı parçanın sayısını artırır; burada iki farklı işlev bir araya geliyor."], "explanation": "Ürünün iki ayrı işlevi vardır: kalem tutmak ve telefonu dik tutmak. Bu işlevler iki ayrı ürün yerine tek üründe toplanmıştır. İşlevleri tek üründe toplamak birleştir işlemidir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q009", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3f38c3bf345c1c19970f4b3354cf8b4a9b257c6f09151e2936c5a02b19a2b8ad", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q010", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f04", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Simetriyi bozma işlemi, benzer görünen böl ve çıkart işlemleriyle karıştırılır; bilinçli düzensizlik ölçütü aranır.", "question": "Bir tasarımcı, birbirine eş iki yarıdan oluşan bir sehpanın yalnız bir ayağını bilinçli olarak farklı yükseklikte ve biçimde yaparak ürüne özgün bir görünüm kazandırıyor. Verilenlere göre tasarımcı sehpaya aşağıdaki işlemlerden hangisini uygulamıştır?", "choices": ["Böl: bütünü ayrı kullanılabilen parçalara ayırmak", "Çıkart: gereksiz bir parçayı kaldırmak", "Simetriyi boz: eş yapıyı bilinçli bozmak", "Birleştir: iki işlevi tek ürüne toplamak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Böl bütünü ayırır; burada sehpa parçalara ayrılmıyor, tek bir ayağı değişiyor.", "Çıkart bir parçayı kaldırır; burada ayak kaldırılmıyor, biçimi değiştiriliyor.", "Doğru; eş yapı, tek ayağın farklı yapılmasıyla bilinçli olarak bozulmuştur.", "Birleştir işlevleri toplar; burada yeni bir işlev eklenmiyor, düzen bozuluyor."], "explanation": "Sehpa başlangıçta iki eş yarıdan oluşuyor, yani simetrik. Bir ayağın yüksekliği ve biçimi bilinçli olarak farklı yapılınca bu düzen bozuluyor. Eş yapıyı bilinçli bozmak simetriyi boz işlemidir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q010", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "538075054873077610c0f3d1a71ea72fadc4b79cccc21f800386e8a94ff1457b", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q011", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f05", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Üç satırdan yararlanıp dördüncü değişikliğe uygun işlem seçilir; aynı parçanın artırılması ile bölme ayırt edilir.", "question": "Tabloda ürün değişiklikleri ve uygulanan işlemler verilmiştir. Tabloya göre vurgulu satırdaki değişiklikte aşağıdaki işlemlerden hangisi uygulanmıştır?", "choices": ["Simetriyi boz", "Çoğalt", "Böl", "Birleştir"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Simetriyi boz, eş düzeni bozar; burada aynı bölme olduğu gibi tekrar ediliyor.", "Doğru; aynı soğutma bölmesi ikinci kez eklenerek parça sayısı artırılmıştır.", "Böl bütünü ayırır; burada mevcut bölmeye ikincisi ekleniyor, bütün bölünmüyor.", "Birleştir farklı işlevleri toplar; burada eklenen bölme ile eskisi aynı işi görüyor."], "explanation": "Vurgulu satırda yeni bir işlev eklenmiyor, bütün parçalara ayrılmıyor, parça da çıkarılmıyor. Var olan soğutma bölmesinin aynısı bir kez daha ekleniyor. Aynı parçayı artırmak çoğalt işlemidir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "y8-t01.y8-t01-q011-alt", "captionKey": "y8-t01.y8-t01-q011-caption", "headerKeys": ["y8-t01.y8-t01-q011-h0", "y8-t01.y8-t01-q011-h1"], "rows": [[{"key": "y8-t01.y8-t01-q011-r0c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q011-r0c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q011-r1c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q011-r1c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q011-r2c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q011-r2c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q011-r3c0"}, {"v": "?"}]], "highlight": [3]}, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q011", "visualRequirement": "required", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4ed1bbb7cfca7e235b79a21851709cf7734b502c1d27da762a22e9bed56256f4", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q012", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f05", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.2", "level": 4, "difficultyReason": "Bir ihtiyaçtan yola çıkıp işlem seçilir; her çeldirici ihtiyaca neden uymadığı açıklanabilen makul bir işlemdir.", "question": "Bir okul, sınıfta tek parça ve ağır bir masayı, grup çalışmasında farklı biçimlerde dizilebilecek hâle getirmek istiyor. Buna göre okulun ihtiyacına en uygun fikir aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Böl: masayı birbirine eklenebilen küçük parçalara ayırmak", "Çoğalt: aynı masadan çok sayıda alıp sınıfı doldurmak", "Çıkart: masanın yüzeyini kaldırıp yalnız ayakları bırakmak", "Birleştir: masayı sandalyeyle tek parça yapmak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; parçalara ayrılan masa farklı biçimlerde dizilebilir. Esneklik ihtiyacı böl işlemiyle karşılanır.", "Çoğalt masa sayısını artırır; masa hâlâ tek parça ve ağır kaldığı için dizilim esnekliği sağlanmaz.", "Çıkart yüzeyi kaldırır; yüzeysiz masa çalışma amacına hizmet etmez.", "Birleştir masa ve sandalyeyi tek parça yapar; bu, dizilim esnekliğini artırmaz, azaltır."], "explanation": "İhtiyaç, masanın farklı biçimlerde dizilebilmesidir. Tek parça masa bu ihtiyacı karşılamaz; masayı eklenebilen küçük parçalara ayırmak karşılar. Bütünü parçalara ayırmak böl işlemidir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q012", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2a17c80346847aaee55947efa7a8789ab84e84d99ae89ab69ed71d7647645aa2", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q013", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f06", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.5", "level": 1, "difficultyReason": "Tek kavram tanımı sorulur; marka tescilinin neyi koruduğu patent ve tasarım tescilinden ayrılır.", "question": "Bir firmanın ürünlerini diğer firmaların ürünlerinden ayırt etmeye yarayan ad ya da işaret hangi belgeyle korunur?", "choices": ["Patent belgesi", "Marka tescili", "Faydalı model belgesi", "Endüstriyel tasarım tescili"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Patent belgesi ad ya da işareti değil, yeni ve sanayiye uygulanabilir buluşu korur.", "Doğru; marka tescili, mal ya da hizmeti ayırt eden ad ve işareti korur.", "Faydalı model belgesi de bir buluşu korur; firma adını ve işaretini korumaz.", "Endüstriyel tasarım tescili ürünün dış görünümünü korur; ayırt edici ad ya da işareti değil."], "explanation": "Mal ya da hizmeti başkalarından ayıran ad ve işaretlerin korunması marka tescilinin işidir. Patent ve faydalı model buluşu, endüstriyel tasarım ise ürünün dış görünümünü korur.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q013", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "895c78ee8db9b72004fd115b2bd4b75c17df5726de21137aec737595d3fe1159", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q014", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f06", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.5", "level": 3, "difficultyReason": "Patent ile faydalı model arasındaki buluş basamağı ölçütü kullanılarak karar verilir; ölçütlerin birlikte yorumlanması gerekir.", "question": "Bir mucidin geliştirdiği çözümün yeni ve sanayiye uygulanabilir olduğu, ancak buluş basamağı koşulunu taşımadığı belirleniyor. Bu bilgilere göre bu çözüm için aşağıdakilerden hangisi alınabilir?", "choices": ["Patent belgesi", "Marka tescili", "Endüstriyel tasarım tescili", "Faydalı model belgesi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Patent için buluş basamağı da aranır; çözüm bu koşulu taşımadığından patent alınamaz.", "Marka tescili ayırt edici işareti korur; teknik bir çözümü korumaz.", "Endüstriyel tasarım tescili görünümü korur; çözümün teknik özelliğini korumaz.", "Doğru; faydalı model için çözümün yeni ve sanayiye uygulanabilir olması yeter, buluş basamağı aranmaz."], "explanation": "Çözüm yeni ve sanayiye uygulanabilirdir ama buluş basamağı yoktur. Patent bu üç koşulu birlikte ister, bu yüzden alınamaz. Buluş basamağı aranmayan koruma faydalı modeldir. Marka ve tasarım teknik çözümü korumaz.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q014", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "44138e2dae2b27085572128e04288d6b80f4f005954270fac78fbcf689ed96c1", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q015", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f06", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.5", "level": 2, "difficultyReason": "Korunmak istenen şey görünüm olduğundan doğru türü bulmak için dört belgenin işlevi karşılaştırılır.", "question": "Bir mobilya atölyesi, tasarladığı sandalyenin yalnız dış görünümünü; yani biçimini, çizgilerini ve rengini korumak istiyor. Buna göre atölyenin amacına uygun koruma aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Patent belgesi", "Marka tescili", "Faydalı model belgesi", "Endüstriyel tasarım tescili"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Patent teknik bir çözümü korur; sandalyenin yalnız görünümünü korumaz.", "Marka tescili firmanın ayırt edici ad ve işaretini korur; sandalyenin biçimini değil.", "Faydalı model teknik bir buluşu korur; görünüm özellikleri bu kapsamda değildir.", "Doğru; endüstriyel tasarım tescili ürünün biçim, çizgi ve renk gibi dış görünümünü korur."], "explanation": "Korunmak istenen şey sandalyenin teknik çözümü ya da adı değil, dış görünümüdür. Biçim, çizgi ve renk gibi görünüm özelliklerini korumak endüstriyel tasarım tescilinin konusudur.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q015", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f90b7f7b4ab55a20dea4e3eb2d95dbc3c9d5a1a27b8dc266fb0397aec869181c", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q016", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f07", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.5", "level": 2, "difficultyReason": "Tablodaki üç eşleşmeden yararlanıp boş hücreyi bulmak için ürün adı ve logonun hangi hakla korunduğu bilinmelidir.", "question": "Tabloda korunacak şeyler ve uygun koruma türleri verilmiştir. Tabloya göre boş bırakılan hücreye aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?", "choices": ["Patent belgesi", "Marka tescili", "Faydalı model belgesi", "Endüstriyel tasarım tescili"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Patent belgesi buluşları korur; ürün adı ve logo bir buluş değildir.", "Doğru; ürün adı ve logo, ürünü ayırt eden işaretlerdir ve marka tescilinin konusudur.", "Faydalı model de teknik buluşu korur; ad ve logo teknik çözüm değildir.", "Endüstriyel tasarım ürünün görünümünü korur; ad ve logo ürünü ayırt eden işaretlerdir."], "explanation": "Tabloda patent, faydalı model ve endüstriyel tasarım örnekleri verilmiştir. Ürün adı ve logo bir buluş ya da ürün biçimi değil, mal veya hizmeti ayırt eden işarettir. Bu işaretleri marka tescili korur.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "y8-t01.y8-t01-q016-alt", "captionKey": "y8-t01.y8-t01-q016-caption", "headerKeys": ["y8-t01.y8-t01-q016-h0", "y8-t01.y8-t01-q016-h1"], "rows": [[{"key": "y8-t01.y8-t01-q016-r0c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q016-r0c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q016-r1c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q016-r1c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q016-r2c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q016-r2c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q016-r3c0"}, {"v": "?"}]], "highlight": [3]}, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q016", "visualRequirement": "required", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6d5d8a7271fadef9becd1b0b3231c22c37109d876c1cba372912826c642595b6", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q017", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f07", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.5", "level": 3, "difficultyReason": "Patent ile marka aynı şeyi korur yanılgısı doğru ifadeyle karşılaştırılır; dört ifadenin her biri kavram ilişkisi kurar.", "question": "Patent belgesi ile marka tescili arasındaki fark hangi ifadede doğru verilmiştir?", "choices": ["İkisi de aynı hakkı korur, yalnız adları farklıdır", "Marka teknik çözümü, patent ise firma adını korur", "Marka, fikir akla geldiği anda kendiliğinden doğar", "Patent buluşu, marka ise ayırt edici işareti korur"], "correct": 3, "distractorWhy": ["İkisi farklı şeyleri korur: biri buluşu, öteki ayırt edici işareti.", "Roller ters verilmiştir: patent teknik çözümü, marka ayırt edici işareti korur.", "Marka koruması tescille başlar; fikrin akla gelmesi hak doğurmaz.", "Doğru; patent teknik bir buluşu, marka tescili mal veya hizmeti ayıran işareti korur."], "explanation": "Patent, yeni ve sanayiye uygulanabilir bir buluşu korur. Marka tescili ise mal ya da hizmeti başkalarından ayıran işareti korur. İkisi farklı konuları kapsar ve ikisi de başvuru ile alınan belgeye dayanır.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q017", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "91b3fe8fd57d5d61109660ce80c8feab59ce77b7971bab04d3d85ab809f54bf2", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q018", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f07", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.5", "level": 3, "difficultyReason": "Aklına gelen fikrin kendiliğinden korunduğu yanılgısı sorgulanır; koruma için gereken adımın belge olduğu anlaşılmalıdır.", "question": "Bir öğrenci, aklına gelen yeni bir sulama düzeneği fikrini yalnız defterine yazdığı için fikrin patentle korunduğunu söylüyor. Buna göre öğrencinin sözüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Patent koruması, başvuru yapılıp belge alınmasıyla başlar", "Fikir yazıldığı anda patent hakkı kendiliğinden doğar", "Defter noter yerine geçtiği için patent belgesi sayılır", "Fikrin patentle korunması için yalnız söylemek yeterlidir"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; fikir ancak yetkili kuruma başvuru ve inceleme sonucunda verilen belgeyle korunur.", "Patent hakkı fikri yazmakla doğmaz; belge için başvuru yapmak gerekir.", "Defter bir koruma belgesi değildir; patent belgesini yetkili kurum verir.", "Sözlü bir iddia hak doğurmaz; patent yalnız başvuru sonucunda verilen belgeyle korunur."], "explanation": "Patent hakkı fikri düşünmekle ya da defterine yazmakla doğmaz. Fikir yetkili kuruma başvurulup incelenir, koşullar sağlanırsa belge verilir. Koruma bu belgeyle başlar.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q018", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ab2753ae17982cad2168f5a9780968a2a38372f8ae322c79b8a387f641f2c7cb", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q019", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f08", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.6", "level": 1, "difficultyReason": "Patentin sağladığı temel hak sorulur; koruma süresi ve kapsamıyla ilgili yanlış inanışlar çeldirici olur.", "question": "Bir firma geliştirdiği makine için patent belgesi alıyor. Bu durumda patent belgesi firmaya aşağıdakilerden hangisini sağlar?", "choices": ["Buluşun izinsiz üretilmesini ve satılmasını önleme hakkı", "Buluşa süre sınırı olmadan ve bütün ülkelerde koruma", "Başka kişilerin aynı konuda araştırma yapmasını yasaklama", "Makinenin her koşulda hatasız çalışacağı güvencesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; patent sahibi süre boyunca buluşun izinsiz üretilmesini ve satılmasını engelleyebilir.", "Patent korumasının bir süresi vardır ve belgeyi veren ülkede geçerlidir.", "Patent buluşun izinsiz kullanımını önler; başkalarının araştırma yapmasını yasaklamaz.", "Patent bir kalite güvencesi değildir; yalnız buluş üzerindeki hakkı korur."], "explanation": "Patent, buluşun belirli bir süre izinsiz üretilmesini, satılmasını ve kullanılmasını önleme hakkı verir. Bu hak süre ve ülkeyle sınırlıdır. Başkalarının araştırma yapmasını yasaklamaz ve kalite garantisi de vermez.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q019", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a343d5bf6103aa20b93fdd4e87de883e51a3bff5663e806ffcbcf71db164e9c4", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q020", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f03", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.6", "level": 3, "difficultyReason": "Koruma, yatırım ve AR-GE arasındaki neden-sonuç zinciri kurulur; yatırım kararına etkisi yönüyle yorumlanır.", "question": "Bir firma, yeni bir pil teknolojisi geliştirmek için uzun yıllar AR-GE yatırımı yapıyor. Firma, buluşunun patentle korunacağından emindir. Buna göre bu durumun firmanın yatırım kararına etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Koruma AR-GE'yi engellediği için yatırım isteği azalır", "Koruma ile yatırım kararı arasında ilişki yoktur", "Karşılığı güvence altına alındığı için yatırım isteği artar", "Başkalarına AR-GE yasağı getirdiği için yatırım isteği artar"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Koruma AR-GE yapmayı engellemez; buluşun başkalarınca izinsiz kullanılmasını önler.", "İlişki vardır: karşılığı güvenceye alınmış bir çalışmaya yatırım yapmak daha cazip hâle gelir.", "Doğru; koruma, emeğin ve masrafın karşılığını almayı kolaylaştırır. Bu da yatırım isteğini artırır.", "Patent başkalarının AR-GE yapmasını yasaklamaz; yalnız buluşun izinsiz kullanımını önler."], "explanation": "AR-GE uzun süren ve masraflı bir çalışmadır. Buluş korunacaksa firma, emeğinin karşılığını alacağını bilir. Bu güvence yatırım isteğini artırır; böylece yeni buluşlar ortaya çıkar.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q020", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "068bcdb4fd83d8f73706a64374f792fae11298b918c59d1016279e21233b0541", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q021", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f03", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.6", "level": 2, "difficultyReason": "Fikrî ve sınai mülkiyet haklarının ilerlemeye katkısı tek bir doğru yolla açıklanır; üç çeldirici korumanın amacına terstir.", "question": "Fikrî ve sınai mülkiyet haklarının korunması teknolojik ilerlemeye hangi yoldan katkı sağlar?", "choices": ["Buluş bilgisini saklı tutarak ilerlemeyi sağlar", "Mucitleri teşvik eder, buluş bilgisinin paylaşılmasına yol açar", "Rakiplerin buluşu kopyalamasına izin vererek ilerletir", "Yeni ürünlerin fiyatını devletin belirlemesini sağlar"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Koruma sistemi bilgiyi gizlemez; buluşlar başvuru ile kayda geçer ve açıklanır.", "Doğru; koruma mucitleri yeni çözümlere yöneltir. Buluşlar kayda geçerek toplumun bilgisine katılır.", "Koruma tam tersine izinsiz kopyalamayı önler.", "Koruma fiyat belirlemez; buluş üzerinde hak verir."], "explanation": "Korunan buluşun karşılığı alınabildiği için mucitler ve firmalar yeni çözümler üretmeye devam eder. Bu çözümler kayda geçip toplumun bilgisine katılır. İlerleme böyle desteklenir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q021", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "02affd37d12a7fe73e4aba8b77fa299460cad72d20635d7a8e72ba9b5284f98b", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q022", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f08", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.6", "level": 4, "difficultyReason": "Tescilli bir tasarımın taklit edilmesinin uzun vadeli sonuçları yorumlanır; hak sahibi ve yenilikçi üretim birlikte düşünülür.", "question": "Bir atölye, tescilli bir sandalye tasarımına çok benzeyen ürünleri izinsiz üretip daha ucuza satıyor. Bu durumun uzun vadeli etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Taklitler çoğaldıkça tasarımcıların yeni ürün üretme isteği artar", "Tasarımcı emeğinin karşılığını alamaz, yeni üretme isteği azalabilir", "Tescil yalnız ücretsiz ürünleri koruduğundan tasarımcı kaybetmez", "Ucuz satış yasal olduğundan taklit etik kuralları ihlal etmez"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Emeğin karşılığı azaldığında üretme isteği artmaz, azalır.", "Doğru; izinsiz taklit emeğin karşılığını azaltır ve yenilikçi üretimi caydırabilir.", "Tescil, satılan ürünlerin tasarımını da korur; izinsiz satış hak sahibinin kaybıdır.", "İzinsiz taklit, hak sahibinin emeğini yok saydığı için etik ve yasal açıdan sorunludur."], "explanation": "Tescilli tasarım taklit edilince asıl tasarımcı satışta gelir kaybeder. Emeğinin karşılığını alamayan tasarımcı yeni ürün üretmekten kaçınabilir. Bu, uzun vadede yeniliği azaltır.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q022", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "baa7be65ee0f531b3291069203161c8623cc193febda0cad38e6afb46fde8e28", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q023", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f08", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-a1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.A.1.6", "level": 4, "difficultyReason": "Etik sorumluluk, bir savunmanın doğruluğu sorgulanarak değerlendirilir; hak sahibine ve emeğe saygı ölçütleri birlikte kullanılır.", "question": "Bir öğrenci, internette yayımlanmış bir mucidin tasarımını kendi icadıymış gibi okul yarışmasına sunuyor. İtiraz edilince “İnternette herkes kullanabilir.” diyor. Verilenlere göre öğrencinin savunmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["İnternetteki içerik serbesttir, bu yüzden savunma geçerlidir", "Yarışma okul içi olduğundan hak sahibini gözetmek gerekmez", "İnternette yayımlanması emeği sahiplenmeyi etik yapmaz", "Sorun yalnız belgeli tasarımlarda doğar, belgesizlerde doğmaz"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bir içeriğin yayımlanmış olması, başkasının onu sahiplenmesine izin vermez.", "Etik kurallar ortam küçük de olsa geçerlidir; emek sahibine saygı gösterilir.", "Doğru; başkasının fikrini kendi fikriymiş gibi sunmak hak sahibini yok sayar.", "Eser ya da tasarım yaratıldığı için korunur; belge olmaması başkasının emeğini sahiplenmeyi etik yapmaz."], "explanation": "Bir tasarımın internette yayımlanmış olması onu sahipsiz yapmaz. Başkasının emeğini kendi icadı gibi sunmak, hak sahibini yok saymak ve haksız kazanç sağlamaktır. Bu nedenle savunma etik açıdan geçerli değildir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q023", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "67e99eac76a8ff84ba3a1aff2e569fb25e0bdcdcf296127555ae775ea54d9a0f", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "İnovatif Düşüncenin Geliştirilmesi ve Fikirlerin Korunması"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q024", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f09", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "İki şekil karşılaştırılarak üç boyutlu çizimin ayırt edici özelliği bulunur; yalnız bir ölçüt yeterlidir.", "question": "Şekilde bir nesnenin iki çizimi verilmiştir. Şekle göre Çizim 2, Çizim 1'den aşağıdakilerden hangisiyle ayrılır?", "choices": ["Genişlik ve yüksekliğe derinliği de eklemesiyle", "Daha canlı ve daha fazla renk kullanmasıyla", "Çizgilerinin daha kalın ve belirgin olmasıyla", "Yalnız genişlik ve yüksekliği göstermesiyle"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Çizim 2'de ön yüzün arkasında kalan kısım da çizilerek derinlik gösterilmiştir.", "İki çizim de aynı renklerle çizilmiştir; fark renkte değil, gösterilen boyutlardadır.", "Çizgi kalınlığı iki çizimde de aynıdır ve boyut sayısını belirlemez.", "Genişlik ve yükseklik Çizim 1'de de vardır; Çizim 2 ayrıca derinliği gösterir."], "explanation": "Çizim 1 düz bir karedir; genişlik ve yüksekliği gösterir. Çizim 2'de ön yüzün arkasında ikinci bir kare ve köşe çizgileri vardır; derinlik de gösterilmiştir. Üç boyutlu görsel genişlik, yükseklik ve derinliği birlikte gösterir.", "figure": {"kind": "diagram", "altTextKey": "y8-t01.y8-t01-q024-alt", "captionKey": "y8-t01.y8-t01-q024-caption", "notToScale": true, "viewBox": [0, 0, 300, 170], "elements": [{"type": "rect", "x": 20, "y": 40, "w": 80, "h": 80, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 1.4}, {"type": "rect", "x": 195, "y": 30, "w": 70, "h": 70, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 1.4}, {"type": "line", "x1": 170, "y1": 55, "x2": 195, "y2": 30, "stroke": "ink", "width": 1.4}, {"type": "line", "x1": 240, "y1": 55, "x2": 265, "y2": 30, "stroke": "ink", "width": 1.4}, {"type": "line", "x1": 240, "y1": 125, "x2": 265, "y2": 100, "stroke": "ink", "width": 1.4}, {"type": "rect", "x": 170, "y": 55, "w": 70, "h": 70, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 1.4}, {"type": "rect", "x": 25, "y": 135, "w": 70, "h": 24, "fill": "none", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "y8-t01.y8-t01-q024-l0"}, {"type": "rect", "x": 185, "y": 135, "w": 70, "h": 24, "fill": "none", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "y8-t01.y8-t01-q024-l1"}]}, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q024", "visualRequirement": "required", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bdba7d8eb7169a18e4dd01365afb4fd6db52ea1ca9572b599a7c49027794521b", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q025", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f09", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Üç boyutlu modelleme yazılımının işlevi tanımlanır; çeldiriciler yazılımı düz resim ya da doğrudan üretim aracıyla karıştırır.", "question": "Üç boyutlu modelleme yazılımının temel işlevi hangisidir?", "choices": ["Nesneyi yalnız tek yönden bakılan düz bir resme çevirir", "Nesneyi ölçü girmeden doğrudan gerçek malzemeden üretir", "Nesneyi bilgisayarda her yönden inceleme imkânı verir", "Var olan nesnenin yalnız fotoğrafını kaydeder"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu, iki boyutlu bir çizimin özelliğidir; modelleme yazılımı nesneyi her yönden gösterir.", "Yazılım modeli oluşturur; malzemeden üretimi 3D yazıcı gibi bir makine yapar.", "Doğru; yazılım nesneyi genişlik, yükseklik ve derinlikle modeller ve her yönden gösterir.", "Fotoğraf iki boyutludur; modelleme yazılımı ise nesnenin kendisini üç boyutlu oluşturur."], "explanation": "Üç boyutlu modelleme yazılımı, nesneyi ölçüleriyle bilgisayarda üç boyutlu oluşturur. Model döndürülerek her yönden incelenebilir. Gerçek malzemeden üretimi yazılım değil, 3D yazıcı yapar.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q025", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "21a585aabac531b55eecef4595a75a9705309e64cd5e6bc60a08e950fe9527bd", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q026", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f10", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "3D yazıcının çalışma mantığı sorulur; döküm ya da kesme gibi farklı üretim yöntemleri çeldirici olur.", "question": "Bir 3D yazıcı nesneyi nasıl üretir?", "choices": ["Erimiş malzemeyi bir kalıba tek seferde dökerek", "Büyük bir bloktan fazlalıkları keserek", "Malzemeyi katman katman üst üste ekleyerek", "Nesnenin fotoğrafını baskı yüzeyine yapıştırarak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Döküm, kalıpla yapılan başka bir üretim yöntemidir; 3D yazıcı kalıpsız, katman katman üretir.", "Bloktan fazlalığı keserek şekil vermek farklı bir yöntemdir; 3D yazıcı malzeme ekleyerek üretir.", "Doğru; yazıcı, malzemeyi ince katmanlar hâlinde üst üste yığarak nesneyi oluşturur.", "Fotoğraf yapıştırmak nesne üretmez; yazıcı gerçek malzemeyi katman katman biriktirir."], "explanation": "3D yazıcı, bilgisayardaki modele göre malzemeyi ince katmanlar hâlinde üst üste ekler. Katmanlar birikerek nesneyi oluşturur. Kalıba dökmek ve bloktan kesmek farklı üretim yöntemleridir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q026", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "af4450e244d0153d5fda5be9d36512a8caf61630449ab8608c187b78e59141e9", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q027", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f10", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Taslaktan baskıya giden aşama dizisinde eksik halka bulunur; sıranın mantığı ve her aşamanın işlevi birlikte yorumlanır.", "question": "Tabloda taslaktan 3D yazıcıyla üretilmiş nesneye giden aşamalar sırayla verilmiştir. Tabloya göre üçüncü sıradaki aşama aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Modeli yazıcıya uygun dosyaya çevirip ayarlamak", "Bitmiş nesneyi sınıfta sergileyip değerlendirmek", "Taslağı ikinci kez kâğıda yeniden çizmek", "Yazıcıyı kapatıp kutusunda saklamak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; model, yazıcının okuyabileceği dosyaya çevrilir ve baskı ayarları yapılır.", "Sergileme, katmanlı baskıdan sonra gelen bir aşamadır.", "Taslak çizim ilk aşamadır; üçüncü sırada yeniden yapılmaz.", "Saklama, üretim bittikten sonra yapılır; model hazırlanmadan baskı da başlamaz."], "explanation": "Önce taslak çizilir, sonra bilgisayarda üç boyutlu model oluşturulur. Yazıcı modeli doğrudan okuyamaz; üçüncü aşamada model uygun dosyaya çevrilir ve baskı ayarları yapılır. Ardından katmanlı baskı başlar.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "y8-t01.y8-t01-q027-alt", "captionKey": "y8-t01.y8-t01-q027-caption", "headerKeys": ["y8-t01.y8-t01-q027-h0", "y8-t01.y8-t01-q027-h1"], "rows": [[{"v": "1"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q027-r0c1"}], [{"v": "2"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q027-r1c1"}], [{"v": "3"}, {"v": "?"}], [{"v": "4"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q027-r3c1"}]], "highlight": [2]}, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q027", "visualRequirement": "required", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c6c8aeb080aba33a1202e951307aa461febccfab9b37bbe0d4d53d56d71fecc4", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q028", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f10", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Güvenlik bilgisi uygulanır; sıcak parçalar ve gözetim kuralı birlikte düşünülür.", "question": "Okulda öğretmen gözetiminde bir 3D yazıcı kullanılırken hangi davranış doğrudur?", "choices": ["Baskıyı hızlandırmak için çalışırken içine elini uzatmak", "Baskı sürerken sıcak uca ve tablaya elle dokunmamak", "Yazıcıyı öğretmenden habersiz evde açıp denemek", "Sıcak tablayı soğumasını beklemeden çıplak elle temizlemek"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Çalışan yazıcının içine el sokmak sıcak parçalar yüzünden yanık tehlikesi yaratır.", "Doğru; püskürtme ucu ve tabla çok sıcak olabilir ve dokunmak yakar.", "Yazıcı yalnız okulda ve öğretmen gözetiminde kullanılır.", "Sıcak tabla yakabilir; soğumasını beklemek ve öğretmen yönergesine uymak gerekir."], "explanation": "3D yazıcıda püskürtme ucu ve tabla yüksek ısıya çıkabilir. Çalışırken içine el sokmak ya da sıcak parçalara dokunmak yanık tehlikesi doğurur. Bu yüzden yazıcı yalnız okulda, öğretmen gözetiminde kullanılır ve sıcak parçalara dokunulmaz.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q028", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "78ec9601e6a5e802352d044ab14587f0ab0b134ce8c6c75f51fc640427f7ed4d", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q029", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f11", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.3", "level": 1, "difficultyReason": "Sensörün tanımı sorulur; algılayıcı ile karar verici ayrımı ve yakın cihazlar çeldirici olur.", "question": "Sensörle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Algılanan bilgiye göre tek başına karar veren akıllı cihazdır", "Ortamı aydınlatarak görüntü oluşturur", "Cihazın çalışması için gereken enerjiyi depolar", "Ortamdaki bir değişikliği algılayıp sinyale çevirir"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Sensör yalnız algılar ve sinyal üretir; kararı denetleyici ya da devre verir.", "Aydınlatmayı lamba yapar; sensör ortamı algılayan parçadır.", "Enerjiyi pil ya da batarya depolar; sensörün görevi algılamaktır.", "Doğru; sensör ışık, hareket, ısı, ses gibi değişiklikleri algılar ve sinyale çevirir."], "explanation": "Sensör, ortamdaki ışık, hareket, ısı ve ses gibi değişiklikleri algılayıp sinyale çevirir. Sinyale göre ne yapılacağına denetleyici ya da devre karar verir. Enerjiyi pil depolar, aydınlatmayı lamba yapar.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q029", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4145b1698b0d8db9422acf81beda4a8a225e2a66024ba2292e5b057ef225d634", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q030", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f11", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Algılama–denetleme–tepki zincirinde ortadaki aşama bulunur; her aşamanın görevi ayrı düşünülmelidir.", "question": "Tabloda hareket sensörlü bir lambanın çalışma aşamaları sırayla verilmiştir. Tabloya göre boş bırakılan aşama aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Sensörün ortamın fotoğrafını çekip kaydetmesi", "Lambanın yanarak ortamı aydınlatmaya başlaması", "Devrenin sinyale bakıp yanma kararı vermesi", "Sensörün enerjisini pilden alıp depolaması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Sensör fotoğraf çekmez; ilk aşamada değişikliği algılayıp sinyale çevirir.", "Lambanın yanması en sondaki tepki aşamasıdır.", "Doğru; algılanan sinyali devre değerlendirir ve tepki için kararı verir.", "Enerji depolamak algılama ile tepki arasındaki işlem değildir."], "explanation": "Önce sensör hareketi algılayıp sinyale çevirir. Sinyali bir devre değerlendirir ve lambanın yanmasına karar verir. Son olarak lamba yanar. Boş aşama, kararı veren devredir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "y8-t01.y8-t01-q030-alt", "captionKey": "y8-t01.y8-t01-q030-caption", "headerKeys": ["y8-t01.y8-t01-q030-h0", "y8-t01.y8-t01-q030-h1"], "rows": [[{"key": "y8-t01.y8-t01-q030-r0c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q030-r0c1"}], [{"v": "?"}, {"v": "?"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q030-r2c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q030-r2c1"}]], "highlight": [1]}, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q030", "visualRequirement": "required", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ecb199ccd00c7d4647b57a3a733e19b2604d6084129fb00a69ec73b1edfb825b", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q031", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f11", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Sensör ile tepkiyi veren elemanın görevi ayrılır; kapıdaki ayrı rollerden doğru olan seçilir.", "question": "Bir otomatik kapı sisteminde aşağıdakilerden hangisi sensörün görevidir?", "choices": ["Kapı önünde bir kişi olup olmadığını algılamak", "Kapı kanadını yana kaydırmak", "Algılanan sinyale göre kapının açılmasına karar vermek", "Motora gereken elektrik gücünü sağlamak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; sensörün görevi ortamdaki değişikliği algılamaktır.", "Kanadı hareket ettirmek tepki elemanının, yani motorun işidir.", "Kararı sensör değil, denetleyici ya da devre verir.", "Güç sağlamak enerji kaynağının işidir; sensör yalnız algılar."], "explanation": "Otomatik kapıda üç iş vardır: algılama, karar verme ve tepki. Kişiyi algılayan sensördür. Kararı devre verir; kanadı motor hareket ettirir, gücü enerji kaynağı sağlar.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q031", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "57e3fe4899672182fa6301cec417fc0b19173ae219d55cd81468459b121f0266", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q032", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f12", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Fotoselli kapının çalışma ilkesi bir örnekten bulunur; algılanan değişikliğin ne olduğu ayrılır.", "question": "Bir alışveriş merkezinin girişindeki kapının iki yanında, yerden bel yüksekliğinde karşılıklı duran bir verici ile bir alıcı vardır. Verici, alıcıya sürekli kızılötesi ışın gönderir. Kapı, gürültülü ya da sessiz saatlerde ve soğuk ya da sıcak günlerde aynı biçimde çalışır. Bir kişi verici ile alıcının arasından geçince kapı açılır; kapının önüne dizden alçak, ağır bir kutu bırakılınca açılmaz. Buna göre kapının açılmasını sağlayan değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Dış ortamın sıcaklığının değişmesi", "Alıcıya ulaşan ışının engellenmesi", "Ortamdaki ses düzeyinin artması", "Zemine binen ağırlığın artması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kapı soğuk ve sıcak günlerde aynı biçimde çalıştığı için sıcaklık değişimine tepki vermez.", "Doğru; kişi verici ile alıcının arasına girince ışın alıcıya ulaşamaz, sistem bu değişikliği algılayıp kapıyı açar.", "Kapı gürültülü ve sessiz saatlerde aynı biçimde çalıştığı için ses düzeyine tepki vermez.", "Ağır kutu kapıyı açmadığı için sistem ağırlığa tepki vermez; dizden alçak kutu ışının altında kalır."], "explanation": "Verici ile alıcı bel yüksekliğinde olduğundan aralarından geçen kişi ışının alıcıya ulaşmasını engeller; sistem bu değişikliği algılayıp kapıyı açar. Dizden alçak kutu ışının altında kaldığı için ağır olsa da kapıyı açmaz; demek ki kapı ağırlığa tepki vermez. Kapının gürültüde ve sessizlikte, soğukta ve sıcakta aynı çalışması da sese ve sıcaklığa tepki vermediğini gösterir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q032", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e500089987fa56bd3703b0ca51a212dee5ac2dbf5fe61290d81bdc49a4e0b299", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q033", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f12", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Durumdan uygun sensör türü seçilir; tablodaki üç eşleşmeden yararlanılıp ses ile diğer girdiler ayrılır.", "question": "Tabloda durumlar, sensör türleri ve tepkiler verilmiştir. Tabloya göre vurgulu satırdaki sensör türü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ses sensörü", "Işık sensörü", "Hareket sensörü", "Isı sensörü"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; alkış sesini ses sensörü algılar ve lamba yanar.", "Işık sensörü ortamın aydınlık düzeyini algılar; burada tepkiyi alkış sesi başlatıyor.", "Hareket sensörü kişinin kımıldamasını algılar; burada ses algılanıyor.", "Isı sensörü sıcaklık değişimini algılar; burada sıcaklık değil, ses önemlidir."], "explanation": "Vurgulu satırda lamba, alkış sesi duyulunca yanıyor. Sesi algılayan parça ses sensörüdür. Işık, hareket ve ısı sensörleri farklı değişikliklere tepki verir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "y8-t01.y8-t01-q033-alt", "captionKey": "y8-t01.y8-t01-q033-caption", "headerKeys": ["y8-t01.y8-t01-q033-h0", "y8-t01.y8-t01-q033-h1", "y8-t01.y8-t01-q033-h2"], "rows": [[{"key": "y8-t01.y8-t01-q033-r0c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q033-r0c1"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q033-r0c2"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q033-r1c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q033-r1c1"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q033-r1c2"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q033-r2c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q033-r2c1"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q033-r2c2"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q033-r3c0"}, {"v": "?"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q033-r3c2"}]], "highlight": [3]}, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q033", "visualRequirement": "required", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a21788677f933a09a101849f6168a7067e335d9404aefff567e6535b2bf11a23", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q034", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f12", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.3", "level": 4, "difficultyReason": "Sensörün sınırlılığı bir olay üzerinden yorumlanır; hareket sensörünün neyi algılayıp neyi algılamadığı ayrılmalıdır.", "question": "Bir okulun koridorunda hareket sensörlü aydınlatma kullanılıyor. Bir öğrenci hiç kımıldamadan okurken ışıklar sönüyor. Bu durum sensörün hangi özelliğini gösterir?", "choices": ["Yalnız hareketi algılar, hareketsizliği yokluk sayar", "Sensör bozulmuştur, çünkü sağlam sensör kişiyi algılardı", "Sensörlü aydınlatma enerji tasarrufu sağlamaz", "Sensör kendi başına karar vererek ışığı kapatmıştır"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; hareket sensörü kımıldamayan kişiyi algılayamaz ve ışık söner.", "Sensör sağlam olsa da hareketsiz kişiyi algılayamaz; bu bozulma değil, çalışma ilkesidir.", "Aydınlatmanın sönmesi tasarruf sağlar; sorun hareketsizliğin algılanmamasıdır.", "Kararı sensör değil, denetleyici verir; sensör yalnız hareket olup olmadığını bildirir."], "explanation": "Hareket sensörü yalnız hareketi algılar. Öğrenci kımıldamayınca sensör algılayacak değişiklik bulamaz ve devre ışığı söndürür. Bu bir arıza değil, sensörün sınırlılığıdır.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q034", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3b3b8d9485ece6f293a929c6ac154768b4afb89533da500c84f05091e87b60d2", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q035", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f13", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.4", "level": 1, "difficultyReason": "ATM'nin işlevi için bağlantının gerekliliği sorulur; yan unsurlar çeldirici olur.", "question": "ATM'den para çekerken hesap bilgilerine ulaşılabilmesi neye bağlıdır?", "choices": ["ATM'nin kamerasının görüntü kaydetmesine", "ATM'nin ekranının parlak olmasına", "ATM'nin banka ağına bağlı olmasına", "ATM'nin kasasının sağlam olmasına"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kamera güvenlik içindir; hesap bilgisine ulaşmayı kamera sağlamaz.", "Ekran parlaklığı kullanımı kolaylaştırır; hesap bilgisine ulaşmayı sağlamaz.", "Doğru; ATM banka ağına bağlanarak hesap bilgisine ulaşır ve işlemi yapar.", "Sağlam kasa parayı korur; hesap bilgisine bağlantı sağlamaz."], "explanation": "ATM, bankanın ağına bağlıdır. Kartı okuduktan sonra hesap bilgisine ve bakiyeye bu bağlantıyla ulaşır. Kamera, ekran parlaklığı ve kasa bu işlemin dayanağı değildir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q035", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c3e5f7841c8f241679e48d47a843f3ed46944f4328ab039b5be08dc87c1da836", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q036", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f13", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Navigasyonda uydu sinyali ile internet bağlantısının işlevleri ayrılır; canlı bilginin kaynağı sorulur.", "question": "Bir navigasyon uygulaması konumu uydu sinyalleriyle belirliyor. Buna göre uygulamanın yoldaki canlı trafik yoğunluğunu gösterebilmesi için ayrıca aşağıdakilerden hangisine ihtiyaç vardır?", "choices": ["İnternet bağlantısına", "Aracın daha güçlü bir motora sahip olmasına", "Telefon kılıfının metalden yapılmasına", "Ekran yazılarının büyük olmasına"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; canlı trafik ve güncel harita bilgisi internet bağlantısıyla gelir.", "Motor gücü canlı trafik bilgisi sağlamaz.", "Kılıfın malzemesi trafik bilgisiyle ilgisizdir.", "Yazı boyutu okumayı kolaylaştırır; trafik bilgisi sağlamaz."], "explanation": "Uydu sinyalleri aracın konumunu verir. Yoldaki canlı yoğunluk ve güncel harita gibi bilgiler ise internet bağlantısıyla uygulamaya ulaşır. Motor, kılıf ve yazı boyutu bu bilgiyi getirmez.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q036", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9d8c3798fe1a9d5820c6c7160dffebf3c85f564024ab46f847a0935715e524a2", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q037", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f13", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "Araç ve işlev eşleştirmesinde boş hücre bulunur; navigasyonun uydu ve internetle birlikte çalıştığı bilinmelidir.", "question": "Tabloda internete bağlı araçlar ve bağlantıyla sağladıkları işlevler verilmiştir. Tabloya göre vurgulu satırdaki aracın bağlantıyla sağladığı işlev aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Evdeki cihazları uzaktan açıp kapatmak", "Cihazları internete bağlanabilir hâle getirmek", "Geçen aracın plakasını okuyup kayıtla eşleştirmek", "Konumu ve trafiği gösterip yol tarifi vermek"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Uzaktan açıp kapatma akıllı ev sisteminin işidir; vurgulu araç cihaz yönetmez, konum ve trafik bilgisiyle yol gösterir.", "Cihazları ağa bağlamak modemin görevidir; vurgulu araç yol tarifi için bu bağlantıdan yararlanan bir sistemdir.", "Plaka okuyup kayıtla eşleştirmek taşıt tanıma sistemine aittir; vurgulu araç plaka okumaz, konumdan yol tarifi çıkarır.", "Doğru; navigasyon konumu uydudan alır, trafik ve harita bilgisini internetten alır."], "explanation": "Tabloda modem, taşıt tanıma ve akıllı ev sistemi satırları verilmiştir. Kalan araç navigasyondur. Navigasyon konumu gösterir, canlı trafik ve harita bilgisini internetten alarak yol tarifi verir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "y8-t01.y8-t01-q037-alt", "captionKey": "y8-t01.y8-t01-q037-caption", "headerKeys": ["y8-t01.y8-t01-q037-h0", "y8-t01.y8-t01-q037-h1"], "rows": [[{"key": "y8-t01.y8-t01-q037-r0c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q037-r0c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q037-r1c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q037-r1c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q037-r2c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q037-r2c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q037-r3c0"}, {"v": "?"}]], "highlight": [3]}, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q037", "visualRequirement": "required", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e35e75f777f7ad2e2b6e5087852197c9830363c6f7566eed8ed6ee6d9f9bd299", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q038", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f14", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.4", "level": 4, "difficultyReason": "Güvenlik riski bir durumdan çıkarılır; varsayılan parolanın değiştirilmemesinin sonucu ile ilgisiz sonuçlar ayrılır.", "question": "Bir aile, akıllı ev kamerasını hazır gelen parolayı değiştirmeden kullanıyor. Buna göre bu durum aşağıdakilerden hangisini kolaylaştırır?", "choices": ["Modemin hızının otomatik olarak yükselmesini", "Yetkisiz kişilerin görüntüye ulaşmasını", "Kameranın pilinin daha uzun dayanmasını", "Kamerada görüntü kalitesinin düşmesini"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Parola, internet hızını değiştirmez.", "Doğru; tahmin edilebilir hazır parola, yetkisiz kişilerin kameraya bağlanıp görüntüye ulaşmasını kolaylaştırır.", "Parola ile pil ömrü arasında bir ilişki yoktur.", "Parola görüntü kalitesini etkilemez."], "explanation": "Hazır parola çoğu cihazda aynıdır ve kolay tahmin edilir. Parola değiştirilmezse yabancı biri kameraya bağlanıp görüntüleri izleyebilir. Bu, kişisel veri güvenliği riskidir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q038", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "72ff3f9d157e328954e04719219519582ddd594f947d5d86e351972a86e75b23", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q039", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f14", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "Yarar ve risk birlikte değerlendirilir; iki taraflı doğru ifade ile tek yönlü yanlış ifadeler ayrılır.", "question": "İnternete bağlı araçlar hakkında hangisi doğrudur?", "choices": ["Yapıları gereği güvenlidir, kişisel veri riski taşımaz", "Uzaktan yönetim sağlar, ancak veri ve güvenlik riski de taşır", "Bağlantı yalnız risk getirir, hiçbir yararı yoktur", "Bağlantı arttıkça cihazın verileri kendiliğinden daha iyi korunur"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bağlı araçlar da saldırıya açıktır; verileri korumak gerekir.", "Doğru; bağlantı kolaylık sağlar, ancak kişisel verilerin korunması gerekir.", "Bağlantı, uzaktan denetim ve güncel bilgi gibi yararlar sağlar.", "Bağlantı arttıkça saldırıya açık kapı sayısı da artar; koruma için önlem gerekir."], "explanation": "İnternet bağlantısı uzaktan kontrol, güncelleme ve güncel bilgi gibi yararlar sağlar. Aynı bağlantı yetkisiz erişim ve veri sızıntısı riskini de getirir. Bu yüzden parola ve güncelleme gibi önlemler gerekir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q039", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7685bdf6b7d69cbcb7fc24d4b979f902198e986f7be13efd16574a20c0f9046d", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q040", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f14", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b1", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-22", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.1.4", "level": 5, "difficultyReason": "Yarar, risk ve sorumluluk birlikte yorumlanır; çok adımlı akıl yürütmeyle yalnızca bir seçenek hem kolaylığı hem korumayı kapsar.", "question": "Bir apartman, otopark girişinde plakayı okuyup kapıyı otomatik açan bir sistem kurmayı düşünüyor. Bu bilgilere göre bu sistemle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Sistem kayıt tutmadığı için veri güvenliği düşünülmez", "Plakalar internetten geçtiği için sistem kolaylık sağlamaz", "Yalnız araç sahibi risk taşır, kurum sorumlu olmaz", "Giriş hızlanır; plaka kayıtlarının korunması gerekir"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Plakayı eşleştirmek için kayıt tutulur; bu kayıtların korunması gerekir.", "Bağlantı, sistemin hızlı ve otomatik çalışmasını sağlar; kolaylık vardır.", "Kayıtları tutan kurum da verilerin korunmasından sorumludur.", "Doğru; sistem kolaylık sağlar, plaka kayıtları ise kişisel veri olduğundan korunmalıdır."], "explanation": "Plaka okuma sistemi girişi hızlandırır ve gözetim gereksinimini azaltır. Plaka kayıtları kişisel veri sayıldığından sistemi kuran kurum bu verileri korumalı, yetkisiz erişimi engellemelidir. Yarar ve sorumluluk birlikte düşünülür.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q040", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2ad34b72ba0bf144dc3095173789b2905031d80990dc0f6daf156550eec39da4", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Bilgisayar Destekli Tasarım ve Akıllı Ürünler"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q041", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f15", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b2", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-23", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.2.1", "level": 1, "difficultyReason": "Tanıtım aracını pazarlama tekniğinden ayırmak gerekir; dört seçenekten yalnız biri araçtır.", "question": "Pazarlamada kullanılan tanıtım araçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Billboard", "Doğrudan pazarlama", "İlişkisel pazarlama", "Halkla ilişkiler"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; billboard açık havada kullanılan büyük bir tanıtım panosudur.", "Bu, bir tanıtım aracı değil, aracısız ulaşmaya dayanan bir pazarlama tekniğidir.", "İlişkisel pazarlama müşteriyle ilişki kurmaya dayanan bir pazarlama tekniğidir.", "Halkla ilişkiler bir tanıtım aracı değil, pazarlama tekniğidir."], "explanation": "Marka ismi, logo, ambalaj, afiş, billboard, broşür ve reklam filmi tanıtım araçlarıdır. Doğrudan pazarlama, ilişkisel pazarlama ve halkla ilişkiler ise bu araçları kullanan pazarlama teknikleridir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q041", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0e31245911c6ecc9328affb005efe937718d1347ec2abf9d5a655a5def599fcf", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Tanıtım ve Pazarlama"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q042", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f15", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b2", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-23", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Örnekten pazarlama tekniğini bulmak için tekniklerin tanımları ayrılır.", "question": "Bir firma, müşterilerine aracı kullanmadan telefonla ve postayla ulaşıp ürününü tanıtıyor. Bu bilgilere göre firmanın kullandığı pazarlama tekniği aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İlişkisel pazarlama", "Halkla ilişkiler", "Doğrudan pazarlama", "Sanal pazarlama"], "correct": 2, "distractorWhy": ["İlişkisel pazarlama müşteriyle uzun süreli bağ kurmaya dayanır; burada bağ kurma değil, aracısız tanıtım anlatılıyor.", "Halkla ilişkiler kurumun toplumdaki itibarını yönetir; doğrudan satış çabası değildir.", "Doğru; hedef kitleye aracısız ulaşmak doğrudan pazarlamanın özelliğidir.", "Sanal pazarlama çevrimiçi ortamlarda yapılır; burada firma müşterilere telefon ve posta yoluyla ulaşıyor."], "explanation": "Firma aracı kullanmadan müşterilere kendi iletişim kanallarından ulaşıyor. Hedef kitleye aracısız ve doğrudan ulaşmak doğrudan pazarlamadır.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q042", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f0c7767654d04f607d211ac0ab959de7cad7fc9a87394b95cd7070d71e54c573", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Tanıtım ve Pazarlama"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q043", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f15", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b2", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-23", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "Uzun süreli bağ kurmaya dayanan bir uygulama pazarlama tekniğiyle eşleştirilir; yakın teknikler çeldirici olur.", "question": "Bir spor mağazası, müşterilerine doğum günü indirimi göndererek ve geri bildirimlerini dinleyerek onlarla uzun süreli bir bağ kurmaya çalışıyor. Buna göre mağazanın kullandığı teknik aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Doğrudan pazarlama", "Sanal pazarlama", "İlişkisel pazarlama", "Reklam verme çalışması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Aracısız ulaşmayı anlatan bu teknikte vurgulanan şey uzun süreli bağ değildir.", "Sanal pazarlama çevrimiçi ortamda yapılır; burada ortam değil, kurulan bağ ön plandadır.", "Doğru; müşteriyle uzun süreli bağ kurmak ilişkisel pazarlamanın amacıdır.", "Reklam ürünü duyurmak için yapılan ücretli bir tanıtımdır; burada duyuru değil, ilişki vardır."], "explanation": "Mağaza yalnız ürün satmıyor; doğum günü indirimi ve geri bildirimlerle müşteriyle sürekli bir ilişki kuruyor. Müşteri bağlılığını artıran bu yaklaşım ilişkisel pazarlamadır.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q043", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "867d2e467008072f6928b8fa16ae67516e12179416df88cfbf85a8db3085eecf", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Tanıtım ve Pazarlama"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q044", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f16", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b2", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-23", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Logo ile amblem ayrımı derste verilen tanıma göre yapılır; benzer görünen iki öge çeldirici olur.", "question": "Bir firmanın adı, kendine özgü bir yazı biçimiyle yazılıyor ve ürünlerin üzerinde kullanılıyor. Buna göre anlatılan öge aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Amblem: markayı temsil eden simge ya da işaret", "Logo: marka adının özgün yazı biçimiyle yazılması", "Billboard: açık havada kullanılan büyük tanıtım panosu", "El ilanı: elden dağıtılan kısa bilgi kâğıdı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Amblem yazı değil, markayı temsil eden simge ya da işarettir.", "Doğru; marka adının özel yazı biçimiyle yazılması logodur.", "Billboard bir tanıtım panosudur; marka adının yazı biçimi değildir.", "El ilanı bilgi veren bir kâğıttır; marka adının yazılış biçimini anlatmaz."], "explanation": "Bu derste logo, marka adının özgün yazı biçimiyle yazılmasıdır. Amblem ise markayı temsil eden simgedir. Soruda yazı biçimi anlatıldığı için doğru ad logodur.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q044", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8b2526b3229d3141ad7f9a1ef34913e1fac0290e2c611025fd77eb1e94711105", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Tanıtım ve Pazarlama"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q045", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f16", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b2", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-23", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.2.1", "level": 4, "difficultyReason": "Reklam ile pazarlama arasındaki kapsam ilişkisi sorgulanır; birbirinin yerine kullanıldığı yanılgısı çürütülür.", "question": "Reklam ile pazarlama arasındaki ilişkiyi hangi ifade doğru verir?", "choices": ["Reklam ile pazarlama aynı şeydir, yalnız adları farklıdır", "Pazarlama, reklamın bir türüdür", "Reklam pazarlamanın parçasıdır, pazarlama geniş bir süreçtir", "Pazarlamada hedef kitle önemli değildir, reklamda önemlidir"], "correct": 2, "distractorWhy": ["İkisi aynı değildir; reklam pazarlama tekniklerinden yalnızca biridir.", "İlişki ters verilmiştir: reklam pazarlamanın bir parçasıdır.", "Doğru; reklam pazarlamanın bir parçasıdır, pazarlama ise daha geniş bir süreçtir.", "Hedef kitle pazarlamanın merkezindedir; reklam da bu kitleye göre yapılır."], "explanation": "Pazarlama, ürünün tanıtılması, fiyatlanması ve müşteriye ulaştırılması gibi geniş bir süreçtir. Reklam bu sürecin içinde kullanılan tekniklerden biridir. Bu nedenle ikisi aynı şey değildir ve reklam, pazarlamanın bir parçasıdır.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c4b73870343078058b23792e9c9ee787a8348b0268ffb1b82787fbc05734b772", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Tanıtım ve Pazarlama"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q046", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f17", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b2", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-23", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.2.2", "level": 1, "difficultyReason": "Kurumsal kimlik ögelerinin neler olduğu sorulur; dört seçenekten yalnız biri doğru ögeleri sayar.", "question": "Aşağıdakilerden hangisi kurumsal kimlik ögelerini doğru sayar?", "choices": ["Patent, faydalı model ve endüstriyel tasarım belgeleri", "Üretim hızı, depo büyüklüğü ve nakliye maliyeti", "Çalışan sayısı, vardiya düzeni ve izin çizelgesi", "Firma adı, simge, renk, yazı karakteri ve ambalaj"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bunlar koruma belgeleridir; firmanın görsel kimliğini oluşturmaz.", "Bunlar üretim ve lojistik göstergeleridir; kurumsal kimlik ögesi değildir.", "Bunlar iç işleyiş bilgileridir; kurumsal kimliğin görsel ögeleri değildir.", "Doğru; kurumsal kimlik bu görsel ögelerle oluşur."], "explanation": "Kurumsal kimlik, firmanın kendini tanıtan ad, logo ya da amblem, renk, yazı karakteri ve ambalaj gibi görsel ögelerinden oluşur. Koruma belgeleri, üretim göstergeleri ve çalışan bilgileri bu gruba girmez.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q046", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c94e902cc570aa321a62bad9a51bdff41e4da4fae7c9ac08f0fa8837e38862b6", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Tanıtım ve Pazarlama"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q047", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f17", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b2", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-23", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.2.2", "level": 3, "difficultyReason": "Tablodaki ögeler karşılaştırılarak diğerleriyle uyumsuz olan bulunur; renk bilgisinin ambalajla ilişkisi kurulmalıdır.", "question": "Tabloda bir bisiklet firmasının kurumsal kimlik ögeleri verilmiştir. Tabloya göre aşağıdaki ögelerden hangisi diğerleriyle tutarsızdır?", "choices": ["Amblem", "Yazı karakteri", "Ad", "Ambalaj"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Amblem gümüş renklidir ve firmanın lacivert ve gümüş renk düzeniyle uyumludur.", "Kalın ve köşeli harfler firmanın görünümüyle uyumludur; renk düzenini bozmaz.", "Ad bir renk bilgisi taşımaz ve diğer ögelerle çelişmez.", "Doğru; ambalajın pembe ve sarı olması, firmanın lacivert ve gümüş renk düzeniyle uyuşmuyor."], "explanation": "Firmanın renk düzeni lacivert ve gümüştür. Amblem gümüşle bu düzene uyar; yazı karakteri de kalın ve köşelidir. Ambalajın pembe ve sarı olması bu düzenle çeliştiği için tutarsız ögedir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "y8-t01.y8-t01-q047-alt", "captionKey": "y8-t01.y8-t01-q047-caption", "headerKeys": ["y8-t01.y8-t01-q047-h0", "y8-t01.y8-t01-q047-h1"], "rows": [[{"key": "y8-t01.y8-t01-q047-r0c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q047-r0c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q047-r1c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q047-r1c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q047-r2c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q047-r2c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q047-r3c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q047-r3c1"}], [{"key": "y8-t01.y8-t01-q047-r4c0"}, {"key": "y8-t01.y8-t01-q047-r4c1"}]]}, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q047", "visualRequirement": "required", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0497aad4856e74c4f84bf4def98652d1d71a9126d5e8dac9d72d9c206e64dc5f", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Tanıtım ve Pazarlama"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q048", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f17", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b2", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-23", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.2.2", "level": 4, "difficultyReason": "Tutarsız uygulamanın kurumsal kimliğe etkisi yorumlanır; neden-sonuç ilişkisi ve yanılgılar birlikte düşünülür.", "question": "Bir giyim firması, her tanıtım çalışmasında farklı bir renk düzeni ve yazı karakteri kullanıyor. Bu durumun kurumsal kimlik açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Marka daha çok tanınır, çünkü her seferinde farklı görünür", "Kimlik yalnız ürün adından oluştuğu için görsel farklılık önemsizdir", "Marka tanınırlığı zayıflar, çünkü tutarlı bir görsel kimlik oluşmaz", "Renk ve yazı karakteri kimliğin parçası olmadığı için etkilenmez"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Tanınma, tekrar eden tutarlı görünümle güçlenir; sürekli değişim karışıklık yaratır.", "Kurumsal kimlik yalnız adı değil, renk ve yazı karakterini de kapsar.", "Doğru; tutarlı görünüm marka tanınırlığını artırır, tutarsızlık bunu zayıflatır.", "Renk ve yazı karakteri kurumsal kimliğin temel ögeleridir."], "explanation": "Kurumsal kimlik, ögelerin her yerde aynı biçimde kullanılmasıyla güçlenir. Renk ve yazı karakteri değiştikçe müşteri firmayı kolay hatırlayamaz. Sonuçta marka tanınırlığı zayıflar.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q048", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1ab78390b6c8842d714cd07ad9bc6d87d302c66a07eb1db9890c67487787d968", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Tanıtım ve Pazarlama"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q049", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f18", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b2", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-23", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.2.2", "level": 2, "difficultyReason": "Hedef kitle analizinin tanımı ve amacı sorulur; ilgisiz çıkarımlar çeldirici olur.", "question": "Tanıtım ve pazarlamada hedef kitle analizi neden yapılır?", "choices": ["Tanıtımı, ürünün hitap ettiği kişilere göre seçmek için", "Ürünün üretim maliyetini ayrıntılı biçimde hesaplamak için", "Firmanın yeni buluşu için patent belgesi almak için", "Ürünün adını başkalarının kullanmasına karşı korumak için"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; analiz, tanıtımın doğru kişilere doğru araçla ulaşmasını sağlar.", "Üretim maliyeti hedef kitle analiziyle değil, maliyet hesabıyla bulunur.", "Patent belgesi yetkili kuruma yapılan başvuruyla alınır; hedef kitleyle ilgisizdir.", "Adı korumak marka tescilinin işidir; hedef kitle analizinin değil."], "explanation": "Hedef kitle analizi, ürünün kimlere hitap ettiğini, bu kişilerin ihtiyaç ve alışkanlıklarını belirler. Tanıtım aracı ve pazarlama tekniği bu bilgiye göre seçilir. Maliyet hesabı ve hukuki koruma farklı işlerdir.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q049", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7e0cf63af6108e24648498bf0255a70933bd14f6a917882b62fe9929b2d35c79", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Tanıtım ve Pazarlama"}
{"type": "question", "id": "tr.g08.tektas.y8-t01.q050", "familyId": "tr.g08.tektas.y8-t01.f18", "topic": "İnovasyon ve fikirlerin korunması, bilgisayar destekli üç boyutlu tasarım ve akıllı ürünler, tanıtım ve pazarlama", "subject": "Teknoloji ve Tasarım", "grade": 8, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "y8-u-b2", "topicKey": "y8-t01", "subtopicKey": "y8-t01-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124112937511-TEKNOLOJ%C4%B0%20TASARIM%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%207-8.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p:pdf-page-23", "sourceRefs": ["meb-2018-teknoloji-tasarim-7-8-28p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "noteKey": "tr.g08.tektas.y8-t01.n01", "objective": "TT.8.B.2.2", "level": 5, "difficultyReason": "Kurgu firmanın hedef kitlesi, araç ve teknik seçimi birlikte yorumlanır; her çeldirici kitleyle uyumsuz bir seçimdir.", "question": "Bir doğa sporları firması, sosyal medyayı yoğun kullanan genç sporcuları hedefliyor. Buna göre firmanın hedef kitlesine en uygun tanıtım seçimi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yerel gazetelerde yayımlanan uzun yazılı ilan", "Firma binasına asılan tek bir küçük afiş", "Hedef kitleyi düşünmeden rastgele adreslere posta göndermek", "Çevrimiçi ortamlarda kısa videolarla sanal pazarlama"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Gazetedeki uzun yazılı ilan, sosyal medyayı yoğun kullanan genç sporculara ulaşmakta zayıf kalır.", "Tek bir küçük afiş, geniş ve çevrimiçi bir kitleye ulaşmaz.", "Hedef kitleyi dikkate almayan tanıtım, kaynağı boşa harcar.", "Doğru; genç sporcular sosyal medyayı yoğun kullandığı için çevrimiçi kısa videolar onlara ulaşır."], "explanation": "Hedef kitle, sosyal medyayı yoğun kullanan genç sporculardır. Bu kitleye en iyi gençlerin zamanını geçirdiği çevrimiçi ortamlar ve kısa videolar ulaşır. Diğer seçimler kitlenin alışkanlıklarıyla uyuşmaz.", "figure": null, "tags": ["TT.8.A.1.1", "Y8-T01"], "taskId": "Y8-T01", "sourceRecordId": "draft.y8-t01.q050", "visualRequirement": "none", "curriculum": "2018–2019 Öğretim Programları", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a6d6ae68e4bc632c010abc6f68b1ca1dfc071dc7a9d8819603331c8d9415dd36", "reviewDecisionSha256": "40d5017d156ee2dde87f81c38b7a02647a3093fe5c73a3ea4f5aed3a4a1d9bf2", "unit": "Tanıtım ve Pazarlama"}