{"type":"pack","schemaVersion":"2.2","id":"tr.g07.turkce.full","version":3,"lang":"tr","country":"TR","curriculum":"MEB-TYMM-2024","subject":"Türkçe","grade":7,"theme":"7. sınıf Türkçe - Tam Paket","license":"CC-BY-NC-4.0","labels":{"tr-g07-turkce-n001__td71_alt":"Tablo, dinleme veya izleme materyalini seçerken amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği, kullanım bağlamı ve süre/erişim ölçütlerini karşılaştırır; her ölçütte uygun seçimin göstergesi ile seçimi yeniden düşünmeyi gerektiren risk işareti yan yana verilir.","tr-g07-turkce-n001__td71_caption":"Dinleme/izleme materyali seçim ölçütleri","tr-g07-turkce-n001__td71_h_criterion":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n001__td71_h_fit":"Uygun seçim göstergesi","tr-g07-turkce-n001__td71_h_risk":"Seçimi yeniden düşünme işareti","tr-g07-turkce-n001__td71_r_purpose":"Amaç","tr-g07-turkce-n001__td71_fit_purpose":"Beklenen çıktıya doğrudan bilgi sağlar","tr-g07-turkce-n001__td71_risk_purpose":"Konu ilgi çekici olsa da görevin dışına çıkar","tr-g07-turkce-n001__td71_r_audience":"Hedef kitle","tr-g07-turkce-n001__td71_fit_audience":"Dil ve anlatım 7. sınıf düzeyine uygundur","tr-g07-turkce-n001__td71_risk_audience":"Aşırı teknik ya da gereğinden yüzeyseldir","tr-g07-turkce-n001__td71_r_reliability":"Kaynak güvenilirliği","tr-g07-turkce-n001__td71_fit_reliability":"Üreten kişi veya kurum ve tarih bellidir","tr-g07-turkce-n001__td71_risk_reliability":"Kaynak ve üretim bağlamı belirtilmemiştir","tr-g07-turkce-n001__td71_r_context":"Kullanım bağlamı","tr-g07-turkce-n001__td71_fit_context":"Canlı veya kayıtlı ortamın gereğine uygundur","tr-g07-turkce-n001__td71_risk_context":"Soru sorma, ses ya da görüntü koşulları yetersizdir","tr-g07-turkce-n001__td71_r_time":"Süre ve erişim","tr-g07-turkce-n001__td71_fit_time":"Ayrılan sürede erişilip tamamlanabilir","tr-g07-turkce-n001__td71_risk_time":"Süreyi aşar veya gerekli araca erişilemez","tr-g07-turkce-n002__td716_alt":"Akış, bilgilendirici metnin giriş bölümünde konu ve amacın tanıtıldığını, gelişme bölümünde nedenlerin, açıklamaların ve örneklerin işlendiğini, sonuç bölümünde ise temel düşüncenin toparlanarak bir yargı veya öneriye bağlandığını gösterir; oklar düşünce akışının bölümler arasında sürmesi gerektiğini belirtir.","tr-g07-turkce-n002__td716_caption":"Bilgilendirici metinde bölüm işlevleri","tr-g07-turkce-n002__td716_n_intro":"Giriş: konu, amaç veya temel soru tanıtılır","tr-g07-turkce-n002__td716_n_body":"Gelişme: nedenler, açıklamalar ve örnekler işlenir","tr-g07-turkce-n002__td716_n_end":"Sonuç: düşünce toparlanır ve yargıya bağlanır","tr-g07-turkce-n002__td716_e_expand":"konuyu geliştirir","tr-g07-turkce-n002__td716_e_complete":"düşünceyi tamamlar","tr-g07-turkce-n003__td72_alt":"Akış, dinleme veya izleme amacının belirlenmesinden metnin sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısının fark edilmesine, süre ve ortamın incelenmesine, uygun strateji ve yöntemin seçilmesine, anlamanın izlenmesine ve gerekirse seçimin değiştirilmesine ilerler.","tr-g07-turkce-n003__td72_caption":"Strateji ve yöntem seçimi karar akışı","tr-g07-turkce-n003__td72_n_purpose":"Amaç ve beklenen çıktı","tr-g07-turkce-n003__td72_n_structure":"Metin yapısı: sebep-sonuç veya problem-çözüm","tr-g07-turkce-n003__td72_n_conditions":"Süre, ortam ve etkileşim biçimi","tr-g07-turkce-n003__td72_n_strategy":"Strateji: yapıyı çözümle ve bilgiyi düzenle","tr-g07-turkce-n003__td72_n_method":"Yöntem: not alarak, seçici, katılımlı ve diğerleri","tr-g07-turkce-n003__td72_n_monitor":"Anlamayı ve amaca ulaşmayı izle","tr-g07-turkce-n003__td72_n_adjust":"Gerekirse strateji veya yöntemi değiştir","tr-g07-turkce-n003__td72_e_analyze":"analiz et","tr-g07-turkce-n003__td72_e_check":"koşulları kontrol et","tr-g07-turkce-n003__td72_e_choose":"uygun stratejiyi seç","tr-g07-turkce-n003__td72_e_apply":"yöntemle uygula","tr-g07-turkce-n003__td72_e_observe":"kanıt topla","tr-g07-turkce-n003__td72_e_if_needed":"ihtiyaç varsa uyarla","tr-g07-turkce-n004__td727_alt":"Döngü, dinleme veya izleme hedefinin belirlenmesinden uygulamaya, süreç kanıtlarının toplanmasına, güçlü ve gelişmeye açık yönlerin gerekçeli öz değerlendirmesine ve yeni hedefe ilerler; yeni hedefin sonraki uygulamaya bağlanması kendini uyarlamanın sürekli olduğunu gösterir.","tr-g07-turkce-n004__td727_caption":"Kanıta dayalı öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n004__td727_n_goal":"Hedef belirle","tr-g07-turkce-n004__td727_n_apply":"Strateji ve yöntemi uygula","tr-g07-turkce-n004__td727_n_evidence":"Not, cevap ve davranış kanıtı topla","tr-g07-turkce-n004__td727_n_reflect":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri değerlendir","tr-g07-turkce-n004__td727_n_new_goal":"Tedbir al ve yeni hedef koy","tr-g07-turkce-n004__td727_e_plan":"planı uygula","tr-g07-turkce-n004__td727_e_record":"kanıtları kaydet","tr-g07-turkce-n004__td727_e_compare":"hedefle karşılaştır","tr-g07-turkce-n004__td727_e_adapt":"süreci uyarla","tr-g07-turkce-n004__td727_e_repeat":"sonraki çalışmada dene","tr-g07-turkce-n005__td74_alt":"Tablo, iki bilinmeyen söz varlığı unsurunu bağlam kanıtlarıyla eşleştirir: “sebat” için çalışmayı bırakmama ve düzenli sürdürme ipuçları kararlı devam etme tahminine; “rotasını yeniden çizmek” için hedefi koruyup saatleri değiştirme ipuçları planı yeniden düzenleme tahminine götürür. Her iki tahminin de kaynakla doğrulandığı belirtilir.","tr-g07-turkce-n005__td74_caption":"Bağlamdan tahmin ve doğrulama kanıtları","tr-g07-turkce-n005__td74_h_item":"Söz varlığı unsuru","tr-g07-turkce-n005__td74_h_clue":"Bağlam ipucu","tr-g07-turkce-n005__td74_h_guess":"Tahmini anlam","tr-g07-turkce-n005__td74_h_verify":"Doğrulama sonucu","tr-g07-turkce-n005__td74_item_sebat":"sebat","tr-g07-turkce-n005__td74_clue_sebat":"Çalışmayı bırakmama ve her gün yeniden deneme","tr-g07-turkce-n005__td74_guess_sebat":"Güçlüğe rağmen kararlı biçimde sürdürme","tr-g07-turkce-n005__td74_verify_sebat":"Bağlama uygun anlam kaynakla doğrulandı","tr-g07-turkce-n005__td74_item_route":"rotasını yeniden çizmek","tr-g07-turkce-n005__td74_clue_route":"Hedefi koruyup çalışma saatlerini değiştirme","tr-g07-turkce-n005__td74_guess_route":"Planı veya izlenen yolu yeniden düzenleme","tr-g07-turkce-n005__td74_verify_route":"Mecazlı kullanım kaynakla doğrulandı","tr-g07-turkce-n006__td75_alt":"Akış, metni dinleme veya izlemeden sonra “kim”, “ne yaptı ya da ne oldu”, “nerede” ve “ne zaman” sorularına açık metin ayrıntılarıyla cevap verilmesini; bu kanıtların birleştirilerek metnin konusu ve açık mesajının belirlenmesini gösterir.","tr-g07-turkce-n006__td75_caption":"Yüzey anlamı açık ayrıntılardan kurma","tr-g07-turkce-n006__td75_n_listen":"Metni bütün olarak dinle/izle","tr-g07-turkce-n006__td75_n_who":"Kim?","tr-g07-turkce-n006__td75_n_what":"Ne yaptı veya ne oldu?","tr-g07-turkce-n006__td75_n_where":"Nerede?","tr-g07-turkce-n006__td75_n_when":"Ne zaman?","tr-g07-turkce-n006__td75_n_combine":"Açık ayrıntıları birleştir","tr-g07-turkce-n006__td75_n_topic":"Konu ve açık mesajı belirle","tr-g07-turkce-n006__td75_e_evidence":"metin kanıtlarını topla","tr-g07-turkce-n006__td75_e_conclude":"yorum eklemeden sonuçlandır","tr-g07-turkce-n007__fig_alt":"Konuşma ortamı, dinleyici ve süreyi belirleyerek hazırlanma; selam, hitap, ana düşünce ve örneklerle içeriği oluşturma; sıra, süre ve soru planını gözden geçirme; paylaşma sırasında uygun söz alma-verme ile açıklama, araştırma ve keşif soruları kullanma; sonucu özetleyerek kapatma ve kısa öz değerlendirme yapma basamakları.","tr-g07-turkce-n007__fig_caption":"Başlatmadan öz değerlendirmeye konuşma yönetimi","tr-g07-turkce-n007__node_prepare":"Hazırlık: ortam, dinleyici ve süre","tr-g07-turkce-n007__node_create":"Oluşturma: açılış, ana düşünce ve örnek","tr-g07-turkce-n007__node_review":"Gözden geçirme: sıra, süre ve soru planı","tr-g07-turkce-n007__node_share":"Paylaşma: söz alma-verme ve soru-cevap","tr-g07-turkce-n007__node_close":"Sonlandırma: sonucu veya kararı özetle","tr-g07-turkce-n007__node_reflect":"Öz değerlendirme: bir sonraki adımı belirle","tr-g07-turkce-n008__fig_alt":"Konuşmanın sözlü üretim veya sözlü etkileşim oluşunu, amacını, süresini, ilgi ve ihtiyaçları çözümleme; buna göre tartışarak, ikna edici, katılımlı, empati kurarak veya başka uygun bir yöntem ve teknik seçme; uygulama sırasında amaç, süre ve dinleyici tepkisini izleme; gerekirse seçimi düzenleme ve sonunda uygunluğu kontrol etme basamakları.","tr-g07-turkce-n008__fig_caption":"Konuşma görevine uygun yöntem ve teknik seçimi","tr-g07-turkce-n008__node_analyze":"Görevi çözümle: şekil, amaç, süre, ilgi ve ihtiyaç","tr-g07-turkce-n008__node_choose":"Uygun yöntem ve tekniği gerekçeyle seç","tr-g07-turkce-n008__node_apply":"Seçimi konuşmada uygula","tr-g07-turkce-n008__node_monitor":"Amaç, süre ve dinleyici tepkisini izle","tr-g07-turkce-n008__node_adjust":"Gerekirse yöntem, örnek veya süreyi düzenle","tr-g07-turkce-n008__node_check":"Sonuçta seçimin uygunluğunu kontrol et","tr-g07-turkce-n009__tk726.alt":"Konuşma hedefi ve ölçütlerinden başlayan; konuşmayı gerçekleştirme, ses-video kaydı veya dinleyici notlarından kanıt toplama, güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirme, tedbir ve yeni hedef belirleme, ürünü seçki dosyasına ekleme basamaklarından geçerek yeni konuşmaya dönen öz yansıtma döngüsü.","tr-g07-turkce-n009__tk726.caption":"Kanıta dayalı konuşma öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n009__tk726.n1":"Hedef ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n009__tk726.n2":"Konuşmayı gerçekleştir","tr-g07-turkce-n009__tk726.n3":"Kayıt ve geri bildirimlerden kanıt topla","tr-g07-turkce-n009__tk726.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n009__tk726.n5":"Tedbir ve yeni hedef belirle","tr-g07-turkce-n009__tk726.n6":"Ürünü seçki dosyasına ekle","tr-g07-turkce-n009__tk726.e1":"sonraki konuşmada uygula","tr-g07-turkce-n010__fig_alt":"Dinleyicinin ne bilmesi, düşünmesi, hissetmesi veya yapması gerektiğini belirleme; bilgilendirme, ikna etme, olaya dayalı anlatım ya da mizahi amaç seçme; geniş konuyu süre ve dinleyiciye göre sınırlandırma; amaca uygun konuşma türünü belirleme; bilgi, gerekçe ve örnekleri amaç filtresinden geçirip ilgili içeriği konuşmaya aktarma basamakları.","tr-g07-turkce-n010__fig_caption":"Amaç, konu, tür ve içerik uyumu","tr-g07-turkce-n010__node_need":"Konuşma ihtiyacını ve dinleyici etkisini belirle","tr-g07-turkce-n010__node_purpose":"Baskın amacı seç","tr-g07-turkce-n010__node_topic":"Konuyu süre ve dinleyiciye göre sınırla","tr-g07-turkce-n010__node_type":"Amaca uygun konuşma türünü belirle","tr-g07-turkce-n010__node_filter":"İçeriği amaç filtresinden geçir ve sırala","tr-g07-turkce-n010__node_speak":"Uyumlu içeriği konuşmaya aktar","tr-g07-turkce-n011__tk74.alt":"Konuşma konusu ve amacı belirlendikten sonra gözlem, anı, deneyim ve güncel bilgilerden ilgili olanın seçildiği; seçilen ön bilginin yeni içerikle ilişkilendirilip gerekçeli sözlü ifadeye dönüştürüldüğü beş aşamalı akış.","tr-g07-turkce-n011__tk74.caption":"Ön bilgiyi konuşma içeriğine dönüştürme akışı","tr-g07-turkce-n011__tk74.n1":"Konuyu ve konuşma amacını belirle","tr-g07-turkce-n011__tk74.n2":"Gözlem, anı, deneyim ve bilgileri hatırla","tr-g07-turkce-n011__tk74.n3":"Konuyla en ilgili ön bilgiyi seç","tr-g07-turkce-n011__tk74.n4":"Ön bilgi ile yeni içerik arasında bağ kur","tr-g07-turkce-n011__tk74.n5":"Bağlantıyı konuşmada örnek veya gerekçe olarak ifade et","tr-g07-turkce-n012__to71_alt":"Tablo, haftalık çalışma planı hazırlama amacı için iki okuma materyalini karşılaştırır. Kaynağı belirsiz kısa paylaşım süre bakımından hızlı olsa da hedef kitle, dayanak ve kullanım bağlamı bakımından zayıftır; yazarı, tarihi ve öğrenci hedefi belirtilmiş rehber ise amaca, düzeye ve kanıt gereksinimine daha güçlü uyum gösterir.","tr-g07-turkce-n012__to71_caption":"Okuma materyali seçeneklerini ölçütlerle karşılaştırma","tr-g07-turkce-n012__to71_h_criterion":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n012__to71_h_post":"Kaynağı belirsiz kısa paylaşım","tr-g07-turkce-n012__to71_h_guide":"Yazarı ve tarihi belirtilmiş öğrenci rehberi","tr-g07-turkce-n012__to71_r_purpose":"Amaçla uyum","tr-g07-turkce-n012__to71_post_purpose":"Genel öneri verir, gerekçesi sınırlıdır","tr-g07-turkce-n012__to71_guide_purpose":"Plan hazırlama adımlarını ve örneğini sunar","tr-g07-turkce-n012__to71_r_audience":"Hedef kitle","tr-g07-turkce-n012__to71_post_audience":"Kimler için yazıldığı belli değildir","tr-g07-turkce-n012__to71_guide_audience":"Öğrenciler için hazırlanmıştır","tr-g07-turkce-n012__to71_r_reliability":"Kaynak güvenilirliği","tr-g07-turkce-n012__to71_post_reliability":"Yazar, tarih ve dayanak belirtilmemiştir","tr-g07-turkce-n012__to71_guide_reliability":"Hazırlayan birim ve tarih izlenebilir","tr-g07-turkce-n012__to71_r_context":"Kullanım bağlamı","tr-g07-turkce-n012__to71_post_context":"Tek başına kart hazırlamak için yetersiz kanıt verir","tr-g07-turkce-n012__to71_guide_context":"Ders görevi ve not çıkarma için düzenlenmiştir","tr-g07-turkce-n012__to71_r_time":"Süre","tr-g07-turkce-n012__to71_post_time":"Çok kısa sürede okunur","tr-g07-turkce-n012__to71_guide_time":"Ayrılan sürede başlıklardan yararlanılarak okunur","tr-g07-turkce-n013__to72_alt":"Akış, okuma amacı belirlendikten sonra başlık ve bölüm ipuçlarının taranmasını; metnin sebep-sonuç işaretleri taşıması hâlinde neden-sonuç düzenleyicisine, problem ve öneri işaretleri taşıması hâlinde problem-çözüm düzenleyicisine yönelmeyi; ardından uygun okuma yöntemini seçip anlam kanıtı üretmeyi ve gerekirse yöntemi değiştirmeyi gösterir.","tr-g07-turkce-n013__to72_caption":"Metin yapısına göre okuma kararı","tr-g07-turkce-n013__to72_n_goal":"Okuma amacı ve beklenen çıktı","tr-g07-turkce-n013__to72_n_scan":"Başlıkları ve yapı ipuçlarını gözden geçir","tr-g07-turkce-n013__to72_n_cause":"Sebep-sonuç yapısı","tr-g07-turkce-n013__to72_n_problem":"Problem-çözüm yapısı","tr-g07-turkce-n013__to72_n_choose":"Strateji ve yöntemi seç","tr-g07-turkce-n013__to72_n_evidence":"Şema, not veya özetle anlam kanıtı üret","tr-g07-turkce-n013__to72_n_adjust":"Gerekirse yöntemi değiştir","tr-g07-turkce-n013__to72_e_preview":"ön inceleme yap","tr-g07-turkce-n013__to72_e_cause_signals":"neden ve sonuç ilişkileri","tr-g07-turkce-n013__to72_e_problem_signals":"sorun ve çözüm önerileri","tr-g07-turkce-n013__to72_e_organize":"bilgiyi düzenle","tr-g07-turkce-n013__to72_e_apply":"okuma yöntemini uygula","tr-g07-turkce-n013__to72_e_monitor":"anlamayı izle","tr-g07-turkce-n014__fig_alt":"Metnin başlığı ve ana düşüncesiyle bağlantılı anahtar söz varlığı unsurunu seçme; sözün metindeki bağlam anlamını belirleme; sözlük ve diğer erişilebilir kaynaklardaki anlamları karşılaştırma; eş, yakın, zıt, çağrışımlı sözler ve ilgili kalıp ifadelerle anlam ağı kurma; sözü yeni bir cümlede kullanıp bağlama uygunluğunu kontrol etme basamakları.","tr-g07-turkce-n014__fig_caption":"Anahtar sözden anlam ağına uzanan çözümleme süreci","tr-g07-turkce-n014__node_select":"Anahtar söz varlığı unsurunu seç","tr-g07-turkce-n014__node_context":"Metindeki bağlam anlamını belirle","tr-g07-turkce-n014__node_sources":"Kaynaklardaki diğer anlamları karşılaştır","tr-g07-turkce-n014__node_network":"Anlam ilişkileri ve kavram ağı kur","tr-g07-turkce-n014__node_use":"Yeni bağlamda kullan ve kontrol et","tr-g07-turkce-n015__fig_alt":"Ölçülebilir okuma hedefi belirleme, seçilen yöntemle okuma yapma, not ve sonuçlardan kanıt toplama, güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçeli değerlendirme, somut tedbirle yöntemi uyarlama ve yeni hedef belirleme basamaklarının son adımdan ilk adıma dönerek sürekli gelişim döngüsü oluşturduğu şema.","tr-g07-turkce-n015__fig_caption":"Kanıta dayalı okuma öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n015__node_goal":"Ölçülebilir okuma hedefi belirle","tr-g07-turkce-n015__node_action":"Yöntemi uygula ve süreci kaydet","tr-g07-turkce-n015__node_evidence":"Not, sonuç ve geri bildirimden kanıt topla","tr-g07-turkce-n015__node_reflection":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n015__node_adaptation":"Somut tedbir al ve yöntemi uyarla","tr-g07-turkce-n015__node_new_goal":"Güçlü yönü aktar, yeni hedef koy","tr-g07-turkce-n016__fig_alt":"Başlık, görsel veya verilen bölümden ipucu belirleme; ipucunu ilgili ön bilgiyle ilişkilendirme; gerekçeli tahmin kurma; metni okuyup destekleyen ve çelişen kanıtları bulma; tahmini doğru, kısmen doğru ya da yanlış diye değerlendirme basamaklarını soldan sağa gösteren akış.","tr-g07-turkce-n016__fig_caption":"Kanıta dayalı tahmin ve doğrulama süreci","tr-g07-turkce-n016__node_clue":"Başlık, görsel ve bölümden ipucu belirle","tr-g07-turkce-n016__node_prior":"İpucunu ilgili ön bilgiyle ilişkilendir","tr-g07-turkce-n016__node_prediction":"Gerekçeli tahmin oluştur","tr-g07-turkce-n016__node_read":"Metni oku ve kanıtları karşılaştır","tr-g07-turkce-n016__node_judgment":"Tahmini doğrula, daralt veya düzelt","tr-g07-turkce-n017__fig_alt":"Birinci satırda “sebat etmek” için “başarısızlığa rağmen her gün sürdürmek” ipucundan “vazgeçmeden kararlılıkla devam etmek” tahminine ve sözlük doğrulamasına; ikinci satırda “ivme kazanmak” için “önce yavaş, sonra daha hızlı sonuç” ipucundan “ilerleme hızının artması” tahminine ve mecaz anlam doğrulamasına ulaşan dört sütunlu karşılaştırma tablosu.","tr-g07-turkce-n017__fig_caption":"Bağlamdan tahmin etme ve kaynakla doğrulama tablosu","tr-g07-turkce-n017__hdr_expression":"Söz varlığı unsuru","tr-g07-turkce-n017__hdr_clue":"Bağlam ipucu","tr-g07-turkce-n017__hdr_estimate":"Tahmini anlam","tr-g07-turkce-n017__hdr_check":"Doğrulama sonucu","tr-g07-turkce-n017__r1_expression":"sebat etmek","tr-g07-turkce-n017__r1_clue":"Başarısızlığa rağmen planı her gün sürdürmek","tr-g07-turkce-n017__r1_estimate":"Vazgeçmeden kararlılıkla devam etmek","tr-g07-turkce-n017__r1_check":"Sözlükteki bağlama uygun anlamla örtüşür","tr-g07-turkce-n017__r2_expression":"ivme kazanmak","tr-g07-turkce-n017__r2_clue":"Önce yavaş ilerleyip sonra daha hızlı sonuç almak","tr-g07-turkce-n017__r2_estimate":"İlerleme hızının artması","tr-g07-turkce-n017__r2_check":"Mecaz kullanım kaynakta doğrulanır","tr-g07-turkce-n018__fig_alt":"Metin ve eşlik eden görselden çıkan beş kolun “kim”, “ne yaptı veya ne oldu”, “nerede”, “ne zaman” ve “sonuç ne” sorularına ayrıldığı; bu doğrudan bilgilerin yüzey anlamda birleştiği ve yönerge ya da uyarı varsa uygun tepkiye bağlandığı anlam akışı.","tr-g07-turkce-n018__fig_caption":"Metindeki açık bilgileri yüzey anlamda birleştirme","tr-g07-turkce-n018__node_text":"Metni ve varsa görseli incele","tr-g07-turkce-n018__node_who":"Kim?","tr-g07-turkce-n018__node_what":"Ne yaptı / ne oldu?","tr-g07-turkce-n018__node_where":"Nerede?","tr-g07-turkce-n018__node_when":"Ne zaman?","tr-g07-turkce-n018__node_result":"Sonuç veya açık mesaj ne?","tr-g07-turkce-n018__node_surface":"Doğrudan verilen bilgileri birleştir","tr-g07-turkce-n018__node_response":"Yönerge varsa uygun tepkiyi ver","tr-g07-turkce-n019__ty71.alt":"Amaç, bağlam ve olanakların analizinden konu, hedef kitle, araç ve ortam seçimine; planlama ve taslak oluşturmadan gözden geçirme, paylaşma ve öz değerlendirmeye ilerleyen yazma süreci.","tr-g07-turkce-n019__ty71.caption":"Yazma sürecini baştan sona yönetme basamakları","tr-g07-turkce-n019__ty71.n1":"Amaç, bağlam ve olanakları analiz et","tr-g07-turkce-n019__ty71.n2":"Konu, hedef kitle, araç ve ortamı belirle","tr-g07-turkce-n019__ty71.n3":"Planla ve taslak oluştur","tr-g07-turkce-n019__ty71.n4":"İçerik ile süreci gözden geçirip düzenle","tr-g07-turkce-n019__ty71.n5":"Uygun ortamda paylaş veya yazışmayı sürdür","tr-g07-turkce-n019__ty71.n6":"Sonucu değerlendir ve sonraki hedefi belirle","tr-g07-turkce-n020__ty718.alt":"Anlatılmak istenen anlamın belirlenmesinden eş, yakın, zıt ve çağrışımsal kelimeler ile deyim, atasözü, terim, ikileme ve pekiştirme adaylarının oluşturulmasına; anlam ilişkisi ve bağlam uygunluğu denetiminden zenginleştirilmiş ifadeye ve aşırılık kontrolüne ilerleyen süreç.","tr-g07-turkce-n020__ty718.caption":"Bağlama uygun söz varlığı seçme ve kullanma akışı","tr-g07-turkce-n020__ty718.n1":"Anlatılmak istenen temel anlamı belirle","tr-g07-turkce-n020__ty718.n2":"Kelime, deyim, atasözü, terim, ikileme ve pekiştirme adayları oluştur","tr-g07-turkce-n020__ty718.n3":"Anlam ilişkilerini ve anlam inceliklerini karşılaştır","tr-g07-turkce-n020__ty718.n4":"Bağlama, hedef kitleye ve Türkçe kullanıma uygun olanı seç","tr-g07-turkce-n020__ty718.n5":"Söz varlığını yazıda anlamı güçlendirecek biçimde kullan","tr-g07-turkce-n020__ty718.n6":"Tekrar, yapaylık ve aşırılık kontrolü yap","tr-g07-turkce-n021__ty72.alt":"Yazma görevini çözümleme, etkileşimli veya etkileşimsiz yazma biçimini belirleme, amaç-hedef kitle-süre-ortam koşullarını inceleme, bilişsel strateji ve yöntem seçme, üst bilişsel izlemeyle gerekirse seçimi değiştirme basamaklarından oluşan karar akışı.","tr-g07-turkce-n021__ty72.caption":"Yazma stratejisi ve yöntemi seçme karar akışı","tr-g07-turkce-n021__ty72.n1":"Yazma görevini ve beklenen ürünü çözümle","tr-g07-turkce-n021__ty72.n2":"Etkileşimli veya etkileşimsiz yazma biçimini belirle","tr-g07-turkce-n021__ty72.n3":"Amaç, hedef kitle, süre, bağlam ve ortamı incele","tr-g07-turkce-n021__ty72.n4":"Planlama, metin oluşturma, gözden geçirme ve paylaşma stratejilerini seç","tr-g07-turkce-n021__ty72.n5":"Göreve uygun yöntem ve tekniği seçip gerekçelendir","tr-g07-turkce-n021__ty72.n6":"Üst bilişsel izleme yap ve gerekirse seçimi düzenle","tr-g07-turkce-n021__ty72.e1":"uygun değilse yeniden seç","tr-g07-turkce-n022__ty721.alt":"Sekiz satırlı karşılaştırma tablosunda ikilemenin ayrı, pekiştirmeli kelimenin bitişik yazılması; virgüllü grupların ve uzun öznenin noktalı virgülle ayrılması; doğrudan sözün tırnakla, ek açıklamanın yay ve köşeli ayraçla, duraksamalı cevabın üç noktayla gösterilmesi örneklenir.","tr-g07-turkce-n022__ty721.caption":"Yazım ve noktalama düzeltmelerinin kural ve anlam etkisi","tr-g07-turkce-n022__ty721.h1":"Hatalı kullanım","tr-g07-turkce-n022__ty721.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n022__ty721.h3":"Uygulanan kural","tr-g07-turkce-n022__ty721.h4":"Anlam ve okuma etkisi","tr-g07-turkce-n023__ty722.alt":"Yazma hedefi ve ölçütlerinden başlayan; metni oluşturma, plan-taslak-son ürün ve geri bildirim kanıtlarını toplama, güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirme, tedbir ve yeni hedef belirleme, ürünü seçki dosyasına ekleme basamaklarından geçerek sonraki yazıya dönen öz yansıtma döngüsü.","tr-g07-turkce-n023__ty722.caption":"Kanıta dayalı yazma öz yansıtma ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n023__ty722.n1":"Yazma hedefi ve ölçütlerini belirle","tr-g07-turkce-n023__ty722.n2":"Metni oluştur ve süreci kaydet","tr-g07-turkce-n023__ty722.n3":"Plan, taslak, son ürün ve geri bildirimlerden kanıt topla","tr-g07-turkce-n023__ty722.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n023__ty722.n5":"Tedbir ve yeni hedef belirle","tr-g07-turkce-n023__ty722.n6":"Ürünü ve yansıtma notunu seçki dosyasına ekle","tr-g07-turkce-n023__ty722.e1":"sonraki yazıda uygula","tr-g07-turkce-n024__ty73.alt":"Yazma amacının belirlenmesinden hedef kitleye uygun içerik seçimine, paragraf türü ve metin yapısı kararına, taslak oluşturmaya ve her bölümün görevini denetlemeye ilerleyen süreç.","tr-g07-turkce-n024__ty73.caption":"İçerik ve yapı seçimini yönetme akışı","tr-g07-turkce-n024__ty73.n1":"Yazma amacını belirle","tr-g07-turkce-n024__ty73.n2":"Hedef kitleye uygun düşünce, örnek ve kanıtları seç","tr-g07-turkce-n024__ty73.n3":"Uygun paragraf türünü seç","tr-g07-turkce-n024__ty73.n4":"Uygun metin yapısını seç","tr-g07-turkce-n024__ty73.n5":"İçeriği yapının bölümlerine yerleştirip taslak oluştur","tr-g07-turkce-n024__ty73.n6":"Paragraf görevlerini ve yapısal tutarlılığı denetle","tr-g07-turkce-n025__td714.alt":"Bilgilendirici metnin sıralı, açıklayıcı, karşılaştırmalı, sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısından hangisine dayandığının belirlenmesinden sonra bölümlerin işlevlerinin adlandırıldığı; yapısal ilişkiyi taşıyan temel bilgilerin örnek ve ayrıntılardan ayrıldığı; seçilen bilgilerin neden-sonuç, problem-çözüm ya da diğer uygun bağlantıyla yeniden düzenlendiği beş aşamalı yapı akışı.","tr-g07-turkce-n025__td714.caption":"Metin yapısından önemli bilgi ilişkisine ulaşma","tr-g07-turkce-n025__td714.n1":"Baskın metin yapısını belirle","tr-g07-turkce-n025__td714.n2":"Bölümlerin işlevlerini adlandır","tr-g07-turkce-n025__td714.n3":"Temel ilişkiyi taşıyan bilgileri bul","tr-g07-turkce-n025__td714.n4":"Örnek ve ayrıntıları ayır","tr-g07-turkce-n025__td714.n5":"Önemli bilgileri ilişkileriyle düzenle","tr-g07-turkce-n026__td717.alt":"Dört sütunlu tabloda tanımlamanın kavramı açıklama ve “nedir” sorusuna cevap verme; karşılaştırmanın ortak ölçütlerle benzerlik-farklılık kurma; benzetmenin ortak özellik üzerinden somutlaştırma; örneklendirmenin genel yargıyı somut durumlarla gösterme; tanık göstermenin ilgili ve belirtilmiş bir görüşü dayanak yapma; sayısal verinin kapsamı açıklanmış sayı veya oranla düşünceyi somutlaştırma işlevleri, ayırt edici özellikleri ve tema bağlamındaki örnekleriyle eşleştirilir.","tr-g07-turkce-n026__td717.caption":"Düşünceyi geliştirme yollarını işlevlerine göre ayırt etme","tr-g07-turkce-n026__td717.h1":"Düşünceyi geliştirme yolu","tr-g07-turkce-n026__td717.h2":"Kullanım amacı","tr-g07-turkce-n026__td717.h3":"Ayırt edici özellik","tr-g07-turkce-n026__td717.h4":"Tema bağlamında örnek","tr-g07-turkce-n027__td718.alt":"Dört sütunlu tabloda kişileştirme, konuşturma, benzetme, karşıtlık ve abartma; her birini gösteren özgün ifade, ifadenin kurduğu anlam ilişkisi ve anlatıma kattığı etkiyle eşleştirilir: fotoğrafın uyanması canlılık, fotoğrafın konuşması doğrudan çağrı, kararlılığın çeliğe benzetilmesi somutluk, sessizlik ile çok sesliliğin karşıtlığı belirgin geçiş, ezginin göğü titrettiği abartması güçlü vurgu oluşturur.","tr-g07-turkce-n027__td718.caption":"Söz sanatını ifade, anlam ve etki ilişkisiyle çözümleme","tr-g07-turkce-n027__td718.h1":"Söz sanatı","tr-g07-turkce-n027__td718.h2":"Kullanılan ifade","tr-g07-turkce-n027__td718.h3":"Anlam ilişkisi","tr-g07-turkce-n027__td718.h4":"Anlatıma etkisi","tr-g07-turkce-n028__td72.alt":"Dinleme amacı ve kişisel ihtiyaçların belirlenmesinden sonra metin türü, etkileşim durumu, süre ve ortamın çözümlendiği; bu verilere göre sebep-sonuç veya problem-çözüm stratejisinin ve uygun dinleme yönteminin seçildiği; uygulama sırasında anlayışın izlendiği ve gerekirse strateji-yöntem seçimine geri dönüldüğü altı aşamalı karar akışı.","tr-g07-turkce-n028__td72.caption":"Amaca ve koşullara göre dinleme/izleme seçimini yönetme","tr-g07-turkce-n028__td72.n1":"Amaç ve ihtiyacı belirle","tr-g07-turkce-n028__td72.n2":"Metin türü, süre, ortam ve etkileşimi çözümle","tr-g07-turkce-n028__td72.n3":"Bilgiyi düzenleme stratejisini seç","tr-g07-turkce-n028__td72.n4":"Dinleme/izleme yöntemini seç","tr-g07-turkce-n028__td72.n5":"Seçimleri uygula","tr-g07-turkce-n028__td72.n6":"Anlayışı ve amaca ulaşmayı izle","tr-g07-turkce-n028__td72.e1":"gerektiğinde yeniden seç","tr-g07-turkce-n029__td720.alt":"Metnin anahtar söz varlığından bir kelimenin seçildiği; cümle öncesi ve sonrasındaki ipuçlarıyla bağlam anlamının tahmin edildiği; tahminin sözlük, ansiklopedi veya erişilebilir güvenilir kaynakla doğrulandığı; eş, yakın, zıt ve çağrışımlı kelimelerle kavram alanının kurulduğu; kelimenin yeni cümle ve varsa görsel karşılıkla uygulandığı; son olarak kullanımın doğrulanan anlama uygunluğunun denetlendiği altı aşamalı süreç.","tr-g07-turkce-n029__td720.caption":"Bağlamdan etkin söz varlığına ilerleme","tr-g07-turkce-n029__td720.n1":"Anahtar kelimeyi seç","tr-g07-turkce-n029__td720.n2":"Bağlam ipuçlarını çözümle","tr-g07-turkce-n029__td720.n3":"Anlamı kaynakla doğrula","tr-g07-turkce-n029__td720.n4":"Kavram alanını oluştur","tr-g07-turkce-n029__td720.n5":"Yeni cümlede ve görselle uygula","tr-g07-turkce-n029__td720.n6":"Anlam ve kullanım uygunluğunu kontrol et","tr-g07-turkce-n030__td724.alt":"Dört sütunlu değerlendirme tablosunda amaç ve hedef kitle, kaynak açıklığı, tutarlılık, etik-haklar ve kültürel mirasın sunuluşu ölçütleri; her ölçüte ait somut medya kanıtı, bu kanıtın ölçüt açısından neden önemli olduğunu açıklayan gerekçe ve yalnız incelenen özelliğin sınırları içinde kalan yargıyla eşleştirilir.","tr-g07-turkce-n030__td724.caption":"Medya içeriğini ölçüt, kanıt, gerekçe ve yargıyla değerlendirme","tr-g07-turkce-n030__td724.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n030__td724.h2":"İçerikten kanıt","tr-g07-turkce-n030__td724.h3":"Gerekçe ve karşılaştırma","tr-g07-turkce-n030__td724.h4":"Sınırlı yargı","tr-g07-turkce-n031__td727.alt":"Dinleme/izleme hedefi ve ölçütünün belirlenmesinden sonra etkinliğin gerçekleştirildiği; notlar, şemalar, doğrulanan tahminler ve geri bildirimlerden süreç kanıtı toplandığı; güçlü ve gelişmeye açık yönlerin nedenleriyle değerlendirildiği; uygulanabilir bir uyarlama ve yeni hedef seçildiği; yeni hedefin sonraki etkinlikte uygulanması için döngünün yeniden uygulama aşamasına bağlandığı altı basamaklı öz yansıtma döngüsü.","tr-g07-turkce-n031__td727.caption":"Kanıta dayalı dinleme/izleme öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n031__td727.n1":"Hedef ve ölçütü belirle","tr-g07-turkce-n031__td727.n2":"Dinleme/izleme görevini uygula","tr-g07-turkce-n031__td727.n3":"Süreç ve ürün kanıtlarını topla","tr-g07-turkce-n031__td727.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri değerlendir","tr-g07-turkce-n031__td727.n5":"Uyarlama davranışını seç","tr-g07-turkce-n031__td727.n6":"Yeni hedefi belirle","tr-g07-turkce-n031__td727.e1":"sonraki görevde uygula","tr-g07-turkce-n032__td73.alt":"Başlık, görsel, ses veya dinlenen bölümden içerik ipuçlarının çıkarıldığı; ipuçlarının ön bilgilerle ilişkilendirildiği; bu bağlantıdan gerekçeli bir tahmin kurulduğu; metnin devamından yeni kanıt toplandığı ve sonuçta tahmin doğruysa korunduğu, eksik ya da yanlışsa yeniden kurulduğu beş aşamalı kanıt akışı.","tr-g07-turkce-n032__td73.caption":"İpucundan doğrulanabilir tahmine ulaşma akışı","tr-g07-turkce-n032__td73.n1":"İçerik ipuçlarını belirle","tr-g07-turkce-n032__td73.n2":"İpuçlarını ön bilgiyle ilişkilendir","tr-g07-turkce-n032__td73.n3":"Gerekçeli tahmin kur","tr-g07-turkce-n032__td73.n4":"Metnin devamından kanıt topla","tr-g07-turkce-n032__td73.n5":"Tahmini doğrula veya düzelt","tr-g07-turkce-n032__td73.e1":"yeni kanıta göre yeniden kur","tr-g07-turkce-n033__tk71.alt":"Konuşmanın amacı, ortamı ve hedef kitlesinin belirlendiği hazırlık aşamasından; selam, hitap, ana düşünce ve soruların kurulduğu içerik oluşturma aşamasına; söz alma-verme ile cevapların uygunluğunun izlendiği gözden geçirmeye; konuşmanın gerçekleştirilip uygun bir sonlandırmayla paylaşıldığı aşamaya ve güçlü-gelişmeye açık yönlerin belirlendiği öz değerlendirmeye uzanan beş basamaklı süreç akışı.","tr-g07-turkce-n033__tk71.caption":"Konuşmayı hazırlamadan öz değerlendirmeye yönetme süreci","tr-g07-turkce-n033__tk71.n1":"Hazırlık: amaç, ortam ve hedef kitleyi belirle","tr-g07-turkce-n033__tk71.n2":"Oluşturma: başlangıç, ana düşünce ve soruları kur","tr-g07-turkce-n033__tk71.n3":"Gözden geçirme: söz sırası ve cevap uygunluğunu izle","tr-g07-turkce-n033__tk71.n4":"Paylaşma: konuşmayı gerçekleştir ve sonlandır","tr-g07-turkce-n033__tk71.n5":"Öz değerlendirme: kanıtla yeni hedef belirle","tr-g07-turkce-n034__tk713.alt":"Üç sütunlu tabloda dört ayrı sınıflandırma ölçütü gösterilir: sunum biçimi ölçütü yazılı, görsel, işitsel ve çoklu ortam kategorilerini ürün özellikleriyle; bilginin niteliği ölçütü doğrulanabilir bilgi, yorum ve kurmacayı kaynak, kişisel değerlendirme ve hayalî diyalog kanıtlarıyla; zaman işlevi ölçütü hazırlık öncesi, uygulama sırası ve uygulama sonrasını görev zamanlarıyla; sorumluluk alanı ölçütü içerik doğruluğu, iş bölümü, iletişim ve değerlendirmeyi ilgili görev örnekleriyle ilişkilendirir.","tr-g07-turkce-n034__tk713.caption":"Ölçüt, kategori ve örnek kanıtla çok yönlü sınıflandırma","tr-g07-turkce-n034__tk713.h1":"Sınıflandırma ölçütü","tr-g07-turkce-n034__tk713.h2":"Kategoriler","tr-g07-turkce-n034__tk713.h3":"Örnek kanıtlar","tr-g07-turkce-n035__tk722.alt":"Ana ileti, amaç ve hedef kitlenin belirlendiği hazırlık aşamasından; eş-yakın-zıt anlam, çağrışım, terim, deyim, ikileme ve Türkçe karşılıkların bulunduğu söz varlığı havuzuna; seçilen unsurların bağlama uygun cümlelerde kullanıldığı uygulamaya; kelimenin anlamı ve konuşmaya etkisinin cümle kanıtıyla denetlendiği aşamaya ve yanlış deyim, gereksiz tekrar veya yabancı kelimenin düzeltilerek son kontrolün yapıldığı beş basamaklı süreç akışı.","tr-g07-turkce-n035__tk722.caption":"Söz varlığını hazırlama, uygulama, kanıtlama ve kontrol etme","tr-g07-turkce-n035__tk722.n1":"Hazırlık: ana ileti, amaç ve hedef kitleyi belirle","tr-g07-turkce-n035__tk722.n2":"Söz varlığı havuzu ve anlam ilişkileri oluştur","tr-g07-turkce-n035__tk722.n3":"Uygulama: uygun unsurları konuşmada kullan","tr-g07-turkce-n035__tk722.n4":"Kanıt: kelimenin anlam ve etkisini cümlede incele","tr-g07-turkce-n035__tk722.n5":"Kontrol: yanlış veya gereksiz ifadeyi düzelt","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.alt":"Konuşma amacı ve ölçütlerinin belirlendiği hedeften uygulamaya; ses-video kaydı, taslak, süre notu ve dinleyici geri bildiriminin ürün-seçki dosyasında toplandığı kanıt aşamasına; güçlü ve gelişmeye açık yönlerin gerekçelendirildiği öz değerlendirmeye; uygulanabilir tedbirle yeni hedefin belirlendiği aşamaya ve bu hedefin sonraki konuşma uygulamasına geri bağlandığı beş basamaklı öz yansıtma döngüsü.","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.caption":"Kanıta dayalı konuşma öz yansıtma ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n1":"Hedef: amaç ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n2":"Uygulama: konuşmayı gerçekleştir","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n3":"Kanıt: kayıt, taslak ve geri bildirimi topla","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n4":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n5":"Yeni hedef: tedbir belirle ve sonraki uygulamaya aktar","tr-g07-turkce-n037__tk75.alt":"Konuşanın, hedef kitlenin ve ortamın belirlendiği iletişim durumundan; iletinin konusu, ana düşüncesi, amacı ve gerekçelerinin çözümlenmesine; katılma, kısmi katılma, karşı görüş, düzeltme veya soru biçimindeki uygun tepkiyle kullanılacak kanıtın seçilmesine; tepkinin nezaketli ve açık biçimde ifade edilmesine ve tepkinin açıklık, iş birliği ya da gerilim üzerindeki etkisinin izlenmesine uzanan beş aşamalı karar akışı.","tr-g07-turkce-n037__tk75.caption":"İletişim durumundan uygun ve gerekçeli tepkiye karar verme","tr-g07-turkce-n037__tk75.n1":"İletişim durumunu ve hedef kitleyi belirle","tr-g07-turkce-n037__tk75.n2":"İletinin içerik, amaç ve yapısını çözümle","tr-g07-turkce-n037__tk75.n3":"Tepki türüyle bilgi ve gerekçeyi seç","tr-g07-turkce-n037__tk75.n4":"Tepkiyi uygun zamanda ve nezaketle ifade et","tr-g07-turkce-n037__tk75.n5":"Olası etkiyi izle ve gerekirse yeniden düzenle","tr-g07-turkce-n038__tk77.alt":"Kültürel miras, sorumluluk veya özgürlükle ilgili ana fikrin belirlenmesinden sonra gerçek gözlem ve deneyimlerin toplandığı; farklı anlatıcı, zaman, bakış açısı ve çözüm seçeneklerinin üretildiği; seçenekler arasından karakter, çatışma ve anlatı yapısının seçildiği; özgün diyalog ve çözümle tutarlı sözlü kurgunun oluşturulduğu beş basamaklı yaratıcı fikir akışı.","tr-g07-turkce-n038__tk77.caption":"Ana fikirden özgün sözlü kurguya yaratıcı konuşma akışı","tr-g07-turkce-n038__tk77.n1":"Ana fikri belirle","tr-g07-turkce-n038__tk77.n2":"Gözlem ve deneyimleri topla","tr-g07-turkce-n038__tk77.n3":"Farklı bakış açısı ve kurgu seçenekleri üret","tr-g07-turkce-n038__tk77.n4":"Karakter, çatışma ve anlatı yapısını seç","tr-g07-turkce-n038__tk77.n5":"Özgün diyalog ve çözümle konuşmayı kur","tr-g07-turkce-n039__tk78.alt":"Bir cümle, görsel, rol kartı veya nesnenin bağlamını tanıtan kısa girişten; gözlem ya da gerekçeyi açıklayan birinci temel düşünceye; örnek, karşılaştırma veya çözüm ekleyen ikinci temel düşünceye ve ana fikri yeniden kurarak konuşmayı konu odağında bitiren sonuç cümlesine ilerleyen dört basamaklı hızlı hazırlıksız konuşma akışı.","tr-g07-turkce-n039__tk78.caption":"Giriş, iki temel düşünce ve sonuçla hızlı konuşma planı","tr-g07-turkce-n039__tk78.n1":"Giriş: çıkış noktasını ve odağı tanıt","tr-g07-turkce-n039__tk78.n2":"Birinci düşünce: gerekçe veya gözlem sun","tr-g07-turkce-n039__tk78.n3":"İkinci düşünce: örnek, karşılaştırma veya çözüm ekle","tr-g07-turkce-n039__tk78.n4":"Sonuç: ana fikri toparlayıp odağında bitir","tr-g07-turkce-n040__tk79.alt":"Beş sütunlu tabloda beş konuşma işlevi karşılaştırılır: girişte doğal ve işitilebilir sesle konu ve amaç vurgulanır, sakin ton kullanılır ve amaç cümlesinden sonra durulur; ana gerekçede ortam kadar güçlü ses, kararlı ton ve gerekçeden önce kısa durak kullanılır; ikili soruda düşük-orta sesle soru sözcüğü vurgulanır ve cevap için durulur; karşıtlıkta sabit ses, yumuşak ton ve iki düşünce arasında durak kullanılır; sonuçta ses biraz yavaşlatılır, sonraki adım vurgulanır ve son cümleden önce durularak tamamlanma etkisi oluşturulur.","tr-g07-turkce-n040__tk79.caption":"Ses düzeyi, vurgu, tonlama ve durağı konuşma amacıyla eşleştirme","tr-g07-turkce-n040__tk79.h1":"Ses düzeyi","tr-g07-turkce-n040__tk79.h2":"Vurgu","tr-g07-turkce-n040__tk79.h3":"Tonlama","tr-g07-turkce-n040__tk79.h4":"Durak","tr-g07-turkce-n040__tk79.h5":"Amaç","tr-g07-turkce-n041__to714.alt":"Bilgilendirici metni çözümleme akışında önce başlık, temel soru ve düşünceler arası bağlantılardan yapı ipuçları toplanır; sonra sıralı, açıklayıcı, karşılaştırma-zıtlık, sebep-sonuç veya problem-çözüm yapılarından baskın olan belirlenir; üçüncü basamakta neden-sonuç ya da problem-neden-çözüm gibi bölüm işlevleri adlandırılır; dördüncü basamakta bu işlevleri kuran önemli bilgiler seçilir; son basamakta bir nedenin sonucu veya bir çözümün problemi nasıl karşıladığı gösterilerek bilgiler ilişkilendirilir.","tr-g07-turkce-n041__to714.caption":"Metin yapısından önemli bilgi ilişkisine ilerleme","tr-g07-turkce-n041__to714.n1":"Yapı ipuçlarını topla","tr-g07-turkce-n041__to714.n2":"Baskın metin yapısını belirle","tr-g07-turkce-n041__to714.n3":"Bölümlerin işlevini adlandır","tr-g07-turkce-n041__to714.n4":"Önemli bilgileri seç","tr-g07-turkce-n041__to714.n5":"Bilgilerin ilişkisini göster","tr-g07-turkce-n042__to715.alt":"Üç sütunlu anahtar kelime tablosunda dört kavram ana düşünce ve destekleyici bilgiyle ilişkilendirilir: “dijital arşiv” dosyaları adlandırma ve kopyaları ayıklama yoluyla kültürel miras görsellerini erişilebilir kılmaya; “kaynak kaydı” her fotoğrafın kaynağını kaydetme yoluyla güvenilirliğe; “ortak karar” önerileri toplama, ölçütlerle inceleme ve gerekçeli sonuç duyurma sürecine; “sorumluluk paylaşımı” ise katılım sonunda görevlerin belirginleşmesine bağlanır.","tr-g07-turkce-n042__to715.caption":"Anahtar kelime, ana düşünce ve destekleyici bilgi ilişkisi","tr-g07-turkce-n042__to715.h1":"Anahtar kelime","tr-g07-turkce-n042__to715.h2":"Ana düşünceyle ilişkisi","tr-g07-turkce-n042__to715.h3":"Destekleyici bilgi","tr-g07-turkce-n043__to72.alt":"Okuma amacı ve ihtiyacın belirlenmesinden sonra metin türü, uzunluk, süre, ortam ve kaynakların çözümlendiği; bu verilere göre sebep-sonuç ya da problem-çözüm düzenleme stratejisinin ve göz atma, işaretleme, not alma, soru sorma gibi bir yöntemin seçildiği; okuma sırasında anlamanın izlendiği ve amaç karşılanmadığında strateji-yöntem seçimine geri dönüldüğü altı basamaklı karar akışı.","tr-g07-turkce-n043__to72.caption":"Okuma amacına ve koşullarına göre strateji-yöntem seçimi","tr-g07-turkce-n043__to72.n1":"Amaç ve ihtiyacı belirle","tr-g07-turkce-n043__to72.n2":"Metin türü, süre, ortam ve kaynakları çözümle","tr-g07-turkce-n043__to72.n3":"Bilgiyi düzenleme stratejisini seç","tr-g07-turkce-n043__to72.n4":"Okuma yöntemini seç","tr-g07-turkce-n043__to72.n5":"Seçimleri uygulayarak oku","tr-g07-turkce-n043__to72.n6":"Anlamayı ve amaca ulaşmayı izle","tr-g07-turkce-n044__to720.alt":"Dört sütunlu tabloda sekiz ikna etme tekniği çağrı, metin kanıtı ve olası etkiyle ilişkilendirilir. Ücretsiz dosya sonrası görüş isteme karşılıkta bulunmaya; kulübün kendisinin de kaynaksız görsel yayımlamadığını söylemesi tutarlılığa; 800 ziyaretçiyi belirtme toplumsal kanıta; selam, teşekkür ve rica içeren çağrı sevgiye; görsel arşivleme uzmanlarını anma otoriteye; ilk yirmi kişi ve cuma son tarih vurgusu kıtlığa; kaynağı belirsiz ve kaynaklı paylaşımın zıt sonuçlarını verme karşıtlığa; aile hatıralarını güvenilir koruma ortak amacı ise uzlaşmaya örnektir. Bu kanıtların olası etkileri sırasıyla karşılık verme isteği, güven, çoğunluğa yönelme, olumlu yakınlık, uzmanlığa inanma, fırsatı kaçırmama isteği, zıt sonuçlar arasında tercih yapma ve ortak zeminde buluşmadır.","tr-g07-turkce-n044__to720.caption":"İddia, ikna tekniği, metin kanıtı ve olası etki","tr-g07-turkce-n044__to720.h1":"İddia veya çağrı","tr-g07-turkce-n044__to720.h2":"İkna tekniği","tr-g07-turkce-n044__to720.h3":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n044__to720.h4":"Olası etki","tr-g07-turkce-n045__to728.alt":"Beş basamaklı öz yansıtma döngüsünde önce ölçülebilir okuma hedefi belirlenir, sonra seçilen strateji ve yöntemlerle okuma yapılır, notlar-süre-çıkarımlar gibi süreç kanıtları toplanır, bu kanıtlardan güçlü ve gelişmeye açık yönler gerekçeli olarak değerlendirilir ve son basamakta güçlü yönü aktaran, gelişmeye açık yön için tedbir içeren yeni hedef oluşturulur; yeni hedef yeniden okuma uygulamasına bağlanır.","tr-g07-turkce-n045__to728.caption":"Kanıta dayalı okuma öz yansıtma ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n045__to728.n1":"Ölçülebilir hedef belirle","tr-g07-turkce-n045__to728.n2":"Okuma uygulamasını gerçekleştir","tr-g07-turkce-n045__to728.n3":"Süreç ve sonuç kanıtlarını topla","tr-g07-turkce-n045__to728.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri değerlendir","tr-g07-turkce-n045__to728.n5":"Tedbir belirle, güçlü yönü aktar ve yeni hedef kur","tr-g07-turkce-n046__to76.alt":"Üç sütunlu kanıt tablosunda dört ilişki gösterilir: aynı planın üzerinde birleşen eller ortak karar ve iş birliği anlamına, eski fotoğrafın tarayıcı ve bilgisayarla yan yana verilmesi belgelerin dijital yollarla korunması anlamına, çizgi grafikte 120, 180 ve 240 değerlerinin yükselmesi ziyaretçi sayısının artması anlamına, üzeri çizili flaş simgesi ise flaş kullanılmaması yönergesine bağlanır; her anlamın karşısında onu destekleyen somut görsel dayanak yer alır.","tr-g07-turkce-n046__to76.caption":"Görsel ayrıntıdan kanıta dayalı anlama ulaşma","tr-g07-turkce-n046__to76.h1":"Görsel ayrıntı","tr-g07-turkce-n046__to76.h2":"Çıkarılan anlam","tr-g07-turkce-n046__to76.h3":"Dayanak","tr-g07-turkce-n047__to77.alt":"Dört sütunlu çıkarım tablosunda kısa metin kanıtları basit çıkarımlarla eşleştirilir: kaş çatıp kaynak kitabı açmak bilgiden kuşkulanıp doğrulama amacına; “bu kez” görev çizelgesi kullanmak eski plansız alışkanlığı bırakmaya; kapı kapanmadan teslim etme ifadesi zaman koşulu ve gerekliliğe; hazırlanan notu cebine koyup söylemekten vazgeçmek açıklanmayan niyete bağlanır. Her satırda bu bağlantının gerekçesi ve çıkarımın anlık duygu, terk edilen alışkanlık, koşul-gereklilik ya da niyet türündeki basit düzeyi belirtilir.","tr-g07-turkce-n047__to77.caption":"Sınırlı metin kanıtından basit çıkarım kurma","tr-g07-turkce-n047__to77.h1":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n047__to77.h2":"Basit çıkarım","tr-g07-turkce-n047__to77.h3":"Gerekçe","tr-g07-turkce-n047__to77.h4":"Çıkarım düzeyi","tr-g07-turkce-n048__to78.alt":"Dört sütunlu üst düzey çıkarım tablosunda metnin farklı bölümlerinden gelen çoklu kanıtlar sentezlenir: görünüşten kaynak doğrulamaya ve kaynakçaya uzanan davranışlar sorumlu tutum gelişimine; anlaşmazlık, süre ölçümü, ortak çizelge ve değerlendirme aşamaları gerekçe ve veriye dayalı ortak karar ana düşüncesine; belgeleri koruma, eksik kaydı tamamlama ve hatayı düzeltme eylemleri ise sorumluluk ve kararlılık özelliğine bağlanır. Her satırda kanıtların neden birlikte yorumlandığı ve çıkarımın karakter, ders ya da ana düşünce düzeyi belirtilir.","tr-g07-turkce-n048__to78.caption":"Metnin bütününden üst düzey çıkarım oluşturma","tr-g07-turkce-n048__to78.h1":"Metnin farklı bölümlerindeki kanıtlar","tr-g07-turkce-n048__to78.h2":"Üst düzey çıkarım","tr-g07-turkce-n048__to78.h3":"Sentez gerekçesi","tr-g07-turkce-n048__to78.h4":"Çıkarım düzeyi","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.alt":"Dört sütunlu tabloda sınıflandırma ölçütü, kategori, ayırt edici özellik ve örnek kanıt ilişkilendirilir. Sunuluş biçimi ölçütünde yazılı malzeme sergi açıklama metniyle, görsel malzeme kaynağı belirtilmiş fotoğrafla; işlev ölçütünde bilgilendirici kategori kavram tanıtım kartıyla, destekleyici kategori açıklamayla eşleştirilmiş haritayla; zaman ilişkisi ölçütünde hazırlık aşaması kaynak toplama ve izin alma, paylaşma aşaması sergi metnini yayımlama örneğiyle gösterilir.","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.caption":"Birden fazla ölçütle sınıflandırma örnekleri","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h1":"Sınıflandırma ölçütü","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h2":"Kategori","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h3":"Ayırt edici özellik","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h4":"Örnek kanıt","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.alt":"Sekiz satırlı düzenleme tablosunda masmavi gibi pekiştirmeli kelimenin bitişik, adım adım ikilemesinin ayrı yazılması; kendi içinde virgüllü metin ve görsel gruplarının noktalı virgülle ayrılması; doğrudan sözün tırnakla, ana cümledeki açıklamanın yay ayraçla, alıntıya eklenen açıklamanın köşeli ayraçla, metin-görsel ilişkisinin kısa çizgiyle ve seslenmenin ünlem işaretiyle gösterilmesi karşılaştırılır. Her düzeltmenin anlam ve okuma etkisi dördüncü sütunda açıklanır.","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.caption":"Yazım ve noktalama düzeltmelerinin kural ve anlam etkisi","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h1":"Hatalı veya belirsiz kullanım","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h3":"Kural veya işlev","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h4":"Anlam ve okuma etkisi","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.alt":"Yazma hedefi ve ölçütlerinden uygulamadaki plan, taslak ve son metne; düzeltme, geri bildirim ve ürün örneklerinden oluşan kanıtlara; güçlü ve gelişmeye açık yönlerin öz değerlendirmesine; yeni hedef ve uyarlama kararına ilerleyip yeniden hedef aşamasına dönen beş basamaklı öz yansıtma döngüsü.","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.caption":"Kanıta dayalı yazma öz yansıtma ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n1":"Hedef ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n2":"Uygula: plan, taslak ve son metni oluştur","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n3":"Kanıt topla: düzeltme, geri bildirim ve ürün örnekleri","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n4":"Öz değerlendir: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n5":"Yeni hedef ve uyarlama belirleyip sonraki yazıya aktar","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.alt":"Yazma görevi, amaç ve hedef kitlenin çözümlenmesinden ilgili bilgi ve kanıtların seçimine; paragraf türü ile metin yapısı kararından içeriğin yapı bölümlerine yerleştirilmesine; taslakta anlam bağlarının kanıtlanmasından amaç, içerik ve yapı uyumunun denetlenmesine ilerleyen altı basamaklı akış.","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.caption":"İçerik ve yapı seçimini yönetme süreci","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n1":"Yazma görevini, amacı ve hedef kitleyi çözümle","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n2":"İlgili bilgi, örnek ve kanıtları seç","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n3":"Paragraf türü ve metin yapısına karar ver","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n4":"İçeriği yapının bölümlerine yerleştir","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n5":"Taslakta anlam bağlarını ve bölüm görevlerini kanıtla","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n6":"Amaç, içerik ve yapı uyumunu denetleyip düzenle","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.alt":"Yazma konusu ve amacının belirlenmesinden gözlem, deneyim, okuma ve dinleme bilgilerinin hatırlanmasına; ilgili ve güvenilir ön bilgilerin seçilmesinden yeni içerikle bağlantı kurulmasına; bilginin hedef kitleye uygun ifadeye dönüştürülmesinden ilişkinin doğruluk ve gereklilik bakımından kontrolüne ilerleyen akış.","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.caption":"Ön bilgiyi seçme, ilişkilendirme ve yazıya aktarma akışı","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n1":"Yazma konusunu ve amacını belirle","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n2":"Gözlem, deneyim, okuma ve dinleme bilgilerini hatırla","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n3":"İlgili ve güvenilir ön bilgileri seç","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n4":"Ön bilgi ile yeni içerik arasında açık bağ kur","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n5":"Bağlantıyı hedef kitleye uygun ifadeye dönüştür","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n6":"İlişkinin doğruluğunu ve gerekliliğini kontrol et","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.alt":"İletişim durumu ile iletinin hedef kitlesi, konusu ve amacının çözümlenmesinden yanıt gerektiren noktanın belirlenmesine; kabul, soru, düzeltme veya öneri biçimindeki tepki türünün seçilmesinden bilgi ve gerekçelerin düzenlenmesine; nezaket, gizlilik ve dil kurallarına uygun metin oluşturmadan olası etkinin denetlenip iletinin gönderilmesine ilerleyen karar akışı.","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.caption":"Yazılı etkileşimde uygun tepki oluşturma kararı","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n1":"İletişim durumunu ve hedef kitleyi belirle","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n2":"İletinin konusunu, ana düşüncesini ve amacını çözümle","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n3":"Yanıt gerektiren noktayı ve tepki türünü seç","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n4":"Bilgi, örnek ve gerekçeleri düzenle","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n5":"Nezaket, gizlilik ve dil kurallarına uygun yaz","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n6":"Olası etkiyi denetleyip uygun zamanda gönder","tr-g07-turkce-n055__td71.alt":"Beş sütunlu tabloda okul rehberlik biriminin örnek diyaloglu ses kaydı, saygılı anlaşmazlık çözme amacı, ortaokul öğrencileri ve aileleri hedef kitlesi, hazırlayan birimin belli olması ve kısa sınıf hazırlığında not alma bağlamıyla eşleştirilir. Alan uzmanıyla yüz yüze söyleşi, belirsiz noktaları soru ile açıklama amacı, katılımcı öğrenci grubu, konuşmacının görevinin tanıtılması ve etkileşimli dinleme bağlamıyla ilişkilendirilir. Kaynağı belirtilmeyen kısa video, hızlı öneri iddiasına rağmen belirsiz hedef kitle ve gösterilmeyen kanıt nedeniyle tek başına temel kaynak sayılmaz. Yetişkin uzmanlara yönelik uzun panel ise ayrıntılı bilgi, yetişkin hedef kitle ve belli konuşmacılarla güvenilir olabilir; ancak süre ve dil düzeyi uygunsa seçilmiş bölümler hâlinde kullanılır.","tr-g07-turkce-n055__td71.caption":"Dinleme/izleme materyalini amaç, hedef kitle, güvenilirlik ve bağlama göre seçme","tr-g07-turkce-n055__td71.h1":"Materyal seçeneği","tr-g07-turkce-n055__td71.h2":"Amaç","tr-g07-turkce-n055__td71.h3":"Hedef kitle","tr-g07-turkce-n055__td71.h4":"Kaynak güvenilirliği","tr-g07-turkce-n055__td71.h5":"Kullanım bağlamı","tr-g07-turkce-n056__td719.alt":"Dört sütunlu tabloda etkinliğe destek iddiası, “Geçen ay bize destek oldular; şimdi sıra bizde.” kanıtıyla karşılıkta bulunma ve borçluluk etkisine; dikkatli mesaj yazma iddiası, önceki saygı sözüyle tutarlılık ve uyum isteğine bağlanır. Katılım iddiası sınıf çoğunluğu ifadesiyle toplumsal kanıt ve çoğunluğa uyma etkisine; kulüp tercihi sevilen mezun ifadesiyle sevgi-hoşlanma ve yakınlık etkisine; kısa ara önerisi rehber öğretmen görüşüyle otorite ve uzmanlığa güven etkisine eşleştirilir. Hemen karar iddiası iki yer-iki gün ifadesiyle kıtlık ve aceleye; ikinci seçenek karşılaştırması dinleme-proje farkıyla karşıtlığa; ortak iletişim kuralı ise herkesin sözünü güvenle söyleme amacıyla uzlaşma ve birlikte hareket etme etkisine bağlanır.","tr-g07-turkce-n056__td719.caption":"İddia, ikna tekniği, metin kanıtı ve olası etki ilişkisi","tr-g07-turkce-n056__td719.h1":"İddia veya çağrı","tr-g07-turkce-n056__td719.h2":"İkna tekniği","tr-g07-turkce-n056__td719.h3":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n056__td719.h4":"Olası etki","tr-g07-turkce-n057__td723.alt":"Dört sütunlu değerlendirme tablosunda temel düşünceyi örnekle destekleme ölçütü, etkin dinleme tanımı ve iki diyalog kanıtıyla içerik ölçütünü karşılayan yargıya bağlanır. Hedef kitleye açık dil ölçütü, günlük sözcüklere rağmen açıklanmayan “dijital ayak izi” terimi nedeniyle kısmen yeterli sayılır. Düzenli organizasyon ölçütü, başlıklarla ayrılan üç bölüm ve eksik sonuç özeti kanıtıyla büyük ölçüde yeterli fakat geliştirilebilir yargısına ulaştırılır. Güvenli iletişim ölçütü ise kişisel bilgi paylaşmama, izinsiz görüntü göndermeme ve güvenilir yetişkine bildirme kanıtlarıyla karşılanmış kabul edilir.","tr-g07-turkce-n057__td723.caption":"Ölçüt, kanıt, gerekçe ve değerlendirme yargısı kurma","tr-g07-turkce-n057__td723.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n057__td723.h2":"Kanıt","tr-g07-turkce-n057__td723.h3":"Gerekçe","tr-g07-turkce-n057__td723.h4":"Yargı","tr-g07-turkce-n058__td725.alt":"Dört sütunlu eleştiri tablosunda iki bakış açısını başta verme güçlü yönü, sonuçta yalnız bir kişinin değişmesini gösterme sınırlılığı ve ikinci görüşün eksikliği kanıtıyla, ortak çözüm sahnesi önerisine bağlanır. Günlük örnek ve suçlamayan dil güçlü yönü, açıklanmayan teknik terimler ve yüksek hız sınırlılığıyla; tanımsız terim ve duraksız anlatım kanıtı üzerinden tanım ve durak önerisine bağlanır. Saygı ve hesap güvenliği bilgisi güçlü yönü, başlığın parola bölümünü kapsamaması sınırlılığıyla başlığı genişletme ya da bölümü ayırma önerisine; izlenebilir üç bölüm güçlü yönü ise tek tip örnek sınırlılığıyla farklı ortamlara ait ikinci örnek ekleme önerisine eşleştirilir.","tr-g07-turkce-n058__td725.caption":"Kanıta dayalı, dengeli ve geliştirici eleştiri kurma","tr-g07-turkce-n058__td725.h1":"Güçlü yön","tr-g07-turkce-n058__td725.h2":"Sınırlılık","tr-g07-turkce-n058__td725.h3":"Kanıt","tr-g07-turkce-n058__td725.h4":"Geliştirme önerisi","tr-g07-turkce-n059__td727.alt":"Döngüsel akışta önce ana düşünce, kanıt notu veya söz sırası gibi ölçülebilir bir dinleme hedefi belirlenir; ardından hedefe uygun not alma, soru sorma ya da dikkat düzenleme davranışı uygulanır. Üçüncü basamakta notlar, kaçırılan bölümler, özet ve gözlem kayıtları kanıt olarak toplanır. Dördüncü basamakta kanıt ile geri bildirim kullanılarak güçlü ve gelişmeye açık yönler değerlendirilir. Beşinci basamakta tek bir yöntem değişikliği ve yeni hedef seçilir; ok yeni hedefi bir sonraki dinleme görevinin başlangıcına bağlar.","tr-g07-turkce-n059__td727.caption":"Dinleme/izlemede hedef, kanıt, öz değerlendirme ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n059__td727.n1":"Hedef: ölçülebilir dinleme sonucunu belirle","tr-g07-turkce-n059__td727.n2":"Uygulama: hedefe uygun yöntemi kullan","tr-g07-turkce-n059__td727.n3":"Kanıt: not, özet ve gözlem kaydı topla","tr-g07-turkce-n059__td727.n4":"Öz değerlendirme: kanıtı ve geri bildirimi karşılaştır","tr-g07-turkce-n059__td727.n5":"Yeni hedef: tek bir uyarlama seç ve yeniden dene","tr-g07-turkce-n060__td77.alt":"Dört sütunlu tabloda “Bu kez taslağı çarşamba paylaşacağım.” sözü, önceki erteleme davranışını değiştirme amacıyla; “bu kez” ve erken tarih gerekçesi üzerinden kısa bölümdeki amaç düzeyinde ilişkilendirilir. Fotoğraf paylaşma önerisinden sonraki sessizlik, kaş çatma ve izin sorusu, rahatsızlık ve mahremiyeti koruma niyetiyle; sözlü ve sözsüz kanıtın birleşmesi gerekçesiyle anlık duygu-niyet düzeyinde eşleştirilir. Karışan sesler ve sırayla ilerleme sözü, açıklığı sağlama amacıyla neden-amaç düzeyinde; saate bakma ve ertesi gün erken kalkma sözü ise konuşmayı bitirme ihtimaliyle olasılık-gereklilik düzeyinde eşleştirilir.","tr-g07-turkce-n060__td77.caption":"Sınırlı bölümde kanıttan basit çıkarıma ulaşma","tr-g07-turkce-n060__td77.h1":"Metin veya sahne kanıtı","tr-g07-turkce-n060__td77.h2":"Çıkarım","tr-g07-turkce-n060__td77.h3":"Gerekçe","tr-g07-turkce-n060__td77.h4":"Çıkarım düzeyi","tr-g07-turkce-n061__td78.alt":"Dört sütunlu tabloda yeni öğrencinin başta dışlanması, ortada katkısının fark edilmesi ve sonda ortak görev dağılımı yapılması, katılımcı iletişimin kapsayıcılık ve çalışma niteliğini artırdığı ana düşüncesiyle; değişim örüntüsü gerekçesiyle bütün film düzeyinde eşleştirilir. Hızlı mesaj, bekleme-açıklama stratejileri ve kısalan çatışma, dijital anlaşmazlığı azaltma ilkesiyle süreç düzeyinde ilişkilendirilir. Kardeşlerin tek taraflı talepten dinleme ve esnek çizelgeye geçişi, ortak yaşam sorunlarının ihtiyaç paylaşımıyla çözülebileceği dersine bağlanır. Farklı bölümlerde tekrarlanan karşıdakinin sözünü özetleme davranışı ise konuşmacının anlaşılmayı doğrulamayı saygılı tartışmanın koşulu gördüğü yaklaşımını destekler.","tr-g07-turkce-n061__td78.caption":"Metnin bütünündeki kanıtlardan üst düzey çıkarım oluşturma","tr-g07-turkce-n061__td78.h1":"Metnin bütününden kanıt","tr-g07-turkce-n061__td78.h2":"Çıkarım","tr-g07-turkce-n061__td78.h3":"Gerekçe","tr-g07-turkce-n061__td78.h4":"Çıkarım düzeyi","tr-g07-turkce-n062__tk71.alt":"Soldan sağa beş düğümlü konuşma süreci akışında hazırlık düğümü amaç, dinleyici, süre ve güvenli sınırları belirler. Oluşturma düğümü açılış, ana düşünceler, açıklayıcı ve araştırıcı sorular ile cevapları planlar. Gözden geçirme düğümü konu akışını, söz sırasını ve saygılı dili denetler. Paylaşma düğümü konuşmayı başlatma, sürdürme, uygun zamanda söz alma-verme ve sonlandırmayı uygular. Öz değerlendirme düğümü süreç kanıtlarını inceleyip yeni hedef belirler; oklar aşamaların sırasını gösterir.","tr-g07-turkce-n062__tk71.caption":"Hazırlıktan öz değerlendirmeye konuşma sürecini yönetme akışı","tr-g07-turkce-n062__tk71.haz":"Hazırlık — Amaç, dinleyici, süre ve güvenli iletişim sınırlarını belirle.","tr-g07-turkce-n062__tk71.olustur":"Oluşturma — Açılışı, ana düşünceleri, soruları ve olası cevapları düzenle.","tr-g07-turkce-n062__tk71.goz":"Gözden geçirme — Konu akışını, söz sırasını ve saygılı dili denetle.","tr-g07-turkce-n062__tk71.paylas":"Paylaşma — Başlat, sürdür, uygun zamanda söz al/ver ve konuşmayı sonlandır.","tr-g07-turkce-n062__tk71.oz":"Öz değerlendirme — Süreç kanıtlarını incele ve bir sonraki konuşma için hedef seç.","tr-g07-turkce-n063__tk715.alt":"Soldan sağa dört düğümlü sözlü özetleme akışında ana düşünce düğümü içeriğin temel mesajını tek cümlede belirler. Temel ayrıntılar düğümü mesajın nedeni, gerekli açıklaması ve sonucunu seçer. Elenecek ayrıntılar düğümü tekrarları, tasvirleri ve özet amacına hizmet etmeyen bilgileri çıkarır. Kısa sözlü özet düğümü kalan bilgileri kronolojik veya düşünce akışına göre, kendi cümleleri ve anlaşılır geçişlerle dinleyiciye aktarır; oklar çözümlemeden seçme ve sözlü yapılandırmaya ilerleyen ilişkiyi gösterir.","tr-g07-turkce-n063__tk715.caption":"Ana düşünceden seçilmiş ayrıntılara ve kısa sözlü özete ilerleyen akış","tr-g07-turkce-n063__tk715.ana":"Ana düşünce — İçeriğin temel mesajını tek cümlede belirle.","tr-g07-turkce-n063__tk715.temel":"Temel ayrıntılar — Mesajın nedeni, gerekli açıklaması ve sonucunu seç.","tr-g07-turkce-n063__tk715.ele":"Elenecek ayrıntılar — Tekrarları, tasvirleri ve amaca hizmet etmeyen bilgileri çıkar.","tr-g07-turkce-n063__tk715.sozlu":"Kısa sözlü özet — Kalan bilgileri doğru sırada, kendi cümlelerinle ve anlaşılır geçişlerle aktar.","tr-g07-turkce-n064__tk717.alt":"Soldan sağa ilerleyen tartışma akışında hazırlık düğümü tartışma sorusu ve ölçütleri belirlemeyi, görüş düğümü açık bir önerme kurmayı, kanıt düğümü gerekçe ve dayanak sunmayı, karşı görüşe yanıt düğümü doğru bilgiyi kabul etmeyi veya geçersiz iddiayı gerekçeyle çürütmeyi, sonuç düğümü ise ortak noktayı ya da gözden geçirilmiş önermeyi açıklamayı gösterir.","tr-g07-turkce-n064__tk717.caption":"Kanıta ve saygılı dinlemeye dayalı tartışma akışı","tr-g07-turkce-n064__tk717.hazirlik":"Hazırlık: soruyu ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n064__tk717.gorus":"Görüş: açık önerme kur","tr-g07-turkce-n064__tk717.kanit":"Kanıt: gerekçe ve dayanak sun","tr-g07-turkce-n064__tk717.yanit":"Karşı görüşe yanıt: kabul et, sınırla veya çürüt","tr-g07-turkce-n064__tk717.sonuc":"Sonuç: ortak noktayı ve yeni önermeyi açıkla","tr-g07-turkce-n065__tk721.alt":"Dört sütunlu tabloda her satır bir düşünceyi geliştirme yolunu amaç, ayırt edici özellik ve iletişim temalı örnekle ilişkilendirir: tanımlama empati kavramını açıklar; karşılaştırma yüz yüze ve yazılı iletişimi aynı ölçütte inceler; benzetme aktif dinlemeyi köprüye bağlar; örnekleme söz kesilmesine verilen tepkiyi somutlaştırır; tanık gösterme kaynağı belli rehberlik ilkesinden yararlanır; sayısal veri ise 24 kişilik örnek yoklamanın kapsamını belirterek sonucu sınırlar.","tr-g07-turkce-n065__tk721.caption":"Konuşmada düşünceyi geliştirme yolları ve işlevleri","tr-g07-turkce-n065__tk721.h1":"Düşünceyi geliştirme yolu","tr-g07-turkce-n065__tk721.h2":"Kullanım amacı","tr-g07-turkce-n065__tk721.h3":"Ayırt edici özellik","tr-g07-turkce-n065__tk721.h4":"İletişim temalı örnek","tr-g07-turkce-n066__tk725.alt":"Dört sütunlu tabloda beş beden dili ögesi uygun kullanım, iletişim işlevi ve uyarlama gerektiren durumlarla eşleştirilir: doğal beden duruşu erişilebilirlik sağlar; dengeli göz teması iletişim bağı kurar; ölçülü jest sözel bilgiyi görünür kılar; konuya uygun yüz ifadesi duygu tonunu destekler; kişisel mesafe ve mekân düzeni güven, saygı ve anlaşılabilirlik sağlar.","tr-g07-turkce-n066__tk725.caption":"Beden dili ve mekân kullanımında işlev, sınır ve uyarlama","tr-g07-turkce-n066__tk725.h1":"Beden dili veya mekân ögesi","tr-g07-turkce-n066__tk725.h2":"Uygun kullanım","tr-g07-turkce-n066__tk725.h3":"İletişimdeki işlev","tr-g07-turkce-n066__tk725.h4":"Uyarlama gerektiren durum","tr-g07-turkce-n067__tk726.alt":"Döngüsel akışta hedef düğümü gözlenebilir konuşma amacını, uygulama düğümü konuşmanın gerçekleştirilmesini, kanıt düğümü kayıt, süre ve belirli geri bildirim toplamayı, öz değerlendirme düğümü güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirmeyi, yeni hedef düğümü ise tedbir belirleyip sonraki konuşmaya aktarmayı gösterir; yeni hedef yeniden hedef düğümüne bağlanır.","tr-g07-turkce-n067__tk726.caption":"Kanıta dayalı konuşma öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n067__tk726.hedef":"Hedef: gözlenebilir davranışı belirle","tr-g07-turkce-n067__tk726.uygulama":"Uygulama: konuşmayı gerçekleştir","tr-g07-turkce-n067__tk726.kanit":"Kanıt: kayıt, süre ve geri bildirim topla","tr-g07-turkce-n067__tk726.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n067__tk726.yenihedef":"Yeni hedef: tedbir al ve sonraki çalışmaya aktar","tr-g07-turkce-n068__to71.alt":"Beş sütunlu tabloda yaş düzeyine uygun iletişim rehberi, empatik dinleme ilkeleri bulma amacı, ortaokul hedef kitlesi, belli yazar ve örneklerle açıklanmış kavramlar sayesinde kısa konuşma ve sınıf etkinliğinde ilk kaynak olarak gösterilir. Okulun dijital vatandaşlık kılavuzu, güvenli grup sohbeti kuralları amacı, öğrenci-aile-okul kitlesi ve açık kurum-davranış önerileriyle afiş ve sınıf sözleşmesi bağlamına yerleştirilir. İmzalı kişisel deneyim yazısı, kişi üzerindeki etkiyi anlama amacıyla bakış açısı örneği sayılır; yazar belli olsa da genellenemediği için ek kaynak ister. Kaynağı ve tarihi belirtilmeyen ekran görüntüsü ise belirsiz hedef kitle ve doğrulanamayan bağlam nedeniyle temel kaynak yapılmaz.","tr-g07-turkce-n068__to71.caption":"Okuma materyalini amaç, hedef kitle, güvenilirlik ve kullanım bağlamına göre seçme","tr-g07-turkce-n068__to71.h1":"Okuma materyali","tr-g07-turkce-n068__to71.h2":"Amaç","tr-g07-turkce-n068__to71.h3":"Hedef kitle","tr-g07-turkce-n068__to71.h4":"Kaynak güvenilirliği","tr-g07-turkce-n068__to71.h5":"Kullanım bağlamı","tr-g07-turkce-n069__to716.alt":"Soldan sağa ilerleyen üç düğümlü akışta giriş bölümü “Sınıf içi iletişimde söz sırasını korumak ortak anlaşmayı kolaylaştırır.” cümlesiyle konuyu ve amacı tanıtır. Gelişme bölümü “Söz kesilmediğinde herkes düşüncesini tamamlar; anlaşılmayan noktalar uygun sorularla açılır.” cümlesiyle neden ve örnekleri açıklar. Sonuç bölümü “Bu nedenle söz sırası ve açıklayıcı sorular güvenli iletişimin temelidir.” cümlesiyle ana düşünceyi toparlar. Oklar girişten gelişmeye, gelişmeden sonuca düşünce akışını gösterir.","tr-g07-turkce-n069__to716.caption":"Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinin işlev ve metin parçalarıyla ilişkisi","tr-g07-turkce-n069__to716.giris":"Giriş — Konuyu ve amacı tanıtır: “Sınıf içi iletişimde söz sırasını korumak ortak anlaşmayı kolaylaştırır.”","tr-g07-turkce-n069__to716.gelisme":"Gelişme — Neden ve örnekleri açıklar: “Söz kesilmediğinde herkes düşüncesini tamamlar; anlaşılmayan noktalar uygun sorularla açılır.”","tr-g07-turkce-n069__to716.sonuc":"Sonuç — Ana düşünceyi toparlar: “Bu nedenle söz sırası ve açıklayıcı sorular güvenli iletişimin temelidir.”","tr-g07-turkce-n070__to717.alt":"Dört sütunlu tabloda özgün “Bir selam gönül açar / İçten söz umut saçar / Sabırla dinler insan / Empati kurar insan” dörtlüğü çözümlenir. Dize satırı dört ayrı satırın düşünceleri kısa birimlere ayırdığını; bent-dörtlük satırı dört dizenin tek anlam kümesi oluşturduğunu; ölçü satırı her dizenin yedi heceyle düzenli ritim kurduğunu; kafiye satırı “açar” ile “saçar” sonlarındaki ses benzerliğini; tekrar satırı üçüncü ve dördüncü dize sonundaki “insan” sözcüğünün dinleme ve empatiyi vurguladığını açıklar.","tr-g07-turkce-n070__to717.caption":"Özgün dörtlükte dize, bent, ölçü gözlemi, kafiye ve tekrar","tr-g07-turkce-n070__to717.h1":"Biçim ögesi","tr-g07-turkce-n070__to717.h2":"Örnekteki konum","tr-g07-turkce-n070__to717.h3":"Saptama","tr-g07-turkce-n070__to717.h4":"Şiire etkisi","tr-g07-turkce-n071__to718.alt":"Dört sütunlu tabloda altı düşünceyi geliştirme yolu karşılaştırılır. Tanımlama empatiyi “karşıdakinin bakış açısından anlamaya çalışma” olarak açıklar. Karşılaştırma yüz yüze konuşmada ses tonunun fark edilmesiyle yazılı mesajdaki sınırlılığı yan yana getirir. Benzetme açık soruyu kapalı pencereyi açan anahtara benzetir. Örneklendirme “Bunu neden düşündüğünü açıklar mısın?” cümlesini verir. Tanık gösterme, okulun iletişim yönergesindeki kişisel bilgi uyarısına başvurur. Sayısal veri satırı, örnek sınıf yoklamasında 24 öğrencinin 18’inin kısa ve açık mesajı daha anlaşılır bulduğunu belirtir; her satır kullanım amacı ve ayırt edici özelliğiyle açıklanır.","tr-g07-turkce-n071__to718.caption":"Düşünceyi geliştirme yolları, amaçları, ayırt edici özellikleri ve özgün örnekleri","tr-g07-turkce-n071__to718.h1":"Düşünceyi geliştirme yolu","tr-g07-turkce-n071__to718.h2":"Kullanım amacı","tr-g07-turkce-n071__to718.h3":"Ayırt edici özellik","tr-g07-turkce-n071__to718.h4":"Özgün örnek","tr-g07-turkce-n072__to719.alt":"Dört sütunlu tabloda beş söz sanatı çözümlenir. “Kırgınlık kapıda bekledi” ifadesinde soyut kavrama insan davranışı verilerek kişileştirme yapılır. “Telefon beni dinlendir diye fısıldadı” ifadesinde telefon konuşturulur. “Nezaket konuşmanın yumuşak yastığı gibiydi” cümlesinde rahatlatma ortak özelliğiyle benzetme kurulur. “Sesler yükseldi, anlayış küçüldü” cümlesinde yükselme ve küçülme karşıtlığı gürültünün anlaşmayı azaltmasını vurgular. “Bir cümlesi bütün şehri susturdu” ifadesinde etki gerçek ölçünün üstünde gösterilerek abartma yapılır; son sütun her sanatın anlatıma etkisini açıklar.","tr-g07-turkce-n072__to719.caption":"Söz sanatı, özgün ifade, kurulan anlam ve anlatıma etkisi","tr-g07-turkce-n072__to719.h1":"Söz sanatı","tr-g07-turkce-n072__to719.h2":"Kullanılan ifade","tr-g07-turkce-n072__to719.h3":"Kurulan anlam","tr-g07-turkce-n072__to719.h4":"Anlatıma etkisi","tr-g07-turkce-n073__to723.alt":"Soldan sağa dört düğümlü akışta önce ana düşünce “Metnin temel olarak ne söylediğini tek cümlede belirle” biçiminde saptanır. Ardından temel ayrıntılar “Ana düşüncenin nedeni, gerekli açıklaması ve sonucu” olarak seçilir. Üçüncü düğümde elenecek ayrıntılar “Tekrarlar, süsleyici ayrıntılar ve amaca hizmet etmeyen bilgiler” olarak ayrılır. Son düğümde kısa özet “Önemli bilgileri kronolojik veya düşünce akışına uygun biçimde kendi cümlelerinle birleştir” yönergesiyle oluşturulur. Oklar seçim ve elemeden yapılandırılmış özete ilerleyen süreci gösterir.","tr-g07-turkce-n073__to723.caption":"Ana düşünceden temel ayrıntı seçimine ve kısa özete ilerleyen özetleme akışı","tr-g07-turkce-n073__to723.ana":"Ana düşünce — Metnin temel olarak ne söylediğini tek cümlede belirle.","tr-g07-turkce-n073__to723.temel":"Temel ayrıntılar — Ana düşüncenin nedeni, gerekli açıklaması ve sonucunu seç.","tr-g07-turkce-n073__to723.ele":"Elenecek ayrıntılar — Tekrarları, süsleyici ayrıntıları ve amaca hizmet etmeyen bilgileri çıkar.","tr-g07-turkce-n073__to723.ozet":"Kısa özet — Önemli bilgileri doğru sırada, kendi cümlelerinle birleştir.","tr-g07-turkce-n074__to728.alt":"Soldan sağa ilerleyip başlangıca dönen beş düğümlü öz yansıtma döngüsünde hedef düğümü ölçülebilir okuma amacını, uygulama düğümü seçilen stratejiyi, kanıt düğümü işaretler, süre, doğru ürün ve hatalar gibi somut verileri, öz değerlendirme düğümü güçlü ve gelişmeye açık yönlerin gerekçelendirilmesini, yeni hedef düğümü ise gelişmeye açık yön için tedbir seçip güçlü yönü sonraki çalışmaya aktarmayı gösterir. Yeni hedeften hedefe dönen ok gelişimin sürekli olduğunu belirtir.","tr-g07-turkce-n074__to728.caption":"Okuma hedefinden kanıta, öz değerlendirmeye ve yeni hedefe uzanan gelişim döngüsü","tr-g07-turkce-n074__to728.hedef":"Hedef — Okuma sonunda neyi başaracağını ölçülebilir biçimde belirle.","tr-g07-turkce-n074__to728.uygulama":"Uygulama — Metne ve ihtiyacına uygun okuma stratejisini kullan.","tr-g07-turkce-n074__to728.kanit":"Kanıt — İşaret, süre, doğru ürün, yeniden okuma ve hata gibi somut verileri topla.","tr-g07-turkce-n074__to728.deger":"Öz değerlendirme — Güçlü ve gelişmeye açık yönlerini kanıtlarla gerekçelendir.","tr-g07-turkce-n074__to728.yeni":"Yeni hedef — Tedbir seç, güçlü yönünü aktar ve sonraki okumaya uyarlan.","tr-g07-turkce-n075__ty71.alt":"Soldan sağa yazma süreci akışında hazırlık düğümü amaç, konu, hedef kitle, araç ve ortam seçimini; oluşturma düğümü içerik planı ile taslak yazmayı; gözden geçirme düğümü içerik, yapı, dil, yazım ve kişisel bilgi güvenliğini denetlemeyi; paylaşma düğümü doğru alıcı ve ortamı kontrol etmeyi; öz değerlendirme düğümü ise işe yarayan seçimleri ve yeni düzenleme hedefini belirlemeyi gösterir.","tr-g07-turkce-n075__ty71.caption":"Amaçtan öz değerlendirmeye yazma sürecini yönetme","tr-g07-turkce-n075__ty71.hazirlik":"Hazırlık: amaç, konu, hedef kitle, araç ve ortam","tr-g07-turkce-n075__ty71.olusturma":"Oluşturma: planla ve taslağı yaz","tr-g07-turkce-n075__ty71.gozden":"Gözden geçirme: içerik, yapı, dil ve güvenlik","tr-g07-turkce-n075__ty71.paylasma":"Paylaşma: doğru alıcıyı ve ortamı kontrol et","tr-g07-turkce-n075__ty71.ozdegerlendirme":"Öz değerlendirme: işe yarayan seçimi ve yeni hedefi belirle","tr-g07-turkce-n076__ty717.alt":"Dört sütunlu tabloda tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örnekleme, tanık gösterme ve sayısal veri kullanımı yazıdaki amaç, ayırt edici özellik ve iletişim temalı örnekle ilişkilendirilir. Tanık gösterme satırı kaynak ve bağlamı, sayısal veri satırı ise 20 gönüllülük örneğin genelleme sınırını özellikle belirtir.","tr-g07-turkce-n076__ty717.caption":"Yazıda düşünceyi geliştirme yollarını amaç ve kanıtla eşleştirme","tr-g07-turkce-n076__ty717.h1":"Düşünceyi geliştirme yolu","tr-g07-turkce-n076__ty717.h2":"Yazıdaki amaç","tr-g07-turkce-n076__ty717.h3":"Ayırt edici özellik","tr-g07-turkce-n076__ty717.h4":"İletişim temalı kullanım","tr-g07-turkce-n077__ty721.alt":"Dört sütunlu düzenleme tablosunda beş hatalı cümle düzeltilmiş biçim, uygulanan kural ve anlam etkisiyle karşılaştırılır: 7 ile 8 arasına kısa çizgi konarak kapsam açıklanır; “tertemiz” bitişik ve “adım adım” ayrı yazılır; Ece’nin doğrudan sözü tırnakla sınırlandırılır; virgüllü iki ilişkili yargı noktalı virgülle ayrılarak yüz yüze ve yazılı iletişim karşılaştırması okunur hâle gelir. Son satırda üç noktanın eksiltili anlatım amacıyla kullanımı, kuralı ve anlam etkisi karşılaştırılır.","tr-g07-turkce-n077__ty721.caption":"Yazım ve noktalama düzeltmelerinin anlam üzerindeki etkisi","tr-g07-turkce-n077__ty721.h1":"Hatalı kullanım","tr-g07-turkce-n077__ty721.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n077__ty721.h3":"Uygulanan kural","tr-g07-turkce-n077__ty721.h4":"Anlama etkisi","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.alt":"Beş düğümlü döngüde hedef düğümü amaç, hedef kitle ve ölçütleri belirlemeyi; uygulama düğümü plan, taslak, gözden geçirme ve son ürünü oluşturmayı; kanıt düğümü metin örnekleri, düzeltmeler, geri bildirim ve ürün dosyası kayıtlarını toplamayı; öz değerlendirme düğümü güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirmeyi; yeni hedef düğümü somut tedbir seçip güçlü yönü sonraki yazıya aktarmayı gösterir. Hedef uygulamaya, uygulama kanıta, kanıt öz değerlendirmeye, öz değerlendirme yeni hedefe, yeni hedef de yeniden hedefe bağlanır.","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.caption":"Kanıttan yeni hedefe ilerleyen yazma öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.hedef":"Hedef: amaç, hedef kitle ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.uygulama":"Uygulama: planla, taslağı yaz ve düzenle","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.kanit":"Kanıt: metin örneği, düzeltme, geri bildirim ve ürün dosyası topla","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.yenihedef":"Yeni hedef: tedbir al, güçlü yönü sonraki yazıya aktar","tr-g07-turkce-n079__ty79.alt":"Dört sütunlu karşılaştırma tablosunda amaç, geri bildirim, mahremiyet ve kalıcılık ölçütleri yüz yüze görüşme ile güvenli okul mesajına uygulanır. Her satır iki ortamın ortak yönünü, ayrıldığı yönü ve bu yargıyı destekleyen somut iletişim kanıtını birlikte verir.","tr-g07-turkce-n079__ty79.caption":"Ortak ölçütlerle iletişim ortamlarını karşılaştırma","tr-g07-turkce-n079__ty79.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n079__ty79.h2":"Benzerlik","tr-g07-turkce-n079__ty79.h3":"Farklılık","tr-g07-turkce-n079__ty79.h4":"Metin veya durum kanıtı","tr-g07-turkce-n080__td71.alt":"Dört satırlı tabloda iki aday sanat videosu karşılaştırılır. Amaçla uyum satırında ilk videonun yalnız hızlı görüntüler sunduğu, ikinci videonun aşamaları ve terimleri açıkladığı; hedef kitle satırında ilkinin kitlesinin belirsiz, ikincinin öğrenci düzeyinde olduğu; kaynak güvenilirliği satırında ilkinin hazırlayanının görünmediği, ikincinin hazırlayan birim ve anlatıcısının izlenebildiği; kullanım bağlamı satırında ilkinin kısa tanıtıma, ikincinin not çıkarma ve süreç sıralamaya uygun olduğu belirtilir. Her satırın son hücresi ikinci materyalin ders görevi için neden seçildiğini açıklar.","tr-g07-turkce-n080__td71.caption":"Türk sanatı konulu iki dinleme/izleme materyalini ölçütlerle seçme","tr-g07-turkce-n080__td71.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n080__td71.h2":"Aday materyal A","tr-g07-turkce-n080__td71.h3":"Aday materyal B","tr-g07-turkce-n080__td71.h4":"Seçim gerekçesi","tr-g07-turkce-n081__td711.alt":"Tablonun ilk üç satırında aynı ölçüt, tanıtımda baskın ifade ortamıdır. Mimari süsleme ve dokuma biçim ile desen kanıtına dayanarak görsel ağırlıklı; müzik icrası ses kaydı temel kanıt olduğu için işitsel ağırlıklı; gölge oyunu hareket, ses ve sahne görüntüsünü birlikte kullandığı için gösterime dayalı veya karma kategoriye yerleştirilir. Son satırda ölçüt söylem işlevine çevrilir ve cümleler görüleni bildirme, kanıttan anlam çıkarma veya davranış önerme özelliklerine göre gözlem, yorum ve öneri olarak sınıflandırılır.","tr-g07-turkce-n081__td711.caption":"Ölçüt, kategori ve kanıtla sınıflandırma","tr-g07-turkce-n081__td711.h1":"Sınıflandırma ölçütü","tr-g07-turkce-n081__td711.h2":"Kategori","tr-g07-turkce-n081__td711.h3":"Örnek kanıt","tr-g07-turkce-n082__td712.alt":"Dört sütunlu tablonun ilk satırında süreç görüntülerinin uzunluğu ve kararların gözden geçirildiğine ilişkin söz, öğrenen kişinin bakış açısından sanat çalışmasının deneme ve düzenleme içeren bir süreç olduğu yorumuna bağlanır. İkinci satırda izleyici tepkilerinden sonraki duraklamalar, gösteriyi yapan kişinin bakış açısından tepkinin tempoyu düzenlemeye yardım edebileceği yorumunu destekler. Üçüncü satırda ses, hareket ve seyirci tepkisinin birlikte kullanılması, izleyici açısından gösterinin karşılıklı iletişim hissi kurduğu yorumuna gerekçe olur.","tr-g07-turkce-n082__td712.caption":"Kanıt, bakış açısı, yorum ve gerekçe ilişkisi","tr-g07-turkce-n082__td712.h1":"Metin veya görsel kanıtı","tr-g07-turkce-n082__td712.h2":"Bakış açısı","tr-g07-turkce-n082__td712.h3":"Yorum","tr-g07-turkce-n082__td712.h4":"Gerekçe","tr-g07-turkce-n083__td72.alt":"Karar akışında önce dinleme veya izleme amacı ve ihtiyaç belirlenir; sonra materyalin metin türü, süresi, etkileşim biçimi ve ortamı çözümlenir. Bu çözümleme bilişsel strateji seçimine, strateji seçimi not alarak, seçici, katılımlı veya empati kurarak dinleme gibi yöntem seçimine bağlanır. Seçimler uygulanır ve anlama ile amaca ulaşma izlenir. İzleme sonucu yöntem işe yaramıyorsa ok yeniden strateji seçimi düğümüne döner.","tr-g07-turkce-n083__td72.caption":"Amaç ve koşullara göre dinleme/izleme stratejisi ile yöntem seçme","tr-g07-turkce-n083__td72.amac":"Amaç ve ihtiyacı belirle","tr-g07-turkce-n083__td72.cozumle":"Metin türü, süre, etkileşim ve ortamı çözümle","tr-g07-turkce-n083__td72.strateji":"Bilgiyi düzenleme stratejisini seç","tr-g07-turkce-n083__td72.yontem":"Dinleme/izleme yöntemini seç","tr-g07-turkce-n083__td72.uygula":"Seçimleri uygulayarak dinle/izle","tr-g07-turkce-n083__td72.izle":"Anlamayı izle ve gerektiğinde düzenle","tr-g07-turkce-n084__td726.alt":"Döngüsel problem çözme akışında önce dinlenen veya izlenen olayın sorunlu yönü ve etkisiyle problem netleştirilir. Sonra içerikte verilen kanıtlar ile olası nedenler ayrılır, birbirinden farklı çözüm seçenekleri üretilir ve seçenekler güvenlik, doğruluk, erişilebilirlik, süre ile uygulanabilirlik ölçütleriyle karşılaştırılır. En uygun çözüm gerekçeyle seçilir, uygulama sonucu kanıtla kontrol edilir; sonuç yeterli değilse ok yeniden problem düğümüne dönerek tanımın veya çözümün düzenlenmesini gösterir.","tr-g07-turkce-n084__td726.caption":"Kanıta ve ölçütlere dayalı problem çözme döngüsü","tr-g07-turkce-n084__td726.problem":"Problemi ve etkisini netleştir","tr-g07-turkce-n084__td726.neden":"Kanıtlanan ve olası nedenleri ayır","tr-g07-turkce-n084__td726.secenek":"Farklı çözüm seçenekleri üret","tr-g07-turkce-n084__td726.olcut":"Seçenekleri ölçütlerle karşılaştır","tr-g07-turkce-n084__td726.cozum":"En uygun çözümü gerekçeyle seç","tr-g07-turkce-n084__td726.kontrol":"Sonucu kanıtla kontrol et ve düzenle","tr-g07-turkce-n085__td727.alt":"Beş düğümlü döngüde hedef düğümü ölçülebilir dinleme veya izleme davranışını belirler; uygulama düğümü seçilen yöntemin kullanılmasını; kanıt düğümü not, kısa özet, soru işareti ve belirli geri bildirim toplanmasını; öz yansıtma düğümü güçlü ve gelişmeye açık yönlerin gerekçelendirilmesini; yeni hedef düğümü ise güçlü yönün aktarılması, uygun tedbirin seçilmesi ve sonraki çalışmanın hedefinin kurulmasını gösterir. Yeni hedeften hedefe dönen ok gelişimin tekrar eden bir süreç olduğunu belirtir.","tr-g07-turkce-n085__td727.caption":"Kanıta dayalı dinleme/izleme öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n085__td727.hedef":"Hedef: gözlenebilir sonucu belirle","tr-g07-turkce-n085__td727.uygulama":"Uygulama: yöntemi bilinçli kullan","tr-g07-turkce-n085__td727.kanit":"Kanıt: not, özet ve geri bildirim topla","tr-g07-turkce-n085__td727.yansitma":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n085__td727.yenihedef":"Yeni hedef: tedbir seç, güçlü yönü aktar","tr-g07-turkce-n086__td76.alt":"Üç satırlı kanıt tablosunun ilk satırında merkezde büyük gösterilen desenli yüzeyden ana odağın yüzey ayrıntıları olabileceği, dayanak olarak boyut ve merkezî konum gösterilir. İkinci satırda yakın planda tekrarlanan el hareketlerinden yapım sürecinin ayrıntılarına dikkat çekildiği çıkarılır; dayanak yakın plan, tekrar ve anlatıcının sözüdür. Üçüncü satırda etkinlik adı, gün ve yer bilgisinin yazıyla açıkça verildiği, bu nedenle izleyicinin temel bilgilere doğrudan ulaştığı belirtilir.","tr-g07-turkce-n086__td76.caption":"Görsel ayrıntıdan kanıta dayalı anlama ulaşma","tr-g07-turkce-n086__td76.h1":"Görsel ayrıntı","tr-g07-turkce-n086__td76.h2":"Çıkarılan anlam","tr-g07-turkce-n086__td76.h3":"Dayanak","tr-g07-turkce-n087__tk71.alt":"Soldan sağa akışta konuşmacı önce amaç, dinleyici, süre ve güvenilir içeriği hazırlar; selam, hitap ve amaç cümlesiyle açılış yapar; ana düşünceleri geçiş ve kanıtlarla sürdürür; soru sorma, cevaplama, söz alma ve söz verme yoluyla etkileşimi yönetir. Etkileşimden sürdürme düğümüne dönüş, açıklamanın dinleyici ihtiyacına göre düzenlenmesini gösterir. Süreç toparlayıcı kapanış ve kanıta dayalı öz değerlendirmeyle tamamlanır.","tr-g07-turkce-n087__tk71.caption":"Hazırlık, açılış, sürdürme, etkileşim, kapanış ve değerlendirmeden oluşan konuşma süreci","tr-g07-turkce-n087__tk71.hazirlik":"Amaç, dinleyici, süre ve içeriği hazırla","tr-g07-turkce-n087__tk71.acilis":"Selam, hitap ve amaçla başlat","tr-g07-turkce-n087__tk71.surdurme":"Düşünceleri kanıt ve geçişlerle sürdür","tr-g07-turkce-n087__tk71.etkilesim":"Soru, cevap ve söz sırasını yönet","tr-g07-turkce-n087__tk71.kapanis":"Ana noktayı toparlayıp sonlandır","tr-g07-turkce-n087__tk71.degerlendirme":"Süreci kanıtla değerlendir","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.alt":"Soldan sağa ilerleyen akışta konuşmacı önce başlık, söz, tonlama veya görsel ayrıntı gibi gözlenebilir ipucunu belirler; ilgili ve güvenilir ön bilgisini bu ipucuyla ilişkilendirir; olasılık bildiren bir tahmin kurar ve dayanağını gerekçelendirir. Yeni kanıt düğümü tahmini doğrulayabilir, daraltabilir ya da tahmin düğümüne geri bağlanarak değiştirebilir. Son düğümde güncellenen tahmin, kesin bilgi gibi sunulmadan sözlü ifadeye dönüştürülür.","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.caption":"İpucundan gerekçeli tahmine ve yeni kanıtla güncellenmiş sözlü ifadeye ilerleyen akış","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.ipucu":"Gözlenebilir ipucunu belirle","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.onbilgi":"İlgili ön bilgiyi ilişkilendir","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.tahmin":"Olasılıklı tahmin kur","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.gerekce":"Gerekçeyi açıkla","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.kanit":"Yeni kanıtla sına ve güncelle","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.ifade":"Güncel tahmini konuşmaya yansıt","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.alt":"Dört sütunlu tabloda amaç, hedef kitle, kanıt düzeni ve kullanım koşulu ölçütleriyle iki sergi tanıtımı karşılaştırılır. Amaç satırında her ikisinin sergiyi tanıttığı, A'nın ayrıntılı incelemeyi, B'nin izleme sırasını öne çıkardığı ve seçimin dinleyici ihtiyacına bağlı olduğu gösterilir. Hedef kitle satırında ikisinin de yeni ziyaretçiye seslendiği, ancak farklı destekler sunduğu belirtilir. Kanıt düzeni satırında ortak bölüm başlıklarına karşı A'nın yakın çekimleri ile B'nin şema ve sesli açıklamaları ayrılır. Kullanım koşulu satırında iki tanıtımın sergi öncesi kullanılabildiği, ortam gereksinimlerinin farklı olduğu ve yargının koşulla sınırlandırılması gerektiği açıklanır.","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.caption":"Ortak ölçütlere, metin kanıtına ve sınırlandırılmış yargıya dayalı sözlü karşılaştırma tablosu","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h2":"Benzerlik","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h3":"Farklılık","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h4":"Konuşmada kanıta dayalı yargı","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.alt":"Soldan sağa ana sunum akışında açılış konuşmanın amacı ve ana düşüncesini tanıtır; ana bölümler düşünceleri düzenler; kanıt düğümü her bölümü güvenilir bilgi veya gözlemle destekler; görsel destek düğümü kanıtın görünür ilişkisini açıklar; kapanış temel sonucu ana düşünceye bağlar. Ana bölümlerden olası sorular düğümüne ayrılan kol, dinleyici sorularını önceden tahmin etmeyi; buradan değerlendirme ölçütlerine ve yeniden açılışa dönen bağlantı ise süre, açıklık, bölüm dengesi ve görsel uyumuna göre bütün planı prova sırasında düzenlemeyi gösterir.","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.caption":"Açılıştan kanıtlı ana bölümlere ve kapanışa uzanan, soru tahmini ile ölçütlü provayla denetlenen hazırlıklı konuşma yapısı","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.acilis":"Açılış: amaç ve ana düşünce","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.bolumler":"Ana bölümler ve geçişler","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.kanit":"Her bölüm için güvenilir kanıt","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.gorsel":"İşlevli görsel destek","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.kapanis":"Kapanış: sonuç ve ana düşünce","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.sorular":"Olası dinleyici sorularını tahmin et","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.olcut":"Süre, açıklık ve uyum ölçütleriyle prova yap","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.alt":"Dört sütunlu tabloda konuşmada kullanılan ifade, taşıdığı açık ya da örtük anlam, bağlam ipucu ve dinleyicinin geçerli çıkarımı ilişkilendirilir. Birinci ve dördüncü satırlarda serginin üç bölümden oluşması ile programın beş dakika sürmesi doğrudan verilen açık bilgilerdir. İkinci satırda birbirine yönelen çizgiler, önceden açıklanan görsel düzen bağlamında kişileştirmeyle ilişki duygusu oluşturur. Üçüncü satırda raflarda uyuyan çalışmalar ifadesi, erişim tartışması bağlamında içeriklerin uygun kitlelerle buluşturulması çağrısına dönüşür. Böylece örtük çıkarımların bağlam kanıtıyla sınırlandığı gösterilir.","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.caption":"Açık bilgi ile bağlam destekli örtük anlamı ayıran konuşma tablosu","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h1":"Kullanılan ifade","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h2":"Açık veya örtük anlam","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h3":"Bağlam ipucu","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h4":"Desteklenen çıkarım","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.alt":"Yukarıdan aşağı ilerleyen öz yansıtma döngüsünde ilk düğüm konuşmanın amaç, süre ve kanıt hedefini belirler; uygulama düğümü planlanan konuşmayı gerçekleştirir; kanıt düğümü taslak, kayıt, süre, dinleyici sorusu ve geri bildirimi ürün-seçki dosyasında toplar; öz değerlendirme düğümü güçlü ve gelişmeye açık yönleri bu kanıtlarla gerekçelendirir; yeni hedef düğümü güçlü yönü koruyan, gelişim alanı için somut tedbir içeren ölçülebilir hedef kurar. Son bağlantı yeni hedefi bir sonraki konuşma uygulamasına geri taşır.","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.caption":"Hedef, uygulama, kanıt, gerekçeli öz değerlendirme ve yeni hedef arasında süren konuşma gelişim döngüsü","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.hedef":"Hedef: amaç, süre ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.uygulama":"Uygulama: konuşmayı gerçekleştir","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.kanit":"Kanıt: taslak, kayıt, süre ve geri bildirimi topla","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.yenih":"Yeni hedef: tedbir al ve güçlü yönü aktar","tr-g07-turkce-n093__to71.alt":"Dört satırlı tabloda iki okuma materyali karşılaştırılır. Amaçla uyum satırında A materyalinin genel ve kaynaksız, B materyalinin kavram açıklamaları ile görsel alt yazıları sayesinde görevle doğrudan ilişkili olduğu belirtilir. Hedef kitle satırında A'nın kitlesi belirsiz, B'nin öğrenci ve genel ziyaretçiye uygun olduğu; kaynak güvenilirliği satırında A'nın yazar, tarih ve dayanak göstermediği, B'nin hazırlayan birim, tarih ve bağlam sunduğu açıklanır. Kullanım bağlamında A yalnız hızlı göz atmaya, B seçili başlıkları okuyup sözlük ve katalog bölümüyle desteklemeye uygundur. Son sütun B materyalinin ana metin olarak seçilme gerekçesini verir.","tr-g07-turkce-n093__to71.caption":"Türk sanatı araştırması için okuma materyallerini ölçütlerle karşılaştırma","tr-g07-turkce-n093__to71.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n093__to71.h2":"Aday materyal A","tr-g07-turkce-n093__to71.h3":"Aday materyal B","tr-g07-turkce-n093__to71.h4":"Karar","tr-g07-turkce-n094__to710.alt":"Dört satırlı tablo iki ayrı sanat metnini aynı ölçütlerle karşılaştırır. İçerikte Metin A'nın temel kavram ve genel süreç, Metin B'nin deneyim ve güçlük sunduğu; dilde A'nın kısa tanımlar, B'nin soru-cevap dili kullandığı; organizasyonda A'nın giriş-gelişme-sonuç, B'nin soru sırası izlediği; kullanım amacında A'nın başlangıç bilgisine, B'nin uygulama düşüncesine uygun olduğu gösterilir. Son sütun, farkların üstünlük değil amaç ve hedef kitle farkı olduğunu açıklar.","tr-g07-turkce-n094__to710.caption":"İki sanat metnini içerik, dil, organizasyon ve kullanım amacıyla karşılaştırma","tr-g07-turkce-n094__to710.h1":"Karşılaştırma boyutu","tr-g07-turkce-n094__to710.h2":"Metin A","tr-g07-turkce-n094__to710.h3":"Metin B","tr-g07-turkce-n094__to710.h4":"Kanıtlı sonuç","tr-g07-turkce-n095__to711.alt":"Beş satırlı sınıflandırma tablosunda ölçüt, kategori, metindeki unsur ve yerleştirme kanıtı gösterilir. Yüzey veya ortam ölçütünde ebru örneği kâğıt, dokunmuş motif kumaş kategorisine; bilginin işlevi ölçütünde üç renk grubunun görülmesi doğrudan gözlem, örneklerin aynı diziye ait olması kaynak bilgisi, renk geçişlerinin sakin bağ kurduğu düşüncesi kişisel yorum kategorisine yerleştirilir. Her satır son sütunda metindeki sözle gerekçelendirilir.","tr-g07-turkce-n095__to711.caption":"Metindeki sanat unsurlarını birden çok ölçüt ve açık kanıtla sınıflandırma","tr-g07-turkce-n095__to711.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n095__to711.h2":"Kategori","tr-g07-turkce-n095__to711.h3":"Metindeki unsur","tr-g07-turkce-n095__to711.h4":"Yerleştirme kanıtı","tr-g07-turkce-n096__to72.alt":"Soldan sağa ilerleyen akışta okur önce amacını ve bilgi ihtiyacını belirler; ardından metnin türünü ve sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısını inceler, süre-ortam-kaynak koşullarını değerlendirir, uygun strateji ile yöntemi seçer ve metin kanıtlarıyla uygular. Uygulamadan sonra anlamayı ve amaca ulaşmayı izler; seçim yetersizse strateji veya yöntemi düzenleyerek uygulama düğümüne geri döner.","tr-g07-turkce-n096__to72.caption":"Amaç ve koşullardan strateji seçimine, izlemeden gerekçeli düzenlemeye uzanan okuma akışı","tr-g07-turkce-n096__to72.amac":"Amaç ve bilgi ihtiyacını belirle","tr-g07-turkce-n096__to72.yapi":"Metin türünü ve yapısını incele","tr-g07-turkce-n096__to72.kosul":"Süre, ortam ve erişimi değerlendir","tr-g07-turkce-n096__to72.secim":"Strateji ile yöntemi seç","tr-g07-turkce-n096__to72.uygula":"Seçimi kanıtlarla uygula","tr-g07-turkce-n096__to72.izle":"Anlamayı ve amacı izle","tr-g07-turkce-n096__to72.duzenle":"Gerekirse seçimi düzenle","tr-g07-turkce-n097__to722.alt":"Dört satırlı tabloda çoklu ortam ögeleri somut anlam, işlev ve bağlantı bakımından çözümlenir. Yazı rengin yüzeye bırakılması aşamasını adlandırır; görsel damlanın yayılmasını göstererek yazıyla eş anlam kurar ve onu destekler; anlatıcı sesi gözlem ile sonraki karar arasında neden-sonuç ilişkisi kurar; hareketli karşılaştırma iki damla büyüklüğünün farklı yayılmasını yazı olmadan göstererek bağımsız anlam oluşturur. Son sütun her ögenin diğerleriyle kurduğu bağlantıyı açıklar.","tr-g07-turkce-n097__to722.caption":"Yazı, görsel, ses ve hareketin çoklu ortam içindeki farklı işlevleri","tr-g07-turkce-n097__to722.h1":"Çoklu ortam ögesi","tr-g07-turkce-n097__to722.h2":"İlettiği somut anlam","tr-g07-turkce-n097__to722.h3":"İşlev","tr-g07-turkce-n097__to722.h4":"Diğer ögelerle bağlantı","tr-g07-turkce-n098__to726.alt":"Üç satırlı eleştiri tablosunda başlık, dil ve organizasyon ölçütleri incelenir. Başlık ana konuya işaret etse de kapsamı tam sınırlandırmadığı için yüzey düzenini belirten ek önerilir. Dil gözlenebilir ayrıntılar sunsa da üç terimi açıklamadığından kısa tanım veya sözlük önerilir. Organizasyon girişte amacı kurmasına rağmen örneklerden ziyaret bilgisine keskin geçtiği ve sonuç içermediği için geçiş cümlesi ile kısa sonuç önerilir. Her yargı ayrı metin kanıtına dayanır.","tr-g07-turkce-n098__to726.caption":"Metnin güçlü yönünü, sınırlılığını, kanıtını ve geliştirme alternatifini birlikte gösteren eleştiri tablosu","tr-g07-turkce-n098__to726.h1":"İncelenen yön","tr-g07-turkce-n098__to726.h2":"Güçlü yön","tr-g07-turkce-n098__to726.h3":"Sınırlılık","tr-g07-turkce-n098__to726.h4":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n098__to726.h5":"Geliştirme önerisi","tr-g07-turkce-n099__to728.alt":"Soldan sağa döngüde okur önce somut okuma hedefini belirler, strateji ve yöntemi uygular, not-şema-ürün gibi süreç ve sonuç kanıtlarını toplar, bu kanıtlarla güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirir, gelişmeye açık yön için tedbir seçer ve ölçülebilir yeni hedef kurar. Yeni hedef düğümü yeniden uygulamaya bağlanarak öz yansıtmanın sonraki okumayı değiştirdiğini gösterir.","tr-g07-turkce-n099__to728.caption":"Hedef, uygulama, kanıt, öz değerlendirme, tedbir ve yeni hedeften oluşan okuma öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n099__to728.hedef":"Somut okuma hedefi belirle","tr-g07-turkce-n099__to728.uygulama":"Strateji ve yöntemi uygula","tr-g07-turkce-n099__to728.kanit":"Süreç ve ürün kanıtı topla","tr-g07-turkce-n099__to728.yansitma":"Güçlü ve açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n099__to728.tedbir":"Uygulanabilir tedbir seç","tr-g07-turkce-n099__to728.yenihedef":"Ölçülebilir yeni hedef kur","tr-g07-turkce-n100__to79.alt":"Dört satırlı tabloda aynı metnin ilk ve sonraki bölümleri karşılaştırılır. Tutum satırında rastlantıyı tek neden sayan ilk görüşün, hazırlık kararlarını da içeren sonraki görüşe dönüştüğü; bilgi dayanağı satırında ilk kesin iddianın kanıtsız, sonraki bilginin gözlem veya kayıtla destekli olduğu; öncelik satırında ilk izlenimden uygulama sonucuna geçildiği; dil satırında kesin yargılardan sınırlandırılmış gerekçeli ifadelere yönelindiği gösterilir. Son sütun her farkı aynı metinden alınan kanıtla sentezler.","tr-g07-turkce-n100__to79.caption":"Tek metnin farklı bölümlerini ortak ölçüt ve kanıtlarla karşılaştırma","tr-g07-turkce-n100__to79.h1":"Ortak ölçüt","tr-g07-turkce-n100__to79.h2":"Metnin ilk bölümü","tr-g07-turkce-n100__to79.h3":"Metnin sonraki bölümü","tr-g07-turkce-n100__to79.h4":"Kanıtlı karşılaştırma","tr-g07-turkce-n101__ty712t4.alt":"Soldan sağa dört basamaklı akışta önce kaynak metnin ana düşüncesi belirlenir. İkinci basamakta ana düşünceyi taşıyan neden, sonuç, süreç veya karşılaştırma bilgileri seçilir. Üçüncü basamakta tekrarlar, süsleyici ayrıntılar ve temel anlamı değiştirmeyen bilgiler elenir. Son basamakta kalan bilgiler kronolojik ya da düşünce akışına göre sıralanıp yeni görüş eklenmeden kendi cümleleriyle kısa özete dönüştürülür.","tr-g07-turkce-n101__ty712t4.caption":"Ana düşünceden seçilmiş temel bilgilere ve kaynakla uyumlu kısa özete ilerleyen akış","tr-g07-turkce-n101__ty712t4.ana":"Ana düşünceyi ve metnin amacını belirle","tr-g07-turkce-n101__ty712t4.temel":"Ana düşünceyi taşıyan temel ayrıntıları seç","tr-g07-turkce-n101__ty712t4.ele":"Tekrarı ve gereksiz ayrıntıyı ele","tr-g07-turkce-n101__ty712t4.ozet":"Bilgileri sırala ve kendi cümlelerinle kısa özet yaz","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.alt":"Dokuz satırlı düzenleme tablosunda mas mavi ifadesinin masmavi, tektek ifadesinin tek tek yazılması; kendi içinde virgül taşıyan sergi ve rehber gruplarının noktalı virgülle ayrılması; doğrudan sözün tırnakla, ek açıklamanın yay ayraçla ve alıntıya sonradan eklenen bilginin köşeli ayraçla gösterilmesi karşılaştırılır. Ayrıca bilinçli olarak tamamlanmayan sözün üç noktayla, 10-12 Mayıs aralığının kısa çizgiyle, 18/05/2026 tarihi ile -da/-de ek biçimlerinin eğik çizgiyle yazılması; her düzeltmenin anlam ve okuma üzerindeki etkisi son sütunda açıklanır.","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.caption":"Türk sanatı temalı cümlelerde yazım ve noktalama düzeltmelerinin kural ve anlam etkisi","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h1":"Hatalı veya belirsiz kullanım","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h3":"Uygulanan kural veya işlev","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h4":"Anlam ve okuma etkisi","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.alt":"Soldan sağa ilerleyen döngüde önce amaç, hedef kitle ve türe uygun ölçülebilir yazma hedefi belirlenir; hedef bir taslak ve düzenleme sürecinde uygulanır. Plan, ilk ve son metin, kaynak notu ile geri bildirim kanıt düğümünde toplanır. Öz değerlendirme düğümünde bu kanıtlar kullanılarak güçlü yön, gelişmeye açık yön, aktarılacak yöntem ve alınacak tedbir gerekçelendirilir. Yeni hedef düğümü, seçilen değişikliği bir sonraki yazma uygulamasına bağlar.","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.caption":"Yazmada hedef, uygulama, kanıt, gerekçeli öz değerlendirme ve yeni hedef döngüsü","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.hedef":"Hedef: amaç, hedef kitle ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.uygulama":"Uygulama: planla, taslak yaz, düzenle ve paylaş","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.kanit":"Kanıt: taslakları, değişiklikleri ve geri bildirimi topla","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü yönü, gelişim alanını ve tedbiri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.yenihedef":"Yeni hedef: işe yarayan yöntemi aktar ve ölçülebilir değişikliği dene","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.alt":"Soldan sağa ilerleyen yazma akışında görev düğümü amaç, hedef kitle ve ortamı çözümler; yapı düğümü tartışma, ikna, sebep-sonuç veya problem-çözüm düzeninden göreve uygun olanı seçer; içerik düğümü gözlem, bilgi, örnek, karşı görüş ve çözüm seçenekleri arasından ilgili olanları ayırır; yerleştirme düğümü seçilen içeriği giriş, gelişme ve sonuç işlevlerine dağıtır; kanıt düğümü iddia ile güvenilir dayanağı yan yana getirir; kontrol düğümü amaç, içerik ve yapı uyumunu denetler. Uyuşmayan ayrıntı bulunduğunda kontrol bağlantısı içerik seçimine geri döner.","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.caption":"Yazma görevinden yapı ve içerik seçimine, kanıt yerleştirmeden uyum kontrolüne ilerleyen süreç","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.gorev":"Görevi, amacı ve hedef kitleyi çözümle","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.yapi":"Uygun paragraf türü ve metin yapısını seç","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.icerik":"İlgili bilgi, görüş, örnek ve çözümü ayır","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.yerlestir":"İçeriği yapı bölümlerine yerleştir","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.kanit":"İddia ile kanıtın bağını kur","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.kontrol":"Amaç, içerik ve yapı uyumunu denetle","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.alt":"Dört sütunlu tabloda metin, görsel, ses ve hareket ögeleri; içerikteki görevi, anlam işlevi ve işlevin kanıtıyla eşleştirilir. Metin bölüm adını, amacı ve açıklamayı vererek temel anlamı kurar. Görsel, bölümlerin konumunu planda gösterir; metindeki sırayla eş anlam oluşturur ve uzamsal ilişkiyi destekler. Ses, öğrencinin metinde aynen bulunmayan gözlem gerekçesini tonlamasıyla tek başına ek anlam oluşturur ve yazılı dökümle erişilebilir kılınır. Hareketli oklar bölümler arasındaki geçişi destekler; hareket çıkarıldığında yön bilgisi kaybolmuyorsa ögenin yalnız süs olabileceği denetlenir.","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.caption":"Metin, görsel, ses ve hareket ögelerini görev, anlam işlevi ve kanıtla eşleştiren çoklu ortam tablosu","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h1":"Çoklu ortam ögesi","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h2":"İçerikteki görevi","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h3":"Anlam işlevi","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h4":"İşlevin kanıtı ve kontrolü","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.alt":"Soldan sağa ilerleyen yaratıcı yazma akışında ana fikir tohumu bir gözlem, nesne, cümle veya sorudan doğar; özgün seçenekler düğümünde farklı anlatıcı, karakter, engel ve sonuç olasılıkları üretilir; seçim düğümü seçenekleri konuya uygunluk, özgünlük, yaşa uygunluk ve geliştirilebilirlik ölçütleriyle değerlendirir. Seçilen fikirde karakter amacı ve engel belirlenir; kurgu düğümü başlangıç, gelişme ve sonucu neden-sonuç ilişkisiyle kurar; taslakta diyalog ve işlevli yaratıcı dil kullanılır; yeniden yazma düğümü tutarlılık ile etkiyi denetler ve gerektiğinde yeni seçenekler üretmek üzere akışa geri döner.","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.caption":"Ana fikirden özgün seçeneklere, ölçütlü seçime ve yeniden yazılan tutarlı kurguya ilerleyen yaratıcı yazma akışı","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.tohum":"Ana fikir tohumu: gözlem, nesne, cümle veya soru","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.secenek":"Farklı anlatıcı, karakter, engel ve sonuç seçenekleri üret","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.secim":"Ölçütlerle geliştirilebilir özgün seçeneği seç","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.karakter":"Karakter amacı, engel ve değişimi belirle","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.kurgu":"Başlangıç, gelişme ve sonucu neden-sonuçla kur","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.taslak":"Diyalog ve işlevli yaratıcı dille taslak yaz","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.yeniden":"Tutarlılığı denetle, yeniden yaz ve gerekirse seçeneklere dön","tr-g07-turkce-n107__ty78t4.alt":"Soldan sağa ilerleyen akışta gözlem ve ön bilgiyle kurulan olasılıklı tahmin önce somut ipucuyla gerekçelendirilir. Yeni kanıt tahmini destekleyebilir veya okla tahmin düğümüne geri dönülerek değiştirilmesini gerektirebilir. Son düğümde güncellenen sonuç kesin bilgi gibi sunulmadan yazılı üretime ya da uygun bir yazılı cevaba dönüştürülür.","tr-g07-turkce-n107__ty78t4.caption":"Tahmini gerekçelendirme, yeni kanıtla sınama ve güncel yazılı ifadeye dönüştürme akışı","tr-g07-turkce-n107__ty78t4.tahmin":"Gözlem ve ön bilgiden olasılıklı tahmin kur","tr-g07-turkce-n107__ty78t4.gerekce":"Tahmini somut ipucuyla gerekçelendir","tr-g07-turkce-n107__ty78t4.yenikanit":"Yeni kanıtla doğrula, sınırla veya değiştir","tr-g07-turkce-n107__ty78t4.ifade":"Güncel yargıyı yazılı üretime ya da cevaba yansıt","tr-g07-turkce-n108__td71.alt":"Dört satırlı tabloda iki kütüphane videosu karşılaştırılır. Amaçla uyum satırında A materyalinin yalnız kısa tanıtım yaptığı, B materyalinin arama ve ödünç alma basamaklarını sıraladığı ve görev için B’nin seçildiği belirtilir. Hedef kitle satırında A’nın kitlesinin belirsiz, B’nin öğrenci düzeyinde olduğu; kaynak güvenilirliği satırında A’nın hazırlayanı ile bağlamının görünmediği, B’nin hazırlayan birim ve kayıt bağlamının izlenebildiği açıklanır. Kullanım bağlamı satırında A’nın merak uyandıran girişe, B’nin not alma ve süreç sıralamaya uygun olduğu ve kanıt ihtiyacını B’nin karşıladığı gösterilir.","tr-g07-turkce-n108__td71.caption":"Okuma kültürü konulu iki dinleme/izleme materyalini ölçütlerle seçme","tr-g07-turkce-n108__td71.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n108__td71.h2":"Aday materyal A","tr-g07-turkce-n108__td71.h3":"Aday materyal B","tr-g07-turkce-n108__td71.h4":"Seçim gerekçesi","tr-g07-turkce-n109__td715.alt":"Dört satırlı tabloda dijital okuma kaydının anahtar kelimeleri ana düşünce ve destekleyici bilgiyle ilişkilendirilir. Okuma amacı satırı ayarların görevle değişmesini; ekran ayarı satırı yazı boyutunun okuma rahatlığına katkısını; bildirim yönetimi satırı gereksiz bildirimleri kapatmanın dikkat kontrolündeki işlevini; dikkat satırı ise rahat okuma ile kesinti arasındaki temel bağı açıklar. Her satır, kelimenin neden anahtar olduğunu, ana düşünceye katkısını ve onu destekleyen somut bilgiyi birlikte gösterir.","tr-g07-turkce-n109__td715.caption":"Anahtar kelimeyi ana düşünce ve destekleyici bilgiyle ilişkilendirme","tr-g07-turkce-n109__td715.h1":"Anahtar kelime","tr-g07-turkce-n109__td715.h2":"Neden anahtar?","tr-g07-turkce-n109__td715.h3":"Ana düşünceyle ilişkisi","tr-g07-turkce-n109__td715.h4":"Destekleyici bilgi","tr-g07-turkce-n110__td72.alt":"Karar akışında önce dinleme veya izleme amacı belirlenir; ardından materyalin türü, süresi, ortamı ve etkileşim biçimi çözümlenir. Üçüncü düğümde sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısı seçilir. Bu seçim, bilgiyi düzenleme stratejisine; strateji de not alarak, seçici, katılımlı, empati kurarak veya grup hâlinde dinleme yöntemine bağlanır. Son düğümde not ve anlama kanıtı izlenir; yöntem işe yaramıyorsa ok strateji düğümüne geri döner.","tr-g07-turkce-n110__td72.caption":"Amaç ve metin yapısına göre dinleme/izleme stratejisi ile yöntem seçme","tr-g07-turkce-n110__td72.amac":"Amaç ve beklenen sonucu belirle","tr-g07-turkce-n110__td72.kosul":"Tür, süre, ortam ve etkileşimi çözümle","tr-g07-turkce-n110__td72.yapi":"Sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısını seç","tr-g07-turkce-n110__td72.strateji":"Bilgiyi düzenleme stratejisini belirle","tr-g07-turkce-n110__td72.yontem":"Uygun dinleme/izleme yöntemini kullan","tr-g07-turkce-n110__td72.izle":"Anlama kanıtını izle ve gerekirse düzenle","tr-g07-turkce-n111__td722.alt":"Soldan sağa ilerleyen özetleme akışında ilk düğüm dinlenen veya izlenen bilgileri ana düşünce, neden, basamak, sonuç ve örnek olarak çözümlemeyi gösterir. İkinci düğüm bilgileri önemli ve önemsiz diye sınıflandırır. Üçüncü düğüm önemli bilgileri kronolojik ya da düşünce akışına göre sıralar. Dördüncü düğüm bu bilgileri kendi cümleleriyle kısa ve bağlantılı biçimde ifade eder. Son düğüm, ana düşüncenin korunduğunu, kişisel yorum eklenmediğini ve gereksiz ayrıntı kalmadığını doğrular.","tr-g07-turkce-n111__td722.caption":"Dinlediğini/izlediğini çözümleyerek yapılandırılmış özet oluşturma","tr-g07-turkce-n111__td722.cozumle":"Bilgileri ve ana düşünceyi çözümle","tr-g07-turkce-n111__td722.sinifla":"Önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandır","tr-g07-turkce-n111__td722.sirala":"Kronolojik veya düşünce akışını kur","tr-g07-turkce-n111__td722.ifade":"Önemli bilgileri kendi cümlelerinle ifade et","tr-g07-turkce-n111__td722.dogrula":"Ana düşünce, akış ve tarafsızlığı kontrol et","tr-g07-turkce-n112__td727.alt":"Döngüsel akışta önce ana düşünce, karşılaştırma veya özet gibi ölçülebilir bir dinleme hedefi belirlenir. İkinci düğümde hedefe uygun not alma, seçici dinleme, yeniden dinleme ya da soru sorma davranışı uygulanır. Üçüncü düğümde notlar, özet, süre kaydı ve geri bildirim kanıt olarak toplanır. Dördüncü düğümde kanıtla güçlü ve gelişmeye açık yönler gerekçelendirilir. Beşinci düğümde güçlü davranış korunur, tek bir tedbir ve yeni hedef seçilir; ok yeni hedefi sonraki dinleme görevinin başlangıcına bağlar.","tr-g07-turkce-n112__td727.caption":"Dinleme/izlemede hedef, kanıt, öz değerlendirme ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n112__td727.hedef":"Hedef: gözlenebilir sonucu belirle","tr-g07-turkce-n112__td727.uygulama":"Uygulama: hedefe uygun yöntemi kullan","tr-g07-turkce-n112__td727.kanit":"Kanıt: not, özet ve geri bildirim topla","tr-g07-turkce-n112__td727.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n112__td727.yeni":"Yeni hedef: tedbir al ve güçlü yönü aktar","tr-g07-turkce-n113__td79.alt":"Dört sütunlu tabloda aynı podcastin basılı okuma ve dijital okuma bölümleri ortak ölçütlerle karşılaştırılır. Kolaylaştırıcı özellik satırında basılı bölümde sayfa düzenini bütün görme, dijital bölümde yazı boyutunu ayarlama yer alır. Zorlaştırıcı koşul satırında ilk bölümde açık güçlük olmadığı, ikinci bölümde bildirimlerin dikkati dağıttığı belirtilir. Gerekçe satırı ilk bölümün izleme kolaylığını, ikinci bölümün hem rahatlık hem kesinti koşulunu açıkladığını gösterir. Öncelik-sonralık satırı, basılı deneyimin önce, dijital deneyimin sonra verilmesinin iki ortamı art arda değerlendirmeye imkân sağladığını açıklar.","tr-g07-turkce-n113__td79.caption":"Aynı dinleme içeriğinin iki bölümünü ortak ölçütlerle karşılaştırma","tr-g07-turkce-n113__td79.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n113__td79.h2":"Birinci bölüm kanıtı","tr-g07-turkce-n113__td79.h3":"İkinci bölüm kanıtı","tr-g07-turkce-n113__td79.h4":"Karşılaştırma sonucu","tr-g07-turkce-n114__tk71.alt":"Yedi düğümlü konuşma akışında önce ortam, amaç ve süre belirlenir; uygun selam ve hitapla konu açılır. Ana düşünceler sırayla sunulurken konuşma hakkı dengeli paylaşılır. Açıklayıcı, araştırıcı veya keşfedici soru sorulur; cevap dinlenip ana konuya bağlanır ve gerekirse yeni soru için ana düşünce aşamasına dönülür. Yeterli bilgi oluştuğunda karar ya da sonuç özetlenir, teşekkür ve sonraki adımla konuşma sonlandırılır.","tr-g07-turkce-n114__tk71.caption":"Söz alma, soru-cevap ve sonuç özetiyle konuşma sürecini yönetme","tr-g07-turkce-n114__tk71.ortam":"Ortamı, amacı ve süreyi belirle","tr-g07-turkce-n114__tk71.acilis":"Uygun selam, hitap ve amaçla başlat","tr-g07-turkce-n114__tk71.ana":"Ana düşünceleri konu odağında sürdür","tr-g07-turkce-n114__tk71.sira":"Uygun zamanda söz al ve ver","tr-g07-turkce-n114__tk71.soru":"Açıklayıcı, araştırıcı veya keşfedici soru sor","tr-g07-turkce-n114__tk71.cevap":"Cevabı dinle, yanıtla ve ilişkilendir","tr-g07-turkce-n114__tk71.kapanis":"Sonucu özetle ve uygun biçimde bitir","tr-g07-turkce-n115__tk714.alt":"Altı düğümlü akışta yorumlanacak olay veya konu önce yüzey ve derin anlamıyla incelenir. Ardından kendi, hedef kitlenin ya da başka bir kişinin bakış açısı seçilir; bu bakış açısıyla ilişkili metin kanıtları belirlenir. Olay, bağlam korunarak genişletilir veya belirli bir yöne daraltılır. Konuşmada durum, kanıt, yorum ve gerekçe sırasıyla ifade edilir. Son düğümde bağlam, hedef kitle ve kanıt yeterliliği kontrol edilir; eksik varsa kanıt seçimine geri dönülür.","tr-g07-turkce-n115__tk714.caption":"Bakış açısı ve kanıtla sözlü yorum oluşturma akışı","tr-g07-turkce-n115__tk714.incele":"Olayı veya konuyu incele","tr-g07-turkce-n115__tk714.bakis":"Bakış açısını seç ve açıkla","tr-g07-turkce-n115__tk714.kanit":"İlgili metin kanıtlarını belirle","tr-g07-turkce-n115__tk714.donus":"Bağlam içinde genişlet veya daralt","tr-g07-turkce-n115__tk714.ifade":"Yorumu gerekçesiyle sözlü ifade et","tr-g07-turkce-n115__tk714.kontrol":"Bağlam ve hedef kitle kontrolü yap","tr-g07-turkce-n116__tk716.alt":"Beş sütunlu tabloda dört sözlü değerlendirme örneği bulunur. İlk satırda okuma kulübü planı, zaman-görev-çıktı normuyla karşılaştırılır ve yalnız günün belli olması nedeniyle kısmen uygulanabilir yargısına ulaşılır. İkinci satırda dijital yönerge, anlaşılır kelime ve uygulanabilir eylem normunu açıklanmayan terimler yüzünden karşılamaz. Üçüncü satırda yalnız olumlu nitelemeler içeren kitap tanıtımı içerik dengesi bakımından yetersiz değerlendirilir. Dördüncü satırda toplantı sonucu, karar açık fakat sonraki adım eksik olduğu için kısmen yeterli bulunur.","tr-g07-turkce-n116__tk716.caption":"Özellik, norm, kanıt, karşılaştırma ve sözlü değerlendirme yargısı","tr-g07-turkce-n116__tk716.h1":"Değerlendirilen özellik","tr-g07-turkce-n116__tk716.h2":"Norm","tr-g07-turkce-n116__tk716.h3":"Kanıt","tr-g07-turkce-n116__tk716.h4":"Karşılaştırma","tr-g07-turkce-n116__tk716.h5":"Sözlü yargı","tr-g07-turkce-n117__tk718.alt":"Beş sütunlu eleştiri tablosunda dört okuma kültürü uygulaması ölçüt, kanıt, yargı ve alternatifle incelenir. İlk satırda çevrim içi toplantı duyurusu gün ve ortamı bildirse de saat, süre ve alternatif katılım yolu eksik olduğu için kısmen yeterli bulunur. İkinci satırda tek cihaz ve tek yöntem zorunluluğu ortaklık sağlasa da erişim ve metin türü farklılıklarını karşılamaz. Üçüncü satır gerekçesiz “kusursuz” kitap önerisini içerik dengesi bakımından eleştirir. Dördüncü satır “Düzenli kullanın” kuralının davranışı açıklamadığını gösterir ve her durumda doğrudan ilgili bir geliştirme alternatifi sunar.","tr-g07-turkce-n117__tk718.caption":"Ölçüt ve kanıttan saygılı sözlü eleştiri ile alternatife geçiş","tr-g07-turkce-n117__tk718.h1":"Eleştiri odağı","tr-g07-turkce-n117__tk718.h2":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n117__tk718.h3":"Kanıt","tr-g07-turkce-n117__tk718.h4":"Gerekçeli yargı","tr-g07-turkce-n117__tk718.h5":"Uygulanabilir alternatif","tr-g07-turkce-n118__tk719.alt":"Akışta gözlenebilir problem önce kısa biçimde özetlenir; olası nedenler kanıtla belirlenir, birden fazla seçenek üretilir, seçenekler katılım, süre, erişilebilirlik ve güvenlik gibi ölçütlerle karşılaştırılır, gerekçeli çözüm sözlü olarak sunulur ve sonuç kontrol edilir. Kontrol yetersizse problem yeniden tanımlanır.","tr-g07-turkce-n118__tk719.caption":"Problem çözümüne yönelik konuşmada kanıttan çözüme ve yeniden kontrole ilerleyen süreç","tr-g07-turkce-n118__tk719.problem":"Problemi gözlenebilir biçimde tanımla","tr-g07-turkce-n118__tk719.ozet":"Problemli yönü kendi bakış açısından özetle","tr-g07-turkce-n118__tk719.neden":"Olası nedenleri kanıtla ilişkilendir","tr-g07-turkce-n118__tk719.secenek":"Birden fazla çözüm seçeneği üret","tr-g07-turkce-n118__tk719.olcut":"Seçenekleri ortak ölçütlerle karşılaştır","tr-g07-turkce-n118__tk719.cozum":"En uygun çözümü gerekçesiyle sözlü sun","tr-g07-turkce-n118__tk719.kontrol":"Uygulama sonucunu aynı ölçütlerle kontrol et","tr-g07-turkce-n119__tk726.alt":"Öz yansıtma döngüsünde başlangıç hedefiyle konuşma uygulanır; ses kaydı, metin, süre ve geri bildirimden kanıt toplanır; kanıta göre güçlü ve gelişmeye açık yönler değerlendirilir; somut tedbir alınır ve yeni hedef oluşturulur. Yeni hedef sonraki uygulamaya bağlanır, kanıt ile hedefler seçki dosyasında birlikte saklanır.","tr-g07-turkce-n119__tk726.caption":"Konuşma deneyimini kanıt, tedbir, yeni hedef ve seçki dosyasıyla geliştirme döngüsü","tr-g07-turkce-n119__tk726.hedef":"Amaç, konu, dinleyici ve süreye uygun başlangıç hedefi","tr-g07-turkce-n119__tk726.uygulama":"Konuşmayı uygula ve deneyimi yaşa","tr-g07-turkce-n119__tk726.kanit":"Kayıt, metin, süre ve geri bildirimden kanıt topla","tr-g07-turkce-n119__tk726.degerlendirme":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n119__tk726.tedbir":"Gelişmeye açık yön için somut tedbir al","tr-g07-turkce-n119__tk726.yeni_hedef":"Güçlü yönü aktar ve gözlenebilir yeni hedef kur","tr-g07-turkce-n119__tk726.dosya":"Ürünleri ve yansıtma notlarını seçki dosyasında düzenle","tr-g07-turkce-n120__to71.alt":"Beş sütunlu tabloda dört okuma materyali amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamıyla değerlendirilir. Okul kütüphanesi kılavuzu, hazırlayan birimi ve süreç başlıkları açık olduğu için sınıf rehberinin ana kaynağıdır. Öğrenci deneyim yazısı, yazarı belli olsa da tek deneyim olduğu için genellenmez ve bakış açısı örneği olarak kullanılır. Öğrenci düzeyindeki dijital okuma rehberi, açıklanmış kavramları ve izlenebilir bağlamıyla karşılaştırma tablosuna uygundur. Kaynağı belirtilmeyen ekran görüntüsünün hazırlayanı, bağlamı ve güncelliği doğrulanamadığından ana kaynak yapılmaz.","tr-g07-turkce-n120__to71.caption":"Okuma materyalini amaç, hedef kitle, güvenilirlik ve kullanım bağlamına göre seçme","tr-g07-turkce-n120__to71.h1":"Okuma materyali","tr-g07-turkce-n120__to71.h2":"Amaç","tr-g07-turkce-n120__to71.h3":"Hedef kitle","tr-g07-turkce-n120__to71.h4":"Kaynak güvenilirliği","tr-g07-turkce-n120__to71.h5":"Kullanım bağlamı","tr-g07-turkce-n121__to712.alt":"Dört satırlı tabloda iki özgün okuma kültürü metninden seçilen kanıtlar yorum süreciyle ilişkilendirilir. İlk iki satırda bildirimlerin sessize alınması ve bölüm sonunda not yazılması, dikkatini yönetmeye çalışan okurun bakış açısından okuma ortamını düzenleme ve anlamı kendi cümlesiyle sabitleme yorumlarına bağlanır. Üçüncü satırda boş rafa öneri yazılması, sınıf topluluğunun okuma ihtiyacını ortak katılımla görünür kılması şeklinde yorumlanır. Son satır, kitapların gerçekten alındığı belirtilmediği için yorumun bütün ihtiyaçların karşılandığı sonucuna genişletilemeyeceğini gösterir.","tr-g07-turkce-n121__to712.caption":"Metin kanıtından bakış açısına ve gerekçeli yoruma geçiş","tr-g07-turkce-n121__to712.h1":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n121__to712.h2":"Bakış açısı","tr-g07-turkce-n121__to712.h3":"Yorum","tr-g07-turkce-n121__to712.h4":"Gerekçe ve sınır","tr-g07-turkce-n122__to72.alt":"Karar akışında önce okuma amacı ve beklenen sonuç belirlenir. İkinci düğümde başlık, alt başlık, ilk ve son bölümler ile görsellere göz atılarak metnin türü, süresi ve erişim koşulları çözümlenir. Üçüncü düğüm sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısını seçer. Dördüncü düğüm ön bilgiyi kullanma, soru üretme veya bilgiyi düzenleme stratejisini belirler. Beşinci düğüm göz atarak, not alarak, işaretleyerek, özetleyerek, soru sorarak veya tartışarak okuma yöntemini uygular. Son düğüm not ve cevap kanıtını izler; yöntem işe yaramıyorsa ok strateji düğümüne döner.","tr-g07-turkce-n122__to72.caption":"Amaç ve metin yapısına göre okuma stratejisi ile yöntem seçme","tr-g07-turkce-n122__to72.amac":"Amaç ve beklenen sonucu belirle","tr-g07-turkce-n122__to72.gozat":"Tür, süre, başlıklar ve erişimi çözümle","tr-g07-turkce-n122__to72.yapi":"Sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısını seç","tr-g07-turkce-n122__to72.strateji":"Anlama ve bilgiyi düzenleme stratejisini belirle","tr-g07-turkce-n122__to72.yontem":"Amaca uygun okuma yöntemini uygula","tr-g07-turkce-n122__to72.izle":"Anlama kanıtını izle ve gerekirse düzenle","tr-g07-turkce-n123__to724.alt":"Dört satırlı değerlendirme tablosunda bir dijital okuma rehberi içerik, dil ve organizasyon açısından incelenir. İlk satırda önerilerin açıklama veya örnekle desteklenmesi normu, metindeki dört önerinin işlevleriyle karşılaştırılır ve içerik normunun büyük ölçüde karşılandığı yargısına ulaşılır. İkinci satırda anlaşılması güç terimleri açıklama normu ile kısa ve doğrudan yönergeler karşılaştırılarak dilin öğrenci hedef kitlesine uygun olduğu belirtilir. Üçüncü satır okuma öncesi, sırası ve sonrası düzenini; dördüncü satır “Bu dört adım” sonucunun önceki önerilerle bağlantısını değerlendirir.","tr-g07-turkce-n123__to724.caption":"Norm, metin kanıtı ve gerekçeli değerlendirme yargısı","tr-g07-turkce-n123__to724.h1":"Değerlendirilen özellik","tr-g07-turkce-n123__to724.h2":"Norm","tr-g07-turkce-n123__to724.h3":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n123__to724.h4":"Yargı","tr-g07-turkce-n124__to727.alt":"Soldan sağa ilerleyen ve sonunda yeniden problem aşamasına dönen yedi düğümlü akışta önce metindeki olay ve hedef tarafsız biçimde özetlenir. Ardından hedefle mevcut durum arasındaki fark problem olarak yapılandırılır, metin kanıtına dayalı olası nedenler belirlenir ve birbirinden farklı alternatif çözümler üretilir. Alternatifler güvenlik, erişilebilirlik, süre ve amaca uygunluk ölçütleriyle karşılaştırılır; en uygun çözüm gerekçeyle seçilir. Son düğümde uygulama sonucu kanıtla değerlendirilir ve gerekirse problem tanımı yeniden düzenlenir.","tr-g07-turkce-n124__to727.caption":"Metindeki problemi yapılandırma, çözüm seçme ve sonucu değerlendirme akışı","tr-g07-turkce-n124__to727.durum":"Olayı ve hedefi özetle","tr-g07-turkce-n124__to727.problem":"Problem cümlesini kur","tr-g07-turkce-n124__to727.neden":"Kanıta dayalı olası nedenleri ayır","tr-g07-turkce-n124__to727.alternatif":"Farklı çözümler üret","tr-g07-turkce-n124__to727.olcut":"Ortak ölçütlerle karşılaştır","tr-g07-turkce-n124__to727.secim":"En uygun çözümü gerekçelendir","tr-g07-turkce-n124__to727.yansitma":"Sonucu kanıtla izle ve değerlendir","tr-g07-turkce-n125__to728.alt":"Altı düğümlü döngüde okur önce gözlenebilir bir hedef belirler, ardından seçtiği strateji ve yöntemlerle okumayı uygular. Süreç notları ile ortaya çıkan ürün kanıt olarak toplanır; bu kanıtlardan güçlü ve gelişmeye açık yönler gerekçelendirilir. Güçlü davranış sonraki çalışmaya aktarılırken gelişmeye açık yön için uygulanabilir tedbir seçilir. Son düğümde yeni ve ölçülebilir hedef kurulur; bağlantı bu hedefi bir sonraki okuma döngüsünün başlangıcına taşır.","tr-g07-turkce-n125__to728.caption":"Kanıta dayalı okuma öz yansıtması ve kendini uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n125__to728.hedef":"Gözlenebilir okuma hedefi","tr-g07-turkce-n125__to728.uygulama":"Strateji ve yöntemleri uygula","tr-g07-turkce-n125__to728.kanit":"Süreç ve ürün kanıtı topla","tr-g07-turkce-n125__to728.degerlendirme":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n125__to728.uyarlama":"Güçlü yönü aktar, tedbir al","tr-g07-turkce-n125__to728.yeni":"Yeni hedef belirle ve izle","tr-g07-turkce-n126__ty711.alt":"Tabloda bölüm sonu notları ve merak kartlarıyla ilgili dört metin kanıtı ayrı bakış açılarıyla eşleştirilir. Her satırda kanıttan çıkarılabilen yorum yazılır ve yorumun bağlam sınırı belirtilir: kesin başarı, bütün öğrencilerin aynı tepkisi veya metinde bulunmayan kitap ayrıntıları ileri sürülmez.","tr-g07-turkce-n126__ty711.caption":"Metin kanıtını bakış açısı, yorum ve bağlam sınırıyla ilişkilendirme tablosu","tr-g07-turkce-n126__ty711.h1":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n126__ty711.h2":"Bakış açısı","tr-g07-turkce-n126__ty711.h3":"Kanıta dayalı yorum","tr-g07-turkce-n126__ty711.h4":"Bağlam sınırı","tr-g07-turkce-n127__ty713.alt":"Değerlendirme tablosunda dijital okuma rehberi ve okuma günlüğü dört ölçütle incelenir. Sıralı açıklamalar anlaşılır yargısını, güncellenme tarihinin yokluğu kısmi güvenilirlik yargısını, tarih ve bölüm alanları süreç takibi yargısını, öneri alanının bulunmaması ise geliştirme gereksinimini doğurur. Her yargı, ölçüt ve somut kanıt karşılaştırmasına bağlıdır.","tr-g07-turkce-n127__ty713.caption":"Ölçüt, kanıt, karşılaştırma gerekçesi ve yazılı yargı arasındaki değerlendirme ilişkisi","tr-g07-turkce-n127__ty713.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n127__ty713.h2":"Üründeki kanıt","tr-g07-turkce-n127__ty713.h3":"Karşılaştırma gerekçesi","tr-g07-turkce-n127__ty713.h4":"Yazılı yargı","tr-g07-turkce-n128__ty714.alt":"Yazılı tartışma akışında sınırlı bir soru belirlenir, açık önerme yazılır ve gerekçe ile kanıtla temellendirilir. Karşı görüş çarpıtılmadan özetlenir, tutarlılık ve geçerlilik bakımından incelenir; doğru bölüm kabul edilir veya yetersiz bölüm gerekçeyle çürütülür. Saygılı ve koşulları belli sonuçtan sonra dil, kanıt ve konu sınırı kontrol edilir; gerekirse temellendirmeye ya da karşı görüş incelemesine dönülür.","tr-g07-turkce-n128__ty714.caption":"Yazılı tartışmada önermeyi temellendirme, karşı görüşü inceleme ve gerekçeli sonuç kurma akışı","tr-g07-turkce-n128__ty714.soru":"Tartışma sorusunu sınırla","tr-g07-turkce-n128__ty714.onerme":"Kendi önermeni açıkça yaz","tr-g07-turkce-n128__ty714.temel":"Önermeyi gerekçe ve kanıtla temellendir","tr-g07-turkce-n128__ty714.karsi":"Karşı görüşü doğru biçimde özetle","tr-g07-turkce-n128__ty714.inceleme":"Tutarlılık ve geçerliliği incele","tr-g07-turkce-n128__ty714.yanit":"Doğruyu kabul et veya geçersizi gerekçeyle çürüt","tr-g07-turkce-n128__ty714.sonuc":"Saygılı ve koşulları belli sonuç oluştur","tr-g07-turkce-n128__ty714.kontrol":"Dil, kanıt ve konu sınırını denetle","tr-g07-turkce-n129__ty715.alt":"Eleştiri tablosunun ilk satırında duyurunun okunaklı başlığı güçlü yön, eksik saat ve iade bilgileri sınırlılık, metindeki mevcut bilgiler kanıt ve açık işlem cümlesi öneridir. İkinci satırda öykü tanıtımı güçlü, uzun özet ile hedef okur eksikliği sınırlı ve kısa gerekçeli öneri alternatiftir. Üçüncü satırda işlem başlıkları güçlü, çevrim dışı seçeneğin yokluğu sınırlı ve yedek erişim adımı geliştirme önerisidir.","tr-g07-turkce-n129__ty715.caption":"Eleştiride güçlü yön, sınırlılık, kanıt ve geliştirme önerisini aynı ölçütte birleştirme tablosu","tr-g07-turkce-n129__ty715.h1":"Güçlü yön","tr-g07-turkce-n129__ty715.h2":"Sınırlılık","tr-g07-turkce-n129__ty715.h3":"Kanıt","tr-g07-turkce-n129__ty715.h4":"Geliştirme önerisi","tr-g07-turkce-n130__ty716.alt":"Problem çözme yazısı akışında gözlenebilir problem tanımlanır ve problemli yön özetlenir; belirtilerden ayrılan olası nedenler yazılır; birden fazla çözüm seçeneği üretilir; seçenekler uygulanabilirlik, erişilebilirlik, güvenlik ve sürdürülebilirlik ölçütleriyle karşılaştırılır; seçilen çözüm yazılı uygulama planına dönüştürülür. Sonuçlar izlenir, yetersizse nedenler ve seçenekler yeniden incelenir.","tr-g07-turkce-n130__ty716.caption":"Problem çözümüne yönelik yazıda tanımdan gerekçeli uygulama planı ve sonuç izlemeye ilerleyen akış","tr-g07-turkce-n130__ty716.problem":"Problemi gözlenebilir biçimde tanımla","tr-g07-turkce-n130__ty716.ozet":"Problemli yönü kısa biçimde özetle","tr-g07-turkce-n130__ty716.neden":"Belirti ve nedenleri kanıtla ayır","tr-g07-turkce-n130__ty716.secenek":"Birden fazla çözüm seçeneği üret","tr-g07-turkce-n130__ty716.olcut":"Seçenekleri ortak ölçütlerle karşılaştır","tr-g07-turkce-n130__ty716.plan":"Seçilen çözümü yazılı uygulama planına dönüştür","tr-g07-turkce-n130__ty716.izleme":"Sonucu izle ve gerektiğinde planı uyarla","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.alt":"Dört sütunlu tablonun altı satırında okuma kulübü ve okuma günlüğü cümleleri hatalı kullanım, düzeltilmiş kullanım, uygulanan kural ve anlama etkisi bakımından eşleştirilir. On iki ile on dört arasına kısa çizgi konarak gün aralığı belirlenir; teker teker ikilemesi ayrı yazılır; virgüllü rehber ve günlük grupları noktalı virgülle ayrılır; danışmanın doğrudan sözü tırnakla sınırlandırılır; bilinçli olarak tamamlanmayan söz üç noktayla gösterilir; ek açıklama yay ayraçla ana yargıdan ayrılır.","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.caption":"Okuma kültürü metinlerinde yazım ve noktalama düzeltmelerinin anlam etkisi","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h1":"Hatalı veya belirsiz kullanım","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h3":"Uygulanan kural","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h4":"Anlama etkisi","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.alt":"Öz yansıtma döngüsünde önce yazma amacı ve ölçülebilir hedef belirlenir, ürün yazılır, taslak ve son metinden somut kanıt toplanır ve kanıta göre güçlü ile gelişmeye açık yönler değerlendirilir. Gelişmeye açık yön için uygulanabilir tedbir, güçlü yön için sonraki ürüne aktarım kararı oluşturulur; iki yol yeni hedefte birleşir ve yeni hedef sonraki yazma uygulamasına bağlanır. Kanıtlar ile yeni hedefler ürün ve seçki dosyasına kaydedilir; dosyadaki gelişim izi daha sonraki başlangıç hedefini besler.","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.caption":"Yazma deneyimini kanıt, tedbir, aktarım, yeni hedef ve seçki dosyasıyla geliştirme döngüsü","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.hedef":"Amaç, hedef kitle, tür ve ölçüte uygun başlangıç hedefi belirle","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.uygulama":"Taslağı oluştur, gözden geçir ve son metni hazırla","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.kanit":"Metin parçaları, düzeltmeler ve geri bildirimlerden kanıt topla","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.degerlendirme":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri kanıtla gerekçelendir","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.tedbir":"Gelişmeye açık yön için uygulanabilir tedbir seç","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.aktarim":"Güçlü yöntemi sonraki yazma görevine aktar","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.yeni_hedef":"Denetlenebilir bir sonraki çalışma hedefi kur","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.dosya":"Ürün, taslak, kanıt ve hedefleri seçki dosyasında düzenle","tr-g07-turkce-n133__ty73.alt":"Yazma akışında amaç ve hedef kitle belirlenir, amaca uygun düşünce ve kanıtlar içerik havuzundan seçilir, sebep-sonuç, ikna veya tartışma paragrafı belirlenir, bütün metin için sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısı seçilir, bölüm planı ve taslak oluşturulur. Kontrolde işe yaramayan içerik, paragraf türü veya metin yapısına geri dönülerek seçimler düzenlenir.","tr-g07-turkce-n133__ty73.caption":"Yazının içeriğini, paragraf türünü ve metin yapısını amaç doğrultusunda yönetme akışı","tr-g07-turkce-n133__ty73.amac":"Yazma amacı ve hedef kitleyi belirle","tr-g07-turkce-n133__ty73.icerik":"Ana düşünceye hizmet eden içerik ve kanıtı seç","tr-g07-turkce-n133__ty73.paragraf":"Uygun paragraf türünü belirle","tr-g07-turkce-n133__ty73.yapi":"Sebep-sonuç veya problem-çözüm metin yapısını seç","tr-g07-turkce-n133__ty73.plan":"Bölümlerin işlevini planla","tr-g07-turkce-n133__ty73.taslak":"Planı taslağa uygula","tr-g07-turkce-n133__ty73.kontrol":"İçerik ve yapı uyumunu kanıtla denetle","tr-g07-turkce-n134__t6td71.alt":"Dört satırlı tabloda hak ve sorumluluklar konulu iki dinleme/izleme materyali karşılaştırılır. Amaçla uyum satırında A’nın genel sloganlar verdiği, B’nin söz sırası ve görüşe yanıt davranışlarını örneklediği ve görev için B’nin seçildiği gösterilir. Hedef kitle ve dil satırında A’nın hızlı ve düzeyi belirsiz, B’nin öğrenci düzeyinde açık olduğu belirtilir. Kaynak güvenilirliği satırında A’nın hazırlayanının görünmediği, B’nin hazırlayan birim ve kayıt amacını bildirdiği açıklanır. Kullanım koşulları satırında A’nın iki dakikalık tanıtıma, B’nin altı dakikalık davranış-kanıt notu çalışmasına uygun olduğu ve B’nin seçildiği sonucuna ulaşılır.","tr-g07-turkce-n134__t6td71.caption":"Hak ve sorumluluklar konulu iki materyali ölçütlerle seçme","tr-g07-turkce-n134__t6td71.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n134__t6td71.h2":"Aday A","tr-g07-turkce-n134__t6td71.h3":"Aday B","tr-g07-turkce-n134__t6td71.h4":"Kanıtlı karar","tr-g07-turkce-n135__t6td710.alt":"Dört satırlı tabloda sınıf kitaplığıyla ilgili A kaydı ve ortak tabletle ilgili B kaydı karşılaştırılır. Ana düşünce satırında iki kayıt da bireysel sorumluluğu başkasının erişim hakkıyla ilişkilendirir. Örneklenen kaynak satırında A’nın basılı kitaplığı, B’nin dijital aracı ele aldığı gösterilir. Çözüm aracı satırında A’nın ödünç alma çizelgesi, B’nin kullanım sonu kontrol listesi önerdiği; ikisinin de takip aracı kullandığı belirtilir. Dil ve tutum satırında iki konuşmacının da suçlama yerine gerekçeli çözüm dili kullandığı sonucuna ulaşılır.","tr-g07-turkce-n135__t6td710.caption":"İki dinleme kaydını ortak ölçüt ve kanıtlarla karşılaştırma","tr-g07-turkce-n135__t6td710.h1":"Ortak ölçüt","tr-g07-turkce-n135__t6td710.h2":"Kayıt A","tr-g07-turkce-n135__t6td710.h3":"Kayıt B","tr-g07-turkce-n135__t6td710.h4":"Benzerlik-farklılık sonucu","tr-g07-turkce-n136__t6td713.alt":"Akışta Elif ve Deniz adlı kişiler, sınıf duyuru panosu mekânı ve öğle arası zamanı üç ayrı düğümden başlangıç olayına bağlanır. Başlangıçta Elif etkinlik duyurusunu asar. Bu düğüm, fotoğrafı kullanma ile arkadaşının tercihine saygı gösterme arasındaki çatışmaya; çatışma, fotoğrafı kaldırıp çizim ve yazıyla yeni afiş hazırlama kararına; karar da duyurunun biraz geç fakat kişisel sınıra saygılı biçimde yayımlanması sonucuna bağlanır.","tr-g07-turkce-n136__t6td713.caption":"Kişi, mekân ve zamanın çatışma ile sonuca bağlandığı hikâye haritası","tr-g07-turkce-n136__t6td713.p":"Kişiler: Elif ve Deniz","tr-g07-turkce-n136__t6td713.m":"Mekân: sınıf duyuru panosu","tr-g07-turkce-n136__t6td713.z":"Zaman: öğle arası, ders öncesi","tr-g07-turkce-n136__t6td713.b":"Başlangıç: Elif fotoğraflı duyuruyu asar","tr-g07-turkce-n136__t6td713.c":"Çatışma: görevi yetiştirme ile kişisel sınıra saygı","tr-g07-turkce-n136__t6td713.k":"Karar: fotoğrafı kaldırıp yeni afiş hazırlama","tr-g07-turkce-n136__t6td713.s":"Sonuç: duyuru gecikir; izin ve sınır gözetilir","tr-g07-turkce-n137__t6td721.alt":"Dört satırlı tabloda saygılı tartışma videosunun çoklu ortam ögeleri çözümlenir. Metin satırında “Görüşünü paylaş, kişiyi hedef alma.” cümlesinin ana ilkeyi kurduğu ve anlatıcı sesiyle aynı anlamı oluşturduğu belirtilir. Görsel satırında kameranın sırayla konuşan kişiye geçerek söz sırasını somutlaştırdığı açıklanır. Ses satırında söz kesildiğinde duyulan yumuşak uyarının sorun anını işaretlediği ve duraklama işaretiyle dikkat topladığı gösterilir. Hareket satırında üç saniyelik ilerleyen işaretin konuşmada verilmeyen süre bilgisini oluşturduğu ve uyarıdan sonra uygulanacak davranışı gösterdiği belirtilir.","tr-g07-turkce-n137__t6td721.caption":"Metin, görsel, ses ve hareket ögelerinin işlev ve bağlantıları","tr-g07-turkce-n137__t6td721.h1":"Öge","tr-g07-turkce-n137__t6td721.h2":"Gözlenen kullanım","tr-g07-turkce-n137__t6td721.h3":"İşlev","tr-g07-turkce-n137__t6td721.h4":"Diğer ögelerle bağlantı","tr-g07-turkce-n138__t6td727.alt":"Döngüsel akışta ilk düğüm iki sorun ve iki çözüm belirleme hedefidir. Hedef uygulama düğümüne, uygulama konuşmacı-sorun-çözüm notları biçimindeki kanıta bağlanır. Kanıt düğümünden güçlü yön ile gelişmeye açık yönün gerekçeli öz değerlendirmesine geçilir. Sonraki düğüm anahtar kelimeli üç sütunlu tablo kullanma tedbiridir. Yeni hedef düğümünde üç konuşmacının görüşünü birer kanıtla eşleştirme amacı yer alır ve ok yeniden uygulamaya dönerek öz yansıtmanın sonraki çalışmayı yönlendirdiğini gösterir.","tr-g07-turkce-n138__t6td727.caption":"Hedeften kanıta, tedbire ve yeni hedefe ilerleyen öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n138__t6td727.h":"Hedef: iki sorun ve iki çözüm belirle","tr-g07-turkce-n138__t6td727.u":"Uygulama: kaydı dinle ve not çıkar","tr-g07-turkce-n138__t6td727.k":"Kanıt: konuşmacı-sorun-çözüm notları","tr-g07-turkce-n138__t6td727.d":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönü gerekçelendir","tr-g07-turkce-n138__t6td727.t":"Tedbir: anahtar kelimeli üç sütunlu tablo kullan","tr-g07-turkce-n138__t6td727.y":"Yeni hedef: üç görüşü birer kanıtla eşleştir","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.alt":"Konuşma yönetimi akışı altı aşamada soldan sağa ilerler: amaç ve iletişim durumu belirlenir; uygun selam, hitap ve girişle konuşma başlatılır; konu üzerinde kalınarak söz sırası korunur; anlaşılmayanı açıklayan, araştıran veya keşfe yönelten soru sorulur; soruya doğrudan ve gerekçeli cevap verilir; karar ya da sonraki adım özetlenerek uygun kapanış yapılır.","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.caption":"Amaçtan uygun kapanışa konuşma sürecini yönetme","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n1":"Amaç ve ortamı belirle","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n2":"Uygun selam ve hitapla başlat","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n3":"Konuyu ve söz sırasını sürdür","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n4":"Açıklayıcı, araştırıcı veya keşfedici soru sor","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n5":"Soruyu doğrudan ve gerekçeli cevapla","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n6":"Sonucu özetleyip konuşmayı bitir","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.alt":"Sözlü sunum akışı soldan sağa altı düğümde ilerler: açılışta konu, amaç ve hedef kitle bağı kurulur; ana bölümlerde temel düşünceler sıralanır; her düşünce güvenilir kanıt veya özgün örnekle desteklenir; sade görsel destek sözlü anlatımla ilişkilendirilir; dinleyici soruları dinlenip cevaplanır; kapanışta ana mesaj özetlenir ve sunum amaç, içerik ile dil-anlatım bakımından değerlendirilir.","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.caption":"Açılıştan kanıt ve görsel desteğe, soru-cevap ve değerlendirmeli kapanışa sunum akışı","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n1":"Açılış: konu, amaç ve hedef kitle","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n2":"Ana bölümleri sırala","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n3":"Kanıt ve özgün örnek ekle","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n4":"Görsel desteği konuşmayla bütünleştir","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n5":"Soruları dinle ve cevapla","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n6":"Ana mesajı özetle ve sunumu değerlendir","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.alt":"Altı satırlı tablo sıralama, ekleme, karşıtlık veya sınırlama, neden-sonuç, örneklendirme ve özet-sonuç ilişkilerini uygun geçiş ifadeleriyle eşleştirir. Her satırda hak ve sorumluluklar temasından bir konuşma örneği ve ifadenin işlevi bulunur; örnekler işlemin sırasını, tamamlayıcı bilgiyi, sınırı, nedeni ya da sonucu, somut örneği ve ana yargıyı görünür kılar.","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.caption":"Anlam ilişkisine göre geçiş ve bağlantı ifadesi seçme","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h1":"Anlam ilişkisi","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h2":"Uygun ifadeler","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h3":"Konuşma örneği","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h4":"İşlev","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.alt":"Konuşma öz yansıtma döngüsü beş düğümden oluşur: amaç ve ölçülebilir hedef belirlenir; sunum veya etkileşim gerçekleştirilir; kayıt, süre, konuşma taslağı ve geri bildirimden ilgili kanıt seçilir; güçlü ve gelişmeye açık yönler gerekçelendirilir; tedbir ile yeni hedef belirlenir ve seçilen ürün dosyaya eklenir. Son düğümden hedef düğümüne dönen ok, yeni hedefin sonraki konuşma sürecini başlattığını gösterir.","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.caption":"Konuşma performansını kanıtla değerlendirip tedbir ve yeni hedefe dönüştürme döngüsü","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n1":"Amaç, ölçüt ve hedef belirle","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n2":"Konuşmayı uygula","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n3":"İlgili performans kanıtını seç","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n5":"Tedbir al, yeni hedef kur ve ürünü seçki dosyasına ekle","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.alt":"Dört satırlı tablo metin, görsel, ses ve hareket ögelerini işlev, hak ve sorumluluklar bağlamındaki örnek kullanım ve kontrol ölçütüyle eşleştirir. Metin kısa ana mesaj verir; görsel görev ilişkisini somutlaştırır; ses izinli ve kimlik bilgisi içermeyen görüş taşıyabilir; hareket süreç sırasını gösterir. Her satırda ögenin konuşmayı kopyalamaması, güvenli olması, ana sesi bastırmaması ve anlam amaçlı kullanılması gerektiği belirtilir.","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.caption":"Konuşmada çoklu ortam ögelerinin işlevi ve güvenli kullanım ölçütleri","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h1":"Çoklu ortam ögesi","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h2":"İşlev","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h3":"Tema bağlamında kullanım","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h4":"Kontrol ölçütü","tr-g07-turkce-n144__t6to71.alt":"Dört satırlı tabloda ortak malzeme kullanımıyla ilgili iki okuma materyali karşılaştırılır. Amaçla uyum satırında A’nın kaynağı belirsiz tek cümlelik görüş olduğu, B’nin hak-sorumluluk-sonuç ilişkisini örneklerle açıkladığı ve görev için B’nin seçildiği belirtilir. Hedef kitle ve dil satırında A’nın düzeyinin belirsiz, B’nin öğrenci düzeyinde başlıklı ve açık olduğu gösterilir. Kaynak ve dayanak satırında A’da yazar, bağlam ve kanıtın görünmediği; B’de yayımlayan, amaç ve örnek bağlamının belirtildiği açıklanır. Kullanım bağlamı satırında A’nın yalnız karşı görüş örneği, B’nin üç sütunlu kavram tablosu oluşturmak için ana materyal olduğu sonucuna ulaşılır.","tr-g07-turkce-n144__t6to71.caption":"Hak ve sorumluluklar konulu iki okuma materyalini ölçütlerle seçme","tr-g07-turkce-n144__t6to71.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n144__t6to71.h2":"Aday A","tr-g07-turkce-n144__t6to71.h3":"Aday B","tr-g07-turkce-n144__t6to71.h4":"Seçim ve kullanım kararı","tr-g07-turkce-n145__t6to713.alt":"Akışta Bora ve İpek kişileri, sınıf ile öneri kutusu mekânı ve cuma günü ders çıkışı zamanı üç ayrı düğümden başlangıç olayına bağlanır. Başlangıçta Bora öneri notlarını açık masaya dizer. Bu durum, toplantıya hızlı hazırlanma ile isimsiz iletinin gizliliğini koruma arasındaki çatışmaya yol açar. İpek’in itirazı dönüm noktasıdır; notlar kapalı dosyaya alınır ve yalnız konular başlık hâlinde sınıflandırılır. Sonuç düğümünde söz sırası sorununun isim açıklanmadan toplantıya taşındığı gösterilir.","tr-g07-turkce-n145__t6to713.caption":"Öneri kutusu öyküsünde unsurların çatışma ve sonuca etkisi","tr-g07-turkce-n145__t6to713.p":"Kişiler: Bora ve İpek","tr-g07-turkce-n145__t6to713.m":"Mekân: sınıf ve öneri kutusu","tr-g07-turkce-n145__t6to713.z":"Zaman: cuma, ders çıkışı","tr-g07-turkce-n145__t6to713.b":"Başlangıç: notlar açık masaya dizilir","tr-g07-turkce-n145__t6to713.c":"Çatışma: hızlı hazırlık ile isimsiz iletinin gizliliği","tr-g07-turkce-n145__t6to713.d":"Dönüm noktası: İpek itiraz eder; kapalı dosya ve konu başlıkları seçilir","tr-g07-turkce-n145__t6to713.s":"Sonuç: söz sırası sorunu isim verilmeden görüşülür","tr-g07-turkce-n146__t6to725.alt":"Dört satırlı değerlendirme tablosunda aynı etkinliğin basılı afişi ve dijital paylaşımı karşılaştırılır. Zaman normunda basılı afiş gün ve saati açıkça verirken dijital paylaşım yalnız “yarın” der; dijital metnin güncellenmesi gerektiği sonucuna ulaşılır. Kaynak normunda afişte öğrenci kurulu belirtilirken dijital metinde hazırlayan görünmez. Katılım yolu normunda afiş sınıf temsilcisine başvuruyu, dijital metin herkese açık yorumda ad yazmayı ister; afişin daha uygulanabilir olduğu belirtilir. Kişisel bilgi normunda afiş ad veya fotoğraf talep etmezken dijital paylaşım ad istediği için basılı afişin kişisel sınırı daha iyi gözettiği yargısına varılır.","tr-g07-turkce-n146__t6to725.caption":"Basılı afiş ile dijital paylaşımı norm, kanıt ve yargıyla değerlendirme","tr-g07-turkce-n146__t6to725.h1":"Norm","tr-g07-turkce-n146__t6to725.h2":"Basılı afiş kanıtı","tr-g07-turkce-n146__t6to725.h3":"Dijital paylaşım kanıtı","tr-g07-turkce-n146__t6to725.h4":"Gerekçeli yargı","tr-g07-turkce-n147__t6to728.alt":"Okuma öz yansıtma döngüsü soldan sağa beş bağlı düğümden oluşur: önce metin ve göreve uygun hedef belirlenir; sonra seçilen okuma yöntemi uygulanır; not, işaretleme, özet ve metin kanıtları toplanır; güçlü ve gelişmeye açık yönler gerekçelendirilir; son olarak tedbir ile yeni hedef belirlenir. Son düğümden ilk düğüme dönen bağlantı, yeni hedefin sonraki okuma sürecinin başlangıcı olduğunu gösterir.","tr-g07-turkce-n147__t6to728.caption":"Okuma hedefinden kanıta, öz değerlendirmeden yeni hedefe ilerleyen döngü","tr-g07-turkce-n147__t6to728.n1":"Okuma hedefini belirle","tr-g07-turkce-n147__t6to728.n2":"Yöntemi uygula","tr-g07-turkce-n147__t6to728.n3":"Süreç ve metin kanıtı topla","tr-g07-turkce-n147__t6to728.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n147__t6to728.n5":"Tedbir al ve yeni hedef kur","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.alt":"Yazma süreci soldan sağa beş aşamada ilerler: amaç, bağlam, hedef kitle, araç ve ortam belirlenir; gerekli içerik sıralanarak taslak oluşturulur; metin amaç, okur ve güvenli iletişim ölçütlerine göre gözden geçirilip düzenlenir; yazılı etkileşimde uygun selam, hitap ve kapanışla ya da üretim görevinde uygun paylaşım biçimiyle metin sunulur; son aşamada işe yarayan seçimler ve geliştirme hedefi değerlendirilir.","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.caption":"Hazırlıktan taslağa, düzenlemeden güvenli paylaşıma yazma süreci","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n1":"Amaç, bağlam, hedef kitle, araç ve ortamı belirle","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n2":"İçeriği planla ve taslak oluştur","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n3":"Amaca ve okura göre gözden geçirip düzenle","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n4":"Uygun etkileşim ifadeleriyle güvenli biçimde paylaş","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n5":"Süreci değerlendir ve yeni hedef belirle","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.alt":"Beş satırlı tablo açık ifade ile benzetme, kişileştirme, karşıtlık ve abartma yoluyla kurulan örtük ifadeleri karşılaştırır. Her satırda örnek cümle, cümlenin bağlam ipucu ve okurun ulaşabileceği anlam yer alır: açık ifade kişisel bilginin paylaşılmamasını doğrudan söyler; açık kapı benzetmesi kontrolsüz paylaşımı, boş satırlara bakan çizelge sorumluluk eksikliğini, hızlı karar ile duyulmayan seslerin karşıtlığı katılım sorununu, kilometrelerce geriye itme abartması ise gecikmenin grup düzenine etkisini sezdirir.","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.caption":"Açık ifade ile bağlam kanıtlı örtük anlatım biçimlerini ayırma","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h1":"İfade türü","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h2":"Örnek","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h3":"Bağlam ipucu","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h4":"Okurun kurabileceği anlam","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.alt":"Dört sütunlu yedi satırlı tablo; sıralama, ekleme, karşıtlık veya sınırlama, açıklama, örneklendirme, neden-sonuç ve özet-sonuç ilişkilerini uygun bağlantı ifadeleriyle eşleştirir. Sıralama satırında görüşlerin toplanması, ortak noktaların belirlenmesi ve gerekçenin yazılması ardışık verilir. Ekleme satırı görüş bildirme hakkına dinleme sorumluluğunu ekler. Sınırlama satırı ortak belgeyi düzenleme hakkının başkasının cümlesini izinsiz silmeme sınırını gösterir. Açıklama satırı gerekli bilgi ile kişisel bilgi ayrımını yeniden ifade eder. Örneklendirme ortak alan sorumluluğunu materyali yerine koyma davranışıyla somutlaştırır. Neden-sonuç satırı geciken kitabın başka öğrencinin erişimine etkisini kurar. Son satır hak ile başkasının hakkını koruma sorumluluğunu sonuç yargısında birleştirir.","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.caption":"Yazıda anlam ilişkisine uygun geçiş ve bağlantı ifadesi seçme","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h1":"Anlam ilişkisi","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h2":"Uygun geçiş veya bağlantı ifadeleri","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h3":"Hak ve sorumluluklar temalı kullanım","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h4":"İfadenin metindeki işlevi","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.alt":"Dört sütunlu on satırlı düzenleme tablosu, hak ve sorumluluklar temalı cümlelerde hatalı veya belirsiz kullanım ile düzeltilmiş biçimi, kuralı ve anlama etkisini eşleştirir. Tertemiz pekiştirmesi bitişik, teker teker ikilemesi ayrı yazılır. Kendi içinde virgüllü iki katılımcı grubu noktalı virgülle ayrılır. Temsilcinin doğrudan sözü tırnakla, güvenli iletişim açıklaması yay ayraçla, alıntıya sonradan eklenen sınıf kitaplığı açıklaması köşeli ayraçla gösterilir. Bilinçli biçimde yarım bırakılan söz üç noktayla, 13.00 ile 14.00 arasındaki saat aralığı kısa çizgiyle, 08/09/2026 tarihi ve -da/-de ek biçimleri eğik çizgiyle yazılır. Son satırda Dikkat sözü ünlemle uyarı olarak ayrılır; her satırın son sütunu düzeltmenin okuma ve anlam üzerindeki etkisini açıklar.","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.caption":"Hak ve sorumluluklar temalı metinlerde yazım ve noktalama düzeltmelerinin anlam etkisi","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h1":"Hatalı veya belirsiz kullanım","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h3":"Uygulanan kural veya işlev","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h4":"Anlam ve okuma etkisi","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.alt":"Soldan sağa ilerleyen beş düğümlü döngüde önce amaç, hedef kitle, tür ve ölçüte dayalı yazma hedefi belirlenir. Hedef, planlama, taslak yazma, düzenleme ve paylaşma uygulamasına bağlanır. Uygulamadan plan, ilk ve son metin, düzeltme izi, kontrol listesi ve geri bildirim gibi kanıtlar toplanır. Kanıtlar öz değerlendirmede kullanılarak güçlü yön, gelişmeye açık yön, alınacak tedbir ve aktarılacak yöntem gerekçelendirilir. Yeni hedef düğümünde gözlenebilir değişiklik belirlenir ve ürün seçki dosyasına kaydedilir. Son ok yeni hedefi bir sonraki yazma uygulamasına bağlayarak gelişimin tek seferlik değil döngüsel olduğunu gösterir.","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.caption":"Yazmada hedef, uygulama, kanıt, öz değerlendirme ve yeni hedef döngüsü","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.hedef":"Hedef: amaç, hedef kitle, tür ve ölçütü belirle","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.uygulama":"Uygulama: planla, taslak yaz, düzenle ve paylaş","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.kanit":"Kanıt: taslak, son metin, değişiklik ve geri bildirimi topla","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü yönü, gelişim alanını ve tedbiri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.yenihedef":"Yeni hedef: işe yarayan yöntemi aktar, ürünü dosyala ve yeniden dene","tr-g07-turkce-q112__q112.alt":"İki sütunlu tabloda afişteki eski fotoğrafın tarayıcıya doğru uzanan bir okla bağlandığı, tarayıcının ardından düzenli adlı bir dijital klasörün yer aldığı, üç öğrencinin aynı dosya ekranı çevresinde çalıştığı ve üstte Geçmişi Düzenle, Yarınla Paylaş başlığının bulunduğu belirtilir.","tr-g07-turkce-q112__q112.caption":"Afişteki ögeler ve yerleşimleri","tr-g07-turkce-q112__q112.h1":"Gözlenen öge","tr-g07-turkce-q112__q112.h2":"Yerleşim veya özellik","tr-g07-turkce-q112__q112.r1c1":"Eski aile fotoğrafı","tr-g07-turkce-q112__q112.r1c2":"Tarayıcıya doğru uzanan okla bağlanmış","tr-g07-turkce-q112__q112.r2c1":"Tarayıcı ve dijital klasör","tr-g07-turkce-q112__q112.r2c2":"Aynı akış üzerinde art arda yerleştirilmiş","tr-g07-turkce-q112__q112.r3c1":"Üç öğrenci","tr-g07-turkce-q112__q112.r3c2":"Aynı dosya adlandırma ekranının çevresinde","tr-g07-turkce-q112__q112.r4c1":"Başlık","tr-g07-turkce-q112__q112.r4c2":"Geçmişi Düzenle, Yarınla Paylaş","tr-g07-turkce-q113__q113.alt":"İki sütunlu tabloda sergi ziyaretçi sayısı birinci hafta 90, ikinci hafta 135 ve üçüncü hafta 210 olarak verilir; son satırda uyarı simgesinin üzeri çapraz çizilmiş bir flaş olduğu belirtilir.","tr-g07-turkce-q113__q113.caption":"Sergi afişindeki grafik değerleri ve uyarı simgesi","tr-g07-turkce-q113__q113.h1":"Görsel bölümü","tr-g07-turkce-q113__q113.h2":"Gözlenen bilgi","tr-g07-turkce-q113__q113.r1c1":"Birinci hafta ziyaretçi sayısı","tr-g07-turkce-q113__q113.r2c1":"İkinci hafta ziyaretçi sayısı","tr-g07-turkce-q113__q113.r3c1":"Üçüncü hafta ziyaretçi sayısı","tr-g07-turkce-q113__q113.r4c1":"Uyarı simgesi","tr-g07-turkce-q113__q113.r4c2":"Üzeri çapraz çizilmiş flaş","tr-g07-turkce-q114__q114.alt":"Soldan sağa ilerleyen beş düğümlü akışta aile albümünden fotoğraf seçme, tarih ve kişi bilgisini doğrulama, fotoğrafı tarama, ortak adlandırma kuralıyla dosyalama ve sınıf dijital arşivine ekleme basamakları sırayla gösterilir.","tr-g07-turkce-q114__q114.caption":"Bir fotoğrafı sınıf arşivine ekleme süreci","tr-g07-turkce-q114__q114.n1":"Aile albümünden fotoğrafı seç","tr-g07-turkce-q114__q114.n2":"Tarih ve kişi bilgisini doğrula","tr-g07-turkce-q114__q114.n3":"Fotoğrafı tara","tr-g07-turkce-q114__q114.n4":"Ortak adlandırma kuralıyla dosyala","tr-g07-turkce-q114__q114.n5":"Sınıf dijital arşivine ekle","tr-g07-turkce-q259__q0259.alt":"Tabloda üç gözlem yer alır: ellerin ipleri düzenlediği hareketler üç kez yakın planda gösterilir; ekranda bir, iki ve üç numaraları sırayla görünür; anlatıcı 'adımları karıştırmayın' der.","tr-g07-turkce-q259__q0259.caption":"Dokuma videosundaki görsel ve sözlü gözlemler","tr-g07-turkce-q259__q0259.h1":"Gözlem türü","tr-g07-turkce-q259__q0259.h2":"Videoda görülen veya duyulan ayrıntı","tr-g07-turkce-q259__q0259.r1c1":"Kamera kullanımı","tr-g07-turkce-q259__q0259.r1c2":"El hareketleri üç kez yakın planda gösteriliyor.","tr-g07-turkce-q259__q0259.r2c1":"Ekran yazısı","tr-g07-turkce-q259__q0259.r2c2":"Bir, iki ve üç numaraları sırayla beliriyor.","tr-g07-turkce-q259__q0259.r3c1":"Anlatıcı sözü","tr-g07-turkce-q259__q0259.r3c2":"'Adımları karıştırmayın.' uyarısı yapılıyor.","tr-g07-turkce-q268__q0268.alt":"Tabloda sergideki kart-eser eşleştirme sorunu için üç seçenek karşılaştırılır. Birinci seçenek kartları eserlerin yanına taşıyıp metni kısaltır; düşük kaynak gerektirir ve sorunu doğrudan hedefler. İkinci seçenek girişe daha çok afiş asar; orta kaynak gerektirir ve eşleştirme sorununa dolaylıdır. Üçüncü seçenek arka plan müziği ekler; düşük kaynak gerektirir fakat eşleştirme sorunuyla ilişkili değildir.","tr-g07-turkce-q268__q0268.caption":"Çözüm seçeneklerinin ölçütlerle karşılaştırılması","tr-g07-turkce-q268__q0268.h1":"Seçenek","tr-g07-turkce-q268__q0268.h2":"Sorunu hedefleme","tr-g07-turkce-q268__q0268.h3":"Kaynak ihtiyacı","tr-g07-turkce-q268__q0268.h4":"Beklenen etki","tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c1":"Kartları ilgili eserin yanına taşı, metni kısalt","tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c2":"Doğrudan","tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c3":"Düşük","tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c4":"Kart-eser bağını görünür kılar","tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c1":"Sergi girişine daha çok afiş as","tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c2":"Dolaylı","tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c3":"Orta","tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c4":"Genel tanıtımı artırır","tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c1":"Sergiye arka plan müziği ekle","tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c2":"İlişkisiz","tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c3":"Düşük","tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c4":"Eşleştirme sorununu değiştirmez","tr-g07-turkce-q342__q0342.alt":"Üç sütunlu tabloda aynı videonun başlangıç ve sonuç bölümleri karşılaştırılır. Başlangıçta kitabı bulamamanın nedeni kitap seçeneğinin azlığı olarak görülür ve bu görüş yalnız öğrencinin ilk tahminine dayanır. Sonuçta katalogda konu, yaş düzeyi ve okuma süresi filtreleri uygulandığında uygun sonuçlar elde edilir; neden arama ölçütlerinin belirsizliği olarak açıklanır. Başlangıç önerisi daha çok kitap alınması, sonuç önerisi ise önce arama ölçütlerinin netleştirilmesidir.","tr-g07-turkce-q342__q0342.caption":"Aynı eğitim videosunun başlangıç ve sonuç bölümleri","tr-g07-turkce-q342__q0342.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-q342__q0342.h2":"Başlangıç bölümü","tr-g07-turkce-q342__q0342.h3":"Sonuç bölümü","tr-g07-turkce-q342__q0342.r1c1":"Problemin nedeni","tr-g07-turkce-q342__q0342.r1c2":"Kitap seçeneğinin az olması","tr-g07-turkce-q342__q0342.r1c3":"Arama ölçütlerinin belirsiz olması","tr-g07-turkce-q342__q0342.r2c1":"Dayanak","tr-g07-turkce-q342__q0342.r2c2":"Öğrencinin ilk tahmini","tr-g07-turkce-q342__q0342.r2c3":"Katalogda konu, yaş düzeyi ve süre filtresi uygulanınca uygun sonuçların çıkması","tr-g07-turkce-q342__q0342.r3c1":"Öneri","tr-g07-turkce-q342__q0342.r3c2":"Daha çok kitap alınması","tr-g07-turkce-q342__q0342.r3c3":"Önce arama ölçütlerinin netleştirilmesi","tr-g07-turkce-q348__q0348.alt":"Soldan sağa ilerleyen beş düğümlü akışta önce kaydın ana düşüncesi belirlenir, sonra bilgiler önemli ve önemsiz olarak ayrılır. Üçüncü düğüm “Boş basamak” olarak gösterilir. Ardından önemli bilgiler kendi cümleleriyle yazılır ve son olarak özet kayda göre doğrulanır.","tr-g07-turkce-q348__q0348.caption":"Bir dinleme kaydını özetleme akışı","tr-g07-turkce-q348__q0348.ana":"Ana düşünceyi belirle","tr-g07-turkce-q348__q0348.ayir":"Bilgileri önemli ve önemsiz ayır","tr-g07-turkce-q348__q0348.bos":"Boş basamak","tr-g07-turkce-q348__q0348.yaz":"Önemli bilgileri kendi cümlelerinle yaz","tr-g07-turkce-q348__q0348.dogrula":"Özeti kayda göre doğrula","tr-g07-turkce-q354__q0354.alt":"Üç sütunlu tabloda üç materyal gösterilir. Okul kütüphanesi yönergesinin hazırlayanı okul kütüphanesi birimidir ve kapsamı arama ile ödünç alma adımlarıdır. Bir öğrencinin günlük yazısının yazarı bellidir ve kapsamı tek kişinin kütüphane deneyimidir. Anonim ekran görüntüsünün hazırlayanı belirsizdir ve yalnız kaynağı görünmeyen kısa bir iddia içerir.","tr-g07-turkce-q354__q0354.caption":"Kütüphane konusu için üç okuma materyali","tr-g07-turkce-q354__q0354.h1":"Materyal","tr-g07-turkce-q354__q0354.h2":"Hazırlayan","tr-g07-turkce-q354__q0354.h3":"Kapsam","tr-g07-turkce-q354__q0354.r1c1":"Okul kütüphanesi yönergesi","tr-g07-turkce-q354__q0354.r1c2":"Okul kütüphanesi birimi","tr-g07-turkce-q354__q0354.r1c3":"Arama ve ödünç alma adımları","tr-g07-turkce-q354__q0354.r2c1":"Bir öğrencinin günlük yazısı","tr-g07-turkce-q354__q0354.r2c2":"Yazarı belli bir öğrenci","tr-g07-turkce-q354__q0354.r2c3":"Tek kişinin kütüphane deneyimi","tr-g07-turkce-q354__q0354.r3c1":"Anonim ekran görüntüsü","tr-g07-turkce-q354__q0354.r3c2":"Belirsiz","tr-g07-turkce-q354__q0354.r3c3":"Kaynağı görünmeyen kısa iddia","tr-g07-turkce-q360__q0360.alt":"Üç sütunlu tabloda Kerem’in kararları gösterilir. İlk seçimde popüler bir kapak nedeniyle uzun roman alınmış, iki gün sonra zamanla uyuşmadığı için kitap bırakılmıştır. İkinci seçimde örnek sayfalar okunmuş ve ayrılabilen süre düşünülerek kısa öykü seçkisi alınmıştır. Sonuçta bir öykü tamamlanmış ve seçimin neden uygun olduğuna ilişkin kısa not yazılmıştır.","tr-g07-turkce-q360__q0360.caption":"Kerem’in iki kitap seçimi ve okuma sonucu","tr-g07-turkce-q360__q0360.h1":"Aşama","tr-g07-turkce-q360__q0360.h2":"Kanıt","tr-g07-turkce-q360__q0360.h3":"Sonuç","tr-g07-turkce-q360__q0360.r1c1":"İlk seçim","tr-g07-turkce-q360__q0360.r1c2":"Popüler kapağa bakarak uzun romanı alma","tr-g07-turkce-q360__q0360.r1c3":"İki gün sonra zamanla uyuşmadığı için bırakma","tr-g07-turkce-q360__q0360.r2c1":"İkinci seçim","tr-g07-turkce-q360__q0360.r2c2":"Örnek sayfaları okuma ve ayrılabilen süreyi düşünme","tr-g07-turkce-q360__q0360.r2c3":"Kısa öykü seçkisini seçme","tr-g07-turkce-q360__q0360.r3c1":"Okuma ürünü","tr-g07-turkce-q360__q0360.r3c2":"Bir öyküyü tamamlama","tr-g07-turkce-q360__q0360.r3c3":"Seçimin neden uygun olduğuna ilişkin kısa not yazma","tr-g07-turkce-q363__q0363.alt":"Dört sütunlu tabloda bir dijital okuma rehberinin organizasyonu değerlendirilir. Özellik süreç sırasıdır. Norm, adımların okuma öncesi, okuma sırası ve okuma sonrası düzeninde ilerlemesidir. Metin kanıtı olarak amaç yazma, başlıkları işaretleme, gerekirse kısa ara verme ve sonunda üç ana bilgiyi not etme sırası verilir. Sonuç cümlesi bu adımların okuma sürecini izlemeyi kolaylaştırdığını belirtir.","tr-g07-turkce-q363__q0363.caption":"Bir dijital okuma rehberinin organizasyon değerlendirmesi","tr-g07-turkce-q363__q0363.h1":"Özellik","tr-g07-turkce-q363__q0363.h2":"Norm","tr-g07-turkce-q363__q0363.h3":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-q363__q0363.h4":"Sonuç bağlantısı","tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c1":"Organizasyon: süreç sırası","tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c2":"Adımlar okuma öncesi, sırası ve sonrası düzeninde ilerlemeli","tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c3":"Amaç yazma → başlıkları işaretleme → gerekirse kısa ara → üç ana bilgiyi not etme","tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c4":"Son cümle adımları okuma sürecini izleme amacıyla birleştiriyor","tr-g07-turkce-q368__q368.alt":"Üç çözüm seçeneğini uygulama biçimi, ana metinde odağı koruma, gerekli kaynaklara erişim ve güvenlik yönlerinden karşılaştıran tablo. Birinci seçenek bütün bağlantıları kapatır; ikinci seçenek bağlantıları sonra incelemek üzere listeler; üçüncü seçenek başka bir kullanıcının hesabıyla oturum açmayı önerir.","tr-g07-turkce-q368__q368.caption":"Dijital okuma sırasında bağlantıları yönetmeye yönelik çözüm seçenekleri","tr-g07-turkce-q368__q368.h1":"Seçenek","tr-g07-turkce-q368__q368.h2":"Uygulama","tr-g07-turkce-q368__q368.h3":"Odağı koruma","tr-g07-turkce-q368__q368.h4":"Gerekli kaynağa erişim","tr-g07-turkce-q368__q368.h5":"Güvenlik","tr-g07-turkce-q368__q368.s1":"I","tr-g07-turkce-q368__q368.u1":"Bütün bağlantıları kalıcı olarak kapat","tr-g07-turkce-q368__q368.o1":"Ana metinde kalmayı kolaylaştırır","tr-g07-turkce-q368__q368.e1":"Gerekli kaynaklar da kullanılamaz","tr-g07-turkce-q368__q368.g1":"Hesap paylaşımı gerektirmez","tr-g07-turkce-q368__q368.s2":"II","tr-g07-turkce-q368__q368.u2":"Bağlantıları sonra incele listesine al, önce ana metni bitir","tr-g07-turkce-q368__q368.o2":"Ana metnin düşünce akışını korur","tr-g07-turkce-q368__q368.e2":"Gerekli kaynaklara okuma sonrasında erişilir","tr-g07-turkce-q368__q368.g2":"Hesap paylaşımı gerektirmez","tr-g07-turkce-q368__q368.s3":"III","tr-g07-turkce-q368__q368.u3":"Başka bir kullanıcının hesabıyla ortak oturum aç","tr-g07-turkce-q368__q368.o3":"Bağlantı geçişleri sürer","tr-g07-turkce-q368__q368.e3":"Bazı kaynaklara erişim sağlayabilir","tr-g07-turkce-q368__q368.g3":"Hesap ve parola paylaşımı riski taşır","tr-g07-turkce-q372__q372.alt":"Beş düğümlü bir okuma öz yansıtma döngüsü. Gözlenebilir hedef, stratejiyi uygulama ve süreç ile ürün kanıtı toplama basamaklarından sonra adı verilmeyen bir basamak yer alır. Bu basamak yeni hedefe, yeni hedef de yeniden başlangıç hedefine bağlanır.","tr-g07-turkce-q372__q372.caption":"Okuma öz yansıtma döngüsündeki eksik basamak","tr-g07-turkce-q372__q372.hedef":"Gözlenebilir hedef belirle","tr-g07-turkce-q372__q372.uygulama":"Stratejiyi uygula","tr-g07-turkce-q372__q372.kanit":"Süreç ve ürün kanıtı topla","tr-g07-turkce-q372__q372.bos":"?","tr-g07-turkce-q372__q372.yeni":"Yeni hedef kur","tr-g07-turkce-q378__q378.alt":"Bir okuma kulübünün ilk toplantısına ilişkin üç metin kanıtını gösteren iki sütunlu tablo. Kanıtlar, türleri açıklayan kısa bir rehber verilmesi, tartışma öncesi bir açıklama sorusu hakkı tanınması ve son seçimin ortak ölçütlerle yapılmasıdır.","tr-g07-turkce-q378__q378.caption":"Yeni bir okurun deneyimini yorumlamak için kullanılabilecek metin kanıtları","tr-g07-turkce-q378__q378.h1":"Kanıt numarası","tr-g07-turkce-q378__q378.h2":"Metindeki bilgi","tr-g07-turkce-q378__q378.n1":"1","tr-g07-turkce-q378__q378.k1":"İlk toplantıda metin türlerini açıklayan kısa bir rehber dağıtıldı.","tr-g07-turkce-q378__q378.n2":"2","tr-g07-turkce-q378__q378.k2":"Tartışma başlamadan önce her katılımcıya bir açıklama sorusu sorma hakkı verildi.","tr-g07-turkce-q378__q378.n3":"3","tr-g07-turkce-q378__q378.k3":"Okunacak metin, toplantı sonunda ortak ölçütlere göre seçildi.","tr-g07-turkce-q380__q380.alt":"Bir kitap tanıtımını içerik dengesi normuna göre inceleyen üç satırlı tablo. Hedef okurun belirtilmesi ve güçlü yönün metinden bir örnekle desteklenmesi ölçütleri karşılanmıştır; olası güçlük veya uygunluk sınırının belirtilmesi ölçütü karşılanmamıştır.","tr-g07-turkce-q380__q380.caption":"Kitap tanıtımının içerik dengesi bakımından incelenmesi","tr-g07-turkce-q380__q380.h1":"İncelenen özellik","tr-g07-turkce-q380__q380.h2":"Norm","tr-g07-turkce-q380__q380.h3":"Tanıtımdaki kanıt","tr-g07-turkce-q380__q380.o1":"Hedef okur","tr-g07-turkce-q380__q380.n1":"Tanıtım, kitabın kimlere uygun olduğunu belirtmeli.","tr-g07-turkce-q380__q380.k1":"Merak duygusu güçlü okurlara uygun olduğu söylenmiş.","tr-g07-turkce-q380__q380.o2":"Güçlü yön","tr-g07-turkce-q380__q380.n2":"Güçlü yön, metinden bir örnekle açıklanmalı.","tr-g07-turkce-q380__q380.k2":"Gizemli olayların bölüm sonlarında açık sorularla sürdüğü örneklenmiş.","tr-g07-turkce-q380__q380.o3":"Sınırlılık","tr-g07-turkce-q380__q380.n3":"Okurun karar vermesi için olası güçlük veya uygunluk sınırı belirtilmeli.","tr-g07-turkce-q380__q380.k3":"Herhangi bir güçlük veya uygunluk sınırı belirtilmemiş.","tr-g07-turkce-q385__q385.alt":"Bir dijital okuma planına ilişkin iki özellik, gözlem ve ölçütü gösteren tablo. Ortak rapor başlıkları bütün gruplarda kullanılmış ve bu durum ortaklık ölçütünü desteklemiştir. Tek cihaz zorunluluğunda ise yirmi dört öğrenciden dördü cihazı ders süresince kullanamamış, bu durum erişim ölçütünü sınırlandırmıştır.","tr-g07-turkce-q385__q385.caption":"Dijital okuma planında ortaklık ve erişim kanıtları","tr-g07-turkce-q385__q385.h1":"Plan özelliği","tr-g07-turkce-q385__q385.h2":"Gözlem","tr-g07-turkce-q385__q385.h3":"Ölçüt","tr-g07-turkce-q385__q385.o1":"Ortak rapor başlıkları","tr-g07-turkce-q385__q385.g1":"Bütün gruplar aynı başlıklarla rapor hazırlayabildi.","tr-g07-turkce-q385__q385.m1":"Grup çalışmalarında ortak çıktı düzeni bulunmalı.","tr-g07-turkce-q385__q385.o2":"Tek cihaz türü zorunluluğu","tr-g07-turkce-q385__q385.g2":"Yirmi dört öğrenciden dördü cihazı ders süresince kullanamadı.","tr-g07-turkce-q385__q385.m2":"Plan, öğrencilerin erişim koşullarına uygun seçenek sunmalı.","tr-g07-turkce-q395__q395.alt":"Sınıf kitaplığında aranan kitabı bulma güçlüğü üzerine yazı için dört içerik kartı. Kartlarda gözlenebilir problem, olası neden, iki çözüm seçeneği ve ana düşünceyle ilgisiz bir ayrıntı yer alır.","tr-g07-turkce-q395__q395.caption":"Problem-çözüm yazısında seçilecek ve sıralanacak içerik kartları","tr-g07-turkce-q395__q395.h1":"Kart","tr-g07-turkce-q395__q395.h2":"İçerik","tr-g07-turkce-q395__q395.k1":"Problem","tr-g07-turkce-q395__q395.i1":"Kitaplar belirgin bir ölçüte göre yerleştirilmediği için öğrenciler aradıkları türü bulamıyor.","tr-g07-turkce-q395__q395.k2":"Olası neden","tr-g07-turkce-q395__q395.i2":"Raf etiketleri ile iade sırasında kullanılacak geçici bir düzen bulunmuyor.","tr-g07-turkce-q395__q395.k3":"Çözüm seçenekleri","tr-g07-turkce-q395__q395.i3":"Tür etiketleri eklemek ve iade edilen kitaplar için geçici kutu kullanmak.","tr-g07-turkce-q395__q395.k4":"İlgisiz ayrıntı","tr-g07-turkce-q395__q395.i4":"Kitaplığın yanındaki perdenin rengi geçen ay değiştirilmiş.","tr-g07-turkce-q398__q398.alt":"İki satırlı tabloda kitap adının yerine kısa bir merak ipucu verilmesi yeni okur bakış açısıyla, kartın kitap açılmadan değiştirilebilmesi ise seçim konusunda çekingen öğrenci bakış açısıyla eşleştirilir.","tr-g07-turkce-q398__q398.caption":"Metin kanıtını belirli bir okur bakış açısıyla ilişkilendirme tablosu","tr-g07-turkce-q398__q398.h1":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-q398__q398.h2":"Bakış açısı","tr-g07-turkce-q398__q398.r1c1":"Kitap adı yerine üç sözcüklük merak ipucu verilmesi","tr-g07-turkce-q398__q398.r1c2":"Kitap seçmekte zorlanan yeni okur","tr-g07-turkce-q398__q398.r2c1":"Kartın kitap açılmadan değiştirilebilmesi","tr-g07-turkce-q398__q398.r2c2":"Seçim konusunda çekingen öğrenci","tr-g07-turkce-q401__q401.alt":"Tabloda dijital okuma rehberi üç ölçütle incelenir. Açıklık satırında numaralı ve örnekli üç adım, güncellik satırında hazırlayan birim ile eksik güncelleme tarihi, erişilebilirlik satırında PDF indirme düğmesi ve indirme yönergesi yer alır.","tr-g07-turkce-q401__q401.caption":"Dijital okuma rehberinin ölçüt ve kanıt tablosu","tr-g07-turkce-q401__q401.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-q401__q401.h2":"Üründeki kanıt","tr-g07-turkce-q401__q401.r1c1":"Açıklık: işlem basamakları sıralı ve örnekli olmalı","tr-g07-turkce-q401__q401.r1c2":"Üç adım numaralıdır ve her adımın yanında kısa örnek vardır","tr-g07-turkce-q401__q401.r2c1":"Güncellik: son gözden geçirme tarihi denetlenebilmeli","tr-g07-turkce-q401__q401.r2c2":"Hazırlayan birim belirtilmiştir; güncelleme tarihi yoktur","tr-g07-turkce-q401__q401.r3c1":"Erişilebilirlik: çevrim dışı kullanım açıklanmalı","tr-g07-turkce-q401__q401.r3c2":"PDF indirme düğmesi ve kısa indirme yönergesi vardır","tr-g07-turkce-q404__q404.alt":"Soldan sağa ilerleyen akışta tartışma sorusu, dönüşümlü uygulama önermesi, iki yöntemin farklı yararlarını içeren gerekçe ve tek metnin derinlik sağladığını belirten karşı görüş bulunur. Karşı görüş ile amaçlara göre dönüşümlü uygulama sonucu arasında soru işaretli bir basamak vardır.","tr-g07-turkce-q404__q404.caption":"Yazılı tartışmada karşı görüş incelemesinin eksik basamağı","tr-g07-turkce-q404__q404.soru":"Soru: Her hafta yalnız ortak metin mi kullanılmalı?","tr-g07-turkce-q404__q404.onerme":"Önerme: Ortak ve seçmeli metin haftaları dönüşümlü olmalı","tr-g07-turkce-q404__q404.temel":"Gerekçe: Ortak metin aynı kanıta dönmeyi, seçim ilgiye göre katılımı destekleyebilir","tr-g07-turkce-q404__q404.karsi":"Karşı görüş: Tek metin düzeni tartışmayı daha derin yapar","tr-g07-turkce-q404__q404.bos":"?","tr-g07-turkce-q404__q404.sonuc":"Sonuç: Amaçlara göre dönüşümlü uygulama ve katılım-derinlik izlemesi","tr-g07-turkce-q410__q410.alt":"Dört sütunlu tabloda üç çözüm seçeneği hazırlık yükü, erişilebilirlik ve sürdürülebilirlik bakımından karşılaştırılır. Ayrıntılı numara ve katalog seçeneği yüksek yük, düşük erişilebilirlik ve orta sürdürülebilirlik; beş tür etiketi ile iade kutusu düşük yük, yüksek erişilebilirlik ve yüksek sürdürülebilirlik; tek öğrenci sorumluluğu orta yük, orta erişilebilirlik ve düşük sürdürülebilirlik değerlerine sahiptir.","tr-g07-turkce-q410__q410.caption":"Kitaplık düzeni için çözüm seçeneklerini ortak ölçütlerle karşılaştırma tablosu","tr-g07-turkce-q410__q410.h1":"Seçenek","tr-g07-turkce-q410__q410.h2":"Hazırlık yükü","tr-g07-turkce-q410__q410.h3":"Erişilebilirlik","tr-g07-turkce-q410__q410.h4":"Sürdürülebilirlik","tr-g07-turkce-q410__q410.r1c1":"Her kitaba ayrıntılı numara verip ayrı katalog hazırlamak","tr-g07-turkce-q410__q410.r1c2":"Yüksek","tr-g07-turkce-q410__q410.r1c3":"Listeyi bilmeyen için düşük","tr-g07-turkce-q410__q410.r1c4":"Orta","tr-g07-turkce-q410__q410.r2c1":"Rafları beş genel tür etiketiyle ayırıp iade kutusu kullanmak","tr-g07-turkce-q410__q410.r2c2":"Düşük","tr-g07-turkce-q410__q410.r2c3":"Yüksek","tr-g07-turkce-q410__q410.r2c4":"Yüksek","tr-g07-turkce-q410__q410.r3c1":"Her gün bir öğrenciyi bütün yerleştirmeden sorumlu tutmak","tr-g07-turkce-q410__q410.r3c2":"Orta","tr-g07-turkce-q410__q410.r3c3":"Orta","tr-g07-turkce-q410__q410.r3c4":"Düşük","tr-g07-turkce-q414__q414.alt":"İki sütunlu tabloda üç metin parçası ve bunların noktalama amaçları eşleştirilir. İlk parçada iki virgüllü bilgi grubunun ayrılması, ikinci parçada bilinçli eksilti, üçüncü parçada ana cümle dışındaki ek açıklama amaçlanır.","tr-g07-turkce-q414__q414.caption":"Noktalama işaretini anlam amacına göre seçme tablosu","tr-g07-turkce-q414__q414.h1":"Düzenlenecek parça","tr-g07-turkce-q414__q414.h2":"Anlam amacı","tr-g07-turkce-q414__q414.r1c1":"Rehberde amaç, süre, kaynak / günlükte tarih, bölüm, yorum","tr-g07-turkce-q414__q414.r1c2":"Kendi içinde virgül bulunan iki büyük bilgi grubunu ayırma","tr-g07-turkce-q414__q414.r2c1":"Bir sonraki okumada belki","tr-g07-turkce-q414__q414.r2c2":"Sözün bilinçli olarak tamamlanmadığını gösterme","tr-g07-turkce-q414__q414.r3c1":"Bu bölüm kısa bir denemeydi","tr-g07-turkce-q414__q414.r3c2":"Ana cümleye ek açıklama katma","tr-g07-turkce-q417__q417.alt":"Soldan sağa akışta iki kanıt ve hedef okur içeren başlangıç hedefi, hedef okur ve kanıt bulunmayan uzun olay özeti biçimindeki ilk taslak, özeti kısalmış ve hedef okuru eklenmiş ancak yalnız bir yargısı kanıtlı son metin, soru işaretli öz yansıtma basamağı ve her öneri yargısını en az bir kanıtla ilişkilendirme yeni hedefi yer alır.","tr-g07-turkce-q417__q417.caption":"Taslak ve son metin kanıtlarından yeni hedefe ulaşan öz yansıtma akışı","tr-g07-turkce-q417__q417.hedef":"Başlangıç hedefi: Metin özelliğini iki kanıtla açıklamak ve hedef okuru belirtmek","tr-g07-turkce-q417__q417.taslak":"İlk taslak: Dört cümle olay özeti; hedef okur ve kanıt yok","tr-g07-turkce-q417__q417.son":"Son metin: Özet iki cümle; hedef okur var; yalnız bir yargıda kanıt var","tr-g07-turkce-q417__q417.yansitma":"?","tr-g07-turkce-q417__q417.yeni":"Yeni hedef: Her öneri yargısını en az bir metin kanıtıyla ilişkilendirmek","tr-g07-turkce-q421__q0421.alt":"Üç sütunlu tabloda P ve R adlı iki dinleme kaydı içerik, süre ve erişim, kaynak bilgisi ile anlatım özellikleri bakımından karşılaştırılır. P kaydı adil görev paylaşımına ilişkin iki öneriyi gerekçeleriyle örnekler, yedi dakika sürer, metin dökümü sunar ve okul rehberlik birimince hazırlanmıştır. R kaydı genel sınıf kurallarını sıralar, görev paylaşımına yalnız son bölümde değinir, üç dakika sürer, hızlı konuşulur ve hazırlayanı belirtilmez.","tr-g07-turkce-q421__q0421.caption":"İki materyalin görev ölçütleriyle karşılaştırılması","tr-g07-turkce-q421__q0421.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-q421__q0421.h2":"P kaydı","tr-g07-turkce-q421__q0421.h3":"R kaydı","tr-g07-turkce-q421__q0421.r1c1":"İçerik","tr-g07-turkce-q421__q0421.r1c2":"İki öneriyi gerekçeleriyle ve kısa durumlarla açıklar","tr-g07-turkce-q421__q0421.r1c3":"Genel kuralları sıralar; görev paylaşımına son yirmi saniyede değinir","tr-g07-turkce-q421__q0421.r2c1":"Süre ve erişim","tr-g07-turkce-q421__q0421.r2c2":"Yedi dakika; metin dökümü var","tr-g07-turkce-q421__q0421.r2c3":"Üç dakika; hızlı konuşma, metin dökümü yok","tr-g07-turkce-q421__q0421.r3c1":"Kaynak","tr-g07-turkce-q421__q0421.r3c2":"Okul rehberlik birimi ve yayın tarihi belirtilmiş","tr-g07-turkce-q421__q0421.r3c3":"Hazırlayan ve yayın tarihi belirtilmemiş","tr-g07-turkce-q421__q0421.r4c1":"Anlatım","tr-g07-turkce-q421__q0421.r4c2":"Öneri ve gerekçe bağlantısı açık","tr-g07-turkce-q421__q0421.r4c3":"Kısa sloganlar ve hızlı geçişler ağırlıklı","tr-g07-turkce-q425__q0425.alt":"Üç sütunlu tabloda M ve N kayıtları sessiz çalışma alanı önerisi, kullandıkları kanıt, düşüncelerin düzenlenişi ve dil bakımından karşılaştırılır. M kaydı önerisini üç farklı saatte yapılan gürültü ölçümlerine dayandırır ve iddia, veri, öneri sırasını kullanır. N kaydı kişisel bir odaklanma güçlüğü yaşantısı anlatır, ardından kısa bir slogan söyler ve olay, duygu, slogan sırasını izler.","tr-g07-turkce-q425__q0425.caption":"İki konuşmanın öneri ve kanıt kullanımı","tr-g07-turkce-q425__q0425.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-q425__q0425.h2":"M kaydı","tr-g07-turkce-q425__q0425.h3":"N kaydı","tr-g07-turkce-q425__q0425.r1c1":"Öneri","tr-g07-turkce-q425__q0425.r1c2":"Kütüphanede sessiz çalışma bölümü oluşturulsun","tr-g07-turkce-q425__q0425.r1c3":"Kütüphanede sessiz çalışma bölümü oluşturulsun","tr-g07-turkce-q425__q0425.r2c1":"Kanıt","tr-g07-turkce-q425__q0425.r2c2":"Üç farklı saatte kaydedilen gürültü ölçümleri","tr-g07-turkce-q425__q0425.r2c3":"Konuşmacının bir gün yaşadığı odaklanma güçlüğü","tr-g07-turkce-q425__q0425.r3c1":"Düzen","tr-g07-turkce-q425__q0425.r3c2":"İddia, ölçüm verisi, öneri","tr-g07-turkce-q425__q0425.r3c3":"Kişisel olay, duygu, slogan","tr-g07-turkce-q425__q0425.r4c1":"Dil","tr-g07-turkce-q425__q0425.r4c2":"Ölçülü ve gerekçeli","tr-g07-turkce-q425__q0425.r4c3":"Duygusal ve çağrı ağırlıklı","tr-g07-turkce-q431__q0431.alt":"Akışta kişiler Melis ve Ozan, mekân sınıf medya köşesi ve zaman ders çıkışı olarak başlangıç olayına bağlanır. Başlangıçta Ozan sınıf tartışmasından kısa bir videoyu paylaşır. Ardından Melis, sözünün kesik verildiğini ve paylaşılmak istemediğini söyler. Ozan videoyu kaldırıp Melis’le konuşur. Sonuçta ikisi, sonraki kayıtlarda paylaşım öncesi izin alma ve sözleri bağlamından koparmama kuralında anlaşır.","tr-g07-turkce-q431__q0431.caption":"Kişilerin çatışma ve sonucu değiştirdiği hikâye akışı","tr-g07-turkce-q431__q0431.k":"Kişiler: Melis ve Ozan","tr-g07-turkce-q431__q0431.m":"Mekân: sınıf medya köşesi","tr-g07-turkce-q431__q0431.z":"Zaman: ders çıkışı","tr-g07-turkce-q431__q0431.b":"Başlangıç: Ozan tartışmadan kısa bir video paylaşır","tr-g07-turkce-q431__q0431.c":"Çatışma: Melis sözünün kesildiğini ve paylaşılmak istemediğini belirtir","tr-g07-turkce-q431__q0431.d":"Karar: Ozan videoyu kaldırır ve Melis’le konuşur","tr-g07-turkce-q431__q0431.s":"Sonuç: izin alma ve bağlamı koruma kuralında anlaşırlar","tr-g07-turkce-q436__q0436.alt":"Üç sütunlu tabloda güvenli geri bildirim videosunun ekran yazısı, anlatıcı sesi, çarpılı ad etiketi ve yirmi saniyelik sayaç ögeleri yer alır. Ekran yazısında “Görüşünü paylaş, kimliğini yazma.” cümlesi görünür. Anlatıcı “Adını belirtmeden önerini söyle.” der. Çarpılı ad etiketi bir ismin yazılmamasını gösterir. Sayaç, görüşün yirmi saniye içinde kaydedileceğini belirtir.","tr-g07-turkce-q436__q0436.caption":"Güvenli geri bildirim videosundaki ögeler","tr-g07-turkce-q436__q0436.h1":"Öge","tr-g07-turkce-q436__q0436.h2":"Gözlenen kullanım","tr-g07-turkce-q436__q0436.h3":"Başka ögede aynı bilgi var mı?","tr-g07-turkce-q436__q0436.r1c1":"Ekran yazısı","tr-g07-turkce-q436__q0436.r1c2":"Görüşünü paylaş, kimliğini yazma.","tr-g07-turkce-q436__q0436.r1c3":"Anlatıcı aynı temel ilkeyi söyler","tr-g07-turkce-q436__q0436.r2c1":"Anlatıcı sesi","tr-g07-turkce-q436__q0436.r2c2":"Adını belirtmeden önerini söyle.","tr-g07-turkce-q436__q0436.r2c3":"Ekran yazısıyla aynı temel anlam","tr-g07-turkce-q436__q0436.r3c1":"Görsel simge","tr-g07-turkce-q436__q0436.r3c2":"Çarpı işaretli ad etiketi","tr-g07-turkce-q436__q0436.r3c3":"Davranışı görsel olarak gösterir","tr-g07-turkce-q436__q0436.r4c1":"Hareketli sayaç","tr-g07-turkce-q436__q0436.r4c2":"Yirmi saniyeden geriye sayar","tr-g07-turkce-q436__q0436.r4c3":"Süre başka bir ögede verilmez","tr-g07-turkce-q440__q0440.alt":"Sağa ilerleyen öz yansıtma akışında hedef, uygulama, kanıt, değerlendirme, boş bırakılan tedbir ve yeni hedef düğümleri yer alır. Hedef üç konuşmacının önerisini birer kanıtla eşleştirmektir. Uygulamada öğrenci her cümleyi yazmıştır. Kanıtta iki eşleştirme doğru, bir konuşmacının önerisi karışıktır. Değerlendirmede uzun cümlelerin ana fikirleri görünmez kıldığı belirtilir. Tedbir düğümünde soru işareti vardır. Yeni hedef, beş dakikalık kayıtta üç görüşü doğru eşleştirmektir.","tr-g07-turkce-q440__q0440.caption":"Kanıttan uygun tedbire ilerleyen öz yansıtma akışı","tr-g07-turkce-q440__q0440.h":"Hedef: üç konuşmacının önerisini birer kanıtla eşleştir","tr-g07-turkce-q440__q0440.u":"Uygulama: her cümleyi ayrıntılı biçimde yaz","tr-g07-turkce-q440__q0440.k":"Kanıt: iki eşleştirme doğru, bir konuşmacının önerisi karışık","tr-g07-turkce-q440__q0440.d":"Değerlendirme: uzun cümleler ana fikirleri görünmez kıldı","tr-g07-turkce-q440__q0440.t":"Tedbir: ?","tr-g07-turkce-q440__q0440.y":"Yeni hedef: beş dakikalık kayıtta üç görüşü doğru eşleştir","tr-g07-turkce-q472__q0472.fig.alt":"Dört sunum planını açılış, kanıt, görsel kullanım ve kapanış-soru yönetimi sütunlarında karşılaştıran tablo. Planlar; amacın açıklığı, kanıtın niteliği, görselin konuşmayla ilişkisi, kişisel veri sınırı ve kapanışın işlevi bakımından farklı özellikler taşır.","tr-g07-turkce-q472__q0472.fig.caption":"Dört sözlü sunum planının süreç ölçütlerine göre karşılaştırılması","tr-g07-turkce-q472__q0472.h1":"Plan","tr-g07-turkce-q472__q0472.h2":"Açılış","tr-g07-turkce-q472__q0472.h3":"Kanıt","tr-g07-turkce-q472__q0472.h4":"Görsel kullanımı","tr-g07-turkce-q472__q0472.h5":"Kapanış ve soru yönetimi","tr-g07-turkce-q472__q0472.a.open":"Konuyu doğrudan ayrıntılarla başlatır; amaç belirtilmez.","tr-g07-turkce-q472__q0472.a.evidence":"Kaynağı belirsiz bir oran kullanır.","tr-g07-turkce-q472__q0472.a.visual":"Uzun paragrafı ekrandan aynen okur.","tr-g07-turkce-q472__q0472.a.close":"Yeni bir kampanya konusu açarak bitirir.","tr-g07-turkce-q472__q0472.b.open":"Konuyu, amacı ve hedef kitleyi belirtir.","tr-g07-turkce-q472__q0472.b.evidence":"Ana düşünceyle ilgili iki gözlem kullanır.","tr-g07-turkce-q472__q0472.b.visual":"Sade tabloyu açıklamak yerine bütün hücreleri aynen okur.","tr-g07-turkce-q472__q0472.b.close":"Ana mesajı özetler ve soruları cevaplar.","tr-g07-turkce-q472__q0472.c.open":"Amaç belirtilir; hedef kitleyle bağ kurulmaz.","tr-g07-turkce-q472__q0472.c.evidence":"Tek örnek verilir; örneğin ana iddiayla ilişkisi açıklanmaz.","tr-g07-turkce-q472__q0472.c.visual":"Gerçek öğrenci adlarının bulunduğu görev listesini gösterir.","tr-g07-turkce-q472__q0472.c.close":"Soru almadan sunumu bitirir.","tr-g07-turkce-q472__q0472.d.open":"Konuyu, amacı ve hedef kitleyle bağını açıklar.","tr-g07-turkce-q472__q0472.d.evidence":"Her temel düşünceyi güvenilir bilgi veya özgün örnekle destekler.","tr-g07-turkce-q472__q0472.d.visual":"Kişisel veri içermeyen sade görev tablosunu konuşmayla açıklar.","tr-g07-turkce-q472__q0472.d.close":"Ana mesajı özetler, soruları cevaplar ve bir gelişim hedefi belirler.","tr-g07-turkce-q495__q0495.alt":"İki sütunlu üç satırlı tabloda üç taslak cümle ve her cümlenin düzenlenirken korunması gereken anlam amacı verilir. Birinci satırda öneri sunanlarla not alan iki grubun ayrılması, ikinci satırda sözcünün değişmeden aktarılan sözünün belirtilmesi, üçüncü satırda ana yargıya ek bir açıklama eklenmesi istenir.","tr-g07-turkce-q495__q0495.caption":"Taslak cümleler ve düzenleme amaçları","tr-g07-turkce-q495__q0495.h1":"Taslak bölüm","tr-g07-turkce-q495__q0495.h2":"Korunacak amaç","tr-g07-turkce-q495__q0495.r1c1":"Öğrenciler, öğretmenler, veliler önerilerini sundular yönetim, temsilciler, rehberler not aldılar.","tr-g07-turkce-q495__q0495.r1c2":"Öneri sunanlarla not alan, kendi içinde virgüllü iki grubu ayırmak","tr-g07-turkce-q495__q0495.r2c1":"Sözcü herkes söz hakkına sahiptir dedi.","tr-g07-turkce-q495__q0495.r2c2":"Sözcünün sözünü değiştirmeden aktarmak","tr-g07-turkce-q495__q0495.r3c1":"Belge yalnız etkinlik için kullanılır kişisel verileri koruma amacıyla.","tr-g07-turkce-q495__q0495.r3c2":"Ana yargıya tamamlayıcı bir açıklama eklemek","tr-g07-turkce-q499__q0499.alt":"İki sütunlu dört satırlı tabloda bir görüş yazısının başlangıç hedefi, ilk taslak bulgusu, akran geri bildirimi ve son metindeki değişiklik verilir. Hedef, kitaplıktan yararlanma hakkı ile kitabı zamanında getirme sorumluluğunu ayrı paragraflarda açıklamak ve sonuçta ilişkilendirmektir. Son metinde geç getirmenin sıradaki öğrenciyi etkilediği açıklanmış, ancak sonuç cümlesi ilk taslaktaki genel biçimiyle kalmıştır.","tr-g07-turkce-q499__q0499.caption":"Görüş yazısına ait süreç kanıtları","tr-g07-turkce-q499__q0499.h1":"Kanıt türü","tr-g07-turkce-q499__q0499.h2":"İçerik","tr-g07-turkce-q499__q0499.r1c1":"Başlangıç hedefi","tr-g07-turkce-q499__q0499.r1c2":"Kitaplıktan yararlanma hakkını ve kitabı zamanında getirme sorumluluğunu ayrı paragraflarda açıklamak; sonuçta aralarındaki ilişkiyi kurmak.","tr-g07-turkce-q499__q0499.r2c1":"İlk taslak","tr-g07-turkce-q499__q0499.r2c2":"Hak paragrafında iki örnek var. Sorumluluk paragrafı yalnız “Kitabı zamanında getirmeliyiz.” cümlesinden oluşuyor. Sonuç, “Bu nedenle kitaplık önemlidir.” cümlesiyle bitiyor.","tr-g07-turkce-q499__q0499.r3c1":"Akran geri bildirimi","tr-g07-turkce-q499__q0499.r3c2":"Geç getirmenin kimi etkilediğini açıkla ve sonuçta hak ile sorumluluk arasındaki bağı kur.","tr-g07-turkce-q499__q0499.r4c1":"Son metin","tr-g07-turkce-q499__q0499.r4c2":"Sorumluluk paragrafına “Geç getirilen kitap, sıradaki öğrencinin kaynağa ulaşmasını geciktirir.” cümlesi eklendi. Sonuç cümlesi değişmedi."},"visualPolicy":{"version":"1.0","everyNote":false,"questionMinimumPercent":0,"balancedByObjective":false,"rationale":"Görsel gereksinimi kayıt bazında none/support/required olarak semantik içerik ve ölçülen kanıta göre belirlenir; yüzde veya adet kotası uygulanmaz."},"sources":[{"sourceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024","downloadUrl":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sha256":"7aa679b8f8f33790d99a7eca98f2712f16951b56a2ed4a608ec3ad0e5ebc0970","pageCount":272,"publisher":"T.C. Millî Eğitim Bakanlığı","documentTitle":"Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı"}],"prerequisites":[],"objectives":["T.D.7.1","T.D.7.10","T.D.7.11","T.D.7.12","T.D.7.13","T.D.7.14","T.D.7.15","T.D.7.16","T.D.7.17","T.D.7.18","T.D.7.19","T.D.7.2","T.D.7.20","T.D.7.21","T.D.7.22","T.D.7.23","T.D.7.24","T.D.7.25","T.D.7.26","T.D.7.27","T.D.7.3","T.D.7.4","T.D.7.5","T.D.7.6","T.D.7.7","T.D.7.8","T.D.7.9","T.K.7.1","T.K.7.10","T.K.7.11","T.K.7.12","T.K.7.13","T.K.7.14","T.K.7.15","T.K.7.16","T.K.7.17","T.K.7.18","T.K.7.19","T.K.7.2","T.K.7.20","T.K.7.21","T.K.7.22","T.K.7.23","T.K.7.24","T.K.7.25","T.K.7.26","T.K.7.3","T.K.7.4","T.K.7.5","T.K.7.6","T.K.7.7","T.K.7.8","T.K.7.9","T.O.7.1","T.O.7.10","T.O.7.11","T.O.7.12","T.O.7.13","T.O.7.14","T.O.7.15","T.O.7.16","T.O.7.17","T.O.7.18","T.O.7.19","T.O.7.2","T.O.7.20","T.O.7.21","T.O.7.22","T.O.7.23","T.O.7.24","T.O.7.25","T.O.7.26","T.O.7.27","T.O.7.28","T.O.7.3","T.O.7.4","T.O.7.5","T.O.7.6","T.O.7.7","T.O.7.8","T.O.7.9","T.Y.7.1","T.Y.7.10","T.Y.7.11","T.Y.7.12","T.Y.7.13","T.Y.7.14","T.Y.7.15","T.Y.7.16","T.Y.7.17","T.Y.7.18","T.Y.7.19","T.Y.7.2","T.Y.7.20","T.Y.7.21","T.Y.7.22","T.Y.7.3","T.Y.7.4","T.Y.7.5","T.Y.7.6","T.Y.7.7","T.Y.7.8","T.Y.7.9"],"coverage":{"T.D.7.1":{"notes":["tr.g07.turkce.n001","tr.g07.turkce.n055","tr.g07.turkce.n080","tr.g07.turkce.n108","tr.g07.turkce.n134"],"questions":16},"T.D.7.10":{"notes":["tr.g07.turkce.n135"],"questions":5},"T.D.7.11":{"notes":["tr.g07.turkce.n081"],"questions":3},"T.D.7.12":{"notes":["tr.g07.turkce.n082"],"questions":3},"T.D.7.13":{"notes":["tr.g07.turkce.n136"],"questions":5},"T.D.7.14":{"notes":["tr.g07.turkce.n025"],"questions":3},"T.D.7.15":{"notes":["tr.g07.turkce.n109"],"questions":3},"T.D.7.16":{"notes":["tr.g07.turkce.n002"],"questions":4},"T.D.7.17":{"notes":["tr.g07.turkce.n026"],"questions":3},"T.D.7.18":{"notes":["tr.g07.turkce.n027"],"questions":3},"T.D.7.19":{"notes":["tr.g07.turkce.n056"],"questions":4},"T.D.7.2":{"notes":["tr.g07.turkce.n003","tr.g07.turkce.n028","tr.g07.turkce.n083","tr.g07.turkce.n110"],"questions":12},"T.D.7.20":{"notes":["tr.g07.turkce.n029"],"questions":3},"T.D.7.21":{"notes":["tr.g07.turkce.n137"],"questions":5},"T.D.7.22":{"notes":["tr.g07.turkce.n111"],"questions":3},"T.D.7.23":{"notes":["tr.g07.turkce.n057"],"questions":4},"T.D.7.24":{"notes":["tr.g07.turkce.n030"],"questions":3},"T.D.7.25":{"notes":["tr.g07.turkce.n058"],"questions":4},"T.D.7.26":{"notes":["tr.g07.turkce.n084"],"questions":3},"T.D.7.27":{"notes":["tr.g07.turkce.n004","tr.g07.turkce.n031","tr.g07.turkce.n059","tr.g07.turkce.n085","tr.g07.turkce.n112","tr.g07.turkce.n138"],"questions":19},"T.D.7.3":{"notes":["tr.g07.turkce.n032"],"questions":3},"T.D.7.4":{"notes":["tr.g07.turkce.n005"],"questions":4},"T.D.7.5":{"notes":["tr.g07.turkce.n006"],"questions":4},"T.D.7.6":{"notes":["tr.g07.turkce.n086"],"questions":3},"T.D.7.7":{"notes":["tr.g07.turkce.n060"],"questions":4},"T.D.7.8":{"notes":["tr.g07.turkce.n061"],"questions":4},"T.D.7.9":{"notes":["tr.g07.turkce.n113"],"questions":3},"T.K.7.1":{"notes":["tr.g07.turkce.n007","tr.g07.turkce.n033","tr.g07.turkce.n062","tr.g07.turkce.n087","tr.g07.turkce.n114","tr.g07.turkce.n139"],"questions":19},"T.K.7.10":{"notes":["tr.g07.turkce.n140"],"questions":5},"T.K.7.11":{"notes":["tr.g07.turkce.n088"],"questions":3},"T.K.7.12":{"notes":["tr.g07.turkce.n089"],"questions":3},"T.K.7.13":{"notes":["tr.g07.turkce.n034"],"questions":3},"T.K.7.14":{"notes":["tr.g07.turkce.n115"],"questions":3},"T.K.7.15":{"notes":["tr.g07.turkce.n063"],"questions":3},"T.K.7.16":{"notes":["tr.g07.turkce.n116"],"questions":4},"T.K.7.17":{"notes":["tr.g07.turkce.n064"],"questions":4},"T.K.7.18":{"notes":["tr.g07.turkce.n117"],"questions":4},"T.K.7.19":{"notes":["tr.g07.turkce.n118"],"questions":4},"T.K.7.2":{"notes":["tr.g07.turkce.n008"],"questions":4},"T.K.7.20":{"notes":["tr.g07.turkce.n090"],"questions":3},"T.K.7.21":{"notes":["tr.g07.turkce.n065"],"questions":3},"T.K.7.22":{"notes":["tr.g07.turkce.n035"],"questions":3},"T.K.7.23":{"notes":["tr.g07.turkce.n091"],"questions":3},"T.K.7.24":{"notes":["tr.g07.turkce.n141"],"questions":4},"T.K.7.25":{"notes":["tr.g07.turkce.n066"],"questions":3},"T.K.7.26":{"notes":["tr.g07.turkce.n009","tr.g07.turkce.n036","tr.g07.turkce.n067","tr.g07.turkce.n092","tr.g07.turkce.n119","tr.g07.turkce.n142"],"questions":18},"T.K.7.3":{"notes":["tr.g07.turkce.n010"],"questions":4},"T.K.7.4":{"notes":["tr.g07.turkce.n011"],"questions":3},"T.K.7.5":{"notes":["tr.g07.turkce.n037"],"questions":3},"T.K.7.6":{"notes":["tr.g07.turkce.n143"],"questions":5},"T.K.7.7":{"notes":["tr.g07.turkce.n038"],"questions":3},"T.K.7.8":{"notes":["tr.g07.turkce.n039"],"questions":3},"T.K.7.9":{"notes":["tr.g07.turkce.n040"],"questions":2},"T.O.7.1":{"notes":["tr.g07.turkce.n012","tr.g07.turkce.n068","tr.g07.turkce.n093","tr.g07.turkce.n120","tr.g07.turkce.n144"],"questions":16},"T.O.7.10":{"notes":["tr.g07.turkce.n094"],"questions":3},"T.O.7.11":{"notes":["tr.g07.turkce.n095"],"questions":3},"T.O.7.12":{"notes":["tr.g07.turkce.n121"],"questions":3},"T.O.7.13":{"notes":["tr.g07.turkce.n145"],"questions":5},"T.O.7.14":{"notes":["tr.g07.turkce.n041"],"questions":3},"T.O.7.15":{"notes":["tr.g07.turkce.n042"],"questions":3},"T.O.7.16":{"notes":["tr.g07.turkce.n069"],"questions":4},"T.O.7.17":{"notes":["tr.g07.turkce.n070"],"questions":4},"T.O.7.18":{"notes":["tr.g07.turkce.n071"],"questions":3},"T.O.7.19":{"notes":["tr.g07.turkce.n072"],"questions":3},"T.O.7.2":{"notes":["tr.g07.turkce.n013","tr.g07.turkce.n043","tr.g07.turkce.n096","tr.g07.turkce.n122"],"questions":12},"T.O.7.20":{"notes":["tr.g07.turkce.n044"],"questions":3},"T.O.7.21":{"notes":["tr.g07.turkce.n014"],"questions":4},"T.O.7.22":{"notes":["tr.g07.turkce.n097"],"questions":3},"T.O.7.23":{"notes":["tr.g07.turkce.n073"],"questions":3},"T.O.7.24":{"notes":["tr.g07.turkce.n123"],"questions":4},"T.O.7.25":{"notes":["tr.g07.turkce.n146"],"questions":5},"T.O.7.26":{"notes":["tr.g07.turkce.n098"],"questions":3},"T.O.7.27":{"notes":["tr.g07.turkce.n124"],"questions":4},"T.O.7.28":{"notes":["tr.g07.turkce.n015","tr.g07.turkce.n045","tr.g07.turkce.n074","tr.g07.turkce.n099","tr.g07.turkce.n125","tr.g07.turkce.n147"],"questions":19},"T.O.7.3":{"notes":["tr.g07.turkce.n016"],"questions":4},"T.O.7.4":{"notes":["tr.g07.turkce.n017"],"questions":4},"T.O.7.5":{"notes":["tr.g07.turkce.n018"],"questions":4},"T.O.7.6":{"notes":["tr.g07.turkce.n046"],"questions":3},"T.O.7.7":{"notes":["tr.g07.turkce.n047"],"questions":3},"T.O.7.8":{"notes":["tr.g07.turkce.n048"],"questions":3},"T.O.7.9":{"notes":["tr.g07.turkce.n100"],"questions":3},"T.Y.7.1":{"notes":["tr.g07.turkce.n019","tr.g07.turkce.n075","tr.g07.turkce.n148"],"questions":10},"T.Y.7.10":{"notes":["tr.g07.turkce.n049"],"questions":3},"T.Y.7.11":{"notes":["tr.g07.turkce.n126"],"questions":3},"T.Y.7.12":{"notes":["tr.g07.turkce.n101"],"questions":3},"T.Y.7.13":{"notes":["tr.g07.turkce.n127"],"questions":3},"T.Y.7.14":{"notes":["tr.g07.turkce.n128"],"questions":3},"T.Y.7.15":{"notes":["tr.g07.turkce.n129"],"questions":3},"T.Y.7.16":{"notes":["tr.g07.turkce.n130"],"questions":3},"T.Y.7.17":{"notes":["tr.g07.turkce.n076"],"questions":3},"T.Y.7.18":{"notes":["tr.g07.turkce.n020"],"questions":4},"T.Y.7.19":{"notes":["tr.g07.turkce.n149"],"questions":4},"T.Y.7.2":{"notes":["tr.g07.turkce.n021"],"questions":4},"T.Y.7.20":{"notes":["tr.g07.turkce.n150"],"questions":4},"T.Y.7.21":{"notes":["tr.g07.turkce.n022","tr.g07.turkce.n050","tr.g07.turkce.n077","tr.g07.turkce.n102","tr.g07.turkce.n131","tr.g07.turkce.n151"],"questions":18},"T.Y.7.22":{"notes":["tr.g07.turkce.n023","tr.g07.turkce.n051","tr.g07.turkce.n078","tr.g07.turkce.n103","tr.g07.turkce.n132","tr.g07.turkce.n152"],"questions":17},"T.Y.7.3":{"notes":["tr.g07.turkce.n024","tr.g07.turkce.n052","tr.g07.turkce.n104","tr.g07.turkce.n133"],"questions":13},"T.Y.7.4":{"notes":["tr.g07.turkce.n053"],"questions":2},"T.Y.7.5":{"notes":["tr.g07.turkce.n054"],"questions":2},"T.Y.7.6":{"notes":["tr.g07.turkce.n105"],"questions":3},"T.Y.7.7":{"notes":["tr.g07.turkce.n106"],"questions":3},"T.Y.7.8":{"notes":["tr.g07.turkce.n107"],"questions":3},"T.Y.7.9":{"notes":["tr.g07.turkce.n079"],"questions":3}},"coverageSummary":{"themeCount":6,"learningOutputCount":76,"familyCount":152},"counts":{"notes":152,"questions":500,"figures":182},"levelScale":[1,5],"contractPolicy":{"questionCount":500,"minFamilies":80,"maxPerFamily":8,"answerBalance":[125,125,125,125],"objectiveBalanceMode":"coverage","everyNoteHasFigure":false,"minFiguredQuestions":0},"contentContractVersion":"2.2","contentContractHash":"sha256:74b5ee649f01933fd50dfeb7e29706e7dc1ddf0fe3e014ead2fe5cd0896ae7a1","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0cfe9c33c7dd7aa7b99bd9b48825fccaccd2e88e2c29fee061bf2e193ac9884a","reviewDecisionSha256":"c2c3a482f078c62f83df7d5b62b92975b549e95e3c141242a577552c5125670c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0cfe9c33c7dd7aa7b99bd9b48825fccaccd2e88e2c29fee061bf2e193ac9884a","reviewedHash":"sha256:0cfe9c33c7dd7aa7b99bd9b48825fccaccd2e88e2c29fee061bf2e193ac9884a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c2c3a482f078c62f83df7d5b62b92975b549e95e3c141242a577552c5125670c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.full","contentProjectionSha256":"0cfe9c33c7dd7aa7b99bd9b48825fccaccd2e88e2c29fee061bf2e193ac9884a","reviewDecisionSha256":"c2c3a482f078c62f83df7d5b62b92975b549e95e3c141242a577552c5125670c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n001","noteId":"tr.g07.turkce.n001","noteKey":"tr.g07.turkce.n001","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-1","title":"Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme","objectiveId":"T.D.7.1","objective":"T.D.7.1","objectiveCodes":["T.D.7.1"],"objectives":["T.D.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir dinleme ya da izleme çalışmasına başlamadan önce hangi materyalin amacına, ilgine, ihtiyacına, sürene ve bulunduğun ortama uygun olduğunu belirlemeyi öğreneceksin. Dinlemenin/izlemenin etkileşimli mi yoksa etkileşimsiz mi olduğunu dikkate alacak; gerektiğinde sözlük, çalışma kâğıdı veya grafik düzenleyici gibi yardımcı kaynaklar seçeceksin. Süreç içinde materyalin işe yaramadığını fark edersen seçimini değiştirecek; etkileşimli bir ortamda konuşmacıyla göz teması kurma, uygun zamanda soru sorma ve saygılı ilişkiyi sürdürme davranışlarını da yöneteceksin. Hayat Boyu Gelişim temasında bu beceri; motivasyon, zaman yönetimi, başarı ve kişisel gelişim konularında sana gerçekten yarar sağlayacak içeriklere ulaşmana yardım eder.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Dinleme/izleme materyali seçim ölçütleri” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.\n\n## Temel kavramlar\nMateryal, dinlenen veya izlenen ana içeriktir; konuşma, sunum, podcast, ses kaydı, belgesel, röportaj ya da eğitim videosu olabilir. Dinleme/izleme amacı, materyalle ne yapmak istediğini gösterir: bilgi edinmek, bir yönergeyi uygulamak, görüşleri karşılaştırmak veya bir konuşmaya katılmak gibi. Etkileşimli dinleme/izlemede karşındaki kişiyle iletişim kurabilir, soru sorabilir ve geri bildirim verebilirsin. Etkileşimsiz dinleme/izlemede kayıtla doğrudan iletişim kurulmaz; gerektiğinde durdurma, yeniden dinleme veya not alma yolları kullanılır. Yardımcı kaynak, ana materyali anlamayı kolaylaştıran sözlük, genel ağ kaynağı, not kâğıdı ya da grafik düzenleyicidir. Materyalin özelliği; süresi, dili, düzeyi, kaynağının belli olup olmaması, görsel-ses kalitesi ve kullanım ortamına uygunluğu gibi niteliklerdir. Üst bilişsel izleme ise dinlerken veya izlerken “Anlıyor muyum, amacıma yaklaşıyor muyum, seçimimi değiştirmeli miyim?” diye süreci denetlemendir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. Görevi ve çıktıyı netleştir. “Bu materyali neden dinleyeceğim/izleyeceğim ve sonunda ne üretmem gerekiyor?” sorusunu cevapla. Örneğin amaç, zaman yönetimi konusunda üç uygulanabilir öneri belirlemek olabilir.\n2. Dinleme/izleme şeklini belirle. Canlı bir söyleşi etkileşimlidir; kayıtlı video çoğunlukla etkileşimsizdir. Bu ayrım, soru sorma ve tekrar dinleme olanaklarını değiştirir.\n3. Kendi ilgi ve ihtiyacını belirle. Konuyu yeni öğreniyorsan açıklayıcı ve düzeyine uygun bir içerik; ayrıntı arıyorsan daha kapsamlı bir içerik seçmelisin.\n4. Materyali ölçütlerle incele. Amaçla ilgisi, 7. sınıf düzeyine uygunluğu, kaynağının belirginliği, süresi, erişilebilirliği ve kullanılacağı ortamı değerlendir. Bu nottaki materyal seçim tablosu görseli, “amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği, kullanım bağlamı ve süre/erişim” ölçütlerinin uygun seçim ile riskli seçim arasındaki farkı nasıl görünür kıldığını gösterir.\n5. Yardımcı kaynakları seç. Bilmediğin kelimeler için sözlük; sebep-sonuç ilişkilerini kaydetmek için iki sütunlu bir çalışma kâğıdı; önemli noktaları düzenlemek için not kartı kullanabilirsin.\n6. Dinlemeye/izlemeye hazırlan. Etkileşimli ortamda konuşmacıyı görebileceğin bir konum seç, duruşunu ayarla, dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçın, gerektiğinde not al ve anlamadığın bölümler için uygun zamanı bekleyerek soru sor. Konuşmacının duygu ve bakış açısını anlamaya çalışmak empati kurmanı kolaylaştırır.\n7. Süreci izle ve seçimini düzenle. Materyal çok uzun, düzeyi gereğinden ağır, sesi anlaşılmaz veya amacından uzaksa başka bir materyale geçebilir; yalnızca gerekli bölümü seçebilir ya da ek bir kaynak kullanabilirsin. Seçimi değiştirmek başarısızlık değil, süreci bilinçli yönetmektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Eylül, sınıfta “Zamanı daha iyi nasıl planlayabiliriz?” başlıklı kısa bir bilgi kartı hazırlayacaktır. Önünde iki seçenek vardır: A materyali, okul rehberlik servisinin hazırladığı sekiz dakikalık öğrenci söyleşisidir; konuşmacısı ve tarihi bellidir. B materyali, kaynağı belirtilmeyen otuz dakikalık hızlı görüntü derlemesidir.\n#### Çözüm adımları: İlk olarak amaç belirlenir: Üç uygulanabilir zaman yönetimi önerisi bulmak. Süre on beş dakikadır ve çıktı kısa bir karttır. A materyali amaca doğrudan bağlı, süreye uygun ve hedef kitle bakımından öğrenciler için hazırlanmıştır. B materyali daha uzun olduğu gibi hangi bilginin kim tarafından verildiği de belli değildir. Eylül bu nedenle A materyalini seçer. Yardımcı kaynak olarak “öneri-gerekçe” başlıklı iki sütunlu bir not kâğıdı hazırlar. Dinlerken “önceliklendirme” kelimesini anlamadığını fark eder; kelimeyi not eder ve dinleme sonrasında sözlükten kontrol eder. Sonuç: Seçim, yalnızca videonun kısa olmasına değil; amaç, düzey, kaynak ve kullanım süresinin birlikte değerlendirilmesine dayandığı için uygundur.\n\n### Örnek 2: Kerem, “Küçük hedeflerle başarı” konusunda ana düşünceyi öğrenmek ve konuşmacıya açıklayıcı bir soru yöneltmek ister. Önünde arkadaşının sınıfta yapacağı canlı sunum ile aynı konudaki kayıtlı kısa video vardır. Görev soru sormayı da gerektirdiği için canlı sunumu seçer.\n#### Çözüm adımları: Kerem’in amacı hem ana düşünceyi anlamak hem de konuşmacıyla etkileşim kurmaktır. Canlı sunum, kayıtlı videodan farklı olarak uygun zamanda soru sormaya izin verdiği için amaca daha uygundur. Kerem konuşmacıyı görebileceği bir yere oturur, telefonu çantasına koyar ve not kartına yalnızca “hedef, adım, kontrol” başlıklarını yazar. Sunumun ortasında konuşmacı çok hızlı ilerleyince her cümleyi yazmak yerine anahtar kelimeleri kaydetmeye geçer; bu, zamana ve anlamayı izlemeye bağlı bir düzenlemedir. Anlamadığı örneği konuşmacının sözünü kesmeden not eder ve soru bölümünde “Hedef gerçekleşmezse planı hangi ölçüte göre değiştirirsin?” diye sorar. Sonuç: Kerem, materyal seçimini etkileşim gereksinimine dayandırmış; etkileşimli dinlemede göz teması, dikkat, not alma ve uygun zamanda soru sorma davranışlarını yönetmiştir.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık hata, yalnızca ilgi çekici başlığa veya görüntüye bakarak materyal seçmektir. Bir içerik eğlenceli olduğu hâlde amaca, düzeye veya süreye uygun olmayabilir. İkinci hata, seçilen materyali ne olursa olsun sonuna kadar kullanmakta ısrar etmektir. Anlama gerçekleşmiyorsa materyali, yardımcı kaynağı veya dinleme biçimini değiştirmek gerekir. Etkileşimli dinlemede sürekli not tutup konuşmacıyla ilişkiyi koparmak da doğru değildir; not alma ile göz teması arasında denge kurulmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n1. Dinleme/izleme amacımı ve beklenen çıktıyı belirledim mi?\n2. Materyalin düzeyime, ilgime, ihtiyacıma ve süreme uygunluğunu kontrol ettim mi?\n3. Kaynağın kim tarafından ve hangi bağlamda hazırlandığını inceleyebildim mi?\n4. Gerekli sözlük, not kâğıdı veya grafik düzenleyiciyi seçtim mi?\n5. Etkileşimli ortamda göz teması, dikkat ve uygun zamanda soru sorma davranışlarını sürdürdüm mü?\n6. Anlamadığımı fark ettiğimde seçimimi veya çalışma biçimimi düzenledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n001__td71_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n001__td71_caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n001__td71_h_criterion","tr-g07-turkce-n001__td71_h_fit","tr-g07-turkce-n001__td71_h_risk"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_r_purpose"},{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_fit_purpose"},{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_risk_purpose"}],[{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_r_audience"},{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_fit_audience"},{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_risk_audience"}],[{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_r_reliability"},{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_fit_reliability"},{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_risk_reliability"}],[{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_r_context"},{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_fit_context"},{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_risk_context"}],[{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_r_time"},{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_fit_time"},{"key":"tr-g07-turkce-n001__td71_risk_time"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n001__td71_alt":"Tablo, dinleme veya izleme materyalini seçerken amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği, kullanım bağlamı ve süre/erişim ölçütlerini karşılaştırır; her ölçütte uygun seçimin göstergesi ile seçimi yeniden düşünmeyi gerektiren risk işareti yan yana verilir.","tr-g07-turkce-n001__td71_caption":"Dinleme/izleme materyali seçim ölçütleri","tr-g07-turkce-n001__td71_h_criterion":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n001__td71_h_fit":"Uygun seçim göstergesi","tr-g07-turkce-n001__td71_h_risk":"Seçimi yeniden düşünme işareti","tr-g07-turkce-n001__td71_r_purpose":"Amaç","tr-g07-turkce-n001__td71_fit_purpose":"Beklenen çıktıya doğrudan bilgi sağlar","tr-g07-turkce-n001__td71_risk_purpose":"Konu ilgi çekici olsa da görevin dışına çıkar","tr-g07-turkce-n001__td71_r_audience":"Hedef kitle","tr-g07-turkce-n001__td71_fit_audience":"Dil ve anlatım 7. sınıf düzeyine uygundur","tr-g07-turkce-n001__td71_risk_audience":"Aşırı teknik ya da gereğinden yüzeyseldir","tr-g07-turkce-n001__td71_r_reliability":"Kaynak güvenilirliği","tr-g07-turkce-n001__td71_fit_reliability":"Üreten kişi veya kurum ve tarih bellidir","tr-g07-turkce-n001__td71_risk_reliability":"Kaynak ve üretim bağlamı belirtilmemiştir","tr-g07-turkce-n001__td71_r_context":"Kullanım bağlamı","tr-g07-turkce-n001__td71_fit_context":"Canlı veya kayıtlı ortamın gereğine uygundur","tr-g07-turkce-n001__td71_risk_context":"Soru sorma, ses ya da görüntü koşulları yetersizdir","tr-g07-turkce-n001__td71_r_time":"Süre ve erişim","tr-g07-turkce-n001__td71_fit_time":"Ayrılan sürede erişilip tamamlanabilir","tr-g07-turkce-n001__td71_risk_time":"Süreyi aşar veya gerekli araca erişilemez"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-d-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir dinleme ya da izleme çalışmasına başlamadan önce hangi materyalin amacına, ilgine, ihtiyacına, sürene ve bulunduğun ortama uygun olduğunu belirlemeyi öğreneceksin. Dinlemenin/izlemenin etkileşimli mi yoksa etkileşimsiz mi olduğunu dikkate alacak; gerektiğinde sözlük, çalışma kâğıdı veya grafik düzenleyici gibi yardımcı kaynaklar seçeceksin. Süreç içinde materyalin işe yaramadığını fark edersen seçimini değiştirecek; etkileşimli bir ortamda konuşmacıyla göz teması kurma, uygun zamanda soru sorma ve saygılı ilişkiyi sürdürme davranışlarını da yöneteceksin. Hayat Boyu Gelişim temasında bu beceri; motivasyon, zaman yönetimi, başarı ve kişisel gelişim konularında sana gerçekten yarar sağlayacak içeriklere ulaşmana yardım eder.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Dinleme/izleme materyali seçim ölçütleri” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.","keyConcepts":"Materyal, dinlenen veya izlenen ana içeriktir; konuşma, sunum, podcast, ses kaydı, belgesel, röportaj ya da eğitim videosu olabilir. Dinleme/izleme amacı, materyalle ne yapmak istediğini gösterir: bilgi edinmek, bir yönergeyi uygulamak, görüşleri karşılaştırmak veya bir konuşmaya katılmak gibi. Etkileşimli dinleme/izlemede karşındaki kişiyle iletişim kurabilir, soru sorabilir ve geri bildirim verebilirsin. Etkileşimsiz dinleme/izlemede kayıtla doğrudan iletişim kurulmaz; gerektiğinde durdurma, yeniden dinleme veya not alma yolları kullanılır. Yardımcı kaynak, ana materyali anlamayı kolaylaştıran sözlük, genel ağ kaynağı, not kâğıdı ya da grafik düzenleyicidir. Materyalin özelliği; süresi, dili, düzeyi, kaynağının belli olup olmaması, görsel-ses kalitesi ve kullanım ortamına uygunluğu gibi niteliklerdir. Üst bilişsel izleme ise dinlerken veya izlerken “Anlıyor muyum, amacıma yaklaşıyor muyum, seçimimi değiştirmeli miyim?” diye süreci denetlemendir.","steps":"1. Görevi ve çıktıyı netleştir. “Bu materyali neden dinleyeceğim/izleyeceğim ve sonunda ne üretmem gerekiyor?” sorusunu cevapla. Örneğin amaç, zaman yönetimi konusunda üç uygulanabilir öneri belirlemek olabilir.\n2. Dinleme/izleme şeklini belirle. Canlı bir söyleşi etkileşimlidir; kayıtlı video çoğunlukla etkileşimsizdir. Bu ayrım, soru sorma ve tekrar dinleme olanaklarını değiştirir.\n3. Kendi ilgi ve ihtiyacını belirle. Konuyu yeni öğreniyorsan açıklayıcı ve düzeyine uygun bir içerik; ayrıntı arıyorsan daha kapsamlı bir içerik seçmelisin.\n4. Materyali ölçütlerle incele. Amaçla ilgisi, 7. sınıf düzeyine uygunluğu, kaynağının belirginliği, süresi, erişilebilirliği ve kullanılacağı ortamı değerlendir. Bu nottaki materyal seçim tablosu görseli, “amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği, kullanım bağlamı ve süre/erişim” ölçütlerinin uygun seçim ile riskli seçim arasındaki farkı nasıl görünür kıldığını gösterir.\n5. Yardımcı kaynakları seç. Bilmediğin kelimeler için sözlük; sebep-sonuç ilişkilerini kaydetmek için iki sütunlu bir çalışma kâğıdı; önemli noktaları düzenlemek için not kartı kullanabilirsin.\n6. Dinlemeye/izlemeye hazırlan. Etkileşimli ortamda konuşmacıyı görebileceğin bir konum seç, duruşunu ayarla, dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçın, gerektiğinde not al ve anlamadığın bölümler için uygun zamanı bekleyerek soru sor. Konuşmacının duygu ve bakış açısını anlamaya çalışmak empati kurmanı kolaylaştırır.\n7. Süreci izle ve seçimini düzenle. Materyal çok uzun, düzeyi gereğinden ağır, sesi anlaşılmaz veya amacından uzaksa başka bir materyale geçebilir; yalnızca gerekli bölümü seçebilir ya da ek bir kaynak kullanabilirsin. Seçimi değiştirmek başarısızlık değil, süreci bilinçli yönetmektir.","workedExamples":["#### Çözüm adımları: İlk olarak amaç belirlenir: Üç uygulanabilir zaman yönetimi önerisi bulmak. Süre on beş dakikadır ve çıktı kısa bir karttır. A materyali amaca doğrudan bağlı, süreye uygun ve hedef kitle bakımından öğrenciler için hazırlanmıştır. B materyali daha uzun olduğu gibi hangi bilginin kim tarafından verildiği de belli değildir. Eylül bu nedenle A materyalini seçer. Yardımcı kaynak olarak “öneri-gerekçe” başlıklı iki sütunlu bir not kâğıdı hazırlar. Dinlerken “önceliklendirme” kelimesini anlamadığını fark eder; kelimeyi not eder ve dinleme sonrasında sözlükten kontrol eder. Sonuç: Seçim, yalnızca videonun kısa olmasına değil; amaç, düzey, kaynak ve kullanım süresinin birlikte değerlendirilmesine dayandığı için uygundur.","#### Çözüm adımları: Kerem’in amacı hem ana düşünceyi anlamak hem de konuşmacıyla etkileşim kurmaktır. Canlı sunum, kayıtlı videodan farklı olarak uygun zamanda soru sormaya izin verdiği için amaca daha uygundur. Kerem konuşmacıyı görebileceği bir yere oturur, telefonu çantasına koyar ve not kartına yalnızca “hedef, adım, kontrol” başlıklarını yazar. Sunumun ortasında konuşmacı çok hızlı ilerleyince her cümleyi yazmak yerine anahtar kelimeleri kaydetmeye geçer; bu, zamana ve anlamayı izlemeye bağlı bir düzenlemedir. Anlamadığı örneği konuşmacının sözünü kesmeden not eder ve soru bölümünde “Hedef gerçekleşmezse planı hangi ölçüte göre değiştirirsin?” diye sorar. Sonuç: Kerem, materyal seçimini etkileşim gereksinimine dayandırmış; etkileşimli dinlemede göz teması, dikkat, not alma ve uygun zamanda soru sorma davranışlarını yönetmiştir."],"commonMistakes":"En sık hata, yalnızca ilgi çekici başlığa veya görüntüye bakarak materyal seçmektir. Bir içerik eğlenceli olduğu hâlde amaca, düzeye veya süreye uygun olmayabilir. İkinci hata, seçilen materyali ne olursa olsun sonuna kadar kullanmakta ısrar etmektir. Anlama gerçekleşmiyorsa materyali, yardımcı kaynağı veya dinleme biçimini değiştirmek gerekir. Etkileşimli dinlemede sürekli not tutup konuşmacıyla ilişkiyi koparmak da doğru değildir; not alma ile göz teması arasında denge kurulmalıdır.","selfCheck":["Dinleme/izleme amacımı ve beklenen çıktıyı belirledim mi?","Materyalin düzeyime, ilgime, ihtiyacıma ve süreme uygunluğunu kontrol ettim mi?","Kaynağın kim tarafından ve hangi bağlamda hazırlandığını inceleyebildim mi?","Gerekli sözlük, not kâğıdı veya grafik düzenleyiciyi seçtim mi?","Etkileşimli ortamda göz teması, dikkat ve uygun zamanda soru sorma davranışlarını sürdürdüm mü?","Anlamadığımı fark ettiğimde seçimimi veya çalışma biçimimi düzenledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme: T.D.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d8104f2720bd2ba08c19260c6f14ba37654b856f45c54231497194b706773053","reviewDecisionSha256":"15ecacb8408a510e97fd755938552f9d08a56711e88d0d1c78e5cb870195b4fc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d8104f2720bd2ba08c19260c6f14ba37654b856f45c54231497194b706773053","reviewedHash":"sha256:d8104f2720bd2ba08c19260c6f14ba37654b856f45c54231497194b706773053","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:15ecacb8408a510e97fd755938552f9d08a56711e88d0d1c78e5cb870195b4fc; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n001","contentProjectionSha256":"d8104f2720bd2ba08c19260c6f14ba37654b856f45c54231497194b706773053","reviewDecisionSha256":"15ecacb8408a510e97fd755938552f9d08a56711e88d0d1c78e5cb870195b4fc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n002","noteId":"tr.g07.turkce.n002","noteKey":"tr.g07.turkce.n002","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-16","title":"Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.D.7.16","objective":"T.D.7.16","objectiveCodes":["T.D.7.16"],"objectives":["T.D.7.16"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nDinlediğin veya izlediğin metnin türünü dikkate alarak bölümlerini belirlemeyi ve bu bölümlerin birbirine nasıl bağlandığını çözümlemeyi öğreneceksin. Bilgilendirici metinlerde giriş, gelişme ve sonuç; öyküleyici metinlerde serim, düğüm ve çözüm bölümlerini işlevlerine göre ayıracaksın. Bölümler arasındaki geçişlerin uygunluğunu, düşünce ya da olay akışının tutarlılığını ve bölümlerde değişen duygu durumlarını inceleyeceksin. Böylece bir metni yalnızca parçalara ayırmakla kalmayacak, parçaların ortak bir anlam bütününü nasıl kurduğunu göreceksin.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Bilgilendirici metinde bölüm işlevleri” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.\n\n## Temel kavramlar\nÇözümleme, bir bütünü oluşturan parçaları belirleyip parçalar arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bilgilendirici metnin giriş bölümünde konu, amaç veya temel soru tanıtılır. Gelişme bölümünde açıklamalar, nedenler, sonuçlar, örnekler ve ayrıntılar sunulur. Sonuç bölümünde temel düşünce toparlanır, bir yargıya veya öneriye bağlanır. Öyküleyici metnin serim bölümünde kişi, yer, zaman ve başlangıç durumu tanıtılır. Düğüm bölümünde çatışma, güçlük veya merak unsuru gelişir. Çözüm bölümünde olayın ulaştığı sonuç ve değişim görülür. Geçiş, bir bölümden diğerine yönelten söz, cümle veya olay değişimidir. Tutarlılık, düşünce ve olayların birbirini çelişkisiz ve anlamlı biçimde izlemesidir. Bölümün işlevi, o parçanın metnin bütünü içinde ne yaptığını gösterir; bölümün uzunluğu tek başına işlevi belirlemez.\n\n## Adım adım anlatım\n1. Metnin türünü belirle. Amaç bilgi vermek ve açıklamak mı, yoksa kişiler ve olaylar çevresinde bir yaşantı anlatmak mı? Tür, kullanacağın bölüm adlarını değiştirir.\n2. Başlangıç işaretlerini dinle. Konunun tanıtılması, temel sorunun ortaya atılması veya kişi-yer-zaman bilgisinin verilmesi ilk bölümün sınırını gösterir.\n3. Değişim noktalarını yakala. Yeni bir nedenin açıklanması, sorunun büyümesi, zamanın ilerlemesi, duygunun değişmesi ya da çözüm önerisine geçilmesi bölüm değişimine işaret edebilir.\n4. Her bölümün ana işini bir cümleyle yaz. “Konu tanıtılıyor”, “sorunun nedenleri ve örnekleri açıklanıyor”, “öneriyle toparlanıyor” gibi işlev cümleleri kullan.\n5. Bölümleri doğru adlandır. Bilgilendirici metinde giriş-gelişme-sonuç; öyküleyici metinde serim-düğüm-çözüm adlarını kullan.\n6. Bağlantıları incele. İkinci bölüm birincide tanıtılan konuyu geliştiriyor mu? Son bölüm önceki düşünce veya olayı anlamlı biçimde tamamlıyor mu? Geçişler ani ve kopuk mu, yoksa hazırlayıcı mı?\n7. Düşünce/olay ve duygu akışını kontrol et. Özellikle dinleme/izleme metinlerinde ses tonu ve görsel değişimler de bölümdeki duygu değişimini fark etmene yardım edebilir; ancak bölüm kararını metnin işleviyle birlikte vermelisin.\n8. Bütünü yeniden kur. Bölüm özetlerini sırayla okuyup metnin genel akışını tek bir zincir hâlinde açıklayabilmelisin. Bu nottaki yapı akışı görseli, bilgilendirici bir metinde girişin konuyu açması, gelişmenin neden ve örneklerle genişletmesi, sonucun ise düşünceyi toparlaması arasındaki bağlantıyı gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Bir sesli anlatımın ilk bölümünde “Bir hedefe ulaşmak için büyük adımlar atmak gerektiği düşünülür; oysa küçük ve düzenli adımlar planı sürdürülebilir kılabilir.” denmektedir. İkinci bölümde bir öğrencinin haftalık hedefini günlük görevlere ayırması, ilerlemesini her akşam kontrol etmesi ve zorlandığında görev süresini azaltması örneklerle açıklanır. Son bölümde “Önemli olan kusursuz bir plan değil, izlenebilen ve gerektiğinde değiştirilebilen bir plandır.” yargısı verilir.\n#### Çözüm adımları: Metin bilgi vermekte ve bir düşünceyi açıklamaktadır; bu nedenle bilgilendirici metindir. İlk bölüm konuyu ve temel görüşü tanıttığı için giriş olur. İkinci bölüm açıklama ve örneklerle düşünceyi genişlettiği için gelişmedir. Son bölüm önceki açıklamaları ortak bir yargıda topladığı için sonuçtur. Bağlantı tutarlıdır: girişteki “küçük adım” düşüncesi gelişmede örneklenmiş, sonuçta planın izlenebilir ve değiştirilebilir olmasıyla tamamlanmıştır. Sonuç: Bölümler paragraf sayısına göre değil, metindeki işlevlerine göre belirlenmiştir.\n\n### Örnek 2: Bir kısa filmde Mina, yeni bir enstrüman öğrenmek için kursa başlar; ilk sahnelerde Mina, ailesi ve kurs ortamı tanıtılır. Daha sonra Mina birkaç kez hata yapar, topluluk önünde çalmaktan çekinir ve çalışmayı bırakmayı düşünür. Öğretmeninin küçük hedefler koyma önerisini uygular; her gün kısa süre çalışır ve dönem sonu gösterisinde parçayı tamamlar.\n#### Çözüm adımları: Metin kişiler ve olaylar çevresinde ilerlediği için öyküleyicidir. Mina’nın, yerin ve başlangıç durumunun tanıtıldığı kısım serimdir. Hatalar, çekinme ve bırakma düşüncesi çatışmayı büyüttüğü için düğümdür. Küçük hedeflerin uygulanması ve gösteride parçanın tamamlanması çözüm bölümüdür. Duygu akışı da bölümleri destekler: başlangıçta merak, düğümde kaygı ve umutsuzluk, çözümde güven ve rahatlama vardır. Olay bağlantısı tutarlıdır; çözüm, düğümdeki güçlüğe doğrudan cevap verir. Sonuç: Bölüm adları, olayın işlevi ve değişimi üzerinden gerekçelendirilmiştir.\n\n## Sık yapılan hata\nMetindeki her paragrafı ayrı bir bölüm sanmak yanlıştır; bir bölüm birden fazla paragraf veya sahneden oluşabilir. Bilgilendirici metne serim-düğüm-çözüm, öyküleyici metne giriş-gelişme-sonuç adlarını düşünmeden vermek de türü göz ardı etmektir. Son cümleyi otomatik olarak “sonuç” saymak başka bir hatadır; son parçanın önceki düşünceyi veya olayı tamamlayan bir işlevi olmalıdır. Ayrıca bölümleri adlandırıp aralarındaki bağlantıyı incelememek çözümlemeyi eksik bırakır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n1. Metnin bilgilendirici mi öyküleyici mi olduğunu belirledim mi?\n2. Bölüm sınırlarını uzunluğa değil, işlev değişimine göre belirledim mi?\n3. Bilgilendirici metinde giriş-gelişme-sonuç işlevlerini açıklayabildim mi?\n4. Öyküleyici metinde serim-düğüm-çözüm ilişkisini gösterebildim mi?\n5. Geçişlerin ve düşünce/olay akışının tutarlı olup olmadığını inceledim mi?\n6. Her bölümün metnin bütününe katkısını bir cümleyle ifade ettim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n002__td716_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n002__td716_caption","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n002__td716_n_intro"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n002__td716_n_body"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n002__td716_n_end"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n002__td716_e_expand"},{"from":"n2","to":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n002__td716_e_complete"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n002__td716_alt":"Akış, bilgilendirici metnin giriş bölümünde konu ve amacın tanıtıldığını, gelişme bölümünde nedenlerin, açıklamaların ve örneklerin işlendiğini, sonuç bölümünde ise temel düşüncenin toparlanarak bir yargı veya öneriye bağlandığını gösterir; oklar düşünce akışının bölümler arasında sürmesi gerektiğini belirtir.","tr-g07-turkce-n002__td716_caption":"Bilgilendirici metinde bölüm işlevleri","tr-g07-turkce-n002__td716_n_intro":"Giriş: konu, amaç veya temel soru tanıtılır","tr-g07-turkce-n002__td716_n_body":"Gelişme: nedenler, açıklamalar ve örnekler işlenir","tr-g07-turkce-n002__td716_n_end":"Sonuç: düşünce toparlanır ve yargıya bağlanır","tr-g07-turkce-n002__td716_e_expand":"konuyu geliştirir","tr-g07-turkce-n002__td716_e_complete":"düşünceyi tamamlar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-d-7-16-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinlediğin veya izlediğin metnin türünü dikkate alarak bölümlerini belirlemeyi ve bu bölümlerin birbirine nasıl bağlandığını çözümlemeyi öğreneceksin. Bilgilendirici metinlerde giriş, gelişme ve sonuç; öyküleyici metinlerde serim, düğüm ve çözüm bölümlerini işlevlerine göre ayıracaksın. Bölümler arasındaki geçişlerin uygunluğunu, düşünce ya da olay akışının tutarlılığını ve bölümlerde değişen duygu durumlarını inceleyeceksin. Böylece bir metni yalnızca parçalara ayırmakla kalmayacak, parçaların ortak bir anlam bütününü nasıl kurduğunu göreceksin.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Bilgilendirici metinde bölüm işlevleri” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.","keyConcepts":"Çözümleme, bir bütünü oluşturan parçaları belirleyip parçalar arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bilgilendirici metnin giriş bölümünde konu, amaç veya temel soru tanıtılır. Gelişme bölümünde açıklamalar, nedenler, sonuçlar, örnekler ve ayrıntılar sunulur. Sonuç bölümünde temel düşünce toparlanır, bir yargıya veya öneriye bağlanır. Öyküleyici metnin serim bölümünde kişi, yer, zaman ve başlangıç durumu tanıtılır. Düğüm bölümünde çatışma, güçlük veya merak unsuru gelişir. Çözüm bölümünde olayın ulaştığı sonuç ve değişim görülür. Geçiş, bir bölümden diğerine yönelten söz, cümle veya olay değişimidir. Tutarlılık, düşünce ve olayların birbirini çelişkisiz ve anlamlı biçimde izlemesidir. Bölümün işlevi, o parçanın metnin bütünü içinde ne yaptığını gösterir; bölümün uzunluğu tek başına işlevi belirlemez.","steps":"1. Metnin türünü belirle. Amaç bilgi vermek ve açıklamak mı, yoksa kişiler ve olaylar çevresinde bir yaşantı anlatmak mı? Tür, kullanacağın bölüm adlarını değiştirir.\n2. Başlangıç işaretlerini dinle. Konunun tanıtılması, temel sorunun ortaya atılması veya kişi-yer-zaman bilgisinin verilmesi ilk bölümün sınırını gösterir.\n3. Değişim noktalarını yakala. Yeni bir nedenin açıklanması, sorunun büyümesi, zamanın ilerlemesi, duygunun değişmesi ya da çözüm önerisine geçilmesi bölüm değişimine işaret edebilir.\n4. Her bölümün ana işini bir cümleyle yaz. “Konu tanıtılıyor”, “sorunun nedenleri ve örnekleri açıklanıyor”, “öneriyle toparlanıyor” gibi işlev cümleleri kullan.\n5. Bölümleri doğru adlandır. Bilgilendirici metinde giriş-gelişme-sonuç; öyküleyici metinde serim-düğüm-çözüm adlarını kullan.\n6. Bağlantıları incele. İkinci bölüm birincide tanıtılan konuyu geliştiriyor mu? Son bölüm önceki düşünce veya olayı anlamlı biçimde tamamlıyor mu? Geçişler ani ve kopuk mu, yoksa hazırlayıcı mı?\n7. Düşünce/olay ve duygu akışını kontrol et. Özellikle dinleme/izleme metinlerinde ses tonu ve görsel değişimler de bölümdeki duygu değişimini fark etmene yardım edebilir; ancak bölüm kararını metnin işleviyle birlikte vermelisin.\n8. Bütünü yeniden kur. Bölüm özetlerini sırayla okuyup metnin genel akışını tek bir zincir hâlinde açıklayabilmelisin. Bu nottaki yapı akışı görseli, bilgilendirici bir metinde girişin konuyu açması, gelişmenin neden ve örneklerle genişletmesi, sonucun ise düşünceyi toparlaması arasındaki bağlantıyı gösterir.","workedExamples":["#### Çözüm adımları: Metin bilgi vermekte ve bir düşünceyi açıklamaktadır; bu nedenle bilgilendirici metindir. İlk bölüm konuyu ve temel görüşü tanıttığı için giriş olur. İkinci bölüm açıklama ve örneklerle düşünceyi genişlettiği için gelişmedir. Son bölüm önceki açıklamaları ortak bir yargıda topladığı için sonuçtur. Bağlantı tutarlıdır: girişteki “küçük adım” düşüncesi gelişmede örneklenmiş, sonuçta planın izlenebilir ve değiştirilebilir olmasıyla tamamlanmıştır. Sonuç: Bölümler paragraf sayısına göre değil, metindeki işlevlerine göre belirlenmiştir.","#### Çözüm adımları: Metin kişiler ve olaylar çevresinde ilerlediği için öyküleyicidir. Mina’nın, yerin ve başlangıç durumunun tanıtıldığı kısım serimdir. Hatalar, çekinme ve bırakma düşüncesi çatışmayı büyüttüğü için düğümdür. Küçük hedeflerin uygulanması ve gösteride parçanın tamamlanması çözüm bölümüdür. Duygu akışı da bölümleri destekler: başlangıçta merak, düğümde kaygı ve umutsuzluk, çözümde güven ve rahatlama vardır. Olay bağlantısı tutarlıdır; çözüm, düğümdeki güçlüğe doğrudan cevap verir. Sonuç: Bölüm adları, olayın işlevi ve değişimi üzerinden gerekçelendirilmiştir."],"commonMistakes":"Metindeki her paragrafı ayrı bir bölüm sanmak yanlıştır; bir bölüm birden fazla paragraf veya sahneden oluşabilir. Bilgilendirici metne serim-düğüm-çözüm, öyküleyici metne giriş-gelişme-sonuç adlarını düşünmeden vermek de türü göz ardı etmektir. Son cümleyi otomatik olarak “sonuç” saymak başka bir hatadır; son parçanın önceki düşünceyi veya olayı tamamlayan bir işlevi olmalıdır. Ayrıca bölümleri adlandırıp aralarındaki bağlantıyı incelememek çözümlemeyi eksik bırakır.","selfCheck":["Metnin bilgilendirici mi öyküleyici mi olduğunu belirledim mi?","Bölüm sınırlarını uzunluğa değil, işlev değişimine göre belirledim mi?","Bilgilendirici metinde giriş-gelişme-sonuç işlevlerini açıklayabildim mi?","Öyküleyici metinde serim-düğüm-çözüm ilişkisini gösterebildim mi?","Geçişlerin ve düşünce/olay akışının tutarlı olup olmadığını inceledim mi?","Her bölümün metnin bütününe katkısını bir cümleyle ifade ettim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.D.7.16","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1a30a1c8443a07e032ee24ab257681b689cc1c3c1de7cc9115dd9e40091171db","reviewDecisionSha256":"1cbe0f85ccad8e6df320f7899b11eebad689c87e259b910e5574bd1a57e6046a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1a30a1c8443a07e032ee24ab257681b689cc1c3c1de7cc9115dd9e40091171db","reviewedHash":"sha256:1a30a1c8443a07e032ee24ab257681b689cc1c3c1de7cc9115dd9e40091171db","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1cbe0f85ccad8e6df320f7899b11eebad689c87e259b910e5574bd1a57e6046a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n002","contentProjectionSha256":"1a30a1c8443a07e032ee24ab257681b689cc1c3c1de7cc9115dd9e40091171db","reviewDecisionSha256":"1cbe0f85ccad8e6df320f7899b11eebad689c87e259b910e5574bd1a57e6046a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n003","noteId":"tr.g07.turkce.n003","noteKey":"tr.g07.turkce.n003","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-2","title":"Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.D.7.2","objective":"T.D.7.2","objectiveCodes":["T.D.7.2"],"objectives":["T.D.7.2"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nDinleme/izleme amacına, metnin özelliğine, süreye ve ortama göre uygun strateji ile yöntemi seçmeyi; seçimin işe yarayıp yaramadığını izleyerek gerektiğinde değiştirmeyi öğreneceksin. 7. sınıf düzeyinde özellikle sebep-sonuç ve problem-çözüm yapılarındaki bilgileri çözümleme ve düzenleme stratejilerine odaklanacaksın. Not alarak, katılımlı, katılımsız, grup hâlinde, empati kurarak, seçici veya yaratıcı dinleme/izleme yöntemlerinden uygun olanı bilinçli biçimde kullanacaksın. Böylece motivasyon, zaman yönetimi ve kişisel gelişim konulu bir içeriği yalnızca duymakla kalmayacak, amacına uygun bir düşünme planıyla işleyeceksin.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Strateji ve yöntem seçimi karar akışı” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.\n\n## Temel kavramlar\nStrateji, anlamayı sağlayan zihinsel plandır. “Metindeki nedenleri ve sonuçları ayıracağım” ya da “Sorunu, nedenlerini ve önerilen çözümleri düzenleyeceğim” biçimindeki kararlar stratejidir. Yöntem, bu planı uygulama biçimidir; not alarak, seçici, katılımlı veya grup hâlinde dinleme gibi. Sebep-sonuç yapısında bir durumun neden gerçekleştiği ve hangi sonuçları doğurduğu açıklanır. Problem-çözüm yapısında bir sorun tanıtılır, nedenleri ele alınır ve bir ya da daha fazla çözüm önerilir. Etkileşimli dinlemede konuşmacıyla iletişim kurulabilir; etkileşimsiz dinlemede kayıt üzerinde durdurma, yeniden dinleme ve bölüm seçme olanakları kullanılabilir. Üst bilişsel izleme, “Metnin yapısını doğru belirledim mi, önemli bilgileri ayırabiliyor muyum, seçtiğim yöntem amacıma hizmet ediyor mu?” sorularıyla kendi anlamanı denetlemendir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. Amacı belirle. Bilgi toplamak, bir soruna çözüm bulmak, konuşmaya katılmak veya yaratıcı bir ürün hazırlamak farklı seçimler gerektirir.\n2. Dinleme/izleme şeklini ve koşullarını incele. İçerik canlı mı kayıtlı mı, süre ne kadar, yeniden dinleme olanağın var mı, tek başına mı grupla mı çalışacaksın?\n3. Metnin baskın yapısını fark et. “Çünkü, bu yüzden, sonucunda” gibi ilişkiler sebep-sonuca; “sorun, güçlük, çözüm, öneri” gibi ilişkiler problem-çözüme yöneltebilir. Yalnızca bir kelimeye değil, metnin bütünündeki ilişkiye bak.\n4. Stratejiyi seç. Sebep-sonuç metninde neden ve sonuçları ayrı alanlara yerleştir; problem-çözüm metninde problem, neden, çözüm ve beklenen sonucu düzenle.\n5. Yöntemi seç. Ayrıntı toplamak için not alarak; yalnızca belirli bilgileri bulmak için seçici; canlı konuşmada soru ve geri bildirim için katılımlı; farklı görüşleri birleştirmek için grup hâlinde; kişinin duygu ve bakış açısını anlamak için empati kurarak; içeriği yeni bir ürünle geliştirmek için yaratıcı dinleme/izleme kullanılabilir.\n6. Uygulama aracını belirle. İki sütunlu sebep-sonuç tablosu, problem-çözüm şeması veya anahtar kelime notu kullanabilirsin.\n7. Anlamanı izle. Her bölüm sonunda “Bir neden-sonuç çifti söyleyebiliyor muyum?” ya da “Sorun ile çözümü karıştırıyor muyum?” diye kontrol et.\n8. Gerektiğinde değiştir. Notlar ayrıntıda boğuluyorsa seçici dinlemeye geç; çözümün gerekçesini kaçırdıysan ilgili bölümü yeniden dinle; canlı ortamda uygun zamanda açıklayıcı soru sor. Bu nottaki karar akışı görseli, amaçtan başlayıp metin yapısı, süre/ortam, strateji, yöntem ve üst bilişsel düzenleme basamaklarına nasıl ilerlediğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Bir podcast bölümünde “Erteleme alışkanlığının çalışma planına etkileri” anlatılmaktadır. Öğrenciden ertelemenin iki nedenini ve iki sonucunu belirlemesi istenir. Kayıt altı dakikadır ve yeniden dinlenebilir.\n#### Çözüm adımları: Amaç, neden-sonuç ilişkilerini bulmaktır. Bu nedenle strateji olarak sebep-sonuç yapısını çözümleme ve bilgileri iki sütunda düzenleme seçilir. Yöntem olarak not alarak ve seçici dinleme birlikte kullanılır; öğrenci yalnızca neden ve sonuç bildiren cümlelere odaklanır. İlk dinlemede “görevleri belirsiz bırakma” nedenini ve “işlerin son güne birikmesi” sonucunu kaydeder. İkinci ilişkide konuşmacı hızlı ilerlediği için öğrenci anlama kontrolünde boşluk fark eder. İlgili bölümü yeniden dinler ve “başlama zamanını sürekli erteleme” ile “kaygının artması” ilişkisini tamamlar. Sonuç: Strateji metnin yapısına, yöntem ise kayıt koşullarına ve görevin ayrıntı düzeyine uygundur; yeniden dinleme, üst bilişsel izlemeye bağlı bir düzenlemedir.\n\n### Örnek 2: Sınıfta “Bir çalışma grubunda görevler zamanında tamamlanmıyor” konulu canlı bir tartışma yapılacaktır. Öğrencinin sorunu anlaması, önerilen çözümleri ayırması ve bir soruyla tartışmaya katılması beklenmektedir.\n#### Çözüm adımları: Metin yapısı problem-çözümdür. Öğrenci problem, olası neden, çözüm önerisi ve beklenen sonuç başlıklarından oluşan bir şema hazırlar. Yöntem olarak katılımlı, grup hâlinde ve empati kurarak dinlemeyi seçer; çünkü hem görüşleri anlaması hem de ilişkiyi sürdürmesi gerekir. Bir arkadaş “Görevler açık paylaşılmadığı için bazı kişiler ne yapacağını bilmiyor.” dediğinde bunu neden bölümüne yazar. “Her görev için sorumlu ve teslim zamanı belirleyelim.” önerisini çözüm bölümüne kaydeder. Başka bir önerinin sorunla ilgisini kuramadığında konuşmacının sözünü kesmez; uygun zamanda “Bu öneri görevlerin gecikmesini nasıl azaltacak?” diye sorar. Sonuç: Öğrenci yalnızca not almamış, problem-çözüm stratejisini etkileşimli yönteme bağlamış ve gerektiğinde soru yoluyla anlamını düzenlemiştir.\n\n## Sık yapılan hata\nStrateji ile yöntemi aynı şey sanmak sık rastlanan bir hatadır. “Not almak” bir uygulama yöntemidir; “sebep ve sonuçları ayırarak bilgiyi düzenlemek” ise zihinsel stratejidir. Her metinde alışkanlıkla aynı yöntemi kullanmak da yanlıştır. Örneğin yalnızca belirli bir öneriyi bulman gerekiyorsa her cümleyi yazmak zaman kaybettirir. Bir başka hata, seçimin işe yaramadığını fark ettiği hâlde yöntemi değiştirmemektir. Dinleme sürecini yönetmek, başta verilen karara körü körüne bağlı kalmak değil; kanıta göre ayarlama yapmaktır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n1. Dinleme/izleme amacımı ve ortam koşullarını analiz ettim mi?\n2. Metnin sebep-sonuç mu, problem-çözüm mü ağırlıklı olduğunu kanıtla belirledim mi?\n3. Strateji ile yöntemin görevlerini ayırabildim mi?\n4. Seçtiğim yöntemin süreye ve etkileşim biçimine uygunluğunu kontrol ettim mi?\n5. Anladığımı belirli aralıklarla denetledim mi?\n6. Gerekirse yeniden dinleme, soru sorma veya yöntem değiştirme kararı aldım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_caption","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_n_purpose"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_n_structure"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_n_conditions"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_n_strategy"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_n_method"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_n_monitor"},{"id":"n7","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_n_adjust"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_e_analyze"},{"from":"n2","to":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_e_check"},{"from":"n3","to":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_e_choose"},{"from":"n4","to":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_e_apply"},{"from":"n5","to":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_e_observe"},{"from":"n6","to":"n7","labelKey":"tr-g07-turkce-n003__td72_e_if_needed"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n003__td72_alt":"Akış, dinleme veya izleme amacının belirlenmesinden metnin sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısının fark edilmesine, süre ve ortamın incelenmesine, uygun strateji ve yöntemin seçilmesine, anlamanın izlenmesine ve gerekirse seçimin değiştirilmesine ilerler.","tr-g07-turkce-n003__td72_caption":"Strateji ve yöntem seçimi karar akışı","tr-g07-turkce-n003__td72_n_purpose":"Amaç ve beklenen çıktı","tr-g07-turkce-n003__td72_n_structure":"Metin yapısı: sebep-sonuç veya problem-çözüm","tr-g07-turkce-n003__td72_n_conditions":"Süre, ortam ve etkileşim biçimi","tr-g07-turkce-n003__td72_n_strategy":"Strateji: yapıyı çözümle ve bilgiyi düzenle","tr-g07-turkce-n003__td72_n_method":"Yöntem: not alarak, seçici, katılımlı ve diğerleri","tr-g07-turkce-n003__td72_n_monitor":"Anlamayı ve amaca ulaşmayı izle","tr-g07-turkce-n003__td72_n_adjust":"Gerekirse strateji veya yöntemi değiştir","tr-g07-turkce-n003__td72_e_analyze":"analiz et","tr-g07-turkce-n003__td72_e_check":"koşulları kontrol et","tr-g07-turkce-n003__td72_e_choose":"uygun stratejiyi seç","tr-g07-turkce-n003__td72_e_apply":"yöntemle uygula","tr-g07-turkce-n003__td72_e_observe":"kanıt topla","tr-g07-turkce-n003__td72_e_if_needed":"ihtiyaç varsa uyarla"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-d-7-2-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinleme/izleme amacına, metnin özelliğine, süreye ve ortama göre uygun strateji ile yöntemi seçmeyi; seçimin işe yarayıp yaramadığını izleyerek gerektiğinde değiştirmeyi öğreneceksin. 7. sınıf düzeyinde özellikle sebep-sonuç ve problem-çözüm yapılarındaki bilgileri çözümleme ve düzenleme stratejilerine odaklanacaksın. Not alarak, katılımlı, katılımsız, grup hâlinde, empati kurarak, seçici veya yaratıcı dinleme/izleme yöntemlerinden uygun olanı bilinçli biçimde kullanacaksın. Böylece motivasyon, zaman yönetimi ve kişisel gelişim konulu bir içeriği yalnızca duymakla kalmayacak, amacına uygun bir düşünme planıyla işleyeceksin.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Strateji ve yöntem seçimi karar akışı” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.","keyConcepts":"Strateji, anlamayı sağlayan zihinsel plandır. “Metindeki nedenleri ve sonuçları ayıracağım” ya da “Sorunu, nedenlerini ve önerilen çözümleri düzenleyeceğim” biçimindeki kararlar stratejidir. Yöntem, bu planı uygulama biçimidir; not alarak, seçici, katılımlı veya grup hâlinde dinleme gibi. Sebep-sonuç yapısında bir durumun neden gerçekleştiği ve hangi sonuçları doğurduğu açıklanır. Problem-çözüm yapısında bir sorun tanıtılır, nedenleri ele alınır ve bir ya da daha fazla çözüm önerilir. Etkileşimli dinlemede konuşmacıyla iletişim kurulabilir; etkileşimsiz dinlemede kayıt üzerinde durdurma, yeniden dinleme ve bölüm seçme olanakları kullanılabilir. Üst bilişsel izleme, “Metnin yapısını doğru belirledim mi, önemli bilgileri ayırabiliyor muyum, seçtiğim yöntem amacıma hizmet ediyor mu?” sorularıyla kendi anlamanı denetlemendir.","steps":"1. Amacı belirle. Bilgi toplamak, bir soruna çözüm bulmak, konuşmaya katılmak veya yaratıcı bir ürün hazırlamak farklı seçimler gerektirir.\n2. Dinleme/izleme şeklini ve koşullarını incele. İçerik canlı mı kayıtlı mı, süre ne kadar, yeniden dinleme olanağın var mı, tek başına mı grupla mı çalışacaksın?\n3. Metnin baskın yapısını fark et. “Çünkü, bu yüzden, sonucunda” gibi ilişkiler sebep-sonuca; “sorun, güçlük, çözüm, öneri” gibi ilişkiler problem-çözüme yöneltebilir. Yalnızca bir kelimeye değil, metnin bütünündeki ilişkiye bak.\n4. Stratejiyi seç. Sebep-sonuç metninde neden ve sonuçları ayrı alanlara yerleştir; problem-çözüm metninde problem, neden, çözüm ve beklenen sonucu düzenle.\n5. Yöntemi seç. Ayrıntı toplamak için not alarak; yalnızca belirli bilgileri bulmak için seçici; canlı konuşmada soru ve geri bildirim için katılımlı; farklı görüşleri birleştirmek için grup hâlinde; kişinin duygu ve bakış açısını anlamak için empati kurarak; içeriği yeni bir ürünle geliştirmek için yaratıcı dinleme/izleme kullanılabilir.\n6. Uygulama aracını belirle. İki sütunlu sebep-sonuç tablosu, problem-çözüm şeması veya anahtar kelime notu kullanabilirsin.\n7. Anlamanı izle. Her bölüm sonunda “Bir neden-sonuç çifti söyleyebiliyor muyum?” ya da “Sorun ile çözümü karıştırıyor muyum?” diye kontrol et.\n8. Gerektiğinde değiştir. Notlar ayrıntıda boğuluyorsa seçici dinlemeye geç; çözümün gerekçesini kaçırdıysan ilgili bölümü yeniden dinle; canlı ortamda uygun zamanda açıklayıcı soru sor. Bu nottaki karar akışı görseli, amaçtan başlayıp metin yapısı, süre/ortam, strateji, yöntem ve üst bilişsel düzenleme basamaklarına nasıl ilerlediğini gösterir.","workedExamples":["#### Çözüm adımları: Amaç, neden-sonuç ilişkilerini bulmaktır. Bu nedenle strateji olarak sebep-sonuç yapısını çözümleme ve bilgileri iki sütunda düzenleme seçilir. Yöntem olarak not alarak ve seçici dinleme birlikte kullanılır; öğrenci yalnızca neden ve sonuç bildiren cümlelere odaklanır. İlk dinlemede “görevleri belirsiz bırakma” nedenini ve “işlerin son güne birikmesi” sonucunu kaydeder. İkinci ilişkide konuşmacı hızlı ilerlediği için öğrenci anlama kontrolünde boşluk fark eder. İlgili bölümü yeniden dinler ve “başlama zamanını sürekli erteleme” ile “kaygının artması” ilişkisini tamamlar. Sonuç: Strateji metnin yapısına, yöntem ise kayıt koşullarına ve görevin ayrıntı düzeyine uygundur; yeniden dinleme, üst bilişsel izlemeye bağlı bir düzenlemedir.","#### Çözüm adımları: Metin yapısı problem-çözümdür. Öğrenci problem, olası neden, çözüm önerisi ve beklenen sonuç başlıklarından oluşan bir şema hazırlar. Yöntem olarak katılımlı, grup hâlinde ve empati kurarak dinlemeyi seçer; çünkü hem görüşleri anlaması hem de ilişkiyi sürdürmesi gerekir. Bir arkadaş “Görevler açık paylaşılmadığı için bazı kişiler ne yapacağını bilmiyor.” dediğinde bunu neden bölümüne yazar. “Her görev için sorumlu ve teslim zamanı belirleyelim.” önerisini çözüm bölümüne kaydeder. Başka bir önerinin sorunla ilgisini kuramadığında konuşmacının sözünü kesmez; uygun zamanda “Bu öneri görevlerin gecikmesini nasıl azaltacak?” diye sorar. Sonuç: Öğrenci yalnızca not almamış, problem-çözüm stratejisini etkileşimli yönteme bağlamış ve gerektiğinde soru yoluyla anlamını düzenlemiştir."],"commonMistakes":"Strateji ile yöntemi aynı şey sanmak sık rastlanan bir hatadır. “Not almak” bir uygulama yöntemidir; “sebep ve sonuçları ayırarak bilgiyi düzenlemek” ise zihinsel stratejidir. Her metinde alışkanlıkla aynı yöntemi kullanmak da yanlıştır. Örneğin yalnızca belirli bir öneriyi bulman gerekiyorsa her cümleyi yazmak zaman kaybettirir. Bir başka hata, seçimin işe yaramadığını fark ettiği hâlde yöntemi değiştirmemektir. Dinleme sürecini yönetmek, başta verilen karara körü körüne bağlı kalmak değil; kanıta göre ayarlama yapmaktır.","selfCheck":["Dinleme/izleme amacımı ve ortam koşullarını analiz ettim mi?","Metnin sebep-sonuç mu, problem-çözüm mü ağırlıklı olduğunu kanıtla belirledim mi?","Strateji ile yöntemin görevlerini ayırabildim mi?","Seçtiğim yöntemin süreye ve etkileşim biçimine uygunluğunu kontrol ettim mi?","Anladığımı belirli aralıklarla denetledim mi?","Gerekirse yeniden dinleme, soru sorma veya yöntem değiştirme kararı aldım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme: T.D.7.2","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3d1966bbd4d785d1383701e1888e40868eab0f2fbce0572483b4ebbc481be8bc","reviewDecisionSha256":"742d2d03b2312780cb84e6f8b479dbe19b938f5228086bb4d4444051224975e9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3d1966bbd4d785d1383701e1888e40868eab0f2fbce0572483b4ebbc481be8bc","reviewedHash":"sha256:3d1966bbd4d785d1383701e1888e40868eab0f2fbce0572483b4ebbc481be8bc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:742d2d03b2312780cb84e6f8b479dbe19b938f5228086bb4d4444051224975e9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n003","contentProjectionSha256":"3d1966bbd4d785d1383701e1888e40868eab0f2fbce0572483b4ebbc481be8bc","reviewDecisionSha256":"742d2d03b2312780cb84e6f8b479dbe19b938f5228086bb4d4444051224975e9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n004","noteId":"tr.g07.turkce.n004","noteKey":"tr.g07.turkce.n004","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-27","title":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectiveCodes":["T.D.7.27"],"objectives":["T.D.7.27"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir dinleme/izleme çalışmasından sonra kendi sürecini kanıtlara dayanarak değerlendirmeyi; güçlü yönlerin ile gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirmeyi; bir sonraki çalışmada neyi sürdüreceğine ve neyi değiştireceğine karar vermeyi öğreneceksin. Öz yansıtma, “İyiydim.” ya da “Başarısızdım.” gibi genel bir yargı vermek değildir. Hedef, uygulama ve elde edilen kanıtları karşılaştırarak dinleyici/izleyici kimliğini bilinçli biçimde geliştirmektir. Hayat Boyu Gelişim temasında bu süreç; öz eleştiri, öz güven, öz yeterlilik, sorumluluk ve kendini uyarlama becerileriyle doğrudan ilişkilidir.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Kanıta dayalı öz yansıtma döngüsü” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.\n\n## Temel kavramlar\nHedef, dinleme/izleme sonunda ulaşmak istediğin somut sonuçtur. Kanıt; notların, cevapların, tamamladığın şema, sorduğun soru, kaçırdığın bölüm veya öğretmen/arkadaş geri bildirimi gibi değerlendirilebilir veridir. Güçlü yön, hedefe ulaşmana yardım eden davranıştır. Gelişmeye açık yön, değiştirildiğinde performansı artırabilecek davranış veya seçimdir. Gerekçe, değerlendirmeyi kanıta bağlayan “çünkü” açıklamasıdır. Tedbir, gelişmeye açık yönü desteklemek için alınan somut önlemdir. Aktarma, işe yarayan güçlü yönü sonraki çalışmada da bilinçli biçimde kullanmaktır. Yeni hedef, önceki deneyimden hareketle belirlenen ölçülebilir sonraki adımdır. Kendini uyarlama, amacını korurken yöntemini, ortamını, not tutma biçimini veya dikkat yönetimini kanıta göre değiştirmendir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. Başlangıç hedefini yaz. “Metindeki üç sebep-sonuç ilişkisini belirleyeceğim.” gibi gözlenebilir bir hedef seç.\n2. Süreci uygula ve kanıt topla. Kullandığın yöntemi, notlarını, doğru belirlediğin noktaları ve zorlandığın anları kaydet.\n3. Hedef ile sonucu karşılaştır. Hedefin ne kadarı gerçekleşti? “Üç ilişkinin ikisini doğru buldum.” gibi somut ifade kullan.\n4. Güçlü yönünü gerekçelendir. “Anahtar kelime notu aldığım için iki ilişkiyi doğru eşledim.” gibi davranış-kanıt bağı kur.\n5. Gelişmeye açık yönünü gerekçelendir. “Konuşmacı örnek verirken notumu tamamlamaya çalıştığım için sonraki nedeni kaçırdım.” gibi yargılayıcı olmayan bir açıklama yap.\n6. Tedbir belirle. “Her bölüm sonunda iki saniye durup notu tamamlayacağım.”, “Dikkat dağıtıcı bildirimleri kapatacağım.” veya “Anlamadığım bölümü yeniden dinleyeceğim.” gibi uygulanabilir bir karar al.\n7. Güçlü yönü sonraki çalışmaya aktar. İşe yarayan yöntemi bırakma; gelişmeye açık yönü düzeltirken başarılı davranışı sürdür.\n8. Yeni hedef oluştur ve döngüyü yinele. Bu nottaki öz yansıtma döngüsü görseli, hedef koyma, uygulama, kanıt toplama, öz değerlendirme ve yeni hedef belirleme basamaklarının birbirini beslediğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Zeynep’in hedefi, zaman yönetimi konulu bir podcastte üç sebep-sonuç ilişkisini doğru belirlemektir. Dinleme sonunda şemasında iki doğru ilişki ve bir boş bölüm vardır.\n#### Çözüm adımları: Zeynep önce kanıtları inceler: İlk iki bölümde konuşmacının “çünkü” ve “bu nedenle” ifadelerini not etmiş, üçüncü bölümde ise uzun bir cümleyi eksiksiz yazmaya çalışırken yeni nedeni kaçırmıştır. Güçlü yönünü “İlişki bildiren sözlere odaklandığım için iki eşleştirmeyi doğru yaptım.” diye gerekçelendirir. Gelişmeye açık yönünü “Her cümleyi tam yazmaya çalıştığım için dinlemeyi geriden takip ettim.” biçiminde açıklar. Tedbir olarak sonraki çalışmada tam cümle yerine anahtar kelime yazmaya ve bölüm bitiminde notunu tamamlamaya karar verir. Güçlü yön olan ilişki bildiren sözleri fark etme davranışını korur. Yeni hedefi “Dört dakikalık bir kayıtta üç ilişkinin üçünü de anahtar kelimelerle kaydetmek” olur. Sonuç: Öz değerlendirme, genel bir duyguya değil, şema ve dinleme davranışına dayanmaktadır.\n\n### Örnek 2: Emir’in canlı söyleşideki hedefi, konuşmacıyla göz temasını sürdürmek, iki önemli düşünceyi not etmek ve uygun zamanda bir açıklayıcı soru sormaktır. Söyleşi sonunda iki düşünceyi doğru not etmiş; ancak soru sormamıştır.\n#### Çözüm adımları: Emir güçlü yönünü “Not kartımı kısa tuttuğum için konuşmacıyla göz temasını büyük ölçüde korudum ve iki ana düşünceyi kaydettim.” diye belirtir. Soru sormamasının nedenini “Sorumu hazırladım fakat konuşmacının sözünü kesmekten çekindiğim için soru bölümünü de kaçırdım.” şeklinde açıklar. Bu, “Ben girişken değilim.” gibi değişmez bir kişilik yargısı değildir; süreçteki belirli bir davranışın kanıtıdır. Tedbir olarak soruyu not kartında yıldızla işaretlemeye ve soru bölümü başladığında ilk üç kişiden biri olmaya karar verir. Göz teması ve kısa not alma güçlü yönlerini sonraki söyleşiye aktarır. Yeni hedefi “En az bir açıklayıcı soruyu uygun zamanda sormak”tır. Sonuç: Emir, gelişmeye açık yönünü somut bir davranış planına dönüştürmüştür.\n\n## Sık yapılan hata\nÖz yansıtmayı yalnızca puan vermek veya kendini eleştirmek sanmak temel hatadır. “Kötü dinledim.” ifadesi neyin değişeceğini göstermez; bunun yerine hangi hedefin hangi kanıtla karşılanmadığı açıklanmalıdır. Yalnızca eksiklere odaklanmak da doğru değildir; güçlü yönler belirlenmezse işe yarayan davranışlar sonraki çalışmaya aktarılamaz. “Daha dikkatli olacağım.” gibi belirsiz bir karar tedbir sayılmaz; dikkat için hangi koşulun değiştirileceği belirtilmelidir. Son olarak, her çalışmada bambaşka hedef koyup önceki gelişimi izlememek yansıtma döngüsünü keser.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n1. Dinleme/izleme öncesinde somut bir hedef belirledim mi?\n2. Değerlendirmemi not, şema, cevap veya davranış gibi kanıtlara dayandırdım mı?\n3. Güçlü yönümü ve gelişmeye açık yönümü gerekçelendirdim mi?\n4. Kendimi etiketlemek yerine belirli bir süreci değerlendirdim mi?\n5. Gelişmeye açık yön için uygulanabilir bir tedbir seçtim mi?\n6. Güçlü yönümü sonraki çalışmaya aktaracak ve yeni hedefimi izleyecek miyim?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_caption","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_n_goal"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_n_apply"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_n_evidence"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_n_reflect"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_n_new_goal"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_e_plan"},{"from":"n2","to":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_e_record"},{"from":"n3","to":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_e_compare"},{"from":"n4","to":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_e_adapt"},{"from":"n5","to":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n004__td727_e_repeat"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n004__td727_alt":"Döngü, dinleme veya izleme hedefinin belirlenmesinden uygulamaya, süreç kanıtlarının toplanmasına, güçlü ve gelişmeye açık yönlerin gerekçeli öz değerlendirmesine ve yeni hedefe ilerler; yeni hedefin sonraki uygulamaya bağlanması kendini uyarlamanın sürekli olduğunu gösterir.","tr-g07-turkce-n004__td727_caption":"Kanıta dayalı öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n004__td727_n_goal":"Hedef belirle","tr-g07-turkce-n004__td727_n_apply":"Strateji ve yöntemi uygula","tr-g07-turkce-n004__td727_n_evidence":"Not, cevap ve davranış kanıtı topla","tr-g07-turkce-n004__td727_n_reflect":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri değerlendir","tr-g07-turkce-n004__td727_n_new_goal":"Tedbir al ve yeni hedef koy","tr-g07-turkce-n004__td727_e_plan":"planı uygula","tr-g07-turkce-n004__td727_e_record":"kanıtları kaydet","tr-g07-turkce-n004__td727_e_compare":"hedefle karşılaştır","tr-g07-turkce-n004__td727_e_adapt":"süreci uyarla","tr-g07-turkce-n004__td727_e_repeat":"sonraki çalışmada dene"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-d-7-27-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir dinleme/izleme çalışmasından sonra kendi sürecini kanıtlara dayanarak değerlendirmeyi; güçlü yönlerin ile gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirmeyi; bir sonraki çalışmada neyi sürdüreceğine ve neyi değiştireceğine karar vermeyi öğreneceksin. Öz yansıtma, “İyiydim.” ya da “Başarısızdım.” gibi genel bir yargı vermek değildir. Hedef, uygulama ve elde edilen kanıtları karşılaştırarak dinleyici/izleyici kimliğini bilinçli biçimde geliştirmektir. Hayat Boyu Gelişim temasında bu süreç; öz eleştiri, öz güven, öz yeterlilik, sorumluluk ve kendini uyarlama becerileriyle doğrudan ilişkilidir.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Kanıta dayalı öz yansıtma döngüsü” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.","keyConcepts":"Hedef, dinleme/izleme sonunda ulaşmak istediğin somut sonuçtur. Kanıt; notların, cevapların, tamamladığın şema, sorduğun soru, kaçırdığın bölüm veya öğretmen/arkadaş geri bildirimi gibi değerlendirilebilir veridir. Güçlü yön, hedefe ulaşmana yardım eden davranıştır. Gelişmeye açık yön, değiştirildiğinde performansı artırabilecek davranış veya seçimdir. Gerekçe, değerlendirmeyi kanıta bağlayan “çünkü” açıklamasıdır. Tedbir, gelişmeye açık yönü desteklemek için alınan somut önlemdir. Aktarma, işe yarayan güçlü yönü sonraki çalışmada da bilinçli biçimde kullanmaktır. Yeni hedef, önceki deneyimden hareketle belirlenen ölçülebilir sonraki adımdır. Kendini uyarlama, amacını korurken yöntemini, ortamını, not tutma biçimini veya dikkat yönetimini kanıta göre değiştirmendir.","steps":"1. Başlangıç hedefini yaz. “Metindeki üç sebep-sonuç ilişkisini belirleyeceğim.” gibi gözlenebilir bir hedef seç.\n2. Süreci uygula ve kanıt topla. Kullandığın yöntemi, notlarını, doğru belirlediğin noktaları ve zorlandığın anları kaydet.\n3. Hedef ile sonucu karşılaştır. Hedefin ne kadarı gerçekleşti? “Üç ilişkinin ikisini doğru buldum.” gibi somut ifade kullan.\n4. Güçlü yönünü gerekçelendir. “Anahtar kelime notu aldığım için iki ilişkiyi doğru eşledim.” gibi davranış-kanıt bağı kur.\n5. Gelişmeye açık yönünü gerekçelendir. “Konuşmacı örnek verirken notumu tamamlamaya çalıştığım için sonraki nedeni kaçırdım.” gibi yargılayıcı olmayan bir açıklama yap.\n6. Tedbir belirle. “Her bölüm sonunda iki saniye durup notu tamamlayacağım.”, “Dikkat dağıtıcı bildirimleri kapatacağım.” veya “Anlamadığım bölümü yeniden dinleyeceğim.” gibi uygulanabilir bir karar al.\n7. Güçlü yönü sonraki çalışmaya aktar. İşe yarayan yöntemi bırakma; gelişmeye açık yönü düzeltirken başarılı davranışı sürdür.\n8. Yeni hedef oluştur ve döngüyü yinele. Bu nottaki öz yansıtma döngüsü görseli, hedef koyma, uygulama, kanıt toplama, öz değerlendirme ve yeni hedef belirleme basamaklarının birbirini beslediğini gösterir.","workedExamples":["#### Çözüm adımları: Zeynep önce kanıtları inceler: İlk iki bölümde konuşmacının “çünkü” ve “bu nedenle” ifadelerini not etmiş, üçüncü bölümde ise uzun bir cümleyi eksiksiz yazmaya çalışırken yeni nedeni kaçırmıştır. Güçlü yönünü “İlişki bildiren sözlere odaklandığım için iki eşleştirmeyi doğru yaptım.” diye gerekçelendirir. Gelişmeye açık yönünü “Her cümleyi tam yazmaya çalıştığım için dinlemeyi geriden takip ettim.” biçiminde açıklar. Tedbir olarak sonraki çalışmada tam cümle yerine anahtar kelime yazmaya ve bölüm bitiminde notunu tamamlamaya karar verir. Güçlü yön olan ilişki bildiren sözleri fark etme davranışını korur. Yeni hedefi “Dört dakikalık bir kayıtta üç ilişkinin üçünü de anahtar kelimelerle kaydetmek” olur. Sonuç: Öz değerlendirme, genel bir duyguya değil, şema ve dinleme davranışına dayanmaktadır.","#### Çözüm adımları: Emir güçlü yönünü “Not kartımı kısa tuttuğum için konuşmacıyla göz temasını büyük ölçüde korudum ve iki ana düşünceyi kaydettim.” diye belirtir. Soru sormamasının nedenini “Sorumu hazırladım fakat konuşmacının sözünü kesmekten çekindiğim için soru bölümünü de kaçırdım.” şeklinde açıklar. Bu, “Ben girişken değilim.” gibi değişmez bir kişilik yargısı değildir; süreçteki belirli bir davranışın kanıtıdır. Tedbir olarak soruyu not kartında yıldızla işaretlemeye ve soru bölümü başladığında ilk üç kişiden biri olmaya karar verir. Göz teması ve kısa not alma güçlü yönlerini sonraki söyleşiye aktarır. Yeni hedefi “En az bir açıklayıcı soruyu uygun zamanda sormak”tır. Sonuç: Emir, gelişmeye açık yönünü somut bir davranış planına dönüştürmüştür."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı yalnızca puan vermek veya kendini eleştirmek sanmak temel hatadır. “Kötü dinledim.” ifadesi neyin değişeceğini göstermez; bunun yerine hangi hedefin hangi kanıtla karşılanmadığı açıklanmalıdır. Yalnızca eksiklere odaklanmak da doğru değildir; güçlü yönler belirlenmezse işe yarayan davranışlar sonraki çalışmaya aktarılamaz. “Daha dikkatli olacağım.” gibi belirsiz bir karar tedbir sayılmaz; dikkat için hangi koşulun değiştirileceği belirtilmelidir. Son olarak, her çalışmada bambaşka hedef koyup önceki gelişimi izlememek yansıtma döngüsünü keser.","selfCheck":["Dinleme/izleme öncesinde somut bir hedef belirledim mi?","Değerlendirmemi not, şema, cevap veya davranış gibi kanıtlara dayandırdım mı?","Güçlü yönümü ve gelişmeye açık yönümü gerekçelendirdim mi?","Kendimi etiketlemek yerine belirli bir süreci değerlendirdim mi?","Gelişmeye açık yön için uygulanabilir bir tedbir seçtim mi?","Güçlü yönümü sonraki çalışmaya aktaracak ve yeni hedefimi izleyecek miyim?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.D.7.27","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c974e035917cc21a57cdc4a17cc0d5902ecd4f38028d3da75f06f716a223da7d","reviewDecisionSha256":"f1c410cf741cf371f536d41e0b30ab70f8594ed76e348df621ccd5429654d251","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c974e035917cc21a57cdc4a17cc0d5902ecd4f38028d3da75f06f716a223da7d","reviewedHash":"sha256:c974e035917cc21a57cdc4a17cc0d5902ecd4f38028d3da75f06f716a223da7d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f1c410cf741cf371f536d41e0b30ab70f8594ed76e348df621ccd5429654d251; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n004","contentProjectionSha256":"c974e035917cc21a57cdc4a17cc0d5902ecd4f38028d3da75f06f716a223da7d","reviewDecisionSha256":"f1c410cf741cf371f536d41e0b30ab70f8594ed76e348df621ccd5429654d251","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n005","noteId":"tr.g07.turkce.n005","noteKey":"tr.g07.turkce.n005","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-4","title":"Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme","objectiveId":"T.D.7.4","objective":"T.D.7.4","objectiveCodes":["T.D.7.4"],"objectives":["T.D.7.4"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nDinlediğin veya izlediğin bir içerikte anlamını bilmediğin kelimeyi ya da kelime grubunu fark etmeyi; geçtiği bölümdeki ipuçlarından yararlanarak mantıklı bir anlam tahmini oluşturmayı ve bu tahmini güvenilir bir kaynakla doğrulamayı öğreneceksin. Bu beceri, motivasyon, öz yeterlilik, odaklanma, vefa ve zaman yönetimi gibi Hayat Boyu Gelişim temasına ait kavramları daha doğru anlamanı sağlar. Amaç, bilinmeyen sözü duyunca hemen dinlemeyi bırakmak değil; bağlamı kullanarak düşünmek, gerekçeli bir tahmin kurmak ve son aşamada kontrol etmektir.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Bağlamdan tahmin ve doğrulama kanıtları” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.\n\n## Temel kavramlar\nSöz varlığı unsuru; kelime, kelime grubu, deyim, terim veya kalıp söz olabilir. Bağlam, bilinmeyen unsurun geçtiği cümle ile onun öncesi ve sonrasındaki anlam bütünüdür. Bağlam ipucu; konuşmacının verdiği açıklama, örnek, karşıt durum, kişinin davranışı, olayın sonucu veya aynı düşünceyi başka sözlerle tekrar etmesi olabilir. Ön bilgi, daha önce öğrendiğin veya yaşadığın deneyimlerden getirdiğin bilgidir. Tahmin, bağlam ipuçları ile ön bilgiyi birleştirerek ulaşılan geçici anlamdır; gelişigüzel söylenen bir karşılık değildir. Doğrulama, tahmini sözlük, başvuru kaynağı, öğretmen veya ebeveyn yardımıyla kontrol etmektir. Tahmin doğru çıkabilir, kısmen doğru olabilir ya da değiştirilebilir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. Bilinmeyen unsuru belirle. Dinlemenin akışını tamamen kaybetmeden kelimeyi veya kelime grubunu kısa biçimde not et.\n2. Yakın bağlamı yeniden dinle/izle. Gerekirse bilinmeyen unsurun geçtiği cümlenin öncesine ve sonrasına dön. Tek bir kelimeye değil, düşüncenin tamamına odaklan.\n3. İpuçlarını çıkar. Kişinin ne yaptığına, olayın hangi sonuca ulaştığına, kullanılan karşıtlıklara ve konuşmacının verdiği açıklamalara bak.\n4. Ön bilginle ilişki kur. Benzer bir kullanım gördün mü, kelime hangi kavramlarla birlikte geçiyor, cümlede olumlu mu olumsuz mu bir durum anlatılıyor?\n5. Mantıklı tahmin yaz. “Bu söz burada ... anlamına geliyor olabilir; çünkü ...” kalıbı, tahmin ile gerekçeyi ayırmana yardım eder.\n6. Tahmini cümlede dene. Bulduğun anlamı bilinmeyen unsurun yerine koyduğunda cümlenin anlamı ve dil bilgisel yapısı korunuyor mu?\n7. Kaynakla doğrula. Sözlük veya başvuru kaynağındaki anlamlardan bağlama uygun olanı seç. Kaynaktaki ilk anlam her zaman dinlediğin cümleye uymayabilir.\n8. Sonucu kaydet. Tahminin doğrulandıysa hangi ipucunun işe yaradığını; değiştiyse hangi kanıtın tahmini düzelttiğini belirt. Bu nottaki kanıt tablosu görseli, söz varlığı unsuru, bağlam ipucu, tahmini anlam ve doğrulama sonucu arasındaki ilişkiyi iki farklı örnek üzerinden gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Bir ses kaydında şu cümleler geçmektedir: “Defne ilk denemesinde istediği sonucu alamadı. Buna rağmen çalışmayı bırakmadı; her gün aynı saatte yeniden denedi. Gösterdiği sebat, birkaç hafta sonra ilerlemesini sağladı.” Öğrenci “sebat” kelimesini bilmemektedir.\n#### Çözüm adımları: Bilinmeyen kelime “sebat”tır. Yakın bağlamdaki ipuçları “çalışmayı bırakmadı”, “her gün yeniden denedi” ve “ilerlemesini sağladı” ifadeleridir. Bu ifadeler, davranışın kısa süreli bir heves değil, güçlük karşısında sürdürme olduğunu gösterir. Ön bilgiyle ilişki kurulduğunda “azim, kararlılık, devam etme” kavramları akla gelir. Tahmin şöyle kurulur: “Sebat, bir işi güçlüğe rağmen kararlı biçimde sürdürme anlamına geliyor olabilir; çünkü Defne başarısızlıktan sonra çalışmayı bırakmamıştır.” Tahmin sözlükten kontrol edildiğinde bağlama uygun anlamın kararlılıkla sürdürme olduğu görülür. Sonuç: Tahmin doğrulanmıştır; en güçlü kanıt, davranışın tekrar tekrar sürdürülmesidir.\n\n### Örnek 2: Bir videoda konuşmacı şöyle der: “Arda’nın ilk çalışma planı beklediği gibi işlemedi. Arda hedefinden vazgeçmedi; yalnızca rotasını yeniden çizdi ve çalışma saatlerini değiştirdi.” Öğrenci “rotasını yeniden çizdi” söz grubunu ilk anda haritayla ilgili sanmaktadır.\n#### Çözüm adımları: Bilinmeyen unsur bir kelime grubu ve mecazlı kullanımdır. Bağlamda Arda’nın hedefi koruduğu, fakat çalışma saatlerini değiştirdiği açıkça söylenmektedir. Bu nedenle gerçek anlamdaki “yeni bir yol çizmek” cümleye uymaz. Ön bilgiyle ilişki kurulduğunda rota, izlenecek yön veya planı çağrıştırır. Tahmin: “Rotasını yeniden çizmek, hedefi bırakmadan izlediği planı yeniden düzenlemek anlamına geliyor olabilir.” Bu anlam cümleye yerleştirildiğinde bütünlük korunur: Arda planını yeniden düzenlemiştir. Türkçe sözlükteki bağlama uygun mecazlı anlamla tahmin doğrulanır. Sonuç: İlk tahmin olan “haritada yol çizmek” bağlama uymadığı için elenmiş; bağlama dayalı tahmin kabul edilmiştir.\n\n## Sık yapılan hata\nBir kelimenin sesine veya tek bir tanıdık parçaya bakarak anlam uydurmak doğru değildir. Bilinmeyen unsurun geçtiği cümlenin öncesini ve sonrasını dinlemeden yapılan tahmin zayıf kalır. Bir diğer hata, tahmin mantıklı görünse bile doğrulama yapmamaktır. Sözlükteki ilk anlamı doğrudan almak da yanıltıcı olabilir; önemli olan, kaynakta verilen anlamlardan bağlama uyanı seçmektir. Son olarak, bilinmeyen her kelimede kaydı durdurmak metnin bütününü kaçırmana yol açabilir; önce kısa not alıp uygun anda geri dönmek daha işlevseldir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n1. Anlamını bilmediğim kelimeyi veya kelime grubunu doğru belirledim mi?\n2. Geçtiği cümlenin öncesini ve sonrasını dinledim/izledim mi?\n3. Tahminimi destekleyen en az bir açık bağlam ipucu buldum mu?\n4. İpuçlarını ön bilgimle ilişkilendirip gerekçeli bir tahmin kurdum mu?\n5. Tahmini cümle içinde deneyerek anlam bütünlüğünü kontrol ettim mi?\n6. Sözlük, başvuru kaynağı, öğretmen veya ebeveyn yardımıyla doğrulama yaptım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n005__td74_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n005__td74_caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n005__td74_h_item","tr-g07-turkce-n005__td74_h_clue","tr-g07-turkce-n005__td74_h_guess","tr-g07-turkce-n005__td74_h_verify"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-n005__td74_item_sebat"},{"key":"tr-g07-turkce-n005__td74_clue_sebat"},{"key":"tr-g07-turkce-n005__td74_guess_sebat"},{"key":"tr-g07-turkce-n005__td74_verify_sebat"}],[{"key":"tr-g07-turkce-n005__td74_item_route"},{"key":"tr-g07-turkce-n005__td74_clue_route"},{"key":"tr-g07-turkce-n005__td74_guess_route"},{"key":"tr-g07-turkce-n005__td74_verify_route"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n005__td74_alt":"Tablo, iki bilinmeyen söz varlığı unsurunu bağlam kanıtlarıyla eşleştirir: “sebat” için çalışmayı bırakmama ve düzenli sürdürme ipuçları kararlı devam etme tahminine; “rotasını yeniden çizmek” için hedefi koruyup saatleri değiştirme ipuçları planı yeniden düzenleme tahminine götürür. Her iki tahminin de kaynakla doğrulandığı belirtilir.","tr-g07-turkce-n005__td74_caption":"Bağlamdan tahmin ve doğrulama kanıtları","tr-g07-turkce-n005__td74_h_item":"Söz varlığı unsuru","tr-g07-turkce-n005__td74_h_clue":"Bağlam ipucu","tr-g07-turkce-n005__td74_h_guess":"Tahmini anlam","tr-g07-turkce-n005__td74_h_verify":"Doğrulama sonucu","tr-g07-turkce-n005__td74_item_sebat":"sebat","tr-g07-turkce-n005__td74_clue_sebat":"Çalışmayı bırakmama ve her gün yeniden deneme","tr-g07-turkce-n005__td74_guess_sebat":"Güçlüğe rağmen kararlı biçimde sürdürme","tr-g07-turkce-n005__td74_verify_sebat":"Bağlama uygun anlam kaynakla doğrulandı","tr-g07-turkce-n005__td74_item_route":"rotasını yeniden çizmek","tr-g07-turkce-n005__td74_clue_route":"Hedefi koruyup çalışma saatlerini değiştirme","tr-g07-turkce-n005__td74_guess_route":"Planı veya izlenen yolu yeniden düzenleme","tr-g07-turkce-n005__td74_verify_route":"Mecazlı kullanım kaynakla doğrulandı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-d-7-4-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinlediğin veya izlediğin bir içerikte anlamını bilmediğin kelimeyi ya da kelime grubunu fark etmeyi; geçtiği bölümdeki ipuçlarından yararlanarak mantıklı bir anlam tahmini oluşturmayı ve bu tahmini güvenilir bir kaynakla doğrulamayı öğreneceksin. Bu beceri, motivasyon, öz yeterlilik, odaklanma, vefa ve zaman yönetimi gibi Hayat Boyu Gelişim temasına ait kavramları daha doğru anlamanı sağlar. Amaç, bilinmeyen sözü duyunca hemen dinlemeyi bırakmak değil; bağlamı kullanarak düşünmek, gerekçeli bir tahmin kurmak ve son aşamada kontrol etmektir.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Bağlamdan tahmin ve doğrulama kanıtları” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.","keyConcepts":"Söz varlığı unsuru; kelime, kelime grubu, deyim, terim veya kalıp söz olabilir. Bağlam, bilinmeyen unsurun geçtiği cümle ile onun öncesi ve sonrasındaki anlam bütünüdür. Bağlam ipucu; konuşmacının verdiği açıklama, örnek, karşıt durum, kişinin davranışı, olayın sonucu veya aynı düşünceyi başka sözlerle tekrar etmesi olabilir. Ön bilgi, daha önce öğrendiğin veya yaşadığın deneyimlerden getirdiğin bilgidir. Tahmin, bağlam ipuçları ile ön bilgiyi birleştirerek ulaşılan geçici anlamdır; gelişigüzel söylenen bir karşılık değildir. Doğrulama, tahmini sözlük, başvuru kaynağı, öğretmen veya ebeveyn yardımıyla kontrol etmektir. Tahmin doğru çıkabilir, kısmen doğru olabilir ya da değiştirilebilir.","steps":"1. Bilinmeyen unsuru belirle. Dinlemenin akışını tamamen kaybetmeden kelimeyi veya kelime grubunu kısa biçimde not et.\n2. Yakın bağlamı yeniden dinle/izle. Gerekirse bilinmeyen unsurun geçtiği cümlenin öncesine ve sonrasına dön. Tek bir kelimeye değil, düşüncenin tamamına odaklan.\n3. İpuçlarını çıkar. Kişinin ne yaptığına, olayın hangi sonuca ulaştığına, kullanılan karşıtlıklara ve konuşmacının verdiği açıklamalara bak.\n4. Ön bilginle ilişki kur. Benzer bir kullanım gördün mü, kelime hangi kavramlarla birlikte geçiyor, cümlede olumlu mu olumsuz mu bir durum anlatılıyor?\n5. Mantıklı tahmin yaz. “Bu söz burada ... anlamına geliyor olabilir; çünkü ...” kalıbı, tahmin ile gerekçeyi ayırmana yardım eder.\n6. Tahmini cümlede dene. Bulduğun anlamı bilinmeyen unsurun yerine koyduğunda cümlenin anlamı ve dil bilgisel yapısı korunuyor mu?\n7. Kaynakla doğrula. Sözlük veya başvuru kaynağındaki anlamlardan bağlama uygun olanı seç. Kaynaktaki ilk anlam her zaman dinlediğin cümleye uymayabilir.\n8. Sonucu kaydet. Tahminin doğrulandıysa hangi ipucunun işe yaradığını; değiştiyse hangi kanıtın tahmini düzelttiğini belirt. Bu nottaki kanıt tablosu görseli, söz varlığı unsuru, bağlam ipucu, tahmini anlam ve doğrulama sonucu arasındaki ilişkiyi iki farklı örnek üzerinden gösterir.","workedExamples":["#### Çözüm adımları: Bilinmeyen kelime “sebat”tır. Yakın bağlamdaki ipuçları “çalışmayı bırakmadı”, “her gün yeniden denedi” ve “ilerlemesini sağladı” ifadeleridir. Bu ifadeler, davranışın kısa süreli bir heves değil, güçlük karşısında sürdürme olduğunu gösterir. Ön bilgiyle ilişki kurulduğunda “azim, kararlılık, devam etme” kavramları akla gelir. Tahmin şöyle kurulur: “Sebat, bir işi güçlüğe rağmen kararlı biçimde sürdürme anlamına geliyor olabilir; çünkü Defne başarısızlıktan sonra çalışmayı bırakmamıştır.” Tahmin sözlükten kontrol edildiğinde bağlama uygun anlamın kararlılıkla sürdürme olduğu görülür. Sonuç: Tahmin doğrulanmıştır; en güçlü kanıt, davranışın tekrar tekrar sürdürülmesidir.","#### Çözüm adımları: Bilinmeyen unsur bir kelime grubu ve mecazlı kullanımdır. Bağlamda Arda’nın hedefi koruduğu, fakat çalışma saatlerini değiştirdiği açıkça söylenmektedir. Bu nedenle gerçek anlamdaki “yeni bir yol çizmek” cümleye uymaz. Ön bilgiyle ilişki kurulduğunda rota, izlenecek yön veya planı çağrıştırır. Tahmin: “Rotasını yeniden çizmek, hedefi bırakmadan izlediği planı yeniden düzenlemek anlamına geliyor olabilir.” Bu anlam cümleye yerleştirildiğinde bütünlük korunur: Arda planını yeniden düzenlemiştir. Türkçe sözlükteki bağlama uygun mecazlı anlamla tahmin doğrulanır. Sonuç: İlk tahmin olan “haritada yol çizmek” bağlama uymadığı için elenmiş; bağlama dayalı tahmin kabul edilmiştir."],"commonMistakes":"Bir kelimenin sesine veya tek bir tanıdık parçaya bakarak anlam uydurmak doğru değildir. Bilinmeyen unsurun geçtiği cümlenin öncesini ve sonrasını dinlemeden yapılan tahmin zayıf kalır. Bir diğer hata, tahmin mantıklı görünse bile doğrulama yapmamaktır. Sözlükteki ilk anlamı doğrudan almak da yanıltıcı olabilir; önemli olan, kaynakta verilen anlamlardan bağlama uyanı seçmektir. Son olarak, bilinmeyen her kelimede kaydı durdurmak metnin bütününü kaçırmana yol açabilir; önce kısa not alıp uygun anda geri dönmek daha işlevseldir.","selfCheck":["Anlamını bilmediğim kelimeyi veya kelime grubunu doğru belirledim mi?","Geçtiği cümlenin öncesini ve sonrasını dinledim/izledim mi?","Tahminimi destekleyen en az bir açık bağlam ipucu buldum mu?","İpuçlarını ön bilgimle ilişkilendirip gerekçeli bir tahmin kurdum mu?","Tahmini cümle içinde deneyerek anlam bütünlüğünü kontrol ettim mi?","Sözlük, başvuru kaynağı, öğretmen veya ebeveyn yardımıyla doğrulama yaptım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme: T.D.7.4","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d41d4687396f65718ca74fb5b4123209db03189b216adcc1133a1e4a88a2b7ca","reviewDecisionSha256":"10b6071b50840415bc1781e2bddfad2569772c2ff605f33e4015b3a8c9beded3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d41d4687396f65718ca74fb5b4123209db03189b216adcc1133a1e4a88a2b7ca","reviewedHash":"sha256:d41d4687396f65718ca74fb5b4123209db03189b216adcc1133a1e4a88a2b7ca","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:10b6071b50840415bc1781e2bddfad2569772c2ff605f33e4015b3a8c9beded3; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n005","contentProjectionSha256":"d41d4687396f65718ca74fb5b4123209db03189b216adcc1133a1e4a88a2b7ca","reviewDecisionSha256":"10b6071b50840415bc1781e2bddfad2569772c2ff605f33e4015b3a8c9beded3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n006","noteId":"tr.g07.turkce.n006","noteKey":"tr.g07.turkce.n006","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-5","title":"Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme","objectiveId":"T.D.7.5","objective":"T.D.7.5","objectiveCodes":["T.D.7.5"],"objectives":["T.D.7.5"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nDinlediğin veya izlediğin bir metinde açıkça verilen bilgileri belirlemeyi; bağlam ve konu ipuçlarını ön bilgilerinle ilişkilendirerek metnin konusunu bulmayı; açıkça ifade edilen düşünce, tanım, yönerge ve mesajları kanıta dayalı biçimde açıklamayı öğreneceksin. Uyarı ya da yönerge içeren bir metinde, iletinin gerektirdiği tepkiyi de belirleyeceksin. Bu beceri, daha sonra yapacağın derin anlam çıkarımlarının temelidir: Önce metnin söylediğini doğru anlamak, sonra metnin söylemediği fakat düşündürdüğü anlamlara geçmek gerekir.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Yüzey anlamı açık ayrıntılardan kurma” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.\n\n## Temel kavramlar\nYüzey anlam, metinde doğrudan söylenen anlamdır. Açık bilgi; kişi, olay, yer, zaman, sayı, tanım, yönerge veya sonuç gibi metinde açıkça bulunan ayrıntıdır. Bağlam, dinleme/izlemenin gerçekleştiği durum ve metnin çevresindeki bilgi bütünüdür. Konu, metinde üzerinde durulan kişi, durum, olay veya düşüncedir; çoğu zaman birkaç kelimeyle ifade edilir. Açık ana düşünce ya da mesaj, konuşmacının doğrudan belirttiği temel yargıdır. Yönerge, yapılması istenen işi; uyarı ise dikkat edilmesi gereken durumu bildirir. Ön bilgi, yeni bilgiyi anlamlandırmak için daha önce bildiklerini kullanmandır. Çıkarım ise doğrudan verilmeyen anlama ulaşmaktır; yüzey anlam çalışmasında çıkarımı açık bilgi gibi sunmamak gerekir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. Dinleme/izleme öncesi ipuçlarını fark et. Başlık, görsel, konuşma ortamı veya sunucunun ilk cümlesi bağlamı ve olası konuyu gösterir. Bunlar kesin cevap değil, başlangıç ipucudur.\n2. Metni bütün olarak dinle/izle. İlk dinlemede her ayrıntıyı yazmak yerine kimden ve neden söz edildiğini anlamaya çalış.\n3. Temel soruları cevapla. “Kim?”, “Ne yaptı/ne oldu?”, “Nerede?”, “Ne zaman?” sorularının metinde açık karşılığı varsa kaydet. Gerektiğinde “Ne istendi?” sorusunu da ekle.\n4. Açık ifadeleri ayır. Tanımı verilen kavramları, doğrudan söylenen neden-sonuçları, açıklanan ana düşünceyi ve yönergeleri kendi yorumunu katmadan yaz.\n5. Konuyu belirle. Tekrarlanan kavramları ve açık bilgileri birleştirerek “Metin ağırlıklı olarak ne hakkında?” sorusuna kısa cevap ver.\n6. Açık mesajı belirle. Konuşmacı temel düşünceyi doğrudan söylüyorsa bunu metindeki sözlerle ilişkilendir. Söylenmemiş bir kişilik özelliğini veya gizli niyeti yüzey anlam diye yazma.\n7. Gereken tepkiyi ver. “Defterinizi getiriniz”, “Bu kapıyı kullanmayınız” gibi yönerge ve uyarılarda metnin istediği davranışı belirle.\n8. Kanıtla kontrol et. Her cevabın hangi cümleye, görüntüye veya açık ayrıntıya dayandığını göster. Bu nottaki anlam akışı görseli; kim, ne, nerede, ne zaman ve ne oldu sorularından elde edilen ayrıntıların birleştirilerek konu ve açık mesaja ulaşılmasını gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Okul anonsunda şu ifadeler yer almaktadır: “Yedinci sınıf öğrencileri için zaman yönetimi atölyesi çarşamba günü saat 14.00’te kütüphanede yapılacaktır. Katılacak öğrenciler defter ve kalemlerini yanlarında getirmelidir.”\n#### Çözüm adımları: “Kim?” sorusunun cevabı yedinci sınıf öğrencileridir. “Ne olacak?” sorusunun cevabı zaman yönetimi atölyesidir. “Ne zaman?” çarşamba günü saat 14.00; “Nerede?” kütüphanedir. Açık yönerge, katılacak öğrencilerin defter ve kalem getirmesidir. Konu “yedinci sınıflar için zaman yönetimi atölyesi” olarak belirlenir. Buradan “Okul öğrencilerin çok dağınık olduğunu düşünüyor.” sonucuna ulaşılamaz; bu düşünce anonsun yüzeyinde yoktur. Sonuç: Cevapların tamamı anonsun açık ifadelerine dayanmaktadır ve gerekli tepki defter ve kalemi hazırlamaktır.\n\n### Örnek 2: Kısa videoda anlatıcı şöyle der: “Mert, dönem başında üç haftalık bir çalışma planı hazırladı. Her akşam kırk dakika çalıştı, pazar günleri tamamladığı görevleri kontrol etti. Planını düzenli uyguladığı için araştırma ödevini teslim tarihinden iki gün önce bitirdi.”\n#### Çözüm adımları: Kişi Mert’tir. Yaptığı iş üç haftalık çalışma planı hazırlamak ve uygulamaktır. Zaman ayrıntıları dönem başı, her akşam ve pazar günleridir. Açık sonuç, araştırma ödevinin teslim tarihinden iki gün önce bitirilmesidir. Metinde neden-sonuç da açıkça verilmiştir: Planını düzenli uyguladığı için ödevi erken bitirmiştir. Konu “çalışma planını düzenli uygulama”dır. “Mert hayatının her alanında disiplinlidir.” ifadesi yazılamaz; bu, metindeki sınırlı bilgiye dayalı bir yorum olur. Sonuç: Yüzey anlam, açık olay ve ilişkilere dayanır; kişiye metinde verilmeyen kalıcı özellikler eklenmez.\n\n## Sık yapılan hata\nYüzey anlamı belirlerken en sık yapılan hata, kişisel yorumları açık bilgi gibi yazmaktır. Metinde “Elif yeniden denedi.” deniyorsa “Elif çok cesurdur.” yargısı doğrudan verilmiş değildir. Bir başka hata, yalnızca başlığa bakıp metnin konusunu kesinleştirmektir; başlık bir ipucudur, metnin ayrıntılarıyla kontrol edilmelidir. Yönerge ve uyarıları ayrıntı sayıp geçmek de yanlıştır; bu tür metinlerde anlam, uygun tepkiyi belirlemeyi içerir. Son olarak, ayrıntıları tek tek bulup aralarındaki açık bağı kurmamak metnin bütününü kaçırmaya yol açar.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n1. Başlık, görsel veya ortamdan gelen bağlam ipuçlarını fark ettim mi?\n2. Kim, ne, nerede, ne zaman ve ne oldu sorularını açık bilgilerle cevapladım mı?\n3. Konuyu birkaç kelimeyle, metnin tamamına uygun biçimde belirledim mi?\n4. Doğrudan verilen tanım, düşünce, neden-sonuç veya mesajı ayırdım mı?\n5. Kendi yorumumu metnin açık bilgisi gibi sunmaktan kaçındım mı?\n6. Yönerge ya da uyarı varsa gerekli tepkiyi belirledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n006__td75_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n006__td75_caption","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n006__td75_n_listen"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n006__td75_n_who"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n006__td75_n_what"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n006__td75_n_where"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n006__td75_n_when"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n006__td75_n_combine"},{"id":"n7","labelKey":"tr-g07-turkce-n006__td75_n_topic"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n006__td75_e_evidence"},{"from":"n6","to":"n7","labelKey":"tr-g07-turkce-n006__td75_e_conclude"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n006__td75_alt":"Akış, metni dinleme veya izlemeden sonra “kim”, “ne yaptı ya da ne oldu”, “nerede” ve “ne zaman” sorularına açık metin ayrıntılarıyla cevap verilmesini; bu kanıtların birleştirilerek metnin konusu ve açık mesajının belirlenmesini gösterir.","tr-g07-turkce-n006__td75_caption":"Yüzey anlamı açık ayrıntılardan kurma","tr-g07-turkce-n006__td75_n_listen":"Metni bütün olarak dinle/izle","tr-g07-turkce-n006__td75_n_who":"Kim?","tr-g07-turkce-n006__td75_n_what":"Ne yaptı veya ne oldu?","tr-g07-turkce-n006__td75_n_where":"Nerede?","tr-g07-turkce-n006__td75_n_when":"Ne zaman?","tr-g07-turkce-n006__td75_n_combine":"Açık ayrıntıları birleştir","tr-g07-turkce-n006__td75_n_topic":"Konu ve açık mesajı belirle","tr-g07-turkce-n006__td75_e_evidence":"metin kanıtlarını topla","tr-g07-turkce-n006__td75_e_conclude":"yorum eklemeden sonuçlandır"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-d-7-5-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinlediğin veya izlediğin bir metinde açıkça verilen bilgileri belirlemeyi; bağlam ve konu ipuçlarını ön bilgilerinle ilişkilendirerek metnin konusunu bulmayı; açıkça ifade edilen düşünce, tanım, yönerge ve mesajları kanıta dayalı biçimde açıklamayı öğreneceksin. Uyarı ya da yönerge içeren bir metinde, iletinin gerektirdiği tepkiyi de belirleyeceksin. Bu beceri, daha sonra yapacağın derin anlam çıkarımlarının temelidir: Önce metnin söylediğini doğru anlamak, sonra metnin söylemediği fakat düşündürdüğü anlamlara geçmek gerekir.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Yüzey anlamı açık ayrıntılardan kurma” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.","keyConcepts":"Yüzey anlam, metinde doğrudan söylenen anlamdır. Açık bilgi; kişi, olay, yer, zaman, sayı, tanım, yönerge veya sonuç gibi metinde açıkça bulunan ayrıntıdır. Bağlam, dinleme/izlemenin gerçekleştiği durum ve metnin çevresindeki bilgi bütünüdür. Konu, metinde üzerinde durulan kişi, durum, olay veya düşüncedir; çoğu zaman birkaç kelimeyle ifade edilir. Açık ana düşünce ya da mesaj, konuşmacının doğrudan belirttiği temel yargıdır. Yönerge, yapılması istenen işi; uyarı ise dikkat edilmesi gereken durumu bildirir. Ön bilgi, yeni bilgiyi anlamlandırmak için daha önce bildiklerini kullanmandır. Çıkarım ise doğrudan verilmeyen anlama ulaşmaktır; yüzey anlam çalışmasında çıkarımı açık bilgi gibi sunmamak gerekir.","steps":"1. Dinleme/izleme öncesi ipuçlarını fark et. Başlık, görsel, konuşma ortamı veya sunucunun ilk cümlesi bağlamı ve olası konuyu gösterir. Bunlar kesin cevap değil, başlangıç ipucudur.\n2. Metni bütün olarak dinle/izle. İlk dinlemede her ayrıntıyı yazmak yerine kimden ve neden söz edildiğini anlamaya çalış.\n3. Temel soruları cevapla. “Kim?”, “Ne yaptı/ne oldu?”, “Nerede?”, “Ne zaman?” sorularının metinde açık karşılığı varsa kaydet. Gerektiğinde “Ne istendi?” sorusunu da ekle.\n4. Açık ifadeleri ayır. Tanımı verilen kavramları, doğrudan söylenen neden-sonuçları, açıklanan ana düşünceyi ve yönergeleri kendi yorumunu katmadan yaz.\n5. Konuyu belirle. Tekrarlanan kavramları ve açık bilgileri birleştirerek “Metin ağırlıklı olarak ne hakkında?” sorusuna kısa cevap ver.\n6. Açık mesajı belirle. Konuşmacı temel düşünceyi doğrudan söylüyorsa bunu metindeki sözlerle ilişkilendir. Söylenmemiş bir kişilik özelliğini veya gizli niyeti yüzey anlam diye yazma.\n7. Gereken tepkiyi ver. “Defterinizi getiriniz”, “Bu kapıyı kullanmayınız” gibi yönerge ve uyarılarda metnin istediği davranışı belirle.\n8. Kanıtla kontrol et. Her cevabın hangi cümleye, görüntüye veya açık ayrıntıya dayandığını göster. Bu nottaki anlam akışı görseli; kim, ne, nerede, ne zaman ve ne oldu sorularından elde edilen ayrıntıların birleştirilerek konu ve açık mesaja ulaşılmasını gösterir.","workedExamples":["#### Çözüm adımları: “Kim?” sorusunun cevabı yedinci sınıf öğrencileridir. “Ne olacak?” sorusunun cevabı zaman yönetimi atölyesidir. “Ne zaman?” çarşamba günü saat 14.00; “Nerede?” kütüphanedir. Açık yönerge, katılacak öğrencilerin defter ve kalem getirmesidir. Konu “yedinci sınıflar için zaman yönetimi atölyesi” olarak belirlenir. Buradan “Okul öğrencilerin çok dağınık olduğunu düşünüyor.” sonucuna ulaşılamaz; bu düşünce anonsun yüzeyinde yoktur. Sonuç: Cevapların tamamı anonsun açık ifadelerine dayanmaktadır ve gerekli tepki defter ve kalemi hazırlamaktır.","#### Çözüm adımları: Kişi Mert’tir. Yaptığı iş üç haftalık çalışma planı hazırlamak ve uygulamaktır. Zaman ayrıntıları dönem başı, her akşam ve pazar günleridir. Açık sonuç, araştırma ödevinin teslim tarihinden iki gün önce bitirilmesidir. Metinde neden-sonuç da açıkça verilmiştir: Planını düzenli uyguladığı için ödevi erken bitirmiştir. Konu “çalışma planını düzenli uygulama”dır. “Mert hayatının her alanında disiplinlidir.” ifadesi yazılamaz; bu, metindeki sınırlı bilgiye dayalı bir yorum olur. Sonuç: Yüzey anlam, açık olay ve ilişkilere dayanır; kişiye metinde verilmeyen kalıcı özellikler eklenmez."],"commonMistakes":"Yüzey anlamı belirlerken en sık yapılan hata, kişisel yorumları açık bilgi gibi yazmaktır. Metinde “Elif yeniden denedi.” deniyorsa “Elif çok cesurdur.” yargısı doğrudan verilmiş değildir. Bir başka hata, yalnızca başlığa bakıp metnin konusunu kesinleştirmektir; başlık bir ipucudur, metnin ayrıntılarıyla kontrol edilmelidir. Yönerge ve uyarıları ayrıntı sayıp geçmek de yanlıştır; bu tür metinlerde anlam, uygun tepkiyi belirlemeyi içerir. Son olarak, ayrıntıları tek tek bulup aralarındaki açık bağı kurmamak metnin bütününü kaçırmaya yol açar.","selfCheck":["Başlık, görsel veya ortamdan gelen bağlam ipuçlarını fark ettim mi?","Kim, ne, nerede, ne zaman ve ne oldu sorularını açık bilgilerle cevapladım mı?","Konuyu birkaç kelimeyle, metnin tamamına uygun biçimde belirledim mi?","Doğrudan verilen tanım, düşünce, neden-sonuç veya mesajı ayırdım mı?","Kendi yorumumu metnin açık bilgisi gibi sunmaktan kaçındım mı?","Yönerge ya da uyarı varsa gerekli tepkiyi belirledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme: T.D.7.5","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3b5cee153728a1ce31a59e5719cdfea9ec2ecfd03fb5b42315146d780555683b","reviewDecisionSha256":"e40bf374fd41b57622700373d5cf425077cc39f6e406e8dbec8c0f28d09de6e4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3b5cee153728a1ce31a59e5719cdfea9ec2ecfd03fb5b42315146d780555683b","reviewedHash":"sha256:3b5cee153728a1ce31a59e5719cdfea9ec2ecfd03fb5b42315146d780555683b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e40bf374fd41b57622700373d5cf425077cc39f6e406e8dbec8c0f28d09de6e4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n006","contentProjectionSha256":"3b5cee153728a1ce31a59e5719cdfea9ec2ecfd03fb5b42315146d780555683b","reviewDecisionSha256":"e40bf374fd41b57622700373d5cf425077cc39f6e406e8dbec8c0f28d09de6e4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n007","noteId":"tr.g07.turkce.n007","noteKey":"tr.g07.turkce.n007","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-1","title":"Konuşma sürecini yönetebilme","objectiveId":"T.K.7.1","objective":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir konuşmayı yalnızca içerik söylemek olarak değil, başlatılması, sürdürülmesi ve uygun biçimde sonlandırılması gereken bir iletişim süreci olarak yönetmeyi öğreneceksin. Selam ve hitap ifadelerini bağlama göre kullanacak, uygun zamanda söz alıp verecek, anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmanın yanında araştırmak ve keşfetmek amacıyla bağımsız sorular soracak, sana yöneltilen soruları cevaplayacaksın. Hayat Boyu Gelişim temasındaki zaman yönetimi, başarı, motivasyon, karar verme ve erdemler üzerine yapılacak sunum, sınıf tartışması ve grup görüşmelerinde bu beceri iletişimin düzenini ve niteliğini korur.\n\n## Temel kavramlar\n- **Sözlü üretim:** Bir kişinin düşüncelerini planlı veya hazırlıksız biçimde dinleyicilere aktarmasıdır.\n- **Sözlü etkileşim:** Konuşmacıların sırayla söz aldığı, soru sorduğu ve cevap verdiği karşılıklı iletişimdir.\n- **Başlatma ifadesi:** Selam, hitap ve konuşmanın amacını bildiren giriş sözüdür.\n- **Söz alma-verme:** Konuşma sırasını uygun zamanda isteme, kullanma ve başka bir konuşmacıya bırakmadır.\n- **Açıklığa kavuşturma sorusu:** Belirsiz bir ifadeyi netleştiren sorudur.\n- **Araştırma ve keşif sorusu:** Konunun nedenlerini, sonuçlarını, seçeneklerini veya yeni yönlerini ortaya çıkaran bağımsız sorudur.\n- **Sonlandırma ifadesi:** Konuşmayı özetleyen, kararı bildiren veya uygun bir kapanış sağlayan sözdür.\n\n## Adım adım anlatım\nAşağıdaki görseli incele. Görsel, konuşmanın hazırlık ve içerik oluşturma aşamalarını kısa bir gözden geçirmeye, ardından paylaşma ve etkileşim sırasında söz alma-verme ile soru-cevaba, son olarak öz değerlendirmeye bağlar; konuşma yönetiminin yalnız açılış cümlesinden ibaret olmadığını gösterir.\n\n1. **Bağlamı hazırla.** Konuşmanın sınıf sunumu mu, grup görüşmesi mi, tartışma mı olduğunu; kimlerle ve ne kadar süre konuşacağını belirle.\n2. **Uygun açılış yap.** Ortama göre selam ver, dinleyicilere hitap et ve konuşmanın amacını kısa biçimde açıkla. Resmî bir sunumla arkadaş grubundaki konuşmanın hitabı aynı olmak zorunda değildir.\n3. **Konuyu düzenli sürdür.** Ana düşünceyi söyle, gerekçe ve örnekleri anlaşılır sırada ver. Konuşma sırasında dinleyicilerin tepkisini izleyerek gerektiğinde açıklama yap.\n4. **Söz sırasını yönet.** Başkasının sözünü tamamlamasını bekle; “Bu noktaya bir ekleme yapabilir miyim?” gibi ifadelerle söz al. Konu dışına çıkıldığında nazikçe ana konuya dönülmesini sağla.\n5. **Bağımsız soru sor.** Yalnız “Anlamadım, tekrar eder misin?” değil; “Bu yöntemin uzun vadede hangi sonucu doğuracağını düşünüyorsun?” gibi araştırma ve keşif soruları da kullan.\n6. **Soruları cevapla.** Soruyu dikkatle dinle, doğrudan cevap ver, gerekiyorsa gerekçe veya örnek ekle. Cevabı bilmiyorsan bunu açıkça söyleyip nasıl araştıracağını belirtebilirsin.\n7. **Konuşmayı tamamla.** Ana sonucu veya ortak kararı özetle; dinleyicilere teşekkür et ya da bir sonraki adımı açıkla.\n8. **Kısa öz değerlendirme yap.** Söz kesme, süreyi aşma, soruya dolaylı cevap verme gibi durumları fark edip bir sonraki konuşma için düzeltme belirle.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nSınıfta “Her gün küçük bir hedef koymak başarıyı artırır mı?” konulu beş dakikalık bir tartışma yapılacaktır. Eylül, küçük hedeflerin yararlı olduğunu savunacak; ardından arkadaşlarının görüşlerini dinleyecektir. Eylül konuşma sürecini nasıl yönetmelidir?\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Başlatma:** “Arkadaşlar, bugün küçük ve düzenli hedeflerin başarıya etkisini tartışıyoruz. Ben bu yöntemin ilerlemeyi görünür kıldığı için yararlı olduğunu düşünüyorum.” diyerek selam, hitap, konu ve görüşü birlikte belirtir.\n2. **Sürdürme:** Bir gerekçe ve somut örnek verir: “Bir haftada yüz soru hedeflemek yerine her gün yirmi soru çözmek, eksikleri günlük olarak görmeyi sağlar.”\n3. **Söz verme:** Görüşünü tamamladıktan sonra “Farklı düşünen bir arkadaşımızın gerekçesini dinleyelim.” diyerek konuşma sırasını başkasına bırakır.\n4. **Keşif sorusu:** Bir arkadaş “Büyük hedefler daha motive edicidir.” dediğinde “Büyük hedef küçük basamaklara ayrılmazsa motivasyonun hangi aşamada azalabileceğini düşünüyorsun?” diye sorar. Bu soru yalnız açıklama istemez; neden-sonuç araştırır.\n5. **Cevap verme:** “Küçük hedefler sıkıcı olmaz mı?” sorusuna “Hedefler aynı kalmak zorunda değil; ilerleme görüldükçe zorluk artırılabilir.” diye doğrudan cevap verir.\n6. **Sonlandırma:** “Görüşlerimizden çıkan ortak nokta, hedefin hem ulaşılabilir hem gelişimi sürdürecek kadar zorlayıcı olmasıdır. Katkılarınız için teşekkür ederim.” diyerek süreci tamamlar.\n\n### Örnek 2:\nDört kişilik bir grup, “Zaman Yönetimi Haftası” için yapılacak etkinliği seçmektedir. İki öğrenci afiş hazırlamayı, biri kısa video çekmeyi istemekte; dördüncü öğrenci hiç söz alamamaktadır. Grup sözcüsü Bora süreci yönetmekle görevlidir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Bora konuşmayı “Önce seçenekleri ve gerekçeleri sırayla dinleyip sonunda süreye uygun bir karar vereceğiz.” diyerek başlatır.\n2. Söz sırasını düzenlemek için “Afiş önerisini bir dakika içinde dinleyelim, ardından video önerisine geçelim.” der.\n3. Hiç konuşmayan öğrenciye “Sena, iki seçeneğin güçlü yönleri konusunda sen ne düşünüyorsun?” diyerek söz verir; böylece etkileşime katılımı dengeler.\n4. Belirsiz kalan noktayı açıklığa kavuşturmak için “Video için gerekli cihazlara gerçekten erişebiliyor muyuz?” sorusunu sorar.\n5. Araştırma ve keşif amacıyla “Etkinliğin amacı yalnız bilgi vermekse hangi seçenek daha çok öğrenciye ulaşır; davranış değişikliği amaçlıyorsak hangisi daha etkili olur?” diye sorar.\n6. Kendisine “Sen hangisini seçiyorsun?” denildiğinde yalnız tercihini söylemez; ölçüte dayalı cevap verir: “Bir haftalık sürede tamamlanabilirlik ve erişim ölçütlerine göre afişi, videoya yönlendiren bir karekodla birlikte öneriyorum.”\n7. Sonunda ortak kararı ve görev dağılımını tekrarlar. Böylece toplantı, konuşmaların birbirine karıştığı bir sohbet olmaktan çıkar ve yönetilen bir etkileşime dönüşür.\n\n## Sık yapılan hata\nKonuşma sürecini yönetmeyi “en çok konuşan kişi olmak” sanmak yanlıştır. Süreci iyi yöneten kişi gerektiğinde söz verir, dinler ve sorularla konuyu geliştirir. Soru sorarken karşıdakini kendi cevabına yönlendiren, suçlayıcı veya konu dışı ifadeler kullanmak da iletişimi bozar. Bir başka hata, soruya uzun bir konuşmayla karşılık verip asıl cevabı geciktirmektir. Açılış, söz sırası, soru-cevap ve kapanışın her biri sürecin ayrı bir parçasıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Konuşmaya bağlama uygun selam ve hitapla başladım.\n- [ ] Konuyu ve amacı dinleyicilere açıkça bildirdim.\n- [ ] Uygun zamanda söz aldım ve başkalarına söz verdim.\n- [ ] En az bir açıklığa kavuşturma, araştırma veya keşif sorusu sordum.\n- [ ] Bana yöneltilen sorulara doğrudan ve gerekçeli cevap verdim.\n- [ ] Konuyu dağıtmadan ana düşünceyi sürdürdüm.\n- [ ] Konuşmayı sonuç veya ortak kararla uygun biçimde sonlandırdım.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n007__fig_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n007__fig_caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n007__node_prepare"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n007__node_create"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n007__node_review"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n007__node_share"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n007__node_close"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n007__node_reflect"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n007__fig_alt":"Konuşma ortamı, dinleyici ve süreyi belirleyerek hazırlanma; selam, hitap, ana düşünce ve örneklerle içeriği oluşturma; sıra, süre ve soru planını gözden geçirme; paylaşma sırasında uygun söz alma-verme ile açıklama, araştırma ve keşif soruları kullanma; sonucu özetleyerek kapatma ve kısa öz değerlendirme yapma basamakları.","tr-g07-turkce-n007__fig_caption":"Başlatmadan öz değerlendirmeye konuşma yönetimi","tr-g07-turkce-n007__node_prepare":"Hazırlık: ortam, dinleyici ve süre","tr-g07-turkce-n007__node_create":"Oluşturma: açılış, ana düşünce ve örnek","tr-g07-turkce-n007__node_review":"Gözden geçirme: sıra, süre ve soru planı","tr-g07-turkce-n007__node_share":"Paylaşma: söz alma-verme ve soru-cevap","tr-g07-turkce-n007__node_close":"Sonlandırma: sonucu veya kararı özetle","tr-g07-turkce-n007__node_reflect":"Öz değerlendirme: bir sonraki adımı belirle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-k-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmayı yalnızca içerik söylemek olarak değil, başlatılması, sürdürülmesi ve uygun biçimde sonlandırılması gereken bir iletişim süreci olarak yönetmeyi öğreneceksin. Selam ve hitap ifadelerini bağlama göre kullanacak, uygun zamanda söz alıp verecek, anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmanın yanında araştırmak ve keşfetmek amacıyla bağımsız sorular soracak, sana yöneltilen soruları cevaplayacaksın. Hayat Boyu Gelişim temasındaki zaman yönetimi, başarı, motivasyon, karar verme ve erdemler üzerine yapılacak sunum, sınıf tartışması ve grup görüşmelerinde bu beceri iletişimin düzenini ve niteliğini korur.","keyConcepts":"- **Sözlü üretim:** Bir kişinin düşüncelerini planlı veya hazırlıksız biçimde dinleyicilere aktarmasıdır.\n- **Sözlü etkileşim:** Konuşmacıların sırayla söz aldığı, soru sorduğu ve cevap verdiği karşılıklı iletişimdir.\n- **Başlatma ifadesi:** Selam, hitap ve konuşmanın amacını bildiren giriş sözüdür.\n- **Söz alma-verme:** Konuşma sırasını uygun zamanda isteme, kullanma ve başka bir konuşmacıya bırakmadır.\n- **Açıklığa kavuşturma sorusu:** Belirsiz bir ifadeyi netleştiren sorudur.\n- **Araştırma ve keşif sorusu:** Konunun nedenlerini, sonuçlarını, seçeneklerini veya yeni yönlerini ortaya çıkaran bağımsız sorudur.\n- **Sonlandırma ifadesi:** Konuşmayı özetleyen, kararı bildiren veya uygun bir kapanış sağlayan sözdür.","steps":"Aşağıdaki görseli incele. Görsel, konuşmanın hazırlık ve içerik oluşturma aşamalarını kısa bir gözden geçirmeye, ardından paylaşma ve etkileşim sırasında söz alma-verme ile soru-cevaba, son olarak öz değerlendirmeye bağlar; konuşma yönetiminin yalnız açılış cümlesinden ibaret olmadığını gösterir.\n\n1. **Bağlamı hazırla.** Konuşmanın sınıf sunumu mu, grup görüşmesi mi, tartışma mı olduğunu; kimlerle ve ne kadar süre konuşacağını belirle.\n2. **Uygun açılış yap.** Ortama göre selam ver, dinleyicilere hitap et ve konuşmanın amacını kısa biçimde açıkla. Resmî bir sunumla arkadaş grubundaki konuşmanın hitabı aynı olmak zorunda değildir.\n3. **Konuyu düzenli sürdür.** Ana düşünceyi söyle, gerekçe ve örnekleri anlaşılır sırada ver. Konuşma sırasında dinleyicilerin tepkisini izleyerek gerektiğinde açıklama yap.\n4. **Söz sırasını yönet.** Başkasının sözünü tamamlamasını bekle; “Bu noktaya bir ekleme yapabilir miyim?” gibi ifadelerle söz al. Konu dışına çıkıldığında nazikçe ana konuya dönülmesini sağla.\n5. **Bağımsız soru sor.** Yalnız “Anlamadım, tekrar eder misin?” değil; “Bu yöntemin uzun vadede hangi sonucu doğuracağını düşünüyorsun?” gibi araştırma ve keşif soruları da kullan.\n6. **Soruları cevapla.** Soruyu dikkatle dinle, doğrudan cevap ver, gerekiyorsa gerekçe veya örnek ekle. Cevabı bilmiyorsan bunu açıkça söyleyip nasıl araştıracağını belirtebilirsin.\n7. **Konuşmayı tamamla.** Ana sonucu veya ortak kararı özetle; dinleyicilere teşekkür et ya da bir sonraki adımı açıkla.\n8. **Kısa öz değerlendirme yap.** Söz kesme, süreyi aşma, soruya dolaylı cevap verme gibi durumları fark edip bir sonraki konuşma için düzeltme belirle.","workedExamples":["Sınıfta “Her gün küçük bir hedef koymak başarıyı artırır mı?” konulu beş dakikalık bir tartışma yapılacaktır. Eylül, küçük hedeflerin yararlı olduğunu savunacak; ardından arkadaşlarının görüşlerini dinleyecektir. Eylül konuşma sürecini nasıl yönetmelidir?\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Başlatma:** “Arkadaşlar, bugün küçük ve düzenli hedeflerin başarıya etkisini tartışıyoruz. Ben bu yöntemin ilerlemeyi görünür kıldığı için yararlı olduğunu düşünüyorum.” diyerek selam, hitap, konu ve görüşü birlikte belirtir.\n2. **Sürdürme:** Bir gerekçe ve somut örnek verir: “Bir haftada yüz soru hedeflemek yerine her gün yirmi soru çözmek, eksikleri günlük olarak görmeyi sağlar.”\n3. **Söz verme:** Görüşünü tamamladıktan sonra “Farklı düşünen bir arkadaşımızın gerekçesini dinleyelim.” diyerek konuşma sırasını başkasına bırakır.\n4. **Keşif sorusu:** Bir arkadaş “Büyük hedefler daha motive edicidir.” dediğinde “Büyük hedef küçük basamaklara ayrılmazsa motivasyonun hangi aşamada azalabileceğini düşünüyorsun?” diye sorar. Bu soru yalnız açıklama istemez; neden-sonuç araştırır.\n5. **Cevap verme:** “Küçük hedefler sıkıcı olmaz mı?” sorusuna “Hedefler aynı kalmak zorunda değil; ilerleme görüldükçe zorluk artırılabilir.” diye doğrudan cevap verir.\n6. **Sonlandırma:** “Görüşlerimizden çıkan ortak nokta, hedefin hem ulaşılabilir hem gelişimi sürdürecek kadar zorlayıcı olmasıdır. Katkılarınız için teşekkür ederim.” diyerek süreci tamamlar.","Dört kişilik bir grup, “Zaman Yönetimi Haftası” için yapılacak etkinliği seçmektedir. İki öğrenci afiş hazırlamayı, biri kısa video çekmeyi istemekte; dördüncü öğrenci hiç söz alamamaktadır. Grup sözcüsü Bora süreci yönetmekle görevlidir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Bora konuşmayı “Önce seçenekleri ve gerekçeleri sırayla dinleyip sonunda süreye uygun bir karar vereceğiz.” diyerek başlatır.\n2. Söz sırasını düzenlemek için “Afiş önerisini bir dakika içinde dinleyelim, ardından video önerisine geçelim.” der.\n3. Hiç konuşmayan öğrenciye “Sena, iki seçeneğin güçlü yönleri konusunda sen ne düşünüyorsun?” diyerek söz verir; böylece etkileşime katılımı dengeler.\n4. Belirsiz kalan noktayı açıklığa kavuşturmak için “Video için gerekli cihazlara gerçekten erişebiliyor muyuz?” sorusunu sorar.\n5. Araştırma ve keşif amacıyla “Etkinliğin amacı yalnız bilgi vermekse hangi seçenek daha çok öğrenciye ulaşır; davranış değişikliği amaçlıyorsak hangisi daha etkili olur?” diye sorar.\n6. Kendisine “Sen hangisini seçiyorsun?” denildiğinde yalnız tercihini söylemez; ölçüte dayalı cevap verir: “Bir haftalık sürede tamamlanabilirlik ve erişim ölçütlerine göre afişi, videoya yönlendiren bir karekodla birlikte öneriyorum.”\n7. Sonunda ortak kararı ve görev dağılımını tekrarlar. Böylece toplantı, konuşmaların birbirine karıştığı bir sohbet olmaktan çıkar ve yönetilen bir etkileşime dönüşür."],"commonMistakes":"Konuşma sürecini yönetmeyi “en çok konuşan kişi olmak” sanmak yanlıştır. Süreci iyi yöneten kişi gerektiğinde söz verir, dinler ve sorularla konuyu geliştirir. Soru sorarken karşıdakini kendi cevabına yönlendiren, suçlayıcı veya konu dışı ifadeler kullanmak da iletişimi bozar. Bir başka hata, soruya uzun bir konuşmayla karşılık verip asıl cevabı geciktirmektir. Açılış, söz sırası, soru-cevap ve kapanışın her biri sürecin ayrı bir parçasıdır.","selfCheck":["[ ] Konuşmaya bağlama uygun selam ve hitapla başladım.","[ ] Konuyu ve amacı dinleyicilere açıkça bildirdim.","[ ] Uygun zamanda söz aldım ve başkalarına söz verdim.","[ ] En az bir açıklığa kavuşturma, araştırma veya keşif sorusu sordum.","[ ] Bana yöneltilen sorulara doğrudan ve gerekçeli cevap verdim.","[ ] Konuyu dağıtmadan ana düşünceyi sürdürdüm.","[ ] Konuşmayı sonuç veya ortak kararla uygun biçimde sonlandırdım.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecini yönetebilme: T.K.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7e713d14c38fbc636ec15d8e81fa94f8b31d0b5dbb5396c9dccc0f8f037c512e","reviewDecisionSha256":"69b918d96241a71f1afb83189b7e8def626da0d834750879c56569d6f3a61d51","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7e713d14c38fbc636ec15d8e81fa94f8b31d0b5dbb5396c9dccc0f8f037c512e","reviewedHash":"sha256:7e713d14c38fbc636ec15d8e81fa94f8b31d0b5dbb5396c9dccc0f8f037c512e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:69b918d96241a71f1afb83189b7e8def626da0d834750879c56569d6f3a61d51; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n007","contentProjectionSha256":"7e713d14c38fbc636ec15d8e81fa94f8b31d0b5dbb5396c9dccc0f8f037c512e","reviewDecisionSha256":"69b918d96241a71f1afb83189b7e8def626da0d834750879c56569d6f3a61d51","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n008","noteId":"tr.g07.turkce.n008","noteKey":"tr.g07.turkce.n008","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-2","title":"Konuşma yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.K.7.2","objective":"T.K.7.2","objectives":["T.K.7.2"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nHer konuşma görevinde aynı yöntemi kullanmak yerine, konuşmanın sözlü üretim mi yoksa sözlü etkileşim mi olduğunu; amacını, süresini, ilgi ve ihtiyaçlarını çözümleyerek uygun yöntem ve tekniği seçmeyi öğreneceksin. Seçimini konuşma sırasında süreye ve amacına ulaşıp ulaşmadığına göre izleyecek, gerektiğinde düzenleyeceksin. 7. sınıfta katılımlı, empati kurarak, güdümlü, kelime ve kavram havuzundan seçerek, serbest ve yaratıcı konuşma ile hafızada tutma tekniklerinden; ayrıca tartışarak ve ikna edici konuşmadan görevine uygun biçimde yararlanabilirsin.\n\n## Temel kavramlar\n- **Konuşma şekli:** Konuşmanın tek konuşmacının ağırlıkta olduğu sözlü üretim veya karşılıklı ilerleyen sözlü etkileşim biçiminde olmasıdır.\n- **Yöntem:** Konuşmanın amacına ulaşmak için izlenen genel yoldur; tartışarak veya ikna edici konuşma buna örnektir.\n- **Teknik:** Yöntemi uygulamayı kolaylaştıran daha belirli işlemdir; kelime ve kavram havuzundan yararlanma veya hafızada tutma buna örnek olabilir.\n- **Görev analizi:** Amaç, dinleyici, süre, konu, ilgi ve ihtiyaçları birlikte incelemedir.\n- **Üst bilişsel izleme:** Konuşma sırasında “Amacıma ulaşıyor muyum, süreyi doğru kullanıyor muyum, yöntem işe yarıyor mu?” sorularıyla süreci takip etmedir.\n- **Düzenleme:** İzleme sonucunda yöntemi, örnekleri, süre dağılımını veya etkileşim biçimini değiştirmedir.\n\n## Adım adım anlatım\nAşağıdaki görseli incele. Görsel, konuşma görevini çözümleyip uygun yöntem veya tekniği seçmeyi, uygulama sırasında amaç ve süre kanıtlarını izlemeyi, gerektiğinde seçimi düzenlemeyi ve sonuçta uygunluğu kontrol etmeyi tek süreçte gösterir.\n\n1. **Konuşma şeklini belirle.** Sunum, tanıtım ve hikâye anlatımı çoğunlukla sözlü üretim; panel, grup kararı ve tartışma sözlü etkileşim ağırlıklıdır.\n2. **Amacı netleştir.** Bilgi vermek, ikna etmek, bir olayı anlatmak, eğlendirmek veya ortak karara ulaşmak farklı yöntemler gerektirir.\n3. **Süre ve dinleyiciyi hesaba kat.** İki dakikalık konuşmada uzun tartışma yürütülemez; beş kişilik grup görüşmesinde ise yalnız ezberlenmiş bir metni okumak etkileşimi engeller.\n4. **Yöntem ve tekniği eşleştir.** İkna amacı için ikna edici konuşma; farklı görüşleri karşılaştırmak için tartışarak konuşma; başkasının bakış açısını anlamak için empati kurarak konuşma; kavramları düzenlemek için kelime ve kavram havuzundan seçerek konuşma uygun olabilir.\n5. **Seçimini gerekçelendir.** “Bu yöntemi seviyorum.” yerine “Amacım arkadaşlarımı bir uygulamaya yöneltmek olduğu için ikna edici konuşmayı, anahtar kavramları unutmamak için kavram havuzunu seçtim.” de.\n6. **Uygularken izle.** Sürenin yarısı geçtiğinde ana gerekçeye ulaştın mı? Dinleyici katılıyor mu? Yöntem amacı destekliyor mu? Bu sorular seçimlerinin etkisini gösterir.\n7. **Gerekirse düzenle.** Süre daraldıysa örneği kısalt, tartışma tek kişide kaldıysa katılımlı konuşma düzenine geç, ikna için kanıt yetersizse daha güçlü gerekçe ekle.\n8. **Sonunda kontrol et.** Seçtiğin yöntem konuşmanın şeklini, amacını ve süresini gerçekten destekledi mi? Bir sonraki görev için not al.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir öğrenci, sınıf arkadaşlarını “Bir haftalık çalışma planı kullanmaya” ikna etmek için iki dakikalık konuşma yapacaktır. Hangi yöntem ve teknikleri seçmeli, konuşma sırasında neyi düzenlemelidir?\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Görev tek konuşmacının sınıfa hitap etmesine dayandığı için sözlü üretim ağırlıklıdır.\n2. Amaç yalnız bilgi vermek değil, dinleyicileri bir davranışı denemeye yöneltmektir. Bu nedenle **ikna edici konuşma** uygun yöntemdir.\n3. Süre iki dakika olduğu için uzun tartışma veya çok sayıda örnek uygun değildir.\n4. Anahtar kavramları düzenlemek için “hedef, öncelik, süre, kontrol” sözcüklerinden oluşan bir **kelime ve kavram havuzu** kullanılabilir.\n5. Konuşma planı: sorun cümlesi, iki gerekçe, kısa örnek ve çağrı. “Plansız çalışmada önemli görevler ertelenebilir; bir haftalık plan öncelikleri görünür kılar.” gibi bir gerekçe kullanılır.\n6. Öğrenci ilk bir dakikada hâlâ kişisel anısını anlatıyorsa üst bilişsel izleme, amaca geç kalındığını gösterir. Anıyı kısaltıp ikinci gerekçeye ve eylem çağrısına geçmelidir.\n7. Son düzenleme cümlesi “Bu akşam yalnız gelecek haftanın üç önceliğini yazarak başlayabilirsiniz.” olabilir. Böylece yöntem amaç ve süreyle uyumlu kalır.\n\n### Örnek 2:\nBeş öğrenci, okul kulübünün gelecek ay hangi kişisel gelişim etkinliğini yapacağına karar verecektir. Seçenekler kitap söyleşisi, zaman yönetimi atölyesi ve gönüllülük çalışmasıdır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Görev karşılıklı görüş alışverişi ve ortak karar gerektirdiği için sözlü etkileşim ağırlıklıdır.\n2. Farklı seçeneklerin güçlü ve zayıf yönleri karşılaştırılacağından **tartışarak konuşma** temel yöntem olarak seçilir.\n3. Her öğrencinin görüşe katılması gerektiği için **katılımlı konuşma**, başkalarının ihtiyaçlarını anlamak için **empati kurarak konuşma** destekleyici biçimde kullanılabilir.\n4. Grup önce ölçütleri belirler: öğrenci ilgisi, maliyet, hazırlık süresi ve yarar. Bu, tartışmanın kişisel beğeniden kanıta yönelmesini sağlar.\n5. Konuşma tek bir öğrencinin uzun anlatımına dönüşürse seçilen yöntem amaca hizmet etmez. Grup sözcüsü “Her seçenek için birer dakikalık gerekçe alalım.” diyerek yöntemi düzenler.\n6. Bir öğrenci “Gönüllülük çalışması bana göre değil.” dediğinde empati kurarak konuşma ile “Bu etkinliğin seni zorlayacak yönü nedir ve hangi destek bunu değiştirebilir?” sorusu sorulur.\n7. Süre sonunda karar çıkmıyorsa tartışma, belirlenen ölçütlere göre kısa oylama ile tamamlanabilir. Böylece yöntem esnek biçimde amaca uyarlanır.\n\n## Sık yapılan hata\nYöntem ve tekniği yalnız adını bildiğin için seçmek hatadır. İkna amacı olmayan bir konuşmayı “ikna edici” diye adlandırmak ya da karşılıklı etkileşim gerektiren bir görevde ezberlenmiş metni kesintisiz okumak seçimi işlevsiz kılar. Bir başka hata, konuşma başladıktan sonra yöntemi değiştirmeyi başarısızlık saymaktır. Süre, dinleyici tepkisi ve amaçtan uzaklaşma gibi kanıtlar yöntem üzerinde düzenleme yapmayı gerektirebilir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Konuşmanın sözlü üretim mi sözlü etkileşim mi ağırlıklı olduğunu belirledim.\n- [ ] Amacı, süreyi, dinleyiciyi, ilgi ve ihtiyacı birlikte çözümledim.\n- [ ] 7. sınıf düzeyine uygun yöntem veya tekniği seçtim.\n- [ ] Seçimimin neden göreve uygun olduğunu açıkladım.\n- [ ] Konuşma sırasında amaç ve süreyi izledim.\n- [ ] Gerekirse örnek, süre veya etkileşim biçiminde düzenleme yaptım.\n- [ ] Sonunda yöntemin amaca ulaşmaya katkısını değerlendirdim.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n008__fig_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n008__fig_caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n008__node_analyze"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n008__node_choose"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n008__node_apply"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n008__node_monitor"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n008__node_adjust"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n008__node_check"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n008__fig_alt":"Konuşmanın sözlü üretim veya sözlü etkileşim oluşunu, amacını, süresini, ilgi ve ihtiyaçları çözümleme; buna göre tartışarak, ikna edici, katılımlı, empati kurarak veya başka uygun bir yöntem ve teknik seçme; uygulama sırasında amaç, süre ve dinleyici tepkisini izleme; gerekirse seçimi düzenleme ve sonunda uygunluğu kontrol etme basamakları.","tr-g07-turkce-n008__fig_caption":"Konuşma görevine uygun yöntem ve teknik seçimi","tr-g07-turkce-n008__node_analyze":"Görevi çözümle: şekil, amaç, süre, ilgi ve ihtiyaç","tr-g07-turkce-n008__node_choose":"Uygun yöntem ve tekniği gerekçeyle seç","tr-g07-turkce-n008__node_apply":"Seçimi konuşmada uygula","tr-g07-turkce-n008__node_monitor":"Amaç, süre ve dinleyici tepkisini izle","tr-g07-turkce-n008__node_adjust":"Gerekirse yöntem, örnek veya süreyi düzenle","tr-g07-turkce-n008__node_check":"Sonuçta seçimin uygunluğunu kontrol et"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-k-7-2-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Her konuşma görevinde aynı yöntemi kullanmak yerine, konuşmanın sözlü üretim mi yoksa sözlü etkileşim mi olduğunu; amacını, süresini, ilgi ve ihtiyaçlarını çözümleyerek uygun yöntem ve tekniği seçmeyi öğreneceksin. Seçimini konuşma sırasında süreye ve amacına ulaşıp ulaşmadığına göre izleyecek, gerektiğinde düzenleyeceksin. 7. sınıfta katılımlı, empati kurarak, güdümlü, kelime ve kavram havuzundan seçerek, serbest ve yaratıcı konuşma ile hafızada tutma tekniklerinden; ayrıca tartışarak ve ikna edici konuşmadan görevine uygun biçimde yararlanabilirsin.","keyConcepts":"- **Konuşma şekli:** Konuşmanın tek konuşmacının ağırlıkta olduğu sözlü üretim veya karşılıklı ilerleyen sözlü etkileşim biçiminde olmasıdır.\n- **Yöntem:** Konuşmanın amacına ulaşmak için izlenen genel yoldur; tartışarak veya ikna edici konuşma buna örnektir.\n- **Teknik:** Yöntemi uygulamayı kolaylaştıran daha belirli işlemdir; kelime ve kavram havuzundan yararlanma veya hafızada tutma buna örnek olabilir.\n- **Görev analizi:** Amaç, dinleyici, süre, konu, ilgi ve ihtiyaçları birlikte incelemedir.\n- **Üst bilişsel izleme:** Konuşma sırasında “Amacıma ulaşıyor muyum, süreyi doğru kullanıyor muyum, yöntem işe yarıyor mu?” sorularıyla süreci takip etmedir.\n- **Düzenleme:** İzleme sonucunda yöntemi, örnekleri, süre dağılımını veya etkileşim biçimini değiştirmedir.","steps":"Aşağıdaki görseli incele. Görsel, konuşma görevini çözümleyip uygun yöntem veya tekniği seçmeyi, uygulama sırasında amaç ve süre kanıtlarını izlemeyi, gerektiğinde seçimi düzenlemeyi ve sonuçta uygunluğu kontrol etmeyi tek süreçte gösterir.\n\n1. **Konuşma şeklini belirle.** Sunum, tanıtım ve hikâye anlatımı çoğunlukla sözlü üretim; panel, grup kararı ve tartışma sözlü etkileşim ağırlıklıdır.\n2. **Amacı netleştir.** Bilgi vermek, ikna etmek, bir olayı anlatmak, eğlendirmek veya ortak karara ulaşmak farklı yöntemler gerektirir.\n3. **Süre ve dinleyiciyi hesaba kat.** İki dakikalık konuşmada uzun tartışma yürütülemez; beş kişilik grup görüşmesinde ise yalnız ezberlenmiş bir metni okumak etkileşimi engeller.\n4. **Yöntem ve tekniği eşleştir.** İkna amacı için ikna edici konuşma; farklı görüşleri karşılaştırmak için tartışarak konuşma; başkasının bakış açısını anlamak için empati kurarak konuşma; kavramları düzenlemek için kelime ve kavram havuzundan seçerek konuşma uygun olabilir.\n5. **Seçimini gerekçelendir.** “Bu yöntemi seviyorum.” yerine “Amacım arkadaşlarımı bir uygulamaya yöneltmek olduğu için ikna edici konuşmayı, anahtar kavramları unutmamak için kavram havuzunu seçtim.” de.\n6. **Uygularken izle.** Sürenin yarısı geçtiğinde ana gerekçeye ulaştın mı? Dinleyici katılıyor mu? Yöntem amacı destekliyor mu? Bu sorular seçimlerinin etkisini gösterir.\n7. **Gerekirse düzenle.** Süre daraldıysa örneği kısalt, tartışma tek kişide kaldıysa katılımlı konuşma düzenine geç, ikna için kanıt yetersizse daha güçlü gerekçe ekle.\n8. **Sonunda kontrol et.** Seçtiğin yöntem konuşmanın şeklini, amacını ve süresini gerçekten destekledi mi? Bir sonraki görev için not al.","workedExamples":["Bir öğrenci, sınıf arkadaşlarını “Bir haftalık çalışma planı kullanmaya” ikna etmek için iki dakikalık konuşma yapacaktır. Hangi yöntem ve teknikleri seçmeli, konuşma sırasında neyi düzenlemelidir?\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Görev tek konuşmacının sınıfa hitap etmesine dayandığı için sözlü üretim ağırlıklıdır.\n2. Amaç yalnız bilgi vermek değil, dinleyicileri bir davranışı denemeye yöneltmektir. Bu nedenle **ikna edici konuşma** uygun yöntemdir.\n3. Süre iki dakika olduğu için uzun tartışma veya çok sayıda örnek uygun değildir.\n4. Anahtar kavramları düzenlemek için “hedef, öncelik, süre, kontrol” sözcüklerinden oluşan bir **kelime ve kavram havuzu** kullanılabilir.\n5. Konuşma planı: sorun cümlesi, iki gerekçe, kısa örnek ve çağrı. “Plansız çalışmada önemli görevler ertelenebilir; bir haftalık plan öncelikleri görünür kılar.” gibi bir gerekçe kullanılır.\n6. Öğrenci ilk bir dakikada hâlâ kişisel anısını anlatıyorsa üst bilişsel izleme, amaca geç kalındığını gösterir. Anıyı kısaltıp ikinci gerekçeye ve eylem çağrısına geçmelidir.\n7. Son düzenleme cümlesi “Bu akşam yalnız gelecek haftanın üç önceliğini yazarak başlayabilirsiniz.” olabilir. Böylece yöntem amaç ve süreyle uyumlu kalır.","Beş öğrenci, okul kulübünün gelecek ay hangi kişisel gelişim etkinliğini yapacağına karar verecektir. Seçenekler kitap söyleşisi, zaman yönetimi atölyesi ve gönüllülük çalışmasıdır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Görev karşılıklı görüş alışverişi ve ortak karar gerektirdiği için sözlü etkileşim ağırlıklıdır.\n2. Farklı seçeneklerin güçlü ve zayıf yönleri karşılaştırılacağından **tartışarak konuşma** temel yöntem olarak seçilir.\n3. Her öğrencinin görüşe katılması gerektiği için **katılımlı konuşma**, başkalarının ihtiyaçlarını anlamak için **empati kurarak konuşma** destekleyici biçimde kullanılabilir.\n4. Grup önce ölçütleri belirler: öğrenci ilgisi, maliyet, hazırlık süresi ve yarar. Bu, tartışmanın kişisel beğeniden kanıta yönelmesini sağlar.\n5. Konuşma tek bir öğrencinin uzun anlatımına dönüşürse seçilen yöntem amaca hizmet etmez. Grup sözcüsü “Her seçenek için birer dakikalık gerekçe alalım.” diyerek yöntemi düzenler.\n6. Bir öğrenci “Gönüllülük çalışması bana göre değil.” dediğinde empati kurarak konuşma ile “Bu etkinliğin seni zorlayacak yönü nedir ve hangi destek bunu değiştirebilir?” sorusu sorulur.\n7. Süre sonunda karar çıkmıyorsa tartışma, belirlenen ölçütlere göre kısa oylama ile tamamlanabilir. Böylece yöntem esnek biçimde amaca uyarlanır."],"commonMistakes":"Yöntem ve tekniği yalnız adını bildiğin için seçmek hatadır. İkna amacı olmayan bir konuşmayı “ikna edici” diye adlandırmak ya da karşılıklı etkileşim gerektiren bir görevde ezberlenmiş metni kesintisiz okumak seçimi işlevsiz kılar. Bir başka hata, konuşma başladıktan sonra yöntemi değiştirmeyi başarısızlık saymaktır. Süre, dinleyici tepkisi ve amaçtan uzaklaşma gibi kanıtlar yöntem üzerinde düzenleme yapmayı gerektirebilir.","selfCheck":["[ ] Konuşmanın sözlü üretim mi sözlü etkileşim mi ağırlıklı olduğunu belirledim.","[ ] Amacı, süreyi, dinleyiciyi, ilgi ve ihtiyacı birlikte çözümledim.","[ ] 7. sınıf düzeyine uygun yöntem veya tekniği seçtim.","[ ] Seçimimin neden göreve uygun olduğunu açıkladım.","[ ] Konuşma sırasında amaç ve süreyi izledim.","[ ] Gerekirse örnek, süre veya etkileşim biçiminde düzenleme yaptım.","[ ] Sonunda yöntemin amaca ulaşmaya katkısını değerlendirdim.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme: T.K.7.2","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b062c3f3fb9ad898b712b4386e6f8ecf82acd9cf1686e00a1abf79ecef920f76","reviewDecisionSha256":"81165c2ea69fea11659ed70e7dcc23ffba2e5199f01188e3fb2b1a0788732616","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b062c3f3fb9ad898b712b4386e6f8ecf82acd9cf1686e00a1abf79ecef920f76","reviewedHash":"sha256:b062c3f3fb9ad898b712b4386e6f8ecf82acd9cf1686e00a1abf79ecef920f76","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:81165c2ea69fea11659ed70e7dcc23ffba2e5199f01188e3fb2b1a0788732616; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n008","contentProjectionSha256":"b062c3f3fb9ad898b712b4386e6f8ecf82acd9cf1686e00a1abf79ecef920f76","reviewDecisionSha256":"81165c2ea69fea11659ed70e7dcc23ffba2e5199f01188e3fb2b1a0788732616","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n009","noteId":"tr.g07.turkce.n009","noteKey":"tr.g07.turkce.n009","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-26","title":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.K.7.26","objective":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir konuşma bittikten sonra yalnızca “Güzeldi.” ya da “Kötüydü.” demek gelişmek için yeterli değildir. Bu konuda konuşma deneyimini kanıtlara dayanarak gözden geçirmeyi; güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçeleriyle belirlemeyi; güçlü yönlerini sonraki konuşmalara taşımayı; gelişmeye açık yönlerin için uygulanabilir tedbirler almayı ve konuşmalarından bir ürün-seçki dosyası oluşturmayı öğreneceksin.\n\nÖz yansıtma, kendini suçlamak değil, kendi sürecini dürüst ve nesnel biçimde anlamaktır. Kendini uyarlama ise bu değerlendirmeden çıkan sonuca göre bir sonraki konuşmanda davranışını değiştirmendir. Hayat boyu gelişim, tam da bu döngüyle gerçekleşir: deneyim, kanıt, değerlendirme, yeni hedef ve yeniden uygulama.\n\n## Temel kavramlar\n**Öz yansıtma:** Kişinin yaşadığı konuşma sürecini geriye dönüp incelemesi ve deneyiminden anlamlı sonuçlar çıkarmasıdır.\n\n**Kendini uyarlama:** Değerlendirme sonucuna göre yöntemini, hazırlığını veya konuşma davranışını değiştirmesidir.\n\n**Güçlü yön:** Konuşmanın amaca, konuya ve hedef kitleye uygunluğunu destekleyen başarılı özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Daha etkili hâle getirilebilecek konuşma özelliğidir. “Başarısızlık” etiketi değildir; çalışma hedefidir.\n\n**Gerekçe:** Bir değerlendirmeyi kanıtla açıklayan nedendir. “Sesim iyiydi.” yerine “Kaydı dinlediğimde önemli cümlelerde sesimi yükselttiğimi fark ettim.” demek gerekçelidir.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için alınan somut önlemdir. Örneğin hızlı konuşmayı azaltmak için metne durak işaretleri koymak.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu veya çoklu ortam ögeleri gibi konuşma ürünlerinin gelişimi gösterecek biçimde bir araya getirildiği dosyadır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Başlangıç hedefini ve ölçütlerini belirle.** Konuşmadan önce neyi başarmak istediğini yaz: “İki dakika içinde zaman yönetiminin iki yararını açık örneklerle anlatacağım.” Ölçütler konuşmanın amaca, konuya ve hedef kitleye uygunluğu; duygu ve düşünceleri aktarma yeterliliği; akış, ses ve beden dili gibi özellikler olabilir.\n\n2. **Konuşmayı gerçekleştir ve iz bırak.** Mümkünse ses veya video kaydı al, konuşma metnini sakla, dinleyici geri bildirimlerini not et. Bellek tek başına güvenilir bir kanıt değildir; konuşmanın heyecanı bazı ayrıntıları unutturabilir.\n\n3. **Deneyimi kanıtlardan hareketle gözden geçir.** Kaydı dinlerken veya izlerken hedefinle karşılaştır. Konudan saptığın yerleri, açık örnekleri, anlaşılmayan cümleleri, etkili geçişleri ve dinleyici tepkilerini belirle.\n\n4. **Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir.** Her yargının yanına kanıt yaz. “Girişim güçlüydü; çünkü ilk yirmi saniyede konuyu ve amacı belirttim.” “Sonuç bölümüm gelişmeye açık; çünkü önerimi özetlemeden konuşmayı bitirdim.”\n\n5. **Deneyime dayalı çıkarım yap.** Tek tek ayrıntılardan genel bir ders çıkar: “Örnek verdiğimde dinleyiciler düşüncemi daha kolay takip etti.” Bu çıkarım, sonraki konuşmanın planına yön verir.\n\n6. **Uyarlama kararı al.** Gelişmeye açık yön için ölçülebilir bir tedbir belirle. “Daha iyi konuşacağım.” belirsizdir. “Bir sonraki konuşmada her ana düşünceden sonra bir saniye duracağım ve prova kaydını dinleyeceğim.” uygulanabilirdir.\n\n7. **Güçlü yönü koru ve aktar.** Öz yansıtma yalnızca eksik aramak değildir. Etkili örnek kullanma, açık giriş yapma veya hedef kitleye uygun dil seçme gibi güçlü yönlerini bir sonraki çalışmanın planına bilinçli biçimde ekle.\n\n8. **Ürün ve seçki dosyanı güncelle.** Her ürünün yanına tarih, konuşma amacı, kısa öz değerlendirme ve yeni hedef ekle. Zaman içinde yalnızca son ürünü değil, gelişim yolunu da görebilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, konuşma hedefinden uygulamaya, uygulamadan kanıta, kanıttan gerekçeli öz değerlendirmeye ve yeni hedefe nasıl geçildiğini gösterir. Son basamağın yeniden uygulamaya bağlanması, öz yansıtmanın tek seferlik bir yorum değil, konuşmacı kimliğini geliştiren sürekli bir süreç olduğunu açıklar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n**Durum:** Deniz, “Zamanı planlamanın yararları” konulu iki dakikalık bir sunum yapmıştır. Sunumdan sonra şunları belirlemiştir:\n- Kaydın ilk bölümünde konuyu açıkça söylemiştir.\n- İki kişisel örnek vermiştir.\n- Son otuz saniyede çok hızlı konuşmuştur.\n- Arkadaşları ikinci örneği anlamak için yeniden açıklama istemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Hedefle karşılaştırma yapılır:** Hedef, iki yararı açık örneklerle anlatmaktır. İki örnek verilmiş olması hedefe uygundur; ancak ikinci örneğin açıklığı yeterli değildir.\n2. **Güçlü yön gerekçelendirilir:** “Girişte konuyu doğrudan belirttim ve iki kişisel örnek kullandım. Kaydın ilk doksan saniyesinde akış anlaşılır.”\n3. **Gelişmeye açık yön gerekçelendirilir:** “Son bölümde hızlandım. Kaydı dinlediğimde kelimelerin birleştiğini ve arkadaşlarımın ikinci örneği yeniden sorduğunu gördüm.”\n4. **Tedbir belirlenir:** Metinde önemli cümlelerin sonuna durak işareti koymak, süre tutarak iki prova yapmak ve son provayı dinlemek.\n5. **Güçlü yön sonraki çalışmaya aktarılır:** Yeni konuşmada da konuyu girişte açıkça söylemek ve kişisel örnek kullanmak korunur.\n6. **Yeni hedef yazılır:** “Bir sonraki sunumda iki örneği de normal hızda anlatacak ve her örnekten sonra kısa bir durak vereceğim.”\n\n### Örnek 2:\n**Durum:** Elif, bir grup tartışmasında “Başarı için yetenek mi, düzenli çalışma mı daha önemlidir?” konusundaki görüşünü açıklamıştır. Kendisini yalnızca “Çok heyecanlandım, kötü konuştum.” diye değerlendirmek üzeredir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Duygu ile performans ayrılır:** Heyecan bir deneyimdir; ancak konuşmanın tamamının kötü olduğunu kanıtlamaz.\n2. **Kanıtlar toplanır:** Elif konuşma notuna, arkadaşlarının geri bildirimine ve tartışma kaydına bakar. Görüşünü açık söylediğini, iki gerekçe sunduğunu fakat karşı görüşü dinlerken sözünü iki kez kestiğini fark eder.\n3. **Dengeli değerlendirme yapılır:** “Görüşümü ve iki gerekçemi açık ifade etmem güçlü yönüm. Karşı görüş tamamlanmadan araya girmem gelişmeye açık yönüm; bunu kayıtta iki kez görüyorum.”\n4. **Uyarlama kararı verilir:** Bir sonraki tartışmada karşı tarafın cümlesi bittikten sonra iki saniye beklemek ve cevap vermeden önce duyduğu ana düşünceyi kısa biçimde tekrar etmek.\n5. **Ürün dosyasına kayıt eklenir:** Tartışma kaydı, kısa öz değerlendirme ve “söz almadan önce bekleme” hedefi dosyaya konur. Böylece sonraki tartışmada ilerleme karşılaştırılabilir.\n\n## Sık yapılan hata\nÖz yansıtmayı kendini övmek veya suçlamak sanmak en yaygın hatadır. “Harikaydım.” ve “Berbattım.” ifadeleri kanıt içermediği için gelişime yön vermez. Yalnızca eksikleri görmek de yanlıştır; güçlü yönler belirlenmezse hangi davranışın korunacağı bilinmez. Başkasının genel yorumunu sorgulamadan kabul etmek, bir kerelik hatayı değişmez kişilik özelliği saymak ve “Bir dahaki sefere daha iyi olacağım.” gibi ölçülemeyen hedefler koymak da süreci zayıflatır. Ürün dosyasını yalnızca en iyi çalışmalarla doldurmak ise gelişim çizgisini görünmez kılar; önceki örnekler de karşılaştırma için değerlidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Konuşma öncesinde açık bir hedef ve değerlendirme ölçütü belirledim.\n- [ ] Kayıt, konuşma metni veya geri bildirim gibi kanıtlar topladım.\n- [ ] Güçlü yönümü gerekçesiyle yazdım.\n- [ ] Gelişmeye açık yönümü kişiliğime değil, gözlenebilir davranışıma bağladım.\n- [ ] Deneyimimden sonraki konuşmaya aktarılabilecek bir çıkarım yaptım.\n- [ ] Gelişmeye açık yön için somut ve uygulanabilir tedbir belirledim.\n- [ ] Güçlü yönümü sonraki konuşmada nasıl koruyacağımı planladım.\n- [ ] Ürün ve seçki dosyama ürün, değerlendirme ve yeni hedef ekledim.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n009__tk726.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n009__tk726.caption","direction":"TB","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n009__tk726.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n009__tk726.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n009__tk726.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n009__tk726.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n009__tk726.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n009__tk726.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"},{"from":"n6","to":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n009__tk726.e1"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n009__tk726.alt":"Konuşma hedefi ve ölçütlerinden başlayan; konuşmayı gerçekleştirme, ses-video kaydı veya dinleyici notlarından kanıt toplama, güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirme, tedbir ve yeni hedef belirleme, ürünü seçki dosyasına ekleme basamaklarından geçerek yeni konuşmaya dönen öz yansıtma döngüsü.","tr-g07-turkce-n009__tk726.caption":"Kanıta dayalı konuşma öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n009__tk726.n1":"Hedef ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n009__tk726.n2":"Konuşmayı gerçekleştir","tr-g07-turkce-n009__tk726.n3":"Kayıt ve geri bildirimlerden kanıt topla","tr-g07-turkce-n009__tk726.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n009__tk726.n5":"Tedbir ve yeni hedef belirle","tr-g07-turkce-n009__tk726.n6":"Ürünü seçki dosyasına ekle","tr-g07-turkce-n009__tk726.e1":"sonraki konuşmada uygula"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-k-7-26-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşma bittikten sonra yalnızca “Güzeldi.” ya da “Kötüydü.” demek gelişmek için yeterli değildir. Bu konuda konuşma deneyimini kanıtlara dayanarak gözden geçirmeyi; güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçeleriyle belirlemeyi; güçlü yönlerini sonraki konuşmalara taşımayı; gelişmeye açık yönlerin için uygulanabilir tedbirler almayı ve konuşmalarından bir ürün-seçki dosyası oluşturmayı öğreneceksin.\n\nÖz yansıtma, kendini suçlamak değil, kendi sürecini dürüst ve nesnel biçimde anlamaktır. Kendini uyarlama ise bu değerlendirmeden çıkan sonuca göre bir sonraki konuşmanda davranışını değiştirmendir. Hayat boyu gelişim, tam da bu döngüyle gerçekleşir: deneyim, kanıt, değerlendirme, yeni hedef ve yeniden uygulama.","keyConcepts":"**Öz yansıtma:** Kişinin yaşadığı konuşma sürecini geriye dönüp incelemesi ve deneyiminden anlamlı sonuçlar çıkarmasıdır.\n\n**Kendini uyarlama:** Değerlendirme sonucuna göre yöntemini, hazırlığını veya konuşma davranışını değiştirmesidir.\n\n**Güçlü yön:** Konuşmanın amaca, konuya ve hedef kitleye uygunluğunu destekleyen başarılı özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Daha etkili hâle getirilebilecek konuşma özelliğidir. “Başarısızlık” etiketi değildir; çalışma hedefidir.\n\n**Gerekçe:** Bir değerlendirmeyi kanıtla açıklayan nedendir. “Sesim iyiydi.” yerine “Kaydı dinlediğimde önemli cümlelerde sesimi yükselttiğimi fark ettim.” demek gerekçelidir.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için alınan somut önlemdir. Örneğin hızlı konuşmayı azaltmak için metne durak işaretleri koymak.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu veya çoklu ortam ögeleri gibi konuşma ürünlerinin gelişimi gösterecek biçimde bir araya getirildiği dosyadır.","steps":"1. **Başlangıç hedefini ve ölçütlerini belirle.** Konuşmadan önce neyi başarmak istediğini yaz: “İki dakika içinde zaman yönetiminin iki yararını açık örneklerle anlatacağım.” Ölçütler konuşmanın amaca, konuya ve hedef kitleye uygunluğu; duygu ve düşünceleri aktarma yeterliliği; akış, ses ve beden dili gibi özellikler olabilir.\n\n2. **Konuşmayı gerçekleştir ve iz bırak.** Mümkünse ses veya video kaydı al, konuşma metnini sakla, dinleyici geri bildirimlerini not et. Bellek tek başına güvenilir bir kanıt değildir; konuşmanın heyecanı bazı ayrıntıları unutturabilir.\n\n3. **Deneyimi kanıtlardan hareketle gözden geçir.** Kaydı dinlerken veya izlerken hedefinle karşılaştır. Konudan saptığın yerleri, açık örnekleri, anlaşılmayan cümleleri, etkili geçişleri ve dinleyici tepkilerini belirle.\n\n4. **Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir.** Her yargının yanına kanıt yaz. “Girişim güçlüydü; çünkü ilk yirmi saniyede konuyu ve amacı belirttim.” “Sonuç bölümüm gelişmeye açık; çünkü önerimi özetlemeden konuşmayı bitirdim.”\n\n5. **Deneyime dayalı çıkarım yap.** Tek tek ayrıntılardan genel bir ders çıkar: “Örnek verdiğimde dinleyiciler düşüncemi daha kolay takip etti.” Bu çıkarım, sonraki konuşmanın planına yön verir.\n\n6. **Uyarlama kararı al.** Gelişmeye açık yön için ölçülebilir bir tedbir belirle. “Daha iyi konuşacağım.” belirsizdir. “Bir sonraki konuşmada her ana düşünceden sonra bir saniye duracağım ve prova kaydını dinleyeceğim.” uygulanabilirdir.\n\n7. **Güçlü yönü koru ve aktar.** Öz yansıtma yalnızca eksik aramak değildir. Etkili örnek kullanma, açık giriş yapma veya hedef kitleye uygun dil seçme gibi güçlü yönlerini bir sonraki çalışmanın planına bilinçli biçimde ekle.\n\n8. **Ürün ve seçki dosyanı güncelle.** Her ürünün yanına tarih, konuşma amacı, kısa öz değerlendirme ve yeni hedef ekle. Zaman içinde yalnızca son ürünü değil, gelişim yolunu da görebilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, konuşma hedefinden uygulamaya, uygulamadan kanıta, kanıttan gerekçeli öz değerlendirmeye ve yeni hedefe nasıl geçildiğini gösterir. Son basamağın yeniden uygulamaya bağlanması, öz yansıtmanın tek seferlik bir yorum değil, konuşmacı kimliğini geliştiren sürekli bir süreç olduğunu açıklar.","workedExamples":["**Durum:** Deniz, “Zamanı planlamanın yararları” konulu iki dakikalık bir sunum yapmıştır. Sunumdan sonra şunları belirlemiştir:\n- Kaydın ilk bölümünde konuyu açıkça söylemiştir.\n- İki kişisel örnek vermiştir.\n- Son otuz saniyede çok hızlı konuşmuştur.\n- Arkadaşları ikinci örneği anlamak için yeniden açıklama istemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Hedefle karşılaştırma yapılır:** Hedef, iki yararı açık örneklerle anlatmaktır. İki örnek verilmiş olması hedefe uygundur; ancak ikinci örneğin açıklığı yeterli değildir.\n2. **Güçlü yön gerekçelendirilir:** “Girişte konuyu doğrudan belirttim ve iki kişisel örnek kullandım. Kaydın ilk doksan saniyesinde akış anlaşılır.”\n3. **Gelişmeye açık yön gerekçelendirilir:** “Son bölümde hızlandım. Kaydı dinlediğimde kelimelerin birleştiğini ve arkadaşlarımın ikinci örneği yeniden sorduğunu gördüm.”\n4. **Tedbir belirlenir:** Metinde önemli cümlelerin sonuna durak işareti koymak, süre tutarak iki prova yapmak ve son provayı dinlemek.\n5. **Güçlü yön sonraki çalışmaya aktarılır:** Yeni konuşmada da konuyu girişte açıkça söylemek ve kişisel örnek kullanmak korunur.\n6. **Yeni hedef yazılır:** “Bir sonraki sunumda iki örneği de normal hızda anlatacak ve her örnekten sonra kısa bir durak vereceğim.”","**Durum:** Elif, bir grup tartışmasında “Başarı için yetenek mi, düzenli çalışma mı daha önemlidir?” konusundaki görüşünü açıklamıştır. Kendisini yalnızca “Çok heyecanlandım, kötü konuştum.” diye değerlendirmek üzeredir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Duygu ile performans ayrılır:** Heyecan bir deneyimdir; ancak konuşmanın tamamının kötü olduğunu kanıtlamaz.\n2. **Kanıtlar toplanır:** Elif konuşma notuna, arkadaşlarının geri bildirimine ve tartışma kaydına bakar. Görüşünü açık söylediğini, iki gerekçe sunduğunu fakat karşı görüşü dinlerken sözünü iki kez kestiğini fark eder.\n3. **Dengeli değerlendirme yapılır:** “Görüşümü ve iki gerekçemi açık ifade etmem güçlü yönüm. Karşı görüş tamamlanmadan araya girmem gelişmeye açık yönüm; bunu kayıtta iki kez görüyorum.”\n4. **Uyarlama kararı verilir:** Bir sonraki tartışmada karşı tarafın cümlesi bittikten sonra iki saniye beklemek ve cevap vermeden önce duyduğu ana düşünceyi kısa biçimde tekrar etmek.\n5. **Ürün dosyasına kayıt eklenir:** Tartışma kaydı, kısa öz değerlendirme ve “söz almadan önce bekleme” hedefi dosyaya konur. Böylece sonraki tartışmada ilerleme karşılaştırılabilir."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı kendini övmek veya suçlamak sanmak en yaygın hatadır. “Harikaydım.” ve “Berbattım.” ifadeleri kanıt içermediği için gelişime yön vermez. Yalnızca eksikleri görmek de yanlıştır; güçlü yönler belirlenmezse hangi davranışın korunacağı bilinmez. Başkasının genel yorumunu sorgulamadan kabul etmek, bir kerelik hatayı değişmez kişilik özelliği saymak ve “Bir dahaki sefere daha iyi olacağım.” gibi ölçülemeyen hedefler koymak da süreci zayıflatır. Ürün dosyasını yalnızca en iyi çalışmalarla doldurmak ise gelişim çizgisini görünmez kılar; önceki örnekler de karşılaştırma için değerlidir.","selfCheck":["[ ] Konuşma öncesinde açık bir hedef ve değerlendirme ölçütü belirledim.","[ ] Kayıt, konuşma metni veya geri bildirim gibi kanıtlar topladım.","[ ] Güçlü yönümü gerekçesiyle yazdım.","[ ] Gelişmeye açık yönümü kişiliğime değil, gözlenebilir davranışıma bağladım.","[ ] Deneyimimden sonraki konuşmaya aktarılabilecek bir çıkarım yaptım.","[ ] Gelişmeye açık yön için somut ve uygulanabilir tedbir belirledim.","[ ] Güçlü yönümü sonraki konuşmada nasıl koruyacağımı planladım.","[ ] Ürün ve seçki dosyama ürün, değerlendirme ve yeni hedef ekledim.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.K.7.26","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fe3ab5667e356b47ae3e66c594286e96f71ead6d9a17779bce1e3fc99f26b2f6","reviewDecisionSha256":"2ca39be36754722d11055ac0c0220194a5939c99a62eafa2f3e3f626415804eb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fe3ab5667e356b47ae3e66c594286e96f71ead6d9a17779bce1e3fc99f26b2f6","reviewedHash":"sha256:fe3ab5667e356b47ae3e66c594286e96f71ead6d9a17779bce1e3fc99f26b2f6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2ca39be36754722d11055ac0c0220194a5939c99a62eafa2f3e3f626415804eb; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n009","contentProjectionSha256":"fe3ab5667e356b47ae3e66c594286e96f71ead6d9a17779bce1e3fc99f26b2f6","reviewDecisionSha256":"2ca39be36754722d11055ac0c0220194a5939c99a62eafa2f3e3f626415804eb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n010","noteId":"tr.g07.turkce.n010","noteKey":"tr.g07.turkce.n010","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-3","title":"Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.K.7.3","objective":"T.K.7.3","objectives":["T.K.7.3"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir konuşmaya başlamadan önce “Ne söyleyeceğim?” sorusuyla yetinmeyip neden konuşacağını, hangi konuyu hangi sınırlar içinde ele alacağını ve amacına uygun hangi konuşma türünü kullanacağını belirlemeyi öğreneceksin. 7. sınıf düzeyinde bilgilendirme, ikna etme, olaya dayalı anlatım ve mizahi amaçlarla içerik seçebilirsin. Hayat Boyu Gelişim temasında gelecek planlama, motivasyon, başarı, kişisel gelişim, çatışma yönetimi ve erdemler gibi geniş alanları konuşma amacına göre daraltacak; sebep-sonuç bağları ve ikna edici gerekçelerle tutarlı içerik oluşturacaksın.\n\n## Temel kavramlar\n- **Konuşma amacı:** Konuşmanın dinleyicide oluşturmak istediği temel etkidir; bilgi vermek, ikna etmek, bir olayı anlatmak veya eğlendirmek gibi.\n- **Konu:** Konuşmada ele alınan düşünce, olay veya durumdur.\n- **Konu sınırı:** Geniş bir konunun süreye, amaca ve dinleyiciye göre daraltılmış bölümüdür.\n- **Konuşma türü:** Amacı gerçekleştirmeye uygun anlatım biçimidir; bilgilendirici, ikna edici, olaya dayalı veya mizahi konuşma örnek verilebilir.\n- **İçerik seçimi:** Amaç ve konuya hizmet eden bilgi, gerekçe, olay, örnek ve ayrıntıları belirlemedir.\n- **İlgisiz ayrıntı:** İlgi çekici olsa bile konuşmanın amacına ulaşmasına katkı sağlamayan bilgidir.\n- **Amaç-içerik uyumu:** Seçilen her bölümün konuşmanın hedeflediği etkiye hizmet etmesidir.\n\n## Adım adım anlatım\nAşağıdaki görseli incele. Görsel, konuşma ihtiyacından hareketle amaç belirlemeyi; geniş konuyu sınırlandırmayı; bilgilendirici, ikna edici, olaya dayalı veya mizahi türlerden uygun olanı seçmeyi; içeriği amaç ölçütüyle denetleyip konuşmaya aktarmayı gösterir.\n\n1. **Konuşma ihtiyacını tanımla.** Dinleyicilerin ne bilmesini, düşünmesini, hissetmesini veya yapmasını istediğini belirle.\n2. **Tek bir baskın amaç seç.** Bir konuşmada birden fazla etki olabilir; ancak içerik seçimini yöneten ana amaç açık olmalıdır.\n3. **Konuyu sınırla.** “Başarı” çok geniştir. “Düzenli geri bildirimin sınava hazırlık motivasyonuna etkisi” daha yönetilebilir bir konudur.\n4. **Konuşma türünü belirle.** Bilgi vermek için açıklama ve örnek; ikna etmek için sav, gerekçe ve kanıt; olaya dayalı anlatım için olay sırası ve dönüm noktası; mizahi konuşma için uygun, incitmeyen ve amaca hizmet eden durumlar seçilir.\n5. **İçerik havuzu oluştur.** Konuyla ilgili bildiklerini yaz; sonra yalnız amaçla ilişkili olanları seç. Gerekirse neden-sonuç bağlantısı kur.\n6. **Sıralama yap.** Bilgilendirici konuşmada tanım-örnek-sonuç; ikna edici konuşmada sav-gerekçe-kanıt-karşı görüşe cevap-çağrı gibi bir düzen kullanılabilir.\n7. **Amaç filtresi uygula.** Her ayrıntı için “Bu bilgi dinleyiciyi ana amacıma yaklaştırıyor mu?” sorusunu sor. Yaklaştırmıyorsa çıkar veya başka bir konuşmaya sakla.\n8. **Kısa prova ile denetle.** Süreyi, konu sınırını ve türün gerektirdiği ögelerin bulunup bulunmadığını kontrol et.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir öğrenci, altıncı sınıftan yedinci sınıfa geçen öğrencilere “Zaman yönetimi” hakkında üç dakikalık bilgilendirici konuşma yapacaktır. Amaç, konu ve tür seçimlerini nasıl yönetmelidir?\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Dinleyici ihtiyacı:** Yeni sınıf düzeyinde ders ve etkinlik sayısı arttığı için uygulanabilir bir planlama yöntemi öğrenmek.\n2. **Amaç:** Dinleyicilere günlük öncelik belirleme konusunda bilgi vermek. Amaç “herkesi mutlaka plan kullanmaya zorlamak” değildir; bu ikna amacına dönüşürdü.\n3. **Konu sınırı:** “Zaman yönetimi” yerine **“Ertesi gün için üç öncelikli görev belirleme”** konusu seçilir.\n4. **Tür:** Bilgilendirici konuşma.\n5. **İçerik:** Öncelik kavramının kısa tanımı, üç görev seçme ölçütü, bir okul günü örneği ve gün sonunda kontrol adımı.\n6. **Çıkarılacak ayrıntı:** Konuşmacının geçen yaz yaptığı uzun tatil programı ilginç olabilir fakat üç dakikalık bilgilendirme amacına doğrudan hizmet etmiyorsa çıkarılır.\n7. **Sıralama:** “Öncelik nedir?” sorusu, örnek liste, uygulama basamakları ve kısa sonuç.\n8. Böylece amaç, konu ve tür birbirini destekler; içerik geniş ve dağınık kalmaz.\n\n### Örnek 2:\nOkul meclisinde, teneffüslerden birinde “sessiz çalışma alanı” oluşturulması önerilecektir. Konuşmacının amacı arkadaşlarını ve öğretmenleri bu uygulamayı denemeye ikna etmektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Amaç:** Dinleyicileri bir haftalık deneme uygulamasını kabul etmeye ikna etmek.\n2. **Konu sınırı:** “Okulda çalışma düzeni” gibi geniş bir konu yerine **“Öğle teneffüsünde kütüphanenin bir bölümünü isteğe bağlı sessiz çalışma alanı olarak kullanma”** seçilir.\n3. **Tür:** İkna edici konuşma. 7. sınıf düzeyinde ikna etme amacıyla konuşmaya yer verilebilir.\n4. **Sav:** “Bir haftalık sessiz çalışma alanı denemesi yapılmalıdır.”\n5. **Gerekçeler:** Gürültülü ortamda odaklanmakta zorlanan öğrencilere seçenek sunması; alanın isteğe bağlı olması; deneme sonunda geri bildirim toplanabilmesi.\n6. **Kanıt ve örnek:** Kütüphanede kullanılabilecek bölüm, görevli öğrenci planı ve deneme süresi gibi somut ayrıntılar verilir.\n7. **Karşı görüşe cevap:** “Teneffüs dinlenme zamanıdır.” görüşüne “Uygulama zorunlu olmayacak; isteyen öğrenciler bahçeyi kullanmaya devam edecektir.” denir.\n8. **Çağrı:** “Öneriyi bir hafta deneyip öğrenci geri bildirimlerine göre birlikte değerlendirelim.” cümlesiyle bitirilir.\n9. Konuşmacının kendi sınav notlarını uzun uzun anlatması, savı desteklemiyorsa amaç dışı içeriktir ve çıkarılmalıdır.\n\n## Sık yapılan hata\nAmaç, konu ve türü birbirinin yerine kullanmak yaygın bir hatadır. “Konum başarı, amacım da başarı.” ifadesi amacı açıklamaz. Başka bir hata, geniş konuyu sınırlandırmadan çok sayıda düşünceyi aynı konuşmaya doldurmaktır. İkna edici konuşmada yalnız bilgi vermek; bilgilendirici konuşmada kanıtsız biçimde dinleyiciyi zorlamak da tür-amaç uyumunu bozar. İçeriğin ilgi çekici olması tek başına yeterli değildir; her ayrıntı ana amaca hizmet etmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Dinleyicide oluşturmak istediğim temel etkiyi belirledim.\n- [ ] Bilgilendirme, ikna etme, olaya dayalı anlatım veya mizahi amaçlardan uygun olanı seçtim.\n- [ ] Geniş konuyu süreye ve dinleyiciye göre sınırlandırdım.\n- [ ] Konuşma türünü ana amaca uygun belirledim.\n- [ ] Bilgi, gerekçe, olay ve örnekleri amaç filtresinden geçirdim.\n- [ ] İçeriği mantıklı bir sıraya koydum.\n- [ ] İlgisiz ayrıntıları çıkardım ve kısa provayla uyumu kontrol ettim.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n010__fig_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n010__fig_caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n010__node_need"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n010__node_purpose"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n010__node_topic"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n010__node_type"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n010__node_filter"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n010__node_speak"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n010__fig_alt":"Dinleyicinin ne bilmesi, düşünmesi, hissetmesi veya yapması gerektiğini belirleme; bilgilendirme, ikna etme, olaya dayalı anlatım ya da mizahi amaç seçme; geniş konuyu süre ve dinleyiciye göre sınırlandırma; amaca uygun konuşma türünü belirleme; bilgi, gerekçe ve örnekleri amaç filtresinden geçirip ilgili içeriği konuşmaya aktarma basamakları.","tr-g07-turkce-n010__fig_caption":"Amaç, konu, tür ve içerik uyumu","tr-g07-turkce-n010__node_need":"Konuşma ihtiyacını ve dinleyici etkisini belirle","tr-g07-turkce-n010__node_purpose":"Baskın amacı seç","tr-g07-turkce-n010__node_topic":"Konuyu süre ve dinleyiciye göre sınırla","tr-g07-turkce-n010__node_type":"Amaca uygun konuşma türünü belirle","tr-g07-turkce-n010__node_filter":"İçeriği amaç filtresinden geçir ve sırala","tr-g07-turkce-n010__node_speak":"Uyumlu içeriği konuşmaya aktar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-k-7-3-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmaya başlamadan önce “Ne söyleyeceğim?” sorusuyla yetinmeyip neden konuşacağını, hangi konuyu hangi sınırlar içinde ele alacağını ve amacına uygun hangi konuşma türünü kullanacağını belirlemeyi öğreneceksin. 7. sınıf düzeyinde bilgilendirme, ikna etme, olaya dayalı anlatım ve mizahi amaçlarla içerik seçebilirsin. Hayat Boyu Gelişim temasında gelecek planlama, motivasyon, başarı, kişisel gelişim, çatışma yönetimi ve erdemler gibi geniş alanları konuşma amacına göre daraltacak; sebep-sonuç bağları ve ikna edici gerekçelerle tutarlı içerik oluşturacaksın.","keyConcepts":"- **Konuşma amacı:** Konuşmanın dinleyicide oluşturmak istediği temel etkidir; bilgi vermek, ikna etmek, bir olayı anlatmak veya eğlendirmek gibi.\n- **Konu:** Konuşmada ele alınan düşünce, olay veya durumdur.\n- **Konu sınırı:** Geniş bir konunun süreye, amaca ve dinleyiciye göre daraltılmış bölümüdür.\n- **Konuşma türü:** Amacı gerçekleştirmeye uygun anlatım biçimidir; bilgilendirici, ikna edici, olaya dayalı veya mizahi konuşma örnek verilebilir.\n- **İçerik seçimi:** Amaç ve konuya hizmet eden bilgi, gerekçe, olay, örnek ve ayrıntıları belirlemedir.\n- **İlgisiz ayrıntı:** İlgi çekici olsa bile konuşmanın amacına ulaşmasına katkı sağlamayan bilgidir.\n- **Amaç-içerik uyumu:** Seçilen her bölümün konuşmanın hedeflediği etkiye hizmet etmesidir.","steps":"Aşağıdaki görseli incele. Görsel, konuşma ihtiyacından hareketle amaç belirlemeyi; geniş konuyu sınırlandırmayı; bilgilendirici, ikna edici, olaya dayalı veya mizahi türlerden uygun olanı seçmeyi; içeriği amaç ölçütüyle denetleyip konuşmaya aktarmayı gösterir.\n\n1. **Konuşma ihtiyacını tanımla.** Dinleyicilerin ne bilmesini, düşünmesini, hissetmesini veya yapmasını istediğini belirle.\n2. **Tek bir baskın amaç seç.** Bir konuşmada birden fazla etki olabilir; ancak içerik seçimini yöneten ana amaç açık olmalıdır.\n3. **Konuyu sınırla.** “Başarı” çok geniştir. “Düzenli geri bildirimin sınava hazırlık motivasyonuna etkisi” daha yönetilebilir bir konudur.\n4. **Konuşma türünü belirle.** Bilgi vermek için açıklama ve örnek; ikna etmek için sav, gerekçe ve kanıt; olaya dayalı anlatım için olay sırası ve dönüm noktası; mizahi konuşma için uygun, incitmeyen ve amaca hizmet eden durumlar seçilir.\n5. **İçerik havuzu oluştur.** Konuyla ilgili bildiklerini yaz; sonra yalnız amaçla ilişkili olanları seç. Gerekirse neden-sonuç bağlantısı kur.\n6. **Sıralama yap.** Bilgilendirici konuşmada tanım-örnek-sonuç; ikna edici konuşmada sav-gerekçe-kanıt-karşı görüşe cevap-çağrı gibi bir düzen kullanılabilir.\n7. **Amaç filtresi uygula.** Her ayrıntı için “Bu bilgi dinleyiciyi ana amacıma yaklaştırıyor mu?” sorusunu sor. Yaklaştırmıyorsa çıkar veya başka bir konuşmaya sakla.\n8. **Kısa prova ile denetle.** Süreyi, konu sınırını ve türün gerektirdiği ögelerin bulunup bulunmadığını kontrol et.","workedExamples":["Bir öğrenci, altıncı sınıftan yedinci sınıfa geçen öğrencilere “Zaman yönetimi” hakkında üç dakikalık bilgilendirici konuşma yapacaktır. Amaç, konu ve tür seçimlerini nasıl yönetmelidir?\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Dinleyici ihtiyacı:** Yeni sınıf düzeyinde ders ve etkinlik sayısı arttığı için uygulanabilir bir planlama yöntemi öğrenmek.\n2. **Amaç:** Dinleyicilere günlük öncelik belirleme konusunda bilgi vermek. Amaç “herkesi mutlaka plan kullanmaya zorlamak” değildir; bu ikna amacına dönüşürdü.\n3. **Konu sınırı:** “Zaman yönetimi” yerine **“Ertesi gün için üç öncelikli görev belirleme”** konusu seçilir.\n4. **Tür:** Bilgilendirici konuşma.\n5. **İçerik:** Öncelik kavramının kısa tanımı, üç görev seçme ölçütü, bir okul günü örneği ve gün sonunda kontrol adımı.\n6. **Çıkarılacak ayrıntı:** Konuşmacının geçen yaz yaptığı uzun tatil programı ilginç olabilir fakat üç dakikalık bilgilendirme amacına doğrudan hizmet etmiyorsa çıkarılır.\n7. **Sıralama:** “Öncelik nedir?” sorusu, örnek liste, uygulama basamakları ve kısa sonuç.\n8. Böylece amaç, konu ve tür birbirini destekler; içerik geniş ve dağınık kalmaz.","Okul meclisinde, teneffüslerden birinde “sessiz çalışma alanı” oluşturulması önerilecektir. Konuşmacının amacı arkadaşlarını ve öğretmenleri bu uygulamayı denemeye ikna etmektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Amaç:** Dinleyicileri bir haftalık deneme uygulamasını kabul etmeye ikna etmek.\n2. **Konu sınırı:** “Okulda çalışma düzeni” gibi geniş bir konu yerine **“Öğle teneffüsünde kütüphanenin bir bölümünü isteğe bağlı sessiz çalışma alanı olarak kullanma”** seçilir.\n3. **Tür:** İkna edici konuşma. 7. sınıf düzeyinde ikna etme amacıyla konuşmaya yer verilebilir.\n4. **Sav:** “Bir haftalık sessiz çalışma alanı denemesi yapılmalıdır.”\n5. **Gerekçeler:** Gürültülü ortamda odaklanmakta zorlanan öğrencilere seçenek sunması; alanın isteğe bağlı olması; deneme sonunda geri bildirim toplanabilmesi.\n6. **Kanıt ve örnek:** Kütüphanede kullanılabilecek bölüm, görevli öğrenci planı ve deneme süresi gibi somut ayrıntılar verilir.\n7. **Karşı görüşe cevap:** “Teneffüs dinlenme zamanıdır.” görüşüne “Uygulama zorunlu olmayacak; isteyen öğrenciler bahçeyi kullanmaya devam edecektir.” denir.\n8. **Çağrı:** “Öneriyi bir hafta deneyip öğrenci geri bildirimlerine göre birlikte değerlendirelim.” cümlesiyle bitirilir.\n9. Konuşmacının kendi sınav notlarını uzun uzun anlatması, savı desteklemiyorsa amaç dışı içeriktir ve çıkarılmalıdır."],"commonMistakes":"Amaç, konu ve türü birbirinin yerine kullanmak yaygın bir hatadır. “Konum başarı, amacım da başarı.” ifadesi amacı açıklamaz. Başka bir hata, geniş konuyu sınırlandırmadan çok sayıda düşünceyi aynı konuşmaya doldurmaktır. İkna edici konuşmada yalnız bilgi vermek; bilgilendirici konuşmada kanıtsız biçimde dinleyiciyi zorlamak da tür-amaç uyumunu bozar. İçeriğin ilgi çekici olması tek başına yeterli değildir; her ayrıntı ana amaca hizmet etmelidir.","selfCheck":["[ ] Dinleyicide oluşturmak istediğim temel etkiyi belirledim.","[ ] Bilgilendirme, ikna etme, olaya dayalı anlatım veya mizahi amaçlardan uygun olanı seçtim.","[ ] Geniş konuyu süreye ve dinleyiciye göre sınırlandırdım.","[ ] Konuşma türünü ana amaca uygun belirledim.","[ ] Bilgi, gerekçe, olay ve örnekleri amaç filtresinden geçirdim.","[ ] İçeriği mantıklı bir sıraya koydum.","[ ] İlgisiz ayrıntıları çıkardım ve kısa provayla uyumu kontrol ettim.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilme: T.K.7.3","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3ffcddb778f0d6a7ca63335018e6da4cd837e75ec85d0285914e729c635e8dd3","reviewDecisionSha256":"dd5d14ba3fafdf05627e1855ffda872594caf818fad5bfe7101a7ff3f01d660c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3ffcddb778f0d6a7ca63335018e6da4cd837e75ec85d0285914e729c635e8dd3","reviewedHash":"sha256:3ffcddb778f0d6a7ca63335018e6da4cd837e75ec85d0285914e729c635e8dd3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dd5d14ba3fafdf05627e1855ffda872594caf818fad5bfe7101a7ff3f01d660c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n010","contentProjectionSha256":"3ffcddb778f0d6a7ca63335018e6da4cd837e75ec85d0285914e729c635e8dd3","reviewDecisionSha256":"dd5d14ba3fafdf05627e1855ffda872594caf818fad5bfe7101a7ff3f01d660c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n011","noteId":"tr.g07.turkce.n011","noteKey":"tr.g07.turkce.n011","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-4","title":"Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanabilme","objectiveId":"T.K.7.4","objective":"T.K.7.4","objectives":["T.K.7.4"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir konuşmayı güçlü yapan yalnızca yeni bilgiler değildir. Konuyla ilgili daha önce gördüklerin, yaşadıkların, okudukların ve duydukların da konuşmana dayanak olabilir. Bu konuda; gözlem, anı, deneyim, güncel olay ve haber gibi ön bilgilerini hatırlamayı, konuşma konusuyla gerçekten ilgili olanları seçmeyi, seçtiğin bilgileri yeni içerikle ilişkilendirmeyi ve konuşmana anlaşılır biçimde aktarmayı öğreneceksin.\n\nHayat boyu gelişim temasında motivasyon, çalışkanlık, başarı, zaman yönetimi ve karar verme gibi konular hakkında konuşurken kendi yaşantından yararlanabilirsin. Ancak “Aklıma geldi, söyledim.” yaklaşımı yeterli değildir. Ön bilgi, konuşmanın amacına hizmet etmeli; konuyu açıklamalı, örneklendirmeli ya da gerekçelendirmelidir.\n\n## Temel kavramlar\n**Ön bilgi:** Konu hakkında önceden edinilmiş gözlem, anı, deneyim, okuma, dinleme/izleme, güncel olay veya haber bilgisidir.\n\n**İlgililik:** Bir bilginin konuşmanın konusu ve amacıyla doğrudan bağlantılı olmasıdır.\n\n**İlişkilendirme:** Önceden bilinenle konuşmada ele alınan yeni düşünce arasında anlamlı bağ kurmaktır.\n\n**Aktarma:** Seçilen ön bilgiyi yalnızca anmak değil, konuşmanın uygun yerinde açıklama, örnek veya gerekçe olarak kullanmaktır.\n\n**Sözlü üretim:** Bir konuyu tek başına yapılandırıp anlatmadır. Sunum ve hazırlıklı konuşma buna örnek olabilir.\n\n**Sözlü etkileşim:** Başkalarıyla karşılıklı konuşma, soru-cevap veya tartışma içinde anlam üretmedir. Ön bilgiler her iki süreçte de kullanılabilir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Konuyu ve amacı netleştir.** “Zaman yönetimi” geniş bir konudur. “Zamanı planlamak okul çalışmalarını nasıl etkiler?” gibi daha belirgin bir odak seçersen hangi ön bilgilerin gerekli olduğunu daha kolay anlarsın. Amacın bilgilendirmek mi, ikna etmek mi, bir olayı anlatmak mı? Yedinci sınıfta ikna etme amaçlı konuşmalarda da ön bilgilerden yararlanabilirsin.\n\n2. **Ön bilgi havuzu oluştur.** Konuyla ilgili gözlemlerini, anılarını, deneyimlerini, okuduğun bir metni, izlediğin bir içeriği veya öğrendiğin güncel bir bilgiyi kısa notlarla hatırla. Bu aşamada çok sayıda fikir çıkması doğaldır.\n\n3. **En uygun bilgiyi seç.** Her hatırladığın bilgi konuşmaya girmemelidir. Şu ölçütleri kullan: Konuyla ilgili mi? Amacıma hizmet ediyor mu? Hedef kitlenin anlayabileceği kadar açık mı? Güncel bilgi veya haber kullanıyorsam doğruluğundan emin miyim?\n\n4. **Ön bilgi ile yeni içerik arasında bağ kur.** Bağlantıyı zihninde açık bir cümleyle kur: “Geçen dönem ödevimi son güne bıraktığım için yetiştirememiştim; bu deneyim, işleri küçük parçalara ayırmanın neden gerekli olduğunu gösteriyor.” Burada anı, zaman yönetimi düşüncesine gerekçe olmuştur.\n\n5. **Bilgiyi konuşmanın uygun bölümüne yerleştir.** Ön bilgi girişte dikkat çekmek, gelişmede düşünceyi desteklemek veya sonuçta çıkarımı güçlendirmek için kullanılabilir. Konuşmanın akışını kesen uzun bir anı yerine, amaca hizmet eden ayrıntıları seç.\n\n6. **Eski ve yeni söz varlığını birlikte kullan.** Tema kapsamında öğrendiğin “motivasyon, öz denetim, karar verme, yansıtma” gibi kelimeleri daha önce bildiğin ifadelerle anlamlı biçimde birleştir. Yeni kelimeyi yalnızca kullanmış olmak için değil, düşünceyi daha doğru anlatmak için seç.\n\n7. **Bağlantıyı dinleyici açısından denetle.** Dinleyici, verdiğin örnekle ana düşünce arasındaki ilişkiyi açıkça görebiliyor mu? Göremiyorsa “Bu deneyim bana şunu gösterdi…”, “Bu olayla zaman yönetimi arasında şu bağ vardır…” gibi açıklayıcı bir cümle ekle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Bu akış, konuşma konusu belirlendikten sonra ön bilgilerin nasıl çağrıldığını, ilgili olanın nasıl seçildiğini, yeni içerikle nasıl bağlandığını ve gerekçeli bir sözlü ifadeye nasıl dönüştürüldüğünü gösterir. Böylece ön bilgiyi rastgele bir anı olarak değil, konuşmayı yapılandıran bir dayanak olarak kullanabilirsin.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n**Konuşma görevi:** “Düzenli çalışmanın başarıya etkisi” konusunda sınıfa iki dakikalık konuşma yapılacaktır.\n\nÖğrencinin aklına şu bilgiler geliyor:\n- Geçen yıl bir sınava son gece çalıştığı için çok yorulması\n- Hafta sonu izlediği bir filmin konusu\n- Bu dönem her gün yirmi dakika tekrar yaptığında konuları daha kolay hatırlaması\n- Arkadaşının yeni aldığı çanta\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Amaç belirlenir:** Amaç, düzenli çalışmanın başarıyı nasıl desteklediğini açıklamaktır.\n2. **Ön bilgiler ayıklanır:** Son gece çalışma deneyimi ve günlük tekrar gözlemi konuyla ilgilidir. Film ve çanta bilgisi konuşmanın amacına hizmet etmez.\n3. **Bağlantı kurulur:** Son gece çalışma, plansızlığın sonucunu; günlük tekrar ise düzenli çalışmanın yararını gösterir.\n4. **Konuşmaya aktarılır:** “Geçen yıl bir sınava yalnızca son gece hazırlandığımda hem yoruldum hem de bilgileri karıştırdım. Bu dönem her gün kısa tekrarlar yaptığımda ise konuları daha kolay hatırladım. Bu iki deneyim, başarının yalnızca uzun süre çalışmaya değil, çalışmayı zamana yaymaya da bağlı olduğunu gösterdi.”\n5. **Gerekçe denetlenir:** Ön bilgiler ana düşünceyi karşılaştırmalı biçimde desteklemektedir; dinleyici deneyimlerle sonuç arasındaki bağı görebilir.\n\n### Örnek 2:\n**Konuşma durumu:** Bir grup çalışmasında “Motivasyon azaldığında ne yapılabilir?” sorusu tartışılmaktadır. Öğrenci daha önce uzun bir proje sırasında işi küçük görevlere ayırınca yeniden çalışmaya başladığını hatırlamaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Ön bilgi belirlenir:** Projeyi küçük görevlere ayırma deneyimi konuya uygundur.\n2. **Konuşma biçimi dikkate alınır:** Bu bir sözlü etkileşimdir; öğrenci arkadaşının sözünü tekrar etmek yerine kendi deneyimini kısa ve ilgili biçimde eklemelidir.\n3. **Bağlantı cümlesi hazırlanır:** “Motivasyonun azalması ile görevin gözümüzde büyümesi arasında ilişki olabilir.”\n4. **Deneyim aktarılır:** “Ben uzun bir proje hazırlarken nereden başlayacağımı bilemediğim için isteksizleşmiştim. İşi araştırma, taslak ve düzenleme diye üç parçaya ayırınca ilk adımı atabildim. Bu nedenle motivasyon düştüğünde ulaşılabilir bir sonraki adımı belirlemek işe yarayabilir.”\n5. **Sınır korunur:** Öğrenci, tek deneyimini herkes için kesin kural gibi sunmamış; “işe yarayabilir” diyerek deneyime dayalı, ölçülü bir öneri vermiştir.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık hata, konuya uzaktan benzeyen her anıyı konuşmaya eklemektir. Uzun ve ilgisiz bir anı dinleyicinin ana düşünceden uzaklaşmasına yol açar. Bir başka hata, ön bilgiyi yeni içerikle ilişkilendirmeden sıralamaktır: “Ben de bunu yaşadım.” demek tek başına yeterli değildir; yaşanan olayın hangi düşünceyi desteklediği açıklanmalıdır. Doğrulanmamış bir haberi kesin bilgi gibi sunmak ve yeni öğrenilen kelimeleri bağlama uymadan kullanmak da konuşmanın güvenilirliğini ve açıklığını azaltır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Konuşmamın konusunu ve amacını açıkça belirledim.\n- [ ] Konuyla ilgili gözlem, anı, deneyim veya bilgilerimi hatırladım.\n- [ ] Yalnızca konu ve amaçla en iyi örtüşen ön bilgileri seçtim.\n- [ ] Ön bilgi ile yeni düşünce arasındaki bağı açık bir cümleyle kurdum.\n- [ ] Ön bilgiyi giriş, gelişme veya sonuç bölümünde uygun yere yerleştirdim.\n- [ ] Güncel bilgi ya da haber kullandıysam doğruluğunu denetledim.\n- [ ] Eski ve yeni söz varlığını bağlama uygun kullandım.\n- [ ] Dinleyicinin örnek ile ana düşünce arasındaki ilişkiyi anlayabileceğinden emin oldum.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n011__tk74.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n011__tk74.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n011__tk74.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n011__tk74.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n011__tk74.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n011__tk74.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n011__tk74.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n011__tk74.alt":"Konuşma konusu ve amacı belirlendikten sonra gözlem, anı, deneyim ve güncel bilgilerden ilgili olanın seçildiği; seçilen ön bilginin yeni içerikle ilişkilendirilip gerekçeli sözlü ifadeye dönüştürüldüğü beş aşamalı akış.","tr-g07-turkce-n011__tk74.caption":"Ön bilgiyi konuşma içeriğine dönüştürme akışı","tr-g07-turkce-n011__tk74.n1":"Konuyu ve konuşma amacını belirle","tr-g07-turkce-n011__tk74.n2":"Gözlem, anı, deneyim ve bilgileri hatırla","tr-g07-turkce-n011__tk74.n3":"Konuyla en ilgili ön bilgiyi seç","tr-g07-turkce-n011__tk74.n4":"Ön bilgi ile yeni içerik arasında bağ kur","tr-g07-turkce-n011__tk74.n5":"Bağlantıyı konuşmada örnek veya gerekçe olarak ifade et"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-k-7-4-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmayı güçlü yapan yalnızca yeni bilgiler değildir. Konuyla ilgili daha önce gördüklerin, yaşadıkların, okudukların ve duydukların da konuşmana dayanak olabilir. Bu konuda; gözlem, anı, deneyim, güncel olay ve haber gibi ön bilgilerini hatırlamayı, konuşma konusuyla gerçekten ilgili olanları seçmeyi, seçtiğin bilgileri yeni içerikle ilişkilendirmeyi ve konuşmana anlaşılır biçimde aktarmayı öğreneceksin.\n\nHayat boyu gelişim temasında motivasyon, çalışkanlık, başarı, zaman yönetimi ve karar verme gibi konular hakkında konuşurken kendi yaşantından yararlanabilirsin. Ancak “Aklıma geldi, söyledim.” yaklaşımı yeterli değildir. Ön bilgi, konuşmanın amacına hizmet etmeli; konuyu açıklamalı, örneklendirmeli ya da gerekçelendirmelidir.","keyConcepts":"**Ön bilgi:** Konu hakkında önceden edinilmiş gözlem, anı, deneyim, okuma, dinleme/izleme, güncel olay veya haber bilgisidir.\n\n**İlgililik:** Bir bilginin konuşmanın konusu ve amacıyla doğrudan bağlantılı olmasıdır.\n\n**İlişkilendirme:** Önceden bilinenle konuşmada ele alınan yeni düşünce arasında anlamlı bağ kurmaktır.\n\n**Aktarma:** Seçilen ön bilgiyi yalnızca anmak değil, konuşmanın uygun yerinde açıklama, örnek veya gerekçe olarak kullanmaktır.\n\n**Sözlü üretim:** Bir konuyu tek başına yapılandırıp anlatmadır. Sunum ve hazırlıklı konuşma buna örnek olabilir.\n\n**Sözlü etkileşim:** Başkalarıyla karşılıklı konuşma, soru-cevap veya tartışma içinde anlam üretmedir. Ön bilgiler her iki süreçte de kullanılabilir.","steps":"1. **Konuyu ve amacı netleştir.** “Zaman yönetimi” geniş bir konudur. “Zamanı planlamak okul çalışmalarını nasıl etkiler?” gibi daha belirgin bir odak seçersen hangi ön bilgilerin gerekli olduğunu daha kolay anlarsın. Amacın bilgilendirmek mi, ikna etmek mi, bir olayı anlatmak mı? Yedinci sınıfta ikna etme amaçlı konuşmalarda da ön bilgilerden yararlanabilirsin.\n\n2. **Ön bilgi havuzu oluştur.** Konuyla ilgili gözlemlerini, anılarını, deneyimlerini, okuduğun bir metni, izlediğin bir içeriği veya öğrendiğin güncel bir bilgiyi kısa notlarla hatırla. Bu aşamada çok sayıda fikir çıkması doğaldır.\n\n3. **En uygun bilgiyi seç.** Her hatırladığın bilgi konuşmaya girmemelidir. Şu ölçütleri kullan: Konuyla ilgili mi? Amacıma hizmet ediyor mu? Hedef kitlenin anlayabileceği kadar açık mı? Güncel bilgi veya haber kullanıyorsam doğruluğundan emin miyim?\n\n4. **Ön bilgi ile yeni içerik arasında bağ kur.** Bağlantıyı zihninde açık bir cümleyle kur: “Geçen dönem ödevimi son güne bıraktığım için yetiştirememiştim; bu deneyim, işleri küçük parçalara ayırmanın neden gerekli olduğunu gösteriyor.” Burada anı, zaman yönetimi düşüncesine gerekçe olmuştur.\n\n5. **Bilgiyi konuşmanın uygun bölümüne yerleştir.** Ön bilgi girişte dikkat çekmek, gelişmede düşünceyi desteklemek veya sonuçta çıkarımı güçlendirmek için kullanılabilir. Konuşmanın akışını kesen uzun bir anı yerine, amaca hizmet eden ayrıntıları seç.\n\n6. **Eski ve yeni söz varlığını birlikte kullan.** Tema kapsamında öğrendiğin “motivasyon, öz denetim, karar verme, yansıtma” gibi kelimeleri daha önce bildiğin ifadelerle anlamlı biçimde birleştir. Yeni kelimeyi yalnızca kullanmış olmak için değil, düşünceyi daha doğru anlatmak için seç.\n\n7. **Bağlantıyı dinleyici açısından denetle.** Dinleyici, verdiğin örnekle ana düşünce arasındaki ilişkiyi açıkça görebiliyor mu? Göremiyorsa “Bu deneyim bana şunu gösterdi…”, “Bu olayla zaman yönetimi arasında şu bağ vardır…” gibi açıklayıcı bir cümle ekle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Bu akış, konuşma konusu belirlendikten sonra ön bilgilerin nasıl çağrıldığını, ilgili olanın nasıl seçildiğini, yeni içerikle nasıl bağlandığını ve gerekçeli bir sözlü ifadeye nasıl dönüştürüldüğünü gösterir. Böylece ön bilgiyi rastgele bir anı olarak değil, konuşmayı yapılandıran bir dayanak olarak kullanabilirsin.","workedExamples":["**Konuşma görevi:** “Düzenli çalışmanın başarıya etkisi” konusunda sınıfa iki dakikalık konuşma yapılacaktır.\n\nÖğrencinin aklına şu bilgiler geliyor:\n- Geçen yıl bir sınava son gece çalıştığı için çok yorulması\n- Hafta sonu izlediği bir filmin konusu\n- Bu dönem her gün yirmi dakika tekrar yaptığında konuları daha kolay hatırlaması\n- Arkadaşının yeni aldığı çanta\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Amaç belirlenir:** Amaç, düzenli çalışmanın başarıyı nasıl desteklediğini açıklamaktır.\n2. **Ön bilgiler ayıklanır:** Son gece çalışma deneyimi ve günlük tekrar gözlemi konuyla ilgilidir. Film ve çanta bilgisi konuşmanın amacına hizmet etmez.\n3. **Bağlantı kurulur:** Son gece çalışma, plansızlığın sonucunu; günlük tekrar ise düzenli çalışmanın yararını gösterir.\n4. **Konuşmaya aktarılır:** “Geçen yıl bir sınava yalnızca son gece hazırlandığımda hem yoruldum hem de bilgileri karıştırdım. Bu dönem her gün kısa tekrarlar yaptığımda ise konuları daha kolay hatırladım. Bu iki deneyim, başarının yalnızca uzun süre çalışmaya değil, çalışmayı zamana yaymaya da bağlı olduğunu gösterdi.”\n5. **Gerekçe denetlenir:** Ön bilgiler ana düşünceyi karşılaştırmalı biçimde desteklemektedir; dinleyici deneyimlerle sonuç arasındaki bağı görebilir.","**Konuşma durumu:** Bir grup çalışmasında “Motivasyon azaldığında ne yapılabilir?” sorusu tartışılmaktadır. Öğrenci daha önce uzun bir proje sırasında işi küçük görevlere ayırınca yeniden çalışmaya başladığını hatırlamaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Ön bilgi belirlenir:** Projeyi küçük görevlere ayırma deneyimi konuya uygundur.\n2. **Konuşma biçimi dikkate alınır:** Bu bir sözlü etkileşimdir; öğrenci arkadaşının sözünü tekrar etmek yerine kendi deneyimini kısa ve ilgili biçimde eklemelidir.\n3. **Bağlantı cümlesi hazırlanır:** “Motivasyonun azalması ile görevin gözümüzde büyümesi arasında ilişki olabilir.”\n4. **Deneyim aktarılır:** “Ben uzun bir proje hazırlarken nereden başlayacağımı bilemediğim için isteksizleşmiştim. İşi araştırma, taslak ve düzenleme diye üç parçaya ayırınca ilk adımı atabildim. Bu nedenle motivasyon düştüğünde ulaşılabilir bir sonraki adımı belirlemek işe yarayabilir.”\n5. **Sınır korunur:** Öğrenci, tek deneyimini herkes için kesin kural gibi sunmamış; “işe yarayabilir” diyerek deneyime dayalı, ölçülü bir öneri vermiştir."],"commonMistakes":"En sık hata, konuya uzaktan benzeyen her anıyı konuşmaya eklemektir. Uzun ve ilgisiz bir anı dinleyicinin ana düşünceden uzaklaşmasına yol açar. Bir başka hata, ön bilgiyi yeni içerikle ilişkilendirmeden sıralamaktır: “Ben de bunu yaşadım.” demek tek başına yeterli değildir; yaşanan olayın hangi düşünceyi desteklediği açıklanmalıdır. Doğrulanmamış bir haberi kesin bilgi gibi sunmak ve yeni öğrenilen kelimeleri bağlama uymadan kullanmak da konuşmanın güvenilirliğini ve açıklığını azaltır.","selfCheck":["[ ] Konuşmamın konusunu ve amacını açıkça belirledim.","[ ] Konuyla ilgili gözlem, anı, deneyim veya bilgilerimi hatırladım.","[ ] Yalnızca konu ve amaçla en iyi örtüşen ön bilgileri seçtim.","[ ] Ön bilgi ile yeni düşünce arasındaki bağı açık bir cümleyle kurdum.","[ ] Ön bilgiyi giriş, gelişme veya sonuç bölümünde uygun yere yerleştirdim.","[ ] Güncel bilgi ya da haber kullandıysam doğruluğunu denetledim.","[ ] Eski ve yeni söz varlığını bağlama uygun kullandım.","[ ] Dinleyicinin örnek ile ana düşünce arasındaki ilişkiyi anlayabileceğinden emin oldum.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanabilme: T.K.7.4","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a9493df33d229060d16a6bf7cdaf8e1bf5161e62fc15de2ad355229ed0651488","reviewDecisionSha256":"46599c3cec9515dd5fa285a4cb391514dc1c21a60a574d38b34006d7c995261a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a9493df33d229060d16a6bf7cdaf8e1bf5161e62fc15de2ad355229ed0651488","reviewedHash":"sha256:a9493df33d229060d16a6bf7cdaf8e1bf5161e62fc15de2ad355229ed0651488","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:46599c3cec9515dd5fa285a4cb391514dc1c21a60a574d38b34006d7c995261a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n011","contentProjectionSha256":"a9493df33d229060d16a6bf7cdaf8e1bf5161e62fc15de2ad355229ed0651488","reviewDecisionSha256":"46599c3cec9515dd5fa285a4cb391514dc1c21a60a574d38b34006d7c995261a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n012","noteId":"tr.g07.turkce.n012","noteKey":"tr.g07.turkce.n012","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-1","title":"Okumada materyal seçimini yönetebilme","objectiveId":"T.O.7.1","objective":"T.O.7.1","objectiveCodes":["T.O.7.1"],"objectives":["T.O.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nOkumaya başlamadan önce amacını, ilgi ve ihtiyacını, metnin özelliklerini, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek uygun metni seçmeyi öğreneceksin. Gerektiğinde sözlük, ek kaynak, çalışma kâğıdı veya grafik düzenleyici gibi yardımcı materyaller belirleyecek; okuma sırasında metni anlayıp anlamadığını ve amacına ulaşıp ulaşmadığını izleyerek seçimini düzenleyeceksin. Hayat Boyu Gelişim temasında bu beceri, motivasyon, başarı, zaman yönetimi ve erdemler hakkında okurken en popüler ya da en kısa metne değil, ihtiyacına en uygun ve kaynağı izlenebilir metne yönelmene yardımcı olur.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Okuma materyali seçeneklerini ölçütlerle karşılaştırma” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.\n\n## Temel kavramlar\nOkuma amacı, metni neden okuyacağını ve sonunda ne yapacağını belirtir: bilgi kartı hazırlamak, bir görüşü anlamak, bir karakterin gelişimini incelemek veya yönerge uygulamak gibi. Materyal, ana okuma metni ile anlamayı destekleyen ek araçların bütünüdür. Metnin özellikleri; türü, uzunluğu, dil düzeyi, görsel düzeni, yazarı/üreten kurumu, tarihi, kaynak gösterimi ve erişim biçimidir. Hedef kitle, metnin kimler için hazırlandığını gösterir. Kaynak güvenilirliği, metni üreten kişi ya da kurumun belli olması, bilginin dayanağının izlenebilmesi ve metnin kullanım bağlamının açık olmasıyla değerlendirilir. Yardımcı materyal; sözlük, not kartı, grafik düzenleyici veya başka bir başvuru metnidir. Üst bilişsel izleme, okurken “Metni anlayabiliyor muyum, bu metin görevime yeterli kanıt sağlıyor mu, başka bir materyale ihtiyacım var mı?” diye süreci denetlemendir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. Okuma görevini somutlaştır. “Bu metinden ne bulacağım ve sonunda ne üreteceğim?” sorusunu cevapla. Belirsiz bir amaç, uygunluk kararını zorlaştırır.\n2. Kendi düzeyini ve ihtiyacını belirle. Konuya yeni başlıyorsan açıklayıcı ve yaş düzeyine uygun bir metin; karşılaştırma yapacaksan birden fazla bakış açısı sunan metinler gerekebilir.\n3. Metni okumadan önce incele. Başlık, alt başlık, uzunluk, paragraf düzeni, görseller, yazar/kurum ve tarih bilgisi sana metnin niteliği hakkında ön bilgi verir.\n4. Süre ve erişim koşullarını hesapla. On dakikalık görev için kırk sayfalık bir rapor uygun olmayabilir. Çevrim dışı ortamda yalnızca genel ağda bulunan bir kaynağı seçmek de işlevsizdir.\n5. Seçenekleri ölçütlerle karşılaştır. Bu nottaki seçim tablosu görselinde, kaynağı belirsiz kısa bir paylaşım ile yazarı, tarihi ve amacı belirtilmiş öğrenci rehberi; amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği, kullanım bağlamı ve süre bakımından karşılaştırılır. Karar tek bir ölçüte değil, ölçütlerin birlikte oluşturduğu uygunluğa dayanır.\n6. Yardımcı materyali belirle. Bilmediğin kelimeler için sözlük, sebep-sonuç ilişkileri için düzenleyici, notlar için çalışma kâğıdı seçebilirsin.\n7. Okuma sırasında kendini izle. Metnin dili gereğinden ağırsa, görev için yeterli ayrıntı sunmuyorsa veya süreyi aşıyorsa seçimini değiştir; daha uygun bir metne, açıklamalı sürüme ya da ek kaynağa geç.\n8. Seçim gerekçeni açıkla. “Bu metni seçtim çünkü...” cümlesini amaç, düzey, kaynak, süre ve bağlam kanıtlarıyla tamamla.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Aslı’nın on iki dakika içinde “Haftalık çalışma planı hazırlarken nelere dikkat etmeliyim?” sorusuna cevap veren dört maddelik bir kart oluşturması gerekir. İki metin bulur. A metni, yazarı ve tarihi belirtilmeyen altı cümlelik bir sosyal medya paylaşımıdır. B metni, okul rehberlik servisinin öğrenciler için hazırladığı iki sayfalık bilgi metnidir; başlıkları, örnek planı ve hazırlayan birimi bellidir.\n#### Çözüm adımları: Aslı’nın amacı uygulanabilir ve gerekçeli dört madde bulmaktır. A metni kısa olduğu için süre açısından uygun görünse de maddelerin dayanağı ve hedef kitlesi belirsizdir. B metni iki sayfadır, öğrencilere yöneliktir, başlıkları sayesinde gerekli bilgilere hızlı erişim sağlar ve üreticisi bellidir. Aslı B metnini seçer; “öncelik, süre, kontrol, esneklik” başlıklı bir not kâğıdı kullanır. Okuma sırasında bir kavramı anlamazsa sözlükten yararlanır. Sonuç: En kısa metin değil, amacı karşılayan, düzeye uygun ve kaynağı izlenebilir metin seçilmiştir.\n\n### Örnek 2: Bora, bir öyküdeki kahramanın başarısızlık karşısındaki değişimini inceleyip iki kanıt sunacaktır. Önünde yalnızca öyküden seçilmiş beş alıntının yer aldığı bir paylaşım ve olayların başlangıç-gelişme-sonuç bağlamını içeren altı sayfalık tam öykü vardır. Bora’nın otuz dakikası bulunmaktadır.\n#### Çözüm adımları: Görev, kahramanın zaman içindeki değişimini kanıtlamayı gerektirir. Alıntı paylaşımı kısa olsa da alıntıların olay sırası ve bağlamı görünmez; karakter gelişimini güvenilir biçimde izlemeye yetmez. Altı sayfalık öykü süre içinde okunabilir ve davranış değişimini önceki-sonraki olaylarla gösterir. Bora tam öyküyü seçer, yardımcı materyal olarak “başlangıç davranışı-değişime yol açan olay-sonraki davranış” tablosu kullanır. Dördüncü sayfada dilin zorlaştığını fark edince metni bırakmak yerine açıklamalı sözlükten iki kelimeyi kontrol eder. Sonuç: Seçim, görevin kanıt gereksinimine ve süreye uygundur; okuma sırasında yardımcı materyalle düzenleme yapılmıştır.\n\n## Sık yapılan hata\nEn kısa, en renkli veya en çok paylaşılan metni otomatik olarak en uygun metin saymak yanlıştır. Kaynağın tanınmış olması da tek başına yeterli değildir; metnin amacı, hedef kitlesi ve göreve sağlayacağı bilgi birlikte incelenmelidir. Başka bir hata, metin seçildikten sonra hiçbir koşulda değiştirmemektir. Metin amaca hizmet etmiyorsa farklı bir metne ya da yardımcı kaynağa geçmek gerekir. Ayrıca metnin tamamını okumadan yalnızca başlığa bakarak karar vermek, materyalin gerçek düzeyini ve kapsamını yanlış değerlendirmeye yol açabilir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n1. Okuma amacımı ve oluşturacağım ürünü belirledim mi?\n2. Metnin türünü, uzunluğunu, dil düzeyini ve hedef kitlesini inceledim mi?\n3. Yazar/kurum, tarih ve kaynak bağlamını kontrol ettim mi?\n4. Metnin ayrılan sürede ve mevcut ortamda erişilebilir olduğunu doğruladım mı?\n5. Gerekli sözlük, not kâğıdı veya grafik düzenleyiciyi seçtim mi?\n6. Okuma sırasında anlam ve amaç gerçekleşmiyorsa materyal seçimimi düzenledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n012__to71_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n012__to71_caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n012__to71_h_criterion","tr-g07-turkce-n012__to71_h_post","tr-g07-turkce-n012__to71_h_guide"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_r_purpose"},{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_post_purpose"},{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_guide_purpose"}],[{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_r_audience"},{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_post_audience"},{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_guide_audience"}],[{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_r_reliability"},{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_post_reliability"},{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_guide_reliability"}],[{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_r_context"},{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_post_context"},{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_guide_context"}],[{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_r_time"},{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_post_time"},{"key":"tr-g07-turkce-n012__to71_guide_time"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n012__to71_alt":"Tablo, haftalık çalışma planı hazırlama amacı için iki okuma materyalini karşılaştırır. Kaynağı belirsiz kısa paylaşım süre bakımından hızlı olsa da hedef kitle, dayanak ve kullanım bağlamı bakımından zayıftır; yazarı, tarihi ve öğrenci hedefi belirtilmiş rehber ise amaca, düzeye ve kanıt gereksinimine daha güçlü uyum gösterir.","tr-g07-turkce-n012__to71_caption":"Okuma materyali seçeneklerini ölçütlerle karşılaştırma","tr-g07-turkce-n012__to71_h_criterion":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n012__to71_h_post":"Kaynağı belirsiz kısa paylaşım","tr-g07-turkce-n012__to71_h_guide":"Yazarı ve tarihi belirtilmiş öğrenci rehberi","tr-g07-turkce-n012__to71_r_purpose":"Amaçla uyum","tr-g07-turkce-n012__to71_post_purpose":"Genel öneri verir, gerekçesi sınırlıdır","tr-g07-turkce-n012__to71_guide_purpose":"Plan hazırlama adımlarını ve örneğini sunar","tr-g07-turkce-n012__to71_r_audience":"Hedef kitle","tr-g07-turkce-n012__to71_post_audience":"Kimler için yazıldığı belli değildir","tr-g07-turkce-n012__to71_guide_audience":"Öğrenciler için hazırlanmıştır","tr-g07-turkce-n012__to71_r_reliability":"Kaynak güvenilirliği","tr-g07-turkce-n012__to71_post_reliability":"Yazar, tarih ve dayanak belirtilmemiştir","tr-g07-turkce-n012__to71_guide_reliability":"Hazırlayan birim ve tarih izlenebilir","tr-g07-turkce-n012__to71_r_context":"Kullanım bağlamı","tr-g07-turkce-n012__to71_post_context":"Tek başına kart hazırlamak için yetersiz kanıt verir","tr-g07-turkce-n012__to71_guide_context":"Ders görevi ve not çıkarma için düzenlenmiştir","tr-g07-turkce-n012__to71_r_time":"Süre","tr-g07-turkce-n012__to71_post_time":"Çok kısa sürede okunur","tr-g07-turkce-n012__to71_guide_time":"Ayrılan sürede başlıklardan yararlanılarak okunur"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-o-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okumaya başlamadan önce amacını, ilgi ve ihtiyacını, metnin özelliklerini, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek uygun metni seçmeyi öğreneceksin. Gerektiğinde sözlük, ek kaynak, çalışma kâğıdı veya grafik düzenleyici gibi yardımcı materyaller belirleyecek; okuma sırasında metni anlayıp anlamadığını ve amacına ulaşıp ulaşmadığını izleyerek seçimini düzenleyeceksin. Hayat Boyu Gelişim temasında bu beceri, motivasyon, başarı, zaman yönetimi ve erdemler hakkında okurken en popüler ya da en kısa metne değil, ihtiyacına en uygun ve kaynağı izlenebilir metne yönelmene yardımcı olur.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Okuma materyali seçeneklerini ölçütlerle karşılaştırma” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.","keyConcepts":"Okuma amacı, metni neden okuyacağını ve sonunda ne yapacağını belirtir: bilgi kartı hazırlamak, bir görüşü anlamak, bir karakterin gelişimini incelemek veya yönerge uygulamak gibi. Materyal, ana okuma metni ile anlamayı destekleyen ek araçların bütünüdür. Metnin özellikleri; türü, uzunluğu, dil düzeyi, görsel düzeni, yazarı/üreten kurumu, tarihi, kaynak gösterimi ve erişim biçimidir. Hedef kitle, metnin kimler için hazırlandığını gösterir. Kaynak güvenilirliği, metni üreten kişi ya da kurumun belli olması, bilginin dayanağının izlenebilmesi ve metnin kullanım bağlamının açık olmasıyla değerlendirilir. Yardımcı materyal; sözlük, not kartı, grafik düzenleyici veya başka bir başvuru metnidir. Üst bilişsel izleme, okurken “Metni anlayabiliyor muyum, bu metin görevime yeterli kanıt sağlıyor mu, başka bir materyale ihtiyacım var mı?” diye süreci denetlemendir.","steps":"1. Okuma görevini somutlaştır. “Bu metinden ne bulacağım ve sonunda ne üreteceğim?” sorusunu cevapla. Belirsiz bir amaç, uygunluk kararını zorlaştırır.\n2. Kendi düzeyini ve ihtiyacını belirle. Konuya yeni başlıyorsan açıklayıcı ve yaş düzeyine uygun bir metin; karşılaştırma yapacaksan birden fazla bakış açısı sunan metinler gerekebilir.\n3. Metni okumadan önce incele. Başlık, alt başlık, uzunluk, paragraf düzeni, görseller, yazar/kurum ve tarih bilgisi sana metnin niteliği hakkında ön bilgi verir.\n4. Süre ve erişim koşullarını hesapla. On dakikalık görev için kırk sayfalık bir rapor uygun olmayabilir. Çevrim dışı ortamda yalnızca genel ağda bulunan bir kaynağı seçmek de işlevsizdir.\n5. Seçenekleri ölçütlerle karşılaştır. Bu nottaki seçim tablosu görselinde, kaynağı belirsiz kısa bir paylaşım ile yazarı, tarihi ve amacı belirtilmiş öğrenci rehberi; amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği, kullanım bağlamı ve süre bakımından karşılaştırılır. Karar tek bir ölçüte değil, ölçütlerin birlikte oluşturduğu uygunluğa dayanır.\n6. Yardımcı materyali belirle. Bilmediğin kelimeler için sözlük, sebep-sonuç ilişkileri için düzenleyici, notlar için çalışma kâğıdı seçebilirsin.\n7. Okuma sırasında kendini izle. Metnin dili gereğinden ağırsa, görev için yeterli ayrıntı sunmuyorsa veya süreyi aşıyorsa seçimini değiştir; daha uygun bir metne, açıklamalı sürüme ya da ek kaynağa geç.\n8. Seçim gerekçeni açıkla. “Bu metni seçtim çünkü...” cümlesini amaç, düzey, kaynak, süre ve bağlam kanıtlarıyla tamamla.","workedExamples":["#### Çözüm adımları: Aslı’nın amacı uygulanabilir ve gerekçeli dört madde bulmaktır. A metni kısa olduğu için süre açısından uygun görünse de maddelerin dayanağı ve hedef kitlesi belirsizdir. B metni iki sayfadır, öğrencilere yöneliktir, başlıkları sayesinde gerekli bilgilere hızlı erişim sağlar ve üreticisi bellidir. Aslı B metnini seçer; “öncelik, süre, kontrol, esneklik” başlıklı bir not kâğıdı kullanır. Okuma sırasında bir kavramı anlamazsa sözlükten yararlanır. Sonuç: En kısa metin değil, amacı karşılayan, düzeye uygun ve kaynağı izlenebilir metin seçilmiştir.","#### Çözüm adımları: Görev, kahramanın zaman içindeki değişimini kanıtlamayı gerektirir. Alıntı paylaşımı kısa olsa da alıntıların olay sırası ve bağlamı görünmez; karakter gelişimini güvenilir biçimde izlemeye yetmez. Altı sayfalık öykü süre içinde okunabilir ve davranış değişimini önceki-sonraki olaylarla gösterir. Bora tam öyküyü seçer, yardımcı materyal olarak “başlangıç davranışı-değişime yol açan olay-sonraki davranış” tablosu kullanır. Dördüncü sayfada dilin zorlaştığını fark edince metni bırakmak yerine açıklamalı sözlükten iki kelimeyi kontrol eder. Sonuç: Seçim, görevin kanıt gereksinimine ve süreye uygundur; okuma sırasında yardımcı materyalle düzenleme yapılmıştır."],"commonMistakes":"En kısa, en renkli veya en çok paylaşılan metni otomatik olarak en uygun metin saymak yanlıştır. Kaynağın tanınmış olması da tek başına yeterli değildir; metnin amacı, hedef kitlesi ve göreve sağlayacağı bilgi birlikte incelenmelidir. Başka bir hata, metin seçildikten sonra hiçbir koşulda değiştirmemektir. Metin amaca hizmet etmiyorsa farklı bir metne ya da yardımcı kaynağa geçmek gerekir. Ayrıca metnin tamamını okumadan yalnızca başlığa bakarak karar vermek, materyalin gerçek düzeyini ve kapsamını yanlış değerlendirmeye yol açabilir.","selfCheck":["Okuma amacımı ve oluşturacağım ürünü belirledim mi?","Metnin türünü, uzunluğunu, dil düzeyini ve hedef kitlesini inceledim mi?","Yazar/kurum, tarih ve kaynak bağlamını kontrol ettim mi?","Metnin ayrılan sürede ve mevcut ortamda erişilebilir olduğunu doğruladım mı?","Gerekli sözlük, not kâğıdı veya grafik düzenleyiciyi seçtim mi?","Okuma sırasında anlam ve amaç gerçekleşmiyorsa materyal seçimimi düzenledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okumada materyal seçimini yönetebilme: T.O.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"112e544e7b49362e9b21a73414f222f826440b6a120c805a4cfe9fa78a0ea108","reviewDecisionSha256":"c0082101f260d4cc8c907567c9003c31662e52df5c093ae924672704fa3fb6ba","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:112e544e7b49362e9b21a73414f222f826440b6a120c805a4cfe9fa78a0ea108","reviewedHash":"sha256:112e544e7b49362e9b21a73414f222f826440b6a120c805a4cfe9fa78a0ea108","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c0082101f260d4cc8c907567c9003c31662e52df5c093ae924672704fa3fb6ba; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n012","contentProjectionSha256":"112e544e7b49362e9b21a73414f222f826440b6a120c805a4cfe9fa78a0ea108","reviewDecisionSha256":"c0082101f260d4cc8c907567c9003c31662e52df5c093ae924672704fa3fb6ba","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n013","noteId":"tr.g07.turkce.n013","noteKey":"tr.g07.turkce.n013","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-2","title":"Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.O.7.2","objective":"T.O.7.2","objectiveCodes":["T.O.7.2"],"objectives":["T.O.7.2"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nOkuma amacına, metnin özelliklerine, ayırdığın süreye ve erişim koşullarına göre uygun strateji ile yöntemi seçmeyi; okuma sırasında anlamanı izleyerek seçimini değiştirmeyi öğreneceksin. 7. sınıfta özellikle sebep-sonuç ve problem-çözüm metin yapılarını çözümleyip bilgileri düzenleme stratejilerini kullanacaksın. Göz atarak, tahmin ederek, not alarak, işaretleyerek, özetleyerek, soru sorarak veya tartışarak okuma yöntemlerinden göreve uygun olanı belirleyeceksin. Amaç, her metni aynı biçimde okumak değil; okuma davranışını metnin yapısına ve beklenen ürüne göre bilinçli biçimde yönetmektir.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Metin yapısına göre okuma kararı” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.\n\n## Temel kavramlar\nStrateji, metni anlamak ve bilgiyi düzenlemek için kullanılan zihinsel plandır. Sebep-sonuç stratejisinde nedenler ile doğurduğu sonuçlar ilişkilendirilir. Problem-çözüm stratejisinde problem, problemin nedenleri, önerilen çözümler ve çözümlerin olası sonuçları düzenlenir. Yöntem, stratejiyi uygulama biçimidir. Göz atarak okuma metnin genel yapısını hızlıca görmeyi; tahmin ederek okuma başlık ve ipuçlarından beklenti oluşturmayı; not alarak okuma önemli bilgileri kaydetmeyi; işaretleyerek okuma metindeki kanıtları görünür kılmayı; özetleyerek okuma önemli bilgileri kendi cümlelerinle düzenlemeyi sağlar. Soru sorarak okuma, anlamı denetleyen sorular üretmeyi; tartışarak okuma ise metindeki görüş ve çözümleri başkalarıyla ele almayı sağlar. Üst bilişsel izleme, “Seçtiğim strateji metnin yapısına uyuyor mu, yöntem süreyi doğru kullanmamı sağlıyor mu, metni anladığımı hangi kanıtla gösterebilirim?” sorularıyla okumayı denetlemendir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. Faaliyeti analiz et. Amaç, beklenen çıktı, ilgi ve ihtiyaç, metnin uzunluğu/türü, süre ve erişim olanaklarını belirle.\n2. Metni ön incele. Başlık, alt başlık, ilk-son paragraf ve ilişki bildiren sözler metnin baskın yapısını anlamana yardım eder.\n3. Yapıyı kanıtla belirle. Olay veya düşünceler “neden-sonuç” zinciriyle mi açıklanıyor, yoksa bir sorun tanıtılıp çözüm önerileri mi sunuluyor? Tek bir sözcük yerine metnin genel düzenine bak.\n4. Stratejiyi seç. Sebep-sonuç için neden ve sonuç kutuları; problem-çözüm için problem, neden, çözüm ve beklenen sonuç alanları kullan.\n5. Yöntemi amaca bağla. Önce genel çerçeve gerekiyorsa göz at; kanıt toplayacaksan işaretle ve not al; bölüm sonlarında önemli bilgileri toparlayacaksan özetle; anlamını sınamak için soru sor; farklı çözüm önerilerini değerlendirmek için tartış.\n6. Okuma öncesi-sırası-sonrası planı kur. Öncesinde tahmin, sırasında işaretleme/not alma, sonrasında özetleme veya tartışma kullanılabilir. Yöntemleri rastgele yığma; her birinin bir görevi olsun.\n7. Anlam kanıtı üret. Sebep-sonuç çiftlerini veya problem-çözüm ilişkilerini kendi cümlelerinle açıklayabiliyor musun? Şeman boş kalıyorsa yönteminin işe yaramadığını fark et.\n8. Seçimini düzenle. Göz atmak ayrıntı için yetersiz kaldıysa işaretleyerek okumaya geç; çok fazla yer işaretlediysen yalnızca görevle ilgili kanıtları seç; metindeki çözümü anlayamadıysan soru sorarak yeniden oku. Bu nottaki karar akışı görseli, başlık ve yapı ipuçlarından sebep-sonuç ya da problem-çözüm yoluna ayrılmayı, ardından uygun strateji-yöntem seçimi, anlam kanıtı ve düzenleme basamaklarını gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Bir bilgilendirici metin, çalışma sırasında bildirimleri açık bırakmanın dikkat sürecini nasıl etkilediğini anlatmaktadır. Metinde öğrencinin sık sık ekrana baktığı, göreve yeniden dönmekte zorlandığı ve çalışmanın planlanandan uzun sürdüğü açıklanır. Görev, iki neden-sonuç ilişkisi çıkarmaktır.\n#### Çözüm adımları: Öğrenci önce başlığa ve ilk paragrafa göz atar; metnin bir sorun çözümü önermekten çok davranışların sonuçlarını açıkladığını fark eder. Bu nedenle sebep-sonuç yapısını çözümleme stratejisini seçer. Yöntem olarak işaretleyerek ve not alarak okur. “Bildirim sesi” ile “ekrana bakma”, “sık kesinti” ile “göreve dönmenin zorlaşması”, “dikkatin bölünmesi” ile “çalışmanın uzaması” ilişkilerini işaretler. Görev yalnızca iki ilişki istediği için en açık iki çifti şemasına aktarır. İlk okumada her cümleyi işaretlediğini fark edince ikinci okumada yalnızca neden veya sonuç bildiren cümleleri seçer. Sonuç: Strateji metnin yapısına, yöntem ise kanıt toplama amacına uymuştur; işaretlemeyi azaltmak üst bilişsel düzenlemedir.\n\n### Örnek 2: Okul kütüphanesinin öğle arasında az kullanılmasıyla ilgili bir metin okunacaktır. Metin, öğrencilerin kitaplara ulaşmakta zorlanması ve etkinliklerden haberdar olmaması gibi nedenleri açıklamakta; raf yönlendirmelerinin yenilenmesi, kısa tanıtımlar yapılması ve öğrenci öneri kutusu kurulması gibi çözümler sunmaktadır. Görev, problemi ve en uygulanabilir çözümü gerekçesiyle açıklamaktır.\n#### Çözüm adımları: Başlık ve alt başlıklar problem-çözüm yapısını gösterir. Öğrenci problem, nedenler, çözüm önerileri ve beklenen sonuçlar başlıklı bir düzenleyici seçer. İlk olarak göz atarak metnin bölümlerini bulur; sonra not alarak ve soru sorarak ayrıntılı okur. Her çözüm için “Bu öneri hangi nedeni ortadan kaldırıyor?” sorusunu yazar. Raf yönlendirmelerinin yenilenmesi kitap bulma güçlüğüne, tanıtımlar ise etkinliklerden haberdar olmama nedenine cevap verir. Öğrenci tek başına karar vermeden önce küçük grupta tartışarak çözümlerin süre ve uygulanabilirliğini karşılaştırır. Sonuçta “raf yönlendirmelerini yenileme” çözümünü, doğrudan belirtilen erişim sorununa cevap verdiği için gerekçelendirir. Sonuç: Problem-çözüm stratejisi, soru sorarak ve tartışarak okuma yöntemleriyle kanıta dayalı karara dönüşmüştür.\n\n## Sık yapılan hata\nAlışkanlıkla her metinde aynı yöntemi kullanmak en yaygın hatadır. Göz atarak okuma genel çerçeve için yararlı olsa da ayrıntılı kanıt gerektiğinde tek başına yeterli değildir. Strateji ile yöntemi karıştırmak da seçimi zayıflatır: “İşaretlemek” yöntemdir; “neden ve sonuçları ilişkilendirmek” stratejidir. Çok fazla yöntem kullanmak her zaman daha iyi sonuç vermez; amacı olmayan işaretleme ve notlar dikkati dağıtır. Son olarak, seçilen yöntem anlamayı desteklemiyorsa değiştirmemek, okuma sürecini yönetmemek demektir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n1. Okuma amacımı, beklenen çıktıyı, süreyi ve metnin özelliklerini analiz ettim mi?\n2. Metnin sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısını kanıtlarla belirledim mi?\n3. Stratejiyi metnin yapısına, yöntemi ise görevin gereğine göre seçtim mi?\n4. Göz atma, işaretleme, not alma, özetleme, soru sorma veya tartışmanın her birine belirli bir görev verdim mi?\n5. Anladığımı şema, özet veya gerekçeli cevapla gösterebildim mi?\n6. Yöntem işe yaramadığında seçimimi düzenledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_caption","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_n_goal"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_n_scan"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_n_cause"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_n_problem"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_n_choose"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_n_evidence"},{"id":"n7","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_n_adjust"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_e_preview"},{"from":"n2","to":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_e_cause_signals"},{"from":"n2","to":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_e_problem_signals"},{"from":"n3","to":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_e_organize"},{"from":"n4","to":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_e_organize"},{"from":"n5","to":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_e_apply"},{"from":"n6","to":"n7","labelKey":"tr-g07-turkce-n013__to72_e_monitor"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n013__to72_alt":"Akış, okuma amacı belirlendikten sonra başlık ve bölüm ipuçlarının taranmasını; metnin sebep-sonuç işaretleri taşıması hâlinde neden-sonuç düzenleyicisine, problem ve öneri işaretleri taşıması hâlinde problem-çözüm düzenleyicisine yönelmeyi; ardından uygun okuma yöntemini seçip anlam kanıtı üretmeyi ve gerekirse yöntemi değiştirmeyi gösterir.","tr-g07-turkce-n013__to72_caption":"Metin yapısına göre okuma kararı","tr-g07-turkce-n013__to72_n_goal":"Okuma amacı ve beklenen çıktı","tr-g07-turkce-n013__to72_n_scan":"Başlıkları ve yapı ipuçlarını gözden geçir","tr-g07-turkce-n013__to72_n_cause":"Sebep-sonuç yapısı","tr-g07-turkce-n013__to72_n_problem":"Problem-çözüm yapısı","tr-g07-turkce-n013__to72_n_choose":"Strateji ve yöntemi seç","tr-g07-turkce-n013__to72_n_evidence":"Şema, not veya özetle anlam kanıtı üret","tr-g07-turkce-n013__to72_n_adjust":"Gerekirse yöntemi değiştir","tr-g07-turkce-n013__to72_e_preview":"ön inceleme yap","tr-g07-turkce-n013__to72_e_cause_signals":"neden ve sonuç ilişkileri","tr-g07-turkce-n013__to72_e_problem_signals":"sorun ve çözüm önerileri","tr-g07-turkce-n013__to72_e_organize":"bilgiyi düzenle","tr-g07-turkce-n013__to72_e_apply":"okuma yöntemini uygula","tr-g07-turkce-n013__to72_e_monitor":"anlamayı izle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-o-7-2-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okuma amacına, metnin özelliklerine, ayırdığın süreye ve erişim koşullarına göre uygun strateji ile yöntemi seçmeyi; okuma sırasında anlamanı izleyerek seçimini değiştirmeyi öğreneceksin. 7. sınıfta özellikle sebep-sonuç ve problem-çözüm metin yapılarını çözümleyip bilgileri düzenleme stratejilerini kullanacaksın. Göz atarak, tahmin ederek, not alarak, işaretleyerek, özetleyerek, soru sorarak veya tartışarak okuma yöntemlerinden göreve uygun olanı belirleyeceksin. Amaç, her metni aynı biçimde okumak değil; okuma davranışını metnin yapısına ve beklenen ürüne göre bilinçli biçimde yönetmektir.\n\nAşağıdaki görseli incele. “Metin yapısına göre okuma kararı” başlıklı yapı, bu konudaki temel ilişkileri görsel olarak özetler.","keyConcepts":"Strateji, metni anlamak ve bilgiyi düzenlemek için kullanılan zihinsel plandır. Sebep-sonuç stratejisinde nedenler ile doğurduğu sonuçlar ilişkilendirilir. Problem-çözüm stratejisinde problem, problemin nedenleri, önerilen çözümler ve çözümlerin olası sonuçları düzenlenir. Yöntem, stratejiyi uygulama biçimidir. Göz atarak okuma metnin genel yapısını hızlıca görmeyi; tahmin ederek okuma başlık ve ipuçlarından beklenti oluşturmayı; not alarak okuma önemli bilgileri kaydetmeyi; işaretleyerek okuma metindeki kanıtları görünür kılmayı; özetleyerek okuma önemli bilgileri kendi cümlelerinle düzenlemeyi sağlar. Soru sorarak okuma, anlamı denetleyen sorular üretmeyi; tartışarak okuma ise metindeki görüş ve çözümleri başkalarıyla ele almayı sağlar. Üst bilişsel izleme, “Seçtiğim strateji metnin yapısına uyuyor mu, yöntem süreyi doğru kullanmamı sağlıyor mu, metni anladığımı hangi kanıtla gösterebilirim?” sorularıyla okumayı denetlemendir.","steps":"1. Faaliyeti analiz et. Amaç, beklenen çıktı, ilgi ve ihtiyaç, metnin uzunluğu/türü, süre ve erişim olanaklarını belirle.\n2. Metni ön incele. Başlık, alt başlık, ilk-son paragraf ve ilişki bildiren sözler metnin baskın yapısını anlamana yardım eder.\n3. Yapıyı kanıtla belirle. Olay veya düşünceler “neden-sonuç” zinciriyle mi açıklanıyor, yoksa bir sorun tanıtılıp çözüm önerileri mi sunuluyor? Tek bir sözcük yerine metnin genel düzenine bak.\n4. Stratejiyi seç. Sebep-sonuç için neden ve sonuç kutuları; problem-çözüm için problem, neden, çözüm ve beklenen sonuç alanları kullan.\n5. Yöntemi amaca bağla. Önce genel çerçeve gerekiyorsa göz at; kanıt toplayacaksan işaretle ve not al; bölüm sonlarında önemli bilgileri toparlayacaksan özetle; anlamını sınamak için soru sor; farklı çözüm önerilerini değerlendirmek için tartış.\n6. Okuma öncesi-sırası-sonrası planı kur. Öncesinde tahmin, sırasında işaretleme/not alma, sonrasında özetleme veya tartışma kullanılabilir. Yöntemleri rastgele yığma; her birinin bir görevi olsun.\n7. Anlam kanıtı üret. Sebep-sonuç çiftlerini veya problem-çözüm ilişkilerini kendi cümlelerinle açıklayabiliyor musun? Şeman boş kalıyorsa yönteminin işe yaramadığını fark et.\n8. Seçimini düzenle. Göz atmak ayrıntı için yetersiz kaldıysa işaretleyerek okumaya geç; çok fazla yer işaretlediysen yalnızca görevle ilgili kanıtları seç; metindeki çözümü anlayamadıysan soru sorarak yeniden oku. Bu nottaki karar akışı görseli, başlık ve yapı ipuçlarından sebep-sonuç ya da problem-çözüm yoluna ayrılmayı, ardından uygun strateji-yöntem seçimi, anlam kanıtı ve düzenleme basamaklarını gösterir.","workedExamples":["#### Çözüm adımları: Öğrenci önce başlığa ve ilk paragrafa göz atar; metnin bir sorun çözümü önermekten çok davranışların sonuçlarını açıkladığını fark eder. Bu nedenle sebep-sonuç yapısını çözümleme stratejisini seçer. Yöntem olarak işaretleyerek ve not alarak okur. “Bildirim sesi” ile “ekrana bakma”, “sık kesinti” ile “göreve dönmenin zorlaşması”, “dikkatin bölünmesi” ile “çalışmanın uzaması” ilişkilerini işaretler. Görev yalnızca iki ilişki istediği için en açık iki çifti şemasına aktarır. İlk okumada her cümleyi işaretlediğini fark edince ikinci okumada yalnızca neden veya sonuç bildiren cümleleri seçer. Sonuç: Strateji metnin yapısına, yöntem ise kanıt toplama amacına uymuştur; işaretlemeyi azaltmak üst bilişsel düzenlemedir.","#### Çözüm adımları: Başlık ve alt başlıklar problem-çözüm yapısını gösterir. Öğrenci problem, nedenler, çözüm önerileri ve beklenen sonuçlar başlıklı bir düzenleyici seçer. İlk olarak göz atarak metnin bölümlerini bulur; sonra not alarak ve soru sorarak ayrıntılı okur. Her çözüm için “Bu öneri hangi nedeni ortadan kaldırıyor?” sorusunu yazar. Raf yönlendirmelerinin yenilenmesi kitap bulma güçlüğüne, tanıtımlar ise etkinliklerden haberdar olmama nedenine cevap verir. Öğrenci tek başına karar vermeden önce küçük grupta tartışarak çözümlerin süre ve uygulanabilirliğini karşılaştırır. Sonuçta “raf yönlendirmelerini yenileme” çözümünü, doğrudan belirtilen erişim sorununa cevap verdiği için gerekçelendirir. Sonuç: Problem-çözüm stratejisi, soru sorarak ve tartışarak okuma yöntemleriyle kanıta dayalı karara dönüşmüştür."],"commonMistakes":"Alışkanlıkla her metinde aynı yöntemi kullanmak en yaygın hatadır. Göz atarak okuma genel çerçeve için yararlı olsa da ayrıntılı kanıt gerektiğinde tek başına yeterli değildir. Strateji ile yöntemi karıştırmak da seçimi zayıflatır: “İşaretlemek” yöntemdir; “neden ve sonuçları ilişkilendirmek” stratejidir. Çok fazla yöntem kullanmak her zaman daha iyi sonuç vermez; amacı olmayan işaretleme ve notlar dikkati dağıtır. Son olarak, seçilen yöntem anlamayı desteklemiyorsa değiştirmemek, okuma sürecini yönetmemek demektir.","selfCheck":["Okuma amacımı, beklenen çıktıyı, süreyi ve metnin özelliklerini analiz ettim mi?","Metnin sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısını kanıtlarla belirledim mi?","Stratejiyi metnin yapısına, yöntemi ise görevin gereğine göre seçtim mi?","Göz atma, işaretleme, not alma, özetleme, soru sorma veya tartışmanın her birine belirli bir görev verdim mi?","Anladığımı şema, özet veya gerekçeli cevapla gösterebildim mi?","Yöntem işe yaramadığında seçimimi düzenledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme: T.O.7.2","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"99daf9fa3674433371f39ea12ed61f322e50ea9c2dfb120e9a8bb7c96738cdcb","reviewDecisionSha256":"4230d9fbcea4142644a24a389361fc20eef4245bf807cf96138152914f79209f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:99daf9fa3674433371f39ea12ed61f322e50ea9c2dfb120e9a8bb7c96738cdcb","reviewedHash":"sha256:99daf9fa3674433371f39ea12ed61f322e50ea9c2dfb120e9a8bb7c96738cdcb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4230d9fbcea4142644a24a389361fc20eef4245bf807cf96138152914f79209f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n013","contentProjectionSha256":"99daf9fa3674433371f39ea12ed61f322e50ea9c2dfb120e9a8bb7c96738cdcb","reviewDecisionSha256":"4230d9fbcea4142644a24a389361fc20eef4245bf807cf96138152914f79209f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n014","noteId":"tr.g07.turkce.n014","noteKey":"tr.g07.turkce.n014","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-21","title":"Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.O.7.21","objective":"T.O.7.21","objectives":["T.O.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir metindeki her kelimeyi aynı önemde görmemeyi; metnin konusunu, iletisini ve Hayat Boyu Gelişim temasının kavramlarını taşıyan anahtar söz varlığı unsurlarını seçmeyi öğreneceksin. Seçtiğin kelime veya söz grubunun önce metindeki anlamını, sonra güvenilir kaynaklardaki diğer anlamlarını inceleyecek; eş, yakın ve zıt anlamlıları, eş seslileri, çağrıştırdığı kelimeleri, ilgili deyim ve atasözlerini, kalıp sözleri, terimleri, ikilemeleri veya pekiştirmeleriyle ilişkisini kuracaksın. Böylece yalnız bir tanım ezberlemek yerine kelimenin anlam ağını çözümleyerek söz varlığını geliştireceksin.\n\n## Temel kavramlar\n- **Anahtar söz varlığı unsuru:** Metnin konusu veya ana düşüncesi için belirleyici olan kelime, kelime grubu, deyim, terim ya da kalıp sözdür.\n- **Bağlam anlamı:** Sözün, içinde bulunduğu metinde kazandığı anlamdır.\n- **Diğer anlam:** Aynı sözün sözlükte veya başka metinlerde kullanılan farklı anlamıdır.\n- **Anlam ilişkisi:** Eş anlam, yakın anlam, zıt anlam, eş seslilik ve çağrışım gibi sözler arasındaki bağdır.\n- **Kavram alanı:** Bir kavramın çevresinde toplanan ilişkili kelime ve söz gruplarıdır.\n- **Görsel karşılık:** Bir kelimenin anlamını açıklamaya yardımcı olan resim, işaret veya simge gibi ögedir.\n- **Doğru kullanım:** Öğrenilen sözün bağlama ve iletişim amacına uygun biçimde kullanılmasıdır.\n\n## Adım adım anlatım\nAşağıdaki görseli incele. Görsel, metinden anahtar sözü seçme aşamasını bağlam anlamı, kaynak araştırması ve anlam ilişkileri ağı üzerinden yeni kullanıma bağlar; kelime öğrenmenin tek bir sözlük karşılığı bulmaktan daha geniş bir çözümleme olduğunu gösterir.\n\n1. **Anahtar sözleri belirle.** Metinde sık geçen, başlıkla bağlantılı olan veya ana düşünceyi taşıyan sözleri seç. Rastgele zor görünen her kelime anahtar değildir.\n2. **Bağlamdaki anlamı açıkla.** Kelimenin bu metinde ne anlama geldiğini, geçtiği cümleye dayanarak kendi sözlerinle yaz.\n3. **Kaynaklardaki anlamları karşılaştır.** Sözlük veya başvuru kaynağında başka anlamlar varsa listele. Metindeki anlamla hangi anlamın örtüştüğünü belirt.\n4. **Anlam ilişkileri ağı kur.** Uygunsa eş veya yakın anlamlı, zıt anlamlı, eş sesli ve çağrışımlı kelimeleri belirle. İlgili deyim, atasözü, kalıp söz, terim, ikileme ya da pekiştirmeyi de ekleyebilirsin.\n5. **İlişkileri kanıtla.** “Bu iki söz yakındır.” demekle yetinme; aralarındaki anlam benzerliğini veya farkını birer cümleyle göster.\n6. **Görsel veya simgesel karşılık düşün.** Özellikle soyut kavramlarda hedef tahtası, yol ayrımı, takvim veya merdiven gibi bir görselin hangi yönü açıklayabileceğini belirt; görselin kelimenin bütün anlamlarını karşılamayabileceğini unutma.\n7. **Yeni bağlamda kullan ve kontrol et.** Kelimeyi farklı bir cümlede doğru anlamıyla kullan. Cümlenin tema, amaç ve dil bilgisi bakımından uygun olup olmadığını gözden geçir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n“Deniz, çalışma saatinde telefon bildirimlerini kapattı ve yalnızca matematik projesine yöneldi. Dikkatini dağıtan uyaranlar azalınca **odaklanması** kolaylaştı.”\n\nBu metinden hareketle “odaklanmak” sözünü çözümle.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Yalnızca matematik projesine yöneldi” ve “dikkatini dağıtan uyaranlar azaldı” ifadeleri bağlam ipuçlarıdır.\n2. Bağlam anlamı **“dikkati belirli bir iş veya nokta üzerinde toplamak”**tır.\n3. Yakın anlamlı sözler “yoğunlaşmak” ve “dikkatini vermek”tir. Bunlar her bağlamda tamamen aynı olmayabilir; “yoğunlaşmak” bazen düşünce veya duygu için daha geniş kullanılabilir.\n4. Zıt anlam ilişkisi “dikkati dağılmak” ve “başka şeylere yönelmek” sözleriyle kurulabilir.\n5. Çağrışım alanına “hedef, dikkat, sessizlik, öncelik, süre” kelimeleri girer.\n6. Hedef tahtasının merkezine yönelen ok görseli, dikkatin tek noktada toplanmasını somutlaştırabilir.\n7. Yeni kullanım: “Sunumdan önce ana düşünceye odaklanınca gereksiz ayrıntıları çıkardı.” Bu cümlede söz, bağlama uygun kullanılmıştır.\n\n### Örnek 2:\n“Arda, çalışma süresini uzatmak yerine her göreve uygun bir zaman ayırdı. Aynı sürede daha çok işi nitelikli biçimde tamamlayınca gününü **verimli** kullandığını fark etti.”\n\n“Verimli” kelimesinin anlam ağını çözümle.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Aynı sürede daha çok işi nitelikli biçimde tamamlamak” ifadesi, metindeki bağlam anlamını açıklar.\n2. Bu bağlamda “verimli”, **“harcanan zaman ve emek karşılığında yararlı, yeterli sonuç sağlayan”** demektir.\n3. Sözlükte “çok ürün veren” anlamı da bulunabilir. “Verimli toprak” ile “verimli çalışma” aynı kelimenin farklı bağlamlardaki kullanımlarıdır.\n4. Yakın anlamlılar “üretken” ve bazı bağlamlarda “etkili”dir. “Etkili” daha çok istenen sonucu doğurma gücünü, “verimli” ise kaynakla sonuç arasındaki yararlı oranı vurgular.\n5. Zıt anlamlısı “verimsiz”dir. “Boşa harcamak” sözü de bağlama göre karşıt bir çağrışım oluşturur.\n6. İlgili söz grupları “verimli çalışma”, “verimli toprak”, “zamanı verimli kullanmak”tır. Bu eş dizimler kelimenin farklı kullanım alanlarını gösterir.\n7. Yeni kullanım: “Toplantının gündemi önceden belirlenince görüşme daha verimli geçti.” Burada kelime, zaman ve sonuç ilişkisini doğru biçimde anlatır.\n\n## Sık yapılan hata\nSöz varlığı çözümlemesini yalnızca “kelimenin sözlük anlamını yazma” işi sanmak yaygın bir hatadır. Başka bir hata, eş anlamlı diye seçilen iki kelimeyi her cümlede birbirinin yerine koymaktır; yakın anlamlı sözlerin kullanım alanları farklı olabilir. Metindeki anahtar kavramla ilgisi olmayan uzun kelime listeleri hazırlamak da çözümleme değildir. Amaç, az sayıda önemli sözü bağlamı, diğer anlamları ve anlam ilişkileriyle derinlemesine incelemektir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Metnin konusu ve ana düşüncesi için gerçekten önemli sözleri seçtim.\n- [ ] Her sözün önce metindeki bağlam anlamını belirledim.\n- [ ] Güvenilir bir kaynaktaki diğer anlamları karşılaştırdım.\n- [ ] En az iki anlam ilişkisini örnek cümlelerle açıkladım.\n- [ ] Uygun bir deyim, kalıp söz, terim, ikileme veya çağrışım varsa ilişkilendirdim.\n- [ ] Görsel karşılığın hangi yönü açıkladığını belirttim.\n- [ ] Öğrendiğim sözü yeni bağlamda doğru kullandım.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n014__fig_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n014__fig_caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n014__node_select"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n014__node_context"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n014__node_sources"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n014__node_network"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n014__node_use"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n014__fig_alt":"Metnin başlığı ve ana düşüncesiyle bağlantılı anahtar söz varlığı unsurunu seçme; sözün metindeki bağlam anlamını belirleme; sözlük ve diğer erişilebilir kaynaklardaki anlamları karşılaştırma; eş, yakın, zıt, çağrışımlı sözler ve ilgili kalıp ifadelerle anlam ağı kurma; sözü yeni bir cümlede kullanıp bağlama uygunluğunu kontrol etme basamakları.","tr-g07-turkce-n014__fig_caption":"Anahtar sözden anlam ağına uzanan çözümleme süreci","tr-g07-turkce-n014__node_select":"Anahtar söz varlığı unsurunu seç","tr-g07-turkce-n014__node_context":"Metindeki bağlam anlamını belirle","tr-g07-turkce-n014__node_sources":"Kaynaklardaki diğer anlamları karşılaştır","tr-g07-turkce-n014__node_network":"Anlam ilişkileri ve kavram ağı kur","tr-g07-turkce-n014__node_use":"Yeni bağlamda kullan ve kontrol et"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-o-7-21-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir metindeki her kelimeyi aynı önemde görmemeyi; metnin konusunu, iletisini ve Hayat Boyu Gelişim temasının kavramlarını taşıyan anahtar söz varlığı unsurlarını seçmeyi öğreneceksin. Seçtiğin kelime veya söz grubunun önce metindeki anlamını, sonra güvenilir kaynaklardaki diğer anlamlarını inceleyecek; eş, yakın ve zıt anlamlıları, eş seslileri, çağrıştırdığı kelimeleri, ilgili deyim ve atasözlerini, kalıp sözleri, terimleri, ikilemeleri veya pekiştirmeleriyle ilişkisini kuracaksın. Böylece yalnız bir tanım ezberlemek yerine kelimenin anlam ağını çözümleyerek söz varlığını geliştireceksin.","keyConcepts":"- **Anahtar söz varlığı unsuru:** Metnin konusu veya ana düşüncesi için belirleyici olan kelime, kelime grubu, deyim, terim ya da kalıp sözdür.\n- **Bağlam anlamı:** Sözün, içinde bulunduğu metinde kazandığı anlamdır.\n- **Diğer anlam:** Aynı sözün sözlükte veya başka metinlerde kullanılan farklı anlamıdır.\n- **Anlam ilişkisi:** Eş anlam, yakın anlam, zıt anlam, eş seslilik ve çağrışım gibi sözler arasındaki bağdır.\n- **Kavram alanı:** Bir kavramın çevresinde toplanan ilişkili kelime ve söz gruplarıdır.\n- **Görsel karşılık:** Bir kelimenin anlamını açıklamaya yardımcı olan resim, işaret veya simge gibi ögedir.\n- **Doğru kullanım:** Öğrenilen sözün bağlama ve iletişim amacına uygun biçimde kullanılmasıdır.","steps":"Aşağıdaki görseli incele. Görsel, metinden anahtar sözü seçme aşamasını bağlam anlamı, kaynak araştırması ve anlam ilişkileri ağı üzerinden yeni kullanıma bağlar; kelime öğrenmenin tek bir sözlük karşılığı bulmaktan daha geniş bir çözümleme olduğunu gösterir.\n\n1. **Anahtar sözleri belirle.** Metinde sık geçen, başlıkla bağlantılı olan veya ana düşünceyi taşıyan sözleri seç. Rastgele zor görünen her kelime anahtar değildir.\n2. **Bağlamdaki anlamı açıkla.** Kelimenin bu metinde ne anlama geldiğini, geçtiği cümleye dayanarak kendi sözlerinle yaz.\n3. **Kaynaklardaki anlamları karşılaştır.** Sözlük veya başvuru kaynağında başka anlamlar varsa listele. Metindeki anlamla hangi anlamın örtüştüğünü belirt.\n4. **Anlam ilişkileri ağı kur.** Uygunsa eş veya yakın anlamlı, zıt anlamlı, eş sesli ve çağrışımlı kelimeleri belirle. İlgili deyim, atasözü, kalıp söz, terim, ikileme ya da pekiştirmeyi de ekleyebilirsin.\n5. **İlişkileri kanıtla.** “Bu iki söz yakındır.” demekle yetinme; aralarındaki anlam benzerliğini veya farkını birer cümleyle göster.\n6. **Görsel veya simgesel karşılık düşün.** Özellikle soyut kavramlarda hedef tahtası, yol ayrımı, takvim veya merdiven gibi bir görselin hangi yönü açıklayabileceğini belirt; görselin kelimenin bütün anlamlarını karşılamayabileceğini unutma.\n7. **Yeni bağlamda kullan ve kontrol et.** Kelimeyi farklı bir cümlede doğru anlamıyla kullan. Cümlenin tema, amaç ve dil bilgisi bakımından uygun olup olmadığını gözden geçir.","workedExamples":["“Deniz, çalışma saatinde telefon bildirimlerini kapattı ve yalnızca matematik projesine yöneldi. Dikkatini dağıtan uyaranlar azalınca **odaklanması** kolaylaştı.”\n\nBu metinden hareketle “odaklanmak” sözünü çözümle.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Yalnızca matematik projesine yöneldi” ve “dikkatini dağıtan uyaranlar azaldı” ifadeleri bağlam ipuçlarıdır.\n2. Bağlam anlamı **“dikkati belirli bir iş veya nokta üzerinde toplamak”**tır.\n3. Yakın anlamlı sözler “yoğunlaşmak” ve “dikkatini vermek”tir. Bunlar her bağlamda tamamen aynı olmayabilir; “yoğunlaşmak” bazen düşünce veya duygu için daha geniş kullanılabilir.\n4. Zıt anlam ilişkisi “dikkati dağılmak” ve “başka şeylere yönelmek” sözleriyle kurulabilir.\n5. Çağrışım alanına “hedef, dikkat, sessizlik, öncelik, süre” kelimeleri girer.\n6. Hedef tahtasının merkezine yönelen ok görseli, dikkatin tek noktada toplanmasını somutlaştırabilir.\n7. Yeni kullanım: “Sunumdan önce ana düşünceye odaklanınca gereksiz ayrıntıları çıkardı.” Bu cümlede söz, bağlama uygun kullanılmıştır.","“Arda, çalışma süresini uzatmak yerine her göreve uygun bir zaman ayırdı. Aynı sürede daha çok işi nitelikli biçimde tamamlayınca gününü **verimli** kullandığını fark etti.”\n\n“Verimli” kelimesinin anlam ağını çözümle.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Aynı sürede daha çok işi nitelikli biçimde tamamlamak” ifadesi, metindeki bağlam anlamını açıklar.\n2. Bu bağlamda “verimli”, **“harcanan zaman ve emek karşılığında yararlı, yeterli sonuç sağlayan”** demektir.\n3. Sözlükte “çok ürün veren” anlamı da bulunabilir. “Verimli toprak” ile “verimli çalışma” aynı kelimenin farklı bağlamlardaki kullanımlarıdır.\n4. Yakın anlamlılar “üretken” ve bazı bağlamlarda “etkili”dir. “Etkili” daha çok istenen sonucu doğurma gücünü, “verimli” ise kaynakla sonuç arasındaki yararlı oranı vurgular.\n5. Zıt anlamlısı “verimsiz”dir. “Boşa harcamak” sözü de bağlama göre karşıt bir çağrışım oluşturur.\n6. İlgili söz grupları “verimli çalışma”, “verimli toprak”, “zamanı verimli kullanmak”tır. Bu eş dizimler kelimenin farklı kullanım alanlarını gösterir.\n7. Yeni kullanım: “Toplantının gündemi önceden belirlenince görüşme daha verimli geçti.” Burada kelime, zaman ve sonuç ilişkisini doğru biçimde anlatır."],"commonMistakes":"Söz varlığı çözümlemesini yalnızca “kelimenin sözlük anlamını yazma” işi sanmak yaygın bir hatadır. Başka bir hata, eş anlamlı diye seçilen iki kelimeyi her cümlede birbirinin yerine koymaktır; yakın anlamlı sözlerin kullanım alanları farklı olabilir. Metindeki anahtar kavramla ilgisi olmayan uzun kelime listeleri hazırlamak da çözümleme değildir. Amaç, az sayıda önemli sözü bağlamı, diğer anlamları ve anlam ilişkileriyle derinlemesine incelemektir.","selfCheck":["[ ] Metnin konusu ve ana düşüncesi için gerçekten önemli sözleri seçtim.","[ ] Her sözün önce metindeki bağlam anlamını belirledim.","[ ] Güvenilir bir kaynaktaki diğer anlamları karşılaştırdım.","[ ] En az iki anlam ilişkisini örnek cümlelerle açıkladım.","[ ] Uygun bir deyim, kalıp söz, terim, ikileme veya çağrışım varsa ilişkilendirdim.","[ ] Görsel karşılığın hangi yönü açıkladığını belirttim.","[ ] Öğrendiğim sözü yeni bağlamda doğru kullandım.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme: T.O.7.21","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f7baeec028cc9ee0095c64ab6bdec6b5f2ac735986effc225aea58d09a6af047","reviewDecisionSha256":"9bc46afc8a4cdfd111fe90aa92e63a7d918b8b9b61276c4c724aab90184f039e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f7baeec028cc9ee0095c64ab6bdec6b5f2ac735986effc225aea58d09a6af047","reviewedHash":"sha256:f7baeec028cc9ee0095c64ab6bdec6b5f2ac735986effc225aea58d09a6af047","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9bc46afc8a4cdfd111fe90aa92e63a7d918b8b9b61276c4c724aab90184f039e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n014","contentProjectionSha256":"f7baeec028cc9ee0095c64ab6bdec6b5f2ac735986effc225aea58d09a6af047","reviewDecisionSha256":"9bc46afc8a4cdfd111fe90aa92e63a7d918b8b9b61276c4c724aab90184f039e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n015","noteId":"tr.g07.turkce.n015","noteKey":"tr.g07.turkce.n015","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-28","title":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.O.7.28","objective":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir okuma çalışması bittikten sonra yalnız “anladım” veya “anlamadım” demek yerine, okuma sürecini kanıtlara dayanarak değerlendirmeyi öğreneceksin. Güçlü yönlerini ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirecek; gelişmeye açık yönlerin için uygulanabilir tedbirler belirleyecek; işe yarayan davranışlarını sonraki okumalarına aktaracaksın. Böylece hedef koyan, ilerlemesini izleyen ve gerektiğinde yöntemini değiştiren bir okur kimliği geliştireceksin. Bu beceri, Hayat Boyu Gelişim temasındaki öz eleştiri, zaman yönetimi, motivasyon ve kişisel gelişim kavramlarının okuma yaşamına uygulanmasıdır.\n\n## Temel kavramlar\n- **Öz yansıtma:** Kendi okuma sürecine dönüp ne yaptığını, neyin işe yaradığını ve neyin geliştirilmesi gerektiğini kanıtlarla düşünmedir.\n- **Güçlü yön:** Okumayı anlamana veya sürdürmene düzenli biçimde katkı sağlayan davranış ya da beceridir.\n- **Gelişmeye açık yön:** Henüz yeterince etkili olmayan fakat uygun çalışma ile iyileştirilebilecek alandır.\n- **Kanıt:** Okuma notu, doğru cevap, yanlış anlaşılan bölüm, süre kaydı, tekrar okuma sayısı veya metinden gösterilen örnek gibi değerlendirmeyi destekleyen veridir.\n- **Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için alınan somut ve uygulanabilir önlemdir.\n- **Kendini uyarlama:** Hedefe ulaşmak için yöntem, hız, süre, materyal veya çalışma düzeninde bilinçli değişiklik yapmadır.\n- **Okur kimliği:** Bir kişinin okuma amaçları, alışkanlıkları, tercihleri ve kendine ilişkin okur algısının bütünüdür.\n\n## Adım adım anlatım\nAşağıdaki görseli incele. Görsel, okuma hedefinden uygulamaya, uygulamadan kanıta, kanıttan öz değerlendirmeye ve yeni tedbire uzanan döngüyü gösterir; son basamağın yeniden hedefe bağlanması, gelişimin tek seferlik değil sürekli olduğunu anlatır.\n\n1. **Okuma hedefini belirle.** “Metni bitireceğim” yerine ölçülebilir bir hedef koy: “Problem-çözüm yapısındaki sorunu, nedenleri ve çözüm önerilerini metin kanıtlarıyla belirleyeceğim.”\n2. **Okuma sürecini kaydet.** Hangi yöntemi kullandığını, nerede zorlandığını, kaç kez geri döndüğünü ve hangi notların işe yaradığını kısa biçimde yaz.\n3. **Kanıtları topla.** Doğru anladığın bölümler, karıştırdığın kavramlar, öğretmen geri bildirimi ve kendi notların değerlendirme verisidir.\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Özetlemede iyiyim.” yerine “Her paragrafın ana cümlesini yazdığım için metnin ana düşüncesini doğru belirledim.” de.\n5. **Gelişmeye açık yönünü tanımla.** Kendini etiketleme: “Ben dikkatsizim.” yerine “Geçiş ifadelerini işaretlemediğim için neden ile sonucu karıştırdım.” biçiminde değiştirilebilir davranışı belirt.\n6. **Somut tedbir seç.** Tedbir, ne zaman ve nasıl uygulanacağı belli olan bir davranış olmalıdır: “Bir sonraki metinde ‘çünkü, bu nedenle, sonuç olarak’ ifadelerini farklı bir işaretle göstereceğim.”\n7. **Güçlü yönünü aktar, yeni hedef koy.** İşe yarayan not alma yöntemini koru; gelişmeye açık alan için yeni hedef belirle ve sonraki okumada sonucu yeniden değerlendir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nSelin, “Ertelemeyi Azaltmanın Yolları” başlıklı problem-çözüm yapısındaki bir metni okumuştur. Ana sorunu ve iki çözüm önerisini doğru bulmuş; ancak ertelemenin nedenleriyle sonuçlarını birbirine karıştırmıştır. Notlarında paragraf başlıkları vardır fakat “çünkü, bu yüzden, sonucunda” ifadeleri işaretlenmemiştir.\n\nSelin’in öz yansıtmasını yapılandır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Hedef:** Problem, neden ve çözüm bölümlerini ayırt etmek.\n2. **Güçlü yön ve kanıt:** Selin, paragraf başlıkları çıkardığı için ana sorunu ve iki çözüm önerisini doğru belirlemiştir. Bu, metni bölümlere ayırma davranışının işe yaradığını gösterir.\n3. **Gelişmeye açık yön ve kanıt:** Neden-sonuç geçişlerini işaretlemediği için “uykusuz kalma” sonucunu neden gibi yazmıştır.\n4. **Tedbir:** Bir sonraki okumada neden bildiren “çünkü, -den dolayı”, sonuç bildiren “bu nedenle, sonucunda” ifadelerini farklı sembollerle işaretlemek.\n5. **Güçlü yönün aktarımı:** Paragraf başlıkları çıkarma yöntemini sürdürmek.\n6. **Yeni hedef:** “Bir sonraki sebep-sonuç metninde en az üç neden-sonuç çiftini geçiş ifadeleriyle birlikte doğru göstereceğim.”\n7. Bu öz yansıtma “Metin zordu.” demekten daha değerlidir; çünkü hem kanıt hem değiştirilebilir bir plan içerir.\n\n### Örnek 2:\nEmir, kişisel gelişim konulu bir deneme okurken anlamını bilmediği iki sözü bağlamdan doğru tahmin etmiş, fakat metni çok hızlı bitirmeye çalıştığı için yazarın açık ana düşüncesini eksik yazmıştır. Okuma kaydında son iki paragrafı yeniden okumak zorunda kaldığı görülmektedir.\n\nEmir kendini nasıl uyarlamalıdır?\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Güçlü yön:** Bilinmeyen sözlerin anlamını bağlam ipuçlarıyla belirleyebilmiştir. Kanıt, iki tahminin sözlükle doğrulanmasıdır.\n2. **Gelişmeye açık yön:** Hız hedefi anlam hedefinin önüne geçtiği için son paragraflardaki ana düşünceyi bütünleştirememiştir.\n3. **Yanlış öz değerlendirme örneği:** “Ben yavaş okumalıyım.” ifadesi tek başına belirsizdir; hangi noktada ve neden yavaşlayacağı açıklanmaz.\n4. **Tedbir:** Her paragraf sonunda beş saniyelik duraklama yapıp bir cümlelik “Bu paragraf ne söylüyor?” notu yazmak; son bölümde başlıkla paragraf notlarını karşılaştırmak.\n5. **Güçlü yönün aktarımı:** Bağlamdan anlam tahmini yöntemini sonraki okumada da kullanmak.\n6. **Yeni hedef:** “Denemenin açık ana düşüncesini, en az iki paragraf kanıtıyla tek cümlede ifade edeceğim.”\n7. Emir bir sonraki metinde yeniden okuma ihtiyacının azalıp azalmadığını kaydederek tedbirin işe yarayıp yaramadığını değerlendirmelidir.\n\n## Sık yapılan hata\nÖz yansıtmayı kendini övmek veya suçlamak sanmak en önemli hatadır. “Çok iyiyim.” ve “Ben zaten anlayamıyorum.” cümleleri kanıtsız, genelleyici ve gelişimi yönlendirmeyen ifadelerdir. Başka bir hata, gelişmeye açık yön için “Daha çok çalışacağım.” gibi ölçülemeyen bir karar vermektir. Etkili tedbir; belirli, uygulanabilir ve sonraki okumada kontrol edilebilir olmalıdır. Yalnız zayıf yönlere bakmak da yanlıştır; güçlü yönünü sonraki çalışmaya taşımak gelişimin temel parçasıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Okuma öncesinde ölçülebilir bir hedef belirledim.\n- [ ] Süreçte kullandığım yöntemleri ve zorlandığım yerleri kaydettim.\n- [ ] Güçlü yönümü en az bir somut kanıtla açıkladım.\n- [ ] Gelişmeye açık yönümü değiştirilebilir bir davranış olarak ifade ettim.\n- [ ] Belirli ve uygulanabilir bir tedbir seçtim.\n- [ ] İşe yarayan güçlü yönümü sonraki okumaya aktardım.\n- [ ] Yeni hedefimi sonraki çalışmada yeniden değerlendirecek biçimde yazdım.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n015__fig_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n015__fig_caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n015__node_goal"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n015__node_action"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n015__node_evidence"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n015__node_reflection"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n015__node_adaptation"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n015__node_new_goal"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"},{"from":"n6","to":"n1"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n015__fig_alt":"Ölçülebilir okuma hedefi belirleme, seçilen yöntemle okuma yapma, not ve sonuçlardan kanıt toplama, güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçeli değerlendirme, somut tedbirle yöntemi uyarlama ve yeni hedef belirleme basamaklarının son adımdan ilk adıma dönerek sürekli gelişim döngüsü oluşturduğu şema.","tr-g07-turkce-n015__fig_caption":"Kanıta dayalı okuma öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n015__node_goal":"Ölçülebilir okuma hedefi belirle","tr-g07-turkce-n015__node_action":"Yöntemi uygula ve süreci kaydet","tr-g07-turkce-n015__node_evidence":"Not, sonuç ve geri bildirimden kanıt topla","tr-g07-turkce-n015__node_reflection":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n015__node_adaptation":"Somut tedbir al ve yöntemi uyarla","tr-g07-turkce-n015__node_new_goal":"Güçlü yönü aktar, yeni hedef koy"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-o-7-28-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir okuma çalışması bittikten sonra yalnız “anladım” veya “anlamadım” demek yerine, okuma sürecini kanıtlara dayanarak değerlendirmeyi öğreneceksin. Güçlü yönlerini ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirecek; gelişmeye açık yönlerin için uygulanabilir tedbirler belirleyecek; işe yarayan davranışlarını sonraki okumalarına aktaracaksın. Böylece hedef koyan, ilerlemesini izleyen ve gerektiğinde yöntemini değiştiren bir okur kimliği geliştireceksin. Bu beceri, Hayat Boyu Gelişim temasındaki öz eleştiri, zaman yönetimi, motivasyon ve kişisel gelişim kavramlarının okuma yaşamına uygulanmasıdır.","keyConcepts":"- **Öz yansıtma:** Kendi okuma sürecine dönüp ne yaptığını, neyin işe yaradığını ve neyin geliştirilmesi gerektiğini kanıtlarla düşünmedir.\n- **Güçlü yön:** Okumayı anlamana veya sürdürmene düzenli biçimde katkı sağlayan davranış ya da beceridir.\n- **Gelişmeye açık yön:** Henüz yeterince etkili olmayan fakat uygun çalışma ile iyileştirilebilecek alandır.\n- **Kanıt:** Okuma notu, doğru cevap, yanlış anlaşılan bölüm, süre kaydı, tekrar okuma sayısı veya metinden gösterilen örnek gibi değerlendirmeyi destekleyen veridir.\n- **Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için alınan somut ve uygulanabilir önlemdir.\n- **Kendini uyarlama:** Hedefe ulaşmak için yöntem, hız, süre, materyal veya çalışma düzeninde bilinçli değişiklik yapmadır.\n- **Okur kimliği:** Bir kişinin okuma amaçları, alışkanlıkları, tercihleri ve kendine ilişkin okur algısının bütünüdür.","steps":"Aşağıdaki görseli incele. Görsel, okuma hedefinden uygulamaya, uygulamadan kanıta, kanıttan öz değerlendirmeye ve yeni tedbire uzanan döngüyü gösterir; son basamağın yeniden hedefe bağlanması, gelişimin tek seferlik değil sürekli olduğunu anlatır.\n\n1. **Okuma hedefini belirle.** “Metni bitireceğim” yerine ölçülebilir bir hedef koy: “Problem-çözüm yapısındaki sorunu, nedenleri ve çözüm önerilerini metin kanıtlarıyla belirleyeceğim.”\n2. **Okuma sürecini kaydet.** Hangi yöntemi kullandığını, nerede zorlandığını, kaç kez geri döndüğünü ve hangi notların işe yaradığını kısa biçimde yaz.\n3. **Kanıtları topla.** Doğru anladığın bölümler, karıştırdığın kavramlar, öğretmen geri bildirimi ve kendi notların değerlendirme verisidir.\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Özetlemede iyiyim.” yerine “Her paragrafın ana cümlesini yazdığım için metnin ana düşüncesini doğru belirledim.” de.\n5. **Gelişmeye açık yönünü tanımla.** Kendini etiketleme: “Ben dikkatsizim.” yerine “Geçiş ifadelerini işaretlemediğim için neden ile sonucu karıştırdım.” biçiminde değiştirilebilir davranışı belirt.\n6. **Somut tedbir seç.** Tedbir, ne zaman ve nasıl uygulanacağı belli olan bir davranış olmalıdır: “Bir sonraki metinde ‘çünkü, bu nedenle, sonuç olarak’ ifadelerini farklı bir işaretle göstereceğim.”\n7. **Güçlü yönünü aktar, yeni hedef koy.** İşe yarayan not alma yöntemini koru; gelişmeye açık alan için yeni hedef belirle ve sonraki okumada sonucu yeniden değerlendir.","workedExamples":["Selin, “Ertelemeyi Azaltmanın Yolları” başlıklı problem-çözüm yapısındaki bir metni okumuştur. Ana sorunu ve iki çözüm önerisini doğru bulmuş; ancak ertelemenin nedenleriyle sonuçlarını birbirine karıştırmıştır. Notlarında paragraf başlıkları vardır fakat “çünkü, bu yüzden, sonucunda” ifadeleri işaretlenmemiştir.\n\nSelin’in öz yansıtmasını yapılandır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Hedef:** Problem, neden ve çözüm bölümlerini ayırt etmek.\n2. **Güçlü yön ve kanıt:** Selin, paragraf başlıkları çıkardığı için ana sorunu ve iki çözüm önerisini doğru belirlemiştir. Bu, metni bölümlere ayırma davranışının işe yaradığını gösterir.\n3. **Gelişmeye açık yön ve kanıt:** Neden-sonuç geçişlerini işaretlemediği için “uykusuz kalma” sonucunu neden gibi yazmıştır.\n4. **Tedbir:** Bir sonraki okumada neden bildiren “çünkü, -den dolayı”, sonuç bildiren “bu nedenle, sonucunda” ifadelerini farklı sembollerle işaretlemek.\n5. **Güçlü yönün aktarımı:** Paragraf başlıkları çıkarma yöntemini sürdürmek.\n6. **Yeni hedef:** “Bir sonraki sebep-sonuç metninde en az üç neden-sonuç çiftini geçiş ifadeleriyle birlikte doğru göstereceğim.”\n7. Bu öz yansıtma “Metin zordu.” demekten daha değerlidir; çünkü hem kanıt hem değiştirilebilir bir plan içerir.","Emir, kişisel gelişim konulu bir deneme okurken anlamını bilmediği iki sözü bağlamdan doğru tahmin etmiş, fakat metni çok hızlı bitirmeye çalıştığı için yazarın açık ana düşüncesini eksik yazmıştır. Okuma kaydında son iki paragrafı yeniden okumak zorunda kaldığı görülmektedir.\n\nEmir kendini nasıl uyarlamalıdır?\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Güçlü yön:** Bilinmeyen sözlerin anlamını bağlam ipuçlarıyla belirleyebilmiştir. Kanıt, iki tahminin sözlükle doğrulanmasıdır.\n2. **Gelişmeye açık yön:** Hız hedefi anlam hedefinin önüne geçtiği için son paragraflardaki ana düşünceyi bütünleştirememiştir.\n3. **Yanlış öz değerlendirme örneği:** “Ben yavaş okumalıyım.” ifadesi tek başına belirsizdir; hangi noktada ve neden yavaşlayacağı açıklanmaz.\n4. **Tedbir:** Her paragraf sonunda beş saniyelik duraklama yapıp bir cümlelik “Bu paragraf ne söylüyor?” notu yazmak; son bölümde başlıkla paragraf notlarını karşılaştırmak.\n5. **Güçlü yönün aktarımı:** Bağlamdan anlam tahmini yöntemini sonraki okumada da kullanmak.\n6. **Yeni hedef:** “Denemenin açık ana düşüncesini, en az iki paragraf kanıtıyla tek cümlede ifade edeceğim.”\n7. Emir bir sonraki metinde yeniden okuma ihtiyacının azalıp azalmadığını kaydederek tedbirin işe yarayıp yaramadığını değerlendirmelidir."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı kendini övmek veya suçlamak sanmak en önemli hatadır. “Çok iyiyim.” ve “Ben zaten anlayamıyorum.” cümleleri kanıtsız, genelleyici ve gelişimi yönlendirmeyen ifadelerdir. Başka bir hata, gelişmeye açık yön için “Daha çok çalışacağım.” gibi ölçülemeyen bir karar vermektir. Etkili tedbir; belirli, uygulanabilir ve sonraki okumada kontrol edilebilir olmalıdır. Yalnız zayıf yönlere bakmak da yanlıştır; güçlü yönünü sonraki çalışmaya taşımak gelişimin temel parçasıdır.","selfCheck":["[ ] Okuma öncesinde ölçülebilir bir hedef belirledim.","[ ] Süreçte kullandığım yöntemleri ve zorlandığım yerleri kaydettim.","[ ] Güçlü yönümü en az bir somut kanıtla açıkladım.","[ ] Gelişmeye açık yönümü değiştirilebilir bir davranış olarak ifade ettim.","[ ] Belirli ve uygulanabilir bir tedbir seçtim.","[ ] İşe yarayan güçlü yönümü sonraki okumaya aktardım.","[ ] Yeni hedefimi sonraki çalışmada yeniden değerlendirecek biçimde yazdım.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.O.7.28","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ab3e43f012b95936336f470196da2a4b08d631b37c49ef75e302f9bedc1cf41e","reviewDecisionSha256":"3159b69c520b363c7c784b2980698fa366f8aa558bdd72ba8e3182b4d016bfc2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ab3e43f012b95936336f470196da2a4b08d631b37c49ef75e302f9bedc1cf41e","reviewedHash":"sha256:ab3e43f012b95936336f470196da2a4b08d631b37c49ef75e302f9bedc1cf41e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3159b69c520b363c7c784b2980698fa366f8aa558bdd72ba8e3182b4d016bfc2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n015","contentProjectionSha256":"ab3e43f012b95936336f470196da2a4b08d631b37c49ef75e302f9bedc1cf41e","reviewDecisionSha256":"3159b69c520b363c7c784b2980698fa366f8aa558bdd72ba8e3182b4d016bfc2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n016","noteId":"tr.g07.turkce.n016","noteKey":"tr.g07.turkce.n016","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-3","title":"Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme","objectiveId":"T.O.7.3","objective":"T.O.7.3","objectives":["T.O.7.3"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir metni okumaya başlamadan önce başlık, görsel, alt başlık ya da metnin verilen bir bölümündeki ipuçlarını belirlemeyi öğreneceksin. Bu ipuçlarını konu hakkındaki ön bilgilerinle ilişkilendirerek metnin içeriği veya sonraki bölümleri için mantıklı bir tahmin kuracak, tahminini gerekçelendirecek ve okuma sırasında metin kanıtlarıyla kontrol edeceksin. Hayat Boyu Gelişim temasında bu beceri; gelecek planlama, zaman yönetimi, motivasyon, çalışkanlık, başarı ve erdemler hakkında okuyacağın metinlere bilinçli bir başlangıç yapmanı sağlar.\n\n## Temel kavramlar\n- **İpucu:** Başlık, görsel, alt başlık, anahtar kelime ya da metnin ilk bölümünde yer alan ve içerik hakkında yön gösteren ayrıntıdır.\n- **Ön bilgi:** Konu hakkında daha önce öğrendiğin, gözlemlediğin veya yaşadığın bilgidir.\n- **Tahmin:** İpucu ile ön bilgiye dayanan, henüz metnin tamamı okunmadan kurulan olası açıklamadır.\n- **Gerekçe:** Tahmininin hangi ipucuna ve hangi bilgiye dayandığını gösteren açıklamadır.\n- **Doğrulama:** Metni okuduktan sonra tahmini destekleyen veya çürüten kanıtları belirleme işlemidir.\n- **Yargı:** Tahminin doğru, kısmen doğru ya da yanlış olduğuna kanıta dayanarak karar vermedir.\n\n## Adım adım anlatım\nAşağıdaki görseli incele. Görsel, başlık ve görsel gibi ilk ipuçlarından başlayıp metindeki kanıtlarla sonuca ulaşan yolu gösterir; böylece kanıta dayalı tahmin ile gelişigüzel tahmin arasındaki farkı görünür kılar.\n\n1. **Metin öncesi ögeleri tara.** Başlığı, varsa görseli, alt başlıkları ve sana verilen ilk bölümü dikkatle incele. Henüz metni açıklamaya çalışma; yalnız somut ipuçlarını kaydet.\n2. **İpuçlarını anlamlandır.** Her ipucunun hangi konuyu çağrıştırdığını düşün. Örneğin takvim, öncelik listesi ve süre ifadeleri birlikte kullanılmışsa konu zaman yönetimi olabilir.\n3. **İlgili ön bilgiyi seç.** Aklına gelen her bilgiyi değil, ipuçlarıyla gerçekten bağlantılı olan bilgiyi kullan. Ön bilgin tahmine destek olmalı; metnin yerine geçmemelidir.\n4. **Gerekçeli tahmin kur.** “Başlıktaki … ve görseldeki … ipuçlarından dolayı metnin … hakkında olacağını tahmin ediyorum.” biçiminde açık bir cümle kur. Tahminin, metnin tamamına veya sonraki bölümüne yönelik olabilir.\n5. **Okurken kanıt topla.** Tahminini destekleyen ifadelerin yanına “+”, tahmininle çelişenlerin yanına “-” işareti koyabilir ya da kısa not alabilirsin.\n6. **Tahmini kontrol et ve yargıya ulaş.** Tahminin bütünüyle destekleniyorsa doğrula; yalnız bir bölümü destekleniyorsa daralt; kanıtlar tersini gösteriyorsa düzelt. Tahmini değiştirmek başarısızlık değil, kanıta göre düşünceni güncellemektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nOkuma öncesinde şu bilgiler veriliyor:\n\n**Başlık:** “Bir Haftayı Geri Kazanmak”  \n**Görsel:** Günlere ayrılmış bir takvim, renkli öncelik kutuları ve kenarında “önemli-acil” notu.  \n**İlk cümle:** “Defne, gün sonunda çok yoruluyor fakat en önemli işlerinin yine de tamamlanmadığını fark ediyordu.”\n\nBu metnin içeriğine yönelik gerekçeli bir tahmin oluştur.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlıktaki “haftayı geri kazanmak” sözü, kaybedilmiş zamanı daha iyi kullanma düşüncesini çağrıştırır.\n2. Takvim ve öncelik kutuları, işleri planlama ve önem sırasına koyma ipuçlarıdır.\n3. İlk cümlede çok çalışmakla önemli işleri tamamlamak arasında bir sorun olduğu açıkça görülür.\n4. Bu üç kanıt birleştirildiğinde şu tahmin kurulabilir: **“Metnin, Defne’nin zamanını daha verimli kullanmak için işlerini önem ve aciliyet durumuna göre planlamasını anlatacağını tahmin ediyorum.”**\n5. Metnin devamında Defne’nin görevlerini “önemli-acil”, “önemli-acil değil” biçiminde ayırdığı ve haftalık plan yaptığı belirtilirse tahmin doğrulanır. Yalnızca uyku düzeninden söz edilirse tahmin kısmen doğru kabul edilir ve “zamanı verimli kullanma” biçiminde genişletilerek düzeltilir.\n\n### Örnek 2:\nBir metnin başlığı “Başarının Sessiz Ortağı”dır. Metnin ilk bölümünde, keman çalmayı öğrenen Aras’ın ilk haftalarda sık sık hata yaptığı fakat her çalışmadan sonra yanlışlarını küçük bir deftere yazdığı anlatılır. Bir sonraki bölümün içeriğine yönelik tahminde bulun.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Sessiz ortak” ifadesi, başarının yanında görünmeyen fakat onu destekleyen bir etken bulunduğunu düşündürür.\n2. Aras’ın hatalarını kaydetmesi, öz değerlendirme ve düzenli gelişim ipucudur.\n3. İlk haftalarda hata yapmasına rağmen çalışmayı sürdürmesi, azim ve motivasyonla ilişkilidir.\n4. Mantıklı tahmin şudur: **“Sonraki bölümde Aras’ın hata defterini kullanarak çalışma yöntemini değiştirmesi ve küçük ilerlemeler sayesinde başarıya yaklaşması anlatılacaktır.”**\n5. Devam bölümünde “Aras, her hafta aynı hataların azaldığını gördü ve çalışma süresinden çok çalışma biçimini değiştirdi.” denirse tahmin güçlü biçimde doğrulanır. Devamda yalnızca bir yarışma sonucu verilirse tahminin “çalışma yöntemini değiştirme” bölümü doğrulanmamış olur; yargı buna göre kısmen doğru olarak verilir.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık yapılan hata, yalnızca başlığa bakarak gerekçesiz bir konu söylemektir. “Bu metin başarı hakkındadır.” cümlesi çok geniştir; hangi ipucunun bu sonucu doğurduğunu açıklamaz. Bir başka hata da ön bilgiyi metne zorla kabul ettirmektir. Metin senin beklediğinden farklı ilerlediğinde kanıtı görmezden gelmek yerine tahminini güncellemelisin. Ayrıca tahmin ile kesin bilgiyi karıştırmamalı; metni okumadan önce “olacak” değil, “olacağını tahmin ediyorum” demelisin.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Başlık, görsel veya verilen bölümden en az iki somut ipucu belirledim.\n- [ ] İpuçlarını konuyla ilgili ön bilgilerimle ilişkilendirdim.\n- [ ] Tahminimi açık ve ölçülü bir cümleyle ifade ettim.\n- [ ] Tahminimin gerekçesini söyledim.\n- [ ] Okuma sırasında destekleyen ve çelişen kanıtları ayırdım.\n- [ ] Sonunda tahminimi doğru, kısmen doğru veya yanlış diye kanıta dayanarak değerlendirdim.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n016__fig_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n016__fig_caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n016__node_clue"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n016__node_prior"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n016__node_prediction"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n016__node_read"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n016__node_judgment"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n016__fig_alt":"Başlık, görsel veya verilen bölümden ipucu belirleme; ipucunu ilgili ön bilgiyle ilişkilendirme; gerekçeli tahmin kurma; metni okuyup destekleyen ve çelişen kanıtları bulma; tahmini doğru, kısmen doğru ya da yanlış diye değerlendirme basamaklarını soldan sağa gösteren akış.","tr-g07-turkce-n016__fig_caption":"Kanıta dayalı tahmin ve doğrulama süreci","tr-g07-turkce-n016__node_clue":"Başlık, görsel ve bölümden ipucu belirle","tr-g07-turkce-n016__node_prior":"İpucunu ilgili ön bilgiyle ilişkilendir","tr-g07-turkce-n016__node_prediction":"Gerekçeli tahmin oluştur","tr-g07-turkce-n016__node_read":"Metni oku ve kanıtları karşılaştır","tr-g07-turkce-n016__node_judgment":"Tahmini doğrula, daralt veya düzelt"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-o-7-3-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir metni okumaya başlamadan önce başlık, görsel, alt başlık ya da metnin verilen bir bölümündeki ipuçlarını belirlemeyi öğreneceksin. Bu ipuçlarını konu hakkındaki ön bilgilerinle ilişkilendirerek metnin içeriği veya sonraki bölümleri için mantıklı bir tahmin kuracak, tahminini gerekçelendirecek ve okuma sırasında metin kanıtlarıyla kontrol edeceksin. Hayat Boyu Gelişim temasında bu beceri; gelecek planlama, zaman yönetimi, motivasyon, çalışkanlık, başarı ve erdemler hakkında okuyacağın metinlere bilinçli bir başlangıç yapmanı sağlar.","keyConcepts":"- **İpucu:** Başlık, görsel, alt başlık, anahtar kelime ya da metnin ilk bölümünde yer alan ve içerik hakkında yön gösteren ayrıntıdır.\n- **Ön bilgi:** Konu hakkında daha önce öğrendiğin, gözlemlediğin veya yaşadığın bilgidir.\n- **Tahmin:** İpucu ile ön bilgiye dayanan, henüz metnin tamamı okunmadan kurulan olası açıklamadır.\n- **Gerekçe:** Tahmininin hangi ipucuna ve hangi bilgiye dayandığını gösteren açıklamadır.\n- **Doğrulama:** Metni okuduktan sonra tahmini destekleyen veya çürüten kanıtları belirleme işlemidir.\n- **Yargı:** Tahminin doğru, kısmen doğru ya da yanlış olduğuna kanıta dayanarak karar vermedir.","steps":"Aşağıdaki görseli incele. Görsel, başlık ve görsel gibi ilk ipuçlarından başlayıp metindeki kanıtlarla sonuca ulaşan yolu gösterir; böylece kanıta dayalı tahmin ile gelişigüzel tahmin arasındaki farkı görünür kılar.\n\n1. **Metin öncesi ögeleri tara.** Başlığı, varsa görseli, alt başlıkları ve sana verilen ilk bölümü dikkatle incele. Henüz metni açıklamaya çalışma; yalnız somut ipuçlarını kaydet.\n2. **İpuçlarını anlamlandır.** Her ipucunun hangi konuyu çağrıştırdığını düşün. Örneğin takvim, öncelik listesi ve süre ifadeleri birlikte kullanılmışsa konu zaman yönetimi olabilir.\n3. **İlgili ön bilgiyi seç.** Aklına gelen her bilgiyi değil, ipuçlarıyla gerçekten bağlantılı olan bilgiyi kullan. Ön bilgin tahmine destek olmalı; metnin yerine geçmemelidir.\n4. **Gerekçeli tahmin kur.** “Başlıktaki … ve görseldeki … ipuçlarından dolayı metnin … hakkında olacağını tahmin ediyorum.” biçiminde açık bir cümle kur. Tahminin, metnin tamamına veya sonraki bölümüne yönelik olabilir.\n5. **Okurken kanıt topla.** Tahminini destekleyen ifadelerin yanına “+”, tahmininle çelişenlerin yanına “-” işareti koyabilir ya da kısa not alabilirsin.\n6. **Tahmini kontrol et ve yargıya ulaş.** Tahminin bütünüyle destekleniyorsa doğrula; yalnız bir bölümü destekleniyorsa daralt; kanıtlar tersini gösteriyorsa düzelt. Tahmini değiştirmek başarısızlık değil, kanıta göre düşünceni güncellemektir.","workedExamples":["Okuma öncesinde şu bilgiler veriliyor:\n\n**Başlık:** “Bir Haftayı Geri Kazanmak”  \n**Görsel:** Günlere ayrılmış bir takvim, renkli öncelik kutuları ve kenarında “önemli-acil” notu.  \n**İlk cümle:** “Defne, gün sonunda çok yoruluyor fakat en önemli işlerinin yine de tamamlanmadığını fark ediyordu.”\n\nBu metnin içeriğine yönelik gerekçeli bir tahmin oluştur.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlıktaki “haftayı geri kazanmak” sözü, kaybedilmiş zamanı daha iyi kullanma düşüncesini çağrıştırır.\n2. Takvim ve öncelik kutuları, işleri planlama ve önem sırasına koyma ipuçlarıdır.\n3. İlk cümlede çok çalışmakla önemli işleri tamamlamak arasında bir sorun olduğu açıkça görülür.\n4. Bu üç kanıt birleştirildiğinde şu tahmin kurulabilir: **“Metnin, Defne’nin zamanını daha verimli kullanmak için işlerini önem ve aciliyet durumuna göre planlamasını anlatacağını tahmin ediyorum.”**\n5. Metnin devamında Defne’nin görevlerini “önemli-acil”, “önemli-acil değil” biçiminde ayırdığı ve haftalık plan yaptığı belirtilirse tahmin doğrulanır. Yalnızca uyku düzeninden söz edilirse tahmin kısmen doğru kabul edilir ve “zamanı verimli kullanma” biçiminde genişletilerek düzeltilir.","Bir metnin başlığı “Başarının Sessiz Ortağı”dır. Metnin ilk bölümünde, keman çalmayı öğrenen Aras’ın ilk haftalarda sık sık hata yaptığı fakat her çalışmadan sonra yanlışlarını küçük bir deftere yazdığı anlatılır. Bir sonraki bölümün içeriğine yönelik tahminde bulun.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Sessiz ortak” ifadesi, başarının yanında görünmeyen fakat onu destekleyen bir etken bulunduğunu düşündürür.\n2. Aras’ın hatalarını kaydetmesi, öz değerlendirme ve düzenli gelişim ipucudur.\n3. İlk haftalarda hata yapmasına rağmen çalışmayı sürdürmesi, azim ve motivasyonla ilişkilidir.\n4. Mantıklı tahmin şudur: **“Sonraki bölümde Aras’ın hata defterini kullanarak çalışma yöntemini değiştirmesi ve küçük ilerlemeler sayesinde başarıya yaklaşması anlatılacaktır.”**\n5. Devam bölümünde “Aras, her hafta aynı hataların azaldığını gördü ve çalışma süresinden çok çalışma biçimini değiştirdi.” denirse tahmin güçlü biçimde doğrulanır. Devamda yalnızca bir yarışma sonucu verilirse tahminin “çalışma yöntemini değiştirme” bölümü doğrulanmamış olur; yargı buna göre kısmen doğru olarak verilir."],"commonMistakes":"En sık yapılan hata, yalnızca başlığa bakarak gerekçesiz bir konu söylemektir. “Bu metin başarı hakkındadır.” cümlesi çok geniştir; hangi ipucunun bu sonucu doğurduğunu açıklamaz. Bir başka hata da ön bilgiyi metne zorla kabul ettirmektir. Metin senin beklediğinden farklı ilerlediğinde kanıtı görmezden gelmek yerine tahminini güncellemelisin. Ayrıca tahmin ile kesin bilgiyi karıştırmamalı; metni okumadan önce “olacak” değil, “olacağını tahmin ediyorum” demelisin.","selfCheck":["[ ] Başlık, görsel veya verilen bölümden en az iki somut ipucu belirledim.","[ ] İpuçlarını konuyla ilgili ön bilgilerimle ilişkilendirdim.","[ ] Tahminimi açık ve ölçülü bir cümleyle ifade ettim.","[ ] Tahminimin gerekçesini söyledim.","[ ] Okuma sırasında destekleyen ve çelişen kanıtları ayırdım.","[ ] Sonunda tahminimi doğru, kısmen doğru veya yanlış diye kanıta dayanarak değerlendirdim.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme: T.O.7.3","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5dce9d5faea4cca992cbd23652cdff2c10ab4d5d6495e24c7d7584a57a4df2cf","reviewDecisionSha256":"a56657502d44ab5157ef60677fb224bd00414728456867e99b9398dafed1630b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5dce9d5faea4cca992cbd23652cdff2c10ab4d5d6495e24c7d7584a57a4df2cf","reviewedHash":"sha256:5dce9d5faea4cca992cbd23652cdff2c10ab4d5d6495e24c7d7584a57a4df2cf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a56657502d44ab5157ef60677fb224bd00414728456867e99b9398dafed1630b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n016","contentProjectionSha256":"5dce9d5faea4cca992cbd23652cdff2c10ab4d5d6495e24c7d7584a57a4df2cf","reviewDecisionSha256":"a56657502d44ab5157ef60677fb224bd00414728456867e99b9398dafed1630b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n017","noteId":"tr.g07.turkce.n017","noteKey":"tr.g07.turkce.n017","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-4","title":"Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme","objectiveId":"T.O.7.4","objective":"T.O.7.4","objectives":["T.O.7.4"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nOkurken anlamını bilmediğin bir kelime, kelime grubu, deyim ya da terimle karşılaştığında hemen okumayı bırakmadan önce metnin bağlamından yararlanmayı öğreneceksin. Bilinmeyen söz varlığı unsurunun geçtiği cümleyi, önceki ve sonraki cümleleri inceleyecek; bulduğun ipuçlarını ön bilgilerinle ilişkilendirerek mantıklı bir anlam tahmini yapacak; sonra bu tahmini sözlük, başvuru kaynağı, öğretmen veya ebeveyn desteğiyle kontrol edeceksin. Hayat Boyu Gelişim temasındaki motivasyon, öz disiplin, çalışkanlık ve karar verme metinlerinde yeni kavramları böyle öğrenmek, söz varlığını kalıcı biçimde geliştirir.\n\n## Temel kavramlar\n- **Söz varlığı unsuru:** Kelime, kelime grubu, deyim, kalıp söz veya terim gibi anlam taşıyan dil birimidir.\n- **Bağlam:** Bir sözün içinde bulunduğu cümle ile o cümlenin öncesi ve sonrasının oluşturduğu anlam çevresidir.\n- **Bağlam ipucu:** Tanım, örnek, karşıtlık, neden-sonuç, benzerlik, açıklama veya tekrar yoluyla bilinmeyen sözün anlamını sezdiren ayrıntıdır.\n- **Tahmini anlam:** Bağlam kanıtlarından hareketle önerilen, henüz kaynakla doğrulanmamış anlamdır.\n- **Doğrulama kaynağı:** Güncel ve güvenilir sözlük, başvuru kitabı ya da gerektiğinde öğretmen ve ebeveyn desteğidir.\n- **Yargı:** Tahmini anlamın doğru, kısmen doğru veya yanlış olduğuna karar vermedir.\n\n## Adım adım anlatım\nAşağıdaki görseli incele. Görselde iki söz varlığı unsuru için bağlam ipucu, tahmini anlam ve kaynakla ulaşılan sonuç yan yana verilir; bu karşılaştırma, tahminin metin kanıtıyla kurulup kaynakla denetlenmesi gerektiğini gösterir.\n\n1. **Bilinmeyen unsuru işaretle.** Kelimenin türünü hemen belirlemek zorunda değilsin; önce hangi sözün anlamı engellediğini fark et.\n2. **Cümle çevresini yeniden oku.** Yalnız bilinmeyen söze değil, onun bulunduğu cümleye, bir önceki ve bir sonraki cümleye bak.\n3. **İpucu türünü belirle.** Metin sözü açıklıyor mu, örnekliyor mu, karşıtıyla mı veriyor, sonucu mu gösteriyor? “Fakat, çünkü, yani, buna karşın, örneğin” gibi bağlayıcılar önemli olabilir.\n4. **Ön bilginle bağlantı kur.** Sözcüğün kökü, benzer bir kullanım veya yaşantından bildiğin bir durum tahmine yardım edebilir. Ancak yalnız ses benzerliğine güvenme.\n5. **Cümleye uygun anlam öner.** Tahminini kısa bir ifadeyle yaz ve bilinmeyen sözün yerine koy. Cümlenin anlamı tutarlı kalıyorsa tahminin güçlenir.\n6. **Kaynakla kontrol et.** Sözlükte birden fazla anlam varsa metnin bağlamına uyan anlamı seç. Tahminin genel olarak doğru olsa bile anlamın sınırlarını kaynaktan öğren.\n7. **Yeni bağlamda kullan.** Doğruladığın sözü, temasına uygun yeni bir cümlede kullanarak öğrenmeyi pekiştir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n“Ece, ilk denemesinde istediği sonucu alamadı. Buna rağmen **sebat etti**; çalışma planını her gün uyguladı ve hatalarını tek tek düzeltti.”\n\nBu cümlede “sebat etti” sözünün anlamını tahmin et.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “İstediği sonucu alamadı” ifadesi bir güçlük olduğunu gösterir.\n2. “Buna rağmen” sözü, güçlüğe karşı devam eden bir davranış geleceğini bildirir.\n3. “Her gün uyguladı” ve “hatalarını düzeltti” ifadeleri, vazgeçmeden sürdürme anlamını destekler.\n4. Bu nedenle tahmini anlam **“güçlüğe rağmen kararlılıkla devam etti, vazgeçmedi”** olur.\n5. Tahmin cümleye yerleştirildiğinde anlam bozulmaz: “Buna rağmen vazgeçmeden çalışmayı sürdürdü.”\n6. Sözlük kontrolünde “sebat etmek” için bir işi kararlılıkla sürdürme anlamı görülür. Tahmin doğru kabul edilir.\n7. Yeni kullanım: “Uzun süren araştırmada sebat eden grup, sonunda güvenilir verilere ulaştı.”\n\n### Örnek 2:\n“Planın ilk günlerinde çalışmalar yavaş ilerliyordu. Görevler küçük basamaklara ayrılınca ekip **ivme kazandı**; son hafta önceki haftalara göre daha hızlı sonuç aldı.”\n\n“İvme kazandı” söz grubunun bu bağlamdaki anlamını tahmin et.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümlede ilerlemenin yavaş olduğu belirtilir.\n2. Son cümlede “daha hızlı sonuç aldı” ifadesi bilinmeyen sözün sonucunu açıklar.\n3. Görevlerin küçük basamaklara ayrılması neden, hızın artması sonuçtur.\n4. Buna göre “ivme kazandı” için **“çalışmanın hızı ve ilerleme gücü arttı”** tahmini yapılır.\n5. Sözlükte “ivme”nin hız değişimiyle ilgili temel anlamı ve mecaz olarak bir işin giderek hızlanması kullanımı bulunur. Bu metinde mecaz anlam geçerlidir.\n6. Tahmin, yalnız “başladı” biçiminde verilseydi eksik olurdu; çünkü bağlam başlangıcı değil, ilerleme hızındaki artışı vurgular.\n7. Yeni kullanım: “Düzenli geri bildirim alan proje ikinci ayda ivme kazandı.”\n\n## Sık yapılan hata\nBilinmeyen kelimenin yalnızca biçimine bakarak anlam uydurmak sık yapılan bir hatadır. Bir başka hata, sözlükte görülen ilk anlamı bağlama yerleştirmeden kabul etmektir; çok anlamlı kelimelerde doğru anlamı cümle belirler. Ayrıca tahmin yapmadan doğrudan sözlüğe gitmek, bağlamdan anlam kurma becerisini geliştirmez. En sağlıklı sıra “bağlamı incele, tahmin et, kaynakla doğrula” biçimindedir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Bilinmeyen sözün geçtiği cümlenin öncesini ve sonrasını yeniden okudum.\n- [ ] En az bir bağlam ipucunu açıkça belirledim.\n- [ ] İpucunu ilgili ön bilgimle ilişkilendirdim.\n- [ ] Tahmini anlamı cümlede deneyerek tutarlılığı kontrol ettim.\n- [ ] Güvenilir bir kaynakta bağlama uyan anlamı buldum.\n- [ ] Tahminimle kaynak sonucunu karşılaştırdım.\n- [ ] Öğrendiğim sözü yeni ve doğru bir cümlede kullandım.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n017__fig_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n017__fig_caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n017__hdr_expression","tr-g07-turkce-n017__hdr_clue","tr-g07-turkce-n017__hdr_estimate","tr-g07-turkce-n017__hdr_check"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-n017__r1_expression"},{"key":"tr-g07-turkce-n017__r1_clue"},{"key":"tr-g07-turkce-n017__r1_estimate"},{"key":"tr-g07-turkce-n017__r1_check"}],[{"key":"tr-g07-turkce-n017__r2_expression"},{"key":"tr-g07-turkce-n017__r2_clue"},{"key":"tr-g07-turkce-n017__r2_estimate"},{"key":"tr-g07-turkce-n017__r2_check"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n017__fig_alt":"Birinci satırda “sebat etmek” için “başarısızlığa rağmen her gün sürdürmek” ipucundan “vazgeçmeden kararlılıkla devam etmek” tahminine ve sözlük doğrulamasına; ikinci satırda “ivme kazanmak” için “önce yavaş, sonra daha hızlı sonuç” ipucundan “ilerleme hızının artması” tahminine ve mecaz anlam doğrulamasına ulaşan dört sütunlu karşılaştırma tablosu.","tr-g07-turkce-n017__fig_caption":"Bağlamdan tahmin etme ve kaynakla doğrulama tablosu","tr-g07-turkce-n017__hdr_expression":"Söz varlığı unsuru","tr-g07-turkce-n017__hdr_clue":"Bağlam ipucu","tr-g07-turkce-n017__hdr_estimate":"Tahmini anlam","tr-g07-turkce-n017__hdr_check":"Doğrulama sonucu","tr-g07-turkce-n017__r1_expression":"sebat etmek","tr-g07-turkce-n017__r1_clue":"Başarısızlığa rağmen planı her gün sürdürmek","tr-g07-turkce-n017__r1_estimate":"Vazgeçmeden kararlılıkla devam etmek","tr-g07-turkce-n017__r1_check":"Sözlükteki bağlama uygun anlamla örtüşür","tr-g07-turkce-n017__r2_expression":"ivme kazanmak","tr-g07-turkce-n017__r2_clue":"Önce yavaş ilerleyip sonra daha hızlı sonuç almak","tr-g07-turkce-n017__r2_estimate":"İlerleme hızının artması","tr-g07-turkce-n017__r2_check":"Mecaz kullanım kaynakta doğrulanır"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-o-7-4-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okurken anlamını bilmediğin bir kelime, kelime grubu, deyim ya da terimle karşılaştığında hemen okumayı bırakmadan önce metnin bağlamından yararlanmayı öğreneceksin. Bilinmeyen söz varlığı unsurunun geçtiği cümleyi, önceki ve sonraki cümleleri inceleyecek; bulduğun ipuçlarını ön bilgilerinle ilişkilendirerek mantıklı bir anlam tahmini yapacak; sonra bu tahmini sözlük, başvuru kaynağı, öğretmen veya ebeveyn desteğiyle kontrol edeceksin. Hayat Boyu Gelişim temasındaki motivasyon, öz disiplin, çalışkanlık ve karar verme metinlerinde yeni kavramları böyle öğrenmek, söz varlığını kalıcı biçimde geliştirir.","keyConcepts":"- **Söz varlığı unsuru:** Kelime, kelime grubu, deyim, kalıp söz veya terim gibi anlam taşıyan dil birimidir.\n- **Bağlam:** Bir sözün içinde bulunduğu cümle ile o cümlenin öncesi ve sonrasının oluşturduğu anlam çevresidir.\n- **Bağlam ipucu:** Tanım, örnek, karşıtlık, neden-sonuç, benzerlik, açıklama veya tekrar yoluyla bilinmeyen sözün anlamını sezdiren ayrıntıdır.\n- **Tahmini anlam:** Bağlam kanıtlarından hareketle önerilen, henüz kaynakla doğrulanmamış anlamdır.\n- **Doğrulama kaynağı:** Güncel ve güvenilir sözlük, başvuru kitabı ya da gerektiğinde öğretmen ve ebeveyn desteğidir.\n- **Yargı:** Tahmini anlamın doğru, kısmen doğru veya yanlış olduğuna karar vermedir.","steps":"Aşağıdaki görseli incele. Görselde iki söz varlığı unsuru için bağlam ipucu, tahmini anlam ve kaynakla ulaşılan sonuç yan yana verilir; bu karşılaştırma, tahminin metin kanıtıyla kurulup kaynakla denetlenmesi gerektiğini gösterir.\n\n1. **Bilinmeyen unsuru işaretle.** Kelimenin türünü hemen belirlemek zorunda değilsin; önce hangi sözün anlamı engellediğini fark et.\n2. **Cümle çevresini yeniden oku.** Yalnız bilinmeyen söze değil, onun bulunduğu cümleye, bir önceki ve bir sonraki cümleye bak.\n3. **İpucu türünü belirle.** Metin sözü açıklıyor mu, örnekliyor mu, karşıtıyla mı veriyor, sonucu mu gösteriyor? “Fakat, çünkü, yani, buna karşın, örneğin” gibi bağlayıcılar önemli olabilir.\n4. **Ön bilginle bağlantı kur.** Sözcüğün kökü, benzer bir kullanım veya yaşantından bildiğin bir durum tahmine yardım edebilir. Ancak yalnız ses benzerliğine güvenme.\n5. **Cümleye uygun anlam öner.** Tahminini kısa bir ifadeyle yaz ve bilinmeyen sözün yerine koy. Cümlenin anlamı tutarlı kalıyorsa tahminin güçlenir.\n6. **Kaynakla kontrol et.** Sözlükte birden fazla anlam varsa metnin bağlamına uyan anlamı seç. Tahminin genel olarak doğru olsa bile anlamın sınırlarını kaynaktan öğren.\n7. **Yeni bağlamda kullan.** Doğruladığın sözü, temasına uygun yeni bir cümlede kullanarak öğrenmeyi pekiştir.","workedExamples":["“Ece, ilk denemesinde istediği sonucu alamadı. Buna rağmen **sebat etti**; çalışma planını her gün uyguladı ve hatalarını tek tek düzeltti.”\n\nBu cümlede “sebat etti” sözünün anlamını tahmin et.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “İstediği sonucu alamadı” ifadesi bir güçlük olduğunu gösterir.\n2. “Buna rağmen” sözü, güçlüğe karşı devam eden bir davranış geleceğini bildirir.\n3. “Her gün uyguladı” ve “hatalarını düzeltti” ifadeleri, vazgeçmeden sürdürme anlamını destekler.\n4. Bu nedenle tahmini anlam **“güçlüğe rağmen kararlılıkla devam etti, vazgeçmedi”** olur.\n5. Tahmin cümleye yerleştirildiğinde anlam bozulmaz: “Buna rağmen vazgeçmeden çalışmayı sürdürdü.”\n6. Sözlük kontrolünde “sebat etmek” için bir işi kararlılıkla sürdürme anlamı görülür. Tahmin doğru kabul edilir.\n7. Yeni kullanım: “Uzun süren araştırmada sebat eden grup, sonunda güvenilir verilere ulaştı.”","“Planın ilk günlerinde çalışmalar yavaş ilerliyordu. Görevler küçük basamaklara ayrılınca ekip **ivme kazandı**; son hafta önceki haftalara göre daha hızlı sonuç aldı.”\n\n“İvme kazandı” söz grubunun bu bağlamdaki anlamını tahmin et.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümlede ilerlemenin yavaş olduğu belirtilir.\n2. Son cümlede “daha hızlı sonuç aldı” ifadesi bilinmeyen sözün sonucunu açıklar.\n3. Görevlerin küçük basamaklara ayrılması neden, hızın artması sonuçtur.\n4. Buna göre “ivme kazandı” için **“çalışmanın hızı ve ilerleme gücü arttı”** tahmini yapılır.\n5. Sözlükte “ivme”nin hız değişimiyle ilgili temel anlamı ve mecaz olarak bir işin giderek hızlanması kullanımı bulunur. Bu metinde mecaz anlam geçerlidir.\n6. Tahmin, yalnız “başladı” biçiminde verilseydi eksik olurdu; çünkü bağlam başlangıcı değil, ilerleme hızındaki artışı vurgular.\n7. Yeni kullanım: “Düzenli geri bildirim alan proje ikinci ayda ivme kazandı.”"],"commonMistakes":"Bilinmeyen kelimenin yalnızca biçimine bakarak anlam uydurmak sık yapılan bir hatadır. Bir başka hata, sözlükte görülen ilk anlamı bağlama yerleştirmeden kabul etmektir; çok anlamlı kelimelerde doğru anlamı cümle belirler. Ayrıca tahmin yapmadan doğrudan sözlüğe gitmek, bağlamdan anlam kurma becerisini geliştirmez. En sağlıklı sıra “bağlamı incele, tahmin et, kaynakla doğrula” biçimindedir.","selfCheck":["[ ] Bilinmeyen sözün geçtiği cümlenin öncesini ve sonrasını yeniden okudum.","[ ] En az bir bağlam ipucunu açıkça belirledim.","[ ] İpucunu ilgili ön bilgimle ilişkilendirdim.","[ ] Tahmini anlamı cümlede deneyerek tutarlılığı kontrol ettim.","[ ] Güvenilir bir kaynakta bağlama uyan anlamı buldum.","[ ] Tahminimle kaynak sonucunu karşılaştırdım.","[ ] Öğrendiğim sözü yeni ve doğru bir cümlede kullandım.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme: T.O.7.4","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9f3c53201fbf24ade2bfdac79e0b59df8237c773fc8d03f56cb9cbd50a245366","reviewDecisionSha256":"808334016a4ddc6913752f03d7b00533861b3224a7dd41756d7a8124ebb1cdcc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9f3c53201fbf24ade2bfdac79e0b59df8237c773fc8d03f56cb9cbd50a245366","reviewedHash":"sha256:9f3c53201fbf24ade2bfdac79e0b59df8237c773fc8d03f56cb9cbd50a245366","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:808334016a4ddc6913752f03d7b00533861b3224a7dd41756d7a8124ebb1cdcc; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n017","contentProjectionSha256":"9f3c53201fbf24ade2bfdac79e0b59df8237c773fc8d03f56cb9cbd50a245366","reviewDecisionSha256":"808334016a4ddc6913752f03d7b00533861b3224a7dd41756d7a8124ebb1cdcc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n018","noteId":"tr.g07.turkce.n018","noteKey":"tr.g07.turkce.n018","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-5","title":"Metnin yüzey anlamını belirleyebilme","objectiveId":"T.O.7.5","objective":"T.O.7.5","objectives":["T.O.7.5"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir metnin yüzey anlamını, yani metinde açıkça ve doğrudan verilen bilgileri belirlemeyi öğreneceksin. Metnin ve ona eşlik eden görselin bağlamına ilişkin ipuçlarını ön bilgilerinle ilişkilendirecek; kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl, hangi yönerge ve hangi açık mesaj sorularının cevaplarını metinden göstereceksin. Uyarı, yönerge veya yönlendirme içeren metinlerde ise verilen mesaja uygun tepkiyi belirleyeceksin. Hayat Boyu Gelişim temasında zaman planı, hedef belirleme, çalışma alışkanlığı ve kişisel gelişimle ilgili metinleri doğru anlamanın ilk basamağı budur.\n\n## Temel kavramlar\n- **Yüzey anlam:** Metinde doğrudan söylenen, yorum yapmadan metinden gösterilebilen anlamdır.\n- **Bağlam:** Metnin konusu, ortamı ve anlatılan durumun oluşturduğu anlam çevresidir.\n- **Doğrudan bilgi:** Kişi, olay, yer, zaman, tanım, düşünce, yönerge, açık ana fikir veya mesaj gibi metinde açıkça verilen bilgidir.\n- **Metin kanıtı:** Bir cevabın dayandığı kelime, cümle veya görsel ayrıntıdır.\n- **Yönerge:** Okurdan belirli bir işi yapmasını isteyen açık ifadedir.\n- **Uygun tepki:** Uyarı, yönerge veya yönlendirmeye göre gerçekleştirilmesi gereken davranıştır.\n- **Çıkarım:** Metinde doğrudan verilmeyen bir sonuca kanıtlardan ulaşmadır. Yüzey anlam belirlerken çıkarım ile açık bilgiyi birbirine karıştırmamak gerekir.\n\n## Adım adım anlatım\nAşağıdaki görseli incele. Görsel, metindeki kişi, eylem, yer, zaman ve sonuç bilgilerini ayrı sorularla bulup “doğrudan verilen bilgiler” başlığında birleştirir; son aşamada metin bir yönerge içeriyorsa uygun davranışa geçilir.\n\n1. **Metni ve varsa görseli birlikte incele.** Başlık, fotoğraf, tablo veya duyuru düzeni bağlamı anlamana yardım eder; ancak cevabı yine metin kanıtıyla göstermelisin.\n2. **Konuyu belirle.** Metnin en genel olarak neden söz ettiğini bir kelime veya kısa söz grubuyla ifade et. Konu ile ana fikri karıştırma.\n3. **Temel soruları sor.** “Kim?”, “Ne yaptı/ne oldu?”, “Nerede?”, “Ne zaman?”, “Nasıl?”, “Sonuç ne?” sorularının cevaplarını doğrudan metinden bul.\n4. **Açık tanım ve düşünceleri ayır.** “... demektir”, “... olarak adlandırılır”, “Yazarın açıkça savunduğu düşünce ...” gibi ifadeleri belirle.\n5. **Yönerge veya uyarıyı yakala.** Tarih, sıra, koşul, yapılacak iş ve yasak gibi ayrıntıları atlama.\n6. **Cevabı kanıtla.** Cevabının yanına dayandığı kelimeyi veya cümleyi yaz. Metinde bulunmayan niyet, duygu ya da nedenleri kesin bilgi gibi söyleme.\n7. **Gerekiyorsa tepki ver.** “Formu cuma gününe kadar teslim edin.” deniyorsa uygun tepki, formu belirtilen süre içinde teslim etmektir; yalnızca yönergeyi tekrar etmek yeterli değildir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n“Okul rehberlik servisi, öğrencilerin gelecek hedeflerini somutlaştırmalarına yardımcı olmak amacıyla ‘Hedef Kartım’ atölyesi düzenleyecektir. Atölye 14 Ekim Salı günü saat 13.30’da okul kütüphanesinde yapılacaktır. Katılmak isteyen öğrenciler, başvuru formunu en geç 11 Ekim’e kadar rehberlik servisine teslim etmelidir.”\n\nMetnin yüzey anlamındaki temel bilgileri ve gerekli tepkiyi belirle.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Kim düzenliyor?** Okul rehberlik servisi. Bu bilgi ilk cümlede açıkça verilmiştir.\n2. **Ne düzenleniyor?** “Hedef Kartım” atölyesi.\n3. **Amaç ne?** Öğrencilerin gelecek hedeflerini somutlaştırmalarına yardımcı olmak. Amaç doğrudan yazıldığı için çıkarım değildir.\n4. **Ne zaman?** 14 Ekim Salı, saat 13.30.\n5. **Nerede?** Okul kütüphanesinde.\n6. **Yönerge nedir?** Katılmak isteyenlerin başvuru formunu en geç 11 Ekim’e kadar rehberlik servisine teslim etmesi gerekir.\n7. **Uygun tepki nedir?** Atölyeye katılmak isteyen bir öğrenci formu son tarihten önce doldurup belirtilen yere teslim etmelidir.\n8. “Atölye kesinlikle çok eğlenceli olacaktır.” yargısı metinde açıkça verilmediği için yüzey anlama dâhil edilemez.\n\n### Örnek 2:\n“Mert, sınav haftasında bütün derslere aynı anda çalışmaya başlayınca sık sık yarım bıraktığını fark etti. Bunun üzerine her akşam yirmi dakika ayırarak ertesi günün üç öncelikli görevini yazdı. Üç hafta sonra ödevlerini zamanında tamamlamaya başladı. Mert, ‘Küçük ve düzenli adımlar, dağınık büyük çabalardan daha etkilidir.’ dedi.”\n\nBu parçanın yüzey anlamını belirle.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Kişi:** Mert.\n2. **Başlangıçtaki durum:** Bütün derslere aynı anda çalıştığı için işleri yarım bırakıyordu. Metin “sık sık yarım bıraktığını” açıkça söyler.\n3. **Yaptığı değişiklik:** Her akşam yirmi dakika ayırıp ertesi günün üç öncelikli görevini yazdı.\n4. **Zaman:** Değişikliğin sonucu üç hafta sonra görüldü.\n5. **Sonuç:** Ödevlerini zamanında tamamlamaya başladı.\n6. **Açık mesaj:** “Küçük ve düzenli adımlar, dağınık büyük çabalardan daha etkilidir.” Bu cümle doğrudan verildiği için metnin açık düşüncesidir.\n7. “Mert’in ailesi ona yardım etti.” sonucu metinde yoktur; bu nedenle yüzey anlam olarak yazılamaz.\n8. Konu, **zamanı ve görevleri küçük, düzenli adımlarla yönetme** olarak ifade edilebilir.\n\n## Sık yapılan hata\nYüzey anlam sorularında metne yorum eklemek temel hatadır. Metinde “Ali toplantıya erken geldi.” yazıyorsa “Ali çok sorumludur.” sonucu bir yorum olabilir; doğrudan bilgi değildir. Başka bir hata, tarih, yer, sayı ve koşul gibi ayrıntıları atlamaktır. Özellikle duyuru ve yönergelerde tek bir zaman ifadesini yanlış okumak, uygun tepkiyi de yanlış belirlemene yol açar. Cevabın metindeki bir ifadeyle gösterilemiyorsa onu yüzey anlam olarak sunmamalısın.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Metnin konusunu kısa ve doğru biçimde belirledim.\n- [ ] Kim, ne, nerede, ne zaman ve ne oldu sorularını metne sordum.\n- [ ] Doğrudan verilen tanım, düşünce, yönerge veya mesajı ayırdım.\n- [ ] Her cevabımı bir metin ya da görsel kanıtına dayandırdım.\n- [ ] Metinde olmayan duygu, niyet veya nedeni kesin bilgi gibi yazmadım.\n- [ ] Uyarı veya yönerge varsa buna uygun davranışı belirledim.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n018__fig_alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n018__fig_caption","direction":"TB","nodes":[{"id":"n0","labelKey":"tr-g07-turkce-n018__node_text"},{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n018__node_who"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n018__node_what"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n018__node_where"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n018__node_when"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n018__node_result"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n018__node_surface"},{"id":"n7","labelKey":"tr-g07-turkce-n018__node_response"}],"edges":[{"from":"n0","to":"n1"},{"from":"n0","to":"n2"},{"from":"n0","to":"n3"},{"from":"n0","to":"n4"},{"from":"n0","to":"n5"},{"from":"n1","to":"n6"},{"from":"n2","to":"n6"},{"from":"n3","to":"n6"},{"from":"n4","to":"n6"},{"from":"n5","to":"n6"},{"from":"n6","to":"n7"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n018__fig_alt":"Metin ve eşlik eden görselden çıkan beş kolun “kim”, “ne yaptı veya ne oldu”, “nerede”, “ne zaman” ve “sonuç ne” sorularına ayrıldığı; bu doğrudan bilgilerin yüzey anlamda birleştiği ve yönerge ya da uyarı varsa uygun tepkiye bağlandığı anlam akışı.","tr-g07-turkce-n018__fig_caption":"Metindeki açık bilgileri yüzey anlamda birleştirme","tr-g07-turkce-n018__node_text":"Metni ve varsa görseli incele","tr-g07-turkce-n018__node_who":"Kim?","tr-g07-turkce-n018__node_what":"Ne yaptı / ne oldu?","tr-g07-turkce-n018__node_where":"Nerede?","tr-g07-turkce-n018__node_when":"Ne zaman?","tr-g07-turkce-n018__node_result":"Sonuç veya açık mesaj ne?","tr-g07-turkce-n018__node_surface":"Doğrudan verilen bilgileri birleştir","tr-g07-turkce-n018__node_response":"Yönerge varsa uygun tepkiyi ver"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-o-7-5-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir metnin yüzey anlamını, yani metinde açıkça ve doğrudan verilen bilgileri belirlemeyi öğreneceksin. Metnin ve ona eşlik eden görselin bağlamına ilişkin ipuçlarını ön bilgilerinle ilişkilendirecek; kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl, hangi yönerge ve hangi açık mesaj sorularının cevaplarını metinden göstereceksin. Uyarı, yönerge veya yönlendirme içeren metinlerde ise verilen mesaja uygun tepkiyi belirleyeceksin. Hayat Boyu Gelişim temasında zaman planı, hedef belirleme, çalışma alışkanlığı ve kişisel gelişimle ilgili metinleri doğru anlamanın ilk basamağı budur.","keyConcepts":"- **Yüzey anlam:** Metinde doğrudan söylenen, yorum yapmadan metinden gösterilebilen anlamdır.\n- **Bağlam:** Metnin konusu, ortamı ve anlatılan durumun oluşturduğu anlam çevresidir.\n- **Doğrudan bilgi:** Kişi, olay, yer, zaman, tanım, düşünce, yönerge, açık ana fikir veya mesaj gibi metinde açıkça verilen bilgidir.\n- **Metin kanıtı:** Bir cevabın dayandığı kelime, cümle veya görsel ayrıntıdır.\n- **Yönerge:** Okurdan belirli bir işi yapmasını isteyen açık ifadedir.\n- **Uygun tepki:** Uyarı, yönerge veya yönlendirmeye göre gerçekleştirilmesi gereken davranıştır.\n- **Çıkarım:** Metinde doğrudan verilmeyen bir sonuca kanıtlardan ulaşmadır. Yüzey anlam belirlerken çıkarım ile açık bilgiyi birbirine karıştırmamak gerekir.","steps":"Aşağıdaki görseli incele. Görsel, metindeki kişi, eylem, yer, zaman ve sonuç bilgilerini ayrı sorularla bulup “doğrudan verilen bilgiler” başlığında birleştirir; son aşamada metin bir yönerge içeriyorsa uygun davranışa geçilir.\n\n1. **Metni ve varsa görseli birlikte incele.** Başlık, fotoğraf, tablo veya duyuru düzeni bağlamı anlamana yardım eder; ancak cevabı yine metin kanıtıyla göstermelisin.\n2. **Konuyu belirle.** Metnin en genel olarak neden söz ettiğini bir kelime veya kısa söz grubuyla ifade et. Konu ile ana fikri karıştırma.\n3. **Temel soruları sor.** “Kim?”, “Ne yaptı/ne oldu?”, “Nerede?”, “Ne zaman?”, “Nasıl?”, “Sonuç ne?” sorularının cevaplarını doğrudan metinden bul.\n4. **Açık tanım ve düşünceleri ayır.** “... demektir”, “... olarak adlandırılır”, “Yazarın açıkça savunduğu düşünce ...” gibi ifadeleri belirle.\n5. **Yönerge veya uyarıyı yakala.** Tarih, sıra, koşul, yapılacak iş ve yasak gibi ayrıntıları atlama.\n6. **Cevabı kanıtla.** Cevabının yanına dayandığı kelimeyi veya cümleyi yaz. Metinde bulunmayan niyet, duygu ya da nedenleri kesin bilgi gibi söyleme.\n7. **Gerekiyorsa tepki ver.** “Formu cuma gününe kadar teslim edin.” deniyorsa uygun tepki, formu belirtilen süre içinde teslim etmektir; yalnızca yönergeyi tekrar etmek yeterli değildir.","workedExamples":["“Okul rehberlik servisi, öğrencilerin gelecek hedeflerini somutlaştırmalarına yardımcı olmak amacıyla ‘Hedef Kartım’ atölyesi düzenleyecektir. Atölye 14 Ekim Salı günü saat 13.30’da okul kütüphanesinde yapılacaktır. Katılmak isteyen öğrenciler, başvuru formunu en geç 11 Ekim’e kadar rehberlik servisine teslim etmelidir.”\n\nMetnin yüzey anlamındaki temel bilgileri ve gerekli tepkiyi belirle.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Kim düzenliyor?** Okul rehberlik servisi. Bu bilgi ilk cümlede açıkça verilmiştir.\n2. **Ne düzenleniyor?** “Hedef Kartım” atölyesi.\n3. **Amaç ne?** Öğrencilerin gelecek hedeflerini somutlaştırmalarına yardımcı olmak. Amaç doğrudan yazıldığı için çıkarım değildir.\n4. **Ne zaman?** 14 Ekim Salı, saat 13.30.\n5. **Nerede?** Okul kütüphanesinde.\n6. **Yönerge nedir?** Katılmak isteyenlerin başvuru formunu en geç 11 Ekim’e kadar rehberlik servisine teslim etmesi gerekir.\n7. **Uygun tepki nedir?** Atölyeye katılmak isteyen bir öğrenci formu son tarihten önce doldurup belirtilen yere teslim etmelidir.\n8. “Atölye kesinlikle çok eğlenceli olacaktır.” yargısı metinde açıkça verilmediği için yüzey anlama dâhil edilemez.","“Mert, sınav haftasında bütün derslere aynı anda çalışmaya başlayınca sık sık yarım bıraktığını fark etti. Bunun üzerine her akşam yirmi dakika ayırarak ertesi günün üç öncelikli görevini yazdı. Üç hafta sonra ödevlerini zamanında tamamlamaya başladı. Mert, ‘Küçük ve düzenli adımlar, dağınık büyük çabalardan daha etkilidir.’ dedi.”\n\nBu parçanın yüzey anlamını belirle.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Kişi:** Mert.\n2. **Başlangıçtaki durum:** Bütün derslere aynı anda çalıştığı için işleri yarım bırakıyordu. Metin “sık sık yarım bıraktığını” açıkça söyler.\n3. **Yaptığı değişiklik:** Her akşam yirmi dakika ayırıp ertesi günün üç öncelikli görevini yazdı.\n4. **Zaman:** Değişikliğin sonucu üç hafta sonra görüldü.\n5. **Sonuç:** Ödevlerini zamanında tamamlamaya başladı.\n6. **Açık mesaj:** “Küçük ve düzenli adımlar, dağınık büyük çabalardan daha etkilidir.” Bu cümle doğrudan verildiği için metnin açık düşüncesidir.\n7. “Mert’in ailesi ona yardım etti.” sonucu metinde yoktur; bu nedenle yüzey anlam olarak yazılamaz.\n8. Konu, **zamanı ve görevleri küçük, düzenli adımlarla yönetme** olarak ifade edilebilir."],"commonMistakes":"Yüzey anlam sorularında metne yorum eklemek temel hatadır. Metinde “Ali toplantıya erken geldi.” yazıyorsa “Ali çok sorumludur.” sonucu bir yorum olabilir; doğrudan bilgi değildir. Başka bir hata, tarih, yer, sayı ve koşul gibi ayrıntıları atlamaktır. Özellikle duyuru ve yönergelerde tek bir zaman ifadesini yanlış okumak, uygun tepkiyi de yanlış belirlemene yol açar. Cevabın metindeki bir ifadeyle gösterilemiyorsa onu yüzey anlam olarak sunmamalısın.","selfCheck":["[ ] Metnin konusunu kısa ve doğru biçimde belirledim.","[ ] Kim, ne, nerede, ne zaman ve ne oldu sorularını metne sordum.","[ ] Doğrudan verilen tanım, düşünce, yönerge veya mesajı ayırdım.","[ ] Her cevabımı bir metin ya da görsel kanıtına dayandırdım.","[ ] Metinde olmayan duygu, niyet veya nedeni kesin bilgi gibi yazmadım.","[ ] Uyarı veya yönerge varsa buna uygun davranışı belirledim.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metnin yüzey anlamını belirleyebilme: T.O.7.5","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8a0fd3665cf5b840153d8d77e26468295942c728086b347e0394b65cd4e1f3a0","reviewDecisionSha256":"eee3afde2167d90b35b1086621f1bff8517d69b63b8e1dbada4295f7a41ffd46","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8a0fd3665cf5b840153d8d77e26468295942c728086b347e0394b65cd4e1f3a0","reviewedHash":"sha256:8a0fd3665cf5b840153d8d77e26468295942c728086b347e0394b65cd4e1f3a0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:eee3afde2167d90b35b1086621f1bff8517d69b63b8e1dbada4295f7a41ffd46; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n018","contentProjectionSha256":"8a0fd3665cf5b840153d8d77e26468295942c728086b347e0394b65cd4e1f3a0","reviewDecisionSha256":"eee3afde2167d90b35b1086621f1bff8517d69b63b8e1dbada4295f7a41ffd46","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n019","noteId":"tr.g07.turkce.n019","noteKey":"tr.g07.turkce.n019","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-1","title":"Yazma sürecini yönetebilme","objectiveId":"T.Y.7.1","objective":"T.Y.7.1","objectives":["T.Y.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nYazma, ilk cümleyi yazıp son noktayı koymaktan ibaret değildir. Amaç, bağlam ve olanakları inceleyerek konu, hedef kitle, araç ve ortam seçmek; yazılı etkileşimde uygun selam ve hitap ifadeleri kullanmak; taslak boyunca içerik ve süreçle ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak gerekir. Bu konuda yazma sürecinin bütününü bilinçli biçimde yönetmeyi öğreneceksin.\n\nHayat boyu gelişim temasında bir başarı öyküsü, zaman yönetimi yazısı, kişisel gelişim günlüğü veya bir proje önerisi hazırlarken önce hedefini belirlemeli, hedefe uygun adımlar atmalı ve çalışma isteğini sürdürmek için süreci küçük parçalara ayırmalısın. Yazma sürecini yönetmek, her adımda “Şimdi ne yapmam gerekiyor ve yaptığım seçim amaca uyuyor mu?” sorusuna cevap verebilmektir.\n\n## Temel kavramlar\n**Amaç:** Yazıyla neyi gerçekleştirmek istediğindir; bilgilendirmek, anlatmak, ikna etmek, düşünce paylaşmak veya bir isteği iletmek gibi.\n\n**Bağlam:** Yazının hangi durumda, neden ve hangi koşullarda oluşturulduğudur. Sınıf panosu için yazılan metinle öğretmene gönderilen ileti aynı bağlama sahip değildir.\n\n**Hedef kitle:** Yazıyı okuyacak kişi veya gruptur. Yaş, bilgi düzeyi ve beklenti; dil ve ayrıntı seçimini etkiler.\n\n**Olanaklar:** Süre, kaynak, dijital araç, kâğıt, görsel ekleme imkânı ve paylaşım ortamı gibi yazmayı etkileyen koşullardır.\n\n**Yazılı üretim:** Mektup, deneme, bilgilendirici metin veya öykü gibi bir ürün oluşturmadır.\n\n**Yazılı etkileşim:** E-posta, mesaj, forum yazışması veya ortak belge üzerinde karşılıklı yazmadır. Başlatma, sürdürme ve sonlandırmada uygun selam ve hitap kullanılır.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Yazarken kendi sürecini takip etmek ve gerektiğinde planını, içeriğini ya da yöntemini değiştirmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Yazma görevini çözümle.** Ne yazman istendiğini, neden yazacağını, ne kadar süren olduğunu ve hangi kaynaklara erişebildiğini belirle. “Başarı” hakkında yazmak yerine “Düzenli çalışmanın bir hedefe ulaşmadaki rolünü açıklamak” gibi açık bir görev tanımı oluştur.\n\n2. **Konu ve amacı birlikte belirle.** Konu, amaçtan bağımsız seçilmez. Bilgilendirme amacıyla yazıyorsan açıklanabilir bir konu; ikna amacıyla yazıyorsan savunulabilir bir görüş seçmelisin.\n\n3. **Hedef kitleyi tanı.** Sınıf arkadaşlarına yazarken bilinen kavramları kullanabilir, daha küçük yaştaki öğrencilere yazarken terimleri açıklayabilirsin. Hedef kitleye uygun olmayan ayrıntı veya aşırı resmî dil iletiyi zorlaştırır.\n\n4. **Araç ve ortamı seç.** Kısa bir günlük notu deftere, ortak proje metnini paylaşımlı dijital belgeye, resmî isteği e-postaya yazmak daha işlevsel olabilir. Dijital ortam seçildiğinde mahremiyet, erişim ve düzenleme olanağı da düşünülmelidir.\n\n5. **Süreç planı yap.** Hazırlık, taslak oluşturma, gözden geçirme, düzenleme, paylaşma ve öz değerlendirme için zaman ayır. Son dakikaya yalnızca düzeltmeyi bırakmak, yazının niteliğini azaltır.\n\n6. **Taslağı oluştururken ilerlemeyi izle.** Her paragrafın amaca hizmet edip etmediğini denetle. Yeni bir bilgi, yazının yönünü değiştiriyorsa planı güncelle. Süreci yönetmek, ilk plana ne olursa olsun bağlı kalmak değil, gerekçeli düzenleme yapmaktır.\n\n7. **Yazılı etkileşimi uygun biçimde yönet.** Yazışmaya bağlama uygun selam ve hitapla başla; konuya odaklı, nazik ve açık cümlelerle sürdür; teşekkür, iyi dilek veya uygun kapanış ifadesiyle bitir. “Sayın Öğretmenim,” ile başlayan bir e-posta, arkadaş grubundaki kısa mesajla aynı dilde yazılmaz.\n\n8. **Gözden geçir, paylaş ve değerlendir.** İçerik, düzen, hedef kitleye uygunluk, yazım ve noktalama bakımından metni kontrol et. Paylaşımdan sonra aldığın geri bildirimi bir sonraki yazma hedefinde kullan.\n\n9. **Duygu ve motivasyonunu düzenle.** Yazma görevi büyük görünüyorsa “kaynakları belirle, planı çıkar, giriş paragrafını yaz” gibi küçük adımlara ayır. Zorlandığın noktada tüm görevi bırakmak yerine bir sonraki uygulanabilir adımı belirle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıktan metin oluşturmaya, gözden geçirmeden paylaşmaya ve öz değerlendirmeye kadar yazma sürecinin birbirine bağlı basamaklarını gösterir. Bu görselin öğretim işlevi, yazının yalnızca taslaktan oluşmadığını ve her aşamada seçimlerle düzenlemeler yapıldığını görünür kılmaktır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n**Görev:** Okulun dijital panosunda yayımlanmak üzere “Haftalık plan yapmak neden yararlıdır?” başlıklı kısa bir bilgilendirici yazı hazırlanacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Amaç ve bağlam analiz edilir:** Amaç, öğrencilere haftalık planın yararını açıklamaktır. Metin okulun dijital panosunda yayımlanacaktır.\n2. **Hedef kitle belirlenir:** Okul öğrencileri. Dil açık, örnekler günlük yaşamdan ve metin kısa olmalıdır.\n3. **Araç ve ortam seçilir:** Dijital metin düzenleyici kullanılır; başlık ve kısa paragraflar ekranda okumayı kolaylaştırır.\n4. **Süreç planlanır:** On dakika fikir toplama, on beş dakika taslak, on dakika gözden geçirme ve beş dakika son düzenleme.\n5. **İçerik oluşturulur:** Birinci paragrafta haftalık plan tanıtılır; ikinci paragrafta işleri önceliklendirme, üçüncü paragrafta ilerlemeyi izleme yararı açıklanır.\n6. **Üst bilişsel düzenleme yapılır:** Taslakta “Plan yapmak başarı getirir.” cümlesinin çok genel olduğu fark edilir. “Plan, yapılacak işleri görünür hâle getirerek hangi göreve önce başlanacağını belirlemeyi kolaylaştırır.” biçiminde açıklanır.\n7. **Paylaşma öncesi kontrol yapılır:** Başlık, paragraf sırası, hedef kitleye uygunluk, yazım ve noktalama denetlenir.\n\n### Örnek 2:\n**Görev:** Öğrenci, okul kulübünün danışmanına “zaman yönetimi atölyesi” önerisini e-posta ile iletecektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Yazılı etkileşim bağlamı belirlenir:** Öğrenci, öğretmenine resmî ve nazik bir öneri sunacaktır.\n2. **Uygun başlangıç seçilir:** “Sayın Kulüp Danışmanım,” hitabı kullanılır. Yalnızca “Merhaba” yazmak bağlama göre yetersiz kalabilir.\n3. **İleti yapılandırılır:** İlk cümlede yazma nedeni, sonraki cümlelerde atölyenin amacı ve önerilen uygulama, son bölümde talep belirtilir.\n4. **Örnek metin oluşturulur:** “Sayın Kulüp Danışmanım, kulüp çalışmalarında görev sürelerini daha etkili planlayabilmek için kısa bir zaman yönetimi atölyesi düzenlenmesini önermek istiyorum. Atölyede haftalık hedef belirleme ve görevleri öncelik sırasına koyma çalışmaları yapılabilir. Önerimin değerlendirilmesini rica ederim. İyi çalışmalar dilerim.”\n5. **Süreç düzenlemesi yapılır:** İlk taslaktaki uzun cümleler bölünür, “acilen yapmalıyız” gibi buyurgan ifade çıkarılır ve amaç daha açık belirtilir.\n6. **Uygun kapanış yapılır:** İyi dilek ve öğrencinin adı eklenerek yazışma sonlandırılır.\n\n## Sık yapılan hata\nYazmaya konu ve hedef kitle belirlemeden başlamak, süreç ilerledikçe metnin dağılmasına yol açar. Bir başka hata, ilk taslağı son metin sanmaktır; taslak değişebilir ve değişmelidir. Dijital araç seçimini yalnızca “kolay” olduğu için yapmak, paylaşım ortamının güvenliği ve hedef kitlenin erişimi düşünülmediğinde uygun değildir. Yazılı etkileşimde aşırı samimi, buyurgan veya bağlama uymayan hitaplar kullanmak da iletiyi zedeler. Süreci çok ayrıntılı planlayıp metin oluşturmaya hiç başlamamak ise yönetmek değil, ertelemektir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Amaç, bağlam ve olanakları analiz ettim.\n- [ ] Konuyu yazma amacıma uygun belirledim.\n- [ ] Hedef kitleyi ve ihtiyaçlarını düşündüm.\n- [ ] Yazma aracı ile paylaşım ortamını gerekçeli seçtim.\n- [ ] Hazırlık, taslak, gözden geçirme, paylaşma ve değerlendirme için zaman ayırdım.\n- [ ] Yazarken içeriği ve süreci izleyip gerekli düzenlemeleri yaptım.\n- [ ] Yazılı etkileşimde uygun selam, hitap ve kapanış ifadeleri kullandım.\n- [ ] Metni paylaşmadan önce içerik, yapı, yazım ve noktalama bakımından kontrol ettim.\n- [ ] Zorlandığımda görevi küçük ve uygulanabilir adımlara ayırdım.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n019__ty71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n019__ty71.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n019__ty71.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n019__ty71.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n019__ty71.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n019__ty71.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n019__ty71.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n019__ty71.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n019__ty71.alt":"Amaç, bağlam ve olanakların analizinden konu, hedef kitle, araç ve ortam seçimine; planlama ve taslak oluşturmadan gözden geçirme, paylaşma ve öz değerlendirmeye ilerleyen yazma süreci.","tr-g07-turkce-n019__ty71.caption":"Yazma sürecini baştan sona yönetme basamakları","tr-g07-turkce-n019__ty71.n1":"Amaç, bağlam ve olanakları analiz et","tr-g07-turkce-n019__ty71.n2":"Konu, hedef kitle, araç ve ortamı belirle","tr-g07-turkce-n019__ty71.n3":"Planla ve taslak oluştur","tr-g07-turkce-n019__ty71.n4":"İçerik ile süreci gözden geçirip düzenle","tr-g07-turkce-n019__ty71.n5":"Uygun ortamda paylaş veya yazışmayı sürdür","tr-g07-turkce-n019__ty71.n6":"Sonucu değerlendir ve sonraki hedefi belirle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-y-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazma, ilk cümleyi yazıp son noktayı koymaktan ibaret değildir. Amaç, bağlam ve olanakları inceleyerek konu, hedef kitle, araç ve ortam seçmek; yazılı etkileşimde uygun selam ve hitap ifadeleri kullanmak; taslak boyunca içerik ve süreçle ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak gerekir. Bu konuda yazma sürecinin bütününü bilinçli biçimde yönetmeyi öğreneceksin.\n\nHayat boyu gelişim temasında bir başarı öyküsü, zaman yönetimi yazısı, kişisel gelişim günlüğü veya bir proje önerisi hazırlarken önce hedefini belirlemeli, hedefe uygun adımlar atmalı ve çalışma isteğini sürdürmek için süreci küçük parçalara ayırmalısın. Yazma sürecini yönetmek, her adımda “Şimdi ne yapmam gerekiyor ve yaptığım seçim amaca uyuyor mu?” sorusuna cevap verebilmektir.","keyConcepts":"**Amaç:** Yazıyla neyi gerçekleştirmek istediğindir; bilgilendirmek, anlatmak, ikna etmek, düşünce paylaşmak veya bir isteği iletmek gibi.\n\n**Bağlam:** Yazının hangi durumda, neden ve hangi koşullarda oluşturulduğudur. Sınıf panosu için yazılan metinle öğretmene gönderilen ileti aynı bağlama sahip değildir.\n\n**Hedef kitle:** Yazıyı okuyacak kişi veya gruptur. Yaş, bilgi düzeyi ve beklenti; dil ve ayrıntı seçimini etkiler.\n\n**Olanaklar:** Süre, kaynak, dijital araç, kâğıt, görsel ekleme imkânı ve paylaşım ortamı gibi yazmayı etkileyen koşullardır.\n\n**Yazılı üretim:** Mektup, deneme, bilgilendirici metin veya öykü gibi bir ürün oluşturmadır.\n\n**Yazılı etkileşim:** E-posta, mesaj, forum yazışması veya ortak belge üzerinde karşılıklı yazmadır. Başlatma, sürdürme ve sonlandırmada uygun selam ve hitap kullanılır.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Yazarken kendi sürecini takip etmek ve gerektiğinde planını, içeriğini ya da yöntemini değiştirmektir.","steps":"1. **Yazma görevini çözümle.** Ne yazman istendiğini, neden yazacağını, ne kadar süren olduğunu ve hangi kaynaklara erişebildiğini belirle. “Başarı” hakkında yazmak yerine “Düzenli çalışmanın bir hedefe ulaşmadaki rolünü açıklamak” gibi açık bir görev tanımı oluştur.\n\n2. **Konu ve amacı birlikte belirle.** Konu, amaçtan bağımsız seçilmez. Bilgilendirme amacıyla yazıyorsan açıklanabilir bir konu; ikna amacıyla yazıyorsan savunulabilir bir görüş seçmelisin.\n\n3. **Hedef kitleyi tanı.** Sınıf arkadaşlarına yazarken bilinen kavramları kullanabilir, daha küçük yaştaki öğrencilere yazarken terimleri açıklayabilirsin. Hedef kitleye uygun olmayan ayrıntı veya aşırı resmî dil iletiyi zorlaştırır.\n\n4. **Araç ve ortamı seç.** Kısa bir günlük notu deftere, ortak proje metnini paylaşımlı dijital belgeye, resmî isteği e-postaya yazmak daha işlevsel olabilir. Dijital ortam seçildiğinde mahremiyet, erişim ve düzenleme olanağı da düşünülmelidir.\n\n5. **Süreç planı yap.** Hazırlık, taslak oluşturma, gözden geçirme, düzenleme, paylaşma ve öz değerlendirme için zaman ayır. Son dakikaya yalnızca düzeltmeyi bırakmak, yazının niteliğini azaltır.\n\n6. **Taslağı oluştururken ilerlemeyi izle.** Her paragrafın amaca hizmet edip etmediğini denetle. Yeni bir bilgi, yazının yönünü değiştiriyorsa planı güncelle. Süreci yönetmek, ilk plana ne olursa olsun bağlı kalmak değil, gerekçeli düzenleme yapmaktır.\n\n7. **Yazılı etkileşimi uygun biçimde yönet.** Yazışmaya bağlama uygun selam ve hitapla başla; konuya odaklı, nazik ve açık cümlelerle sürdür; teşekkür, iyi dilek veya uygun kapanış ifadesiyle bitir. “Sayın Öğretmenim,” ile başlayan bir e-posta, arkadaş grubundaki kısa mesajla aynı dilde yazılmaz.\n\n8. **Gözden geçir, paylaş ve değerlendir.** İçerik, düzen, hedef kitleye uygunluk, yazım ve noktalama bakımından metni kontrol et. Paylaşımdan sonra aldığın geri bildirimi bir sonraki yazma hedefinde kullan.\n\n9. **Duygu ve motivasyonunu düzenle.** Yazma görevi büyük görünüyorsa “kaynakları belirle, planı çıkar, giriş paragrafını yaz” gibi küçük adımlara ayır. Zorlandığın noktada tüm görevi bırakmak yerine bir sonraki uygulanabilir adımı belirle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıktan metin oluşturmaya, gözden geçirmeden paylaşmaya ve öz değerlendirmeye kadar yazma sürecinin birbirine bağlı basamaklarını gösterir. Bu görselin öğretim işlevi, yazının yalnızca taslaktan oluşmadığını ve her aşamada seçimlerle düzenlemeler yapıldığını görünür kılmaktır.","workedExamples":["**Görev:** Okulun dijital panosunda yayımlanmak üzere “Haftalık plan yapmak neden yararlıdır?” başlıklı kısa bir bilgilendirici yazı hazırlanacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Amaç ve bağlam analiz edilir:** Amaç, öğrencilere haftalık planın yararını açıklamaktır. Metin okulun dijital panosunda yayımlanacaktır.\n2. **Hedef kitle belirlenir:** Okul öğrencileri. Dil açık, örnekler günlük yaşamdan ve metin kısa olmalıdır.\n3. **Araç ve ortam seçilir:** Dijital metin düzenleyici kullanılır; başlık ve kısa paragraflar ekranda okumayı kolaylaştırır.\n4. **Süreç planlanır:** On dakika fikir toplama, on beş dakika taslak, on dakika gözden geçirme ve beş dakika son düzenleme.\n5. **İçerik oluşturulur:** Birinci paragrafta haftalık plan tanıtılır; ikinci paragrafta işleri önceliklendirme, üçüncü paragrafta ilerlemeyi izleme yararı açıklanır.\n6. **Üst bilişsel düzenleme yapılır:** Taslakta “Plan yapmak başarı getirir.” cümlesinin çok genel olduğu fark edilir. “Plan, yapılacak işleri görünür hâle getirerek hangi göreve önce başlanacağını belirlemeyi kolaylaştırır.” biçiminde açıklanır.\n7. **Paylaşma öncesi kontrol yapılır:** Başlık, paragraf sırası, hedef kitleye uygunluk, yazım ve noktalama denetlenir.","**Görev:** Öğrenci, okul kulübünün danışmanına “zaman yönetimi atölyesi” önerisini e-posta ile iletecektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Yazılı etkileşim bağlamı belirlenir:** Öğrenci, öğretmenine resmî ve nazik bir öneri sunacaktır.\n2. **Uygun başlangıç seçilir:** “Sayın Kulüp Danışmanım,” hitabı kullanılır. Yalnızca “Merhaba” yazmak bağlama göre yetersiz kalabilir.\n3. **İleti yapılandırılır:** İlk cümlede yazma nedeni, sonraki cümlelerde atölyenin amacı ve önerilen uygulama, son bölümde talep belirtilir.\n4. **Örnek metin oluşturulur:** “Sayın Kulüp Danışmanım, kulüp çalışmalarında görev sürelerini daha etkili planlayabilmek için kısa bir zaman yönetimi atölyesi düzenlenmesini önermek istiyorum. Atölyede haftalık hedef belirleme ve görevleri öncelik sırasına koyma çalışmaları yapılabilir. Önerimin değerlendirilmesini rica ederim. İyi çalışmalar dilerim.”\n5. **Süreç düzenlemesi yapılır:** İlk taslaktaki uzun cümleler bölünür, “acilen yapmalıyız” gibi buyurgan ifade çıkarılır ve amaç daha açık belirtilir.\n6. **Uygun kapanış yapılır:** İyi dilek ve öğrencinin adı eklenerek yazışma sonlandırılır."],"commonMistakes":"Yazmaya konu ve hedef kitle belirlemeden başlamak, süreç ilerledikçe metnin dağılmasına yol açar. Bir başka hata, ilk taslağı son metin sanmaktır; taslak değişebilir ve değişmelidir. Dijital araç seçimini yalnızca “kolay” olduğu için yapmak, paylaşım ortamının güvenliği ve hedef kitlenin erişimi düşünülmediğinde uygun değildir. Yazılı etkileşimde aşırı samimi, buyurgan veya bağlama uymayan hitaplar kullanmak da iletiyi zedeler. Süreci çok ayrıntılı planlayıp metin oluşturmaya hiç başlamamak ise yönetmek değil, ertelemektir.","selfCheck":["[ ] Amaç, bağlam ve olanakları analiz ettim.","[ ] Konuyu yazma amacıma uygun belirledim.","[ ] Hedef kitleyi ve ihtiyaçlarını düşündüm.","[ ] Yazma aracı ile paylaşım ortamını gerekçeli seçtim.","[ ] Hazırlık, taslak, gözden geçirme, paylaşma ve değerlendirme için zaman ayırdım.","[ ] Yazarken içeriği ve süreci izleyip gerekli düzenlemeleri yaptım.","[ ] Yazılı etkileşimde uygun selam, hitap ve kapanış ifadeleri kullandım.","[ ] Metni paylaşmadan önce içerik, yapı, yazım ve noktalama bakımından kontrol ettim.","[ ] Zorlandığımda görevi küçük ve uygulanabilir adımlara ayırdım.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazma sürecini yönetebilme: T.Y.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"999cfab24af2adeeb1f9caebbb19613edbc45e0e77a0d510e51053adc1c6ad41","reviewDecisionSha256":"51eeaee7497baba72be76df47b1ffa77c9f9728d6e9d6591fa206cb2f35d6882","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:999cfab24af2adeeb1f9caebbb19613edbc45e0e77a0d510e51053adc1c6ad41","reviewedHash":"sha256:999cfab24af2adeeb1f9caebbb19613edbc45e0e77a0d510e51053adc1c6ad41","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:51eeaee7497baba72be76df47b1ffa77c9f9728d6e9d6591fa206cb2f35d6882; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n019","contentProjectionSha256":"999cfab24af2adeeb1f9caebbb19613edbc45e0e77a0d510e51053adc1c6ad41","reviewDecisionSha256":"51eeaee7497baba72be76df47b1ffa77c9f9728d6e9d6591fa206cb2f35d6882","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n020","noteId":"tr.g07.turkce.n020","noteKey":"tr.g07.turkce.n020","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-18","title":"Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme","objectiveId":"T.Y.7.18","objective":"T.Y.7.18","objectives":["T.Y.7.18"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nSöz varlığını zengin kullanmak, bir cümleye olabildiğince çok “süslü” kelime eklemek değildir. Asıl amaç, anlatmak istediğin anlam için en uygun kelimeyi veya söz öbeğini seçmek; aynı düşünceyi farklı söz varlığı unsurlarıyla ifade edebilmek; kelimeleri bağlama uygun kullanmak ve gerektiğinde anlamı destekleyen görsel karşılıklardan yararlanmaktır. Bu konuda önceki söz varlığınla yeni öğrendiğin kelimeleri bilinçli biçimde birleştirmeyi öğreneceksin.\n\nHayat boyu gelişim temasında “motivasyon, öz denetim, kararlılık, yansıtma, zaman yönetimi” gibi kavramları kullanırken anlam inceliklerine dikkat etmelisin. “Çalıştı” kelimesi kimi bağlamda yeterliyken kimi bağlamda “düzenli çalıştı, kararlılıkla sürdürdü, adım adım ilerledi” gibi daha belirgin ifadeler düşünceyi güçlendirebilir.\n\n## Temel kavramlar\n**Söz varlığı:** Bir dildeki kelimeler, kelime grupları, deyimler, atasözleri, kalıp sözler, terimler, ikilemeler ve pekiştirmeler gibi anlam taşıyan unsurların bütünüdür.\n\n**Anlam ilişkisi:** Kelimeler arasındaki eş, yakın, zıt, eş sesli veya çağrışımsal ilişkidir. Seçim yapılırken bu ilişkiler anlamı nasıl değiştirdiğiyle birlikte düşünülür.\n\n**Bağlam:** Bir söz varlığı unsurunun içinde bulunduğu cümle, paragraf, metin ve iletişim durumudur. Aynı kelime farklı bağlamlarda farklı çağrışımlar taşıyabilir.\n\n**Deyim:** Genellikle gerçek anlamından farklı, kalıplaşmış bir anlam taşıyan söz grubudur. “Hevesi kırılmak” buna örnektir.\n\n**Atasözü:** Uzun deneyimlerden doğan, öğüt veya genel yargı bildiren kalıplaşmış sözdür. Yazının amacıyla doğrudan ilgiliyse kullanılır.\n\n**İkileme ve pekiştirme:** Anlamı güçlendiren yapılardır. “Adım adım, yavaş yavaş” ikileme; “sımsıkı, bembeyaz” pekiştirmedir.\n\n**Terim:** Bir bilim, sanat, spor veya meslek alanına özgü belirli anlamlı kelimedir. “Öz değerlendirme” eğitim bağlamında terim işlevi görebilir.\n\n**Görsel karşılık:** Bir kelime veya ifadenin anlamını destekleyen işaret, resim veya emoji gibi ögedir. Görsel, yazının bağlamı ve hedef kitlesi uygunsa kullanılmalıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Anlatmak istediğin anlamı kesinleştir.** Önce “Ne demek istiyorum?” sorusunu cevapla. Başarıdan mı, çabadan mı, duygudan mı, değişimden mi söz ediyorsun? Anlam belirsizken seçilen etkileyici kelimeler metni netleştirmez.\n\n2. **Aday söz varlığı unsurları oluştur.** Temel kelimenin eş ve yakın anlamlılarını, zıtlarını, çağrıştırdığı kelimeleri; uygun deyim, atasözü, terim, ikileme veya pekiştirmeleri düşün. Örneğin “devam etmek” için “sürdürmek, vazgeçmemek, kararlılıkla ilerlemek” aday olabilir.\n\n3. **Anlam inceliğini karşılaştır.** Eş anlamlı görünen kelimeler her cümlede birbirinin yerini tutmaz. “Hedef” ile “amaç” yakın anlamlıdır; ancak belirli ve ölçülebilir bir sonuçtan söz ederken “hedef” daha uygun olabilir.\n\n4. **Bağlama uygun olanı seç.** Resmî bir raporda çok sayıda deyim kullanmak; kişisel günlükte gereksiz terimlerle yazmak uygun olmayabilir. Hedef kitle ve metin türü seçimi etkiler.\n\n5. **Aynı anlamı farklı biçimlerde ifade et.** Tekrarlanan kelimeyi yalnızca sözlükten başka kelimeyle değiştirme. Cümlenin anlamını koruyarak yapıyı da dönüştür: “Çalışmayı bırakmadı.” → “Güçlüklere rağmen çabasını kararlılıkla sürdürdü.”\n\n6. **Önceki ve yeni söz varlığını birleştir.** Yeni öğrendiğin “öz denetim” kelimesini günlük bir örnekle açıkla: “Telefon bildirimlerini kapatıp çalışma süresine uyması, öz denetim gösterdiğini ortaya koydu.” Böylece terim, bağlam içinde anlam kazanır.\n\n7. **Türkçe karşılığı yeğle.** Dilimizde karşılığı bulunan ve henüz yaygınlaşmamış yabancı kelimeler yerine “geri bildirim, çevrim içi, öz değerlendirme” gibi Türkçe karşılıkları kullan. Seçim, anlatımın doğal olmasını da gözetmelidir.\n\n8. **Görsel karşılığı yalnız işlevliyse kullan.** Dijital bir hedef çizelgesinde tamamlanan görevin yanındaki işaret ilerlemeyi gösterebilir. Ancak görsel, metnin anlamını belirsizleştiriyor veya hedef kitleye uymuyorsa kullanılmamalıdır.\n\n9. **Aşırılık ve tekrar denetimi yap.** Aynı paragrafta art arda deyim, atasözü ve pekiştirme kullanmak anlatımı yapaylaştırabilir. Her söz varlığı unsurunun metne hangi anlam katkısını yaptığını kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, anlatılmak istenen anlamdan başlayıp aday kelime ve kalıp sözlere, anlam ilişkisi ile bağlam denetimine, zenginleştirilmiş ifadeye ve son tekrar-aşırılık kontrolüne ulaşır. Görselin öğretim işlevi, güçlü söz varlığı kullanımının “çok kelime” değil, “doğru anlam için uygun seçim” olduğunu göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n**İlk cümle:** “Mert çok çalıştı ve başarılı oldu.”\n\nAmaç, Mert’in başarısının tesadüf değil, düzenli ve kararlı bir sürecin sonucu olduğunu daha açık anlatmaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Temel anlam belirlenir:** Çaba, süreklilik ve sonuç ilişkisi anlatılacaktır.\n2. **Aday sözler çıkarılır:** “Düzenli, kararlı, adım adım, sürdürmek, hedefe ulaşmak.”\n3. **Bağlam denetlenir:** “Canla başla” deyimi güçlü bir çabayı anlatabilir; fakat kısa bilgilendirici paragrafta “kararlılıkla” daha ölçülü ve açıktır.\n4. **Cümle dönüştürülür:** “Mert, çalışma planını düzenli uygulayıp eksiklerini adım adım giderdiği için hedefine ulaştı.”\n5. **Katkı açıklanır:** “Adım adım” süreçteki aşamalılığı, “hedefine ulaştı” belirli sonucu, “düzenli uygulayıp” ise başarının dayandığı davranışı görünür kılmıştır.\n6. **Aşırılık kontrol edilir:** Cümleye ayrıca bir atasözü ve iki deyim eklemek gerekli değildir; mevcut söz varlığı anlamı yeterince zenginleştirmiştir.\n\n### Örnek 2:\n**Paragraf taslağı:** “Ece motivasyonunu kaybetti. Sonra motivasyonunu yeniden buldu. Motivasyonu gelince çalıştı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Sorun belirlenir:** “Motivasyon” kelimesi üç kez tekrarlanmış, değişimin nasıl gerçekleştiği açıklanmamıştır.\n2. **Anlam ilişkileri düşünülür:** “İstek, heves, çalışma isteği” yakın anlamlı adaylardır; “hevesi kırılmak” deyimi isteğin azalmasını anlatabilir.\n3. **Yeni terim bağlama eklenir:** “Küçük hedef” ve “öz denetim” kavramları değişimi açıklamak için kullanılabilir.\n4. **Paragraf yeniden yazılır:** “Projenin uzunluğu Ece’nin önce hevesini kırdı. Çalışmayı ‘kaynak bulma, taslak hazırlama ve düzenleme’ diye küçük hedeflere ayırınca ilk adımı atabildi. Telefon bildirimlerini kapatıp belirlediği süreye uyması da öz denetimini güçlendirdi; böylece çalışma isteğini yeniden kazandı.”\n5. **Bağlam uygunluğu denetlenir:** Deyim, terim ve günlük ifadeler aynı paragrafta birbirini açıklayacak biçimde kullanılmıştır. “Motivasyon” kelimesini yalnızca eş anlamlılarla değiştirmek yerine değişimin süreci gösterilmiştir.\n6. **Türkçe karşılık kontrol edilir:** “Notification” yerine “bildirim”, “online plan” yerine gerekirse “çevrim içi plan” kullanılır.\n\n## Sık yapılan hata\nSöz varlığını zenginleştirmeyi, sözlükten en uzun kelimeyi seçmek sanmak anlatımı yapaylaştırır. Eş veya yakın anlamlı kelimeleri bağlama bakmadan birbirinin yerine kullanmak anlamı bozabilir. Deyim ve atasözlerini kalıplaşmış biçimlerini değiştirerek yazmak, aynı paragrafta çok sayıda söz sanatını üst üste kullanmak ve yeni öğrenilen terimi açıklamadan bırakmak da yaygın hatalardır. Yabancı bir kelimeyi yalnızca “modern” göründüğü için kullanmak, Türkçe karşılık daha açıkken iletişimi zorlaştırabilir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Önce anlatmak istediğim temel anlamı belirledim.\n- [ ] Eş, yakın, zıt ve çağrışımsal anlam ilişkilerini düşündüm.\n- [ ] Deyim, atasözü, terim, ikileme veya pekiştirmeyi yalnız gerektiğinde kullandım.\n- [ ] Seçtiğim söz varlığı unsurunun bağlama ve hedef kitleye uygunluğunu denetledim.\n- [ ] Aynı anlamı farklı bir yapıyla ifade ederken anlamı korudum.\n- [ ] Önceki söz varlığımla yeni öğrendiğim kelimeleri birlikte kullandım.\n- [ ] Uygun Türkçe karşılık varken gereksiz yabancı kelime kullanmadım.\n- [ ] Görsel karşılığı yalnız anlamı destekliyorsa ekledim.\n- [ ] Gereksiz tekrar, aşırı deyim ve yapay anlatımı temizledim.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n020__ty718.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n020__ty718.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n020__ty718.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n020__ty718.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n020__ty718.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n020__ty718.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n020__ty718.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n020__ty718.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n020__ty718.alt":"Anlatılmak istenen anlamın belirlenmesinden eş, yakın, zıt ve çağrışımsal kelimeler ile deyim, atasözü, terim, ikileme ve pekiştirme adaylarının oluşturulmasına; anlam ilişkisi ve bağlam uygunluğu denetiminden zenginleştirilmiş ifadeye ve aşırılık kontrolüne ilerleyen süreç.","tr-g07-turkce-n020__ty718.caption":"Bağlama uygun söz varlığı seçme ve kullanma akışı","tr-g07-turkce-n020__ty718.n1":"Anlatılmak istenen temel anlamı belirle","tr-g07-turkce-n020__ty718.n2":"Kelime, deyim, atasözü, terim, ikileme ve pekiştirme adayları oluştur","tr-g07-turkce-n020__ty718.n3":"Anlam ilişkilerini ve anlam inceliklerini karşılaştır","tr-g07-turkce-n020__ty718.n4":"Bağlama, hedef kitleye ve Türkçe kullanıma uygun olanı seç","tr-g07-turkce-n020__ty718.n5":"Söz varlığını yazıda anlamı güçlendirecek biçimde kullan","tr-g07-turkce-n020__ty718.n6":"Tekrar, yapaylık ve aşırılık kontrolü yap"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-y-7-18-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Söz varlığını zengin kullanmak, bir cümleye olabildiğince çok “süslü” kelime eklemek değildir. Asıl amaç, anlatmak istediğin anlam için en uygun kelimeyi veya söz öbeğini seçmek; aynı düşünceyi farklı söz varlığı unsurlarıyla ifade edebilmek; kelimeleri bağlama uygun kullanmak ve gerektiğinde anlamı destekleyen görsel karşılıklardan yararlanmaktır. Bu konuda önceki söz varlığınla yeni öğrendiğin kelimeleri bilinçli biçimde birleştirmeyi öğreneceksin.\n\nHayat boyu gelişim temasında “motivasyon, öz denetim, kararlılık, yansıtma, zaman yönetimi” gibi kavramları kullanırken anlam inceliklerine dikkat etmelisin. “Çalıştı” kelimesi kimi bağlamda yeterliyken kimi bağlamda “düzenli çalıştı, kararlılıkla sürdürdü, adım adım ilerledi” gibi daha belirgin ifadeler düşünceyi güçlendirebilir.","keyConcepts":"**Söz varlığı:** Bir dildeki kelimeler, kelime grupları, deyimler, atasözleri, kalıp sözler, terimler, ikilemeler ve pekiştirmeler gibi anlam taşıyan unsurların bütünüdür.\n\n**Anlam ilişkisi:** Kelimeler arasındaki eş, yakın, zıt, eş sesli veya çağrışımsal ilişkidir. Seçim yapılırken bu ilişkiler anlamı nasıl değiştirdiğiyle birlikte düşünülür.\n\n**Bağlam:** Bir söz varlığı unsurunun içinde bulunduğu cümle, paragraf, metin ve iletişim durumudur. Aynı kelime farklı bağlamlarda farklı çağrışımlar taşıyabilir.\n\n**Deyim:** Genellikle gerçek anlamından farklı, kalıplaşmış bir anlam taşıyan söz grubudur. “Hevesi kırılmak” buna örnektir.\n\n**Atasözü:** Uzun deneyimlerden doğan, öğüt veya genel yargı bildiren kalıplaşmış sözdür. Yazının amacıyla doğrudan ilgiliyse kullanılır.\n\n**İkileme ve pekiştirme:** Anlamı güçlendiren yapılardır. “Adım adım, yavaş yavaş” ikileme; “sımsıkı, bembeyaz” pekiştirmedir.\n\n**Terim:** Bir bilim, sanat, spor veya meslek alanına özgü belirli anlamlı kelimedir. “Öz değerlendirme” eğitim bağlamında terim işlevi görebilir.\n\n**Görsel karşılık:** Bir kelime veya ifadenin anlamını destekleyen işaret, resim veya emoji gibi ögedir. Görsel, yazının bağlamı ve hedef kitlesi uygunsa kullanılmalıdır.","steps":"1. **Anlatmak istediğin anlamı kesinleştir.** Önce “Ne demek istiyorum?” sorusunu cevapla. Başarıdan mı, çabadan mı, duygudan mı, değişimden mi söz ediyorsun? Anlam belirsizken seçilen etkileyici kelimeler metni netleştirmez.\n\n2. **Aday söz varlığı unsurları oluştur.** Temel kelimenin eş ve yakın anlamlılarını, zıtlarını, çağrıştırdığı kelimeleri; uygun deyim, atasözü, terim, ikileme veya pekiştirmeleri düşün. Örneğin “devam etmek” için “sürdürmek, vazgeçmemek, kararlılıkla ilerlemek” aday olabilir.\n\n3. **Anlam inceliğini karşılaştır.** Eş anlamlı görünen kelimeler her cümlede birbirinin yerini tutmaz. “Hedef” ile “amaç” yakın anlamlıdır; ancak belirli ve ölçülebilir bir sonuçtan söz ederken “hedef” daha uygun olabilir.\n\n4. **Bağlama uygun olanı seç.** Resmî bir raporda çok sayıda deyim kullanmak; kişisel günlükte gereksiz terimlerle yazmak uygun olmayabilir. Hedef kitle ve metin türü seçimi etkiler.\n\n5. **Aynı anlamı farklı biçimlerde ifade et.** Tekrarlanan kelimeyi yalnızca sözlükten başka kelimeyle değiştirme. Cümlenin anlamını koruyarak yapıyı da dönüştür: “Çalışmayı bırakmadı.” → “Güçlüklere rağmen çabasını kararlılıkla sürdürdü.”\n\n6. **Önceki ve yeni söz varlığını birleştir.** Yeni öğrendiğin “öz denetim” kelimesini günlük bir örnekle açıkla: “Telefon bildirimlerini kapatıp çalışma süresine uyması, öz denetim gösterdiğini ortaya koydu.” Böylece terim, bağlam içinde anlam kazanır.\n\n7. **Türkçe karşılığı yeğle.** Dilimizde karşılığı bulunan ve henüz yaygınlaşmamış yabancı kelimeler yerine “geri bildirim, çevrim içi, öz değerlendirme” gibi Türkçe karşılıkları kullan. Seçim, anlatımın doğal olmasını da gözetmelidir.\n\n8. **Görsel karşılığı yalnız işlevliyse kullan.** Dijital bir hedef çizelgesinde tamamlanan görevin yanındaki işaret ilerlemeyi gösterebilir. Ancak görsel, metnin anlamını belirsizleştiriyor veya hedef kitleye uymuyorsa kullanılmamalıdır.\n\n9. **Aşırılık ve tekrar denetimi yap.** Aynı paragrafta art arda deyim, atasözü ve pekiştirme kullanmak anlatımı yapaylaştırabilir. Her söz varlığı unsurunun metne hangi anlam katkısını yaptığını kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, anlatılmak istenen anlamdan başlayıp aday kelime ve kalıp sözlere, anlam ilişkisi ile bağlam denetimine, zenginleştirilmiş ifadeye ve son tekrar-aşırılık kontrolüne ulaşır. Görselin öğretim işlevi, güçlü söz varlığı kullanımının “çok kelime” değil, “doğru anlam için uygun seçim” olduğunu göstermektir.","workedExamples":["**İlk cümle:** “Mert çok çalıştı ve başarılı oldu.”\n\nAmaç, Mert’in başarısının tesadüf değil, düzenli ve kararlı bir sürecin sonucu olduğunu daha açık anlatmaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Temel anlam belirlenir:** Çaba, süreklilik ve sonuç ilişkisi anlatılacaktır.\n2. **Aday sözler çıkarılır:** “Düzenli, kararlı, adım adım, sürdürmek, hedefe ulaşmak.”\n3. **Bağlam denetlenir:** “Canla başla” deyimi güçlü bir çabayı anlatabilir; fakat kısa bilgilendirici paragrafta “kararlılıkla” daha ölçülü ve açıktır.\n4. **Cümle dönüştürülür:** “Mert, çalışma planını düzenli uygulayıp eksiklerini adım adım giderdiği için hedefine ulaştı.”\n5. **Katkı açıklanır:** “Adım adım” süreçteki aşamalılığı, “hedefine ulaştı” belirli sonucu, “düzenli uygulayıp” ise başarının dayandığı davranışı görünür kılmıştır.\n6. **Aşırılık kontrol edilir:** Cümleye ayrıca bir atasözü ve iki deyim eklemek gerekli değildir; mevcut söz varlığı anlamı yeterince zenginleştirmiştir.","**Paragraf taslağı:** “Ece motivasyonunu kaybetti. Sonra motivasyonunu yeniden buldu. Motivasyonu gelince çalıştı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Sorun belirlenir:** “Motivasyon” kelimesi üç kez tekrarlanmış, değişimin nasıl gerçekleştiği açıklanmamıştır.\n2. **Anlam ilişkileri düşünülür:** “İstek, heves, çalışma isteği” yakın anlamlı adaylardır; “hevesi kırılmak” deyimi isteğin azalmasını anlatabilir.\n3. **Yeni terim bağlama eklenir:** “Küçük hedef” ve “öz denetim” kavramları değişimi açıklamak için kullanılabilir.\n4. **Paragraf yeniden yazılır:** “Projenin uzunluğu Ece’nin önce hevesini kırdı. Çalışmayı ‘kaynak bulma, taslak hazırlama ve düzenleme’ diye küçük hedeflere ayırınca ilk adımı atabildi. Telefon bildirimlerini kapatıp belirlediği süreye uyması da öz denetimini güçlendirdi; böylece çalışma isteğini yeniden kazandı.”\n5. **Bağlam uygunluğu denetlenir:** Deyim, terim ve günlük ifadeler aynı paragrafta birbirini açıklayacak biçimde kullanılmıştır. “Motivasyon” kelimesini yalnızca eş anlamlılarla değiştirmek yerine değişimin süreci gösterilmiştir.\n6. **Türkçe karşılık kontrol edilir:** “Notification” yerine “bildirim”, “online plan” yerine gerekirse “çevrim içi plan” kullanılır."],"commonMistakes":"Söz varlığını zenginleştirmeyi, sözlükten en uzun kelimeyi seçmek sanmak anlatımı yapaylaştırır. Eş veya yakın anlamlı kelimeleri bağlama bakmadan birbirinin yerine kullanmak anlamı bozabilir. Deyim ve atasözlerini kalıplaşmış biçimlerini değiştirerek yazmak, aynı paragrafta çok sayıda söz sanatını üst üste kullanmak ve yeni öğrenilen terimi açıklamadan bırakmak da yaygın hatalardır. Yabancı bir kelimeyi yalnızca “modern” göründüğü için kullanmak, Türkçe karşılık daha açıkken iletişimi zorlaştırabilir.","selfCheck":["[ ] Önce anlatmak istediğim temel anlamı belirledim.","[ ] Eş, yakın, zıt ve çağrışımsal anlam ilişkilerini düşündüm.","[ ] Deyim, atasözü, terim, ikileme veya pekiştirmeyi yalnız gerektiğinde kullandım.","[ ] Seçtiğim söz varlığı unsurunun bağlama ve hedef kitleye uygunluğunu denetledim.","[ ] Aynı anlamı farklı bir yapıyla ifade ederken anlamı korudum.","[ ] Önceki söz varlığımla yeni öğrendiğim kelimeleri birlikte kullandım.","[ ] Uygun Türkçe karşılık varken gereksiz yabancı kelime kullanmadım.","[ ] Görsel karşılığı yalnız anlamı destekliyorsa ekledim.","[ ] Gereksiz tekrar, aşırı deyim ve yapay anlatımı temizledim.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme: T.Y.7.18","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2fcf28123e9ffe5ce4abc0adae43224d088c62d308b69ac7f982ccac0d89be57","reviewDecisionSha256":"f0573731fcd298c5439e597a7e01871922b0d874d15b72369895222774350ebd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2fcf28123e9ffe5ce4abc0adae43224d088c62d308b69ac7f982ccac0d89be57","reviewedHash":"sha256:2fcf28123e9ffe5ce4abc0adae43224d088c62d308b69ac7f982ccac0d89be57","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f0573731fcd298c5439e597a7e01871922b0d874d15b72369895222774350ebd; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n020","contentProjectionSha256":"2fcf28123e9ffe5ce4abc0adae43224d088c62d308b69ac7f982ccac0d89be57","reviewDecisionSha256":"f0573731fcd298c5439e597a7e01871922b0d874d15b72369895222774350ebd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n021","noteId":"tr.g07.turkce.n021","noteKey":"tr.g07.turkce.n021","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-2","title":"Yazma strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.Y.7.2","objective":"T.Y.7.2","objectives":["T.Y.7.2"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nAynı yazma yolu her görev için uygun değildir. Bir arkadaşınla ortak dijital metin oluşturmak, eleştirel bir paragraf yazmak ve bir metni özetlemek farklı seçimler gerektirir. Bu konuda yazma şekli, amaç, bağlam, süre ve olanakları analiz ederek uygun stratejileri; ardından işe yarayacak yöntem ve teknikleri seçmeyi, seçimin işe yarayıp yaramadığını süreç içinde izlemeyi ve gerektiğinde değiştirmeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta planlama, metin oluşturma, gözden geçirme ve paylaşma gibi bilişsel stratejileri bilinçli kullanman; kendi yazma sürecini izlemen beklenir. Not alma, özet çıkarma, eleştirel yazma, yaratıcı yazma, serbest yazma ve metin tamamlama gibi yöntemlerden göreve uygun olanı seçebilirsin. Hayat boyu gelişim temasında seçimlerini bağımsızlaştırmak, “Öğretmen hangi yöntemi söyledi?” sorusundan “Bu görev için hangi yöntem neden uygun?” sorusuna geçmektir.\n\n## Temel kavramlar\n**Yazma stratejisi:** Yazma sürecini yöneten genel zihinsel plandır. Planlama, taslak oluşturma, gözden geçirme, düzenleme, paylaşma ve üst bilişsel izleme buna girer.\n\n**Yöntem ve teknik:** Metni üretirken kullanılan daha somut çalışma yoludur. Not alma, özet çıkarma, eleştirel yazma, yaratıcı yazma, serbest yazma, metin tamamlama, kelime-kavram havuzundan seçerek yazma ve grupla yazma örnek verilebilir.\n\n**Etkileşimli yazma:** Başkalarının iletilerine cevap verme veya ortak bir metni birlikte oluşturma gibi karşılıklı yazmadır.\n\n**Etkileşimsiz yazma:** Yazarın bir metni tek başına oluşturduğu üretimdir; okuyucu sonradan metinle karşılaşır.\n\n**Faaliyet analizi:** Görevin amacı, hedef kitlesi, süresi, ortamı, kaynakları ve beklenen ürününün incelenmesidir.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Seçilen strateji ve yöntemin işe yarayıp yaramadığını yazma sırasında kontrol etmektir.\n\n**Kademeli sorumluluk devri:** Bir strateji veya yöntemin önce örnek üzerinden görülmesi, sonra destekle uygulanması ve sonunda bağımsız kullanılmasına dayanan öğrenme sürecidir. Yedinci sınıfta eleştirel yazma çalışmaları bu anlayışla geliştirilebilir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Görevin ürününü belirle.** Paragraf mı, e-posta mı, ortak rapor mu, yaratıcı metin mi yazılacak? Ürün biçimi, seçimlerin ilk sınırını oluşturur.\n\n2. **Yazma şeklini belirle.** Metin karşılıklı etkileşim içinde mi oluşacak, yoksa tek yazar tarafından mı hazırlanacak? Ortak bir belge için grupla yazma; bireysel bir değerlendirme için eleştirel yazma daha uygun olabilir.\n\n3. **Amaç, bağlam ve hedef kitleyi analiz et.** Bilgilendirme amacı not alma ve özetlemeyi; bir görüşü inceleme amacı eleştirel yazmayı; özgün bir durum oluşturma amacı yaratıcı yazmayı öne çıkarabilir. Ancak yöntem adı tek başına karar değildir; bağlam ve hedef kitle de dikkate alınır.\n\n4. **Süre ve olanakları incele.** On dakikalık bir görevde ayrıntılı araştırma yerine kısa plan ve anahtar kelimeler kullanılabilir. Dijital ortak belge varsa grupla yazma ve eş zamanlı düzenleme yapılabilir. Kaynak metin varsa not alma veya özet çıkarma işlevsel olabilir.\n\n5. **Bilişsel stratejiyi seç.** Çoğu yazmada planlama, metin oluşturma, gözden geçirme ve paylaşma birlikte kullanılır; fakat ağırlıkları değişebilir. Kısa bir mesajda plan çok kısa, bir raporda ayrıntılı olabilir.\n\n6. **Yöntem veya tekniği seç ve gerekçelendir.** “Eleştirel yazmayı seçtim; çünkü bir görüşün güçlü ve zayıf yanlarını kanıta göre incelemem gerekiyor.” gibi bir gerekçe kur. Seçim, yalnızca sevdiğin yönteme değil, görevin ihtiyacına dayanmalıdır.\n\n7. **Uygulamayı izle.** Seçtiğin yöntem metni ilerletmiyorsa nedenini belirle. Örneğin serbest yazma çok fikir üretmiş fakat metni dağıtmışsa anahtar fikirleri sınıflandırıp planlama stratejisine geri dön.\n\n8. **Gerektiğinde seçimini düzenle.** Strateji değiştirmek başarısızlık değildir. Üst bilişsel izleme, yöntemi amaç doğrultusunda ayarlamaktır. Not alma ile başlayan süreç daha sonra özet çıkarma veya eleştirel yazmaya dönüşebilir.\n\n9. **Önceki öğrenmeleri kullan.** Daha önce öğrendiğin planlama, taslak oluşturma ve gözden geçirme stratejilerini yeni yönteme ekle. Yeni bir yöntem, eski stratejileri bırakmak anlamına gelmez.\n\nAşağıdaki görseli incele. Karar akışı; yazma görevinin amacını, etkileşim biçimini, süre ve ortamını inceleyerek strateji ile yöntem seçimine ulaşmayı ve üst bilişsel izleme sonucunda gerektiğinde seçime geri dönmeyi gösterir. Görsel, seçimlerin rastgele değil, görev özelliklerinden çıkarılan gerekçelere dayandığını öğretir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n**Görev:** “Başarı yalnızca yeteneğe bağlıdır.” görüşünü yirmi beş dakikada eleştiren bir paragraf yazılacaktır. Bir kısa kaynak metin verilmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Faaliyet analizi yapılır:** Ürün tek paragraftır, amaç bir görüşü kanıtlara göre incelemektir, süre sınırlıdır ve kaynak metin vardır.\n2. **Yazma şekli belirlenir:** Etkileşimsiz bireysel yazmadır.\n3. **Stratejiler seçilir:** Beş dakika planlama, on iki dakika taslak oluşturma, sekiz dakika gözden geçirme ve düzenleme.\n4. **Yöntem seçilir:** Eleştirel yazma temel yöntemdir; çünkü görüşün geçerliliği sorgulanacaktır. Kaynak metindeki önemli bilgileri yakalamak için not alma tekniği destekleyici olarak kullanılır.\n5. **Plan kurulur:** Görüş → eksik yön → düzenli çalışmanın rolü → örnek/kanıt → sonuç.\n6. **Üst bilişsel izleme yapılır:** Taslak yalnızca “Katılmıyorum.” cümlesine dayanıyorsa eleştirel yazma gerçekleşmemiştir. Kaynak notlarından bir gerekçe eklenir ve karşı görüş adil biçimde ifade edilir.\n7. **Seçim gerekçelendirilir:** Serbest yazma başlangıçta fikir üretebilirdi; ancak sınırlı sürede kanıta dayalı ve düzenli paragraf için eleştirel yazma ile not alma daha işlevseldir.\n\n### Örnek 2:\n**Görev:** Dört öğrenci, “Motivasyonu koruma yolları” hakkında okul panosu için ortak bir dijital metin hazırlayacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Faaliyet analizi yapılır:** Metin ortak oluşturulacak, dijital ortam kullanılacak, hedef kitle okul öğrencileridir.\n2. **Yazma şekli belirlenir:** Etkileşimli ve iş birlikli yazmadır.\n3. **Yöntem seçilir:** Grupla yazma ana yöntemdir. Başlangıçta kelime ve kavram havuzundan seçerek yazma tekniği kullanılır: “hedef, küçük adım, öz denetim, mola, destek, geri bildirim”.\n4. **Strateji planlanır:** Görev paylaşımı yapılır; bir öğrenci giriş, iki öğrenci örnekler, bir öğrenci sonuç taslağını yazar. Ardından grup birlikte gözden geçirir ve paylaşır.\n5. **Süreç izlenir:** Paragrafların farklı üsluplarda olduğu fark edilirse ortak bir dil ölçütü belirlenir ve cümleler düzenlenir.\n6. **Yöntem uyarlanır:** Fikirlerin tekrar ettiği görülürse kavramlar “hedef belirleme, çalışma ortamı, dinlenme, destek alma” başlıkları altında sınıflandırılır.\n7. **Sonuç değerlendirilir:** Grupla yazma, herkesin aynı metne katkı sağlamasını; kavram havuzu ise konu dışına çıkmadan farklı fikirler üretmeyi sağlamıştır.\n\n## Sık yapılan hata\nStrateji ile yöntemi aynı şey sanmak yaygın bir hatadır. “Yaratıcı yazma” bir yöntem olabilir; fakat yaratıcı metin de planlanmalı, taslaklaştırılmalı ve gözden geçirilmelidir. Her görevde sevilen tek yöntemi kullanmak, seçimi yönetmek değildir. Ayrıca çok sayıda yöntemi aynı anda kullanmak metni otomatik olarak güçlendirmez; her seçimin belirli bir işlevi olmalıdır. Seçilen yol işe yaramadığı hâlde sırf başlangıçta karar verildi diye değiştirmemek de üst bilişsel izlemeye aykırıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Yazacağım ürünün biçimini ve yazma şeklini belirledim.\n- [ ] Amaç, bağlam, hedef kitle, süre ve olanakları analiz ettim.\n- [ ] Planlama, metin oluşturma, gözden geçirme ve paylaşma stratejilerinden uygun olanları seçtim.\n- [ ] Yöntem veya tekniğimi görevin ihtiyacına göre belirledim.\n- [ ] Seçimimin neden uygun olduğunu açıklayabiliyorum.\n- [ ] Önceki sınıflarda öğrendiğim stratejileri yeni görevde kullandım.\n- [ ] Süreçte seçimin işe yarayıp yaramadığını izledim.\n- [ ] Gerektiğinde strateji veya yöntemimi gerekçeli biçimde değiştirdim.\n- [ ] Son üründe yöntemin amaca gerçekten hizmet edip etmediğini değerlendirdim.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n021__ty72.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n021__ty72.caption","direction":"TB","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n021__ty72.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n021__ty72.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n021__ty72.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n021__ty72.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n021__ty72.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n021__ty72.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"},{"from":"n6","to":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n021__ty72.e1"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n021__ty72.alt":"Yazma görevini çözümleme, etkileşimli veya etkileşimsiz yazma biçimini belirleme, amaç-hedef kitle-süre-ortam koşullarını inceleme, bilişsel strateji ve yöntem seçme, üst bilişsel izlemeyle gerekirse seçimi değiştirme basamaklarından oluşan karar akışı.","tr-g07-turkce-n021__ty72.caption":"Yazma stratejisi ve yöntemi seçme karar akışı","tr-g07-turkce-n021__ty72.n1":"Yazma görevini ve beklenen ürünü çözümle","tr-g07-turkce-n021__ty72.n2":"Etkileşimli veya etkileşimsiz yazma biçimini belirle","tr-g07-turkce-n021__ty72.n3":"Amaç, hedef kitle, süre, bağlam ve ortamı incele","tr-g07-turkce-n021__ty72.n4":"Planlama, metin oluşturma, gözden geçirme ve paylaşma stratejilerini seç","tr-g07-turkce-n021__ty72.n5":"Göreve uygun yöntem ve tekniği seçip gerekçelendir","tr-g07-turkce-n021__ty72.n6":"Üst bilişsel izleme yap ve gerekirse seçimi düzenle","tr-g07-turkce-n021__ty72.e1":"uygun değilse yeniden seç"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-y-7-2-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Aynı yazma yolu her görev için uygun değildir. Bir arkadaşınla ortak dijital metin oluşturmak, eleştirel bir paragraf yazmak ve bir metni özetlemek farklı seçimler gerektirir. Bu konuda yazma şekli, amaç, bağlam, süre ve olanakları analiz ederek uygun stratejileri; ardından işe yarayacak yöntem ve teknikleri seçmeyi, seçimin işe yarayıp yaramadığını süreç içinde izlemeyi ve gerektiğinde değiştirmeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta planlama, metin oluşturma, gözden geçirme ve paylaşma gibi bilişsel stratejileri bilinçli kullanman; kendi yazma sürecini izlemen beklenir. Not alma, özet çıkarma, eleştirel yazma, yaratıcı yazma, serbest yazma ve metin tamamlama gibi yöntemlerden göreve uygun olanı seçebilirsin. Hayat boyu gelişim temasında seçimlerini bağımsızlaştırmak, “Öğretmen hangi yöntemi söyledi?” sorusundan “Bu görev için hangi yöntem neden uygun?” sorusuna geçmektir.","keyConcepts":"**Yazma stratejisi:** Yazma sürecini yöneten genel zihinsel plandır. Planlama, taslak oluşturma, gözden geçirme, düzenleme, paylaşma ve üst bilişsel izleme buna girer.\n\n**Yöntem ve teknik:** Metni üretirken kullanılan daha somut çalışma yoludur. Not alma, özet çıkarma, eleştirel yazma, yaratıcı yazma, serbest yazma, metin tamamlama, kelime-kavram havuzundan seçerek yazma ve grupla yazma örnek verilebilir.\n\n**Etkileşimli yazma:** Başkalarının iletilerine cevap verme veya ortak bir metni birlikte oluşturma gibi karşılıklı yazmadır.\n\n**Etkileşimsiz yazma:** Yazarın bir metni tek başına oluşturduğu üretimdir; okuyucu sonradan metinle karşılaşır.\n\n**Faaliyet analizi:** Görevin amacı, hedef kitlesi, süresi, ortamı, kaynakları ve beklenen ürününün incelenmesidir.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Seçilen strateji ve yöntemin işe yarayıp yaramadığını yazma sırasında kontrol etmektir.\n\n**Kademeli sorumluluk devri:** Bir strateji veya yöntemin önce örnek üzerinden görülmesi, sonra destekle uygulanması ve sonunda bağımsız kullanılmasına dayanan öğrenme sürecidir. Yedinci sınıfta eleştirel yazma çalışmaları bu anlayışla geliştirilebilir.","steps":"1. **Görevin ürününü belirle.** Paragraf mı, e-posta mı, ortak rapor mu, yaratıcı metin mi yazılacak? Ürün biçimi, seçimlerin ilk sınırını oluşturur.\n\n2. **Yazma şeklini belirle.** Metin karşılıklı etkileşim içinde mi oluşacak, yoksa tek yazar tarafından mı hazırlanacak? Ortak bir belge için grupla yazma; bireysel bir değerlendirme için eleştirel yazma daha uygun olabilir.\n\n3. **Amaç, bağlam ve hedef kitleyi analiz et.** Bilgilendirme amacı not alma ve özetlemeyi; bir görüşü inceleme amacı eleştirel yazmayı; özgün bir durum oluşturma amacı yaratıcı yazmayı öne çıkarabilir. Ancak yöntem adı tek başına karar değildir; bağlam ve hedef kitle de dikkate alınır.\n\n4. **Süre ve olanakları incele.** On dakikalık bir görevde ayrıntılı araştırma yerine kısa plan ve anahtar kelimeler kullanılabilir. Dijital ortak belge varsa grupla yazma ve eş zamanlı düzenleme yapılabilir. Kaynak metin varsa not alma veya özet çıkarma işlevsel olabilir.\n\n5. **Bilişsel stratejiyi seç.** Çoğu yazmada planlama, metin oluşturma, gözden geçirme ve paylaşma birlikte kullanılır; fakat ağırlıkları değişebilir. Kısa bir mesajda plan çok kısa, bir raporda ayrıntılı olabilir.\n\n6. **Yöntem veya tekniği seç ve gerekçelendir.** “Eleştirel yazmayı seçtim; çünkü bir görüşün güçlü ve zayıf yanlarını kanıta göre incelemem gerekiyor.” gibi bir gerekçe kur. Seçim, yalnızca sevdiğin yönteme değil, görevin ihtiyacına dayanmalıdır.\n\n7. **Uygulamayı izle.** Seçtiğin yöntem metni ilerletmiyorsa nedenini belirle. Örneğin serbest yazma çok fikir üretmiş fakat metni dağıtmışsa anahtar fikirleri sınıflandırıp planlama stratejisine geri dön.\n\n8. **Gerektiğinde seçimini düzenle.** Strateji değiştirmek başarısızlık değildir. Üst bilişsel izleme, yöntemi amaç doğrultusunda ayarlamaktır. Not alma ile başlayan süreç daha sonra özet çıkarma veya eleştirel yazmaya dönüşebilir.\n\n9. **Önceki öğrenmeleri kullan.** Daha önce öğrendiğin planlama, taslak oluşturma ve gözden geçirme stratejilerini yeni yönteme ekle. Yeni bir yöntem, eski stratejileri bırakmak anlamına gelmez.\n\nAşağıdaki görseli incele. Karar akışı; yazma görevinin amacını, etkileşim biçimini, süre ve ortamını inceleyerek strateji ile yöntem seçimine ulaşmayı ve üst bilişsel izleme sonucunda gerektiğinde seçime geri dönmeyi gösterir. Görsel, seçimlerin rastgele değil, görev özelliklerinden çıkarılan gerekçelere dayandığını öğretir.","workedExamples":["**Görev:** “Başarı yalnızca yeteneğe bağlıdır.” görüşünü yirmi beş dakikada eleştiren bir paragraf yazılacaktır. Bir kısa kaynak metin verilmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Faaliyet analizi yapılır:** Ürün tek paragraftır, amaç bir görüşü kanıtlara göre incelemektir, süre sınırlıdır ve kaynak metin vardır.\n2. **Yazma şekli belirlenir:** Etkileşimsiz bireysel yazmadır.\n3. **Stratejiler seçilir:** Beş dakika planlama, on iki dakika taslak oluşturma, sekiz dakika gözden geçirme ve düzenleme.\n4. **Yöntem seçilir:** Eleştirel yazma temel yöntemdir; çünkü görüşün geçerliliği sorgulanacaktır. Kaynak metindeki önemli bilgileri yakalamak için not alma tekniği destekleyici olarak kullanılır.\n5. **Plan kurulur:** Görüş → eksik yön → düzenli çalışmanın rolü → örnek/kanıt → sonuç.\n6. **Üst bilişsel izleme yapılır:** Taslak yalnızca “Katılmıyorum.” cümlesine dayanıyorsa eleştirel yazma gerçekleşmemiştir. Kaynak notlarından bir gerekçe eklenir ve karşı görüş adil biçimde ifade edilir.\n7. **Seçim gerekçelendirilir:** Serbest yazma başlangıçta fikir üretebilirdi; ancak sınırlı sürede kanıta dayalı ve düzenli paragraf için eleştirel yazma ile not alma daha işlevseldir.","**Görev:** Dört öğrenci, “Motivasyonu koruma yolları” hakkında okul panosu için ortak bir dijital metin hazırlayacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Faaliyet analizi yapılır:** Metin ortak oluşturulacak, dijital ortam kullanılacak, hedef kitle okul öğrencileridir.\n2. **Yazma şekli belirlenir:** Etkileşimli ve iş birlikli yazmadır.\n3. **Yöntem seçilir:** Grupla yazma ana yöntemdir. Başlangıçta kelime ve kavram havuzundan seçerek yazma tekniği kullanılır: “hedef, küçük adım, öz denetim, mola, destek, geri bildirim”.\n4. **Strateji planlanır:** Görev paylaşımı yapılır; bir öğrenci giriş, iki öğrenci örnekler, bir öğrenci sonuç taslağını yazar. Ardından grup birlikte gözden geçirir ve paylaşır.\n5. **Süreç izlenir:** Paragrafların farklı üsluplarda olduğu fark edilirse ortak bir dil ölçütü belirlenir ve cümleler düzenlenir.\n6. **Yöntem uyarlanır:** Fikirlerin tekrar ettiği görülürse kavramlar “hedef belirleme, çalışma ortamı, dinlenme, destek alma” başlıkları altında sınıflandırılır.\n7. **Sonuç değerlendirilir:** Grupla yazma, herkesin aynı metne katkı sağlamasını; kavram havuzu ise konu dışına çıkmadan farklı fikirler üretmeyi sağlamıştır."],"commonMistakes":"Strateji ile yöntemi aynı şey sanmak yaygın bir hatadır. “Yaratıcı yazma” bir yöntem olabilir; fakat yaratıcı metin de planlanmalı, taslaklaştırılmalı ve gözden geçirilmelidir. Her görevde sevilen tek yöntemi kullanmak, seçimi yönetmek değildir. Ayrıca çok sayıda yöntemi aynı anda kullanmak metni otomatik olarak güçlendirmez; her seçimin belirli bir işlevi olmalıdır. Seçilen yol işe yaramadığı hâlde sırf başlangıçta karar verildi diye değiştirmemek de üst bilişsel izlemeye aykırıdır.","selfCheck":["[ ] Yazacağım ürünün biçimini ve yazma şeklini belirledim.","[ ] Amaç, bağlam, hedef kitle, süre ve olanakları analiz ettim.","[ ] Planlama, metin oluşturma, gözden geçirme ve paylaşma stratejilerinden uygun olanları seçtim.","[ ] Yöntem veya tekniğimi görevin ihtiyacına göre belirledim.","[ ] Seçimimin neden uygun olduğunu açıklayabiliyorum.","[ ] Önceki sınıflarda öğrendiğim stratejileri yeni görevde kullandım.","[ ] Süreçte seçimin işe yarayıp yaramadığını izledim.","[ ] Gerektiğinde strateji veya yöntemimi gerekçeli biçimde değiştirdim.","[ ] Son üründe yöntemin amaca gerçekten hizmet edip etmediğini değerlendirdim.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazma strateji, yöntem ve tekniklerine yönelik seçimlerini yönetebilme: T.Y.7.2","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1c529e6d08eb8c4f4b59011c481b666a1657c8e534d0bb6c2a09071616b58899","reviewDecisionSha256":"47b9fe75570a6491df20dab45fd95a48344dfec4254d6bb9a5ad4091a5d7ff54","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1c529e6d08eb8c4f4b59011c481b666a1657c8e534d0bb6c2a09071616b58899","reviewedHash":"sha256:1c529e6d08eb8c4f4b59011c481b666a1657c8e534d0bb6c2a09071616b58899","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:47b9fe75570a6491df20dab45fd95a48344dfec4254d6bb9a5ad4091a5d7ff54; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n021","contentProjectionSha256":"1c529e6d08eb8c4f4b59011c481b666a1657c8e534d0bb6c2a09071616b58899","reviewDecisionSha256":"47b9fe75570a6491df20dab45fd95a48344dfec4254d6bb9a5ad4091a5d7ff54","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n022","noteId":"tr.g07.turkce.n022","noteKey":"tr.g07.turkce.n022","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-21","title":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nYazım kuralları kelimelerin doğru biçimini, noktalama işaretleri ise cümle içindeki anlam ilişkilerini görünür kılar. Bu konuda yedinci sınıf düzeyinde pekiştirmeli kelimeler ile ikilemelerin yazımını uygulamayı; noktalı virgül, tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayraç gibi işaretlerin yaygın işlevlerini kullanmayı; tema kapsamında üç noktanın eksik bırakılan cevap ve pekiştirilen seslenme gibi işlevlerini fark etmeyi öğreneceksin. Önceki sınıflarda öğrendiğin kurallar da bütün yazma çalışmalarında geçerliliğini sürdürür.\n\nDoğru yazım ve noktalama yalnızca “hata yapmamak” için değildir. “Hedefler, süreler, sonuçlar; planın izlenmesini kolaylaştırır.” cümlesindeki noktalı virgül, özne bölümünü yüklemden ayırarak cümlenin yapısını belirginleştirir. “Adım adım” ifadesinin ayrı yazılması ise ikilemeyi doğru gösterir. İşaretin veya yazım biçiminin işlevini anlamak, kuralı yeni cümlelere uygulamanı sağlar.\n\n## Temel kavramlar\n**Yazım kuralı:** Kelime ve eklerin standart yazılışını düzenleyen kuraldır.\n\n**İkileme:** Anlamı güçlendirmek, çoğaltmak veya süreklilik vermek için iki kelimenin birlikte kullanılmasıdır. İkilemeler ayrı yazılır: “adım adım, yavaş yavaş, doğru dürüst”.\n\n**Pekiştirmeli kelime:** Bir niteliği güçlendiren yapıdır ve bitişik yazılır: “sımsıkı, büsbütün, tertemiz”.\n\n**Noktalı virgül (;):** Virgülle ayrılmış grupları birbirinden ayırabilir; ögelerinde virgül bulunan sıralı cümleleri ayırabilir; ikiden fazla eş görevli unsurdan oluşan özne bölümünü cümlenin geri kalanından belirginleştirebilir.\n\n**Tırnak işareti (“ ”):** Başkasından veya bir metinden doğrudan aktarılan sözleri, özel olarak belirtilmek istenen ifadeleri gösterebilir.\n\n**Yay ayraç ( ):** Cümlede açıklayıcı, ek bilgi veren bir bölümü gösterebilir.\n\n**Köşeli ayraç [ ]:** Özellikle alıntı içinde açıklama veya tamamlayıcı bilgi eklemek için kullanılabilir.\n\n**Üç nokta (…):** Tamamlanmamış sözleri, duraksamayı veya karşılıklı konuşmada eksik bırakılan cevabı gösterebilir; bazı ünlem ve seslenmelerde anlatımın duygusunu pekiştirebilir.\n\n**İşlev:** Bir yazım biçiminin veya noktalama işaretinin cümlede yaptığı anlam ve düzenleme görevidir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Önce anlamı ve cümle yapısını belirle.** Noktalama işareti tahminle konmaz. Cümlede hangi ögelerin aynı grupta olduğunu, nerede doğrudan alıntı bulunduğunu ve sözün tamamlanıp tamamlanmadığını anlamalısın.\n\n2. **İkileme ile pekiştirmeyi ayır.** “Adım adım ilerlemek” iki kelimenin birlikte kurduğu ikilemedir ve ayrı yazılır. “Sımsıkı tutmak” tek bir pekiştirmeli kelimedir ve bitişik yazılır. Kelimeleri yalnız kulağa göre birleştirme veya ayırma.\n\n3. **Noktalı virgülü grupları ayırmak için kullan.** “Deftere hedefler, süreler, sonuçlar; dosyaya öz değerlendirmeler, geri bildirimler yazdı.” cümlesinde her iki bölüm kendi içinde virgül içerir. Noktalı virgül iki büyük grubu ayırır.\n\n4. **Noktalı virgülle özne sınırını belirginleştir.** “Düzenli çalışanlar, plan yapanlar, süresini izleyenler; görevlerini daha bilinçli tamamlar.” cümlesinde üç eş görevli unsur özneyi oluşturur. Noktalı virgül, bu uzun özne grubunu yüklem bölümünden ayırır.\n\n5. **Doğrudan sözü tırnak içine al.** Öğretmenin doğrudan sözü, **Öğretmen, “Planını küçük adımlara ayır.” dedi.** örneğinde tırnakla sınırlandırılmıştır.\n\n6. **Ek açıklamayı uygun ayraçla göster.** “Öz yansıtma (kişinin kendi sürecini incelemesi) gelişimi destekler.” cümlesinde yay ayraç içindeki bölüm açıklamadır. Alıntının içine sonradan açıklama ekleniyorsa köşeli ayraç kullanılabilir: “Bu yöntem [yani görevi küçük adımlara ayırma] çalışmaya başlamayı kolaylaştırdı.”\n\n7. **Üç noktayı eksiklik veya duraksama işleviyle kullan.** “— Neden planını tamamlayamadın? — Şey… Zamanı doğru ayarlayamadım.” konuşmasında üç nokta, cevaptaki duraksamayı gösterir. Üç noktayı her cümlenin sonuna duygulu görünmesi için eklemek doğru değildir.\n\n8. **Önceki kuralları da denetle.** Büyük harf, sayı, de/da, ki, mi, kısaltma ve kesme işareti gibi önceki sınıf düzeylerinde öğrenilen kurallar yeni yazılarda uygulanmaya devam eder.\n\n9. **Düzeltmenin anlam etkisini açıkla.** Bir işareti yalnız “kural böyle” diye değil, cümlenin hangi bölümünü ayırdığını, alıntıyı nasıl gösterdiğini veya duraksamayı nasıl belirttiğini açıklayabiliyorsan kuralı gerçekten anlamışsındır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, hayat boyu gelişim temasından cümlelerdeki hatalı yazım ve noktalama kullanımını düzeltilmiş biçim, uygulanan kural ve anlam etkisiyle karşılaştırır. Öğretim işlevi, her düzeltmenin yalnız biçimi değil, okurun cümledeki grup, alıntı, vurgu veya duraksamayı nasıl algıladığını da değiştirdiğini göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n**Hatalı taslak:** “Ece hedeflerine adımadım ilerledi. Pazartesi hedefini, salı süresini, çarşamba sonucunu yazdı, perşembe notlarını, cuma geri bildirimlerini dosyaladı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Yazım hatası belirlenir:** “Adımadım” bir ikilemedir; iki kelime ayrı yazılmalıdır: “adım adım”.\n2. **Cümle yapısı incelenir:** İkinci cümlede iki sıralı bölüm vardır ve her bölüm kendi içinde virgüllerle ayrılmış ögeler taşır.\n3. **Noktalı virgülün işlevi seçilir:** İki büyük cümle bölümünü birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.\n4. **Düzeltilmiş metin yazılır:** “Ece hedeflerine adım adım ilerledi. Pazartesi hedefini, salı süresini, çarşamba sonucunu yazdı; perşembe notlarını, cuma geri bildirimlerini dosyaladı.”\n5. **Anlam etkisi açıklanır:** İkilemenin sınırları doğru gösterilmiş, noktalı virgül de haftanın iki ayrı işlem grubunu birbirine karışmadan okumayı sağlamıştır.\n\n### Örnek 2:\n**Hatalı taslak:** “Öğretmeni planını küçük adımlara ayır dedi. — Neden başlamadın. — Bilmiyorum, belki görev gözümde büyüdü.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Doğrudan aktarım belirlenir:** Öğretmenin sözü tırnak içine alınmalıdır.\n2. **Aktarılan cümlenin işareti düzenlenir:** Emir anlamındaki doğrudan söz noktayla tamamlanır: “Planını küçük adımlara ayır.”\n3. **Soru cümlesi düzeltilir:** “Neden başlamadın?” soru işaretiyle bitmelidir.\n4. **Duraksama belirlenir:** “Bilmiyorum”dan sonra konuşanın tereddüt ederek eksik bıraktığı bölüm üç noktayla gösterilebilir.\n5. **Düzeltilmiş metin yazılır:** Öğretmeni, “Planını küçük adımlara ayır.” dedi. Ardından konuşma şöyle sürer: — Neden başlamadın? — Bilmiyorum… Belki görev gözümde büyüdü.\n6. **Anlam etkisi açıklanır:** Tırnak, aktarılan sözün sınırını; soru işareti, cümlenin soru olduğunu; üç nokta ise cevap veren kişinin duraksamasını görünür kılmıştır.\n\n## Sık yapılan hata\nNoktalama işaretlerini nefes alınan her yere koymak doğru değildir; işaret, cümlenin anlam ve yapı ilişkisine göre seçilir. Noktalı virgülü virgülün “daha güçlüsü” sanıp rastgele kullanmak, tırnak içindeki sözün sınırlarını yanlış belirlemek ve üç noktayı duygulu görünen her cümlenin sonuna eklemek yaygın hatalardır. İkilemeleri bitişik, pekiştirmeli kelimeleri ayrı yazmak da anlam birimlerinin standart yazılışını bozar. Düzeltme programının önerisini nedenini düşünmeden kabul etmek ise yeni bir hata oluşturabilir; son karar bağlam ve kurala göre verilmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] İkilemeleri ayrı, pekiştirmeli kelimeleri bitişik yazdım.\n- [ ] Noktalı virgülü virgüllü grupları veya uygun cümle bölümlerini ayırmak için kullandım.\n- [ ] Uzun ve virgüllü özne grubunun sınırını gerektiğinde belirginleştirdim.\n- [ ] Doğrudan aktarılan sözü tırnak işaretiyle gösterdim.\n- [ ] Açıklayıcı ek bilgide yay ayraç, alıntı içindeki ek açıklamada köşeli ayraç kullandım.\n- [ ] Üç noktayı eksiklik, duraksama veya uygun pekiştirme işleviyle kullandım.\n- [ ] Önceki sınıflarda öğrendiğim yazım ve noktalama kurallarını da uyguladım.\n- [ ] Her işaretin cümlede hangi anlam veya yapı görevini üstlendiğini açıklayabiliyorum.\n- [ ] Metni paylaşmadan önce yazım ve noktalama bakımından yeniden okudum.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n022__ty721.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n022__ty721.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n022__ty721.h1","tr-g07-turkce-n022__ty721.h2","tr-g07-turkce-n022__ty721.h3","tr-g07-turkce-n022__ty721.h4"],"rows":[[{"v":"Hedefime adımadım ilerledim."},{"v":"Hedefime adım adım ilerledim."},{"v":"İkilemeler ayrı yazılır."},{"v":"İki kelimelik anlam birimi doğru sınırlarla okunur."}],[{"v":"Planına sım sıkı bağlı kaldı."},{"v":"Planına sımsıkı bağlı kaldı."},{"v":"Pekiştirmeli kelimeler bitişik yazılır."},{"v":"Bağlılığın güçlü derecesi tek kelimede açıkça görülür."}],[{"v":"Deftere hedefler, süreler, sonuçlar, dosyaya öz değerlendirmeler, geri bildirimler yazdı."},{"v":"Deftere hedefler, süreler, sonuçlar; dosyaya öz değerlendirmeler, geri bildirimler yazdı."},{"v":"Kendi içinde virgüllü iki büyük öge grubu noktalı virgülle ayrılır."},{"v":"Deftere ve dosyaya yazılan iki grup birbirine karışmaz."}],[{"v":"Düzenli çalışanlar, plan yapanlar, süresini izleyenler görevlerini daha bilinçli tamamlar."},{"v":"Düzenli çalışanlar, plan yapanlar, süresini izleyenler; görevlerini daha bilinçli tamamlar."},{"v":"İkiden fazla eş görevli unsurdan oluşan virgüllü özne, cümlenin kalanından noktalı virgülle ayrılabilir."},{"v":"Özne grubunun nerede bittiği belirginleşir."}],[{"v":"Öğretmen planını küçük adımlara ayır dedi."},{"v":"Öğretmen, “Planını küçük adımlara ayır.” dedi."},{"v":"Doğrudan aktarılan söz tırnak içine alınır."},{"v":"Öğretmenin kendi sözü ile anlatıcının cümlesi ayrılır."}],[{"v":"Öz yansıtma kişinin kendi sürecini incelemesi gelişimi destekler."},{"v":"Öz yansıtma (kişinin kendi sürecini incelemesi) gelişimi destekler."},{"v":"Cümleye eklenen açıklayıcı bilgi yay ayraç içinde verilebilir."},{"v":"Tanım niteliğindeki ek bilgi ana cümlenin akışından ayrılır."}],[{"v":"Yazar, “Bu yöntem (görevi küçük adımlara ayırma) çalışmaya başlamayı kolaylaştırır.” der."},{"v":"Yazar, “Bu yöntem [yani görevi küçük adımlara ayırma] çalışmaya başlamayı kolaylaştırır.” der."},{"v":"Alıntı içine sonradan eklenen açıklama köşeli ayraçla gösterilebilir."},{"v":"Açıklamanın alıntının özgün parçası olmadığı anlaşılır."}],[{"v":"— Neden planını bitiremedin? — Şey, zamanı iyi ayarlayamadım."},{"v":"— Neden planını bitiremedin? — Şey… Zamanı iyi ayarlayamadım."},{"v":"Üç nokta, karşılıklı konuşmada duraksamayı veya eksik bırakılan cevabı gösterir."},{"v":"Konuşanın tereddüdü ve sözün kesintili ilerleyişi anlaşılır."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n022__ty721.alt":"Sekiz satırlı karşılaştırma tablosunda ikilemenin ayrı, pekiştirmeli kelimenin bitişik yazılması; virgüllü grupların ve uzun öznenin noktalı virgülle ayrılması; doğrudan sözün tırnakla, ek açıklamanın yay ve köşeli ayraçla, duraksamalı cevabın üç noktayla gösterilmesi örneklenir.","tr-g07-turkce-n022__ty721.caption":"Yazım ve noktalama düzeltmelerinin kural ve anlam etkisi","tr-g07-turkce-n022__ty721.h1":"Hatalı kullanım","tr-g07-turkce-n022__ty721.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n022__ty721.h3":"Uygulanan kural","tr-g07-turkce-n022__ty721.h4":"Anlam ve okuma etkisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-y-7-21-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazım kuralları kelimelerin doğru biçimini, noktalama işaretleri ise cümle içindeki anlam ilişkilerini görünür kılar. Bu konuda yedinci sınıf düzeyinde pekiştirmeli kelimeler ile ikilemelerin yazımını uygulamayı; noktalı virgül, tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayraç gibi işaretlerin yaygın işlevlerini kullanmayı; tema kapsamında üç noktanın eksik bırakılan cevap ve pekiştirilen seslenme gibi işlevlerini fark etmeyi öğreneceksin. Önceki sınıflarda öğrendiğin kurallar da bütün yazma çalışmalarında geçerliliğini sürdürür.\n\nDoğru yazım ve noktalama yalnızca “hata yapmamak” için değildir. “Hedefler, süreler, sonuçlar; planın izlenmesini kolaylaştırır.” cümlesindeki noktalı virgül, özne bölümünü yüklemden ayırarak cümlenin yapısını belirginleştirir. “Adım adım” ifadesinin ayrı yazılması ise ikilemeyi doğru gösterir. İşaretin veya yazım biçiminin işlevini anlamak, kuralı yeni cümlelere uygulamanı sağlar.","keyConcepts":"**Yazım kuralı:** Kelime ve eklerin standart yazılışını düzenleyen kuraldır.\n\n**İkileme:** Anlamı güçlendirmek, çoğaltmak veya süreklilik vermek için iki kelimenin birlikte kullanılmasıdır. İkilemeler ayrı yazılır: “adım adım, yavaş yavaş, doğru dürüst”.\n\n**Pekiştirmeli kelime:** Bir niteliği güçlendiren yapıdır ve bitişik yazılır: “sımsıkı, büsbütün, tertemiz”.\n\n**Noktalı virgül (;):** Virgülle ayrılmış grupları birbirinden ayırabilir; ögelerinde virgül bulunan sıralı cümleleri ayırabilir; ikiden fazla eş görevli unsurdan oluşan özne bölümünü cümlenin geri kalanından belirginleştirebilir.\n\n**Tırnak işareti (“ ”):** Başkasından veya bir metinden doğrudan aktarılan sözleri, özel olarak belirtilmek istenen ifadeleri gösterebilir.\n\n**Yay ayraç ( ):** Cümlede açıklayıcı, ek bilgi veren bir bölümü gösterebilir.\n\n**Köşeli ayraç [ ]:** Özellikle alıntı içinde açıklama veya tamamlayıcı bilgi eklemek için kullanılabilir.\n\n**Üç nokta (…):** Tamamlanmamış sözleri, duraksamayı veya karşılıklı konuşmada eksik bırakılan cevabı gösterebilir; bazı ünlem ve seslenmelerde anlatımın duygusunu pekiştirebilir.\n\n**İşlev:** Bir yazım biçiminin veya noktalama işaretinin cümlede yaptığı anlam ve düzenleme görevidir.","steps":"1. **Önce anlamı ve cümle yapısını belirle.** Noktalama işareti tahminle konmaz. Cümlede hangi ögelerin aynı grupta olduğunu, nerede doğrudan alıntı bulunduğunu ve sözün tamamlanıp tamamlanmadığını anlamalısın.\n\n2. **İkileme ile pekiştirmeyi ayır.** “Adım adım ilerlemek” iki kelimenin birlikte kurduğu ikilemedir ve ayrı yazılır. “Sımsıkı tutmak” tek bir pekiştirmeli kelimedir ve bitişik yazılır. Kelimeleri yalnız kulağa göre birleştirme veya ayırma.\n\n3. **Noktalı virgülü grupları ayırmak için kullan.** “Deftere hedefler, süreler, sonuçlar; dosyaya öz değerlendirmeler, geri bildirimler yazdı.” cümlesinde her iki bölüm kendi içinde virgül içerir. Noktalı virgül iki büyük grubu ayırır.\n\n4. **Noktalı virgülle özne sınırını belirginleştir.** “Düzenli çalışanlar, plan yapanlar, süresini izleyenler; görevlerini daha bilinçli tamamlar.” cümlesinde üç eş görevli unsur özneyi oluşturur. Noktalı virgül, bu uzun özne grubunu yüklem bölümünden ayırır.\n\n5. **Doğrudan sözü tırnak içine al.** Öğretmenin doğrudan sözü, **Öğretmen, “Planını küçük adımlara ayır.” dedi.** örneğinde tırnakla sınırlandırılmıştır.\n\n6. **Ek açıklamayı uygun ayraçla göster.** “Öz yansıtma (kişinin kendi sürecini incelemesi) gelişimi destekler.” cümlesinde yay ayraç içindeki bölüm açıklamadır. Alıntının içine sonradan açıklama ekleniyorsa köşeli ayraç kullanılabilir: “Bu yöntem [yani görevi küçük adımlara ayırma] çalışmaya başlamayı kolaylaştırdı.”\n\n7. **Üç noktayı eksiklik veya duraksama işleviyle kullan.** “— Neden planını tamamlayamadın? — Şey… Zamanı doğru ayarlayamadım.” konuşmasında üç nokta, cevaptaki duraksamayı gösterir. Üç noktayı her cümlenin sonuna duygulu görünmesi için eklemek doğru değildir.\n\n8. **Önceki kuralları da denetle.** Büyük harf, sayı, de/da, ki, mi, kısaltma ve kesme işareti gibi önceki sınıf düzeylerinde öğrenilen kurallar yeni yazılarda uygulanmaya devam eder.\n\n9. **Düzeltmenin anlam etkisini açıkla.** Bir işareti yalnız “kural böyle” diye değil, cümlenin hangi bölümünü ayırdığını, alıntıyı nasıl gösterdiğini veya duraksamayı nasıl belirttiğini açıklayabiliyorsan kuralı gerçekten anlamışsındır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, hayat boyu gelişim temasından cümlelerdeki hatalı yazım ve noktalama kullanımını düzeltilmiş biçim, uygulanan kural ve anlam etkisiyle karşılaştırır. Öğretim işlevi, her düzeltmenin yalnız biçimi değil, okurun cümledeki grup, alıntı, vurgu veya duraksamayı nasıl algıladığını da değiştirdiğini göstermektir.","workedExamples":["**Hatalı taslak:** “Ece hedeflerine adımadım ilerledi. Pazartesi hedefini, salı süresini, çarşamba sonucunu yazdı, perşembe notlarını, cuma geri bildirimlerini dosyaladı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Yazım hatası belirlenir:** “Adımadım” bir ikilemedir; iki kelime ayrı yazılmalıdır: “adım adım”.\n2. **Cümle yapısı incelenir:** İkinci cümlede iki sıralı bölüm vardır ve her bölüm kendi içinde virgüllerle ayrılmış ögeler taşır.\n3. **Noktalı virgülün işlevi seçilir:** İki büyük cümle bölümünü birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.\n4. **Düzeltilmiş metin yazılır:** “Ece hedeflerine adım adım ilerledi. Pazartesi hedefini, salı süresini, çarşamba sonucunu yazdı; perşembe notlarını, cuma geri bildirimlerini dosyaladı.”\n5. **Anlam etkisi açıklanır:** İkilemenin sınırları doğru gösterilmiş, noktalı virgül de haftanın iki ayrı işlem grubunu birbirine karışmadan okumayı sağlamıştır.","**Hatalı taslak:** “Öğretmeni planını küçük adımlara ayır dedi. — Neden başlamadın. — Bilmiyorum, belki görev gözümde büyüdü.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Doğrudan aktarım belirlenir:** Öğretmenin sözü tırnak içine alınmalıdır.\n2. **Aktarılan cümlenin işareti düzenlenir:** Emir anlamındaki doğrudan söz noktayla tamamlanır: “Planını küçük adımlara ayır.”\n3. **Soru cümlesi düzeltilir:** “Neden başlamadın?” soru işaretiyle bitmelidir.\n4. **Duraksama belirlenir:** “Bilmiyorum”dan sonra konuşanın tereddüt ederek eksik bıraktığı bölüm üç noktayla gösterilebilir.\n5. **Düzeltilmiş metin yazılır:** Öğretmeni, “Planını küçük adımlara ayır.” dedi. Ardından konuşma şöyle sürer: — Neden başlamadın? — Bilmiyorum… Belki görev gözümde büyüdü.\n6. **Anlam etkisi açıklanır:** Tırnak, aktarılan sözün sınırını; soru işareti, cümlenin soru olduğunu; üç nokta ise cevap veren kişinin duraksamasını görünür kılmıştır."],"commonMistakes":"Noktalama işaretlerini nefes alınan her yere koymak doğru değildir; işaret, cümlenin anlam ve yapı ilişkisine göre seçilir. Noktalı virgülü virgülün “daha güçlüsü” sanıp rastgele kullanmak, tırnak içindeki sözün sınırlarını yanlış belirlemek ve üç noktayı duygulu görünen her cümlenin sonuna eklemek yaygın hatalardır. İkilemeleri bitişik, pekiştirmeli kelimeleri ayrı yazmak da anlam birimlerinin standart yazılışını bozar. Düzeltme programının önerisini nedenini düşünmeden kabul etmek ise yeni bir hata oluşturabilir; son karar bağlam ve kurala göre verilmelidir.","selfCheck":["[ ] İkilemeleri ayrı, pekiştirmeli kelimeleri bitişik yazdım.","[ ] Noktalı virgülü virgüllü grupları veya uygun cümle bölümlerini ayırmak için kullandım.","[ ] Uzun ve virgüllü özne grubunun sınırını gerektiğinde belirginleştirdim.","[ ] Doğrudan aktarılan sözü tırnak işaretiyle gösterdim.","[ ] Açıklayıcı ek bilgide yay ayraç, alıntı içindeki ek açıklamada köşeli ayraç kullandım.","[ ] Üç noktayı eksiklik, duraksama veya uygun pekiştirme işleviyle kullandım.","[ ] Önceki sınıflarda öğrendiğim yazım ve noktalama kurallarını da uyguladım.","[ ] Her işaretin cümlede hangi anlam veya yapı görevini üstlendiğini açıklayabiliyorum.","[ ] Metni paylaşmadan önce yazım ve noktalama bakımından yeniden okudum.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme: T.Y.7.21","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"aa744f1cab279322942ff4e5d0f6a9e0147808d23d9c57f2df2df91eb5844f51","reviewDecisionSha256":"7bb045cc6a61474c51d0a4ecd4c48a9519cd574d8d8dde66ec31789a1a66b8f8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:aa744f1cab279322942ff4e5d0f6a9e0147808d23d9c57f2df2df91eb5844f51","reviewedHash":"sha256:aa744f1cab279322942ff4e5d0f6a9e0147808d23d9c57f2df2df91eb5844f51","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7bb045cc6a61474c51d0a4ecd4c48a9519cd574d8d8dde66ec31789a1a66b8f8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n022","contentProjectionSha256":"aa744f1cab279322942ff4e5d0f6a9e0147808d23d9c57f2df2df91eb5844f51","reviewDecisionSha256":"7bb045cc6a61474c51d0a4ecd4c48a9519cd574d8d8dde66ec31789a1a66b8f8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n023","noteId":"tr.g07.turkce.n023","noteKey":"tr.g07.turkce.n023","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-22","title":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir yazıyı tamamlamak, yazma gelişiminin sonu değildir. Yazının amaca, konuya, hedef kitleye, türe, yazım ve noktalama kurallarına uygunluğunu kanıtlarla inceleyerek güçlü ve gelişmeye açık yönlerini belirleyebilirsin. Bu konuda yazma deneyiminden gerekçeli sonuçlar çıkarmayı, güçlü yönlerini sonraki yazılara aktarmayı, gelişmeye açık yönlerin için tedbir almayı ve yazılarından gelişimini gösteren bir ürün-seçki dosyası oluşturmayı öğreneceksin.\n\nÖz yansıtma, “Yazımı sevdim.” gibi yalnız duygu bildiren bir yorumdan daha kapsamlıdır. Duygun değerlidir; fakat değerlendirme, taslaklar, düzeltmeler, öğretmen veya arkadaş geri bildirimi ve metindeki somut örneklerle desteklenmelidir. Kendini uyarlama ise bu değerlendirmeyi bir sonraki yazma davranışına dönüştürmektir.\n\n## Temel kavramlar\n**Yazma deneyimi:** Konu seçme, planlama, taslak oluşturma, gözden geçirme, düzenleme, paylaşma ve geri bildirim alma süreçlerinin bütünüdür.\n\n**Öz yansıtma:** Yazma sürecini ve ürününü geriye dönüp kanıtlara dayalı biçimde incelemektir.\n\n**Kendini uyarlama:** Elde edilen değerlendirmeye göre sonraki yazmada plan, yöntem, süre kullanımı veya dil tercihlerini değiştirmektir.\n\n**Güçlü yön:** Yazının amacını gerçekleştirmesine katkı sağlayan ve sonraki çalışmalarda korunması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Somut bir çalışma ile iyileştirilebilecek yazma özelliğidir.\n\n**Kanıt:** Taslak ile son metin arasındaki fark, öğretmen/akran geri bildirimi, yazım kontrolü, paragraf örneği veya süre kaydı gibi değerlendirmeyi destekleyen veridir.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü destekleyecek somut eylemdir. “Kelime tekrarlarını azaltmak için son okumada tekrar eden kelimeleri işaretlemek” buna örnektir.\n\n**Yazar kimliği:** Kişinin zaman içinde geliştirdiği yazma alışkanlıkları, güçlü yönleri, tercihleri ve sorumluluklarıdır.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Sözlük, günlük, anı, gezi yazısı, şiir defteri, alıntı seçkisi, portfolyo, özdeyiş, atasözü ve deyim çalışmaları gibi ürünleri; taslak, geri bildirim ve öz değerlendirmelerle birlikte saklayan gelişim dosyasıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Yazma hedefini ve ölçütlerini hatırla.** “Sebep-sonuç paragrafında ertelemenin sonuçlarını açıkça göstereceğim.” gibi hedefini yaz. Ölçütler; amaca, konuya, hedef kitleye ve türe uygunluk, düşünce akışı, söz varlığı, yazım ve noktalama olabilir.\n\n2. **Süreç kanıtlarını bir araya getir.** İlk plan, taslak, düzeltilmiş metin, geri bildirim, kullanılan kaynaklar ve çalışma süresi birlikte incelenmelidir. Yalnız son metne bakmak, nasıl geliştiğini göstermez.\n\n3. **Metni ölçütlerle karşılaştır.** Her ölçüt için metinden bir örnek bul. “Sebep-sonuç ilişkisini ‘bunun sonucunda’ ifadesiyle açık kurdum.” veya “İkinci paragrafta hedef kitle için açıklanmayan bir terim bıraktım.” gibi.\n\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** Güçlü yönün neden işe yaradığını açıkla: “Örneği günlük yaşamdan seçmem, soyut ‘öz denetim’ kavramını anlaşılır kıldı.”\n\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** “Yazım kötü.” çok geneldir. “İkilemelerin yazımında iki hata yaptım: ‘adımadım’ ve ‘yavaşyavaş’.” biçimindeki tespit çalışılabilir durumdadır.\n\n6. **Deneyime dayalı çıkarım yap.** Süreçten genel ders çıkar: “Planımda her paragrafın görevini yazdığımda konu dışına daha az çıktım.” Bu çıkarım sonraki yazının planına taşınabilir.\n\n7. **Tedbir ve yeni hedef belirle.** Tedbir, ne yapacağını; yeni hedef, neyi geliştireceğini gösterir. “Son okumada ikilemeleri işaretleyip ayrı yazıldıklarını denetleyeceğim.” tedbirdir. “Bir sonraki metinde ikilemeleri doğru yazacağım.” yeni hedeftir.\n\n8. **Güçlü yönü sonraki yazıya aktar.** Etkili plan, uygun örnek veya açık sonuç cümlesi gibi güçlü davranışlarını yeni görevde bilinçli biçimde tekrar kullan.\n\n9. **Ürün ve seçki dosyasını gelişim sırasıyla düzenle.** Yalnız “en güzel” metni saklama. İlk taslak, yapılan düzeltme ve son ürün yan yana olduğunda ilerleme görünür olur. Her ürünün yanına tarih, amaç, kısa değerlendirme ve sonraki hedef ekle.\n\n10. **Dürüst ama ölçülü ol.** Öz yansıtma, kendini küçümsemek veya her ayrıntıda kusur aramak değildir. Kanıta dayalı, dengeli ve çözüm odaklı bir değerlendirme yap.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, yazma hedefinden ürüne, üründen taslak ve geri bildirim kanıtlarına, kanıtlardan gerekçeli değerlendirme ve uyarlama kararına, oradan seçki dosyası ile yeni yazıya geçişi gösterir. Görselin öğretim işlevi, öz yansıtmanın sonradan yazılan bir yorum değil, sonraki yazma davranışını değiştiren sürekli bir öğrenme süreci olduğunu göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n**Durum:** Arda, “Ertelemenin sonuçları” hakkında bir sebep-sonuç paragrafı yazmıştır. Öğretmeni, neden-sonuç zincirinin açık olduğunu; ancak “zaman” kelimesinin beş kez tekrarlandığını belirtmiştir. Arda taslakta paragraf planı kullandığını da görmektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Hedef ve ölçüt belirlenir:** Hedef, ertelemenin sonuçlarını açık bir sebep-sonuç ilişkisiyle anlatmaktır. Ölçütler yapı, söz varlığı ve açıklıktır.\n2. **Güçlü yön kanıtlanır:** “Paragraf planında ‘erteleme → görev birikmesi → süre baskısı → hata’ zincirini kurdum; son metinde her basamak bir sonraki cümleye bağlandı.”\n3. **Gelişmeye açık yön kanıtlanır:** “Zaman kelimesini beş kez kullandım. Özellikle ikinci ve üçüncü cümlede tekrar, anlatımı tekdüze yaptı.”\n4. **Çıkarım yapılır:** Önceden kurulan yapı planı düşünce akışını güçlendirmiş; son söz varlığı kontrolü yapılmadığı için tekrarlar kalmıştır.\n5. **Tedbir belirlenir:** Son okumada tekrarlanan kelimelerin altını çizmek; anlamı koruyorsa “süre, vakit, çalışma aralığı” gibi bağlama uygun seçenekleri değerlendirmek.\n6. **Güçlü yön aktarılır:** Bir sonraki yazıda da paragrafın neden-sonuç zinciri önce planlanır.\n7. **Yeni hedef yazılır:** “Bir sonraki paragrafta yapı planını koruyacak, son okumada gereksiz kelime tekrarlarını azaltacağım.”\n\n### Örnek 2:\n**Durum:** Zeynep’in seçki dosyasında üç yazı vardır. İlk yazıda ikilemeleri bitişik yazmış, ikinci yazıda bu hataların çoğunu düzeltmiş, üçüncü yazıda “adım adım” ve “yavaş yavaş” ifadelerini doğru kullanmıştır. Buna karşılık üçüncü yazının sonuç paragrafı ani bitmektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Dosya gelişim sırasıyla incelenir:** Üç ürün yalnız puanlarına göre değil, aynı ölçüt bakımından karşılaştırılır.\n2. **Gelişim kanıtı belirlenir:** İkilemelerin yazımında ilk metinden üçüncü metne doğru açık ilerleme vardır. Bu, kullanılan kontrol listesinin işe yaradığını gösterir.\n3. **Güçlü yön ifade edilir:** “Yazım kontrol listesinde ikilemelere ayrı bir madde eklemem, üçüncü metinde bu kuralı doğru uygulamamı sağladı.”\n4. **Yeni gelişmeye açık yön belirlenir:** Üçüncü metin sonuçta ana düşünceyi yeniden bağlamadan bitmektedir. Sorun “yazı kötü” değil, “sonuç bölümünün işlevi eksik” biçiminde sınırlandırılır.\n5. **Tedbir alınır:** Bir sonraki taslakta sonuç paragrafı için “ana düşünceyi toparla + gelecek adıma bağla” biçiminde iki maddelik plan kullanmak.\n6. **Dosyaya yansıtma notu eklenir:** “Yazım kuralındaki ilerlememi koruyacağım; yeni hedefim sonuç bölümünü ana düşünceyle ilişkilendirmek.”\n7. **Kendini uyarlama gerçekleşir:** Önceki güçlü kontrol alışkanlığı korunurken yeni yapısal hedef sürece eklenmiştir.\n\n## Sık yapılan hata\nÖz değerlendirmeyi yalnız nota veya öğretmen yorumuna indirgemek, öğrencinin kendi kanıtlarını görmesini engeller. “Ben yazmada iyi değilim.” gibi değişmez kimlik yargıları, hangi davranışın geliştirileceğini göstermez. Yalnızca yazım yanlışlarını sayıp amaç, hedef kitle ve yapı uygunluğunu incelememek de eksik değerlendirmedir. Ürün dosyasını düzensiz bir belge yığınına dönüştürmek, tarih ve yansıtma notu eklememek karşılaştırmayı zorlaştırır. Aynı hedefi her metne yazıp tedbir uygulamamak ise öz yansıtmayı sonuçsuz bırakır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Yazma hedefimi ve değerlendirme ölçütlerimi hatırladım.\n- [ ] Plan, taslak, son metin ve geri bildirim gibi süreç kanıtlarını topladım.\n- [ ] Metni amaç, konu, hedef kitle, tür, yazım ve noktalama açısından inceledim.\n- [ ] Güçlü yönümü metinden somut örnekle gerekçelendirdim.\n- [ ] Gelişmeye açık yönümü dar, gözlenebilir ve çalışılabilir biçimde ifade ettim.\n- [ ] Yazma deneyimimden sonraki çalışmaya aktarılacak bir çıkarım yaptım.\n- [ ] Somut bir tedbir ve ölçülebilir yeni hedef belirledim.\n- [ ] Güçlü yönümü sonraki yazıda nasıl koruyacağımı planladım.\n- [ ] Ürün ve seçki dosyamı tarih, amaç, değerlendirme ve hedef bilgileriyle güncelledim.\n- [ ] Değerlendirmemi dürüst, dengeli ve çözüm odaklı yaptım.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n023__ty722.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n023__ty722.caption","direction":"TB","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n023__ty722.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n023__ty722.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n023__ty722.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n023__ty722.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n023__ty722.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n023__ty722.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"},{"from":"n6","to":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n023__ty722.e1"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n023__ty722.alt":"Yazma hedefi ve ölçütlerinden başlayan; metni oluşturma, plan-taslak-son ürün ve geri bildirim kanıtlarını toplama, güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirme, tedbir ve yeni hedef belirleme, ürünü seçki dosyasına ekleme basamaklarından geçerek sonraki yazıya dönen öz yansıtma döngüsü.","tr-g07-turkce-n023__ty722.caption":"Kanıta dayalı yazma öz yansıtma ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n023__ty722.n1":"Yazma hedefi ve ölçütlerini belirle","tr-g07-turkce-n023__ty722.n2":"Metni oluştur ve süreci kaydet","tr-g07-turkce-n023__ty722.n3":"Plan, taslak, son ürün ve geri bildirimlerden kanıt topla","tr-g07-turkce-n023__ty722.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n023__ty722.n5":"Tedbir ve yeni hedef belirle","tr-g07-turkce-n023__ty722.n6":"Ürünü ve yansıtma notunu seçki dosyasına ekle","tr-g07-turkce-n023__ty722.e1":"sonraki yazıda uygula"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-y-7-22-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir yazıyı tamamlamak, yazma gelişiminin sonu değildir. Yazının amaca, konuya, hedef kitleye, türe, yazım ve noktalama kurallarına uygunluğunu kanıtlarla inceleyerek güçlü ve gelişmeye açık yönlerini belirleyebilirsin. Bu konuda yazma deneyiminden gerekçeli sonuçlar çıkarmayı, güçlü yönlerini sonraki yazılara aktarmayı, gelişmeye açık yönlerin için tedbir almayı ve yazılarından gelişimini gösteren bir ürün-seçki dosyası oluşturmayı öğreneceksin.\n\nÖz yansıtma, “Yazımı sevdim.” gibi yalnız duygu bildiren bir yorumdan daha kapsamlıdır. Duygun değerlidir; fakat değerlendirme, taslaklar, düzeltmeler, öğretmen veya arkadaş geri bildirimi ve metindeki somut örneklerle desteklenmelidir. Kendini uyarlama ise bu değerlendirmeyi bir sonraki yazma davranışına dönüştürmektir.","keyConcepts":"**Yazma deneyimi:** Konu seçme, planlama, taslak oluşturma, gözden geçirme, düzenleme, paylaşma ve geri bildirim alma süreçlerinin bütünüdür.\n\n**Öz yansıtma:** Yazma sürecini ve ürününü geriye dönüp kanıtlara dayalı biçimde incelemektir.\n\n**Kendini uyarlama:** Elde edilen değerlendirmeye göre sonraki yazmada plan, yöntem, süre kullanımı veya dil tercihlerini değiştirmektir.\n\n**Güçlü yön:** Yazının amacını gerçekleştirmesine katkı sağlayan ve sonraki çalışmalarda korunması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Somut bir çalışma ile iyileştirilebilecek yazma özelliğidir.\n\n**Kanıt:** Taslak ile son metin arasındaki fark, öğretmen/akran geri bildirimi, yazım kontrolü, paragraf örneği veya süre kaydı gibi değerlendirmeyi destekleyen veridir.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü destekleyecek somut eylemdir. “Kelime tekrarlarını azaltmak için son okumada tekrar eden kelimeleri işaretlemek” buna örnektir.\n\n**Yazar kimliği:** Kişinin zaman içinde geliştirdiği yazma alışkanlıkları, güçlü yönleri, tercihleri ve sorumluluklarıdır.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Sözlük, günlük, anı, gezi yazısı, şiir defteri, alıntı seçkisi, portfolyo, özdeyiş, atasözü ve deyim çalışmaları gibi ürünleri; taslak, geri bildirim ve öz değerlendirmelerle birlikte saklayan gelişim dosyasıdır.","steps":"1. **Yazma hedefini ve ölçütlerini hatırla.** “Sebep-sonuç paragrafında ertelemenin sonuçlarını açıkça göstereceğim.” gibi hedefini yaz. Ölçütler; amaca, konuya, hedef kitleye ve türe uygunluk, düşünce akışı, söz varlığı, yazım ve noktalama olabilir.\n\n2. **Süreç kanıtlarını bir araya getir.** İlk plan, taslak, düzeltilmiş metin, geri bildirim, kullanılan kaynaklar ve çalışma süresi birlikte incelenmelidir. Yalnız son metne bakmak, nasıl geliştiğini göstermez.\n\n3. **Metni ölçütlerle karşılaştır.** Her ölçüt için metinden bir örnek bul. “Sebep-sonuç ilişkisini ‘bunun sonucunda’ ifadesiyle açık kurdum.” veya “İkinci paragrafta hedef kitle için açıklanmayan bir terim bıraktım.” gibi.\n\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** Güçlü yönün neden işe yaradığını açıkla: “Örneği günlük yaşamdan seçmem, soyut ‘öz denetim’ kavramını anlaşılır kıldı.”\n\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** “Yazım kötü.” çok geneldir. “İkilemelerin yazımında iki hata yaptım: ‘adımadım’ ve ‘yavaşyavaş’.” biçimindeki tespit çalışılabilir durumdadır.\n\n6. **Deneyime dayalı çıkarım yap.** Süreçten genel ders çıkar: “Planımda her paragrafın görevini yazdığımda konu dışına daha az çıktım.” Bu çıkarım sonraki yazının planına taşınabilir.\n\n7. **Tedbir ve yeni hedef belirle.** Tedbir, ne yapacağını; yeni hedef, neyi geliştireceğini gösterir. “Son okumada ikilemeleri işaretleyip ayrı yazıldıklarını denetleyeceğim.” tedbirdir. “Bir sonraki metinde ikilemeleri doğru yazacağım.” yeni hedeftir.\n\n8. **Güçlü yönü sonraki yazıya aktar.** Etkili plan, uygun örnek veya açık sonuç cümlesi gibi güçlü davranışlarını yeni görevde bilinçli biçimde tekrar kullan.\n\n9. **Ürün ve seçki dosyasını gelişim sırasıyla düzenle.** Yalnız “en güzel” metni saklama. İlk taslak, yapılan düzeltme ve son ürün yan yana olduğunda ilerleme görünür olur. Her ürünün yanına tarih, amaç, kısa değerlendirme ve sonraki hedef ekle.\n\n10. **Dürüst ama ölçülü ol.** Öz yansıtma, kendini küçümsemek veya her ayrıntıda kusur aramak değildir. Kanıta dayalı, dengeli ve çözüm odaklı bir değerlendirme yap.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, yazma hedefinden ürüne, üründen taslak ve geri bildirim kanıtlarına, kanıtlardan gerekçeli değerlendirme ve uyarlama kararına, oradan seçki dosyası ile yeni yazıya geçişi gösterir. Görselin öğretim işlevi, öz yansıtmanın sonradan yazılan bir yorum değil, sonraki yazma davranışını değiştiren sürekli bir öğrenme süreci olduğunu göstermektir.","workedExamples":["**Durum:** Arda, “Ertelemenin sonuçları” hakkında bir sebep-sonuç paragrafı yazmıştır. Öğretmeni, neden-sonuç zincirinin açık olduğunu; ancak “zaman” kelimesinin beş kez tekrarlandığını belirtmiştir. Arda taslakta paragraf planı kullandığını da görmektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Hedef ve ölçüt belirlenir:** Hedef, ertelemenin sonuçlarını açık bir sebep-sonuç ilişkisiyle anlatmaktır. Ölçütler yapı, söz varlığı ve açıklıktır.\n2. **Güçlü yön kanıtlanır:** “Paragraf planında ‘erteleme → görev birikmesi → süre baskısı → hata’ zincirini kurdum; son metinde her basamak bir sonraki cümleye bağlandı.”\n3. **Gelişmeye açık yön kanıtlanır:** “Zaman kelimesini beş kez kullandım. Özellikle ikinci ve üçüncü cümlede tekrar, anlatımı tekdüze yaptı.”\n4. **Çıkarım yapılır:** Önceden kurulan yapı planı düşünce akışını güçlendirmiş; son söz varlığı kontrolü yapılmadığı için tekrarlar kalmıştır.\n5. **Tedbir belirlenir:** Son okumada tekrarlanan kelimelerin altını çizmek; anlamı koruyorsa “süre, vakit, çalışma aralığı” gibi bağlama uygun seçenekleri değerlendirmek.\n6. **Güçlü yön aktarılır:** Bir sonraki yazıda da paragrafın neden-sonuç zinciri önce planlanır.\n7. **Yeni hedef yazılır:** “Bir sonraki paragrafta yapı planını koruyacak, son okumada gereksiz kelime tekrarlarını azaltacağım.”","**Durum:** Zeynep’in seçki dosyasında üç yazı vardır. İlk yazıda ikilemeleri bitişik yazmış, ikinci yazıda bu hataların çoğunu düzeltmiş, üçüncü yazıda “adım adım” ve “yavaş yavaş” ifadelerini doğru kullanmıştır. Buna karşılık üçüncü yazının sonuç paragrafı ani bitmektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Dosya gelişim sırasıyla incelenir:** Üç ürün yalnız puanlarına göre değil, aynı ölçüt bakımından karşılaştırılır.\n2. **Gelişim kanıtı belirlenir:** İkilemelerin yazımında ilk metinden üçüncü metne doğru açık ilerleme vardır. Bu, kullanılan kontrol listesinin işe yaradığını gösterir.\n3. **Güçlü yön ifade edilir:** “Yazım kontrol listesinde ikilemelere ayrı bir madde eklemem, üçüncü metinde bu kuralı doğru uygulamamı sağladı.”\n4. **Yeni gelişmeye açık yön belirlenir:** Üçüncü metin sonuçta ana düşünceyi yeniden bağlamadan bitmektedir. Sorun “yazı kötü” değil, “sonuç bölümünün işlevi eksik” biçiminde sınırlandırılır.\n5. **Tedbir alınır:** Bir sonraki taslakta sonuç paragrafı için “ana düşünceyi toparla + gelecek adıma bağla” biçiminde iki maddelik plan kullanmak.\n6. **Dosyaya yansıtma notu eklenir:** “Yazım kuralındaki ilerlememi koruyacağım; yeni hedefim sonuç bölümünü ana düşünceyle ilişkilendirmek.”\n7. **Kendini uyarlama gerçekleşir:** Önceki güçlü kontrol alışkanlığı korunurken yeni yapısal hedef sürece eklenmiştir."],"commonMistakes":"Öz değerlendirmeyi yalnız nota veya öğretmen yorumuna indirgemek, öğrencinin kendi kanıtlarını görmesini engeller. “Ben yazmada iyi değilim.” gibi değişmez kimlik yargıları, hangi davranışın geliştirileceğini göstermez. Yalnızca yazım yanlışlarını sayıp amaç, hedef kitle ve yapı uygunluğunu incelememek de eksik değerlendirmedir. Ürün dosyasını düzensiz bir belge yığınına dönüştürmek, tarih ve yansıtma notu eklememek karşılaştırmayı zorlaştırır. Aynı hedefi her metne yazıp tedbir uygulamamak ise öz yansıtmayı sonuçsuz bırakır.","selfCheck":["[ ] Yazma hedefimi ve değerlendirme ölçütlerimi hatırladım.","[ ] Plan, taslak, son metin ve geri bildirim gibi süreç kanıtlarını topladım.","[ ] Metni amaç, konu, hedef kitle, tür, yazım ve noktalama açısından inceledim.","[ ] Güçlü yönümü metinden somut örnekle gerekçelendirdim.","[ ] Gelişmeye açık yönümü dar, gözlenebilir ve çalışılabilir biçimde ifade ettim.","[ ] Yazma deneyimimden sonraki çalışmaya aktarılacak bir çıkarım yaptım.","[ ] Somut bir tedbir ve ölçülebilir yeni hedef belirledim.","[ ] Güçlü yönümü sonraki yazıda nasıl koruyacağımı planladım.","[ ] Ürün ve seçki dosyamı tarih, amaç, değerlendirme ve hedef bilgileriyle güncelledim.","[ ] Değerlendirmemi dürüst, dengeli ve çözüm odaklı yaptım.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.Y.7.22","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a4a52fbb1b727eca2e71f4b203cde9f7a3a62c68d4230cb54fa65f0dae784059","reviewDecisionSha256":"6c45f46ae21801af28d2bdb35e8a465d0acc2ae429fdf824e910a3402b1b4dd1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a4a52fbb1b727eca2e71f4b203cde9f7a3a62c68d4230cb54fa65f0dae784059","reviewedHash":"sha256:a4a52fbb1b727eca2e71f4b203cde9f7a3a62c68d4230cb54fa65f0dae784059","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6c45f46ae21801af28d2bdb35e8a465d0acc2ae429fdf824e910a3402b1b4dd1; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n023","contentProjectionSha256":"a4a52fbb1b727eca2e71f4b203cde9f7a3a62c68d4230cb54fa65f0dae784059","reviewDecisionSha256":"6c45f46ae21801af28d2bdb35e8a465d0acc2ae429fdf824e910a3402b1b4dd1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n024","noteId":"tr.g07.turkce.n024","noteKey":"tr.g07.turkce.n024","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","themeTitle":"HAYAT BOYU GELİŞİM","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-3","title":"Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.Y.7.3","objective":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir yazının içeriği “ne söyleyeceğin”, yapısı ise “söyleyeceklerini hangi düzen içinde sunacağın” ile ilgilidir. Bu konuda yazma amacına uygun paragraf türünü ve metin yapısını seçmeyi; düşünce, örnek ve kanıtları seçilen yapıya göre sıralamayı; taslağın yapı ile uyumunu denetlemeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta önceki yıllarda kullanılan betimleme, tanıtma, öyküleme ve açıklama paragraflarına ek olarak sebep-sonuç, ikna ve tartışma paragrafları üzerinde durulur. Bilgilendirici metinlerde sıralı/kronolojik, açıklayıcı ve karşılaştırma/zıtlık yapılarının yanında sebep-sonuç ile problem-çözüm yapıları kullanılır. Hayat boyu gelişim temasında özellikle bir davranışın sonucunu açıklamak ve okuru gerekçelerle ikna etmek önemlidir.\n\n## Temel kavramlar\n**İçerik seçimi:** Yazının amacına hizmet edecek düşünce, bilgi, örnek, olay ve ayrıntıları belirlemektir.\n\n**Paragraf türü:** Bir paragrafın temel anlatım görevini gösterir. Betimleme, tanıtma, öyküleme, açıklama, sebep-sonuç, ikna ve tartışma paragrafı farklı amaçlara hizmet eder.\n\n**Metin yapısı:** Metnin bütünündeki bilgi ve düşüncelerin düzenlenme biçimidir. Sıralı/kronolojik, açıklayıcı, karşılaştırma/zıtlık, sebep-sonuç ve problem-çözüm yapıları buna örnektir.\n\n**Sebep-sonuç paragrafı:** Bir durumun nedenlerini, sonuçlarını veya neden-sonuç bağını açıklar.\n\n**İkna paragrafı:** Okurun bir görüşü kabul etmesini veya bir davranışı düşünmesini sağlamak için iddia, gerekçe ve destek kullanır.\n\n**Tartışma paragrafı:** Birden fazla görüşü dikkate alır; yazar kendi görüşünü gerekçelendirirken diğer görüşlerle ilişki kurar.\n\n**Yapısal tutarlılık:** Seçilen paragraf türü, metin yapısı ve içerik parçalarının aynı amaca hizmet etmesidir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Yazma amacını bir fiille ifade et.** “Açıklamak, ikna etmek, karşılaştırmak, bir problemi çözmek, olay anlatmak” gibi bir fiil seç. Amaç belirsizse yapı seçimi de belirsiz olur.\n\n2. **Hedef kitlenin ihtiyaç duyduğu içeriği belirle.** Okurun neyi bildiğini, neyi bilmesi gerektiğini ve hangi örneğin ona anlamlı geleceğini düşün. İlgisiz ayrıntıları içerik listesinden çıkar.\n\n3. **Paragraf türünü seç.** “Plansızlığın sonuçlarını açıklayacağım.” diyorsan sebep-sonuç; “Haftalık plan kullanılmalıdır.” görüşünü savunacaksan ikna; iki yaklaşımı gerekçeleriyle ele alacaksan tartışma paragrafı uygundur.\n\n4. **Metin yapısını seç.** Bütün metin bir nedenin sonuçlarını açıklayacaksa sebep-sonuç yapısı; bir sorun tanımlayıp çözüm önerecekse problem-çözüm yapısı kullanılabilir. Paragraf türü ile metin yapısı aynı kavram değildir: Bir problem-çözüm metninin çözüm bölümünde ikna paragrafı bulunabilir.\n\n5. **İçeriği yapının bölümlerine yerleştir.** Sebep-sonuç yapısında durum, nedenler ve sonuçlar; problem-çözüm yapısında problem, sebepler, çözüm seçenekleri ve uygun çözüm düzenlenir. İkna paragrafında iddia, gerekçe, örnek/kanıt ve sonuç sırası kullanılabilir.\n\n6. **Bağlantıları açık kur.** “Çünkü, bu nedenle, bunun sonucunda, oysa, buna karşılık” gibi ifadeler anlam ilişkisini görünür kılar; ancak bağlantı ifadesi tek başına mantıklı ilişki kurmaz. İki cümle gerçekten neden-sonuç ilişkisi taşımalıdır.\n\n7. **Taslağı yapı açısından denetle.** Her paragrafın görevini kenarına yaz. Görevi olmayan veya iki farklı işi aynı anda yapan paragrafı böl, taşı ya da çıkar.\n\n8. **Yapıyı amaca göre değiştir.** Taslakta asıl sorunun çözüm önerisi olduğu fark edilirse sebep-sonuçtan problem-çözüme geçilebilir. Seçimi yönetmek, baştaki kararı sorgulamadan sürdürmek değil, amaca en uygun yapıyı korumaktır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, yazma amacından içerik seçimine; oradan paragraf türü ve metin yapısı kararına, taslak oluşturmaya ve yapı denetimine ilerler. Görselin öğretim işlevi, “ne yazacağım?” ve “hangi düzende yazacağım?” kararlarının birbirinden farklı fakat birbirine bağlı olduğunu göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n**Görev:** “Çalışmaları sürekli ertelemenin sonuçları” hakkında bir paragraf yazılacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Amaç belirlenir:** Ertelemenin hangi sonuçlara yol açtığını açıklamak.\n2. **Paragraf türü seçilir:** Sebep-sonuç paragrafı uygundur.\n3. **İçerik ayıklanır:** Görevlerin birikmesi, sürenin daralması, kaygının artması ve ürünün yeterince gözden geçirilememesi seçilir. Ertelemenin tanımı kısa tutulur; ilgisiz başarı öyküsü çıkarılır.\n4. **İlişki sıralanır:** Erteleme → görevlerin birikmesi → zaman baskısı → gözden geçirmenin azalması → hataların artması.\n5. **Paragraf oluşturulur:** “Çalışmaları sürekli ertelemek, yapılacak görevlerin kısa bir sürede birikmesine neden olur. Süre daralınca öğrenci hem daha fazla kaygı duyabilir hem de hazırladığı ürünü yeterince gözden geçiremez. Bunun sonucunda düzeltilmesi kolay hatalar bile son metinde kalabilir. Bu nedenle erteleme yalnızca zamanı değil, çalışmanın niteliğini de etkiler.”\n6. **Yapı denetlenir:** Her cümle neden-sonuç zincirine katkı sağlamaktadır; paragraf öykü anlatmaya veya görüş tartışmaya dönüşmemiştir.\n\n### Örnek 2:\n**Görev:** Sınıf arkadaşlarını haftalık hedef çizelgesi kullanmaya yönlendiren bir paragraf yazılacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Amaç belirlenir:** Okuru bir uygulamanın yararlı olduğuna ikna etmek.\n2. **Paragraf türü seçilir:** İkna paragrafı.\n3. **İddia kurulur:** “Öğrenciler haftalık hedef çizelgesi kullanmalıdır.”\n4. **Gerekçeler seçilir:** Yapılacak işleri görünür kılma, öncelik belirleme ve ilerlemeyi izleme.\n5. **Somut destek eklenir:** Büyük bir ödevin “araştırma, taslak, düzenleme” biçiminde küçük hedeflere ayrılması örneği.\n6. **Paragraf oluşturulur:** “Öğrenciler haftalık hedef çizelgesi kullanmalıdır; çünkü bu çizelge yapılacak işleri görünür hâle getirir ve hangi göreve önce başlanacağını belirlemeyi kolaylaştırır. Örneğin uzun bir proje, araştırma, taslak ve düzenleme olarak üç küçük hedefe ayrıldığında ilk adım daha ulaşılabilir görünür. Ayrıca tamamlanan hedeflerin işaretlenmesi, ilerlemeyi izlemeyi sağlar. Bu nedenle haftalık çizelge yalnızca bir liste değil, zamanı bilinçli kullanmaya yardımcı olan bir araçtır.”\n7. **İkna yapısı denetlenir:** Paragrafta iddia, iki gerekçe, somut örnek ve sonuç vardır. Yalnızca “Bence çok yararlı.” gibi gerekçesiz bir görüşe dayanmamaktadır.\n\n## Sık yapılan hata\nKonu ile amacı karıştırmak sık görülür. “Zaman yönetimi” konudur; “plansızlığın sonuçlarını açıklamak” amaçtır. Amaç belirlenmeden paragraf türü seçilirse metin ortasında yapı değişebilir. Başka bir hata, “çünkü” veya “bu nedenle” kullanıldığı için cümleler arasında otomatik olarak neden-sonuç bağı oluştuğunu sanmaktır. İkna paragrafında yalnızca emir vermek, tartışma paragrafında karşı görüşü yanlış veya küçümseyici biçimde sunmak ve problem-çözüm metninde problemi açıklamadan çözüm sıralamak da yapısal tutarlılığı bozar.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Yazma amacımı “açıklamak, ikna etmek, tartışmak…” gibi açık bir fiille belirledim.\n- [ ] Hedef kitlenin ihtiyaç duyduğu içerikleri seçtim.\n- [ ] Paragraf türünü yazma amacıma göre belirledim.\n- [ ] Metin yapısını paragraf türünden ayrı düşünerek seçtim.\n- [ ] Yedinci sınıf düzeyindeki sebep-sonuç, ikna veya tartışma paragrafını amaca uygun kullandım.\n- [ ] Bilgilendirici metinde sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısını doğru kurdum.\n- [ ] Her düşünce, örnek ve kanıtı yapının uygun bölümüne yerleştirdim.\n- [ ] Bağlantı ifadelerinin arkasında gerçek bir anlam ilişkisi bulunduğunu denetledim.\n- [ ] Taslağı paragraf görevleri ve bütünlük açısından gözden geçirdim.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n024__ty73.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n024__ty73.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n024__ty73.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n024__ty73.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n024__ty73.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n024__ty73.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n024__ty73.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n024__ty73.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n024__ty73.alt":"Yazma amacının belirlenmesinden hedef kitleye uygun içerik seçimine, paragraf türü ve metin yapısı kararına, taslak oluşturmaya ve her bölümün görevini denetlemeye ilerleyen süreç.","tr-g07-turkce-n024__ty73.caption":"İçerik ve yapı seçimini yönetme akışı","tr-g07-turkce-n024__ty73.n1":"Yazma amacını belirle","tr-g07-turkce-n024__ty73.n2":"Hedef kitleye uygun düşünce, örnek ve kanıtları seç","tr-g07-turkce-n024__ty73.n3":"Uygun paragraf türünü seç","tr-g07-turkce-n024__ty73.n4":"Uygun metin yapısını seç","tr-g07-turkce-n024__ty73.n5":"İçeriği yapının bölümlerine yerleştirip taslak oluştur","tr-g07-turkce-n024__ty73.n6":"Paragraf görevlerini ve yapısal tutarlılığı denetle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t01-t-y-7-3-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir yazının içeriği “ne söyleyeceğin”, yapısı ise “söyleyeceklerini hangi düzen içinde sunacağın” ile ilgilidir. Bu konuda yazma amacına uygun paragraf türünü ve metin yapısını seçmeyi; düşünce, örnek ve kanıtları seçilen yapıya göre sıralamayı; taslağın yapı ile uyumunu denetlemeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta önceki yıllarda kullanılan betimleme, tanıtma, öyküleme ve açıklama paragraflarına ek olarak sebep-sonuç, ikna ve tartışma paragrafları üzerinde durulur. Bilgilendirici metinlerde sıralı/kronolojik, açıklayıcı ve karşılaştırma/zıtlık yapılarının yanında sebep-sonuç ile problem-çözüm yapıları kullanılır. Hayat boyu gelişim temasında özellikle bir davranışın sonucunu açıklamak ve okuru gerekçelerle ikna etmek önemlidir.","keyConcepts":"**İçerik seçimi:** Yazının amacına hizmet edecek düşünce, bilgi, örnek, olay ve ayrıntıları belirlemektir.\n\n**Paragraf türü:** Bir paragrafın temel anlatım görevini gösterir. Betimleme, tanıtma, öyküleme, açıklama, sebep-sonuç, ikna ve tartışma paragrafı farklı amaçlara hizmet eder.\n\n**Metin yapısı:** Metnin bütünündeki bilgi ve düşüncelerin düzenlenme biçimidir. Sıralı/kronolojik, açıklayıcı, karşılaştırma/zıtlık, sebep-sonuç ve problem-çözüm yapıları buna örnektir.\n\n**Sebep-sonuç paragrafı:** Bir durumun nedenlerini, sonuçlarını veya neden-sonuç bağını açıklar.\n\n**İkna paragrafı:** Okurun bir görüşü kabul etmesini veya bir davranışı düşünmesini sağlamak için iddia, gerekçe ve destek kullanır.\n\n**Tartışma paragrafı:** Birden fazla görüşü dikkate alır; yazar kendi görüşünü gerekçelendirirken diğer görüşlerle ilişki kurar.\n\n**Yapısal tutarlılık:** Seçilen paragraf türü, metin yapısı ve içerik parçalarının aynı amaca hizmet etmesidir.","steps":"1. **Yazma amacını bir fiille ifade et.** “Açıklamak, ikna etmek, karşılaştırmak, bir problemi çözmek, olay anlatmak” gibi bir fiil seç. Amaç belirsizse yapı seçimi de belirsiz olur.\n\n2. **Hedef kitlenin ihtiyaç duyduğu içeriği belirle.** Okurun neyi bildiğini, neyi bilmesi gerektiğini ve hangi örneğin ona anlamlı geleceğini düşün. İlgisiz ayrıntıları içerik listesinden çıkar.\n\n3. **Paragraf türünü seç.** “Plansızlığın sonuçlarını açıklayacağım.” diyorsan sebep-sonuç; “Haftalık plan kullanılmalıdır.” görüşünü savunacaksan ikna; iki yaklaşımı gerekçeleriyle ele alacaksan tartışma paragrafı uygundur.\n\n4. **Metin yapısını seç.** Bütün metin bir nedenin sonuçlarını açıklayacaksa sebep-sonuç yapısı; bir sorun tanımlayıp çözüm önerecekse problem-çözüm yapısı kullanılabilir. Paragraf türü ile metin yapısı aynı kavram değildir: Bir problem-çözüm metninin çözüm bölümünde ikna paragrafı bulunabilir.\n\n5. **İçeriği yapının bölümlerine yerleştir.** Sebep-sonuç yapısında durum, nedenler ve sonuçlar; problem-çözüm yapısında problem, sebepler, çözüm seçenekleri ve uygun çözüm düzenlenir. İkna paragrafında iddia, gerekçe, örnek/kanıt ve sonuç sırası kullanılabilir.\n\n6. **Bağlantıları açık kur.** “Çünkü, bu nedenle, bunun sonucunda, oysa, buna karşılık” gibi ifadeler anlam ilişkisini görünür kılar; ancak bağlantı ifadesi tek başına mantıklı ilişki kurmaz. İki cümle gerçekten neden-sonuç ilişkisi taşımalıdır.\n\n7. **Taslağı yapı açısından denetle.** Her paragrafın görevini kenarına yaz. Görevi olmayan veya iki farklı işi aynı anda yapan paragrafı böl, taşı ya da çıkar.\n\n8. **Yapıyı amaca göre değiştir.** Taslakta asıl sorunun çözüm önerisi olduğu fark edilirse sebep-sonuçtan problem-çözüme geçilebilir. Seçimi yönetmek, baştaki kararı sorgulamadan sürdürmek değil, amaca en uygun yapıyı korumaktır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, yazma amacından içerik seçimine; oradan paragraf türü ve metin yapısı kararına, taslak oluşturmaya ve yapı denetimine ilerler. Görselin öğretim işlevi, “ne yazacağım?” ve “hangi düzende yazacağım?” kararlarının birbirinden farklı fakat birbirine bağlı olduğunu göstermektir.","workedExamples":["**Görev:** “Çalışmaları sürekli ertelemenin sonuçları” hakkında bir paragraf yazılacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Amaç belirlenir:** Ertelemenin hangi sonuçlara yol açtığını açıklamak.\n2. **Paragraf türü seçilir:** Sebep-sonuç paragrafı uygundur.\n3. **İçerik ayıklanır:** Görevlerin birikmesi, sürenin daralması, kaygının artması ve ürünün yeterince gözden geçirilememesi seçilir. Ertelemenin tanımı kısa tutulur; ilgisiz başarı öyküsü çıkarılır.\n4. **İlişki sıralanır:** Erteleme → görevlerin birikmesi → zaman baskısı → gözden geçirmenin azalması → hataların artması.\n5. **Paragraf oluşturulur:** “Çalışmaları sürekli ertelemek, yapılacak görevlerin kısa bir sürede birikmesine neden olur. Süre daralınca öğrenci hem daha fazla kaygı duyabilir hem de hazırladığı ürünü yeterince gözden geçiremez. Bunun sonucunda düzeltilmesi kolay hatalar bile son metinde kalabilir. Bu nedenle erteleme yalnızca zamanı değil, çalışmanın niteliğini de etkiler.”\n6. **Yapı denetlenir:** Her cümle neden-sonuç zincirine katkı sağlamaktadır; paragraf öykü anlatmaya veya görüş tartışmaya dönüşmemiştir.","**Görev:** Sınıf arkadaşlarını haftalık hedef çizelgesi kullanmaya yönlendiren bir paragraf yazılacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Amaç belirlenir:** Okuru bir uygulamanın yararlı olduğuna ikna etmek.\n2. **Paragraf türü seçilir:** İkna paragrafı.\n3. **İddia kurulur:** “Öğrenciler haftalık hedef çizelgesi kullanmalıdır.”\n4. **Gerekçeler seçilir:** Yapılacak işleri görünür kılma, öncelik belirleme ve ilerlemeyi izleme.\n5. **Somut destek eklenir:** Büyük bir ödevin “araştırma, taslak, düzenleme” biçiminde küçük hedeflere ayrılması örneği.\n6. **Paragraf oluşturulur:** “Öğrenciler haftalık hedef çizelgesi kullanmalıdır; çünkü bu çizelge yapılacak işleri görünür hâle getirir ve hangi göreve önce başlanacağını belirlemeyi kolaylaştırır. Örneğin uzun bir proje, araştırma, taslak ve düzenleme olarak üç küçük hedefe ayrıldığında ilk adım daha ulaşılabilir görünür. Ayrıca tamamlanan hedeflerin işaretlenmesi, ilerlemeyi izlemeyi sağlar. Bu nedenle haftalık çizelge yalnızca bir liste değil, zamanı bilinçli kullanmaya yardımcı olan bir araçtır.”\n7. **İkna yapısı denetlenir:** Paragrafta iddia, iki gerekçe, somut örnek ve sonuç vardır. Yalnızca “Bence çok yararlı.” gibi gerekçesiz bir görüşe dayanmamaktadır."],"commonMistakes":"Konu ile amacı karıştırmak sık görülür. “Zaman yönetimi” konudur; “plansızlığın sonuçlarını açıklamak” amaçtır. Amaç belirlenmeden paragraf türü seçilirse metin ortasında yapı değişebilir. Başka bir hata, “çünkü” veya “bu nedenle” kullanıldığı için cümleler arasında otomatik olarak neden-sonuç bağı oluştuğunu sanmaktır. İkna paragrafında yalnızca emir vermek, tartışma paragrafında karşı görüşü yanlış veya küçümseyici biçimde sunmak ve problem-çözüm metninde problemi açıklamadan çözüm sıralamak da yapısal tutarlılığı bozar.","selfCheck":["[ ] Yazma amacımı “açıklamak, ikna etmek, tartışmak…” gibi açık bir fiille belirledim.","[ ] Hedef kitlenin ihtiyaç duyduğu içerikleri seçtim.","[ ] Paragraf türünü yazma amacıma göre belirledim.","[ ] Metin yapısını paragraf türünden ayrı düşünerek seçtim.","[ ] Yedinci sınıf düzeyindeki sebep-sonuç, ikna veya tartışma paragrafını amaca uygun kullandım.","[ ] Bilgilendirici metinde sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısını doğru kurdum.","[ ] Her düşünce, örnek ve kanıtı yapının uygun bölümüne yerleştirdim.","[ ] Bağlantı ifadelerinin arkasında gerçek bir anlam ilişkisi bulunduğunu denetledim.","[ ] Taslağı paragraf görevleri ve bütünlük açısından gözden geçirdim.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme: T.Y.7.3","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0ab9893357d1df4317aa678d56b826aad2fded88717bd271e38f85ddd357391d","reviewDecisionSha256":"69b4b47cca9c3eeaace273a1da460b21bf9bee5e55c70206b192192e68338846","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0ab9893357d1df4317aa678d56b826aad2fded88717bd271e38f85ddd357391d","reviewedHash":"sha256:0ab9893357d1df4317aa678d56b826aad2fded88717bd271e38f85ddd357391d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:69b4b47cca9c3eeaace273a1da460b21bf9bee5e55c70206b192192e68338846; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n024","contentProjectionSha256":"0ab9893357d1df4317aa678d56b826aad2fded88717bd271e38f85ddd357391d","reviewDecisionSha256":"69b4b47cca9c3eeaace273a1da460b21bf9bee5e55c70206b192192e68338846","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n025","noteId":"tr.g07.turkce.n025","noteKey":"tr.g07.turkce.n025","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-14","title":"Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.D.7.14","objective":"T.D.7.14","objectives":["T.D.7.14"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBilgilendirici bir metinde bütün cümleler aynı görevde değildir. Bazı cümleler temel düşünceyi, bazıları nedenleri, sonuçları, sorunları, çözümleri, sıralamayı veya karşılaştırmayı taşır; bazıları ise örnek ve ayrıntı verir. Metnin nasıl düzenlendiğini fark ettiğinde önemli bilgileri daha kolay seçebilirsin. Bu konuda metin yapısını belirlemeyi, bölümlerin işlevlerini çözümlemeyi ve önemli bilgiler arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta sıralı/kronolojik, açıklayıcı ve karşılaştırma/zıtlık yapılarına ek olarak sebep-sonuç ile problem-çözüm yapıları birlikte ele alınır. Bir Hilal Uğruna temasında özellikle kültürel miras, millî egemenlik, Atatürk ve kahramanlıkla ilgili bilgilendirici ses ve video metinlerinde bu yapıların nasıl kullanıldığına odaklanabilirsin. Amaç, tarihsel ayrıntıları ezberlemek değil; dinlediğin metnin bilgiyi hangi ilişkiyle sunduğunu çözmektir.\n\n## Temel kavramlar\n**Metin yapısı:** Bilgilerin belirli bir ilişkiye göre düzenlenme biçimidir.\n\n**Sıralı/kronolojik yapı:** İşlem, olay veya gelişmeler zaman ya da aşama sırasıyla verilir.\n\n**Açıklayıcı yapı:** Bir kavramın ne olduğu, özellikleri ve işleyişi açıklanır.\n\n**Karşılaştırma/zıtlık yapısı:** İki veya daha fazla varlığın benzer ve farklı yönleri ilişkilendirilir.\n\n**Sebep-sonuç yapısı:** Bir durumun nedenleri ve ortaya çıkardığı sonuçlar gösterilir.\n\n**Problem-çözüm yapısı:** Bir sorun tanımlanır; nedenleri, çözüm seçenekleri ve sonuçları ele alınır.\n\n**Önemli bilgi:** Metnin ana düşüncesini ve yapısal ilişkisini taşıyan, çıkarıldığında anlamın temelini zayıflatan bilgidir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Metnin konusunu genel olarak belirle.** İlk dinlemede ayrıntıları avlamak yerine metnin ne hakkında olduğunu kavra.\n2. **Düzenleyici soruyu bul.** Metin “Neden oldu ve neye yol açtı?”, “Sorun neydi ve nasıl çözüldü?”, “Hangi aşamalar izlendi?” ya da “İki durum hangi yönlerden benziyor?” sorularından hangisine cevap veriyor?\n3. **Yapı işaretlerini izle.** “Bu nedenle, sonucunda” sebep-sonuç; “sorun, çözüm, önlem” problem-çözüm; “önce, sonra” sıralama; “oysa, buna karşılık” karşılaştırma ilişkisini gösterebilir. Yalnızca işaret sözcüğüne değil, cümlelerin gerçek ilişkisine bak.\n4. **Bölümlerin işlevini adlandır.** Bir bölümü “sorunun tanımı”, diğerini “nedenler”, “çözüm” veya “sonuç” biçiminde işaretle.\n5. **Önemli ve destekleyici bilgiyi ayır.** Önemli bilgi yapının ana parçalarını taşır; örnek, betimleme ve tekrarlar bu parçaları destekleyebilir.\n6. **Bilgiler arasındaki ilişkiyi kendi cümlenle kur.** “Görev dağılımı yapılmadığı için hazırlık gecikti; görevler paylaştırılınca süreç düzenlendi.” gibi bir cümle, yapıyı görünür kılar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, önce metin yapısının belirlenmesini, ardından bölümlerin işlevlerine ayrılmasını, temel ilişkiyi taşıyan bilgilerin seçilmesini ve bu bilgilerin birbiriyle bağlantılı biçimde yeniden düzenlenmesini gösterir. Böylece “önemli bilgi”nin tek başına bir cümle değil, yapısal bir ilişkinin parçası olduğu anlaşılır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nDinlenen metin şöyledir: “Okulun millî egemenlik sergisi için görevler başlangıçta birkaç kişide toplandı. Bu nedenle afiş, ses kaydı ve pano hazırlıkları aynı günlere sıkıştı; ekip zamanında ilerleyemedi. Daha sonra görevler araştırma, düzenleme ve sunum başlıklarıyla paylaştırıldı. Her ekip kendi takvimini izleyince çalışmalar planlanan sürede tamamlandı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin, bir durumun nedenlerini ve sonuçlarını açıklamaktadır; temel yapı sebep-sonuçtur.\n2. İlk önemli neden “görevlerin birkaç kişide toplanması”, ilk sonuç “işlerin aynı günlere sıkışması ve ilerlemenin gecikmesi”dir.\n3. İkinci neden “görevlerin başlıklara göre paylaştırılması”, ikinci sonuç “çalışmaların planlanan sürede tamamlanması”dır.\n4. “Afiş, ses kaydı ve pano” ayrıntıları hangi işlerin sıkıştığını örnekler; metnin temel ilişkisi değildir.\n5. Önemli bilgi şöyle özetlenir: “Dengesiz görev dağılımı gecikmeye yol açmış, planlı paylaşım ise sürecin zamanında tamamlanmasını sağlamıştır.”\n\n### Örnek 2:\nİzlenen videoda şu açıklama yapılır: “Sınıfın dijital arşivindeki dosyalar farklı adlarla kaydedildiği için öğrenciler aradıkları görselleri bulamıyordu. Sorunu çözmek amacıyla yıl-konu-belge türü sırasını kullanan ortak bir adlandırma kuralı oluşturuldu. Dosyalar bu kurala göre yeniden adlandırıldı ve kısa açıklamalar eklendi. Böylece arama süresi azaldı, hangi görselin nereden geldiği daha kolay izlendi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin önce bir sorun, sonra çözüm ve sonuç sunduğu için problem-çözüm yapısındadır.\n2. Problem “dosyaların düzensiz adlandırılması”, etkisi “görsellerin bulunamaması”dır.\n3. Çözüm “ortak adlandırma kuralı ve kısa açıklama kullanılması”dır.\n4. Sonuç “arama süresinin azalması ve kaynak bilgisinin daha kolay izlenmesi”dir.\n5. “Yıl-konu-belge türü” ifadesi çözümün nasıl uygulandığını açıklayan önemli bir ayrıntıdır; çünkü çözümün işleyişini somutlaştırır.\n6. Metnin önemli bilgileri problem, çözüm ve sonuç ilişkisi korunarak aktarılır.\n\n## Sık yapılan hata\nMetinde geçen her adı, tarihi veya örneği önemli bilgi sanmak yanlıştır. Önem, bilginin metin yapısındaki görevine göre belirlenir. Yalnız “çünkü” ya da “sorun” sözcüğünü görmek de yapı belirlemek için yeterli değildir; cümleler arasında gerçek bir neden-sonuç veya problem-çözüm bağı bulunmalıdır. Konuyu söylemek başka, önemli bilgilerin ilişkisini açıklamak başkadır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Metnin konusunu ve baskın yapısını belirledim mi?\n- Bölümlerin “neden, sonuç, problem, çözüm, aşama” gibi işlevlerini adlandırdım mı?\n- Örnek ve tekrarları temel bilgilerden ayırdım mı?\n- Seçtiğim önemli bilgilerin birbiriyle ilişkisini gösterdim mi?\n- Bilgileri metnin düşünce akışını bozmadan kendi cümlelerimle düzenledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n025__td714.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n025__td714.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n025__td714.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n025__td714.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n025__td714.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n025__td714.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n025__td714.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n025__td714.alt":"Bilgilendirici metnin sıralı, açıklayıcı, karşılaştırmalı, sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısından hangisine dayandığının belirlenmesinden sonra bölümlerin işlevlerinin adlandırıldığı; yapısal ilişkiyi taşıyan temel bilgilerin örnek ve ayrıntılardan ayrıldığı; seçilen bilgilerin neden-sonuç, problem-çözüm ya da diğer uygun bağlantıyla yeniden düzenlendiği beş aşamalı yapı akışı.","tr-g07-turkce-n025__td714.caption":"Metin yapısından önemli bilgi ilişkisine ulaşma","tr-g07-turkce-n025__td714.n1":"Baskın metin yapısını belirle","tr-g07-turkce-n025__td714.n2":"Bölümlerin işlevlerini adlandır","tr-g07-turkce-n025__td714.n3":"Temel ilişkiyi taşıyan bilgileri bul","tr-g07-turkce-n025__td714.n4":"Örnek ve ayrıntıları ayır","tr-g07-turkce-n025__td714.n5":"Önemli bilgileri ilişkileriyle düzenle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-d-7-14-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bilgilendirici bir metinde bütün cümleler aynı görevde değildir. Bazı cümleler temel düşünceyi, bazıları nedenleri, sonuçları, sorunları, çözümleri, sıralamayı veya karşılaştırmayı taşır; bazıları ise örnek ve ayrıntı verir. Metnin nasıl düzenlendiğini fark ettiğinde önemli bilgileri daha kolay seçebilirsin. Bu konuda metin yapısını belirlemeyi, bölümlerin işlevlerini çözümlemeyi ve önemli bilgiler arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta sıralı/kronolojik, açıklayıcı ve karşılaştırma/zıtlık yapılarına ek olarak sebep-sonuç ile problem-çözüm yapıları birlikte ele alınır. Bir Hilal Uğruna temasında özellikle kültürel miras, millî egemenlik, Atatürk ve kahramanlıkla ilgili bilgilendirici ses ve video metinlerinde bu yapıların nasıl kullanıldığına odaklanabilirsin. Amaç, tarihsel ayrıntıları ezberlemek değil; dinlediğin metnin bilgiyi hangi ilişkiyle sunduğunu çözmektir.","keyConcepts":"**Metin yapısı:** Bilgilerin belirli bir ilişkiye göre düzenlenme biçimidir.\n\n**Sıralı/kronolojik yapı:** İşlem, olay veya gelişmeler zaman ya da aşama sırasıyla verilir.\n\n**Açıklayıcı yapı:** Bir kavramın ne olduğu, özellikleri ve işleyişi açıklanır.\n\n**Karşılaştırma/zıtlık yapısı:** İki veya daha fazla varlığın benzer ve farklı yönleri ilişkilendirilir.\n\n**Sebep-sonuç yapısı:** Bir durumun nedenleri ve ortaya çıkardığı sonuçlar gösterilir.\n\n**Problem-çözüm yapısı:** Bir sorun tanımlanır; nedenleri, çözüm seçenekleri ve sonuçları ele alınır.\n\n**Önemli bilgi:** Metnin ana düşüncesini ve yapısal ilişkisini taşıyan, çıkarıldığında anlamın temelini zayıflatan bilgidir.","steps":"1. **Metnin konusunu genel olarak belirle.** İlk dinlemede ayrıntıları avlamak yerine metnin ne hakkında olduğunu kavra.\n2. **Düzenleyici soruyu bul.** Metin “Neden oldu ve neye yol açtı?”, “Sorun neydi ve nasıl çözüldü?”, “Hangi aşamalar izlendi?” ya da “İki durum hangi yönlerden benziyor?” sorularından hangisine cevap veriyor?\n3. **Yapı işaretlerini izle.** “Bu nedenle, sonucunda” sebep-sonuç; “sorun, çözüm, önlem” problem-çözüm; “önce, sonra” sıralama; “oysa, buna karşılık” karşılaştırma ilişkisini gösterebilir. Yalnızca işaret sözcüğüne değil, cümlelerin gerçek ilişkisine bak.\n4. **Bölümlerin işlevini adlandır.** Bir bölümü “sorunun tanımı”, diğerini “nedenler”, “çözüm” veya “sonuç” biçiminde işaretle.\n5. **Önemli ve destekleyici bilgiyi ayır.** Önemli bilgi yapının ana parçalarını taşır; örnek, betimleme ve tekrarlar bu parçaları destekleyebilir.\n6. **Bilgiler arasındaki ilişkiyi kendi cümlenle kur.** “Görev dağılımı yapılmadığı için hazırlık gecikti; görevler paylaştırılınca süreç düzenlendi.” gibi bir cümle, yapıyı görünür kılar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, önce metin yapısının belirlenmesini, ardından bölümlerin işlevlerine ayrılmasını, temel ilişkiyi taşıyan bilgilerin seçilmesini ve bu bilgilerin birbiriyle bağlantılı biçimde yeniden düzenlenmesini gösterir. Böylece “önemli bilgi”nin tek başına bir cümle değil, yapısal bir ilişkinin parçası olduğu anlaşılır.","workedExamples":["Dinlenen metin şöyledir: “Okulun millî egemenlik sergisi için görevler başlangıçta birkaç kişide toplandı. Bu nedenle afiş, ses kaydı ve pano hazırlıkları aynı günlere sıkıştı; ekip zamanında ilerleyemedi. Daha sonra görevler araştırma, düzenleme ve sunum başlıklarıyla paylaştırıldı. Her ekip kendi takvimini izleyince çalışmalar planlanan sürede tamamlandı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin, bir durumun nedenlerini ve sonuçlarını açıklamaktadır; temel yapı sebep-sonuçtur.\n2. İlk önemli neden “görevlerin birkaç kişide toplanması”, ilk sonuç “işlerin aynı günlere sıkışması ve ilerlemenin gecikmesi”dir.\n3. İkinci neden “görevlerin başlıklara göre paylaştırılması”, ikinci sonuç “çalışmaların planlanan sürede tamamlanması”dır.\n4. “Afiş, ses kaydı ve pano” ayrıntıları hangi işlerin sıkıştığını örnekler; metnin temel ilişkisi değildir.\n5. Önemli bilgi şöyle özetlenir: “Dengesiz görev dağılımı gecikmeye yol açmış, planlı paylaşım ise sürecin zamanında tamamlanmasını sağlamıştır.”","İzlenen videoda şu açıklama yapılır: “Sınıfın dijital arşivindeki dosyalar farklı adlarla kaydedildiği için öğrenciler aradıkları görselleri bulamıyordu. Sorunu çözmek amacıyla yıl-konu-belge türü sırasını kullanan ortak bir adlandırma kuralı oluşturuldu. Dosyalar bu kurala göre yeniden adlandırıldı ve kısa açıklamalar eklendi. Böylece arama süresi azaldı, hangi görselin nereden geldiği daha kolay izlendi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin önce bir sorun, sonra çözüm ve sonuç sunduğu için problem-çözüm yapısındadır.\n2. Problem “dosyaların düzensiz adlandırılması”, etkisi “görsellerin bulunamaması”dır.\n3. Çözüm “ortak adlandırma kuralı ve kısa açıklama kullanılması”dır.\n4. Sonuç “arama süresinin azalması ve kaynak bilgisinin daha kolay izlenmesi”dir.\n5. “Yıl-konu-belge türü” ifadesi çözümün nasıl uygulandığını açıklayan önemli bir ayrıntıdır; çünkü çözümün işleyişini somutlaştırır.\n6. Metnin önemli bilgileri problem, çözüm ve sonuç ilişkisi korunarak aktarılır."],"commonMistakes":"Metinde geçen her adı, tarihi veya örneği önemli bilgi sanmak yanlıştır. Önem, bilginin metin yapısındaki görevine göre belirlenir. Yalnız “çünkü” ya da “sorun” sözcüğünü görmek de yapı belirlemek için yeterli değildir; cümleler arasında gerçek bir neden-sonuç veya problem-çözüm bağı bulunmalıdır. Konuyu söylemek başka, önemli bilgilerin ilişkisini açıklamak başkadır.","selfCheck":["Metnin konusunu ve baskın yapısını belirledim mi?","Bölümlerin “neden, sonuç, problem, çözüm, aşama” gibi işlevlerini adlandırdım mı?","Örnek ve tekrarları temel bilgilerden ayırdım mı?","Seçtiğim önemli bilgilerin birbiriyle ilişkisini gösterdim mi?","Bilgileri metnin düşünce akışını bozmadan kendi cümlelerimle düzenledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.D.7.14","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8dca72864ad076dc3b13216b6581da4cb9084df18bbb231a027f8a690a2dacf1","reviewDecisionSha256":"6e665b43135a8654e2df3113abc24ab2c4399e7109895f63dffca00280c0dc22","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8dca72864ad076dc3b13216b6581da4cb9084df18bbb231a027f8a690a2dacf1","reviewedHash":"sha256:8dca72864ad076dc3b13216b6581da4cb9084df18bbb231a027f8a690a2dacf1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6e665b43135a8654e2df3113abc24ab2c4399e7109895f63dffca00280c0dc22; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n025","contentProjectionSha256":"8dca72864ad076dc3b13216b6581da4cb9084df18bbb231a027f8a690a2dacf1","reviewDecisionSha256":"6e665b43135a8654e2df3113abc24ab2c4399e7109895f63dffca00280c0dc22","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n026","noteId":"tr.g07.turkce.n026","noteKey":"tr.g07.turkce.n026","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-17","title":"Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.D.7.17","objective":"T.D.7.17","objectives":["T.D.7.17"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir konuşmacı düşüncesini yalnız ileri sürmez; onu anlaşılır, somut ve inandırıcı hâle getirmek için çeşitli yollar kullanır. Bir kavramı tanımlayabilir, iki durumu karşılaştırabilir, bilinmeyeni bilinene benzetebilir, örnekler verebilir, konuyla ilgili bir uzmanın görüşünü aktarabilir veya sayısal verilerden yararlanabilir. Bu konuda dinlediğin ya da izlediğin bilgilendirici metinde kullanılan düşünceyi geliştirme yolunu belirlemeyi ve bu yolun düşünceyi nasıl desteklediğini açıklamayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma birlikte incelenir. Bir Hilal Uğruna temasındaki kültürel miras, millî egemenlik ve sorumluluk içeriklerinde bu yollar, bilgiyi açıklamak ve dinleyicinin düşünceyi daha iyi kavramasını sağlamak için kullanılabilir.\n\n## Temel kavramlar\n**Tanımlama:** Bir kavramın “ne olduğunu” ayırt edici özellikleriyle açıklamaktır.\n\n**Karşılaştırma:** İki veya daha fazla varlık, durum ya da düşüncenin benzer ve farklı yönlerini ortaya koymaktır.\n\n**Benzetme:** Bir düşünceyi daha anlaşılır kılmak için onu ortak bir özellik yönünden başka bir varlığa benzetmektir.\n\n**Örneklendirme:** Genel bir düşünceyi somut örneklerle görünür hâle getirmektir.\n\n**Tanık gösterme:** Konuyla ilgili ve güvenilir bir kişinin görüşünü, kim olduğu ve görüşünün bağlamı belirtilerek düşünceye dayanak yapmaktır.\n\n**Sayısal verilerden yararlanma:** Sayı, oran, ölçüm veya araştırma sonucunu düşünceyi somutlaştırmak için kullanmaktır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Geliştirilen temel düşünceyi bul.** “Konuşmacı neyi açıklamak veya desteklemek istiyor?” sorusunu cevapla.\n2. **Düşünceyi destekleyen bölümü ayır.** Tanım cümlesi, örnek, sayı, karşılaştırma veya aktarılan görüş hangi düşünceye bağlanıyor?\n3. **Ayırt edici özelliği denetle.** “Nedir?” sorusuna yanıt veriyorsa tanımlama; somut durumlar sıralıyorsa örneklendirme; ortak özellik üzerinden “gibi” bağı kuruyorsa benzetme olabilir. “Gibi” sözcüğü her zaman benzetme değildir; “müze, arşiv gibi kurumlar” ifadesi örnek de verebilir.\n4. **Kaynak ve işlevi incele.** Tanık göstermede görüşü aktarılan kişinin konuyla ilgisi ve kaynağın belirtilmesi önemlidir. Sayısal veride ise sayının hangi gruba, zamana veya ölçüme ait olduğu anlaşılmalıdır.\n5. **Metinle ilişkiyi açıkla.** Yalnız yöntemin adını söyleme; “Bu tanım kavramın sınırını belirliyor.” veya “Bu veri, katılımın yaygınlığını somutlaştırıyor.” de.\n6. **Birden fazla yolu ayır.** Aynı paragrafta tanımlama ile örneklendirme ya da karşılaştırma ile sayısal veri birlikte kullanılabilir.\n\nYöntemi belirlerken konuşmacının niyetini de hesaba kat. Karşılaştırma yalnız iki ögeyi yan yana anmak değildir; aynı ölçüt üzerinden benzerlik veya farklılık kurulmalıdır. Benzetmede ise amaç, bir varlığı diğeriyle ölçmekten çok düşünceyi zihinde canlandırmaktır. Bu işlev farkı, aynı sözcüklerin farklı görevlerde kullanılabildiği cümleleri ayırt etmene yardımcı olur.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, her düşünceyi geliştirme yolunun kullanım amacını, ayırt edici özelliğini ve tema bağlamındaki örneğini yan yana gösterir. Görselin öğretim işlevi, birbirine benzeyen yöntemleri yalnız işaret sözcüklerine göre değil, düşünceye kattıkları göreve göre ayırt etmektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir ses kaydında şu ifadeler yer alır: “Millî egemenlik, yönetme ve karar verme yetkisinin millete ait olmasıdır. Bu ilkenin günlük yaşamdaki yansımalarını ortak karar alma, temsilci seçme ve görüşleri özgürce ifade etme çalışmalarında görebiliriz.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümle “Millî egemenlik nedir?” sorusuna cevap verdiği için tanımlamadır.\n2. İkinci cümlede ortak karar alma, temsilci seçme ve görüş ifade etme durumları genel düşünceyi somutlaştırır; bu nedenle örneklendirme vardır.\n3. İki yöntem aynı düşünceye hizmet eder: tanımlama kavramın sınırını çizer, örnekler ise kavramın yaşamda nasıl görünebileceğini açıklar.\n4. Sonuç yalnız “tanımlama ve örnekleme kullanılmıştır” değildir; yöntemlerin düşünceyi açıklama görevleri de belirtilmelidir.\n\n### Örnek 2:\nBir video anlatıcısı şöyle der: “Sınıf anketine katılan 30 öğrencinin 24'ü, sergideki sesli anlatımların yazılı panoları anlamayı kolaylaştırdığını belirtti. Ayrıca bir müze eğitimcisi, kayıtlı söyleşisinde kültürel mirasın yalnız saklanarak değil, anlamı açıklanarak yaşatıldığını vurguladı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “30 öğrencinin 24'ü” ifadesi belirli bir gruba ait sayısal sonuç verdiği için sayısal verilerden yararlanmadır.\n2. Veri, sesli anlatımın yararlı bulunduğu düşüncesini somutlaştırır; ancak anketin yalnız bu sınıfı temsil ettiği unutulmamalıdır.\n3. İkinci cümlede konuyla ilgili bir müze eğitimcisinin kayıtlı görüşü düşünceye dayanak yapılmıştır; bu tanık göstermedir.\n4. Görüşün kime ait olduğu ve hangi bağlamdan alındığı belirtildiği için yalnız “birisi böyle dedi” düzeyinde kalmaz.\n5. Sonuçta konuşmacı, düşüncesini hem sayı hem uzman görüşüyle desteklemiştir.\n\n## Sık yapılan hata\nİçinde sayı geçen her cümleyi sayısal veri saymak doğru değildir. Bir tarih veya sıra numarası, düşünceyi kanıtlamıyorsa bu yöntemin örneği olmayabilir. Her alıntı da tanık gösterme değildir; görüşü aktarılan kişinin konuyla ilgisi ve kaynağın açıklığı aranır. “Gibi” sözcüğünü görünce hemen benzetme demek de yanlıştır: sözcük bazen örnekleri sıralamak için kullanılır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Önce geliştirilen temel düşünceyi belirledim mi?\n- Destekleyici bölümün ayırt edici özelliğini inceledim mi?\n- Tanımlama, karşılaştırma, benzetme ve örneklendirmeyi birbirinden ayırdım mı?\n- Tanık göstermede kaynak ilgisini, sayısal veride ölçüm bağlamını kontrol ettim mi?\n- Yöntemin metnin düşüncesine katkısını gerekçeli biçimde açıkladım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n026__td717.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n026__td717.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n026__td717.h1","tr-g07-turkce-n026__td717.h2","tr-g07-turkce-n026__td717.h3","tr-g07-turkce-n026__td717.h4"],"rows":[[{"v":"Tanımlama"},{"v":"Kavramın sınırını ve anlamını açıklamak"},{"v":"“Nedir?” sorusuna ayırt edici özelliklerle cevap verir"},{"v":"“Millî egemenlik, karar verme yetkisinin millete ait olmasıdır.”"}],[{"v":"Karşılaştırma"},{"v":"Benzerlik ve farklılıkları görünür kılmak"},{"v":"En az iki öge ortak ölçütlerle ele alınır"},{"v":"Sesli anlatım ayrıntıyı işittirirken yazılı pano bilgiyi gözle izletir."}],[{"v":"Benzetme"},{"v":"Soyut veya bilinmeyen düşünceyi somutlaştırmak"},{"v":"İki varlık ortak bir özellik bakımından ilişkilendirilir"},{"v":"Ortak hafıza, kuşakları birbirine bağlayan bir köprü gibidir."}],[{"v":"Örneklendirme"},{"v":"Genel düşünceyi somut durumlarla açıklamak"},{"v":"Genel yargının kapsamındaki örnekler sıralanır"},{"v":"Aile arşivi düzenleme, sözlü tarih kaydı ve sergi hazırlama kültürel miras çalışmalarına örnektir."}],[{"v":"Tanık gösterme"},{"v":"İlgili bir görüşü düşünceye dayanak yapmak"},{"v":"Görüş sahibi ve aktarımın kaynağı belirgin olmalıdır"},{"v":"Konuyla ilgili müze eğitimcisinin kayıtlı görüşüne yer verilir."}],[{"v":"Sayısal verilerden yararlanma"},{"v":"Düşünceyi ölçülebilir bilgiyle somutlaştırmak"},{"v":"Sayı, oran veya ölçümün kapsamı açıklanır"},{"v":"Sınıf anketinde 30 öğrencinin 24’ü sesli anlatımı yararlı bulmuştur."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n026__td717.alt":"Dört sütunlu tabloda tanımlamanın kavramı açıklama ve “nedir” sorusuna cevap verme; karşılaştırmanın ortak ölçütlerle benzerlik-farklılık kurma; benzetmenin ortak özellik üzerinden somutlaştırma; örneklendirmenin genel yargıyı somut durumlarla gösterme; tanık göstermenin ilgili ve belirtilmiş bir görüşü dayanak yapma; sayısal verinin kapsamı açıklanmış sayı veya oranla düşünceyi somutlaştırma işlevleri, ayırt edici özellikleri ve tema bağlamındaki örnekleriyle eşleştirilir.","tr-g07-turkce-n026__td717.caption":"Düşünceyi geliştirme yollarını işlevlerine göre ayırt etme","tr-g07-turkce-n026__td717.h1":"Düşünceyi geliştirme yolu","tr-g07-turkce-n026__td717.h2":"Kullanım amacı","tr-g07-turkce-n026__td717.h3":"Ayırt edici özellik","tr-g07-turkce-n026__td717.h4":"Tema bağlamında örnek"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-d-7-17-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmacı düşüncesini yalnız ileri sürmez; onu anlaşılır, somut ve inandırıcı hâle getirmek için çeşitli yollar kullanır. Bir kavramı tanımlayabilir, iki durumu karşılaştırabilir, bilinmeyeni bilinene benzetebilir, örnekler verebilir, konuyla ilgili bir uzmanın görüşünü aktarabilir veya sayısal verilerden yararlanabilir. Bu konuda dinlediğin ya da izlediğin bilgilendirici metinde kullanılan düşünceyi geliştirme yolunu belirlemeyi ve bu yolun düşünceyi nasıl desteklediğini açıklamayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma birlikte incelenir. Bir Hilal Uğruna temasındaki kültürel miras, millî egemenlik ve sorumluluk içeriklerinde bu yollar, bilgiyi açıklamak ve dinleyicinin düşünceyi daha iyi kavramasını sağlamak için kullanılabilir.","keyConcepts":"**Tanımlama:** Bir kavramın “ne olduğunu” ayırt edici özellikleriyle açıklamaktır.\n\n**Karşılaştırma:** İki veya daha fazla varlık, durum ya da düşüncenin benzer ve farklı yönlerini ortaya koymaktır.\n\n**Benzetme:** Bir düşünceyi daha anlaşılır kılmak için onu ortak bir özellik yönünden başka bir varlığa benzetmektir.\n\n**Örneklendirme:** Genel bir düşünceyi somut örneklerle görünür hâle getirmektir.\n\n**Tanık gösterme:** Konuyla ilgili ve güvenilir bir kişinin görüşünü, kim olduğu ve görüşünün bağlamı belirtilerek düşünceye dayanak yapmaktır.\n\n**Sayısal verilerden yararlanma:** Sayı, oran, ölçüm veya araştırma sonucunu düşünceyi somutlaştırmak için kullanmaktır.","steps":"1. **Geliştirilen temel düşünceyi bul.** “Konuşmacı neyi açıklamak veya desteklemek istiyor?” sorusunu cevapla.\n2. **Düşünceyi destekleyen bölümü ayır.** Tanım cümlesi, örnek, sayı, karşılaştırma veya aktarılan görüş hangi düşünceye bağlanıyor?\n3. **Ayırt edici özelliği denetle.** “Nedir?” sorusuna yanıt veriyorsa tanımlama; somut durumlar sıralıyorsa örneklendirme; ortak özellik üzerinden “gibi” bağı kuruyorsa benzetme olabilir. “Gibi” sözcüğü her zaman benzetme değildir; “müze, arşiv gibi kurumlar” ifadesi örnek de verebilir.\n4. **Kaynak ve işlevi incele.** Tanık göstermede görüşü aktarılan kişinin konuyla ilgisi ve kaynağın belirtilmesi önemlidir. Sayısal veride ise sayının hangi gruba, zamana veya ölçüme ait olduğu anlaşılmalıdır.\n5. **Metinle ilişkiyi açıkla.** Yalnız yöntemin adını söyleme; “Bu tanım kavramın sınırını belirliyor.” veya “Bu veri, katılımın yaygınlığını somutlaştırıyor.” de.\n6. **Birden fazla yolu ayır.** Aynı paragrafta tanımlama ile örneklendirme ya da karşılaştırma ile sayısal veri birlikte kullanılabilir.\n\nYöntemi belirlerken konuşmacının niyetini de hesaba kat. Karşılaştırma yalnız iki ögeyi yan yana anmak değildir; aynı ölçüt üzerinden benzerlik veya farklılık kurulmalıdır. Benzetmede ise amaç, bir varlığı diğeriyle ölçmekten çok düşünceyi zihinde canlandırmaktır. Bu işlev farkı, aynı sözcüklerin farklı görevlerde kullanılabildiği cümleleri ayırt etmene yardımcı olur.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, her düşünceyi geliştirme yolunun kullanım amacını, ayırt edici özelliğini ve tema bağlamındaki örneğini yan yana gösterir. Görselin öğretim işlevi, birbirine benzeyen yöntemleri yalnız işaret sözcüklerine göre değil, düşünceye kattıkları göreve göre ayırt etmektir.","workedExamples":["Bir ses kaydında şu ifadeler yer alır: “Millî egemenlik, yönetme ve karar verme yetkisinin millete ait olmasıdır. Bu ilkenin günlük yaşamdaki yansımalarını ortak karar alma, temsilci seçme ve görüşleri özgürce ifade etme çalışmalarında görebiliriz.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümle “Millî egemenlik nedir?” sorusuna cevap verdiği için tanımlamadır.\n2. İkinci cümlede ortak karar alma, temsilci seçme ve görüş ifade etme durumları genel düşünceyi somutlaştırır; bu nedenle örneklendirme vardır.\n3. İki yöntem aynı düşünceye hizmet eder: tanımlama kavramın sınırını çizer, örnekler ise kavramın yaşamda nasıl görünebileceğini açıklar.\n4. Sonuç yalnız “tanımlama ve örnekleme kullanılmıştır” değildir; yöntemlerin düşünceyi açıklama görevleri de belirtilmelidir.","Bir video anlatıcısı şöyle der: “Sınıf anketine katılan 30 öğrencinin 24'ü, sergideki sesli anlatımların yazılı panoları anlamayı kolaylaştırdığını belirtti. Ayrıca bir müze eğitimcisi, kayıtlı söyleşisinde kültürel mirasın yalnız saklanarak değil, anlamı açıklanarak yaşatıldığını vurguladı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “30 öğrencinin 24'ü” ifadesi belirli bir gruba ait sayısal sonuç verdiği için sayısal verilerden yararlanmadır.\n2. Veri, sesli anlatımın yararlı bulunduğu düşüncesini somutlaştırır; ancak anketin yalnız bu sınıfı temsil ettiği unutulmamalıdır.\n3. İkinci cümlede konuyla ilgili bir müze eğitimcisinin kayıtlı görüşü düşünceye dayanak yapılmıştır; bu tanık göstermedir.\n4. Görüşün kime ait olduğu ve hangi bağlamdan alındığı belirtildiği için yalnız “birisi böyle dedi” düzeyinde kalmaz.\n5. Sonuçta konuşmacı, düşüncesini hem sayı hem uzman görüşüyle desteklemiştir."],"commonMistakes":"İçinde sayı geçen her cümleyi sayısal veri saymak doğru değildir. Bir tarih veya sıra numarası, düşünceyi kanıtlamıyorsa bu yöntemin örneği olmayabilir. Her alıntı da tanık gösterme değildir; görüşü aktarılan kişinin konuyla ilgisi ve kaynağın açıklığı aranır. “Gibi” sözcüğünü görünce hemen benzetme demek de yanlıştır: sözcük bazen örnekleri sıralamak için kullanılır.","selfCheck":["Önce geliştirilen temel düşünceyi belirledim mi?","Destekleyici bölümün ayırt edici özelliğini inceledim mi?","Tanımlama, karşılaştırma, benzetme ve örneklendirmeyi birbirinden ayırdım mı?","Tanık göstermede kaynak ilgisini, sayısal veride ölçüm bağlamını kontrol ettim mi?","Yöntemin metnin düşüncesine katkısını gerekçeli biçimde açıkladım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.D.7.17","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c215816b9b131e1576689d9ca2a95058881da351255248f6b083a93521403841","reviewDecisionSha256":"4b7af5c1de4bd1fef6c66430ebcaf33b7252050c4a1a163c88d9f379eff27d57","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c215816b9b131e1576689d9ca2a95058881da351255248f6b083a93521403841","reviewedHash":"sha256:c215816b9b131e1576689d9ca2a95058881da351255248f6b083a93521403841","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4b7af5c1de4bd1fef6c66430ebcaf33b7252050c4a1a163c88d9f379eff27d57; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n026","contentProjectionSha256":"c215816b9b131e1576689d9ca2a95058881da351255248f6b083a93521403841","reviewDecisionSha256":"4b7af5c1de4bd1fef6c66430ebcaf33b7252050c4a1a163c88d9f379eff27d57","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n027","noteId":"tr.g07.turkce.n027","noteKey":"tr.g07.turkce.n027","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-18","title":"Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.D.7.18","objective":"T.D.7.18","objectives":["T.D.7.18"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nŞiir, konuşma, kısa film veya anlatıda bazı sözler yalnız gerçek anlamlarıyla kullanılmaz. Bir fotoğraf “konuşabilir”, bir bayrak “uyandırılabilir”, kararlılık “çeliğe” benzetilebilir; sessizlik ile coşku yan yana getirilebilir veya bir sesin “bütün göğü titrettiği” söylenebilir. Bu ifadeler anlatımı yoğunlaştıran söz sanatlarıdır. Bu konuda kişileştirme, konuşturma, benzetme, karşıtlık ve abartmayı belirlemeyi; ardından bunların metnin anlatımına etkisini açıklamayı öğreneceksin.\n\nSöz sanatını bulmak, yalnız adını ezberlemek değildir. İfadenin gerçek anlamdan nasıl uzaklaştığını, hangi iki unsur arasında ilişki kurulduğunu ve bu ilişkinin duyguya ya da düşünceye ne kattığını çözümlemek gerekir. Bir Hilal Uğruna temasındaki şiir ve dinletilerde söz sanatları; kültürel bellek, azim, sorumluluk ve ortak değerleri daha etkileyici anlatmak için kullanılabilir.\n\n## Temel kavramlar\n**Kişileştirme:** İnsan dışındaki bir varlığa düşünme, hissetme, sevinme, bekleme gibi insana özgü özellikler vermektir.\n\n**Konuşturma:** İnsan dışındaki bir varlığı söz söylüyormuş gibi göstermektir. Her konuşturma kişileştirme içerir; fakat her kişileştirmede konuşma yoktur.\n\n**Benzetme:** Bir varlığı ya da özelliği, ortak yön bakımından başka bir varlığa benzetmektir. Benzeyen, benzetilen, benzetme yönü ve “gibi, kadar” benzetme edatı bulunabilir; bunların hepsinin açıkça söylenmesi şart değildir.\n\n**Karşıtlık:** Zıt kavram veya durumları bir araya getirerek anlamı belirginleştirmektir.\n\n**Abartma:** Bir durumu gerçekte olamayacak kadar büyütmek veya küçültmek yoluyla etki oluşturmaktır.\n\n**Anlatıma etki:** Söz sanatının metne kattığı canlılık, vurgu, duygu yoğunluğu, hayal kurdurma veya çarpıcılıktır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **İfadeyi doğru kaydet.** Söz sanatını belirlerken konuşmacının kullandığı cümleyi mümkün olduğunca eksiksiz not al.\n2. **Gerçek anlamı denetle.** İfade gerçek yaşamda olabilir mi? Bir fotoğraf gerçekten konuşamaz; bu durum mecazlı bir kullanımın işaretidir.\n3. **Kurulan ilişkiyi bul.** İnsan özelliği mi verilmiş, söz mü söyletilmiş, iki varlık mı benzetilmiş, zıtlık mı kurulmuş, ölçü aşırı mı büyütülmüş?\n4. **Söz sanatını adlandır.** “Eski saat sabırla bekledi.” kişileştirme; “Saat, ‘Beni yeniden kur.’ dedi.” konuşturmadır.\n5. **Metinle bağını açıkla.** “Bu kişileştirme, tarihî eşyanın geçmişi taşıyan canlı bir tanık gibi algılanmasını sağlıyor.” gibi bir gerekçe kur.\n6. **Ses ve görüntüyü yardımcı kanıt olarak kullan.** Tonlama veya yakın çekim etkiyi güçlendirebilir; fakat söz sanatının temel kanıtı kullanılan ifadedir.\n\nBir cümlede birden fazla söz sanatı bulunabilir. Örneğin insan dışı bir varlık konuşturulurken aynı zamanda abartılı bir söz söyleyebilir. Böyle durumlarda her sanatın ayrı kanıtını göstermek gerekir. Ayrıca mecazlı her ifade bu beş sanattan biri değildir; önce tanımlanan ilişki gerçekten kurulmuş mu diye denetle. Sanatın adını bulduktan sonra metnin duygusuna, vurgusuna veya hayal gücüne kattığı katkıyı açıklamak çözümlemeyi tamamlar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda her söz sanatı, onu gösteren ifade, ifadenin gerçek anlamın ötesindeki karşılığı ve anlatıma kattığı etkiyle birlikte verilmiştir. Görsel, yalnız “hangi sanat?” sorusunu değil, “bu sanat neden kullanılmış?” sorusunu da cevaplamayı öğretir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir şiir dinletisinde şu dizeler duyulur: “Eski fotoğraf sessizce uyandı / ‘Beni unutmadan yarına taşı,’ dedi / Çocuğun kararlılığı çelik kadar sağlamdı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Fotoğraf uyandı” ifadesinde insan dışındaki fotoğrafa uyanma özelliği verilmiştir; bu kişileştirmedir.\n2. Fotoğrafın “Beni unutmadan yarına taşı.” demesi konuşturmadır. İnsan dışı varlık doğrudan söz söylemektedir.\n3. “Kararlılığı çelik kadar sağlamdı.” cümlesinde kararlılık, sağlamlık yönünden çeliğe benzetilmiştir; bu benzetmedir.\n4. Kişileştirme ve konuşturma eski fotoğrafı geçmişten mesaj taşıyan canlı bir tanık gibi gösterir. Benzetme ise çocuğun vazgeçmeyen tutumunu somutlaştırır.\n5. Aynı bölümde üç farklı söz sanatı bulunmuş ve her birinin etkisi metnin anlamıyla ilişkilendirilmiştir.\n\n### Örnek 2:\nBir kısa film anlatıcısı şöyle der: “Meydan bir an sessizdi, ardından yüzlerce ses tek bir ezgiye dönüştü. O ezgi göğü baştan başa titretti.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Sessiz” durum ile “yüzlerce ses”in oluşturduğu yoğunluk yan yana getirilmiştir; bu karşıtlıktır.\n2. Karşıtlık, sakinlikten ortak bir sese geçişi belirginleştirir ve değişimin etkisini artırır.\n3. “Ezgi göğü baştan başa titretti.” ifadesi gerçek ölçüyü aşan bir büyütmedir; abartma vardır.\n4. Abartma, ezginin dinleyicide oluşturduğu güçlü etkiyi anlatır; bunun fiziksel bir ölçüm olduğu düşünülmemelidir.\n5. Sonuçta karşıtlık geçişi görünür, abartma ise duygusal yoğunluğu çarpıcı hâle getirir.\n\n## Sık yapılan hata\n“Gibi” sözcüğünün bulunduğu her ifadeyi benzetme sanmak yaygın bir hatadır. “Arşiv, müze gibi kaynaklardan yararlandık.” cümlesinde örnek sıralanır; ortak özellik üzerinden benzetme yapılmaz. İnsan öznesinin yaptığı davranış kişileştirme değildir. Ayrıca etkileyici müzik veya yüksek ses tek başına söz sanatı oluşturmaz; kullanılan sözde sanatlı bir ilişki bulunmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Söz sanatını gösteren ifadeyi eksiksiz belirledim mi?\n- İfadenin gerçek anlamda mümkün olup olmadığını düşündüm mü?\n- Kişileştirme ile konuşturmayı ayırdım mı?\n- Benzetme, karşıtlık ve abartmanın ayırt edici ilişkisini gösterdim mi?\n- Söz sanatının anlatıma kattığı etkiyi metinle bağlantılı açıkladım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n027__td718.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n027__td718.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n027__td718.h1","tr-g07-turkce-n027__td718.h2","tr-g07-turkce-n027__td718.h3","tr-g07-turkce-n027__td718.h4"],"rows":[[{"v":"Kişileştirme"},{"v":"“Eski fotoğraf sessizce uyandı.”"},{"v":"Fotoğrafa insana özgü uyanma özelliği verilir."},{"v":"Geçmişten kalan nesneyi canlı ve dikkat çekici gösterir."}],[{"v":"Konuşturma"},{"v":"“Beni unutmadan yarına taşı,” dedi fotoğraf."},{"v":"İnsan dışı fotoğraf söz söylüyormuş gibi gösterilir."},{"v":"Kültürel belleğin çağrısını doğrudan duyurur."}],[{"v":"Benzetme"},{"v":"“Kararlılığı çelik kadar sağlamdı.”"},{"v":"Kararlılık sağlamlık yönünden çeliğe benzetilir."},{"v":"Soyut bir özelliği somutlaştırır."}],[{"v":"Karşıtlık"},{"v":"“Meydan sessizdi, ardından yüzlerce ses yükseldi.”"},{"v":"Sessizlik ile yoğun ses zıtlığı bir arada verilir."},{"v":"Değişimi ve geçişi belirginleştirir."}],[{"v":"Abartma"},{"v":"“Ezgi bütün göğü titretti.”"},{"v":"Sesin etkisi gerçek ölçünün ötesinde büyütülür."},{"v":"Duygusal gücü çarpıcı biçimde vurgular."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n027__td718.alt":"Dört sütunlu tabloda kişileştirme, konuşturma, benzetme, karşıtlık ve abartma; her birini gösteren özgün ifade, ifadenin kurduğu anlam ilişkisi ve anlatıma kattığı etkiyle eşleştirilir: fotoğrafın uyanması canlılık, fotoğrafın konuşması doğrudan çağrı, kararlılığın çeliğe benzetilmesi somutluk, sessizlik ile çok sesliliğin karşıtlığı belirgin geçiş, ezginin göğü titrettiği abartması güçlü vurgu oluşturur.","tr-g07-turkce-n027__td718.caption":"Söz sanatını ifade, anlam ve etki ilişkisiyle çözümleme","tr-g07-turkce-n027__td718.h1":"Söz sanatı","tr-g07-turkce-n027__td718.h2":"Kullanılan ifade","tr-g07-turkce-n027__td718.h3":"Anlam ilişkisi","tr-g07-turkce-n027__td718.h4":"Anlatıma etkisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-d-7-18-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Şiir, konuşma, kısa film veya anlatıda bazı sözler yalnız gerçek anlamlarıyla kullanılmaz. Bir fotoğraf “konuşabilir”, bir bayrak “uyandırılabilir”, kararlılık “çeliğe” benzetilebilir; sessizlik ile coşku yan yana getirilebilir veya bir sesin “bütün göğü titrettiği” söylenebilir. Bu ifadeler anlatımı yoğunlaştıran söz sanatlarıdır. Bu konuda kişileştirme, konuşturma, benzetme, karşıtlık ve abartmayı belirlemeyi; ardından bunların metnin anlatımına etkisini açıklamayı öğreneceksin.\n\nSöz sanatını bulmak, yalnız adını ezberlemek değildir. İfadenin gerçek anlamdan nasıl uzaklaştığını, hangi iki unsur arasında ilişki kurulduğunu ve bu ilişkinin duyguya ya da düşünceye ne kattığını çözümlemek gerekir. Bir Hilal Uğruna temasındaki şiir ve dinletilerde söz sanatları; kültürel bellek, azim, sorumluluk ve ortak değerleri daha etkileyici anlatmak için kullanılabilir.","keyConcepts":"**Kişileştirme:** İnsan dışındaki bir varlığa düşünme, hissetme, sevinme, bekleme gibi insana özgü özellikler vermektir.\n\n**Konuşturma:** İnsan dışındaki bir varlığı söz söylüyormuş gibi göstermektir. Her konuşturma kişileştirme içerir; fakat her kişileştirmede konuşma yoktur.\n\n**Benzetme:** Bir varlığı ya da özelliği, ortak yön bakımından başka bir varlığa benzetmektir. Benzeyen, benzetilen, benzetme yönü ve “gibi, kadar” benzetme edatı bulunabilir; bunların hepsinin açıkça söylenmesi şart değildir.\n\n**Karşıtlık:** Zıt kavram veya durumları bir araya getirerek anlamı belirginleştirmektir.\n\n**Abartma:** Bir durumu gerçekte olamayacak kadar büyütmek veya küçültmek yoluyla etki oluşturmaktır.\n\n**Anlatıma etki:** Söz sanatının metne kattığı canlılık, vurgu, duygu yoğunluğu, hayal kurdurma veya çarpıcılıktır.","steps":"1. **İfadeyi doğru kaydet.** Söz sanatını belirlerken konuşmacının kullandığı cümleyi mümkün olduğunca eksiksiz not al.\n2. **Gerçek anlamı denetle.** İfade gerçek yaşamda olabilir mi? Bir fotoğraf gerçekten konuşamaz; bu durum mecazlı bir kullanımın işaretidir.\n3. **Kurulan ilişkiyi bul.** İnsan özelliği mi verilmiş, söz mü söyletilmiş, iki varlık mı benzetilmiş, zıtlık mı kurulmuş, ölçü aşırı mı büyütülmüş?\n4. **Söz sanatını adlandır.** “Eski saat sabırla bekledi.” kişileştirme; “Saat, ‘Beni yeniden kur.’ dedi.” konuşturmadır.\n5. **Metinle bağını açıkla.** “Bu kişileştirme, tarihî eşyanın geçmişi taşıyan canlı bir tanık gibi algılanmasını sağlıyor.” gibi bir gerekçe kur.\n6. **Ses ve görüntüyü yardımcı kanıt olarak kullan.** Tonlama veya yakın çekim etkiyi güçlendirebilir; fakat söz sanatının temel kanıtı kullanılan ifadedir.\n\nBir cümlede birden fazla söz sanatı bulunabilir. Örneğin insan dışı bir varlık konuşturulurken aynı zamanda abartılı bir söz söyleyebilir. Böyle durumlarda her sanatın ayrı kanıtını göstermek gerekir. Ayrıca mecazlı her ifade bu beş sanattan biri değildir; önce tanımlanan ilişki gerçekten kurulmuş mu diye denetle. Sanatın adını bulduktan sonra metnin duygusuna, vurgusuna veya hayal gücüne kattığı katkıyı açıklamak çözümlemeyi tamamlar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda her söz sanatı, onu gösteren ifade, ifadenin gerçek anlamın ötesindeki karşılığı ve anlatıma kattığı etkiyle birlikte verilmiştir. Görsel, yalnız “hangi sanat?” sorusunu değil, “bu sanat neden kullanılmış?” sorusunu da cevaplamayı öğretir.","workedExamples":["Bir şiir dinletisinde şu dizeler duyulur: “Eski fotoğraf sessizce uyandı / ‘Beni unutmadan yarına taşı,’ dedi / Çocuğun kararlılığı çelik kadar sağlamdı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Fotoğraf uyandı” ifadesinde insan dışındaki fotoğrafa uyanma özelliği verilmiştir; bu kişileştirmedir.\n2. Fotoğrafın “Beni unutmadan yarına taşı.” demesi konuşturmadır. İnsan dışı varlık doğrudan söz söylemektedir.\n3. “Kararlılığı çelik kadar sağlamdı.” cümlesinde kararlılık, sağlamlık yönünden çeliğe benzetilmiştir; bu benzetmedir.\n4. Kişileştirme ve konuşturma eski fotoğrafı geçmişten mesaj taşıyan canlı bir tanık gibi gösterir. Benzetme ise çocuğun vazgeçmeyen tutumunu somutlaştırır.\n5. Aynı bölümde üç farklı söz sanatı bulunmuş ve her birinin etkisi metnin anlamıyla ilişkilendirilmiştir.","Bir kısa film anlatıcısı şöyle der: “Meydan bir an sessizdi, ardından yüzlerce ses tek bir ezgiye dönüştü. O ezgi göğü baştan başa titretti.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Sessiz” durum ile “yüzlerce ses”in oluşturduğu yoğunluk yan yana getirilmiştir; bu karşıtlıktır.\n2. Karşıtlık, sakinlikten ortak bir sese geçişi belirginleştirir ve değişimin etkisini artırır.\n3. “Ezgi göğü baştan başa titretti.” ifadesi gerçek ölçüyü aşan bir büyütmedir; abartma vardır.\n4. Abartma, ezginin dinleyicide oluşturduğu güçlü etkiyi anlatır; bunun fiziksel bir ölçüm olduğu düşünülmemelidir.\n5. Sonuçta karşıtlık geçişi görünür, abartma ise duygusal yoğunluğu çarpıcı hâle getirir."],"commonMistakes":"“Gibi” sözcüğünün bulunduğu her ifadeyi benzetme sanmak yaygın bir hatadır. “Arşiv, müze gibi kaynaklardan yararlandık.” cümlesinde örnek sıralanır; ortak özellik üzerinden benzetme yapılmaz. İnsan öznesinin yaptığı davranış kişileştirme değildir. Ayrıca etkileyici müzik veya yüksek ses tek başına söz sanatı oluşturmaz; kullanılan sözde sanatlı bir ilişki bulunmalıdır.","selfCheck":["Söz sanatını gösteren ifadeyi eksiksiz belirledim mi?","İfadenin gerçek anlamda mümkün olup olmadığını düşündüm mü?","Kişileştirme ile konuşturmayı ayırdım mı?","Benzetme, karşıtlık ve abartmanın ayırt edici ilişkisini gösterdim mi?","Söz sanatının anlatıma kattığı etkiyi metinle bağlantılı açıkladım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğindeki/izlediğindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.D.7.18","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"db4644e74e385179720640694d3ae1e8b9c5e5f51a5e6c2ca50ed57a52910a03","reviewDecisionSha256":"e9a1b5a2be35b8f50b221a52e6c99ccfef7bb41ee275fa3a07837288e5bd892e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:db4644e74e385179720640694d3ae1e8b9c5e5f51a5e6c2ca50ed57a52910a03","reviewedHash":"sha256:db4644e74e385179720640694d3ae1e8b9c5e5f51a5e6c2ca50ed57a52910a03","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e9a1b5a2be35b8f50b221a52e6c99ccfef7bb41ee275fa3a07837288e5bd892e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n027","contentProjectionSha256":"db4644e74e385179720640694d3ae1e8b9c5e5f51a5e6c2ca50ed57a52910a03","reviewDecisionSha256":"e9a1b5a2be35b8f50b221a52e6c99ccfef7bb41ee275fa3a07837288e5bd892e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n028","noteId":"tr.g07.turkce.n028","noteKey":"tr.g07.turkce.n028","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-2","title":"Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.D.7.2","objective":"T.D.7.2","objectives":["T.D.7.2"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nDinleme ya da izleme sırasında herkes aynı yolu kullanmak zorunda değildir. Bir bilgilendirici konuşmadan sebep-sonuç ilişkilerini çıkarmak, canlı bir söyleşide soru sormak ve bir şiir dinletisinin çağrışımlarını fark etmek farklı amaçlardır. Bu nedenle önce amacını, ihtiyacını, süreni ve ortamı incelemen; ardından uygun strateji ile yöntemi seçmen gerekir. Bu konuda seçimini bilinçli yapmayı, dinleme/izleme sırasında anlayıp anlamadığını izlemeyi ve gerektiğinde seçimini değiştirmeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta özellikle sebep-sonuç ve problem-çözüm yapısındaki bilgileri düzenleme stratejileri üzerinde durulur. Kullanılabilecek yöntemler arasında not alarak, katılımlı, katılımsız, grup hâlinde, empati kurarak, seçici ve yaratıcı dinleme/izleme bulunur. Amaç, bütün yöntemleri aynı anda kullanmak değil; göreve en çok hizmet eden birini veya birkaçını gerekçeli biçimde seçmektir.\n\n## Temel kavramlar\n**Strateji:** Dinlediğini anlamak, bilgileri düzenlemek ve amaca ulaşmak için kullandığın genel zihinsel plandır. Sebep-sonuç şeması oluşturmak veya bir problemi çözüm önerileriyle eşleştirmek birer stratejidir.\n\n**Yöntem:** Dinleme/izleme etkinliğini nasıl gerçekleştirdiğini gösteren uygulama yoludur. Not alarak dinleme, katılımlı dinleme ve seçici dinleme buna örnektir.\n\n**Etkileşimli dinleme/izleme:** Konuşmacıya soru sorabildiğin, görüş bildirebildiğin veya karşılık verebildiğin süreçtir.\n\n**Etkileşimsiz dinleme/izleme:** Kayıt, belgesel ya da sunu gibi içeriklerde konuşmacıyla o anda iletişim kuramadığın süreçtir.\n\n**Üst bilişsel izleme:** “Metni anlıyor muyum, amacım için gerekli bilgiyi buluyor muyum?” diye kendi sürecini kontrol etmendir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Amacı belirle.** Genel bilgi edinmek, belirli nedenleri ve sonuçları bulmak, bir probleme sunulan çözümleri karşılaştırmak ya da konuşmacının duygusunu anlamak farklı seçimler gerektirir.\n2. **Koşulları çözümle.** Metnin türünü, etkinliğin etkileşimli olup olmadığını, ayrılan süreyi, ortamı ve yararlanabileceğin araçları belirle. Gürültülü bir ortamda ayrıntılı not almak güçse kısa anahtar sözcükler kullanabilirsin.\n3. **Uygun stratejiyi seç.** Sebep-sonuç metninde nedenleri bir sütuna, sonuçları diğer sütuna yaz; problem-çözüm metninde problemi, nedenlerini, önerilen çözümleri ve sonuçları ayrı başlıklarda düzenle.\n4. **Yöntemi seç.** Canlı bir panelde katılımlı ve not alarak dinleme; kayıtlı bir videoda seçici ve katılımsız izleme; bir kişinin yaşantısını anlatan metinde empati kurarak dinleme uygun olabilir. Yaratıcı dinleme ise anlatılanlardan hareketle yeni bir yorum, çağrışım veya özgün ürün geliştirmeyi amaçlar.\n5. **Seçimini uygula ve izle.** Notların amacına hizmet edip etmediğini, önemli ilişkileri yakalayıp yakalamadığını kontrol et.\n6. **Gerektiğinde uyarlama yap.** Anlamadığın bölümü yeniden dinle, çok ayrıntı yazıyorsan seçici dinlemeye geç veya sebep-sonuç şemasının yerine problem-çözüm şeması kullan.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, dinleme amacından ve metnin özelliklerinden başlayarak strateji-yöntem seçimine, uygulamaya, öz kontrole ve gerektiğinde yeniden seçime nasıl geçildiğini gösterir. Böylece seçim yapmanın etkinlik başlamadan önce biten tek seferlik bir karar olmadığı anlaşılır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nAltı dakikalık bir ses kaydının başlığı “Kültürel Miras Sergisi Neden Gecikti?”dir. Öğretmen, gecikmenin nedenlerini ve alınan önlemlerin sonuçlarını belirlemeni ister. Kayıt etkileşimsizdir ve yalnız bir kez durdurma hakkın vardır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Görevin amacı, her ayrıntıyı yazmak değil; nedenlerle sonuçları eşleştirmektir.\n2. Başlık ve görev sebep-sonuç ilişkisine işaret ettiği için iki sütunlu bir sebep-sonuç düzenleyicisi seçilir.\n3. Kayıtla anlık iletişim kurulamadığından katılımsız izleme; gerekli ilişkileri ayıklamak için seçici dinleme; kanıtları kaydetmek için not alarak dinleme birlikte kullanılır.\n4. Dinleme sırasında “görev dağılımı geç yapıldı” bilgisi neden sütununa, “hazırlık takvimi aksadı” bilgisi sonuç sütununa yazılır. Bir bölümde ilişki kaçırılırsa tek durdurma hakkı o bölümde kullanılır.\n5. Sonuç olarak seçilen strateji ve yöntemler görevin amacına, süreye ve ortamın olanaklarına uygundur.\n\n### Örnek 2:\nSınıfta “Millî egemenlik ve sorumluluk” konulu canlı bir söyleşi yapılacaktır. Amaç, konuşmacının ileri sürdüğü bir problemi ve çözüm önerilerini anlamak, sonra açıklayıcı bir soru sormaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Canlı söyleşi etkileşimli olduğundan katılımlı dinleme seçilir.\n2. Görev problem ve çözüm üzerine kurulduğu için “problem-neden-öneri-beklenen sonuç” başlıklarından oluşan bir şema hazırlanır.\n3. Konuşmacının görüşünü kendi ölçülerinle hemen yargılamak yerine önce dikkatle dinlemek için empati kurarak dinlemeden yararlanılır.\n4. Notlarda çözüm önerisinin gerekçesi eksik kalırsa uygun zamanda “Bu önerinin sorunu nasıl azaltacağını açıklar mısınız?” sorusu sorulur.\n5. Böylece yöntem seçimi yalnız konuşmayı duymayı değil, anlamayı ve etkileşimi de yönetir.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık hata, sevilen yöntemi her metne uygulamaktır. Çok not almak her zaman iyi dinlemek değildir; söylenenleri kelimesi kelimesine yazmaya çalışmak düşünceler arasındaki ilişkiyi kaçırmana yol açabilir. Bir başka hata da metin anlaşılmadığı hâlde aynı yöntemde ısrar etmektir. Strateji değiştirmek başarısızlık değil, üst bilişsel izleme sonucunda alınmış bilinçli bir karardır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Dinleme/izleme amacımı açıkça belirledim mi?\n- Metnin türünü, süreyi ve etkileşim durumunu dikkate aldım mı?\n- Sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısına uygun bir düzenleyici seçtim mi?\n- Seçtiğim yöntemin neden uygun olduğunu açıklayabiliyor muyum?\n- Anlayışımı süreç içinde kontrol edip gerektiğinde seçimimi değiştirdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n028__td72.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n028__td72.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n028__td72.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n028__td72.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n028__td72.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n028__td72.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n028__td72.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n028__td72.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"},{"from":"n6","to":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n028__td72.e1"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n028__td72.alt":"Dinleme amacı ve kişisel ihtiyaçların belirlenmesinden sonra metin türü, etkileşim durumu, süre ve ortamın çözümlendiği; bu verilere göre sebep-sonuç veya problem-çözüm stratejisinin ve uygun dinleme yönteminin seçildiği; uygulama sırasında anlayışın izlendiği ve gerekirse strateji-yöntem seçimine geri dönüldüğü altı aşamalı karar akışı.","tr-g07-turkce-n028__td72.caption":"Amaca ve koşullara göre dinleme/izleme seçimini yönetme","tr-g07-turkce-n028__td72.n1":"Amaç ve ihtiyacı belirle","tr-g07-turkce-n028__td72.n2":"Metin türü, süre, ortam ve etkileşimi çözümle","tr-g07-turkce-n028__td72.n3":"Bilgiyi düzenleme stratejisini seç","tr-g07-turkce-n028__td72.n4":"Dinleme/izleme yöntemini seç","tr-g07-turkce-n028__td72.n5":"Seçimleri uygula","tr-g07-turkce-n028__td72.n6":"Anlayışı ve amaca ulaşmayı izle","tr-g07-turkce-n028__td72.e1":"gerektiğinde yeniden seç"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-d-7-2-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinleme ya da izleme sırasında herkes aynı yolu kullanmak zorunda değildir. Bir bilgilendirici konuşmadan sebep-sonuç ilişkilerini çıkarmak, canlı bir söyleşide soru sormak ve bir şiir dinletisinin çağrışımlarını fark etmek farklı amaçlardır. Bu nedenle önce amacını, ihtiyacını, süreni ve ortamı incelemen; ardından uygun strateji ile yöntemi seçmen gerekir. Bu konuda seçimini bilinçli yapmayı, dinleme/izleme sırasında anlayıp anlamadığını izlemeyi ve gerektiğinde seçimini değiştirmeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta özellikle sebep-sonuç ve problem-çözüm yapısındaki bilgileri düzenleme stratejileri üzerinde durulur. Kullanılabilecek yöntemler arasında not alarak, katılımlı, katılımsız, grup hâlinde, empati kurarak, seçici ve yaratıcı dinleme/izleme bulunur. Amaç, bütün yöntemleri aynı anda kullanmak değil; göreve en çok hizmet eden birini veya birkaçını gerekçeli biçimde seçmektir.","keyConcepts":"**Strateji:** Dinlediğini anlamak, bilgileri düzenlemek ve amaca ulaşmak için kullandığın genel zihinsel plandır. Sebep-sonuç şeması oluşturmak veya bir problemi çözüm önerileriyle eşleştirmek birer stratejidir.\n\n**Yöntem:** Dinleme/izleme etkinliğini nasıl gerçekleştirdiğini gösteren uygulama yoludur. Not alarak dinleme, katılımlı dinleme ve seçici dinleme buna örnektir.\n\n**Etkileşimli dinleme/izleme:** Konuşmacıya soru sorabildiğin, görüş bildirebildiğin veya karşılık verebildiğin süreçtir.\n\n**Etkileşimsiz dinleme/izleme:** Kayıt, belgesel ya da sunu gibi içeriklerde konuşmacıyla o anda iletişim kuramadığın süreçtir.\n\n**Üst bilişsel izleme:** “Metni anlıyor muyum, amacım için gerekli bilgiyi buluyor muyum?” diye kendi sürecini kontrol etmendir.","steps":"1. **Amacı belirle.** Genel bilgi edinmek, belirli nedenleri ve sonuçları bulmak, bir probleme sunulan çözümleri karşılaştırmak ya da konuşmacının duygusunu anlamak farklı seçimler gerektirir.\n2. **Koşulları çözümle.** Metnin türünü, etkinliğin etkileşimli olup olmadığını, ayrılan süreyi, ortamı ve yararlanabileceğin araçları belirle. Gürültülü bir ortamda ayrıntılı not almak güçse kısa anahtar sözcükler kullanabilirsin.\n3. **Uygun stratejiyi seç.** Sebep-sonuç metninde nedenleri bir sütuna, sonuçları diğer sütuna yaz; problem-çözüm metninde problemi, nedenlerini, önerilen çözümleri ve sonuçları ayrı başlıklarda düzenle.\n4. **Yöntemi seç.** Canlı bir panelde katılımlı ve not alarak dinleme; kayıtlı bir videoda seçici ve katılımsız izleme; bir kişinin yaşantısını anlatan metinde empati kurarak dinleme uygun olabilir. Yaratıcı dinleme ise anlatılanlardan hareketle yeni bir yorum, çağrışım veya özgün ürün geliştirmeyi amaçlar.\n5. **Seçimini uygula ve izle.** Notların amacına hizmet edip etmediğini, önemli ilişkileri yakalayıp yakalamadığını kontrol et.\n6. **Gerektiğinde uyarlama yap.** Anlamadığın bölümü yeniden dinle, çok ayrıntı yazıyorsan seçici dinlemeye geç veya sebep-sonuç şemasının yerine problem-çözüm şeması kullan.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, dinleme amacından ve metnin özelliklerinden başlayarak strateji-yöntem seçimine, uygulamaya, öz kontrole ve gerektiğinde yeniden seçime nasıl geçildiğini gösterir. Böylece seçim yapmanın etkinlik başlamadan önce biten tek seferlik bir karar olmadığı anlaşılır.","workedExamples":["Altı dakikalık bir ses kaydının başlığı “Kültürel Miras Sergisi Neden Gecikti?”dir. Öğretmen, gecikmenin nedenlerini ve alınan önlemlerin sonuçlarını belirlemeni ister. Kayıt etkileşimsizdir ve yalnız bir kez durdurma hakkın vardır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Görevin amacı, her ayrıntıyı yazmak değil; nedenlerle sonuçları eşleştirmektir.\n2. Başlık ve görev sebep-sonuç ilişkisine işaret ettiği için iki sütunlu bir sebep-sonuç düzenleyicisi seçilir.\n3. Kayıtla anlık iletişim kurulamadığından katılımsız izleme; gerekli ilişkileri ayıklamak için seçici dinleme; kanıtları kaydetmek için not alarak dinleme birlikte kullanılır.\n4. Dinleme sırasında “görev dağılımı geç yapıldı” bilgisi neden sütununa, “hazırlık takvimi aksadı” bilgisi sonuç sütununa yazılır. Bir bölümde ilişki kaçırılırsa tek durdurma hakkı o bölümde kullanılır.\n5. Sonuç olarak seçilen strateji ve yöntemler görevin amacına, süreye ve ortamın olanaklarına uygundur.","Sınıfta “Millî egemenlik ve sorumluluk” konulu canlı bir söyleşi yapılacaktır. Amaç, konuşmacının ileri sürdüğü bir problemi ve çözüm önerilerini anlamak, sonra açıklayıcı bir soru sormaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Canlı söyleşi etkileşimli olduğundan katılımlı dinleme seçilir.\n2. Görev problem ve çözüm üzerine kurulduğu için “problem-neden-öneri-beklenen sonuç” başlıklarından oluşan bir şema hazırlanır.\n3. Konuşmacının görüşünü kendi ölçülerinle hemen yargılamak yerine önce dikkatle dinlemek için empati kurarak dinlemeden yararlanılır.\n4. Notlarda çözüm önerisinin gerekçesi eksik kalırsa uygun zamanda “Bu önerinin sorunu nasıl azaltacağını açıklar mısınız?” sorusu sorulur.\n5. Böylece yöntem seçimi yalnız konuşmayı duymayı değil, anlamayı ve etkileşimi de yönetir."],"commonMistakes":"En sık hata, sevilen yöntemi her metne uygulamaktır. Çok not almak her zaman iyi dinlemek değildir; söylenenleri kelimesi kelimesine yazmaya çalışmak düşünceler arasındaki ilişkiyi kaçırmana yol açabilir. Bir başka hata da metin anlaşılmadığı hâlde aynı yöntemde ısrar etmektir. Strateji değiştirmek başarısızlık değil, üst bilişsel izleme sonucunda alınmış bilinçli bir karardır.","selfCheck":["Dinleme/izleme amacımı açıkça belirledim mi?","Metnin türünü, süreyi ve etkileşim durumunu dikkate aldım mı?","Sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısına uygun bir düzenleyici seçtim mi?","Seçtiğim yöntemin neden uygun olduğunu açıklayabiliyor muyum?","Anlayışımı süreç içinde kontrol edip gerektiğinde seçimimi değiştirdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme: T.D.7.2","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d7225ed612cd4cf6d60b252a00495b483d6b1f01407f186b696d964db4e8f8e5","reviewDecisionSha256":"23fa6ed48f007e7bcd5c078854dfc0928f302f049bbdb9a85f3e45914058b129","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d7225ed612cd4cf6d60b252a00495b483d6b1f01407f186b696d964db4e8f8e5","reviewedHash":"sha256:d7225ed612cd4cf6d60b252a00495b483d6b1f01407f186b696d964db4e8f8e5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:23fa6ed48f007e7bcd5c078854dfc0928f302f049bbdb9a85f3e45914058b129; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n028","contentProjectionSha256":"d7225ed612cd4cf6d60b252a00495b483d6b1f01407f186b696d964db4e8f8e5","reviewDecisionSha256":"23fa6ed48f007e7bcd5c078854dfc0928f302f049bbdb9a85f3e45914058b129","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n029","noteId":"tr.g07.turkce.n029","noteKey":"tr.g07.turkce.n029","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-20","title":"Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.D.7.20","objective":"T.D.7.20","objectives":["T.D.7.20"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nYeni bir kelimeyi öğrenmek, yalnız sözlükteki karşılığını ezberlemek değildir. Kelimenin dinlediğin metindeki anlamını bağlamdan çıkarmak, güvenilir bir kaynaktan doğrulamak, ilişkili kelimeleri belirlemek ve onu yeni bir cümlede doğru anlamıyla kullanmak gerekir. Bu konuda metnin anahtar söz varlığından ve temanın kavramlarından kelime seçmeyi; bağlam anlamı, kaynak anlamı ve kavram alanı arasında ilişki kurmayı öğreneceksin.\n\nBir Hilal Uğruna temasında bağımsızlık, millî egemenlik, azim, kararlılık, sorumluluk ve kültürel miras gibi kavramlarla karşılaşabilirsin. Bu kelimelerin bazıları birbirini çağrıştırır fakat tam eş anlamlı değildir. Örneğin “azim” ile “kararlılık” yakın bir alanda bulunabilir; yine de her cümlede birbirinin yerine kullanılamaz. Söz varlığını geliştirmek, bu ince anlam farklarını da fark etmektir.\n\n## Temel kavramlar\n**Bağlam anlamı:** Kelimenin içinde bulunduğu cümle ve metne göre kazandığı anlamdır.\n\n**Anahtar söz varlığı:** Metnin konusunu ve temel düşüncelerini taşımada önemli olan kelime veya kelime gruplarıdır.\n\n**Kaynakla doğrulama:** Tahmin edilen anlamı sözlük, ansiklopedi veya erişilebilir güvenilir bir kaynaktaki açıklamayla karşılaştırmaktır.\n\n**Kavram alanı:** Kelimenin eş, yakın ve zıt anlamlıları; eş seslileri; çağrıştırdığı kavramlar; ilgili deyim, atasözü, kalıp söz, ikileme ve pekiştirmelerden oluşan anlam ağıdır.\n\n**Etkin söz varlığı:** Anlamını bildiğin kelimeyi konuşma ve yazmada bağlama uygun kullanabilmendir.\n\n**Görsel karşılık:** Kelimenin anlamını destekleyen resim, işaret, sembol veya başka bir görsel temsil olabilir; her soyut kavramın tek ve kesin bir görseli bulunmayabilir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Kelimeyi seç.** Metinde tekrar edilen, ana düşünceyi taşıyan veya anlamını bilmediğin bir kelimeyi belirle.\n2. **Bağlam ipuçlarını çözümle.** Kelimenin öncesi ve sonrasındaki eylem, karşıtlık, açıklama ve örneklere bak. Gerekirse ilgili bölümü yeniden dinle.\n3. **Geçici anlam tahmini kur.** Tahminini tek kelimeyle değil, kısa bir açıklamayla ifade et: “Azim, güçlüğe rağmen çabayı sürdürme isteği olabilir.”\n4. **Kaynakla doğrula.** Tahmini sözlük veya başka güvenilir bir başvuru kaynağıyla karşılaştır. Kaynaktaki ifadeyi kopyalamak yerine anlamı kendi cümlenle yeniden kur.\n5. **Kavram alanını genişlet.** Yakın anlam, karşıt durum, çağrışım, kalıp ifade ve varsa görsel karşılıkları belirle. Bunların türlerini karıştırma; “irade” egemenliğin çağrışımı olabilir ama doğrudan eş anlamlısı değildir.\n6. **Yeni bağlamda kullan ve kontrol et.** Kelimeyi temaya uygun özgün bir cümlede kullan; cümlenin anlamı ile kelimenin doğrulanan anlamını karşılaştır.\n\nKaynakla doğrulama sırasında tek bir açıklamaya körü körüne bağlanma. Kelimenin metindeki anlamıyla kaynakta verilen anlamlardan hangisinin uyuştuğunu belirle; mecaz, yan veya terim anlam varsa bunu ayrıca işaretle. Böylece kelimenin yalnız genel anlamını değil, dinlediğin metindeki özel kullanımını öğrenirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıkta anahtar kelimenin seçilmesinden bağlam çözümlemesine, kaynakla doğrulamaya, kavram alanı kurmaya, yeni cümlede uygulamaya ve anlam uygunluğunu kontrol etmeye ilerler. Görsel, söz varlığı çalışmasının tahminle başlayıp kanıt ve kullanımla tamamlandığını gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nDinlenen metinde şu cümle geçer: “Ekip, ilk denemede sonuç alamasa da azmini kaybetmedi; eksiklerini belirleyip çalışmayı sürdürdü.” Öğrenci “azim” kelimesinin anlamını çözümleyecektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Sonuç alamama” bir güçlüğü, “çalışmayı sürdürme” ise vazgeçmemeyi gösterir.\n2. Bağlama dayalı tahmin: “Azim, zorluk karşısında çabayı sürdürme kararlılığıdır.”\n3. Tahmin güvenilir bir sözlükteki açıklamayla karşılaştırılır; güçlük ve kararlı çaba unsurlarının uyduğu görülür.\n4. Kavram alanına “kararlılık, sebat, çaba, direnç” gibi yakın veya çağrışımlı kelimeler; karşıt duruma “hemen vazgeçme” yazılır. Bunların tamamının tam eş anlamlı olmadığı belirtilir.\n5. Yeni cümle: “Öğrenciler, arşivdeki eksik bilgileri tamamlamak için azimle çalıştı.” Kelime, sürekli çabayı anlattığı için bağlama uygundur.\n\n### Örnek 2:\nBir videoda “Bu türküler yalnız eski ezgiler değildir; kuşaktan kuşağa aktarılan kültürel mirasın bir parçasıdır.” cümlesi duyulur. Çözümlenecek kelime “miras”tır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Kuşaktan kuşağa aktarılan” ifadesi, burada mirasın yalnız maddi mal anlamında kullanılmadığını gösterir.\n2. Bağlam anlamı “geçmişten devralınıp geleceğe aktarılan kültürel değer” biçiminde tahmin edilir.\n3. Başvuru kaynağıyla karşılaştırıldığında kelimenin maddi ve kültürel bağlamlarda kullanılabildiği görülür; bu metinde kültürel anlam geçerlidir.\n4. Kavram alanına “gelenek, ortak bellek, aktarım, koruma, eser” yazılır. Bunlar ilişkili kavramlardır; “miras”ın bire bir eş anlamlıları olarak gösterilmez.\n5. Görsel karşılık olarak bir kuşaktan diğerine aktarılan türkü notalarının gösterildiği bir zincir düşünülebilir.\n6. Yeni cümle: “Aile büyüklerinden kaydedilen anlatılar, yerel kültürel mirası tanımamıza yardımcı oldu.”\n\n## Sık yapılan hata\nKelimenin ilk bilinen anlamını her bağlama taşımak yanlıştır. “Miras” sözcüğünü yalnız mal varlığı olarak düşünmek, kültürel kullanımını kaçırmana yol açar. Çağrışan her kelimeyi eş anlamlı saymak ve sözlük açıklamasını hiç anlamadan kopyalamak da gelişimi engeller. Kelimeyi doğruladıktan sonra yeni bir cümlede kullanmamak, bilgiyi edilgen bırakır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Metnin anahtar veya bilinmeyen kelimesini doğru seçtim mi?\n- Bağlamdaki ipuçlarına dayanarak anlam tahmini yaptım mı?\n- Tahminimi güvenilir bir kaynakla karşılaştırdım mı?\n- Eş, yakın, zıt ve çağrışımlı kelimeleri birbirinden ayırdım mı?\n- Kelimeyi yeni ve bağlama uygun bir cümlede kullandım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n029__td720.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n029__td720.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n029__td720.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n029__td720.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n029__td720.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n029__td720.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n029__td720.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n029__td720.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n029__td720.alt":"Metnin anahtar söz varlığından bir kelimenin seçildiği; cümle öncesi ve sonrasındaki ipuçlarıyla bağlam anlamının tahmin edildiği; tahminin sözlük, ansiklopedi veya erişilebilir güvenilir kaynakla doğrulandığı; eş, yakın, zıt ve çağrışımlı kelimelerle kavram alanının kurulduğu; kelimenin yeni cümle ve varsa görsel karşılıkla uygulandığı; son olarak kullanımın doğrulanan anlama uygunluğunun denetlendiği altı aşamalı süreç.","tr-g07-turkce-n029__td720.caption":"Bağlamdan etkin söz varlığına ilerleme","tr-g07-turkce-n029__td720.n1":"Anahtar kelimeyi seç","tr-g07-turkce-n029__td720.n2":"Bağlam ipuçlarını çözümle","tr-g07-turkce-n029__td720.n3":"Anlamı kaynakla doğrula","tr-g07-turkce-n029__td720.n4":"Kavram alanını oluştur","tr-g07-turkce-n029__td720.n5":"Yeni cümlede ve görselle uygula","tr-g07-turkce-n029__td720.n6":"Anlam ve kullanım uygunluğunu kontrol et"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-d-7-20-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yeni bir kelimeyi öğrenmek, yalnız sözlükteki karşılığını ezberlemek değildir. Kelimenin dinlediğin metindeki anlamını bağlamdan çıkarmak, güvenilir bir kaynaktan doğrulamak, ilişkili kelimeleri belirlemek ve onu yeni bir cümlede doğru anlamıyla kullanmak gerekir. Bu konuda metnin anahtar söz varlığından ve temanın kavramlarından kelime seçmeyi; bağlam anlamı, kaynak anlamı ve kavram alanı arasında ilişki kurmayı öğreneceksin.\n\nBir Hilal Uğruna temasında bağımsızlık, millî egemenlik, azim, kararlılık, sorumluluk ve kültürel miras gibi kavramlarla karşılaşabilirsin. Bu kelimelerin bazıları birbirini çağrıştırır fakat tam eş anlamlı değildir. Örneğin “azim” ile “kararlılık” yakın bir alanda bulunabilir; yine de her cümlede birbirinin yerine kullanılamaz. Söz varlığını geliştirmek, bu ince anlam farklarını da fark etmektir.","keyConcepts":"**Bağlam anlamı:** Kelimenin içinde bulunduğu cümle ve metne göre kazandığı anlamdır.\n\n**Anahtar söz varlığı:** Metnin konusunu ve temel düşüncelerini taşımada önemli olan kelime veya kelime gruplarıdır.\n\n**Kaynakla doğrulama:** Tahmin edilen anlamı sözlük, ansiklopedi veya erişilebilir güvenilir bir kaynaktaki açıklamayla karşılaştırmaktır.\n\n**Kavram alanı:** Kelimenin eş, yakın ve zıt anlamlıları; eş seslileri; çağrıştırdığı kavramlar; ilgili deyim, atasözü, kalıp söz, ikileme ve pekiştirmelerden oluşan anlam ağıdır.\n\n**Etkin söz varlığı:** Anlamını bildiğin kelimeyi konuşma ve yazmada bağlama uygun kullanabilmendir.\n\n**Görsel karşılık:** Kelimenin anlamını destekleyen resim, işaret, sembol veya başka bir görsel temsil olabilir; her soyut kavramın tek ve kesin bir görseli bulunmayabilir.","steps":"1. **Kelimeyi seç.** Metinde tekrar edilen, ana düşünceyi taşıyan veya anlamını bilmediğin bir kelimeyi belirle.\n2. **Bağlam ipuçlarını çözümle.** Kelimenin öncesi ve sonrasındaki eylem, karşıtlık, açıklama ve örneklere bak. Gerekirse ilgili bölümü yeniden dinle.\n3. **Geçici anlam tahmini kur.** Tahminini tek kelimeyle değil, kısa bir açıklamayla ifade et: “Azim, güçlüğe rağmen çabayı sürdürme isteği olabilir.”\n4. **Kaynakla doğrula.** Tahmini sözlük veya başka güvenilir bir başvuru kaynağıyla karşılaştır. Kaynaktaki ifadeyi kopyalamak yerine anlamı kendi cümlenle yeniden kur.\n5. **Kavram alanını genişlet.** Yakın anlam, karşıt durum, çağrışım, kalıp ifade ve varsa görsel karşılıkları belirle. Bunların türlerini karıştırma; “irade” egemenliğin çağrışımı olabilir ama doğrudan eş anlamlısı değildir.\n6. **Yeni bağlamda kullan ve kontrol et.** Kelimeyi temaya uygun özgün bir cümlede kullan; cümlenin anlamı ile kelimenin doğrulanan anlamını karşılaştır.\n\nKaynakla doğrulama sırasında tek bir açıklamaya körü körüne bağlanma. Kelimenin metindeki anlamıyla kaynakta verilen anlamlardan hangisinin uyuştuğunu belirle; mecaz, yan veya terim anlam varsa bunu ayrıca işaretle. Böylece kelimenin yalnız genel anlamını değil, dinlediğin metindeki özel kullanımını öğrenirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıkta anahtar kelimenin seçilmesinden bağlam çözümlemesine, kaynakla doğrulamaya, kavram alanı kurmaya, yeni cümlede uygulamaya ve anlam uygunluğunu kontrol etmeye ilerler. Görsel, söz varlığı çalışmasının tahminle başlayıp kanıt ve kullanımla tamamlandığını gösterir.","workedExamples":["Dinlenen metinde şu cümle geçer: “Ekip, ilk denemede sonuç alamasa da azmini kaybetmedi; eksiklerini belirleyip çalışmayı sürdürdü.” Öğrenci “azim” kelimesinin anlamını çözümleyecektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Sonuç alamama” bir güçlüğü, “çalışmayı sürdürme” ise vazgeçmemeyi gösterir.\n2. Bağlama dayalı tahmin: “Azim, zorluk karşısında çabayı sürdürme kararlılığıdır.”\n3. Tahmin güvenilir bir sözlükteki açıklamayla karşılaştırılır; güçlük ve kararlı çaba unsurlarının uyduğu görülür.\n4. Kavram alanına “kararlılık, sebat, çaba, direnç” gibi yakın veya çağrışımlı kelimeler; karşıt duruma “hemen vazgeçme” yazılır. Bunların tamamının tam eş anlamlı olmadığı belirtilir.\n5. Yeni cümle: “Öğrenciler, arşivdeki eksik bilgileri tamamlamak için azimle çalıştı.” Kelime, sürekli çabayı anlattığı için bağlama uygundur.","Bir videoda “Bu türküler yalnız eski ezgiler değildir; kuşaktan kuşağa aktarılan kültürel mirasın bir parçasıdır.” cümlesi duyulur. Çözümlenecek kelime “miras”tır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Kuşaktan kuşağa aktarılan” ifadesi, burada mirasın yalnız maddi mal anlamında kullanılmadığını gösterir.\n2. Bağlam anlamı “geçmişten devralınıp geleceğe aktarılan kültürel değer” biçiminde tahmin edilir.\n3. Başvuru kaynağıyla karşılaştırıldığında kelimenin maddi ve kültürel bağlamlarda kullanılabildiği görülür; bu metinde kültürel anlam geçerlidir.\n4. Kavram alanına “gelenek, ortak bellek, aktarım, koruma, eser” yazılır. Bunlar ilişkili kavramlardır; “miras”ın bire bir eş anlamlıları olarak gösterilmez.\n5. Görsel karşılık olarak bir kuşaktan diğerine aktarılan türkü notalarının gösterildiği bir zincir düşünülebilir.\n6. Yeni cümle: “Aile büyüklerinden kaydedilen anlatılar, yerel kültürel mirası tanımamıza yardımcı oldu.”"],"commonMistakes":"Kelimenin ilk bilinen anlamını her bağlama taşımak yanlıştır. “Miras” sözcüğünü yalnız mal varlığı olarak düşünmek, kültürel kullanımını kaçırmana yol açar. Çağrışan her kelimeyi eş anlamlı saymak ve sözlük açıklamasını hiç anlamadan kopyalamak da gelişimi engeller. Kelimeyi doğruladıktan sonra yeni bir cümlede kullanmamak, bilgiyi edilgen bırakır.","selfCheck":["Metnin anahtar veya bilinmeyen kelimesini doğru seçtim mi?","Bağlamdaki ipuçlarına dayanarak anlam tahmini yaptım mı?","Tahminimi güvenilir bir kaynakla karşılaştırdım mı?","Eş, yakın, zıt ve çağrışımlı kelimeleri birbirinden ayırdım mı?","Kelimeyi yeni ve bağlama uygun bir cümlede kullandım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme: T.D.7.20","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"52fa036430fc953b160a35f47ca68c18275428acfc2d623c9ab049f5c4c6a9ed","reviewDecisionSha256":"9f0cf644a496478b49a1a8173f89db373abd217dd090288321e38f43ee2f6e2d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:52fa036430fc953b160a35f47ca68c18275428acfc2d623c9ab049f5c4c6a9ed","reviewedHash":"sha256:52fa036430fc953b160a35f47ca68c18275428acfc2d623c9ab049f5c4c6a9ed","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9f0cf644a496478b49a1a8173f89db373abd217dd090288321e38f43ee2f6e2d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n029","contentProjectionSha256":"52fa036430fc953b160a35f47ca68c18275428acfc2d623c9ab049f5c4c6a9ed","reviewDecisionSha256":"9f0cf644a496478b49a1a8173f89db373abd217dd090288321e38f43ee2f6e2d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n030","noteId":"tr.g07.turkce.n030","noteKey":"tr.g07.turkce.n030","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-24","title":"Medya içeriğini değerlendirebilme","objectiveId":"T.D.7.24","objective":"T.D.7.24","objectives":["T.D.7.24"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir video, podcast, haber, sosyal medya paylaşımı veya dijital afiş etkileyici görünebilir; fakat etkileyici olması onun doğru, uygun ya da güvenilir olduğunu tek başına göstermez. Medya içeriğini değerlendirmek için önce neyi inceleyeceğini belirlemeli, bir ölçüt oluşturmalı, içerikten kanıt toplamalı ve ölçüt ile kanıtı karşılaştırarak gerekçeli bir yargıya ulaşmalısın. Bu konuda medya içeriğini amaç, hedef kitle, tutarlılık, dil, kaynak, etik, hak ve özgürlükler, değerler ve ikna teknikleri gibi farklı açılardan değerlendirmeyi öğreneceksin.\n\nBir Hilal Uğruna temasında kültürel miras, millî egemenlik ve tarihsel bellekle ilgili çok sayıda medya ürünüyle karşılaşabilirsin. Bu ürünlerde kullanılan müzik, görsel, sözcük seçimi ve anlatıcı tonu güçlü duygular uyandırabilir. Değerlendirme, duyguyu yok saymak değil; duygusal etkinin yanında bilginin kaynağını, sunuluş biçimini ve hedef kitleye uygunluğunu da incelemektir.\n\n## Temel kavramlar\n**Medya içeriği:** Bilgi, görüş, duygu veya çağrı ileten video, ses kaydı, haber, paylaşım, afiş ve benzeri üründür.\n\n**Amaç:** İçeriğin bilgilendirme, duyurma, eğlendirme, ikna etme veya harekete geçirme gibi temel niyetidir.\n\n**Hedef kitle:** İçeriğin ulaşmayı amaçladığı yaş, ilgi, ihtiyaç veya özellik bakımından belirli izleyici/dinleyici grubudur.\n\n**Ölçüt/norm:** Değerlendirilecek özelliğin nasıl olması gerektiğini gösteren dayanak. Örneğin bir okul duyurusunda tarih, yer ve iletişim bilgisinin açık olması beklenir.\n\n**Kanıt:** Yargını destekleyen somut söz, görüntü, kaynak bilgisi, eksiklik veya çelişkidir.\n\n**Tutarlılık:** İçeriğin kendi içinde çelişmemesi; başlık, ana düşünce, örnek ve sonuçların birbiriyle uyumlu olmasıdır.\n\n**Etik ve haklar:** Kişileri yanıltmama, özel yaşamı koruma, ayrımcı veya aşağılayıcı dil kullanmama, hak ve özgürlüklere saygı gösterme gibi sorumluluklardır.\n\n**Gerekçeli yargı:** Ölçüt ile kanıtın karşılaştırılmasına dayanan, sınırları açık değerlendirme sonucudur.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **İçeriği ve olası amacı belirle.** “Bu ürün ne anlatıyor ve benden ne yapmamı istiyor?” sorusunu sor.\n2. **Değerlendirilecek özelliği seç.** Tek seferde her şeyi incelemek yerine hedef kitleye uygunluk, kaynak açıklığı, tutarlılık, etik veya kültürel mirasın sunuluşu gibi belirli açılar seç.\n3. **Ölçüt oluştur.** Ön bilginden ve görevin niteliğinden yararlan. Bilgilendirici içerikte doğrulanabilir kaynak; duyuruda açık tarih ve yer; çocuklara yönelik videoda anlaşılır ve saygılı dil beklenir.\n4. **Somut kanıt topla.** “Kaynak güvenilir değil.” demek yerine kaynak adının verilmediğini, görselin nereden alındığının açıklanmadığını veya iddiayı destekleyen bilginin bulunmadığını göster.\n5. **Karşılaştır ve gerekçelendir.** Kanıtın ölçütü ne ölçüde karşıladığını açıkla. İçeriğin bazı yönleri güçlü, bazı yönleri yetersiz olabilir.\n6. **Sınırları belli yargıya ulaş.** “Bu video kötüdür.” yerine “Duyuru bilgileri açık olduğu için hedef kitleye uygundur; ancak tarihsel iddiaların kaynakları gösterilmediğinden bilgilendirici yönü ayrıca doğrulanmalıdır.” de.\n7. **Farklı açıları birlikte düşün.** Dil etkileyici olabilir fakat kaynak zayıf olabilir; güçlü görseller hedef kitleye uygunken özel yaşamı ihlal eden ayrıntılar etik sorun oluşturabilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir medya içeriğinin amaç ve hedef kitle, kaynak, tutarlılık, etik-haklar ve kültürel temsil gibi ölçütlerle ele alınmasını; her ölçüt için kanıt gösterilmesini; kanıtın neden önemli olduğunun açıklanmasını ve sonunda sınırlı bir yargıya ulaşılmasını öğretir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nOkulun resmî hesabında kırk beş saniyelik “Millî Mücadele ve Millî Egemenlik Sözlüğü Sergisi” videosu yayımlanmıştır. Videoda etkinliğin günü, saati, yeri ve kimlerin katılabileceği yazılı ve sesli olarak açıklanır. Dil kısa ve anlaşılırdır; paylaşımın sonunda okulun adı görünür.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İçeriğin amacı sergiyi duyurmak ve katılım sağlamaktır.\n2. Hedef kitle öğrenciler, aileler ve okul çevresidir. Ölçüt, duyuru bilgisinin açık ve anlaşılır olmasıdır.\n3. Kanıt olarak gün, saat, yer ve katılım bilgisinin hem yazılı hem sesli verilmesi gösterilir. Bu, farklı izleme koşullarındaki kişilerin bilgiye ulaşmasını kolaylaştırır.\n4. Kaynak ölçütü açısından paylaşımın okulun resmî hesabında ve okul adıyla sunulması olumlu kanıttır.\n5. Yargı: “Video, duyuru amacı ve hedef kitle bakımından yeterlidir; temel bilgiler açık, dil anlaşılır ve paylaşım kaynağı bellidir.” Bu yargı yalnız gözlemlenen özelliklerle sınırlıdır.\n\n### Örnek 2:\nBir sosyal medya videosu, kaynağı belirtilmeyen tek bir eski fotoğrafı gösterip “Bu görüntü bütün bir dönemi tek başına açıklar.” der. Hızlı kurgu ve yoğun müzik kullanılır; fotoğrafın tarihi, yeri ve nereden alındığı açıklanmaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İçeriğin amacı izleyicide güçlü bir kanaat oluşturmak gibi görünmektedir.\n2. Kaynak açıklığı ölçütü seçilir. Kanıt: Fotoğrafın kaynağı, tarihi ve bağlamı belirtilmemiştir.\n3. Tutarlılık ve yeterli kanıt ölçütü açısından tek bir görselin “bütün bir dönemi” açıklayacağı iddiası çok geniştir; videoda bu genellemeyi destekleyen ek kanıt yoktur.\n4. Müzik ve hızlı kurgu duygusal etki yaratır, fakat doğruluk kanıtı değildir.\n5. Yargı: “Video dikkat çekicidir; ancak geniş tarihsel iddiası kaynak ve bağlam bilgisiyle desteklenmediği için bilgilendirici güvenilirliği yetersizdir. İddia başka güvenilir kaynaklarla doğrulanmalıdır.”\n\n## Sık yapılan hata\n“Beğendim, o hâlde iyidir.” veya “Beni duygulandırdı, demek ki doğrudur.” biçimindeki yargılar değerlendirme değildir. Bir başka hata, tek eksiklikten hareketle içeriğin bütün yönlerini geçersiz saymaktır. Değerlendirmenin hangi özelliğe yönelik olduğu açık olmalı; ölçüt, kanıt ve gerekçe birbirine bağlanmalıdır. Kaynağın yalnız görünmesi değil, iddiayla gerçekten ilişkili ve izlenebilir olması önemlidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Medya içeriğinin amacını ve hedef kitlesini belirledim mi?\n- Değerlendireceğim özelliğe uygun bir ölçüt oluşturdum mu?\n- Yargım için içerikten somut kanıt gösterdim mi?\n- Kaynak, tutarlılık, etik, haklar ve dil gibi farklı açıları düşündüm mü?\n- Sonucumu ölçüt-kanıt-gerekçe bağlantısıyla ve sınırlarını belirterek ifade ettim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n030__td724.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n030__td724.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n030__td724.h1","tr-g07-turkce-n030__td724.h2","tr-g07-turkce-n030__td724.h3","tr-g07-turkce-n030__td724.h4"],"rows":[[{"v":"Amaç ve hedef kitle"},{"v":"Duyuruda gün, saat, yer ve katılımcı bilgisi açıkça verilir."},{"v":"Hedef kitlenin ne, nerede ve ne zaman sorularına cevap alması gerekir."},{"v":"Duyuru amacı ve hedef kitle uygunluğu güçlüdür."}],[{"v":"Kaynak açıklığı"},{"v":"Paylaşım sahibi ve kullanılan bilgi/görsel kaynağı belirtilir ya da belirtilmez."},{"v":"İddianın nereden geldiği izlenebilmeli ve gerektiğinde doğrulanabilmelidir."},{"v":"Kaynak görünürse güven artar; kaynak yoksa iddia ayrıca doğrulanmalıdır."}],[{"v":"Tutarlılık"},{"v":"Başlık, ana düşünce, örnekler ve sonuç birbiriyle uyumlu ya da çelişkilidir."},{"v":"İçeriğin bölümleri aynı temel iddiayı mantıklı biçimde desteklemelidir."},{"v":"Uyumlu akış güçlü; açıklanmayan çelişkiler zayıf yön oluşturur."}],[{"v":"Etik, hak ve özgürlükler"},{"v":"Kişisel bilgiler korunur; ayrımcı, aşağılayıcı veya yanıltıcı ifade kullanılıp kullanılmadığı görülür."},{"v":"Medya içeriği kişilerin haklarına ve onuruna saygı göstermelidir."},{"v":"Saygılı ve izinli kullanım uygundur; ihlal varsa içerik sorunludur."}],[{"v":"Kültürel mirasın sunuluşu"},{"v":"Öge bağlamıyla açıklanır, kaynağı belirtilir ve tek yönlü genellemeye indirgenmez."},{"v":"Kültürel ögeler doğru bağlam, saygılı dil ve yeterli açıklamayla sunulmalıdır."},{"v":"Bağlamlı sunum öğreticidir; bağlamsız ve kanıtsız sunum yetersizdir."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n030__td724.alt":"Dört sütunlu değerlendirme tablosunda amaç ve hedef kitle, kaynak açıklığı, tutarlılık, etik-haklar ve kültürel mirasın sunuluşu ölçütleri; her ölçüte ait somut medya kanıtı, bu kanıtın ölçüt açısından neden önemli olduğunu açıklayan gerekçe ve yalnız incelenen özelliğin sınırları içinde kalan yargıyla eşleştirilir.","tr-g07-turkce-n030__td724.caption":"Medya içeriğini ölçüt, kanıt, gerekçe ve yargıyla değerlendirme","tr-g07-turkce-n030__td724.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n030__td724.h2":"İçerikten kanıt","tr-g07-turkce-n030__td724.h3":"Gerekçe ve karşılaştırma","tr-g07-turkce-n030__td724.h4":"Sınırlı yargı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-d-7-24-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir video, podcast, haber, sosyal medya paylaşımı veya dijital afiş etkileyici görünebilir; fakat etkileyici olması onun doğru, uygun ya da güvenilir olduğunu tek başına göstermez. Medya içeriğini değerlendirmek için önce neyi inceleyeceğini belirlemeli, bir ölçüt oluşturmalı, içerikten kanıt toplamalı ve ölçüt ile kanıtı karşılaştırarak gerekçeli bir yargıya ulaşmalısın. Bu konuda medya içeriğini amaç, hedef kitle, tutarlılık, dil, kaynak, etik, hak ve özgürlükler, değerler ve ikna teknikleri gibi farklı açılardan değerlendirmeyi öğreneceksin.\n\nBir Hilal Uğruna temasında kültürel miras, millî egemenlik ve tarihsel bellekle ilgili çok sayıda medya ürünüyle karşılaşabilirsin. Bu ürünlerde kullanılan müzik, görsel, sözcük seçimi ve anlatıcı tonu güçlü duygular uyandırabilir. Değerlendirme, duyguyu yok saymak değil; duygusal etkinin yanında bilginin kaynağını, sunuluş biçimini ve hedef kitleye uygunluğunu da incelemektir.","keyConcepts":"**Medya içeriği:** Bilgi, görüş, duygu veya çağrı ileten video, ses kaydı, haber, paylaşım, afiş ve benzeri üründür.\n\n**Amaç:** İçeriğin bilgilendirme, duyurma, eğlendirme, ikna etme veya harekete geçirme gibi temel niyetidir.\n\n**Hedef kitle:** İçeriğin ulaşmayı amaçladığı yaş, ilgi, ihtiyaç veya özellik bakımından belirli izleyici/dinleyici grubudur.\n\n**Ölçüt/norm:** Değerlendirilecek özelliğin nasıl olması gerektiğini gösteren dayanak. Örneğin bir okul duyurusunda tarih, yer ve iletişim bilgisinin açık olması beklenir.\n\n**Kanıt:** Yargını destekleyen somut söz, görüntü, kaynak bilgisi, eksiklik veya çelişkidir.\n\n**Tutarlılık:** İçeriğin kendi içinde çelişmemesi; başlık, ana düşünce, örnek ve sonuçların birbiriyle uyumlu olmasıdır.\n\n**Etik ve haklar:** Kişileri yanıltmama, özel yaşamı koruma, ayrımcı veya aşağılayıcı dil kullanmama, hak ve özgürlüklere saygı gösterme gibi sorumluluklardır.\n\n**Gerekçeli yargı:** Ölçüt ile kanıtın karşılaştırılmasına dayanan, sınırları açık değerlendirme sonucudur.","steps":"1. **İçeriği ve olası amacı belirle.** “Bu ürün ne anlatıyor ve benden ne yapmamı istiyor?” sorusunu sor.\n2. **Değerlendirilecek özelliği seç.** Tek seferde her şeyi incelemek yerine hedef kitleye uygunluk, kaynak açıklığı, tutarlılık, etik veya kültürel mirasın sunuluşu gibi belirli açılar seç.\n3. **Ölçüt oluştur.** Ön bilginden ve görevin niteliğinden yararlan. Bilgilendirici içerikte doğrulanabilir kaynak; duyuruda açık tarih ve yer; çocuklara yönelik videoda anlaşılır ve saygılı dil beklenir.\n4. **Somut kanıt topla.** “Kaynak güvenilir değil.” demek yerine kaynak adının verilmediğini, görselin nereden alındığının açıklanmadığını veya iddiayı destekleyen bilginin bulunmadığını göster.\n5. **Karşılaştır ve gerekçelendir.** Kanıtın ölçütü ne ölçüde karşıladığını açıkla. İçeriğin bazı yönleri güçlü, bazı yönleri yetersiz olabilir.\n6. **Sınırları belli yargıya ulaş.** “Bu video kötüdür.” yerine “Duyuru bilgileri açık olduğu için hedef kitleye uygundur; ancak tarihsel iddiaların kaynakları gösterilmediğinden bilgilendirici yönü ayrıca doğrulanmalıdır.” de.\n7. **Farklı açıları birlikte düşün.** Dil etkileyici olabilir fakat kaynak zayıf olabilir; güçlü görseller hedef kitleye uygunken özel yaşamı ihlal eden ayrıntılar etik sorun oluşturabilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir medya içeriğinin amaç ve hedef kitle, kaynak, tutarlılık, etik-haklar ve kültürel temsil gibi ölçütlerle ele alınmasını; her ölçüt için kanıt gösterilmesini; kanıtın neden önemli olduğunun açıklanmasını ve sonunda sınırlı bir yargıya ulaşılmasını öğretir.","workedExamples":["Okulun resmî hesabında kırk beş saniyelik “Millî Mücadele ve Millî Egemenlik Sözlüğü Sergisi” videosu yayımlanmıştır. Videoda etkinliğin günü, saati, yeri ve kimlerin katılabileceği yazılı ve sesli olarak açıklanır. Dil kısa ve anlaşılırdır; paylaşımın sonunda okulun adı görünür.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İçeriğin amacı sergiyi duyurmak ve katılım sağlamaktır.\n2. Hedef kitle öğrenciler, aileler ve okul çevresidir. Ölçüt, duyuru bilgisinin açık ve anlaşılır olmasıdır.\n3. Kanıt olarak gün, saat, yer ve katılım bilgisinin hem yazılı hem sesli verilmesi gösterilir. Bu, farklı izleme koşullarındaki kişilerin bilgiye ulaşmasını kolaylaştırır.\n4. Kaynak ölçütü açısından paylaşımın okulun resmî hesabında ve okul adıyla sunulması olumlu kanıttır.\n5. Yargı: “Video, duyuru amacı ve hedef kitle bakımından yeterlidir; temel bilgiler açık, dil anlaşılır ve paylaşım kaynağı bellidir.” Bu yargı yalnız gözlemlenen özelliklerle sınırlıdır.","Bir sosyal medya videosu, kaynağı belirtilmeyen tek bir eski fotoğrafı gösterip “Bu görüntü bütün bir dönemi tek başına açıklar.” der. Hızlı kurgu ve yoğun müzik kullanılır; fotoğrafın tarihi, yeri ve nereden alındığı açıklanmaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İçeriğin amacı izleyicide güçlü bir kanaat oluşturmak gibi görünmektedir.\n2. Kaynak açıklığı ölçütü seçilir. Kanıt: Fotoğrafın kaynağı, tarihi ve bağlamı belirtilmemiştir.\n3. Tutarlılık ve yeterli kanıt ölçütü açısından tek bir görselin “bütün bir dönemi” açıklayacağı iddiası çok geniştir; videoda bu genellemeyi destekleyen ek kanıt yoktur.\n4. Müzik ve hızlı kurgu duygusal etki yaratır, fakat doğruluk kanıtı değildir.\n5. Yargı: “Video dikkat çekicidir; ancak geniş tarihsel iddiası kaynak ve bağlam bilgisiyle desteklenmediği için bilgilendirici güvenilirliği yetersizdir. İddia başka güvenilir kaynaklarla doğrulanmalıdır.”"],"commonMistakes":"“Beğendim, o hâlde iyidir.” veya “Beni duygulandırdı, demek ki doğrudur.” biçimindeki yargılar değerlendirme değildir. Bir başka hata, tek eksiklikten hareketle içeriğin bütün yönlerini geçersiz saymaktır. Değerlendirmenin hangi özelliğe yönelik olduğu açık olmalı; ölçüt, kanıt ve gerekçe birbirine bağlanmalıdır. Kaynağın yalnız görünmesi değil, iddiayla gerçekten ilişkili ve izlenebilir olması önemlidir.","selfCheck":["Medya içeriğinin amacını ve hedef kitlesini belirledim mi?","Değerlendireceğim özelliğe uygun bir ölçüt oluşturdum mu?","Yargım için içerikten somut kanıt gösterdim mi?","Kaynak, tutarlılık, etik, haklar ve dil gibi farklı açıları düşündüm mü?","Sonucumu ölçüt-kanıt-gerekçe bağlantısıyla ve sınırlarını belirterek ifade ettim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Medya içeriğini değerlendirebilme: T.D.7.24","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"023065930b9cc2157560eb5678802541a06edaee9d0270d8321b4d3a702283c3","reviewDecisionSha256":"e3be3599522642f7d1df781a9b19949f26964fa09096ef1b85f5423ab54a6c07","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:023065930b9cc2157560eb5678802541a06edaee9d0270d8321b4d3a702283c3","reviewedHash":"sha256:023065930b9cc2157560eb5678802541a06edaee9d0270d8321b4d3a702283c3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e3be3599522642f7d1df781a9b19949f26964fa09096ef1b85f5423ab54a6c07; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n030","contentProjectionSha256":"023065930b9cc2157560eb5678802541a06edaee9d0270d8321b4d3a702283c3","reviewDecisionSha256":"e3be3599522642f7d1df781a9b19949f26964fa09096ef1b85f5423ab54a6c07","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n031","noteId":"tr.g07.turkce.n031","noteKey":"tr.g07.turkce.n031","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-27","title":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir dinleme/izleme etkinliği bittiğinde yalnız “Anladım.” veya “Zordu.” demek, nasıl gelişeceğini göstermez. Öz yansıtma; hedefini, kullandığın yöntemi ve ortaya çıkan kanıtları geriye dönüp incelemendir. Kendini uyarlama ise bu incelemeden çıkardığın sonucu bir sonraki etkinlikte somut bir değişikliğe dönüştürmendir. Bu konuda güçlü ve gelişmeye açık yönlerini kanıtlarla belirlemeyi, nedenlerini düşünmeyi ve uygulanabilir yeni bir hedef kurmayı öğreneceksin.\n\nBir Hilal Uğruna temasında sebep-sonuç ilişkilerini belirleme, söz sanatlarını çözümleme, söz varlığını geliştirme ve medya içeriğini değerlendirme gibi farklı dinleme/izleme görevleri vardır. Her görevde aynı ölçüt kullanılmaz. Bir etkinlikte “önemli nedenleri doğru eşleştirme”, başka bir etkinlikte “medya yargısını kaynağa dayandırma” hedef olabilir. Bu nedenle öz yansıtma, genel bir kendini beğenme ya da eleştirme değil, göreve özgü kanıt incelemesidir.\n\n## Temel kavramlar\n**Öz yansıtma:** Dinleme/izleme sürecini, seçimlerini ve sonuçlarını kanıta dayanarak geriye dönüp anlamlandırmaktır.\n\n**Kendini uyarlama:** Öz yansıtma sonucunda strateji, yöntem, dikkat yönetimi, not tutma veya kontrol davranışında değişiklik yapmaktır.\n\n**Hedef:** Etkinlik sonunda ulaşmak istediğin açık ve gözlenebilir sonuçtur.\n\n**Ölçüt:** Hedefe ulaşılıp ulaşılmadığını belirleyen özellik. “Üç temel sebep-sonuç çiftini doğru kurmak” ölçülebilir bir ölçüttür.\n\n**Süreç kanıtı:** Not kâğıdı, düzenleyici, doğrulanan tahmin, kaçırılan bölüm, yeniden dinleme gereksinimi, öğretmen veya akran geri bildirimi gibi somut veridir.\n\n**Güçlü yön:** Hedefe ulaşmana yardımcı olan ve kanıtla gösterilebilen davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Daha etkili hâle getirebileceğin belirli bir süreç özelliğidir; kişiliğin hakkında olumsuz bir etiket değildir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Hedefi ve ölçütü hatırla.** Etkinlikten önce neyi başarmak istediğini açıkla. Belirsiz hedefler yansıtmayı zorlaştırır.\n2. **Süreci yeniden gözden geçir.** Hangi strateji ve yöntemi seçtin, nerede zorlandın, ne zaman yöntem değiştirdin?\n3. **Kanıt topla.** Notlarını, tabloyu, tahminlerini, değerlendirme cümlelerini ve geri bildirimleri incele. Yalnız duyguna dayanma.\n4. **Güçlü ve gelişmeye açık yönü belirle.** “Anahtar sözcükleri yakaladım.” güçlü yön; “neden ile sonucu aynı satıra bağlamadım.” gelişmeye açık yön olabilir.\n5. **Nedeni çözümle.** Sorun dikkatin dağılması mı, uygun olmayan yöntem mi, ölçütün anlaşılmaması mı, çok ayrıntı yazmak mı?\n6. **Tek ve uygulanabilir uyarlama seç.** “Daha iyi dinleyeceğim.” yerine “Bir sonraki sebep-sonuç metninde iki sütunlu şema kullanacağım.” de.\n7. **Yeni hedefi sonraki görevde uygula ve yeniden değerlendir.** Gelişim, değerlendirme ile bitmez; yeni davranışın denenmesiyle devam eder.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, hedef ve ölçütten uygulamaya, kanıt toplamaya, öz değerlendirmeye, uyarlama ve yeni hedefe ilerler; ardından sonraki dinleme/izleme etkinliğinde yeniden uygulamaya döner. Görselin öğretim işlevi, öz yansıtmanın tek seferlik bir yorum değil, kanıtla beslenen sürekli gelişim döngüsü olduğunu göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nEce'nin hedefi, bir ses kaydındaki üç temel sebep-sonuç çiftini belirlemektir. Dinleme sonunda iki çifti doğru yazmış, üçüncü bölümde ise örnekleri uzun uzun not aldığı için neden ile sonucu eşleştirememiştir. Kayıt yeniden dinlendiğinde eksik ilişkiyi bulmuştur.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ölçüt “üç temel sebep-sonuç çiftini doğru kurmak”tır; sonuç iki doğru, bir eksik ilişkidir.\n2. Güçlü yön, Ece'nin ilk iki ilişkide önemli bilgileri doğru seçmesidir.\n3. Gelişmeye açık yön, üçüncü bölümde örneklere fazla zaman ayırıp yapısal ilişkiyi kaçırmasıdır. Bu yargı not kâğıdı ve yeniden dinleme gereksinimiyle kanıtlanır.\n4. Neden, dikkatsizlik etiketiyle açıklanmaz; kullanılan not biçiminin göreve uygun olmaması belirlenir.\n5. Uyarlama: Ece, sonraki metinde “sebep” ve “sonuç” başlıklı iki sütun kullanacak, örnekleri yalnız anahtar sözcükle kaydedecektir.\n6. Yeni hedef, ilk dinlemede üç ilişkinin en az ikisini şemada doğru eşleştirmektir.\n\n### Örnek 2:\nMert, bir sosyal medya videosunu değerlendirirken “Müzik çok etkileyiciydi, bu yüzden video güvenilir.” yazmıştır. Görevin ölçütleri kaynak açıklığı ve hedef kitleye uygunluktur. Videoda paylaşım sahibinin adı vardır fakat kullanılan eski fotoğrafın kaynağı verilmemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Mert'in yargısı görev ölçütleriyle uyuşmaz; müzik, kaynak güvenilirliğinin kanıtı değildir.\n2. Güçlü yön, videonun izleyicide oluşturduğu etkiyi fark etmesidir.\n3. Gelişmeye açık yön, değerlendirme ölçütünü kanıtla ilişkilendirmeden ilk izlenime göre karar vermesidir.\n4. Somut kanıt, fotoğraf kaynağının belirtilmemesi ve Mert'in değerlendirme cümlesidir.\n5. Uyarlama: Bir sonraki medya içeriğinde karar vermeden önce “Amaç-kaynak-hedef kitle-kanıt” kontrol listesini dolduracaktır.\n6. Yeni hedef: En az iki ölçüt için içerikten birer somut kanıt göstererek yargı kurmak.\n\n## Sık yapılan hata\n“Ben dinlemede kötüyüm.” gibi kişiliğe yönelik ve kanıtsız ifadeler öz yansıtma değildir. Yalnız başarıyı veya yalnız eksikleri görmek de süreci çarpıtır. Bir başka hata, aynı anda çok sayıda değişiklik hedeflemektir. Uyarlama belirli, uygulanabilir ve sonraki etkinlikte gözlenebilir olmalıdır. Akran ya da öğretmen geri bildirimi önemlidir; fakat kendi süreç kanıtlarınla karşılaştırılmadan olduğu gibi kabul edilmemelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Etkinliğe ait hedef ve ölçütü açıkça yazdım mı?\n- Not, şema, tahmin veya geri bildirim gibi somut kanıt kullandım mı?\n- Güçlü ve gelişmeye açık yönlerimi gerekçelendirdim mi?\n- Sorunun olası nedenini süreç davranışıyla ilişkilendirdim mi?\n- Bir sonraki etkinlikte uygulanabilecek tek ve açık bir uyarlama hedefi belirledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n031__td727.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n031__td727.caption","direction":"TB","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n031__td727.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n031__td727.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n031__td727.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n031__td727.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n031__td727.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n031__td727.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"},{"from":"n6","to":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n031__td727.e1"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n031__td727.alt":"Dinleme/izleme hedefi ve ölçütünün belirlenmesinden sonra etkinliğin gerçekleştirildiği; notlar, şemalar, doğrulanan tahminler ve geri bildirimlerden süreç kanıtı toplandığı; güçlü ve gelişmeye açık yönlerin nedenleriyle değerlendirildiği; uygulanabilir bir uyarlama ve yeni hedef seçildiği; yeni hedefin sonraki etkinlikte uygulanması için döngünün yeniden uygulama aşamasına bağlandığı altı basamaklı öz yansıtma döngüsü.","tr-g07-turkce-n031__td727.caption":"Kanıta dayalı dinleme/izleme öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n031__td727.n1":"Hedef ve ölçütü belirle","tr-g07-turkce-n031__td727.n2":"Dinleme/izleme görevini uygula","tr-g07-turkce-n031__td727.n3":"Süreç ve ürün kanıtlarını topla","tr-g07-turkce-n031__td727.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri değerlendir","tr-g07-turkce-n031__td727.n5":"Uyarlama davranışını seç","tr-g07-turkce-n031__td727.n6":"Yeni hedefi belirle","tr-g07-turkce-n031__td727.e1":"sonraki görevde uygula"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-d-7-27-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir dinleme/izleme etkinliği bittiğinde yalnız “Anladım.” veya “Zordu.” demek, nasıl gelişeceğini göstermez. Öz yansıtma; hedefini, kullandığın yöntemi ve ortaya çıkan kanıtları geriye dönüp incelemendir. Kendini uyarlama ise bu incelemeden çıkardığın sonucu bir sonraki etkinlikte somut bir değişikliğe dönüştürmendir. Bu konuda güçlü ve gelişmeye açık yönlerini kanıtlarla belirlemeyi, nedenlerini düşünmeyi ve uygulanabilir yeni bir hedef kurmayı öğreneceksin.\n\nBir Hilal Uğruna temasında sebep-sonuç ilişkilerini belirleme, söz sanatlarını çözümleme, söz varlığını geliştirme ve medya içeriğini değerlendirme gibi farklı dinleme/izleme görevleri vardır. Her görevde aynı ölçüt kullanılmaz. Bir etkinlikte “önemli nedenleri doğru eşleştirme”, başka bir etkinlikte “medya yargısını kaynağa dayandırma” hedef olabilir. Bu nedenle öz yansıtma, genel bir kendini beğenme ya da eleştirme değil, göreve özgü kanıt incelemesidir.","keyConcepts":"**Öz yansıtma:** Dinleme/izleme sürecini, seçimlerini ve sonuçlarını kanıta dayanarak geriye dönüp anlamlandırmaktır.\n\n**Kendini uyarlama:** Öz yansıtma sonucunda strateji, yöntem, dikkat yönetimi, not tutma veya kontrol davranışında değişiklik yapmaktır.\n\n**Hedef:** Etkinlik sonunda ulaşmak istediğin açık ve gözlenebilir sonuçtur.\n\n**Ölçüt:** Hedefe ulaşılıp ulaşılmadığını belirleyen özellik. “Üç temel sebep-sonuç çiftini doğru kurmak” ölçülebilir bir ölçüttür.\n\n**Süreç kanıtı:** Not kâğıdı, düzenleyici, doğrulanan tahmin, kaçırılan bölüm, yeniden dinleme gereksinimi, öğretmen veya akran geri bildirimi gibi somut veridir.\n\n**Güçlü yön:** Hedefe ulaşmana yardımcı olan ve kanıtla gösterilebilen davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Daha etkili hâle getirebileceğin belirli bir süreç özelliğidir; kişiliğin hakkında olumsuz bir etiket değildir.","steps":"1. **Hedefi ve ölçütü hatırla.** Etkinlikten önce neyi başarmak istediğini açıkla. Belirsiz hedefler yansıtmayı zorlaştırır.\n2. **Süreci yeniden gözden geçir.** Hangi strateji ve yöntemi seçtin, nerede zorlandın, ne zaman yöntem değiştirdin?\n3. **Kanıt topla.** Notlarını, tabloyu, tahminlerini, değerlendirme cümlelerini ve geri bildirimleri incele. Yalnız duyguna dayanma.\n4. **Güçlü ve gelişmeye açık yönü belirle.** “Anahtar sözcükleri yakaladım.” güçlü yön; “neden ile sonucu aynı satıra bağlamadım.” gelişmeye açık yön olabilir.\n5. **Nedeni çözümle.** Sorun dikkatin dağılması mı, uygun olmayan yöntem mi, ölçütün anlaşılmaması mı, çok ayrıntı yazmak mı?\n6. **Tek ve uygulanabilir uyarlama seç.** “Daha iyi dinleyeceğim.” yerine “Bir sonraki sebep-sonuç metninde iki sütunlu şema kullanacağım.” de.\n7. **Yeni hedefi sonraki görevde uygula ve yeniden değerlendir.** Gelişim, değerlendirme ile bitmez; yeni davranışın denenmesiyle devam eder.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, hedef ve ölçütten uygulamaya, kanıt toplamaya, öz değerlendirmeye, uyarlama ve yeni hedefe ilerler; ardından sonraki dinleme/izleme etkinliğinde yeniden uygulamaya döner. Görselin öğretim işlevi, öz yansıtmanın tek seferlik bir yorum değil, kanıtla beslenen sürekli gelişim döngüsü olduğunu göstermektir.","workedExamples":["Ece'nin hedefi, bir ses kaydındaki üç temel sebep-sonuç çiftini belirlemektir. Dinleme sonunda iki çifti doğru yazmış, üçüncü bölümde ise örnekleri uzun uzun not aldığı için neden ile sonucu eşleştirememiştir. Kayıt yeniden dinlendiğinde eksik ilişkiyi bulmuştur.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ölçüt “üç temel sebep-sonuç çiftini doğru kurmak”tır; sonuç iki doğru, bir eksik ilişkidir.\n2. Güçlü yön, Ece'nin ilk iki ilişkide önemli bilgileri doğru seçmesidir.\n3. Gelişmeye açık yön, üçüncü bölümde örneklere fazla zaman ayırıp yapısal ilişkiyi kaçırmasıdır. Bu yargı not kâğıdı ve yeniden dinleme gereksinimiyle kanıtlanır.\n4. Neden, dikkatsizlik etiketiyle açıklanmaz; kullanılan not biçiminin göreve uygun olmaması belirlenir.\n5. Uyarlama: Ece, sonraki metinde “sebep” ve “sonuç” başlıklı iki sütun kullanacak, örnekleri yalnız anahtar sözcükle kaydedecektir.\n6. Yeni hedef, ilk dinlemede üç ilişkinin en az ikisini şemada doğru eşleştirmektir.","Mert, bir sosyal medya videosunu değerlendirirken “Müzik çok etkileyiciydi, bu yüzden video güvenilir.” yazmıştır. Görevin ölçütleri kaynak açıklığı ve hedef kitleye uygunluktur. Videoda paylaşım sahibinin adı vardır fakat kullanılan eski fotoğrafın kaynağı verilmemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Mert'in yargısı görev ölçütleriyle uyuşmaz; müzik, kaynak güvenilirliğinin kanıtı değildir.\n2. Güçlü yön, videonun izleyicide oluşturduğu etkiyi fark etmesidir.\n3. Gelişmeye açık yön, değerlendirme ölçütünü kanıtla ilişkilendirmeden ilk izlenime göre karar vermesidir.\n4. Somut kanıt, fotoğraf kaynağının belirtilmemesi ve Mert'in değerlendirme cümlesidir.\n5. Uyarlama: Bir sonraki medya içeriğinde karar vermeden önce “Amaç-kaynak-hedef kitle-kanıt” kontrol listesini dolduracaktır.\n6. Yeni hedef: En az iki ölçüt için içerikten birer somut kanıt göstererek yargı kurmak."],"commonMistakes":"“Ben dinlemede kötüyüm.” gibi kişiliğe yönelik ve kanıtsız ifadeler öz yansıtma değildir. Yalnız başarıyı veya yalnız eksikleri görmek de süreci çarpıtır. Bir başka hata, aynı anda çok sayıda değişiklik hedeflemektir. Uyarlama belirli, uygulanabilir ve sonraki etkinlikte gözlenebilir olmalıdır. Akran ya da öğretmen geri bildirimi önemlidir; fakat kendi süreç kanıtlarınla karşılaştırılmadan olduğu gibi kabul edilmemelidir.","selfCheck":["Etkinliğe ait hedef ve ölçütü açıkça yazdım mı?","Not, şema, tahmin veya geri bildirim gibi somut kanıt kullandım mı?","Güçlü ve gelişmeye açık yönlerimi gerekçelendirdim mi?","Sorunun olası nedenini süreç davranışıyla ilişkilendirdim mi?","Bir sonraki etkinlikte uygulanabilecek tek ve açık bir uyarlama hedefi belirledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.D.7.27","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"94013fea536c4fa1834f79d842bf2f4924fa66fd368e10d7bf15af5722e6bca0","reviewDecisionSha256":"6140ecd67173ce9557c87933ffe52c68819d8e4e99fc3fae23c01d81d2c96320","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:94013fea536c4fa1834f79d842bf2f4924fa66fd368e10d7bf15af5722e6bca0","reviewedHash":"sha256:94013fea536c4fa1834f79d842bf2f4924fa66fd368e10d7bf15af5722e6bca0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6140ecd67173ce9557c87933ffe52c68819d8e4e99fc3fae23c01d81d2c96320; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n031","contentProjectionSha256":"94013fea536c4fa1834f79d842bf2f4924fa66fd368e10d7bf15af5722e6bca0","reviewDecisionSha256":"6140ecd67173ce9557c87933ffe52c68819d8e4e99fc3fae23c01d81d2c96320","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n032","noteId":"tr.g07.turkce.n032","noteKey":"tr.g07.turkce.n032","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-3","title":"Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme","objectiveId":"T.D.7.3","objective":"T.D.7.3","objectives":["T.D.7.3"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir ses kaydı veya video başlamadan önce başlık, kapak görseli, ortam sesi ya da ilk cümle sana içeriğe ilişkin ipuçları verebilir. Bu ipuçlarını ön bilgilerinle ilişkilendirerek metnin devamı hakkında mantıklı bir tahmin kurabilirsin. Bu konuda ipucunu fark etmeyi, tahmini gerekçelendirmeyi ve dinleme/izleme ilerledikçe tahminini doğrulamayı ya da düzeltmeyi öğreneceksin.\n\nTahmin, rastgele bir kestirim değildir. “Bence böyle olacak.” demek tek başına yeterli olmaz; hangi başlık, görsel, ses veya sözün seni bu sonuca götürdüğünü açıklaman gerekir. Bir Hilal Uğruna temasındaki millî egemenlik, kültürel miras, Atatürk, kahramanlık ve sorumlulukla ilgili içeriklerde de tahmin yalnız bilinen kavramlara değil, o metinde sunulan somut ipuçlarına dayanmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n**İpucu:** Metnin içeriğini sezdiren başlık, görsel, ses, sözcük, cümle veya kısa bölümdür.\n\n**Ön bilgi:** Daha önce öğrendiğin, gözlemlediğin veya yaşadığın ve yeni ipucunu anlamlandırmana yardım eden bilgidir.\n\n**Tahmin:** İpucu ile ön bilgi arasında bağ kurularak metnin tamamı ya da sonraki bölümü hakkında oluşturulan mantıklı beklentidir.\n\n**Gerekçe:** Tahminin hangi kanıta ve düşünce bağlantısına dayandığını açıklayan ifadedir.\n\n**Doğrulama ve düzeltme:** Metnin ilerleyen bölümündeki bilgilerle tahmini karşılaştırmak; uyuyorsa korumak, kısmen uyuyorsa daraltmak, uymuyorsa değiştirmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Sunulan ipuçlarını belirle.** Başlıktaki anahtar sözcükleri, görseldeki nesne ve kişiler arasındaki ilişkiyi, müzik veya ortam sesini ve ilk cümlede vurgulanan durumu ayrı ayrı fark et.\n2. **İpucunun neyi gösterdiğini açıkla.** Örneğin eski fotoğraflar “geçmiş”, tarayıcı sesi “dijitalleştirme”, öğrenci grubu ise “ortak çalışma” düşüncesini çağrıştırabilir.\n3. **Ön bilginle bağ kur.** Daha önce bir arşiv çalışması gördüysen eski belgelerin korunması ve düzenlenmesi gerektiğini biliyor olabilirsin. Ancak ön bilgin, metnin yerine geçmemelidir.\n4. **Sınırları belli bir tahmin kur.** “Video tarihle ilgili olabilir.” çok geniştir. “Video, eski aile belgelerinin dijital ortamda korunmasına yönelik bir okul çalışmasını anlatabilir.” daha denetlenebilir bir tahmindir.\n5. **Gerekçeni belirt.** “Çünkü kapakta eski fotoğraf ile tarayıcı yan yana gösterilmiş ve başlıkta ‘geleceğe taşımak’ ifadesi kullanılmış.” gibi bir açıklama yap.\n6. **Metin ilerledikçe kontrol et.** Yeni kanıtları tahmininle karşılaştır. Tahminin yanlış çıkması hata değildir; kanıta göre düzeltmemek hatadır.\n\nAynı ipucundan birden fazla makul tahmin çıkabilir. Böyle bir durumda her tahminin dayandığı kanıtı ayrı ayrı yaz ve hangisinin metnin yeni bölümünü daha iyi açıkladığını karşılaştır. Tahmine kesinlik yüklemek yerine ‘olabilir’ ve ‘muhtemelen’ gibi ifadeler kullanmak, henüz doğrulanmamış bilgiyi gerçek gibi sunmanı önler.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akışta başlık, görsel, ses veya dinlenen bölümden alınan ipucunun önce ön bilgiyle ilişkilendirildiği, sonra gerekçeli tahmine dönüştürüldüğü ve yeni metin kanıtıyla doğrulanıp gerekirse yeniden kurulduğu görülür. Görsel, tahminin metin boyunca devam eden kanıta dayalı bir süreç olduğunu öğretir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir videonun başlığı “Geçmişi Geleceğe Taşımak”tır. Kapakta eski bir aile fotoğrafı, tarayıcı ve dosya adlarını düzenleyen iki öğrenci görülür. Video henüz başlamamıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İpuçları “eski fotoğraf”, “tarayıcı”, “dosya düzenleme” ve “geleceğe taşımak” ifadesidir.\n2. Eski belgelerin zarar görmeden saklanabilmesi için dijital kopyalarının hazırlanabildiğine ilişkin ön bilgi hatırlanır.\n3. Tahmin şöyle kurulur: “Video, aile arşivindeki fotoğrafların dijitalleştirilerek kültürel belleğin korunmasını anlatabilir.”\n4. Gerekçe, eski fotoğraf ile dijital araçların aynı görselde yer almasıdır.\n5. Video başladığında öğrencilerin bir “Millî Mücadele ve Millî Egemenlik Sözlüğü” için ailelerden gelen görselleri sınıflandırdığı açıklanır. İlk tahmin bütünüyle yanlış değildir fakat fazla geneldir. Tahmin, “Video, okul sözlüğünde kullanılacak aile arşivi görsellerinin dijitalleştirilmesini anlatıyor.” biçiminde düzeltilir.\n\n### Örnek 2:\nBir ses kaydının başlığı “Bir Kararın Ardındaki Sesler”dir. İlk on saniyede farklı öğrencilerin kısa görüşleri, ardından sayfa çevirme sesi duyulur. Sunucu “Tek bir görüşle yetinmeden ortak bir yol aradılar.” der.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Farklı öğrenci sesleri birden fazla görüşün bulunduğunu; “ortak yol” ifadesi birlikte karar verme sürecini düşündürür.\n2. Sayfa çevirme sesi, görüşlerin bir tutanakta veya çalışma dosyasında toplanmış olabileceğine işaret eder.\n3. Gerekçeli tahmin: “Kayıt, öğrencilerin bir sınıf etkinliği hakkında farklı görüşleri dinleyip ortak karar oluşturmasını anlatabilir.”\n4. Devamda sınıfın millî egemenlik temalı sergide hangi ürünleri sunacağına ilişkin seçenekleri tartıştığı açıklanır. Tahmin doğrulanır; çünkü hem farklı görüşler hem ortak karar metinde açıkça yer alır.\n5. Sonuçta tahmin, yalnız başlığa değil; seslere ve sunucunun cümlesine dayandırılmıştır.\n\n## Sık yapılan hata\nBaşlıkta “kahramanlık” geçtiği için bildiğin bütün tarihsel bilgileri metne yüklemek doğru değildir. Tahmin, ön bilgiden yararlanır ama metinde olmayan ayrıntıları gerçekmiş gibi kabul etmez. Bir başka hata, ilk tahmine bağlanıp yeni kanıtları görmezden gelmektir. Tahminin kısmen doğru çıkması durumunda onu daha açık ve sınırlı hâle getirmek gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Başlık, görsel, ses veya ilk bölümdeki somut ipuçlarını belirledim mi?\n- Ön bilgimle ipucu arasındaki bağı açıklayabiliyor muyum?\n- Tahminim yeterince açık ve denetlenebilir mi?\n- Tahminimin gerekçesini metin kanıtıyla sundum mu?\n- Yeni bilgi geldiğinde tahminimi doğruladım veya düzelttim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n032__td73.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n032__td73.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n032__td73.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n032__td73.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n032__td73.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n032__td73.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n032__td73.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n032__td73.e1"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n032__td73.alt":"Başlık, görsel, ses veya dinlenen bölümden içerik ipuçlarının çıkarıldığı; ipuçlarının ön bilgilerle ilişkilendirildiği; bu bağlantıdan gerekçeli bir tahmin kurulduğu; metnin devamından yeni kanıt toplandığı ve sonuçta tahmin doğruysa korunduğu, eksik ya da yanlışsa yeniden kurulduğu beş aşamalı kanıt akışı.","tr-g07-turkce-n032__td73.caption":"İpucundan doğrulanabilir tahmine ulaşma akışı","tr-g07-turkce-n032__td73.n1":"İçerik ipuçlarını belirle","tr-g07-turkce-n032__td73.n2":"İpuçlarını ön bilgiyle ilişkilendir","tr-g07-turkce-n032__td73.n3":"Gerekçeli tahmin kur","tr-g07-turkce-n032__td73.n4":"Metnin devamından kanıt topla","tr-g07-turkce-n032__td73.n5":"Tahmini doğrula veya düzelt","tr-g07-turkce-n032__td73.e1":"yeni kanıta göre yeniden kur"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-d-7-3-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir ses kaydı veya video başlamadan önce başlık, kapak görseli, ortam sesi ya da ilk cümle sana içeriğe ilişkin ipuçları verebilir. Bu ipuçlarını ön bilgilerinle ilişkilendirerek metnin devamı hakkında mantıklı bir tahmin kurabilirsin. Bu konuda ipucunu fark etmeyi, tahmini gerekçelendirmeyi ve dinleme/izleme ilerledikçe tahminini doğrulamayı ya da düzeltmeyi öğreneceksin.\n\nTahmin, rastgele bir kestirim değildir. “Bence böyle olacak.” demek tek başına yeterli olmaz; hangi başlık, görsel, ses veya sözün seni bu sonuca götürdüğünü açıklaman gerekir. Bir Hilal Uğruna temasındaki millî egemenlik, kültürel miras, Atatürk, kahramanlık ve sorumlulukla ilgili içeriklerde de tahmin yalnız bilinen kavramlara değil, o metinde sunulan somut ipuçlarına dayanmalıdır.","keyConcepts":"**İpucu:** Metnin içeriğini sezdiren başlık, görsel, ses, sözcük, cümle veya kısa bölümdür.\n\n**Ön bilgi:** Daha önce öğrendiğin, gözlemlediğin veya yaşadığın ve yeni ipucunu anlamlandırmana yardım eden bilgidir.\n\n**Tahmin:** İpucu ile ön bilgi arasında bağ kurularak metnin tamamı ya da sonraki bölümü hakkında oluşturulan mantıklı beklentidir.\n\n**Gerekçe:** Tahminin hangi kanıta ve düşünce bağlantısına dayandığını açıklayan ifadedir.\n\n**Doğrulama ve düzeltme:** Metnin ilerleyen bölümündeki bilgilerle tahmini karşılaştırmak; uyuyorsa korumak, kısmen uyuyorsa daraltmak, uymuyorsa değiştirmektir.","steps":"1. **Sunulan ipuçlarını belirle.** Başlıktaki anahtar sözcükleri, görseldeki nesne ve kişiler arasındaki ilişkiyi, müzik veya ortam sesini ve ilk cümlede vurgulanan durumu ayrı ayrı fark et.\n2. **İpucunun neyi gösterdiğini açıkla.** Örneğin eski fotoğraflar “geçmiş”, tarayıcı sesi “dijitalleştirme”, öğrenci grubu ise “ortak çalışma” düşüncesini çağrıştırabilir.\n3. **Ön bilginle bağ kur.** Daha önce bir arşiv çalışması gördüysen eski belgelerin korunması ve düzenlenmesi gerektiğini biliyor olabilirsin. Ancak ön bilgin, metnin yerine geçmemelidir.\n4. **Sınırları belli bir tahmin kur.** “Video tarihle ilgili olabilir.” çok geniştir. “Video, eski aile belgelerinin dijital ortamda korunmasına yönelik bir okul çalışmasını anlatabilir.” daha denetlenebilir bir tahmindir.\n5. **Gerekçeni belirt.** “Çünkü kapakta eski fotoğraf ile tarayıcı yan yana gösterilmiş ve başlıkta ‘geleceğe taşımak’ ifadesi kullanılmış.” gibi bir açıklama yap.\n6. **Metin ilerledikçe kontrol et.** Yeni kanıtları tahmininle karşılaştır. Tahminin yanlış çıkması hata değildir; kanıta göre düzeltmemek hatadır.\n\nAynı ipucundan birden fazla makul tahmin çıkabilir. Böyle bir durumda her tahminin dayandığı kanıtı ayrı ayrı yaz ve hangisinin metnin yeni bölümünü daha iyi açıkladığını karşılaştır. Tahmine kesinlik yüklemek yerine ‘olabilir’ ve ‘muhtemelen’ gibi ifadeler kullanmak, henüz doğrulanmamış bilgiyi gerçek gibi sunmanı önler.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akışta başlık, görsel, ses veya dinlenen bölümden alınan ipucunun önce ön bilgiyle ilişkilendirildiği, sonra gerekçeli tahmine dönüştürüldüğü ve yeni metin kanıtıyla doğrulanıp gerekirse yeniden kurulduğu görülür. Görsel, tahminin metin boyunca devam eden kanıta dayalı bir süreç olduğunu öğretir.","workedExamples":["Bir videonun başlığı “Geçmişi Geleceğe Taşımak”tır. Kapakta eski bir aile fotoğrafı, tarayıcı ve dosya adlarını düzenleyen iki öğrenci görülür. Video henüz başlamamıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İpuçları “eski fotoğraf”, “tarayıcı”, “dosya düzenleme” ve “geleceğe taşımak” ifadesidir.\n2. Eski belgelerin zarar görmeden saklanabilmesi için dijital kopyalarının hazırlanabildiğine ilişkin ön bilgi hatırlanır.\n3. Tahmin şöyle kurulur: “Video, aile arşivindeki fotoğrafların dijitalleştirilerek kültürel belleğin korunmasını anlatabilir.”\n4. Gerekçe, eski fotoğraf ile dijital araçların aynı görselde yer almasıdır.\n5. Video başladığında öğrencilerin bir “Millî Mücadele ve Millî Egemenlik Sözlüğü” için ailelerden gelen görselleri sınıflandırdığı açıklanır. İlk tahmin bütünüyle yanlış değildir fakat fazla geneldir. Tahmin, “Video, okul sözlüğünde kullanılacak aile arşivi görsellerinin dijitalleştirilmesini anlatıyor.” biçiminde düzeltilir.","Bir ses kaydının başlığı “Bir Kararın Ardındaki Sesler”dir. İlk on saniyede farklı öğrencilerin kısa görüşleri, ardından sayfa çevirme sesi duyulur. Sunucu “Tek bir görüşle yetinmeden ortak bir yol aradılar.” der.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Farklı öğrenci sesleri birden fazla görüşün bulunduğunu; “ortak yol” ifadesi birlikte karar verme sürecini düşündürür.\n2. Sayfa çevirme sesi, görüşlerin bir tutanakta veya çalışma dosyasında toplanmış olabileceğine işaret eder.\n3. Gerekçeli tahmin: “Kayıt, öğrencilerin bir sınıf etkinliği hakkında farklı görüşleri dinleyip ortak karar oluşturmasını anlatabilir.”\n4. Devamda sınıfın millî egemenlik temalı sergide hangi ürünleri sunacağına ilişkin seçenekleri tartıştığı açıklanır. Tahmin doğrulanır; çünkü hem farklı görüşler hem ortak karar metinde açıkça yer alır.\n5. Sonuçta tahmin, yalnız başlığa değil; seslere ve sunucunun cümlesine dayandırılmıştır."],"commonMistakes":"Başlıkta “kahramanlık” geçtiği için bildiğin bütün tarihsel bilgileri metne yüklemek doğru değildir. Tahmin, ön bilgiden yararlanır ama metinde olmayan ayrıntıları gerçekmiş gibi kabul etmez. Bir başka hata, ilk tahmine bağlanıp yeni kanıtları görmezden gelmektir. Tahminin kısmen doğru çıkması durumunda onu daha açık ve sınırlı hâle getirmek gerekir.","selfCheck":["Başlık, görsel, ses veya ilk bölümdeki somut ipuçlarını belirledim mi?","Ön bilgimle ipucu arasındaki bağı açıklayabiliyor muyum?","Tahminim yeterince açık ve denetlenebilir mi?","Tahminimin gerekçesini metin kanıtıyla sundum mu?","Yeni bilgi geldiğinde tahminimi doğruladım veya düzelttim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinleyeceğinin/izleyeceğinin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme: T.D.7.3","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"50acf3893971695b73f1cc6967a59f12e518651ae9e9145cc29b012634fec707","reviewDecisionSha256":"ec8c834b00ae722d26f6cf791d951049d5e0eb4fe5f58527248e3bcba92c502e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:50acf3893971695b73f1cc6967a59f12e518651ae9e9145cc29b012634fec707","reviewedHash":"sha256:50acf3893971695b73f1cc6967a59f12e518651ae9e9145cc29b012634fec707","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ec8c834b00ae722d26f6cf791d951049d5e0eb4fe5f58527248e3bcba92c502e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n032","contentProjectionSha256":"50acf3893971695b73f1cc6967a59f12e518651ae9e9145cc29b012634fec707","reviewDecisionSha256":"ec8c834b00ae722d26f6cf791d951049d5e0eb4fe5f58527248e3bcba92c502e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n033","noteId":"tr.g07.turkce.n033","noteKey":"tr.g07.turkce.n033","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-1","title":"Konuşma sürecini yönetebilme","objectiveId":"T.K.7.1","objective":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir konuşmayı yönetmek, yalnızca söylemek istediğini aralıksız anlatmak değildir. Konuşmayı uygun bir ifadeyle başlatmak, iletişimi sürdürmek, gerektiğinde söz almak ya da karşıdakine söz vermek, anlaşılmayan noktaları soru yoluyla açmak, soruları cevaplamak ve konuşmayı yerinde bir kapanışla bitirmek aynı sürecin parçalarıdır. Bu konuda hem tek kişinin ağırlıklı olduğu sözlü üretimde hem de karşılıklı sözlü etkileşimde bu parçaları bilinçli biçimde kullanmayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde soru sormanın amacı yalnız anlaşılmayan bir sözcüğü açıklatmakla sınırlı değildir. Sorular, bir konuyu araştırmaya ve yeni bir yönünü keşfetmeye de hizmet eder. “Bir Hilal Uğruna” temasında kültürel miras, sorumluluk, bağımsızlık veya millî egemenlik üzerine yapılan bir sınıf konuşmasında saygılı iletişim kurarken kanıta yönelten sorular sorabilir, cevapları dikkatle dinleyebilir ve konuşmanın odağını koruyabilirsin.\n\n## Temel kavramlar\n**Konuşmayı başlatma:** Ortama ve kişilere uygun selam ile hitap kullanarak iletişime giriş yapmaktır. “Değerli arkadaşlar, bugün sınıf sergimizin düzeni üzerine konuşacağız.” buna örnektir.\n\n**Konuşmayı sürdürme:** Konu odağını koruyarak açıklama yapmak, soru sormak, cevap vermek ve düşünceler arasında bağlantı kurmaktır.\n\n**Söz alma ve söz verme:** Başkasının sözünü kesmeden uygun anı beklemek; konuşma hakkını dengeli biçimde paylaşmaktır.\n\n**Araştırıcı soru:** Yalnız bilgi istemeyen, konunun nedenini, dayanağını veya farklı olasılıklarını ortaya çıkarmaya çalışan sorudur. “Bu önerinin hangi ihtiyacı karşıladığını gösteren bir örnek verebilir misin?” araştırıcı bir sorudur.\n\n**Cevaplama:** Sorunun ne istediğini anlayıp konuya uygun, açık ve mümkünse gerekçeli karşılık vermektir.\n\n**Sonlandırma ifadesi:** Konuşmanın sonucunu belirten, katılanlara teşekkür eden veya sonraki adımı açıklayan kapanış sözüdür.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Bağlamı ve iletişim görevini belirle.** Sınıf içi tartışma, kısa sunum, panel provası veya ikili görüşme aynı biçimde yönetilmez. Kimlerle, hangi amaçla ve ne kadar süre konuşacağını önce fark et.\n2. **Uygun bir başlangıç kur.** Selam ve hitap, ortama göre seçilmelidir. Ardından konu ile amacı bir cümlede bildir. Böylece dinleyici, konuşmanın yönünü bilir.\n3. **Ana düşünceyi düzenli biçimde geliştir.** Her bölümde tek bir temel düşünceyi açıkla. “Öncelikle”, “bunun yanında”, “son olarak” gibi bağlantılar konuşmanın izlenmesini kolaylaştırır.\n4. **Söz sırasını gözet.** Karşılıklı konuşmada birinin cümlesi tamamlanmadan araya girme. Söz almak için göz teması kurabilir veya “Bu noktaya bir ekleme yapabilir miyim?” diyebilirsin. Başkasına söz verirken de “Bu konuda Elif’in görüşünü dinleyelim.” gibi açık bir ifade kullan.\n5. **Açıklayıcı ve araştırıcı sorular sor.** Önce neyin belirsiz olduğunu belirle. Ardından tek odaklı, yönlendirmeyen bir soru kur. Yedinci sınıfta soru; açıklığa kavuşturmanın yanı sıra araştırma ve keşfetme amacı taşıyabilir.\n6. **Soruyu tam karşıla.** Cevaba başlamadan soruyu zihninde özetle. Bildiğini açıkla, gerekçeni veya örneğini ekle; bilmediğin konuda kesin konuşmak yerine bunu dürüstçe belirt.\n7. **Konuşmayı toparlayarak bitir.** Ulaşılan sonucu, varsa ortak kararı ya da açık kalan noktayı söyle. Uygun bir teşekkür ve kapanış ifadesi kullan.\n8. **Süreci kısaca gözden geçir.** Başlangıç anlaşılır mıydı, söz hakkı dengeli kullanıldı mı, sorular yeni bilgi açığa çıkardı mı, sonuç konuya bağlandı mı? Bir sonraki konuşma için tek bir geliştirme hedefi seç.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, konuşma için hazırlık yapmaktan içeriği oluşturmaya, sözlü etkileşim sırasında süreci gözden geçirmeye, konuşmayı paylaşmaya ve sonunda öz değerlendirme yapmaya ilerler. Böylece konuşmanın yalnız “konuşma anı”ndan değil, birbirini tamamlayan beş aşamadan oluştuğu görülür.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nSınıf, kültürel miras temalı bir öğrenci panosunun nasıl düzenleneceğini konuşuyor. Oturumu yöneten Deniz şöyle başlıyor: “Merhaba arkadaşlar. Bugün panoda hangi tür öğrenci ürünlerine yer vereceğimizi belirleyeceğiz.” Bir arkadaş, “Yalnız görsel kullanalım.” diyor. Deniz bu önerinin gerekçesini anlamak istiyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Deniz konu ve amacı başta açıkladığı için konuşma ortak bir odakta başlamıştır.\n2. Arkadaşının sözünü bitirmesini bekler; ardından “Görsellerin tek başına yeterli olacağını düşünmene yol açan nedir?” diye sorar. Bu soru, cevabı önceden dayatmayan ve gerekçeyi araştıran bir sorudur.\n3. Cevabı dinledikten sonra “Görseller dikkat çekebilir; açıklayıcı kısa metinler de bilginin anlaşılmasını sağlayabilir. İki türü birlikte kullanmayı değerlendirebilir miyiz?” diyerek gerekçeli tepki verir.\n4. Başka görüşlere yer açmak için “Farklı bir düzen önerisi olan var mı?” der ve söz verir.\n5. Sonunda “Görsel ile kısa açıklamayı birlikte kullanma önerisini taslak üzerinde deneyeceğiz. Katkılarınız için teşekkür ederim.” diyerek sonucu ve sonraki adımı belirtir. Böylece başlangıç, sürdürme, soru, söz paylaşımı ve sonlandırma bütünlük kazanır.\n\n### Örnek 2:\nİki öğrenci, “Bir anma programında öğrencilerin hazırladığı kısa konuşmalar nasıl daha anlaşılır olur?” konusu üzerine görüşüyor. Ece, “Metinler olabildiğince uzun olmalı.” diyor. Arda aynı fikirde değil ancak konuşmayı çatışmaya dönüştürmek istemiyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Arda önce uygun söz alma anını bekler ve “Bu görüşünle ilgili bir soru sorabilir miyim?” diyerek söz alır.\n2. “Uzunluğun anlaşılmayı hangi yönden artıracağını düşünüyorsun?” sorusuyla görüşün dayanağını araştırır.\n3. Ece örnek verdikten sonra Arda soruyu cevaplar nitelikte kendi görüşünü kurar: “Ayrıntı gerekli olabilir; fakat süre sınırlıysa ana düşüncenin kaybolmaması için seçici olmak da gerekir.”\n4. Keşfetme amacıyla ikinci bir soru sorar: “Aynı içeriğin iki dakikalık ve dört dakikalık biçimini deneyip dinleyici geri bildirimlerini karşılaştırsak nasıl olur?”\n5. Görüşme “İki taslak hazırlayıp prova sonucuna göre karar verelim.” ortak sonucuyla kapanır. Arda yalnız itiraz etmemiş; sorular, cevaplar ve ortak sonuçla konuşma sürecini yönetmiştir.\n\n## Sık yapılan hata\nEn yaygın hata, konuşmayı yönetmeyi “çok konuşmak” sanmaktır. Sürekli söz almak, karşıdakinin cümlesini tamamlamak veya yalnız “Neden?” diye belirsiz sorular sormak iletişimi zayıflatır. Bir başka hata da araştırıcı soru yerine suçlayıcı soru kullanmaktır: “Bunu nasıl düşünürsün?” ifadesi kişiyi savunmaya iter; “Bu düşünceyi destekleyen gerekçen nedir?” ise konuya odaklanır. Kapanış yapmadan konuşmayı kesmek de ulaşılan sonucu belirsiz bırakır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Ortama uygun selam, hitap ve kapanış kullandım mı?\n- Konu ile amacı başlangıçta açıkça belirttim mi?\n- Söz alırken ve verirken uygun zamanı gözetiyor muyum?\n- Sorularım açıklama, araştırma veya keşfetme amacı taşıyor mu?\n- Bana yöneltilen soruları konuya uygun ve gerekçeli cevapladım mı?\n- Sonuçta ortak kararı ya da açık kalan noktayı belirttim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n033__tk71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n033__tk71.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n033__tk71.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n033__tk71.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n033__tk71.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n033__tk71.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n033__tk71.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n033__tk71.alt":"Konuşmanın amacı, ortamı ve hedef kitlesinin belirlendiği hazırlık aşamasından; selam, hitap, ana düşünce ve soruların kurulduğu içerik oluşturma aşamasına; söz alma-verme ile cevapların uygunluğunun izlendiği gözden geçirmeye; konuşmanın gerçekleştirilip uygun bir sonlandırmayla paylaşıldığı aşamaya ve güçlü-gelişmeye açık yönlerin belirlendiği öz değerlendirmeye uzanan beş basamaklı süreç akışı.","tr-g07-turkce-n033__tk71.caption":"Konuşmayı hazırlamadan öz değerlendirmeye yönetme süreci","tr-g07-turkce-n033__tk71.n1":"Hazırlık: amaç, ortam ve hedef kitleyi belirle","tr-g07-turkce-n033__tk71.n2":"Oluşturma: başlangıç, ana düşünce ve soruları kur","tr-g07-turkce-n033__tk71.n3":"Gözden geçirme: söz sırası ve cevap uygunluğunu izle","tr-g07-turkce-n033__tk71.n4":"Paylaşma: konuşmayı gerçekleştir ve sonlandır","tr-g07-turkce-n033__tk71.n5":"Öz değerlendirme: kanıtla yeni hedef belirle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-k-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmayı yönetmek, yalnızca söylemek istediğini aralıksız anlatmak değildir. Konuşmayı uygun bir ifadeyle başlatmak, iletişimi sürdürmek, gerektiğinde söz almak ya da karşıdakine söz vermek, anlaşılmayan noktaları soru yoluyla açmak, soruları cevaplamak ve konuşmayı yerinde bir kapanışla bitirmek aynı sürecin parçalarıdır. Bu konuda hem tek kişinin ağırlıklı olduğu sözlü üretimde hem de karşılıklı sözlü etkileşimde bu parçaları bilinçli biçimde kullanmayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde soru sormanın amacı yalnız anlaşılmayan bir sözcüğü açıklatmakla sınırlı değildir. Sorular, bir konuyu araştırmaya ve yeni bir yönünü keşfetmeye de hizmet eder. “Bir Hilal Uğruna” temasında kültürel miras, sorumluluk, bağımsızlık veya millî egemenlik üzerine yapılan bir sınıf konuşmasında saygılı iletişim kurarken kanıta yönelten sorular sorabilir, cevapları dikkatle dinleyebilir ve konuşmanın odağını koruyabilirsin.","keyConcepts":"**Konuşmayı başlatma:** Ortama ve kişilere uygun selam ile hitap kullanarak iletişime giriş yapmaktır. “Değerli arkadaşlar, bugün sınıf sergimizin düzeni üzerine konuşacağız.” buna örnektir.\n\n**Konuşmayı sürdürme:** Konu odağını koruyarak açıklama yapmak, soru sormak, cevap vermek ve düşünceler arasında bağlantı kurmaktır.\n\n**Söz alma ve söz verme:** Başkasının sözünü kesmeden uygun anı beklemek; konuşma hakkını dengeli biçimde paylaşmaktır.\n\n**Araştırıcı soru:** Yalnız bilgi istemeyen, konunun nedenini, dayanağını veya farklı olasılıklarını ortaya çıkarmaya çalışan sorudur. “Bu önerinin hangi ihtiyacı karşıladığını gösteren bir örnek verebilir misin?” araştırıcı bir sorudur.\n\n**Cevaplama:** Sorunun ne istediğini anlayıp konuya uygun, açık ve mümkünse gerekçeli karşılık vermektir.\n\n**Sonlandırma ifadesi:** Konuşmanın sonucunu belirten, katılanlara teşekkür eden veya sonraki adımı açıklayan kapanış sözüdür.","steps":"1. **Bağlamı ve iletişim görevini belirle.** Sınıf içi tartışma, kısa sunum, panel provası veya ikili görüşme aynı biçimde yönetilmez. Kimlerle, hangi amaçla ve ne kadar süre konuşacağını önce fark et.\n2. **Uygun bir başlangıç kur.** Selam ve hitap, ortama göre seçilmelidir. Ardından konu ile amacı bir cümlede bildir. Böylece dinleyici, konuşmanın yönünü bilir.\n3. **Ana düşünceyi düzenli biçimde geliştir.** Her bölümde tek bir temel düşünceyi açıkla. “Öncelikle”, “bunun yanında”, “son olarak” gibi bağlantılar konuşmanın izlenmesini kolaylaştırır.\n4. **Söz sırasını gözet.** Karşılıklı konuşmada birinin cümlesi tamamlanmadan araya girme. Söz almak için göz teması kurabilir veya “Bu noktaya bir ekleme yapabilir miyim?” diyebilirsin. Başkasına söz verirken de “Bu konuda Elif’in görüşünü dinleyelim.” gibi açık bir ifade kullan.\n5. **Açıklayıcı ve araştırıcı sorular sor.** Önce neyin belirsiz olduğunu belirle. Ardından tek odaklı, yönlendirmeyen bir soru kur. Yedinci sınıfta soru; açıklığa kavuşturmanın yanı sıra araştırma ve keşfetme amacı taşıyabilir.\n6. **Soruyu tam karşıla.** Cevaba başlamadan soruyu zihninde özetle. Bildiğini açıkla, gerekçeni veya örneğini ekle; bilmediğin konuda kesin konuşmak yerine bunu dürüstçe belirt.\n7. **Konuşmayı toparlayarak bitir.** Ulaşılan sonucu, varsa ortak kararı ya da açık kalan noktayı söyle. Uygun bir teşekkür ve kapanış ifadesi kullan.\n8. **Süreci kısaca gözden geçir.** Başlangıç anlaşılır mıydı, söz hakkı dengeli kullanıldı mı, sorular yeni bilgi açığa çıkardı mı, sonuç konuya bağlandı mı? Bir sonraki konuşma için tek bir geliştirme hedefi seç.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, konuşma için hazırlık yapmaktan içeriği oluşturmaya, sözlü etkileşim sırasında süreci gözden geçirmeye, konuşmayı paylaşmaya ve sonunda öz değerlendirme yapmaya ilerler. Böylece konuşmanın yalnız “konuşma anı”ndan değil, birbirini tamamlayan beş aşamadan oluştuğu görülür.","workedExamples":["Sınıf, kültürel miras temalı bir öğrenci panosunun nasıl düzenleneceğini konuşuyor. Oturumu yöneten Deniz şöyle başlıyor: “Merhaba arkadaşlar. Bugün panoda hangi tür öğrenci ürünlerine yer vereceğimizi belirleyeceğiz.” Bir arkadaş, “Yalnız görsel kullanalım.” diyor. Deniz bu önerinin gerekçesini anlamak istiyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Deniz konu ve amacı başta açıkladığı için konuşma ortak bir odakta başlamıştır.\n2. Arkadaşının sözünü bitirmesini bekler; ardından “Görsellerin tek başına yeterli olacağını düşünmene yol açan nedir?” diye sorar. Bu soru, cevabı önceden dayatmayan ve gerekçeyi araştıran bir sorudur.\n3. Cevabı dinledikten sonra “Görseller dikkat çekebilir; açıklayıcı kısa metinler de bilginin anlaşılmasını sağlayabilir. İki türü birlikte kullanmayı değerlendirebilir miyiz?” diyerek gerekçeli tepki verir.\n4. Başka görüşlere yer açmak için “Farklı bir düzen önerisi olan var mı?” der ve söz verir.\n5. Sonunda “Görsel ile kısa açıklamayı birlikte kullanma önerisini taslak üzerinde deneyeceğiz. Katkılarınız için teşekkür ederim.” diyerek sonucu ve sonraki adımı belirtir. Böylece başlangıç, sürdürme, soru, söz paylaşımı ve sonlandırma bütünlük kazanır.","İki öğrenci, “Bir anma programında öğrencilerin hazırladığı kısa konuşmalar nasıl daha anlaşılır olur?” konusu üzerine görüşüyor. Ece, “Metinler olabildiğince uzun olmalı.” diyor. Arda aynı fikirde değil ancak konuşmayı çatışmaya dönüştürmek istemiyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Arda önce uygun söz alma anını bekler ve “Bu görüşünle ilgili bir soru sorabilir miyim?” diyerek söz alır.\n2. “Uzunluğun anlaşılmayı hangi yönden artıracağını düşünüyorsun?” sorusuyla görüşün dayanağını araştırır.\n3. Ece örnek verdikten sonra Arda soruyu cevaplar nitelikte kendi görüşünü kurar: “Ayrıntı gerekli olabilir; fakat süre sınırlıysa ana düşüncenin kaybolmaması için seçici olmak da gerekir.”\n4. Keşfetme amacıyla ikinci bir soru sorar: “Aynı içeriğin iki dakikalık ve dört dakikalık biçimini deneyip dinleyici geri bildirimlerini karşılaştırsak nasıl olur?”\n5. Görüşme “İki taslak hazırlayıp prova sonucuna göre karar verelim.” ortak sonucuyla kapanır. Arda yalnız itiraz etmemiş; sorular, cevaplar ve ortak sonuçla konuşma sürecini yönetmiştir."],"commonMistakes":"En yaygın hata, konuşmayı yönetmeyi “çok konuşmak” sanmaktır. Sürekli söz almak, karşıdakinin cümlesini tamamlamak veya yalnız “Neden?” diye belirsiz sorular sormak iletişimi zayıflatır. Bir başka hata da araştırıcı soru yerine suçlayıcı soru kullanmaktır: “Bunu nasıl düşünürsün?” ifadesi kişiyi savunmaya iter; “Bu düşünceyi destekleyen gerekçen nedir?” ise konuya odaklanır. Kapanış yapmadan konuşmayı kesmek de ulaşılan sonucu belirsiz bırakır.","selfCheck":["Ortama uygun selam, hitap ve kapanış kullandım mı?","Konu ile amacı başlangıçta açıkça belirttim mi?","Söz alırken ve verirken uygun zamanı gözetiyor muyum?","Sorularım açıklama, araştırma veya keşfetme amacı taşıyor mu?","Bana yöneltilen soruları konuya uygun ve gerekçeli cevapladım mı?","Sonuçta ortak kararı ya da açık kalan noktayı belirttim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecini yönetebilme: T.K.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3f2bcc0186403e191f5eb6e0507949299b7444230dc7fe57b8ca9558b4dc82ec","reviewDecisionSha256":"41e25b471b14ec783a08cf48ab9ddd5de128165012a397f69ea4f74defbbe83a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3f2bcc0186403e191f5eb6e0507949299b7444230dc7fe57b8ca9558b4dc82ec","reviewedHash":"sha256:3f2bcc0186403e191f5eb6e0507949299b7444230dc7fe57b8ca9558b4dc82ec","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:41e25b471b14ec783a08cf48ab9ddd5de128165012a397f69ea4f74defbbe83a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n033","contentProjectionSha256":"3f2bcc0186403e191f5eb6e0507949299b7444230dc7fe57b8ca9558b4dc82ec","reviewDecisionSha256":"41e25b471b14ec783a08cf48ab9ddd5de128165012a397f69ea4f74defbbe83a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n034","noteId":"tr.g07.turkce.n034","noteKey":"tr.g07.turkce.n034","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-13","title":"Konuşmasında sınıflandırma yapabilme","objectiveId":"T.K.7.13","objective":"T.K.7.13","objectives":["T.K.7.13"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nSınıflandırma, bilgileri yalnızca gruplara ayırmak değildir. Önce konuşmanın amacına uygun unsurları ve ölçütleri belirlemek, sonra unsurları ayırt edici özelliklerine göre birden fazla açıdan tasnif etmek ve ulaşılan düzeni konuşmada anlaşılır biçimde sunmak gerekir. Bu konuda kavram, bilgi, olay, öneri veya nesneleri birden fazla ölçüte göre sınıflandırmayı; her sınıfa neden o adı verdiğini kanıtlarla açıklamayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde tek bir ölçütle yetinilmez. Örneğin bir öğrenci sergisindeki ürünleri yalnız “yazılı–görsel” diye ayırmak yerine ikinci bir ölçütle “bilgi veren–yorum içeren” biçiminde de inceleyebilir. “Bir Hilal Uğruna” temasında bağımsızlık, azim ve kararlılık, sorumluluk, millî bilinç veya kültürel mirasla ilgili kavramları sınıflandırırken bir değeri insanları etiketlemek için değil, konuşmadaki bilgi düzenini görünür kılmak için kullanmalısın.\n\n## Temel kavramlar\n**Sınıflandırılacak unsur:** Gruplara ayrılacak kavram, bilgi, olay, durum, nesne, öneri veya üründür.\n\n**Ölçüt:** Unsurları ayırırken kullanılan ortak özelliktir. Tür, amaç, gerçek-hayal ürünü olma, öznellik-nesnellik, öncelik-sonralık veya kaynak biçimi birer ölçüt olabilir.\n\n**Kategori:** Aynı ölçüte göre ortak özellik taşıyan unsurların oluşturduğu sınıftır.\n\n**Ayırt edici özellik:** Bir unsurun neden belirli kategoriye girdiğini gösteren gözlenebilir veya açıklanabilir niteliktir.\n\n**Birden fazla ölçüt:** Aynı unsurları iki ya da daha çok farklı özellik bakımından incelemektir. Ölçütler birbirine karıştırılmadan ayrı ayrı uygulanır.\n\n**Tasnif:** Ayrılan unsurları düzenli ve adlandırılmış sınıflar hâlinde sunmaktır.\n\n**Kanıt:** Bir sınıflandırma kararını destekleyen söz, veri, görsel ayrıntı veya ürün özelliğidir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Konuşmanın amacını belirle.** Sınıflandırma neyi açıklayacak? “Sergi ürünlerini tanıtmak” ile “hangi ürünlerin önce hazırlanacağını belirlemek” farklı ölçütler gerektirir.\n2. **Unsurları sınırla ve listele.** Sınıflandıracağın bütün unsurlar aynı konu alanına ait olmalıdır. Bir listede hem etkinlik türü hem kişi adı hem duygu bulunursa kategoriler karışabilir.\n3. **İlk ölçütü seç.** Ölçüt açık, uygulanabilir ve konuşmanın amacına uygun olmalıdır. “Güzel–güzel değil” kişisel ve belirsizdir; “sunum biçimi: yazılı–görsel–işitsel” daha açık bir ölçüttür.\n4. **Kategorileri önceden tanımla.** Her kategoriye girecek unsurların özelliğini söyle. “Bilgi veren” kategorisi, doğrulanabilir açıklama veya veri sunan ürünleri kapsasın.\n5. **Unsurları kanıtla yerleştir.** Her unsur için “Hangi özelliği bu kategoriye girmesini sağlıyor?” sorusunu cevapla. Sınırda kalan örneklerde gerekçeni açıkla.\n6. **İkinci ölçütü bağımsız uygula.** Aynı unsurları bu kez başka bir açıdan ayır. İlk kategorilerin adlarını ikinci ölçütle karıştırma. Örneğin “sunum biçimi” ile “işlev” iki ayrı sınıflandırmadır.\n7. **Sonucu uygun düzende göster.** Liste, tablo, grafik veya şema kullanabilirsin. Görsel destek, konuşmanın yerine geçmez; kategorileri ve kanıtları sözlü olarak da açıklamalısın.\n8. **Sınıflandırmadan yargıya ulaş.** Kategorilerin dağılımı ne gösteriyor? Hangi alanda eksik, hangi alanda denge var? Yargıyı ölçütlere dayandır; unsurlar hakkında değersizleştirici sonuç çıkarma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı konuşma malzemesinin farklı ölçütlerle nasıl sınıflandırılabileceğini gösterir. Her satırda ölçüt, o ölçüte göre oluşan kategoriler ve kategoriyi doğrulayan örnek kanıtlar birlikte yer alır. Böylece ölçüt ile kategori adının aynı şey olmadığı ve her yerleştirmenin kanıt gerektirdiği görülür.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir grup, sınıfta hazırlanacak “Kültürel Mirası Tanıma” köşesi için dört ürün tasarlıyor: kısa açıklama kartı, öğrenci çizimi, iki dakikalık ses kaydı ve kaynakça içeren dijital sunu. Grup sözcüsü ürünleri konuşmasında iki ölçüte göre sınıflandıracaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Amaç, ürünlerin hem sunum biçimini hem bilgi işlevini açıklamaktır.\n2. Birinci ölçüt “sunum biçimi” seçilir. Kategoriler yazılı, görsel, işitsel ve çoklu ortamdır. Açıklama kartı yazılı; çizim görsel; ses kaydı işitsel; dijital sunu metin ile görseli birleştirdiği için çoklu ortam kategorisine yerleştirilir.\n3. İkinci ölçüt “temel işlev”dir. Kategoriler bilgi verme, yorumlama ve dikkat çekmedir. Açıklama kartı ile kaynakçalı sunu doğrulanabilir bilgi sunduğu için bilgi verme; öğrenci çizimi seçilmiş bir bakışı yansıttığı için yorumlama; ses kaydı tanıtım amacı taşıyorsa dikkat çekme kategorisine girebilir.\n4. Sözcü, “Dijital sunu çoklu ortam biçimindedir ve temel işlevi bilgi vermektir; bunu kaynakça ve açıklama bölümleri gösteriyor.” diyerek iki ölçütü tek cümlede fakat karıştırmadan açıklar.\n5. Sonuçta grubun yalnız görsel ürüne değil, farklı sunum biçimlerine yer verdiği; ancak işitsel ürünün bilgi içeriğinin güçlendirilebileceği yargısına ulaşılır.\n\n### Örnek 2:\nBir öğrenci konuşmasında dört öneriyi düzenleyecektir: “Sergi metinlerinin kaynaklarını kontrol etme”, “Görev çizelgesi hazırlama”, “Ziyaretçilerden geri bildirim toplama”, “Tanıtım afişi tasarlama”. Amaç, önce yapılacak işleri ve sorumluluk türlerini açıklamaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk ölçüt “zaman sırası”dır. Kategoriler hazırlık öncesi, uygulama sırası ve uygulama sonrası olarak belirlenir. Kaynak kontrolü, görev çizelgesi ve afiş hazırlık öncesi; geri bildirim toplama uygulama sırası ve sonundadır.\n2. İkinci ölçüt “sorumluluk alanı”dır. Kategoriler içerik doğruluğu, iş bölümü, iletişim ve değerlendirmedir. Kaynak kontrolü içerik doğruluğu; görev çizelgesi iş bölümü; afiş iletişim; geri bildirim değerlendirme alanına girer.\n3. “Geri bildirim toplama” iki zaman dilimine taşabilir. Öğrenci bunu hata saymak yerine ölçütü açıklar: Ziyaret sırasında veri toplanır, etkinlik sonrasında veriler değerlendirilir.\n4. Konuşmada önce zaman çizgisi, sonra sorumluluk alanları sunulur. “Öncelik-sonralık” ile “işlev” aynı kategori listesine karıştırılmaz.\n5. Sonuç, “Hazırlık aşamasında üç farklı sorumluluk alanı bulunduğu için görev paylaşımı erken yapılmalıdır.” şeklinde kanıta dayalı bir yargıya bağlanır.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık yapılan hata, ölçütü sınıflandırma sırasında değiştirmektir. “Yazılı, görsel, önemli” kategorilerinde ilk ikisi biçim, üçüncüsü değer yargısıdır; aynı düzlemde değildir. Bir başka hata, kategorileri örtüşmeyecek kadar dar veya bütün unsurları kapsamayacak kadar eksik kurmaktır. Yedinci sınıfta birden fazla ölçüt kullanmak, bütün ölçütleri aynı tabloda birbirine karıştırmak anlamına gelmez. Her ölçüt ayrı uygulanmalı, sonra sonuçlar ilişkilendirilmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Sınıflandırmanın konuşma amacına nasıl hizmet edeceğini belirledim mi?\n- Unsurlarım aynı konu alanında ve eksiksiz mi?\n- Her ölçüt açık, uygulanabilir ve diğerinden farklı mı?\n- Kategorilerin ayırt edici özelliklerini tanımladım mı?\n- Her yerleştirmeyi somut kanıtla gerekçelendirdim mi?\n- En az iki ölçütü birbirine karıştırmadan uyguladım mı?\n- Sonuç yargımı kategorilerin dağılımına dayandırdım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n034__tk713.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n034__tk713.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n034__tk713.h1","tr-g07-turkce-n034__tk713.h2","tr-g07-turkce-n034__tk713.h3"],"rows":[[{"v":"Sunum biçimi"},{"v":"Yazılı, görsel, işitsel, çoklu ortam"},{"v":"Açıklama kartı yazılı; çizim görsel; ses kaydı işitsel; dijital sunu metin ve görseli birleştirir."}],[{"v":"Bilginin niteliği"},{"v":"Doğrulanabilir bilgi, yorum, kurmaca"},{"v":"Kaynaklı açıklama doğrulanabilir bilgi; kişisel değerlendirme yorum; açıkça belirtilen hayalî diyalog kurmacadır."}],[{"v":"Zaman işlevi"},{"v":"Hazırlık öncesi, uygulama sırası, uygulama sonrası"},{"v":"Kaynak kontrolü hazırlık öncesi; ziyaretçi yönlendirme uygulama sırası; geri bildirim çözümleme uygulama sonrasıdır."}],[{"v":"Sorumluluk alanı"},{"v":"İçerik doğruluğu, iş bölümü, iletişim, değerlendirme"},{"v":"Kaynak denetimi doğruluğa; görev çizelgesi iş bölümüne; afiş iletişime; geri bildirim formu değerlendirmeye kanıt oluşturur."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n034__tk713.alt":"Üç sütunlu tabloda dört ayrı sınıflandırma ölçütü gösterilir: sunum biçimi ölçütü yazılı, görsel, işitsel ve çoklu ortam kategorilerini ürün özellikleriyle; bilginin niteliği ölçütü doğrulanabilir bilgi, yorum ve kurmacayı kaynak, kişisel değerlendirme ve hayalî diyalog kanıtlarıyla; zaman işlevi ölçütü hazırlık öncesi, uygulama sırası ve uygulama sonrasını görev zamanlarıyla; sorumluluk alanı ölçütü içerik doğruluğu, iş bölümü, iletişim ve değerlendirmeyi ilgili görev örnekleriyle ilişkilendirir.","tr-g07-turkce-n034__tk713.caption":"Ölçüt, kategori ve örnek kanıtla çok yönlü sınıflandırma","tr-g07-turkce-n034__tk713.h1":"Sınıflandırma ölçütü","tr-g07-turkce-n034__tk713.h2":"Kategoriler","tr-g07-turkce-n034__tk713.h3":"Örnek kanıtlar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-k-7-13-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Sınıflandırma, bilgileri yalnızca gruplara ayırmak değildir. Önce konuşmanın amacına uygun unsurları ve ölçütleri belirlemek, sonra unsurları ayırt edici özelliklerine göre birden fazla açıdan tasnif etmek ve ulaşılan düzeni konuşmada anlaşılır biçimde sunmak gerekir. Bu konuda kavram, bilgi, olay, öneri veya nesneleri birden fazla ölçüte göre sınıflandırmayı; her sınıfa neden o adı verdiğini kanıtlarla açıklamayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde tek bir ölçütle yetinilmez. Örneğin bir öğrenci sergisindeki ürünleri yalnız “yazılı–görsel” diye ayırmak yerine ikinci bir ölçütle “bilgi veren–yorum içeren” biçiminde de inceleyebilir. “Bir Hilal Uğruna” temasında bağımsızlık, azim ve kararlılık, sorumluluk, millî bilinç veya kültürel mirasla ilgili kavramları sınıflandırırken bir değeri insanları etiketlemek için değil, konuşmadaki bilgi düzenini görünür kılmak için kullanmalısın.","keyConcepts":"**Sınıflandırılacak unsur:** Gruplara ayrılacak kavram, bilgi, olay, durum, nesne, öneri veya üründür.\n\n**Ölçüt:** Unsurları ayırırken kullanılan ortak özelliktir. Tür, amaç, gerçek-hayal ürünü olma, öznellik-nesnellik, öncelik-sonralık veya kaynak biçimi birer ölçüt olabilir.\n\n**Kategori:** Aynı ölçüte göre ortak özellik taşıyan unsurların oluşturduğu sınıftır.\n\n**Ayırt edici özellik:** Bir unsurun neden belirli kategoriye girdiğini gösteren gözlenebilir veya açıklanabilir niteliktir.\n\n**Birden fazla ölçüt:** Aynı unsurları iki ya da daha çok farklı özellik bakımından incelemektir. Ölçütler birbirine karıştırılmadan ayrı ayrı uygulanır.\n\n**Tasnif:** Ayrılan unsurları düzenli ve adlandırılmış sınıflar hâlinde sunmaktır.\n\n**Kanıt:** Bir sınıflandırma kararını destekleyen söz, veri, görsel ayrıntı veya ürün özelliğidir.","steps":"1. **Konuşmanın amacını belirle.** Sınıflandırma neyi açıklayacak? “Sergi ürünlerini tanıtmak” ile “hangi ürünlerin önce hazırlanacağını belirlemek” farklı ölçütler gerektirir.\n2. **Unsurları sınırla ve listele.** Sınıflandıracağın bütün unsurlar aynı konu alanına ait olmalıdır. Bir listede hem etkinlik türü hem kişi adı hem duygu bulunursa kategoriler karışabilir.\n3. **İlk ölçütü seç.** Ölçüt açık, uygulanabilir ve konuşmanın amacına uygun olmalıdır. “Güzel–güzel değil” kişisel ve belirsizdir; “sunum biçimi: yazılı–görsel–işitsel” daha açık bir ölçüttür.\n4. **Kategorileri önceden tanımla.** Her kategoriye girecek unsurların özelliğini söyle. “Bilgi veren” kategorisi, doğrulanabilir açıklama veya veri sunan ürünleri kapsasın.\n5. **Unsurları kanıtla yerleştir.** Her unsur için “Hangi özelliği bu kategoriye girmesini sağlıyor?” sorusunu cevapla. Sınırda kalan örneklerde gerekçeni açıkla.\n6. **İkinci ölçütü bağımsız uygula.** Aynı unsurları bu kez başka bir açıdan ayır. İlk kategorilerin adlarını ikinci ölçütle karıştırma. Örneğin “sunum biçimi” ile “işlev” iki ayrı sınıflandırmadır.\n7. **Sonucu uygun düzende göster.** Liste, tablo, grafik veya şema kullanabilirsin. Görsel destek, konuşmanın yerine geçmez; kategorileri ve kanıtları sözlü olarak da açıklamalısın.\n8. **Sınıflandırmadan yargıya ulaş.** Kategorilerin dağılımı ne gösteriyor? Hangi alanda eksik, hangi alanda denge var? Yargıyı ölçütlere dayandır; unsurlar hakkında değersizleştirici sonuç çıkarma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı konuşma malzemesinin farklı ölçütlerle nasıl sınıflandırılabileceğini gösterir. Her satırda ölçüt, o ölçüte göre oluşan kategoriler ve kategoriyi doğrulayan örnek kanıtlar birlikte yer alır. Böylece ölçüt ile kategori adının aynı şey olmadığı ve her yerleştirmenin kanıt gerektirdiği görülür.","workedExamples":["Bir grup, sınıfta hazırlanacak “Kültürel Mirası Tanıma” köşesi için dört ürün tasarlıyor: kısa açıklama kartı, öğrenci çizimi, iki dakikalık ses kaydı ve kaynakça içeren dijital sunu. Grup sözcüsü ürünleri konuşmasında iki ölçüte göre sınıflandıracaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Amaç, ürünlerin hem sunum biçimini hem bilgi işlevini açıklamaktır.\n2. Birinci ölçüt “sunum biçimi” seçilir. Kategoriler yazılı, görsel, işitsel ve çoklu ortamdır. Açıklama kartı yazılı; çizim görsel; ses kaydı işitsel; dijital sunu metin ile görseli birleştirdiği için çoklu ortam kategorisine yerleştirilir.\n3. İkinci ölçüt “temel işlev”dir. Kategoriler bilgi verme, yorumlama ve dikkat çekmedir. Açıklama kartı ile kaynakçalı sunu doğrulanabilir bilgi sunduğu için bilgi verme; öğrenci çizimi seçilmiş bir bakışı yansıttığı için yorumlama; ses kaydı tanıtım amacı taşıyorsa dikkat çekme kategorisine girebilir.\n4. Sözcü, “Dijital sunu çoklu ortam biçimindedir ve temel işlevi bilgi vermektir; bunu kaynakça ve açıklama bölümleri gösteriyor.” diyerek iki ölçütü tek cümlede fakat karıştırmadan açıklar.\n5. Sonuçta grubun yalnız görsel ürüne değil, farklı sunum biçimlerine yer verdiği; ancak işitsel ürünün bilgi içeriğinin güçlendirilebileceği yargısına ulaşılır.","Bir öğrenci konuşmasında dört öneriyi düzenleyecektir: “Sergi metinlerinin kaynaklarını kontrol etme”, “Görev çizelgesi hazırlama”, “Ziyaretçilerden geri bildirim toplama”, “Tanıtım afişi tasarlama”. Amaç, önce yapılacak işleri ve sorumluluk türlerini açıklamaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk ölçüt “zaman sırası”dır. Kategoriler hazırlık öncesi, uygulama sırası ve uygulama sonrası olarak belirlenir. Kaynak kontrolü, görev çizelgesi ve afiş hazırlık öncesi; geri bildirim toplama uygulama sırası ve sonundadır.\n2. İkinci ölçüt “sorumluluk alanı”dır. Kategoriler içerik doğruluğu, iş bölümü, iletişim ve değerlendirmedir. Kaynak kontrolü içerik doğruluğu; görev çizelgesi iş bölümü; afiş iletişim; geri bildirim değerlendirme alanına girer.\n3. “Geri bildirim toplama” iki zaman dilimine taşabilir. Öğrenci bunu hata saymak yerine ölçütü açıklar: Ziyaret sırasında veri toplanır, etkinlik sonrasında veriler değerlendirilir.\n4. Konuşmada önce zaman çizgisi, sonra sorumluluk alanları sunulur. “Öncelik-sonralık” ile “işlev” aynı kategori listesine karıştırılmaz.\n5. Sonuç, “Hazırlık aşamasında üç farklı sorumluluk alanı bulunduğu için görev paylaşımı erken yapılmalıdır.” şeklinde kanıta dayalı bir yargıya bağlanır."],"commonMistakes":"En sık yapılan hata, ölçütü sınıflandırma sırasında değiştirmektir. “Yazılı, görsel, önemli” kategorilerinde ilk ikisi biçim, üçüncüsü değer yargısıdır; aynı düzlemde değildir. Bir başka hata, kategorileri örtüşmeyecek kadar dar veya bütün unsurları kapsamayacak kadar eksik kurmaktır. Yedinci sınıfta birden fazla ölçüt kullanmak, bütün ölçütleri aynı tabloda birbirine karıştırmak anlamına gelmez. Her ölçüt ayrı uygulanmalı, sonra sonuçlar ilişkilendirilmelidir.","selfCheck":["Sınıflandırmanın konuşma amacına nasıl hizmet edeceğini belirledim mi?","Unsurlarım aynı konu alanında ve eksiksiz mi?","Her ölçüt açık, uygulanabilir ve diğerinden farklı mı?","Kategorilerin ayırt edici özelliklerini tanımladım mı?","Her yerleştirmeyi somut kanıtla gerekçelendirdim mi?","En az iki ölçütü birbirine karıştırmadan uyguladım mı?","Sonuç yargımı kategorilerin dağılımına dayandırdım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasında sınıflandırma yapabilme: T.K.7.13","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"feff70a545721485a30a251df6e42e629f040dea3276c1338a7a3c103079c5a2","reviewDecisionSha256":"56e0d7422cf11e931c0d21c3c70e194fa3ecabc5aa1543aa2a35c7eb2d51ae5a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:feff70a545721485a30a251df6e42e629f040dea3276c1338a7a3c103079c5a2","reviewedHash":"sha256:feff70a545721485a30a251df6e42e629f040dea3276c1338a7a3c103079c5a2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:56e0d7422cf11e931c0d21c3c70e194fa3ecabc5aa1543aa2a35c7eb2d51ae5a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n034","contentProjectionSha256":"feff70a545721485a30a251df6e42e629f040dea3276c1338a7a3c103079c5a2","reviewDecisionSha256":"56e0d7422cf11e931c0d21c3c70e194fa3ecabc5aa1543aa2a35c7eb2d51ae5a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n035","noteId":"tr.g07.turkce.n035","noteKey":"tr.g07.turkce.n035","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-22","title":"Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme","objectiveId":"T.K.7.22","objective":"T.K.7.22","objectives":["T.K.7.22"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nSöz varlığı, bildiğin kelimelerin sayısından daha geniş bir kavramdır. Eş ve yakın anlamlı kelimeler, zıt anlamlılar, çağrışımlar, terimler, deyimler, atasözleri, kalıp sözler, ikilemeler ve pekiştirmeler konuşmanın anlamını, tonunu ve etkisini biçimlendirir. Bu konuda konuşmanın amacı ile bağlamına uygun söz varlığı unsurlarını seçmeyi, aralarındaki anlam ilişkilerini gözetmeyi, aynı düşünceyi farklı yollarla ifade etmeyi ve seçimini konuşma sırasında kontrol etmeyi öğreneceksin.\n\nZengin bir konuşma, her cümleyi deyimlerle doldurmak değildir. Sözcük, dinleyicinin anlayacağı ve iletinin anlamını tam karşılayacağı yerde kullanılmalıdır. “Bir Hilal Uğruna” temasında bağımsızlık, sorumluluk, azim ve kararlılık, kültürel miras, millî bilinç gibi kavramlar konuşulurken bu kelimeler birbirinin yerine gelişigüzel kullanılamaz. Ayrıca dilimizde henüz yaygınlaşmamış yabancı kelimeler yerine uygun Türkçe karşılıkları tercih etmek, anlatımın açıklığını destekler.\n\n## Temel kavramlar\n**Söz varlığı unsuru:** Kelime, terim, deyim, atasözü, kalıp söz, ikileme, pekiştirme ve anlam ilişkisi taşıyan diğer ifadelerdir.\n\n**Eş ve yakın anlam:** Anlamları aynı ya da birbirine yakın görünen kelimelerin bağlama göre farklı ton taşımasıdır. “Azim” ile “kararlılık” yakın anlamlıdır; her cümlede tam olarak aynı işlevi görmeyebilir.\n\n**Zıt anlam:** Bir düşüncenin sınırını karşıt kavramla belirginleştirmektir. “Özgürlük sorumsuzluk değildir.” cümlesi karşıtlıktan yararlanır.\n\n**Çağrışım:** Bir kelimenin zihinde uyandırdığı başka kavramlardır. “Miras” sözcüğü koruma, aktarma ve sorumluluk çağrışımları oluşturabilir.\n\n**Deyim ve atasözü:** Kalıplaşmış anlam taşıyan sözlerdir. Bağlama ve gerçek anlamlarına uygun kullanılmaları gerekir.\n\n**İkileme ve pekiştirme:** Anlamı güçlendiren yapılardır; “adım adım”, “apaçık” gibi. Gereğinden fazla kullanılırsa konuşmayı yapaylaştırabilir.\n\n**Bağlama uygunluk:** Sözcüğün konu, amaç, hedef kitle, cümle ve konuşma tonuyla uyuşmasıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Ana iletiyi ve hedef kitleyi belirle.** Önce ne söylemek istediğini sade bir cümleyle kur. Kelime seçimi bu iletiyi açıklamalı, süs uğruna gölgelememelidir.\n2. **Kavram havuzu oluştur.** Konuyla ilgili temel kelimeleri yaz. Örneğin “ortak miras” için koruma, belge, aktarım, kaynak, hatıra, sorumluluk ve gelecek kelimeleri seçilebilir.\n3. **Anlam ilişkilerini incele.** Hangileri eş ya da yakın anlamlı, hangileri karşıt, hangileri çağrışım veya terimdir? “Koruma” ile “saklama” her bağlamda aynı değildir; koruma, bilgiyi ve işlevi sürdürmeyi de içerebilir.\n4. **Cümlenin ihtiyacına göre unsur seç.** Açıklama gerekiyorsa terim, canlılık gerekiyorsa uygun bir deyim veya ikileme, ayrım gerekiyorsa karşıtlık kullanılabilir. Tek cümleye birden fazla gösterişli ifade yükleme.\n5. **Aynı anlam için alternatifler üret.** “Bu iş önemlidir.” yerine “Bu çalışma ortak hafızayı korumak açısından gereklidir.” veya “Bu sorumluluk ertelenemez.” gibi bağlama göre daha kesin ifadeler kur. Alternatifler arasından en doğru tonu seç.\n6. **Yabancı kelimeyi sorgula.** Dilimizde yerleşik ve anlaşılır bir Türkçe karşılık varsa onu tercih et. Örneğin bağlama göre “feedback” yerine “geri bildirim”, “deadline” yerine “son teslim zamanı” denebilir.\n7. **Konuşma içinde uygula.** Seçtiğin kelimeyi anlamına uygun cümlede kullan; vurgu ve tonlamayla destekle. Dinleyicinin bilmeyebileceği terimi kısa biçimde açıkla.\n8. **Kanıt ve kontrol yap.** Cümle, seçtiğin anlamı gerçekten veriyor mu? Deyim yanlış mı, sözcük gereksiz tekrar mı, yabancı kelime açıklığı azaltıyor mu? Hata bulma yöntemiyle düzenle ve yeniden söyle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, ana ileti ile hedef kitleyi belirleyen hazırlıktan söz varlığı havuzu ve anlam ilişkilerine, seçilen kelimeleri konuşmada uygulamaya, anlam etkisini cümle kanıtıyla incelemeye ve bağlama uymayan ifadeleri düzeltmeye ilerler. Böylece zenginliğin rastgele çeşitlilik değil, kontrollü seçim olduğu görülür.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir öğrencinin ilk taslağı şöyledir: “Kültürel miras önemlidir. Onu korumak önemlidir. Herkes bu önemli işe yardım etmelidir.” Düşünce anlaşılır olsa da tekrarlar konuşmayı zayıflatmaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ana ileti “Ortak mirası korumak, bilgiyi güvenilir biçimde gelecek kuşaklara aktarma sorumluluğudur.” şeklinde belirginleştirilir.\n2. Kavram havuzu oluşturulur: kültürel miras, ortak hafıza, koruma, belgeleme, aktarma, sorumluluk, kuşak.\n3. “Önemli” sözcüğünün üç kez yinelendiği fark edilir. Her tekrarın işlevi ayrılır: İlkinde değer, ikincisinde gereklilik, üçüncüsünde ortak sorumluluk anlatılmak istenmektedir.\n4. Cümleler şöyle düzenlenir: “Kültürel miras, ortak hafızamızın bir parçasıdır. Onu korumak yalnız eşyayı saklamak değil, doğru bilgiyi belgeleyip gelecek kuşaklara aktarmaktır. Bu süreç, görev alan herkesin titizlikle paylaşması gereken bir sorumluluktur.”\n5. “Ortak hafıza” terimi dinleyicinin düzeyine göre “bir toplumun birlikte hatırladığı bilgi ve değerler” biçiminde kısaca açıklanabilir. Yeni metin, eş anlam yığını kurmadan anlamı çeşitlendirmiştir.\n\n### Örnek 2:\nBir grup sözcüsü şöyle diyor: “Projenin deadline’ı yaklaşınca hızlı hızlı çalıştık ve bütün bilgileri verify ettik; böylece taş üstünde taş bırakmadık.” Cümlede yabancı kelimeler ve yanlış kullanılan bir deyim vardır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Deadline” için “son teslim zamanı”, “verify etmek” için “doğrulamak” karşılıkları seçilir. Bu değişiklik, hedef kitlenin anlamasını kolaylaştırır.\n2. “Taş üstünde taş bırakmamak” deyiminin yıkım anlamı taşıdığı ve “ayrıntılı incelemek” amacıyla uygun olmadığı belirlenir. Yerine “ince eleyip sık dokumak” deyimi düşünülebilir; ancak konuşmanın resmî tonu için “her kaynağı dikkatle kontrol etmek” daha açık bulunur.\n3. “Hızlı hızlı” ikilemesi telaş vurgusu yapar. Amaç planlı çalışma ise “adım adım” daha uygundur.\n4. Cümle şu biçime getirilir: “Son teslim zamanı yaklaşmadan görevleri adım adım tamamladık; kullandığımız bilgileri kaynaklarıyla karşılaştırarak doğruladık.”\n5. Düzenleme sonunda Türkçe karşılık, uygun ikileme ve açık fiiller kullanılmış; deyim gösteriş için değil anlam ihtiyacına göre değerlendirilmiştir.\n\n## Sık yapılan hata\nSöz varlığını zenginleştirmede en sık yapılan hata, az bilinen kelime kullanmayı tek başına başarı saymaktır. Dinleyicinin anlamadığı ve açıklanmayan kelime iletişimi güçlendirmez. Deyimi gerçek anlamıyla karıştırmak, atasözünü yalnız kulağa hoş geldiği için eklemek veya aynı paragrafta çok sayıda pekiştirme kullanmak da anlatımı yapaylaştırır. Yakın anlamlı kelimelerin ton farkını görmeden birbirinin yerine kullanılması, düşüncenin kesinliğini azaltabilir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Ana iletimi önce sade ve açık biçimde belirledim mi?\n- Konuya uygun bir kavram havuzu oluşturdum mu?\n- Kelimeler arasındaki eş, yakın, zıt ve çağrışımsal ilişkileri gözetiyor muyum?\n- Deyim, atasözü, ikileme veya terimi gerçek işleviyle kullandım mı?\n- Gereksiz yabancı kelime yerine anlaşılır Türkçe karşılık seçtim mi?\n- Aynı kelimenin yersiz tekrarlarını azalttım mı?\n- Seçtiğim söz varlığı hedef kitleye ve konuşmanın tonuna uygun mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n035__tk722.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n035__tk722.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n035__tk722.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n035__tk722.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n035__tk722.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n035__tk722.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n035__tk722.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n035__tk722.alt":"Ana ileti, amaç ve hedef kitlenin belirlendiği hazırlık aşamasından; eş-yakın-zıt anlam, çağrışım, terim, deyim, ikileme ve Türkçe karşılıkların bulunduğu söz varlığı havuzuna; seçilen unsurların bağlama uygun cümlelerde kullanıldığı uygulamaya; kelimenin anlamı ve konuşmaya etkisinin cümle kanıtıyla denetlendiği aşamaya ve yanlış deyim, gereksiz tekrar veya yabancı kelimenin düzeltilerek son kontrolün yapıldığı beş basamaklı süreç akışı.","tr-g07-turkce-n035__tk722.caption":"Söz varlığını hazırlama, uygulama, kanıtlama ve kontrol etme","tr-g07-turkce-n035__tk722.n1":"Hazırlık: ana ileti, amaç ve hedef kitleyi belirle","tr-g07-turkce-n035__tk722.n2":"Söz varlığı havuzu ve anlam ilişkileri oluştur","tr-g07-turkce-n035__tk722.n3":"Uygulama: uygun unsurları konuşmada kullan","tr-g07-turkce-n035__tk722.n4":"Kanıt: kelimenin anlam ve etkisini cümlede incele","tr-g07-turkce-n035__tk722.n5":"Kontrol: yanlış veya gereksiz ifadeyi düzelt"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-k-7-22-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Söz varlığı, bildiğin kelimelerin sayısından daha geniş bir kavramdır. Eş ve yakın anlamlı kelimeler, zıt anlamlılar, çağrışımlar, terimler, deyimler, atasözleri, kalıp sözler, ikilemeler ve pekiştirmeler konuşmanın anlamını, tonunu ve etkisini biçimlendirir. Bu konuda konuşmanın amacı ile bağlamına uygun söz varlığı unsurlarını seçmeyi, aralarındaki anlam ilişkilerini gözetmeyi, aynı düşünceyi farklı yollarla ifade etmeyi ve seçimini konuşma sırasında kontrol etmeyi öğreneceksin.\n\nZengin bir konuşma, her cümleyi deyimlerle doldurmak değildir. Sözcük, dinleyicinin anlayacağı ve iletinin anlamını tam karşılayacağı yerde kullanılmalıdır. “Bir Hilal Uğruna” temasında bağımsızlık, sorumluluk, azim ve kararlılık, kültürel miras, millî bilinç gibi kavramlar konuşulurken bu kelimeler birbirinin yerine gelişigüzel kullanılamaz. Ayrıca dilimizde henüz yaygınlaşmamış yabancı kelimeler yerine uygun Türkçe karşılıkları tercih etmek, anlatımın açıklığını destekler.","keyConcepts":"**Söz varlığı unsuru:** Kelime, terim, deyim, atasözü, kalıp söz, ikileme, pekiştirme ve anlam ilişkisi taşıyan diğer ifadelerdir.\n\n**Eş ve yakın anlam:** Anlamları aynı ya da birbirine yakın görünen kelimelerin bağlama göre farklı ton taşımasıdır. “Azim” ile “kararlılık” yakın anlamlıdır; her cümlede tam olarak aynı işlevi görmeyebilir.\n\n**Zıt anlam:** Bir düşüncenin sınırını karşıt kavramla belirginleştirmektir. “Özgürlük sorumsuzluk değildir.” cümlesi karşıtlıktan yararlanır.\n\n**Çağrışım:** Bir kelimenin zihinde uyandırdığı başka kavramlardır. “Miras” sözcüğü koruma, aktarma ve sorumluluk çağrışımları oluşturabilir.\n\n**Deyim ve atasözü:** Kalıplaşmış anlam taşıyan sözlerdir. Bağlama ve gerçek anlamlarına uygun kullanılmaları gerekir.\n\n**İkileme ve pekiştirme:** Anlamı güçlendiren yapılardır; “adım adım”, “apaçık” gibi. Gereğinden fazla kullanılırsa konuşmayı yapaylaştırabilir.\n\n**Bağlama uygunluk:** Sözcüğün konu, amaç, hedef kitle, cümle ve konuşma tonuyla uyuşmasıdır.","steps":"1. **Ana iletiyi ve hedef kitleyi belirle.** Önce ne söylemek istediğini sade bir cümleyle kur. Kelime seçimi bu iletiyi açıklamalı, süs uğruna gölgelememelidir.\n2. **Kavram havuzu oluştur.** Konuyla ilgili temel kelimeleri yaz. Örneğin “ortak miras” için koruma, belge, aktarım, kaynak, hatıra, sorumluluk ve gelecek kelimeleri seçilebilir.\n3. **Anlam ilişkilerini incele.** Hangileri eş ya da yakın anlamlı, hangileri karşıt, hangileri çağrışım veya terimdir? “Koruma” ile “saklama” her bağlamda aynı değildir; koruma, bilgiyi ve işlevi sürdürmeyi de içerebilir.\n4. **Cümlenin ihtiyacına göre unsur seç.** Açıklama gerekiyorsa terim, canlılık gerekiyorsa uygun bir deyim veya ikileme, ayrım gerekiyorsa karşıtlık kullanılabilir. Tek cümleye birden fazla gösterişli ifade yükleme.\n5. **Aynı anlam için alternatifler üret.** “Bu iş önemlidir.” yerine “Bu çalışma ortak hafızayı korumak açısından gereklidir.” veya “Bu sorumluluk ertelenemez.” gibi bağlama göre daha kesin ifadeler kur. Alternatifler arasından en doğru tonu seç.\n6. **Yabancı kelimeyi sorgula.** Dilimizde yerleşik ve anlaşılır bir Türkçe karşılık varsa onu tercih et. Örneğin bağlama göre “feedback” yerine “geri bildirim”, “deadline” yerine “son teslim zamanı” denebilir.\n7. **Konuşma içinde uygula.** Seçtiğin kelimeyi anlamına uygun cümlede kullan; vurgu ve tonlamayla destekle. Dinleyicinin bilmeyebileceği terimi kısa biçimde açıkla.\n8. **Kanıt ve kontrol yap.** Cümle, seçtiğin anlamı gerçekten veriyor mu? Deyim yanlış mı, sözcük gereksiz tekrar mı, yabancı kelime açıklığı azaltıyor mu? Hata bulma yöntemiyle düzenle ve yeniden söyle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, ana ileti ile hedef kitleyi belirleyen hazırlıktan söz varlığı havuzu ve anlam ilişkilerine, seçilen kelimeleri konuşmada uygulamaya, anlam etkisini cümle kanıtıyla incelemeye ve bağlama uymayan ifadeleri düzeltmeye ilerler. Böylece zenginliğin rastgele çeşitlilik değil, kontrollü seçim olduğu görülür.","workedExamples":["Bir öğrencinin ilk taslağı şöyledir: “Kültürel miras önemlidir. Onu korumak önemlidir. Herkes bu önemli işe yardım etmelidir.” Düşünce anlaşılır olsa da tekrarlar konuşmayı zayıflatmaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ana ileti “Ortak mirası korumak, bilgiyi güvenilir biçimde gelecek kuşaklara aktarma sorumluluğudur.” şeklinde belirginleştirilir.\n2. Kavram havuzu oluşturulur: kültürel miras, ortak hafıza, koruma, belgeleme, aktarma, sorumluluk, kuşak.\n3. “Önemli” sözcüğünün üç kez yinelendiği fark edilir. Her tekrarın işlevi ayrılır: İlkinde değer, ikincisinde gereklilik, üçüncüsünde ortak sorumluluk anlatılmak istenmektedir.\n4. Cümleler şöyle düzenlenir: “Kültürel miras, ortak hafızamızın bir parçasıdır. Onu korumak yalnız eşyayı saklamak değil, doğru bilgiyi belgeleyip gelecek kuşaklara aktarmaktır. Bu süreç, görev alan herkesin titizlikle paylaşması gereken bir sorumluluktur.”\n5. “Ortak hafıza” terimi dinleyicinin düzeyine göre “bir toplumun birlikte hatırladığı bilgi ve değerler” biçiminde kısaca açıklanabilir. Yeni metin, eş anlam yığını kurmadan anlamı çeşitlendirmiştir.","Bir grup sözcüsü şöyle diyor: “Projenin deadline’ı yaklaşınca hızlı hızlı çalıştık ve bütün bilgileri verify ettik; böylece taş üstünde taş bırakmadık.” Cümlede yabancı kelimeler ve yanlış kullanılan bir deyim vardır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Deadline” için “son teslim zamanı”, “verify etmek” için “doğrulamak” karşılıkları seçilir. Bu değişiklik, hedef kitlenin anlamasını kolaylaştırır.\n2. “Taş üstünde taş bırakmamak” deyiminin yıkım anlamı taşıdığı ve “ayrıntılı incelemek” amacıyla uygun olmadığı belirlenir. Yerine “ince eleyip sık dokumak” deyimi düşünülebilir; ancak konuşmanın resmî tonu için “her kaynağı dikkatle kontrol etmek” daha açık bulunur.\n3. “Hızlı hızlı” ikilemesi telaş vurgusu yapar. Amaç planlı çalışma ise “adım adım” daha uygundur.\n4. Cümle şu biçime getirilir: “Son teslim zamanı yaklaşmadan görevleri adım adım tamamladık; kullandığımız bilgileri kaynaklarıyla karşılaştırarak doğruladık.”\n5. Düzenleme sonunda Türkçe karşılık, uygun ikileme ve açık fiiller kullanılmış; deyim gösteriş için değil anlam ihtiyacına göre değerlendirilmiştir."],"commonMistakes":"Söz varlığını zenginleştirmede en sık yapılan hata, az bilinen kelime kullanmayı tek başına başarı saymaktır. Dinleyicinin anlamadığı ve açıklanmayan kelime iletişimi güçlendirmez. Deyimi gerçek anlamıyla karıştırmak, atasözünü yalnız kulağa hoş geldiği için eklemek veya aynı paragrafta çok sayıda pekiştirme kullanmak da anlatımı yapaylaştırır. Yakın anlamlı kelimelerin ton farkını görmeden birbirinin yerine kullanılması, düşüncenin kesinliğini azaltabilir.","selfCheck":["Ana iletimi önce sade ve açık biçimde belirledim mi?","Konuya uygun bir kavram havuzu oluşturdum mu?","Kelimeler arasındaki eş, yakın, zıt ve çağrışımsal ilişkileri gözetiyor muyum?","Deyim, atasözü, ikileme veya terimi gerçek işleviyle kullandım mı?","Gereksiz yabancı kelime yerine anlaşılır Türkçe karşılık seçtim mi?","Aynı kelimenin yersiz tekrarlarını azalttım mı?","Seçtiğim söz varlığı hedef kitleye ve konuşmanın tonuna uygun mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme: T.K.7.22","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dd1a29ff36602f481d6c72429bb3ac98e75795ae49fa44f991d4bb018a16a04f","reviewDecisionSha256":"694423687d41235c1c0d491e63990ade7117a7279f8e1b66cba3387c054823c2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:dd1a29ff36602f481d6c72429bb3ac98e75795ae49fa44f991d4bb018a16a04f","reviewedHash":"sha256:dd1a29ff36602f481d6c72429bb3ac98e75795ae49fa44f991d4bb018a16a04f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:694423687d41235c1c0d491e63990ade7117a7279f8e1b66cba3387c054823c2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n035","contentProjectionSha256":"dd1a29ff36602f481d6c72429bb3ac98e75795ae49fa44f991d4bb018a16a04f","reviewDecisionSha256":"694423687d41235c1c0d491e63990ade7117a7279f8e1b66cba3387c054823c2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n036","noteId":"tr.g07.turkce.n036","noteKey":"tr.g07.turkce.n036","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-26","title":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.K.7.26","objective":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nKonuşma bittikten sonra “İyi geçti.” ya da “Kötüydü.” demek, gelişimi yönlendirecek kadar açık değildir. Öz yansıtma; konuşma deneyimini amaç, konu, hedef kitle ve düşünceleri aktarma yeterliliği gibi ölçütlerle yeniden incelemek, güçlü ve gelişmeye açık yönleri kanıtla gerekçelendirmek ve sonraki konuşma için uygulanabilir bir uyarlama yapmaktır. Bu konuda kayıtlardan, konuşma taslağından ve dinleyici geri bildiriminden yararlanarak kendi konuşma sürecini nesnel biçimde değerlendirmeyi öğreneceksin.\n\nKendini uyarlama, bütün yöntemini değiştirmek anlamına gelmez. İşe yarayan yönlerini korur, yalnız gelişmesi gereken bölüm için somut tedbir belirlersin. “Bir Hilal Uğruna” temasında yapılan bir panel konuşması, yaratıcı doğaçlama veya kültürel miras sunumu; öz yansıtma için farklı kanıtlar sunabilir. Ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu ve kullanılan çoklu ortam ögelerini ürün-seçki dosyasında bir araya getirmek, gelişimi zaman içinde görmeyi sağlar.\n\n## Temel kavramlar\n**Öz yansıtma:** Kendi konuşma deneyimini geriye dönerek inceleme ve deneyimden sonuç çıkarma sürecidir.\n\n**Kendini uyarlama:** Değerlendirme sonucuna göre hazırlığı, yöntemi veya konuşma davranışını sonraki uygulamada değiştirmektir.\n\n**Ölçüt:** Konuşmayı değerlendirmede kullanılan açık özelliktir. Amaca uygunluk, konu odağı, hedef kitleye görelik, soru-cevap yönetimi, ses kullanımı veya söz varlığı buna örnektir.\n\n**Kanıt:** Değerlendirmeyi destekleyen ses-video kaydı, konuşma metni, zaman notu, dinleyici geri bildirimi veya gözlem kaydıdır.\n\n**Güçlü yön:** Amaca ulaşmaya yardım eden ve sonraki konuşmalara taşınması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Somut bir çalışma ile iyileştirilebilecek özelliktir; kişiliğe yönelik olumsuz bir etiket değildir.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yön için uygulanacak belirli önlemdir. “Daha iyi konuşacağım.” hedef değil; “Prova kaydında her ana düşünceden sonra iki saniyelik durak kullanacağım.” ölçülebilir tedbirdir.\n\n**Ürün-seçki dosyası:** Farklı tarihlerdeki konuşma ürünlerinin ve öz değerlendirme notlarının gelişimi gösterecek sırada saklandığı dosyadır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Konuşmadan önce hedef ve ölçüt belirle.** “Üç dakikada iki öneriyi gerekçeleriyle açıklayacağım; sesim arka sıradan duyulacak ve sonunda bir soru alacağım.” gibi gözlenebilir hedefler kur.\n2. **Uygulamayı gerçekleştir ve iz bırak.** Mümkünse ses ya da video kaydı al. Taslak, kullanılan görsel, süre bilgisi ve dinleyici sorularını sakla. Yalnız belleğe dayanmak ayrıntıları çarpıtabilir.\n3. **Kanıtı hedefle karşılaştır.** Kaydı bir kez genel akış için, ikinci kez seçtiğin ölçüt için dinle. Konudan sapılan dakika, anlaşılmayan cümle veya başarılı örnek gibi somut noktaları not et.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Girişim iyiydi.” yerine “İlk yirmi saniyede amaç ve iki ana başlığı söylediğim için dinleyiciler konuşmanın yönünü izleyebildi.” de. Güçlü yönü sonraki konuşmada nasıl koruyacağını yaz.\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** Aynı anda her şeyi düzeltmeye çalışma. “Kötü konuşuyorum.” gibi genel yargı yerine “İkinci örnekte cümleleri hızlandırdığım için iki kelime anlaşılmadı.” gibi davranış odaklı sonuç kur.\n6. **Somut tedbir ve yeni hedef seç.** Hız için durak işaretleri; soru cevaplama için olası sorular listesi; söz sırası için ikili prova; söz varlığı için kavram havuzu kullanılabilir. Tedbirin ne zaman ve nasıl uygulanacağını belirt.\n7. **Sonraki konuşmada uygula ve yeniden ölç.** Uyarlamanın işe yarayıp yaramadığını aynı ölçütle karşılaştır. Gelişim, yalnız niyetle değil, yeni kanıtla görülür.\n8. **Ürün-seçki dosyasını düzenle.** Tarih, görev, başlangıç hedefi, kayıt, geri bildirim, öz değerlendirme ve yeni hedefi birlikte sakla. Zaman içindeki değişimi görmek için belirli aralıklarla eski ve yeni ürünleri karşılaştır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, konuşma hedefinden uygulamaya, kayıt ve geri bildirim kanıtlarına, kanıta dayalı öz değerlendirmeye ve yeni hedefe ilerler; yeni hedef yeniden uygulamaya bağlanır. Kanıt aşamasında ürün-seçki dosyasının kullanılması, değerlendirmenin yalnız hatırlamaya dayanmamasını sağlar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nNehir, kültürel miras konulu üç dakikalık bir sınıf konuşması yapmıştır. Hedefi, iki koruma önerisini açıklamak ve her öneriyi bir gerekçeyle desteklemektir. Konuşma kaydı, ikinci öneride sürenin dolduğunu ve sonucun aceleye geldiğini gösterir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Nehir önce kanıtları toplar: Üç dakikalık ses kaydı, bir sayfalık taslak ve iki dinleyici geri bildirimi.\n2. Güçlü yönünü gerekçelendirir: İlk öneriyi “belgeleme” kavramıyla açıklamış ve kısa bir okul örneği vermiştir; dinleyici notlarında bu bölümün anlaşılır olduğu yazmaktadır.\n3. Gelişmeye açık yönü “zaman yönetimim kötü” diye genellemez. Kayda göre giriş 55 saniye, ilk öneri 70 saniye sürmüş; ikinci öneri ve sonuç için yalnız 55 saniye kalmıştır.\n4. Tedbir belirler: Bir sonraki provada girişe 30, her öneriye 55, sonuca 30 saniye ayıracak; telefon zamanlayıcısında bölüm geçişlerini işaretleyecektir.\n5. Güçlü yönünü de korur: Her öneriye tek, somut örnek ekleme yöntemini sürdürür.\n6. İkinci kayıt aynı ölçütle karşılaştırılır. Süre dağılımı dengelenmiş ve sonuç cümlesi tamamlanmışsa uyarlamanın işe yaradığı kanıtlanır. İki kayıt ürün-seçki dosyasına tarihleriyle eklenir.\n\n### Örnek 2:\nEfe, ikili doğaçlamada bir arkadaşının görüşüne tepki verirken üç kez araya girmiştir. Kendi değerlendirmesinde “Heyecanlandım.” demiştir; fakat bu ifade tek başına gelişim planı oluşturmaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Video kaydı izlenir ve araya girilen üç anın zamanı yazılır. İkisinde Efe, karşı tarafın cümlesinin sonunu tahmin ederek cevap vermeye başlamıştır.\n2. Güçlü yön belirlenir: Efe karşı görüşünü kişiye saldırmadan gerekçelendirmiş ve konuşma sonunda ortak çözüm önermiştir.\n3. Gelişmeye açık yön davranış olarak tanımlanır: “Karşı tarafın iletisini tamamlanmadan yorumladığım için bazı ayrıntıları kaçırdım.”\n4. Tedbir olarak “iki aşamalı cevap” seçilir. Efe önce duyduğunu bir cümlede özetleyecek, karşı taraf doğruladıktan sonra kendi görüşünü söyleyecektir. Ayrıca söz almadan önce bir nefeslik bekleme yapacaktır.\n5. Yeni hedef “On dakikalık ikili konuşmada söz kesmeden en az iki uygun tepki vermek” biçiminde ölçülebilir yazılır.\n6. Sonraki doğaçlamanın kaydı incelenir. Araya girme azalmış ancak özet cümleleri fazla uzamışsa yeni uyarlama, özeti tek cümleyle sınırlamak olur. Böylece öz yansıtma tek seferlik yargı değil, devam eden gelişim döngüsüne dönüşür.\n\n## Sık yapılan hata\nÖz yansıtmada en sık yapılan hata, kişiliği değerlendirmektir: “Ben iyi bir konuşmacı değilim.” cümlesi hangi davranışın değişeceğini göstermez. Yalnız kusur aramak da yanlıştır; güçlü yön belirlenmezse işe yarayan yöntem sonraki konuşmaya taşınamaz. Arkadaş geri bildirimini tartışılmaz gerçek saymak yerine kayıt ve ölçütlerle karşılaştırmak gerekir. Çok genel hedefler ve aynı anda beş alanı düzeltmeye çalışma, uyarlamayı uygulanamaz hâle getirir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Konuşmadan önce gözlenebilir hedef ve ölçüt belirledim mi?\n- Değerlendirmemi kayıt, taslak veya geri bildirim kanıtına dayandırdım mı?\n- Güçlü yönümü somut örnekle gerekçelendirdim mi?\n- Gelişmeye açık yönü kişiliğe değil davranışa bağladım mı?\n- Tek ve uygulanabilir bir tedbir ile yeni hedef seçtim mi?\n- Tedbiri sonraki konuşmada uygulayıp aynı ölçütle yeniden ölçtüm mü?\n- Ürünlerimi ve öz değerlendirme notlarımı seçki dosyasında düzenledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n036__tk726t2.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n036__tk726t2.caption","direction":"TB","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n2"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n036__tk726t2.alt":"Konuşma amacı ve ölçütlerinin belirlendiği hedeften uygulamaya; ses-video kaydı, taslak, süre notu ve dinleyici geri bildiriminin ürün-seçki dosyasında toplandığı kanıt aşamasına; güçlü ve gelişmeye açık yönlerin gerekçelendirildiği öz değerlendirmeye; uygulanabilir tedbirle yeni hedefin belirlendiği aşamaya ve bu hedefin sonraki konuşma uygulamasına geri bağlandığı beş basamaklı öz yansıtma döngüsü.","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.caption":"Kanıta dayalı konuşma öz yansıtma ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n1":"Hedef: amaç ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n2":"Uygulama: konuşmayı gerçekleştir","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n3":"Kanıt: kayıt, taslak ve geri bildirimi topla","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n4":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n036__tk726t2.n5":"Yeni hedef: tedbir belirle ve sonraki uygulamaya aktar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-k-7-26-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Konuşma bittikten sonra “İyi geçti.” ya da “Kötüydü.” demek, gelişimi yönlendirecek kadar açık değildir. Öz yansıtma; konuşma deneyimini amaç, konu, hedef kitle ve düşünceleri aktarma yeterliliği gibi ölçütlerle yeniden incelemek, güçlü ve gelişmeye açık yönleri kanıtla gerekçelendirmek ve sonraki konuşma için uygulanabilir bir uyarlama yapmaktır. Bu konuda kayıtlardan, konuşma taslağından ve dinleyici geri bildiriminden yararlanarak kendi konuşma sürecini nesnel biçimde değerlendirmeyi öğreneceksin.\n\nKendini uyarlama, bütün yöntemini değiştirmek anlamına gelmez. İşe yarayan yönlerini korur, yalnız gelişmesi gereken bölüm için somut tedbir belirlersin. “Bir Hilal Uğruna” temasında yapılan bir panel konuşması, yaratıcı doğaçlama veya kültürel miras sunumu; öz yansıtma için farklı kanıtlar sunabilir. Ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu ve kullanılan çoklu ortam ögelerini ürün-seçki dosyasında bir araya getirmek, gelişimi zaman içinde görmeyi sağlar.","keyConcepts":"**Öz yansıtma:** Kendi konuşma deneyimini geriye dönerek inceleme ve deneyimden sonuç çıkarma sürecidir.\n\n**Kendini uyarlama:** Değerlendirme sonucuna göre hazırlığı, yöntemi veya konuşma davranışını sonraki uygulamada değiştirmektir.\n\n**Ölçüt:** Konuşmayı değerlendirmede kullanılan açık özelliktir. Amaca uygunluk, konu odağı, hedef kitleye görelik, soru-cevap yönetimi, ses kullanımı veya söz varlığı buna örnektir.\n\n**Kanıt:** Değerlendirmeyi destekleyen ses-video kaydı, konuşma metni, zaman notu, dinleyici geri bildirimi veya gözlem kaydıdır.\n\n**Güçlü yön:** Amaca ulaşmaya yardım eden ve sonraki konuşmalara taşınması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Somut bir çalışma ile iyileştirilebilecek özelliktir; kişiliğe yönelik olumsuz bir etiket değildir.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yön için uygulanacak belirli önlemdir. “Daha iyi konuşacağım.” hedef değil; “Prova kaydında her ana düşünceden sonra iki saniyelik durak kullanacağım.” ölçülebilir tedbirdir.\n\n**Ürün-seçki dosyası:** Farklı tarihlerdeki konuşma ürünlerinin ve öz değerlendirme notlarının gelişimi gösterecek sırada saklandığı dosyadır.","steps":"1. **Konuşmadan önce hedef ve ölçüt belirle.** “Üç dakikada iki öneriyi gerekçeleriyle açıklayacağım; sesim arka sıradan duyulacak ve sonunda bir soru alacağım.” gibi gözlenebilir hedefler kur.\n2. **Uygulamayı gerçekleştir ve iz bırak.** Mümkünse ses ya da video kaydı al. Taslak, kullanılan görsel, süre bilgisi ve dinleyici sorularını sakla. Yalnız belleğe dayanmak ayrıntıları çarpıtabilir.\n3. **Kanıtı hedefle karşılaştır.** Kaydı bir kez genel akış için, ikinci kez seçtiğin ölçüt için dinle. Konudan sapılan dakika, anlaşılmayan cümle veya başarılı örnek gibi somut noktaları not et.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Girişim iyiydi.” yerine “İlk yirmi saniyede amaç ve iki ana başlığı söylediğim için dinleyiciler konuşmanın yönünü izleyebildi.” de. Güçlü yönü sonraki konuşmada nasıl koruyacağını yaz.\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** Aynı anda her şeyi düzeltmeye çalışma. “Kötü konuşuyorum.” gibi genel yargı yerine “İkinci örnekte cümleleri hızlandırdığım için iki kelime anlaşılmadı.” gibi davranış odaklı sonuç kur.\n6. **Somut tedbir ve yeni hedef seç.** Hız için durak işaretleri; soru cevaplama için olası sorular listesi; söz sırası için ikili prova; söz varlığı için kavram havuzu kullanılabilir. Tedbirin ne zaman ve nasıl uygulanacağını belirt.\n7. **Sonraki konuşmada uygula ve yeniden ölç.** Uyarlamanın işe yarayıp yaramadığını aynı ölçütle karşılaştır. Gelişim, yalnız niyetle değil, yeni kanıtla görülür.\n8. **Ürün-seçki dosyasını düzenle.** Tarih, görev, başlangıç hedefi, kayıt, geri bildirim, öz değerlendirme ve yeni hedefi birlikte sakla. Zaman içindeki değişimi görmek için belirli aralıklarla eski ve yeni ürünleri karşılaştır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, konuşma hedefinden uygulamaya, kayıt ve geri bildirim kanıtlarına, kanıta dayalı öz değerlendirmeye ve yeni hedefe ilerler; yeni hedef yeniden uygulamaya bağlanır. Kanıt aşamasında ürün-seçki dosyasının kullanılması, değerlendirmenin yalnız hatırlamaya dayanmamasını sağlar.","workedExamples":["Nehir, kültürel miras konulu üç dakikalık bir sınıf konuşması yapmıştır. Hedefi, iki koruma önerisini açıklamak ve her öneriyi bir gerekçeyle desteklemektir. Konuşma kaydı, ikinci öneride sürenin dolduğunu ve sonucun aceleye geldiğini gösterir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Nehir önce kanıtları toplar: Üç dakikalık ses kaydı, bir sayfalık taslak ve iki dinleyici geri bildirimi.\n2. Güçlü yönünü gerekçelendirir: İlk öneriyi “belgeleme” kavramıyla açıklamış ve kısa bir okul örneği vermiştir; dinleyici notlarında bu bölümün anlaşılır olduğu yazmaktadır.\n3. Gelişmeye açık yönü “zaman yönetimim kötü” diye genellemez. Kayda göre giriş 55 saniye, ilk öneri 70 saniye sürmüş; ikinci öneri ve sonuç için yalnız 55 saniye kalmıştır.\n4. Tedbir belirler: Bir sonraki provada girişe 30, her öneriye 55, sonuca 30 saniye ayıracak; telefon zamanlayıcısında bölüm geçişlerini işaretleyecektir.\n5. Güçlü yönünü de korur: Her öneriye tek, somut örnek ekleme yöntemini sürdürür.\n6. İkinci kayıt aynı ölçütle karşılaştırılır. Süre dağılımı dengelenmiş ve sonuç cümlesi tamamlanmışsa uyarlamanın işe yaradığı kanıtlanır. İki kayıt ürün-seçki dosyasına tarihleriyle eklenir.","Efe, ikili doğaçlamada bir arkadaşının görüşüne tepki verirken üç kez araya girmiştir. Kendi değerlendirmesinde “Heyecanlandım.” demiştir; fakat bu ifade tek başına gelişim planı oluşturmaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Video kaydı izlenir ve araya girilen üç anın zamanı yazılır. İkisinde Efe, karşı tarafın cümlesinin sonunu tahmin ederek cevap vermeye başlamıştır.\n2. Güçlü yön belirlenir: Efe karşı görüşünü kişiye saldırmadan gerekçelendirmiş ve konuşma sonunda ortak çözüm önermiştir.\n3. Gelişmeye açık yön davranış olarak tanımlanır: “Karşı tarafın iletisini tamamlanmadan yorumladığım için bazı ayrıntıları kaçırdım.”\n4. Tedbir olarak “iki aşamalı cevap” seçilir. Efe önce duyduğunu bir cümlede özetleyecek, karşı taraf doğruladıktan sonra kendi görüşünü söyleyecektir. Ayrıca söz almadan önce bir nefeslik bekleme yapacaktır.\n5. Yeni hedef “On dakikalık ikili konuşmada söz kesmeden en az iki uygun tepki vermek” biçiminde ölçülebilir yazılır.\n6. Sonraki doğaçlamanın kaydı incelenir. Araya girme azalmış ancak özet cümleleri fazla uzamışsa yeni uyarlama, özeti tek cümleyle sınırlamak olur. Böylece öz yansıtma tek seferlik yargı değil, devam eden gelişim döngüsüne dönüşür."],"commonMistakes":"Öz yansıtmada en sık yapılan hata, kişiliği değerlendirmektir: “Ben iyi bir konuşmacı değilim.” cümlesi hangi davranışın değişeceğini göstermez. Yalnız kusur aramak da yanlıştır; güçlü yön belirlenmezse işe yarayan yöntem sonraki konuşmaya taşınamaz. Arkadaş geri bildirimini tartışılmaz gerçek saymak yerine kayıt ve ölçütlerle karşılaştırmak gerekir. Çok genel hedefler ve aynı anda beş alanı düzeltmeye çalışma, uyarlamayı uygulanamaz hâle getirir.","selfCheck":["Konuşmadan önce gözlenebilir hedef ve ölçüt belirledim mi?","Değerlendirmemi kayıt, taslak veya geri bildirim kanıtına dayandırdım mı?","Güçlü yönümü somut örnekle gerekçelendirdim mi?","Gelişmeye açık yönü kişiliğe değil davranışa bağladım mı?","Tek ve uygulanabilir bir tedbir ile yeni hedef seçtim mi?","Tedbiri sonraki konuşmada uygulayıp aynı ölçütle yeniden ölçtüm mü?","Ürünlerimi ve öz değerlendirme notlarımı seçki dosyasında düzenledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.K.7.26","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c1daf19309d2c8071017a0c76b09adf29ff5646e796848f2faa796d0a003ef93","reviewDecisionSha256":"3aed3228901bc8f1460a9d57eebd40121ce60a0f6aa4d3a483f99d66784731c8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c1daf19309d2c8071017a0c76b09adf29ff5646e796848f2faa796d0a003ef93","reviewedHash":"sha256:c1daf19309d2c8071017a0c76b09adf29ff5646e796848f2faa796d0a003ef93","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3aed3228901bc8f1460a9d57eebd40121ce60a0f6aa4d3a483f99d66784731c8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n036","contentProjectionSha256":"c1daf19309d2c8071017a0c76b09adf29ff5646e796848f2faa796d0a003ef93","reviewDecisionSha256":"3aed3228901bc8f1460a9d57eebd40121ce60a0f6aa4d3a483f99d66784731c8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n037","noteId":"tr.g07.turkce.n037","noteKey":"tr.g07.turkce.n037","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-5","title":"Konuşmasında uygun tepki verebilme","objectiveId":"T.K.7.5","objective":"T.K.7.5","objectives":["T.K.7.5"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nKarşılıklı konuşmada uygun tepki vermek, akla gelen ilk cümleyi söylemek değildir. Önce iletinin kimden geldiğini, kime yöneldiğini, hangi konuda ve hangi amaçla söylendiğini anlamak; sonra kullanılacak bilgi ile gerekçeyi seçmek gerekir. Bu konuda bir sözü ya da görüşü çözümleyerek ona saygılı, anlaşılır ve duruma uygun karşılık vermeyi öğreneceksin.\n\nUygun tepki her zaman “katılıyorum” demek değildir. Bir görüşe katılabilir, kısmen katılabilir, gerekçeli biçimde karşı çıkabilir, açıklama isteyebilir veya yanlış anlaşılan bir noktayı düzeltebilirsin. Önemli olan, kişiye değil iletiye odaklanmak ve tepkiyi doğru zamanda vermektir. “Bir Hilal Uğruna” temasındaki kültürel miras, sorumluluk ve özgürlük gibi kavramlar konuşulurken farklı görüşlerin ortaya çıkması doğaldır; bu farklılık, dikkatli dinleme ve kanıta dayalı tepkiyle verimli bir etkileşime dönüşür.\n\n## Temel kavramlar\n**İleti:** Konuşanın aktardığı düşünce, bilgi, duygu veya istektir.\n\n**Hedef kitle:** İletinin yöneldiği kişi ya da topluluktur. Aynı tepki, bir arkadaşla ikili görüşmede ve kalabalık bir panelde farklı biçimde kurulabilir.\n\n**İçerik çözümleme:** İletinin konusunu, ana düşüncesini, amacını ve kullanılan gerekçeleri ayırt etmektir.\n\n**Yapı ve dil:** İletinin nasıl düzenlendiği ve hangi sözcüklerle aktarıldığıdır. Soru, öneri, eleştiri veya bilgi verme biçimleri farklı tepkiler gerektirir.\n\n**Dönüt planı:** Nasıl cevap verileceğine, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağına önceden kısaca karar vermektir.\n\n**Uygun tepki:** İletinin içeriğini karşılayan, kişisel yorum veya değerlendirmeyi yansıtan, anlaşılır ve nezaket kurallarına uygun karşılıktır.\n\n**Olası etki:** Verilen tepkinin konuşmayı açıklığa kavuşturması, sürdürmesi, gerilimi azaltması veya yeni bir araştırma başlatması gibi sonucudur.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **İletiyi tamamlanıncaya kadar dinle.** Sözün yalnız ilk bölümüne tepki verirsen ana düşünceyi kaçırabilirsin. Ses tonu ve bağlamı da dikkate al; ancak niyet okumaktan kaçın.\n2. **İletişim durumunu belirle.** Konuşan kim, hedef kitle kim, ortam resmî mi günlük mü, senden beklenen cevap mı yoksa değerlendirme mi? Bu bilgiler tepkinin biçimini etkiler.\n3. **İletinin içeriğini ve yapısını çözümle.** Konu nedir? Temel iddia veya öneri hangisidir? Hangi gerekçe sunulmuştur? İfade soru mu, eleştiri mi, bilgi mi? Belirsiz bir nokta varsa önce açıklama iste.\n4. **Kendi konumunu belirle.** Tam katılım, kısmi katılım, karşı görüş, düzeltme veya soru seçeneklerinden hangisi duruma uygundur? Tepkin, gerçekten düşündüğünü yansıtmalıdır.\n5. **Bilgi ve gerekçe seç.** “Bence öyle değil.” tek başına zayıftır. Görüşünü bir gözleme, metindeki bilgiye, ortak ölçüte veya açık bir örneğe dayandır.\n6. **Nezaketli bir çerçeve kur.** “Bu düşüncenin şu yönüne katılıyorum; ancak…” ya da “Önerinin amacını anlıyorum. Şu noktayı yeniden değerlendirebilir miyiz?” gibi ifadeler kişiye saygıyı korurken görüş ayrılığını görünür kılar.\n7. **Uygun zamanda kısa ve açık konuş.** Karşıdakinin sözünü kesme; aynı noktayı gereksizce tekrarlama. Tepkinin ana düşüncesi ilk iki cümlede anlaşılabilsin.\n8. **Etkisini izle.** Tepkin konuya açıklık getirdi mi? Karşı taraf neyi anladığını gösterdi mi? Gerekirse “Söylemek istediğim şu…” diyerek ifadeni yeniden düzenle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Karar akışı, önce iletişim durumunu ve iletinin içeriğini çözümlemeyi; ardından tepki türünü, bilgi ile gerekçeyi seçmeyi; tepkiyi nezaketle ifade etmeyi ve oluşan etkiyi gözlemlemeyi gösterir. Böylece uygun tepkinin bir anlık duygu değil, kanıta dayalı bir karar olduğu anlaşılır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir grup, okul koridorunda kültürel miras konulu bir pano hazırlıyor. Mert, “Panoda yalnız eski fotoğraflar bulunmalı; öğrencilerin hazırladığı açıklamalar gereksiz.” diyor. Zeynep bu görüşe kısmen katılmıyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Zeynep iletinin konusunu “panonun içeriği”, ana görüşünü “yalnız eski fotoğraf kullanılmalı”, amacını ise “daha sade bir pano oluşturmak” olarak çözümler.\n2. Mert’in gerekçesi açık olmadığı için doğrudan itiraz etmek yerine “Açıklamaların panoyu hangi yönden zorlaştıracağını düşünüyorsun?” diye sorar.\n3. Cevabı dinledikten sonra kendi tepki türünü kısmi katılım olarak belirler: Sadeliğin önemli olduğunu kabul eder, fakat açıklamanın bilgi verme işlevini savunur.\n4. Tepkisini şöyle kurar: “Panonun kalabalık görünmemesi gerektiğine katılıyorum. Bununla birlikte fotoğrafların neyi gösterdiğini anlamak için birer cümlelik açıklamalar yararlı olabilir. Açıklamaları kısa tutarak iki ihtiyacı birlikte karşılayabiliriz.”\n5. Bu tepki, kişinin düşüncesini küçümsemez; iletinin amacını karşılar, gerekçe ve çözüm önerisi içerir. Olası etkisi, tartışmayı “ya hep ya hiç” seçeneğinden ortak tasarıma taşımaktır.\n\n### Örnek 2:\nSınıf içi bir konuşmada Selin, “Bir toplulukta herkes aynı düşünürse kararlar daha hızlı alınır.” diyor. Burak, özgürce görüş bildirme ile ortak karar arasındaki ilişkiyi konuşmak istiyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Burak, iletinin hız üzerinde durduğunu fakat kararın niteliğine ilişkin kanıt sunmadığını fark eder.\n2. Tepki vermek için Selin’in sözünü tamamlamasını bekler. Önce anlayışını kontrol eder: “Karar süresinin kısalmasını önemli gördüğünü anlıyorum.”\n3. Kendi değerlendirmesini bir ölçüte bağlar: Bir karar yalnız hızlı değil, farklı ihtiyaçları gözeten ve gerekçelendirilebilen bir karar da olmalıdır.\n4. “Hız önemli olabilir; ancak farklı görüşler dile getirilmezse bazı ihtiyaçlar görünmeyebilir. Görüşleri belirli bir süre içinde toplamak, sonra ortak ölçütlerle karar vermek daha dengeli olmaz mı?” der.\n5. Tepki karşı görüş içerir ama suçlayıcı değildir; gerekçe ve soru, konuşmanın sürmesini sağlar. Selin yeni bir örnek verdiğinde Burak onu da dinleyip gerekirse görüşünü uyarlayabilir.\n\n## Sık yapılan hata\nİleti tamamlanmadan cevap hazırlamak, uygun tepkinin önündeki en büyük engellerdendir. Bir başka hata, görüşü eleştirmek yerine kişiyi etiketlemektir: “Sen zaten hep abartıyorsun.” cümlesi konuya kanıt sunmaz ve iletişimi zedeler. Aşırı yumuşak görünmek için gerçek düşünceyi saklamak da uygun tepki değildir. Saygı, her söyleneni kabul etmek değil; farklı görüşü açık gerekçelerle ve uygun dille ifade etmektir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- İletiyi bölmeden ve bağlamıyla birlikte dinledim mi?\n- Konu, ana düşünce, amaç ve gerekçeyi ayırt ettim mi?\n- Katılma, karşı çıkma, düzeltme veya soru seçeneklerinden uygun olanı seçtim mi?\n- Tepkimi bilgi ya da somut bir gerekçeyle destekledim mi?\n- Kişiye değil görüşe odaklandım mı?\n- Tepkimin konuşma üzerindeki etkisini izleyip gerekirse yeniden ifade ettim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n037__tk75.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n037__tk75.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n037__tk75.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n037__tk75.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n037__tk75.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n037__tk75.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n037__tk75.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n037__tk75.alt":"Konuşanın, hedef kitlenin ve ortamın belirlendiği iletişim durumundan; iletinin konusu, ana düşüncesi, amacı ve gerekçelerinin çözümlenmesine; katılma, kısmi katılma, karşı görüş, düzeltme veya soru biçimindeki uygun tepkiyle kullanılacak kanıtın seçilmesine; tepkinin nezaketli ve açık biçimde ifade edilmesine ve tepkinin açıklık, iş birliği ya da gerilim üzerindeki etkisinin izlenmesine uzanan beş aşamalı karar akışı.","tr-g07-turkce-n037__tk75.caption":"İletişim durumundan uygun ve gerekçeli tepkiye karar verme","tr-g07-turkce-n037__tk75.n1":"İletişim durumunu ve hedef kitleyi belirle","tr-g07-turkce-n037__tk75.n2":"İletinin içerik, amaç ve yapısını çözümle","tr-g07-turkce-n037__tk75.n3":"Tepki türüyle bilgi ve gerekçeyi seç","tr-g07-turkce-n037__tk75.n4":"Tepkiyi uygun zamanda ve nezaketle ifade et","tr-g07-turkce-n037__tk75.n5":"Olası etkiyi izle ve gerekirse yeniden düzenle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-k-7-5-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Karşılıklı konuşmada uygun tepki vermek, akla gelen ilk cümleyi söylemek değildir. Önce iletinin kimden geldiğini, kime yöneldiğini, hangi konuda ve hangi amaçla söylendiğini anlamak; sonra kullanılacak bilgi ile gerekçeyi seçmek gerekir. Bu konuda bir sözü ya da görüşü çözümleyerek ona saygılı, anlaşılır ve duruma uygun karşılık vermeyi öğreneceksin.\n\nUygun tepki her zaman “katılıyorum” demek değildir. Bir görüşe katılabilir, kısmen katılabilir, gerekçeli biçimde karşı çıkabilir, açıklama isteyebilir veya yanlış anlaşılan bir noktayı düzeltebilirsin. Önemli olan, kişiye değil iletiye odaklanmak ve tepkiyi doğru zamanda vermektir. “Bir Hilal Uğruna” temasındaki kültürel miras, sorumluluk ve özgürlük gibi kavramlar konuşulurken farklı görüşlerin ortaya çıkması doğaldır; bu farklılık, dikkatli dinleme ve kanıta dayalı tepkiyle verimli bir etkileşime dönüşür.","keyConcepts":"**İleti:** Konuşanın aktardığı düşünce, bilgi, duygu veya istektir.\n\n**Hedef kitle:** İletinin yöneldiği kişi ya da topluluktur. Aynı tepki, bir arkadaşla ikili görüşmede ve kalabalık bir panelde farklı biçimde kurulabilir.\n\n**İçerik çözümleme:** İletinin konusunu, ana düşüncesini, amacını ve kullanılan gerekçeleri ayırt etmektir.\n\n**Yapı ve dil:** İletinin nasıl düzenlendiği ve hangi sözcüklerle aktarıldığıdır. Soru, öneri, eleştiri veya bilgi verme biçimleri farklı tepkiler gerektirir.\n\n**Dönüt planı:** Nasıl cevap verileceğine, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağına önceden kısaca karar vermektir.\n\n**Uygun tepki:** İletinin içeriğini karşılayan, kişisel yorum veya değerlendirmeyi yansıtan, anlaşılır ve nezaket kurallarına uygun karşılıktır.\n\n**Olası etki:** Verilen tepkinin konuşmayı açıklığa kavuşturması, sürdürmesi, gerilimi azaltması veya yeni bir araştırma başlatması gibi sonucudur.","steps":"1. **İletiyi tamamlanıncaya kadar dinle.** Sözün yalnız ilk bölümüne tepki verirsen ana düşünceyi kaçırabilirsin. Ses tonu ve bağlamı da dikkate al; ancak niyet okumaktan kaçın.\n2. **İletişim durumunu belirle.** Konuşan kim, hedef kitle kim, ortam resmî mi günlük mü, senden beklenen cevap mı yoksa değerlendirme mi? Bu bilgiler tepkinin biçimini etkiler.\n3. **İletinin içeriğini ve yapısını çözümle.** Konu nedir? Temel iddia veya öneri hangisidir? Hangi gerekçe sunulmuştur? İfade soru mu, eleştiri mi, bilgi mi? Belirsiz bir nokta varsa önce açıklama iste.\n4. **Kendi konumunu belirle.** Tam katılım, kısmi katılım, karşı görüş, düzeltme veya soru seçeneklerinden hangisi duruma uygundur? Tepkin, gerçekten düşündüğünü yansıtmalıdır.\n5. **Bilgi ve gerekçe seç.** “Bence öyle değil.” tek başına zayıftır. Görüşünü bir gözleme, metindeki bilgiye, ortak ölçüte veya açık bir örneğe dayandır.\n6. **Nezaketli bir çerçeve kur.** “Bu düşüncenin şu yönüne katılıyorum; ancak…” ya da “Önerinin amacını anlıyorum. Şu noktayı yeniden değerlendirebilir miyiz?” gibi ifadeler kişiye saygıyı korurken görüş ayrılığını görünür kılar.\n7. **Uygun zamanda kısa ve açık konuş.** Karşıdakinin sözünü kesme; aynı noktayı gereksizce tekrarlama. Tepkinin ana düşüncesi ilk iki cümlede anlaşılabilsin.\n8. **Etkisini izle.** Tepkin konuya açıklık getirdi mi? Karşı taraf neyi anladığını gösterdi mi? Gerekirse “Söylemek istediğim şu…” diyerek ifadeni yeniden düzenle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Karar akışı, önce iletişim durumunu ve iletinin içeriğini çözümlemeyi; ardından tepki türünü, bilgi ile gerekçeyi seçmeyi; tepkiyi nezaketle ifade etmeyi ve oluşan etkiyi gözlemlemeyi gösterir. Böylece uygun tepkinin bir anlık duygu değil, kanıta dayalı bir karar olduğu anlaşılır.","workedExamples":["Bir grup, okul koridorunda kültürel miras konulu bir pano hazırlıyor. Mert, “Panoda yalnız eski fotoğraflar bulunmalı; öğrencilerin hazırladığı açıklamalar gereksiz.” diyor. Zeynep bu görüşe kısmen katılmıyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Zeynep iletinin konusunu “panonun içeriği”, ana görüşünü “yalnız eski fotoğraf kullanılmalı”, amacını ise “daha sade bir pano oluşturmak” olarak çözümler.\n2. Mert’in gerekçesi açık olmadığı için doğrudan itiraz etmek yerine “Açıklamaların panoyu hangi yönden zorlaştıracağını düşünüyorsun?” diye sorar.\n3. Cevabı dinledikten sonra kendi tepki türünü kısmi katılım olarak belirler: Sadeliğin önemli olduğunu kabul eder, fakat açıklamanın bilgi verme işlevini savunur.\n4. Tepkisini şöyle kurar: “Panonun kalabalık görünmemesi gerektiğine katılıyorum. Bununla birlikte fotoğrafların neyi gösterdiğini anlamak için birer cümlelik açıklamalar yararlı olabilir. Açıklamaları kısa tutarak iki ihtiyacı birlikte karşılayabiliriz.”\n5. Bu tepki, kişinin düşüncesini küçümsemez; iletinin amacını karşılar, gerekçe ve çözüm önerisi içerir. Olası etkisi, tartışmayı “ya hep ya hiç” seçeneğinden ortak tasarıma taşımaktır.","Sınıf içi bir konuşmada Selin, “Bir toplulukta herkes aynı düşünürse kararlar daha hızlı alınır.” diyor. Burak, özgürce görüş bildirme ile ortak karar arasındaki ilişkiyi konuşmak istiyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Burak, iletinin hız üzerinde durduğunu fakat kararın niteliğine ilişkin kanıt sunmadığını fark eder.\n2. Tepki vermek için Selin’in sözünü tamamlamasını bekler. Önce anlayışını kontrol eder: “Karar süresinin kısalmasını önemli gördüğünü anlıyorum.”\n3. Kendi değerlendirmesini bir ölçüte bağlar: Bir karar yalnız hızlı değil, farklı ihtiyaçları gözeten ve gerekçelendirilebilen bir karar da olmalıdır.\n4. “Hız önemli olabilir; ancak farklı görüşler dile getirilmezse bazı ihtiyaçlar görünmeyebilir. Görüşleri belirli bir süre içinde toplamak, sonra ortak ölçütlerle karar vermek daha dengeli olmaz mı?” der.\n5. Tepki karşı görüş içerir ama suçlayıcı değildir; gerekçe ve soru, konuşmanın sürmesini sağlar. Selin yeni bir örnek verdiğinde Burak onu da dinleyip gerekirse görüşünü uyarlayabilir."],"commonMistakes":"İleti tamamlanmadan cevap hazırlamak, uygun tepkinin önündeki en büyük engellerdendir. Bir başka hata, görüşü eleştirmek yerine kişiyi etiketlemektir: “Sen zaten hep abartıyorsun.” cümlesi konuya kanıt sunmaz ve iletişimi zedeler. Aşırı yumuşak görünmek için gerçek düşünceyi saklamak da uygun tepki değildir. Saygı, her söyleneni kabul etmek değil; farklı görüşü açık gerekçelerle ve uygun dille ifade etmektir.","selfCheck":["İletiyi bölmeden ve bağlamıyla birlikte dinledim mi?","Konu, ana düşünce, amaç ve gerekçeyi ayırt ettim mi?","Katılma, karşı çıkma, düzeltme veya soru seçeneklerinden uygun olanı seçtim mi?","Tepkimi bilgi ya da somut bir gerekçeyle destekledim mi?","Kişiye değil görüşe odaklandım mı?","Tepkimin konuşma üzerindeki etkisini izleyip gerekirse yeniden ifade ettim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasında uygun tepki verebilme: T.K.7.5","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e9ebba789db90c80af7155a485a59f617994ad8beb081430b79dddbfadb1d0b2","reviewDecisionSha256":"6dd924bde73c73934ff3f11304b3348661858fb4ea7c7d91fc97baf6d771437d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e9ebba789db90c80af7155a485a59f617994ad8beb081430b79dddbfadb1d0b2","reviewedHash":"sha256:e9ebba789db90c80af7155a485a59f617994ad8beb081430b79dddbfadb1d0b2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6dd924bde73c73934ff3f11304b3348661858fb4ea7c7d91fc97baf6d771437d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n037","contentProjectionSha256":"e9ebba789db90c80af7155a485a59f617994ad8beb081430b79dddbfadb1d0b2","reviewDecisionSha256":"6dd924bde73c73934ff3f11304b3348661858fb4ea7c7d91fc97baf6d771437d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n038","noteId":"tr.g07.turkce.n038","noteKey":"tr.g07.turkce.n038","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-7","title":"Yaratıcı konuşma yapabilme","objectiveId":"T.K.7.7","objective":"T.K.7.7","objectives":["T.K.7.7"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nYaratıcı konuşma, yalnızca gerçek dışı olaylar anlatmak değildir. Bir tema, karakter veya olay örgüsüne alışılmışın dışında bir açıdan bakmak; gözlem ve deneyimleri hayal gücüyle birleştirmek; anlatının yapısını bilinçli biçimde seçmek; özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretmek yaratıcı konuşmanın temelidir. Bu konuda aklına gelen ilk fikre bağlı kalmak yerine seçenekler oluşturmayı, bu seçeneklerden amaca uygun olanı seçmeyi ve sözlü bir kurguya dönüştürmeyi öğreneceksin.\n\n“Bir Hilal Uğruna” teması; kültürel miras, bağımsızlık, sorumluluk, azim ve kararlılık gibi kavramları farklı zamanlar, bakış açıları ve kurmaca durumlar üzerinden ele almaya uygundur. Burada önemli bir sınır vardır: Kurmaca ile tarihsel bilgi birbirine karıştırılmamalıdır. Gerçek bir kişi veya olay hakkında kaynakta bulunmayan ayrıntıyı gerçekmiş gibi söylemek yerine, oluşturduğun öykünün kurmaca olduğunu açıkça belirtmelisin.\n\n## Temel kavramlar\n**Tema:** Konuşmanın çevresinde geliştiği temel duygu veya düşünce alanıdır; sorumluluk ya da kültürel mirası koruma buna örnek olabilir.\n\n**Bakış açısı:** Olayı kimin gözünden ve hangi konumdan anlattığını gösterir. Aynı olay bir öğrenci, bir ziyaretçi veya kurmaca bir nesne açısından farklı anlatılabilir.\n\n**Karakter:** Konuşmadaki olayları yaşayan, seçim yapan ve değişebilen kişidir. Karakterin amacı ile karşılaştığı güçlük açık olursa anlatı canlılık kazanır.\n\n**Olay örgüsü:** Başlangıç durumunun, gelişen güçlüğün, girişimlerin ve sonucun anlamlı sıra içinde kurulmasıdır.\n\n**Hayal gücü:** Gözlem ve deneyimlerden hareketle yeni bağlantılar, olasılıklar ve çözümler üretme gücüdür.\n\n**Anlatı yapısı:** Olayı doğrusal sırayla, sondan başa, geri dönüşle, iki farklı bakış açısını dönüşümlü vererek veya çerçeve öyküyle sunma biçimidir.\n\n**Özgünlük:** Bilinen kalıbı yalnız adları değiştirerek yinelemek yerine, konuşmanın amacına uygun yeni ilişki, karakter, çözüm veya diyalog üretmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Ana fikri bir cümlede kur.** “Bir sergideki eski eşyalar” konu; “Kültürel miras, insanlar anlamını paylaştığında canlı kalır.” ana fikirdir. Ana fikir, yaratıcı seçeneklerin yönünü belirler.\n2. **Gözlem ve deneyim havuzu oluştur.** Bir müzede gördüğün düzen, ailede saklanan bir eşya, okulda yapılan ortak çalışma veya bir yanlış anlaşılma gibi gerçek gözlemleri kısa notlarla yaz. Bunlar kurguya inandırıcılık verir.\n3. **En az üç farklı açı üret.** “Olayı kim anlatabilir?”, “Zaman değişirse ne olur?”, “Beklenen çözüm işe yaramazsa hangi yeni yol bulunabilir?” sorularıyla seçenek çoğalt. İlk fikir, her zaman en güçlü fikir değildir.\n4. **Karakter ve çatışmayı belirle.** Karakter ne istiyor? Onu zorlayan durum nedir? Çatışma korkutucu olmak zorunda değildir; iki iyi amaç arasındaki seçim de çatışma yaratabilir. Örneğin bir öğrenci hem sergiyi zamanında açmak hem de her açıklamanın doğru olmasını istiyor olabilir.\n5. **Anlatı yapısını seç.** Merak oluşturmak için sonuçtan başlayabilir, iki karakterin bakışını dönüşümlü verebilir veya bir nesneyi kurmaca anlatıcı yapabilirsin. Yapı, ana fikri güçlendirmelidir.\n6. **Özgün çözüm ve diyalog üret.** Karakterler yalnız bilgi vermesin; birbirlerinin düşüncesine tepki versin, soru sorsun, seçim yapsın. Çözüm, olayın içinden doğmalı ve karakterin değişimini göstermelidir.\n7. **Sözlü anlatıma dönüştür.** Girişte ortamı ve güçlüğü kısa biçimde kur; gelişmede seçenekleri ve diyalogları kullan; sonuçta ana fikri doğrudan ders verir gibi açıklamak yerine olayın sonucu üzerinden sezdir.\n8. **Kurmaca sınırını ve tutarlılığı kontrol et.** Zaman, mekân, karakter davranışı ve anlatıcı bilgisi çelişiyor mu? Tarihsel çağrışım varsa kurmaca bölüm açık mı? Gereksiz ayrıntıları çıkar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, ana fikirden gözlem ve deneyimlere, oradan farklı bakış açısı ile kurgu seçeneklerine, seçilen karakter-olay örgüsü düzenine ve özgün diyalogla tamamlanan sözlü anlatıya ilerler. Görsel, yaratıcı konuşmanın tek sıçramada değil, seçenek üretip seçme yoluyla kurulduğunu gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nGörev, “Kültürel mirası korumak neden yalnızca eşyayı saklamak değildir?” düşüncesini iki dakikalık kurmaca bir konuşmayla anlatmaktır. Çıkış noktası, etiketi düşmüş eski bir okul fotoğrafıdır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ana fikir “Bir belgenin anlamı, onun hikâyesi ve doğru bilgisiyle korunur.” biçiminde belirlenir.\n2. Gözlem havuzuna okul panolarında etiket kullanılması, eski fotoğrafların arkasına tarih-not yazılması ve öğrencilerin büyüklerinden bilgi toplaması eklenir.\n3. Üç açı üretilir: Fotoğrafın kendisi konuşabilir; fotoğrafı bulan öğrenci anlatabilir; gelecekten gelen bir araştırmacı anlatabilir. En özgün ve açık seçenek olarak fotoğraf anlatıcısı seçilir.\n4. Kurmaca olduğu belirtilerek olay kurulur: Fotoğraf, “Beni camın arkasına koydular ama kim olduğumu kimse yazmadı.” der. Öğrenci karakter, fotoğrafı yalnız süs olarak görmekle onun bilgisini araştırmak arasında seçim yapar.\n5. Diyalogda öğrenci “Seni koruduk.” der; fotoğraf “Görüntümü korudunuz, peki anlamımı?” diye karşılık verir. Bu soru çatışmayı görünür kılar.\n6. Çözümde öğrenci, okul arşivindeki kayıtları ve güvenilir tanıklıkları karşılaştırıp açıklayıcı bir etiket hazırlar. Son cümle, “O gün panoda yalnız bir fotoğraf değil, doğrulanmış bir hikâye yerini buldu.” olur. Ana fikir olayın sonucuyla sezdirilir.\n\n### Örnek 2:\nİkili konuşmada iki kurmaca karakter, okulda “Özgür Düşünce Köşesi” hazırlamak istiyor. Biri herkesin istediğini sınırsızca yazmasını, diğeri ise yalnız öğretmen onaylı metinlerin yayımlanmasını savunuyor. Amaç, özgürlük ile sorumluluk arasında özgün bir çözüm üretmektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İki karaktere farklı fakat anlaşılır amaçlar verilir: Ada, öğrencilerin çekinmeden düşünce belirtmesini; Kerem, yanlış bilgi ve kırıcı ifadelerin önlenmesini ister.\n2. Olay örgüsü “öneri–çatışma–başarısız ilk deneme–yeni çözüm” düzeninde kurulur. İlk denemede kuralsız pano karışıklık doğurur; yalnız onaylı metin yöntemi ise katılımı azaltır.\n3. Diyaloglar bilgi aktarmak yerine seçimleri gösterir. Ada, “Kapıyı tamamen kapatırsak kimse içeri giremez.” der. Kerem, “Kapının açık olması, yön levhasına gerek olmadığı anlamına gelmez.” karşılığını verir.\n4. Özgün çözüm olarak öğrencilerin hazırladığı üç ölçüt belirlenir: kişiye saldırmama, bilgi iddiasına kaynak gösterme, görüş ile olguyu ayırma. Metinler bu ölçütlerle akran değerlendirmesinden geçer.\n5. Sonuçta iki karakter de değişir: Ada sorumluluğun özgürlüğü sürdürülebilir kıldığını, Kerem ise denetimin katılımı boğmaması gerektiğini fark eder. Böylece konuşma tek taraflı bir öğüt değil, karşılıklı dönüşüm içeren yaratıcı bir kurgu olur.\n\n## Sık yapılan hata\nYaratıcı konuşmada en sık yapılan hata, rastgele ayrıntı eklemeyi özgünlük sanmaktır. Uçan nesneler, beklenmedik zaman yolculukları veya çok sayıda karakter ana fikre hizmet etmiyorsa anlatıyı zenginleştirmez. Başka bir hata, gerçek tarihsel kişilere doğrulanmamış sözler söyletip bunu bilgi gibi sunmaktır. Kurmaca açıkça belirtilmeli; gerçek bilgi ile hayal ürünü ayrılmalıdır. Ayrıca bütün karakterlerin aynı biçimde konuşması, diyalogları yapaylaştırır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Ana fikrim yalnız konu adı değil, açık bir düşünce mi?\n- Gözlem ve deneyimlerimi hayal gücüyle ilişkilendirdim mi?\n- İlk fikrin dışında farklı bakış açıları ürettim mi?\n- Karakterlerin amaçları, çatışma ve değişimleri anlaşılır mı?\n- Seçtiğim anlatı yapısı ana fikri güçlendiriyor mu?\n- Özgün çözüm ve diyaloglar olayın içinden doğuyor mu?\n- Kurmaca ile doğrulanabilir bilgiyi açıkça ayırdım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n038__tk77.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n038__tk77.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n038__tk77.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n038__tk77.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n038__tk77.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n038__tk77.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n038__tk77.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n038__tk77.alt":"Kültürel miras, sorumluluk veya özgürlükle ilgili ana fikrin belirlenmesinden sonra gerçek gözlem ve deneyimlerin toplandığı; farklı anlatıcı, zaman, bakış açısı ve çözüm seçeneklerinin üretildiği; seçenekler arasından karakter, çatışma ve anlatı yapısının seçildiği; özgün diyalog ve çözümle tutarlı sözlü kurgunun oluşturulduğu beş basamaklı yaratıcı fikir akışı.","tr-g07-turkce-n038__tk77.caption":"Ana fikirden özgün sözlü kurguya yaratıcı konuşma akışı","tr-g07-turkce-n038__tk77.n1":"Ana fikri belirle","tr-g07-turkce-n038__tk77.n2":"Gözlem ve deneyimleri topla","tr-g07-turkce-n038__tk77.n3":"Farklı bakış açısı ve kurgu seçenekleri üret","tr-g07-turkce-n038__tk77.n4":"Karakter, çatışma ve anlatı yapısını seç","tr-g07-turkce-n038__tk77.n5":"Özgün diyalog ve çözümle konuşmayı kur"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-k-7-7-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yaratıcı konuşma, yalnızca gerçek dışı olaylar anlatmak değildir. Bir tema, karakter veya olay örgüsüne alışılmışın dışında bir açıdan bakmak; gözlem ve deneyimleri hayal gücüyle birleştirmek; anlatının yapısını bilinçli biçimde seçmek; özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretmek yaratıcı konuşmanın temelidir. Bu konuda aklına gelen ilk fikre bağlı kalmak yerine seçenekler oluşturmayı, bu seçeneklerden amaca uygun olanı seçmeyi ve sözlü bir kurguya dönüştürmeyi öğreneceksin.\n\n“Bir Hilal Uğruna” teması; kültürel miras, bağımsızlık, sorumluluk, azim ve kararlılık gibi kavramları farklı zamanlar, bakış açıları ve kurmaca durumlar üzerinden ele almaya uygundur. Burada önemli bir sınır vardır: Kurmaca ile tarihsel bilgi birbirine karıştırılmamalıdır. Gerçek bir kişi veya olay hakkında kaynakta bulunmayan ayrıntıyı gerçekmiş gibi söylemek yerine, oluşturduğun öykünün kurmaca olduğunu açıkça belirtmelisin.","keyConcepts":"**Tema:** Konuşmanın çevresinde geliştiği temel duygu veya düşünce alanıdır; sorumluluk ya da kültürel mirası koruma buna örnek olabilir.\n\n**Bakış açısı:** Olayı kimin gözünden ve hangi konumdan anlattığını gösterir. Aynı olay bir öğrenci, bir ziyaretçi veya kurmaca bir nesne açısından farklı anlatılabilir.\n\n**Karakter:** Konuşmadaki olayları yaşayan, seçim yapan ve değişebilen kişidir. Karakterin amacı ile karşılaştığı güçlük açık olursa anlatı canlılık kazanır.\n\n**Olay örgüsü:** Başlangıç durumunun, gelişen güçlüğün, girişimlerin ve sonucun anlamlı sıra içinde kurulmasıdır.\n\n**Hayal gücü:** Gözlem ve deneyimlerden hareketle yeni bağlantılar, olasılıklar ve çözümler üretme gücüdür.\n\n**Anlatı yapısı:** Olayı doğrusal sırayla, sondan başa, geri dönüşle, iki farklı bakış açısını dönüşümlü vererek veya çerçeve öyküyle sunma biçimidir.\n\n**Özgünlük:** Bilinen kalıbı yalnız adları değiştirerek yinelemek yerine, konuşmanın amacına uygun yeni ilişki, karakter, çözüm veya diyalog üretmektir.","steps":"1. **Ana fikri bir cümlede kur.** “Bir sergideki eski eşyalar” konu; “Kültürel miras, insanlar anlamını paylaştığında canlı kalır.” ana fikirdir. Ana fikir, yaratıcı seçeneklerin yönünü belirler.\n2. **Gözlem ve deneyim havuzu oluştur.** Bir müzede gördüğün düzen, ailede saklanan bir eşya, okulda yapılan ortak çalışma veya bir yanlış anlaşılma gibi gerçek gözlemleri kısa notlarla yaz. Bunlar kurguya inandırıcılık verir.\n3. **En az üç farklı açı üret.** “Olayı kim anlatabilir?”, “Zaman değişirse ne olur?”, “Beklenen çözüm işe yaramazsa hangi yeni yol bulunabilir?” sorularıyla seçenek çoğalt. İlk fikir, her zaman en güçlü fikir değildir.\n4. **Karakter ve çatışmayı belirle.** Karakter ne istiyor? Onu zorlayan durum nedir? Çatışma korkutucu olmak zorunda değildir; iki iyi amaç arasındaki seçim de çatışma yaratabilir. Örneğin bir öğrenci hem sergiyi zamanında açmak hem de her açıklamanın doğru olmasını istiyor olabilir.\n5. **Anlatı yapısını seç.** Merak oluşturmak için sonuçtan başlayabilir, iki karakterin bakışını dönüşümlü verebilir veya bir nesneyi kurmaca anlatıcı yapabilirsin. Yapı, ana fikri güçlendirmelidir.\n6. **Özgün çözüm ve diyalog üret.** Karakterler yalnız bilgi vermesin; birbirlerinin düşüncesine tepki versin, soru sorsun, seçim yapsın. Çözüm, olayın içinden doğmalı ve karakterin değişimini göstermelidir.\n7. **Sözlü anlatıma dönüştür.** Girişte ortamı ve güçlüğü kısa biçimde kur; gelişmede seçenekleri ve diyalogları kullan; sonuçta ana fikri doğrudan ders verir gibi açıklamak yerine olayın sonucu üzerinden sezdir.\n8. **Kurmaca sınırını ve tutarlılığı kontrol et.** Zaman, mekân, karakter davranışı ve anlatıcı bilgisi çelişiyor mu? Tarihsel çağrışım varsa kurmaca bölüm açık mı? Gereksiz ayrıntıları çıkar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, ana fikirden gözlem ve deneyimlere, oradan farklı bakış açısı ile kurgu seçeneklerine, seçilen karakter-olay örgüsü düzenine ve özgün diyalogla tamamlanan sözlü anlatıya ilerler. Görsel, yaratıcı konuşmanın tek sıçramada değil, seçenek üretip seçme yoluyla kurulduğunu gösterir.","workedExamples":["Görev, “Kültürel mirası korumak neden yalnızca eşyayı saklamak değildir?” düşüncesini iki dakikalık kurmaca bir konuşmayla anlatmaktır. Çıkış noktası, etiketi düşmüş eski bir okul fotoğrafıdır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ana fikir “Bir belgenin anlamı, onun hikâyesi ve doğru bilgisiyle korunur.” biçiminde belirlenir.\n2. Gözlem havuzuna okul panolarında etiket kullanılması, eski fotoğrafların arkasına tarih-not yazılması ve öğrencilerin büyüklerinden bilgi toplaması eklenir.\n3. Üç açı üretilir: Fotoğrafın kendisi konuşabilir; fotoğrafı bulan öğrenci anlatabilir; gelecekten gelen bir araştırmacı anlatabilir. En özgün ve açık seçenek olarak fotoğraf anlatıcısı seçilir.\n4. Kurmaca olduğu belirtilerek olay kurulur: Fotoğraf, “Beni camın arkasına koydular ama kim olduğumu kimse yazmadı.” der. Öğrenci karakter, fotoğrafı yalnız süs olarak görmekle onun bilgisini araştırmak arasında seçim yapar.\n5. Diyalogda öğrenci “Seni koruduk.” der; fotoğraf “Görüntümü korudunuz, peki anlamımı?” diye karşılık verir. Bu soru çatışmayı görünür kılar.\n6. Çözümde öğrenci, okul arşivindeki kayıtları ve güvenilir tanıklıkları karşılaştırıp açıklayıcı bir etiket hazırlar. Son cümle, “O gün panoda yalnız bir fotoğraf değil, doğrulanmış bir hikâye yerini buldu.” olur. Ana fikir olayın sonucuyla sezdirilir.","İkili konuşmada iki kurmaca karakter, okulda “Özgür Düşünce Köşesi” hazırlamak istiyor. Biri herkesin istediğini sınırsızca yazmasını, diğeri ise yalnız öğretmen onaylı metinlerin yayımlanmasını savunuyor. Amaç, özgürlük ile sorumluluk arasında özgün bir çözüm üretmektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İki karaktere farklı fakat anlaşılır amaçlar verilir: Ada, öğrencilerin çekinmeden düşünce belirtmesini; Kerem, yanlış bilgi ve kırıcı ifadelerin önlenmesini ister.\n2. Olay örgüsü “öneri–çatışma–başarısız ilk deneme–yeni çözüm” düzeninde kurulur. İlk denemede kuralsız pano karışıklık doğurur; yalnız onaylı metin yöntemi ise katılımı azaltır.\n3. Diyaloglar bilgi aktarmak yerine seçimleri gösterir. Ada, “Kapıyı tamamen kapatırsak kimse içeri giremez.” der. Kerem, “Kapının açık olması, yön levhasına gerek olmadığı anlamına gelmez.” karşılığını verir.\n4. Özgün çözüm olarak öğrencilerin hazırladığı üç ölçüt belirlenir: kişiye saldırmama, bilgi iddiasına kaynak gösterme, görüş ile olguyu ayırma. Metinler bu ölçütlerle akran değerlendirmesinden geçer.\n5. Sonuçta iki karakter de değişir: Ada sorumluluğun özgürlüğü sürdürülebilir kıldığını, Kerem ise denetimin katılımı boğmaması gerektiğini fark eder. Böylece konuşma tek taraflı bir öğüt değil, karşılıklı dönüşüm içeren yaratıcı bir kurgu olur."],"commonMistakes":"Yaratıcı konuşmada en sık yapılan hata, rastgele ayrıntı eklemeyi özgünlük sanmaktır. Uçan nesneler, beklenmedik zaman yolculukları veya çok sayıda karakter ana fikre hizmet etmiyorsa anlatıyı zenginleştirmez. Başka bir hata, gerçek tarihsel kişilere doğrulanmamış sözler söyletip bunu bilgi gibi sunmaktır. Kurmaca açıkça belirtilmeli; gerçek bilgi ile hayal ürünü ayrılmalıdır. Ayrıca bütün karakterlerin aynı biçimde konuşması, diyalogları yapaylaştırır.","selfCheck":["Ana fikrim yalnız konu adı değil, açık bir düşünce mi?","Gözlem ve deneyimlerimi hayal gücüyle ilişkilendirdim mi?","İlk fikrin dışında farklı bakış açıları ürettim mi?","Karakterlerin amaçları, çatışma ve değişimleri anlaşılır mı?","Seçtiğim anlatı yapısı ana fikri güçlendiriyor mu?","Özgün çözüm ve diyaloglar olayın içinden doğuyor mu?","Kurmaca ile doğrulanabilir bilgiyi açıkça ayırdım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yaratıcı konuşma yapabilme: T.K.7.7","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d0357cd1fd4693bb21110dc3a90685ebbb4a8dbf8c83766900cb2d90399e8cda","reviewDecisionSha256":"39dc58462f6b2e7bc33d594c40062f4fb1d8b236635c7e3af14fd6711988bca9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d0357cd1fd4693bb21110dc3a90685ebbb4a8dbf8c83766900cb2d90399e8cda","reviewedHash":"sha256:d0357cd1fd4693bb21110dc3a90685ebbb4a8dbf8c83766900cb2d90399e8cda","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:39dc58462f6b2e7bc33d594c40062f4fb1d8b236635c7e3af14fd6711988bca9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n038","contentProjectionSha256":"d0357cd1fd4693bb21110dc3a90685ebbb4a8dbf8c83766900cb2d90399e8cda","reviewDecisionSha256":"39dc58462f6b2e7bc33d594c40062f4fb1d8b236635c7e3af14fd6711988bca9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n039","noteId":"tr.g07.turkce.n039","noteKey":"tr.g07.turkce.n039","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-8","title":"Hazırlıksız konuşma yapabilme","objectiveId":"T.K.7.8","objective":"T.K.7.8","objectives":["T.K.7.8"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nHazırlıksız konuşma, hiçbir düşünme süresi olmadan gelişigüzel konuşmak değildir. Bir cümle, görsel, rol kartı, örnek olay, nesne veya kısa bir müzik parçası gibi çıkış noktasından hareketle çok kısa sürede zihinsel plan kurmak; ön yaşantılarından uygun olanı seçmek; bağlama göre doğaçlama konuşmak ve konuşmayı konu odağında bitirmek gerekir. Bu konuda birkaç saniye içinde giriş, iki temel düşünce ve sonuç düzeni kurarak akıcı bir hazırlıksız konuşma yapmayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta hazırlıksız konuşma çalışmaları grup ve ikili doğaçlamalarla yapılabilir. “Bir Hilal Uğruna” temasında farklı karakter, olay ve bakış açıları kullanırken kültürel miras, sorumluluk, bağımsızlık veya kararlılık gibi kavramları deneyim ve gözlemlerinle ilişkilendirebilirsin. Hazırlıksız olmak, doğruluğundan emin olmadığın tarihsel ayrıntıları söylemek anlamına gelmez. Bilmediğin bir bilgiyle karşılaşırsan bunu belirtip konuşmayı bildiğin, gözlediğin ve akıl yürütebildiğin alan üzerinden sürdürebilirsin.\n\n## Temel kavramlar\n**Çıkış noktası:** Konuşmayı başlatan görsel, nesne, cümle, rol, soru veya örnek olaydır.\n\n**Kısa süreli zihinsel planlama:** Konuşmadan hemen önce ana düşünceyi ve sıralamayı birkaç anahtar sözcükle belirlemektir.\n\n**Ön yaşantı:** Daha önce gördüğün, yaşadığın, okuduğun veya dinlediğin deneyim ve bilgilerdir.\n\n**Doğaçlama:** Hazır bir metni ezberden okumadan, konuşma anında bağlama uygun ifadeler üretmektir.\n\n**Konu odağı:** Konuşmanın cevapladığı temel soru veya ele aldığı ana düşüncedir. Odağı korumak, her çağrışımı konuşmaya eklememektir.\n\n**İkili doğaçlama:** İki kişinin rol ve bağlama göre birbirine tepki vererek konuşmasıdır.\n\n**Grup doğaçlaması:** Birden fazla kişinin ortak durumu, söz sırasını ve gelişen olayları birlikte yürüttüğü hazırlıksız konuşmadır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Çıkış noktasını dikkatle incele.** Görseldeki ayrıntı, rol kartındaki amaç veya örnek olaydaki sorun nedir? İlk olarak “Benden ne hakkında konuşmam bekleniyor?” sorusunu cevapla.\n2. **Ana düşünceyi belirle.** Tek cümlelik bir odak kur: “Ortak bir mirası korumak, yalnızca geçmişe bakmak değil, bugünkü sorumluluğu paylaşmaktır.” Bu cümle, konuşmanın pusulasıdır.\n3. **Dört parçalı hızlı plan yap.** Girişte çıkış noktasını tanıt; birinci düşüncede gözlem veya gerekçe sun; ikinci düşüncede örnek, karşılaştırma ya da çözüm ekle; sonuçta ana düşünceyi toparla. Not alma izni varsa yalnız dört anahtar sözcük yaz.\n4. **Ön yaşantından uygun bir parça seç.** Konuyla gerçekten ilişkili kısa bir gözlem, sınıf deneyimi veya okuma bilgisi seç. Uzun bir anıya dalmak odağı dağıtabilir.\n5. **Doğaçlamaya bağlama uygun başla.** “Bu nesne bana…” ya da “Bu durumda ilk olarak…” gibi doğrudan bir giriş kullan. Ezberlenmiş genel sözlerle zaman kaybetme.\n6. **Düşünceler arasında geçiş kur.** “Bunun ilk nedeni…”, “İkinci olarak…”, “Bu örnek bize…” ifadeleri planın görünür olmasını sağlar. Cümleyi unuttuğunda aynı düşünceyi daha sade bir sözle yeniden kur.\n7. **Etkileşimde dinleyerek uyarlan.** İkili veya grup doğaçlamasında yalnız kendi planına bağlı kalma. Karşıdakinin söylediğini kısa biçimde karşıla, sonra kendi düşünceni ekle. Konu dışı bir yön açılırsa nazikçe odağa dön.\n8. **Sonucu belirginleştir.** Süre bitmeden ana düşünceyi bir sonuç cümlesiyle tamamla. “Bu nedenle…” veya “Buradan çıkaracağım sonuç…” gibi bir çerçeve kullanabilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Dört düğümlü akış, hazırlıksız konuşmada önce bağlamı tanıtan kısa bir giriş, sonra gerekçe ya da gözlem taşıyan birinci temel düşünce, örnek veya çözüm taşıyan ikinci temel düşünce ve ana fikri toparlayan sonuç kurulmasını gösterir. Görsel, kısa zihinsel planın konuşmayı ezbere dönüştürmeden düzenlediğini öğretir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nÖğretmen masaya eski görünümlü fakat kökeni belirtilmeyen bir anahtar bırakıyor ve “Bu nesneden hareketle ortak mirası korumak hakkında bir dakika konuş.” diyor. Nesneye ilişkin tarihsel bilgi verilmemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Öğrenci anahtarın hangi döneme ait olduğunu uydurmaz; çıkış noktasını “bir şeyi açan ve korunan nesne” çağrışımı üzerinden ele alır.\n2. Ana düşünceyi “Bir mirası korumak, onun anlamına ulaşacak anahtarı da gelecek kişilere bırakmaktır.” biçiminde kurar.\n3. Hızlı planı dört sözcükle belirler: “anahtar–bilgi–paylaşım–sorumluluk”.\n4. Giriş: “Bu anahtarın hangi kapıyı açtığını bilmiyoruz; fakat bana bilginin de bir anahtar olduğunu düşündürüyor.”\n5. Birinci düşünce: “Bir eşya saklansa bile ona ait açıklamalar kaybolursa anlamının bir bölümü kapanabilir.” İkinci düşünce: “Bu nedenle belgeleri düzenlemek, güvenilir bilgiyi kaydetmek ve öğrendiklerimizi paylaşmak korumanın parçalarıdır.”\n6. Sonuç: “Demek ki ortak mirasın kapısını açık tutan anahtar, yalnız nesne değil, doğru bilgi ve sorumluluktur.” Konuşma, bilinmeyen ayrıntı üretmeden çıkış noktasına bağlı kalmıştır.\n\n### Örnek 2:\nİkili rol kartında Duru, okulda düzenlenecek öğrenci sergisinin hızlıca açılmasını isteyen ekip sorumlusudur. Can ise her açıklama kartının kontrol edilmesini isteyen arşiv görevlisi rolündedir. Hazırlık süresi otuz saniyedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İki öğrenci ortak odağı “zaman ile doğruluk arasında uygulanabilir denge kurmak” olarak belirler.\n2. Duru hızlı planını “süre–ziyaretçi–öncelik–takvim”, Can ise “doğruluk–kanıt–risk–kontrol” anahtarlarıyla kurar.\n3. Duru konuşmayı “Sergiyi bugün açmazsak duyurduğumuz programa uymayacağız.” diye başlatır. Can, “Program önemli; ancak doğrulanmamış bir açıklama ziyaretçiyi yanlış yönlendirebilir.” diyerek onun iletisini karşılar.\n4. Doğaçlama ilerlerken öğrenciler birbirlerini yok saymaz. Duru, “Öyleyse en çok bilgi içeren kartları önce kontrol edelim.” önerisini getirir; Can, “Kontrol edilen bölümü bugün, kalanını yarın açabiliriz.” diye özgün bir çözüm ekler.\n5. Sonuçta “Sergiyi aşamalı açma ve kontrol sırası oluşturma” ortak kararı söylenir. İkili konuşma, iki temel düşünceyi çarpıştırıp konu odağında tamamlanmıştır.\n\n## Sık yapılan hata\nHazırlıksız konuşmada en sık yapılan hata, zaman kazanmak için aynı cümleyi farklı biçimlerde tekrarlamaktır. Bir başka hata, çıkış noktasının çağrıştırdığı her şeyi art arda söyleyip ana düşünceyi kaybetmektir. Çok uzun giriş de sonuç için süre bırakmaz. İkili doğaçlamada önceden hazırlanan cümleyi söylemek uğruna karşıdakini dinlememek, etkileşimi iki ayrı konuşmaya dönüştürür. Kısa plan esneklik sağlamalı, konuşmayı dondurmamalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Çıkış noktasının benden istediği odağı doğru belirledim mi?\n- Ana düşüncemi tek cümlede kurabiliyor muyum?\n- Giriş, iki temel düşünce ve sonuç için kısa plan yaptım mı?\n- Ön yaşantımdan yalnız ilgili örneği seçtim mi?\n- Doğaçlama sırasında karşıdakinin sözlerine uygun tepki verdim mi?\n- Bilmediğim ayrıntıyı uydurmadan konu odağında kaldım mı?\n- Süre dolmadan belirgin bir sonuç cümlesi kurdum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n039__tk78.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n039__tk78.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n039__tk78.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n039__tk78.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n039__tk78.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n039__tk78.n4"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n039__tk78.alt":"Bir cümle, görsel, rol kartı veya nesnenin bağlamını tanıtan kısa girişten; gözlem ya da gerekçeyi açıklayan birinci temel düşünceye; örnek, karşılaştırma veya çözüm ekleyen ikinci temel düşünceye ve ana fikri yeniden kurarak konuşmayı konu odağında bitiren sonuç cümlesine ilerleyen dört basamaklı hızlı hazırlıksız konuşma akışı.","tr-g07-turkce-n039__tk78.caption":"Giriş, iki temel düşünce ve sonuçla hızlı konuşma planı","tr-g07-turkce-n039__tk78.n1":"Giriş: çıkış noktasını ve odağı tanıt","tr-g07-turkce-n039__tk78.n2":"Birinci düşünce: gerekçe veya gözlem sun","tr-g07-turkce-n039__tk78.n3":"İkinci düşünce: örnek, karşılaştırma veya çözüm ekle","tr-g07-turkce-n039__tk78.n4":"Sonuç: ana fikri toparlayıp odağında bitir"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-k-7-8-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Hazırlıksız konuşma, hiçbir düşünme süresi olmadan gelişigüzel konuşmak değildir. Bir cümle, görsel, rol kartı, örnek olay, nesne veya kısa bir müzik parçası gibi çıkış noktasından hareketle çok kısa sürede zihinsel plan kurmak; ön yaşantılarından uygun olanı seçmek; bağlama göre doğaçlama konuşmak ve konuşmayı konu odağında bitirmek gerekir. Bu konuda birkaç saniye içinde giriş, iki temel düşünce ve sonuç düzeni kurarak akıcı bir hazırlıksız konuşma yapmayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta hazırlıksız konuşma çalışmaları grup ve ikili doğaçlamalarla yapılabilir. “Bir Hilal Uğruna” temasında farklı karakter, olay ve bakış açıları kullanırken kültürel miras, sorumluluk, bağımsızlık veya kararlılık gibi kavramları deneyim ve gözlemlerinle ilişkilendirebilirsin. Hazırlıksız olmak, doğruluğundan emin olmadığın tarihsel ayrıntıları söylemek anlamına gelmez. Bilmediğin bir bilgiyle karşılaşırsan bunu belirtip konuşmayı bildiğin, gözlediğin ve akıl yürütebildiğin alan üzerinden sürdürebilirsin.","keyConcepts":"**Çıkış noktası:** Konuşmayı başlatan görsel, nesne, cümle, rol, soru veya örnek olaydır.\n\n**Kısa süreli zihinsel planlama:** Konuşmadan hemen önce ana düşünceyi ve sıralamayı birkaç anahtar sözcükle belirlemektir.\n\n**Ön yaşantı:** Daha önce gördüğün, yaşadığın, okuduğun veya dinlediğin deneyim ve bilgilerdir.\n\n**Doğaçlama:** Hazır bir metni ezberden okumadan, konuşma anında bağlama uygun ifadeler üretmektir.\n\n**Konu odağı:** Konuşmanın cevapladığı temel soru veya ele aldığı ana düşüncedir. Odağı korumak, her çağrışımı konuşmaya eklememektir.\n\n**İkili doğaçlama:** İki kişinin rol ve bağlama göre birbirine tepki vererek konuşmasıdır.\n\n**Grup doğaçlaması:** Birden fazla kişinin ortak durumu, söz sırasını ve gelişen olayları birlikte yürüttüğü hazırlıksız konuşmadır.","steps":"1. **Çıkış noktasını dikkatle incele.** Görseldeki ayrıntı, rol kartındaki amaç veya örnek olaydaki sorun nedir? İlk olarak “Benden ne hakkında konuşmam bekleniyor?” sorusunu cevapla.\n2. **Ana düşünceyi belirle.** Tek cümlelik bir odak kur: “Ortak bir mirası korumak, yalnızca geçmişe bakmak değil, bugünkü sorumluluğu paylaşmaktır.” Bu cümle, konuşmanın pusulasıdır.\n3. **Dört parçalı hızlı plan yap.** Girişte çıkış noktasını tanıt; birinci düşüncede gözlem veya gerekçe sun; ikinci düşüncede örnek, karşılaştırma ya da çözüm ekle; sonuçta ana düşünceyi toparla. Not alma izni varsa yalnız dört anahtar sözcük yaz.\n4. **Ön yaşantından uygun bir parça seç.** Konuyla gerçekten ilişkili kısa bir gözlem, sınıf deneyimi veya okuma bilgisi seç. Uzun bir anıya dalmak odağı dağıtabilir.\n5. **Doğaçlamaya bağlama uygun başla.** “Bu nesne bana…” ya da “Bu durumda ilk olarak…” gibi doğrudan bir giriş kullan. Ezberlenmiş genel sözlerle zaman kaybetme.\n6. **Düşünceler arasında geçiş kur.** “Bunun ilk nedeni…”, “İkinci olarak…”, “Bu örnek bize…” ifadeleri planın görünür olmasını sağlar. Cümleyi unuttuğunda aynı düşünceyi daha sade bir sözle yeniden kur.\n7. **Etkileşimde dinleyerek uyarlan.** İkili veya grup doğaçlamasında yalnız kendi planına bağlı kalma. Karşıdakinin söylediğini kısa biçimde karşıla, sonra kendi düşünceni ekle. Konu dışı bir yön açılırsa nazikçe odağa dön.\n8. **Sonucu belirginleştir.** Süre bitmeden ana düşünceyi bir sonuç cümlesiyle tamamla. “Bu nedenle…” veya “Buradan çıkaracağım sonuç…” gibi bir çerçeve kullanabilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Dört düğümlü akış, hazırlıksız konuşmada önce bağlamı tanıtan kısa bir giriş, sonra gerekçe ya da gözlem taşıyan birinci temel düşünce, örnek veya çözüm taşıyan ikinci temel düşünce ve ana fikri toparlayan sonuç kurulmasını gösterir. Görsel, kısa zihinsel planın konuşmayı ezbere dönüştürmeden düzenlediğini öğretir.","workedExamples":["Öğretmen masaya eski görünümlü fakat kökeni belirtilmeyen bir anahtar bırakıyor ve “Bu nesneden hareketle ortak mirası korumak hakkında bir dakika konuş.” diyor. Nesneye ilişkin tarihsel bilgi verilmemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Öğrenci anahtarın hangi döneme ait olduğunu uydurmaz; çıkış noktasını “bir şeyi açan ve korunan nesne” çağrışımı üzerinden ele alır.\n2. Ana düşünceyi “Bir mirası korumak, onun anlamına ulaşacak anahtarı da gelecek kişilere bırakmaktır.” biçiminde kurar.\n3. Hızlı planı dört sözcükle belirler: “anahtar–bilgi–paylaşım–sorumluluk”.\n4. Giriş: “Bu anahtarın hangi kapıyı açtığını bilmiyoruz; fakat bana bilginin de bir anahtar olduğunu düşündürüyor.”\n5. Birinci düşünce: “Bir eşya saklansa bile ona ait açıklamalar kaybolursa anlamının bir bölümü kapanabilir.” İkinci düşünce: “Bu nedenle belgeleri düzenlemek, güvenilir bilgiyi kaydetmek ve öğrendiklerimizi paylaşmak korumanın parçalarıdır.”\n6. Sonuç: “Demek ki ortak mirasın kapısını açık tutan anahtar, yalnız nesne değil, doğru bilgi ve sorumluluktur.” Konuşma, bilinmeyen ayrıntı üretmeden çıkış noktasına bağlı kalmıştır.","İkili rol kartında Duru, okulda düzenlenecek öğrenci sergisinin hızlıca açılmasını isteyen ekip sorumlusudur. Can ise her açıklama kartının kontrol edilmesini isteyen arşiv görevlisi rolündedir. Hazırlık süresi otuz saniyedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İki öğrenci ortak odağı “zaman ile doğruluk arasında uygulanabilir denge kurmak” olarak belirler.\n2. Duru hızlı planını “süre–ziyaretçi–öncelik–takvim”, Can ise “doğruluk–kanıt–risk–kontrol” anahtarlarıyla kurar.\n3. Duru konuşmayı “Sergiyi bugün açmazsak duyurduğumuz programa uymayacağız.” diye başlatır. Can, “Program önemli; ancak doğrulanmamış bir açıklama ziyaretçiyi yanlış yönlendirebilir.” diyerek onun iletisini karşılar.\n4. Doğaçlama ilerlerken öğrenciler birbirlerini yok saymaz. Duru, “Öyleyse en çok bilgi içeren kartları önce kontrol edelim.” önerisini getirir; Can, “Kontrol edilen bölümü bugün, kalanını yarın açabiliriz.” diye özgün bir çözüm ekler.\n5. Sonuçta “Sergiyi aşamalı açma ve kontrol sırası oluşturma” ortak kararı söylenir. İkili konuşma, iki temel düşünceyi çarpıştırıp konu odağında tamamlanmıştır."],"commonMistakes":"Hazırlıksız konuşmada en sık yapılan hata, zaman kazanmak için aynı cümleyi farklı biçimlerde tekrarlamaktır. Bir başka hata, çıkış noktasının çağrıştırdığı her şeyi art arda söyleyip ana düşünceyi kaybetmektir. Çok uzun giriş de sonuç için süre bırakmaz. İkili doğaçlamada önceden hazırlanan cümleyi söylemek uğruna karşıdakini dinlememek, etkileşimi iki ayrı konuşmaya dönüştürür. Kısa plan esneklik sağlamalı, konuşmayı dondurmamalıdır.","selfCheck":["Çıkış noktasının benden istediği odağı doğru belirledim mi?","Ana düşüncemi tek cümlede kurabiliyor muyum?","Giriş, iki temel düşünce ve sonuç için kısa plan yaptım mı?","Ön yaşantımdan yalnız ilgili örneği seçtim mi?","Doğaçlama sırasında karşıdakinin sözlerine uygun tepki verdim mi?","Bilmediğim ayrıntıyı uydurmadan konu odağında kaldım mı?","Süre dolmadan belirgin bir sonuç cümlesi kurdum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Hazırlıksız konuşma yapabilme: T.K.7.8","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b8de1a189c551c07777adb27d330c6434f30da6c141002b083a67fabee8d6824","reviewDecisionSha256":"6c8ced85a676331e0c8d3b0d4c646240d812b932bf3b2c9f39f25df878703404","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b8de1a189c551c07777adb27d330c6434f30da6c141002b083a67fabee8d6824","reviewedHash":"sha256:b8de1a189c551c07777adb27d330c6434f30da6c141002b083a67fabee8d6824","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6c8ced85a676331e0c8d3b0d4c646240d812b932bf3b2c9f39f25df878703404; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n039","contentProjectionSha256":"b8de1a189c551c07777adb27d330c6434f30da6c141002b083a67fabee8d6824","reviewDecisionSha256":"6c8ced85a676331e0c8d3b0d4c646240d812b932bf3b2c9f39f25df878703404","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n040","noteId":"tr.g07.turkce.n040","noteKey":"tr.g07.turkce.n040","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-9","title":"Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme","objectiveId":"T.K.7.9","objective":"T.K.7.9","objectives":["T.K.7.9"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir konuşmanın içeriği güçlü olsa bile ses doğru kullanılmadığında dinleyici bazı kelimeleri duyamaz, önemli düşünceleri ayırt edemez veya konuşanın vermek istediği duyguyu yanlış anlayabilir. Bu konuda nefesi konuşma boyunca dengeli kullanmayı, kelimeleri doğru telaffuz etmeyi, ses şiddetini ortama göre ayarlamayı, vurgu ile tonlamayı anlamı destekleyecek biçimde kullanmayı öğreneceksin. Durakları da nefesi yenilemek ve anlam birimlerini belirginleştirmek için bilinçli kullanacaksın.\n\nSesini uygun kullanmak “yüksek sesle konuşmak” demek değildir. Sınıfta, küçük bir grupta ve mikrofonlu bir salonda gerekli ses düzeyi farklıdır. “Bir Hilal Uğruna” temasında şiir dinletisi, öğrenci paneli veya kısa bir sınıf konuşması yapılırken içerikteki saygı, sorumluluk ve kararlılık gibi anlamlar; bağırmadan, yapay bir heyecana başvurmadan, doğru vurgu ve tonlamayla aktarılmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n**Nefes ayarı:** Cümleyi başlatmadan önce yeterli nefes almak, nefesi bir anda tüketmemek ve anlamlı yerde yenilemektir.\n\n**Telaffuz:** Kelimelerin seslerini anlaşılır ve doğru biçimde söylemektir. Hız uğruna hece yutmak telaffuzu bozar.\n\n**Ses şiddeti:** Sesin işitilme düzeyidir. Ortama, dinleyici sayısına ve teknik araca göre ayarlanır.\n\n**Vurgu:** Bir sözcüğü veya heceyi diğerlerinden daha belirgin söyleyerek önemli anlamı öne çıkarmaktır.\n\n**Tonlama:** Sesin yükselip alçalmasıyla soru, kesinlik, şaşırma, kararlılık veya tamamlanma gibi anlamları yansıtmaktır.\n\n**Durak:** Anlam birimleri arasında yapılan kısa beklemedir. Durak; dinleyicinin düşünceyi işlemesine ve konuşanın nefesini düzenlemesine yardım eder.\n\n**Amaçla uyum:** Ses özelliklerinin konuşmanın bilgi verme, açıklama, ikna etme ya da duygu aktarma amacına hizmet etmesidir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Ortamı ve hedef kitleyi değerlendir.** Oda büyüklüğü, dinleyici uzaklığı, gürültü düzeyi ve mikrofon kullanımı ses şiddetini belirler. Mikrofon varsa daha yüksek ses değil, sabit ve doğal ses gerekir.\n2. **Bedeni ve nefesi hazırla.** Omuzları sıkmadan dik dur. Burnundan rahatça nefes al; konuşurken nefesi kontrollü ver. Çok uzun cümleleri tek nefeste bitirmeye çalışma.\n3. **Metni anlam birimlerine ayır.** Konuşma taslağındaki her cümlede nerede kısa duracağını işaretle. Durak, rastgele değil; düşüncenin tamamlandığı veya yeni bir bölüme geçildiği yerde olmalıdır.\n4. **Kelimeleri açık telaffuz et.** Özellikle uzun kelimeleri ve özel adları prova et. Emin olmadığın söyleyişi güvenilir sözlük kaydından kontrol edebilirsin. Kelime sonlarını yutmamak için önce yavaş, sonra doğal hızda tekrar yap.\n5. **Ses şiddetini dene.** En uzaktaki dinleyicinin rahatça duyacağı, fakat bağırma izlenimi vermeyecek düzeyi bul. Dinleyicinin yüz ifadesi ve geri bildirimi ayar yapmana yardım eder.\n6. **Vurgulanacak sözcükleri seç.** Her kelimeyi vurgulamak, hiçbirini vurgulamamak gibidir. Ana düşünceyi taşıyan bir veya iki sözcüğü öne çıkar. “Ortak mirası **korumak**, onu doğru bilgiyle **anlamlandırmayı** da gerektirir.” cümlesinde iki odak yeterlidir.\n7. **Tonlamayı cümle türüne göre kullan.** Bilgi cümlesini sakin ve kararlı, gerçek bir soruyu yükselen veya merak bildiren tonla, sonucu ise tamamlanma hissi veren tonla söyle. Yapay bir tiyatro sesi kullanma.\n8. **Kayıtla kontrol et.** Kısa prova kaydını dinle. Nefesin cümle ortasında kesiliyor mu, bazı kelimeler belirsiz mi, vurgu anlamı değiştiriyor mu? Tek tek düzeltip yeniden dene.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, ses düzeyi, vurgu, tonlama ve durağın farklı konuşma amaçlarıyla nasıl ilişkilendiğini gösterir. Her satırda kullanılacak ses özelliği, öne çıkarılacak bölüm, sesin yönü, durak yeri ve bunların dinleyicide oluşturması beklenen işlev birlikte verilmiştir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir öğrenci, sınıf panelinde şu cümleleri söyleyecektir: “Ortak karar almak, herkesin aynı düşünmesi değildir. Farklı görüşleri dinlemek, kararın gerekçesini güçlendirebilir. Bu nedenle önce görüşleri toplayalım, sonra ortak ölçütlerle seçim yapalım.” İlk provada öğrenci çok hızlı konuşmakta ve bütün kelimeleri aynı şiddette söylemektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin üç anlam birimine ayrılır; her cümle sonunda kısa durak belirlenir. İkinci cümlede “farklı görüşleri dinlemek”ten sonra çok kısa bir durak eklenir.\n2. Nefes planı yapılır: Her cümleden önce rahat bir nefes alınır; ikinci cümlenin ortasında nefes yetmiyorsa cümle doğal anlam yerinden iki parçaya ayrılır.\n3. Vurgu sözcükleri seçilir: İlk cümlede “aynı düşünmesi değildir”, ikinci cümlede “gerekçesini güçlendirebilir”, sonuçta “ortak ölçütlerle” öne çıkarılır.\n4. Ses şiddeti sınıfın arka sırasının duyacağı düzeye yükseltilir fakat bağırılmaz. Son cümlede tonlama kararlı ve tamamlayıcı olur.\n5. İkinci kayıt dinlendiğinde ana düşünce daha kolay ayırt edilir. Düzeltmenin nedeni yalnız sesin yükselmesi değil; nefes, durak, vurgu ve tonlamanın amacı birlikte desteklemesidir.\n\n### Örnek 2:\nİkili doğaçlamada Ayça, “Sergi açıklamalarını bugün bitirebilir miyiz?” diye soracak; Bora ise “Bitirebiliriz, fakat doğruluk kontrolü için görevleri paylaşmalıyız.” diye cevap verecektir. İlk denemede Ayça soruyu düz bir tonla, Bora ise “fakat” sözcüğünü sert biçimde vurgulayarak söylüyor; konuşma gereksiz bir çatışma gibi duyuluyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ayça’nın cümlesi gerçek bir soru olduğu için son bölümde merak bildiren doğal bir tonlama kullanılır. “Bugün” sözcüğüne hafif vurgu, zaman ihtiyacını belirginleştirir.\n2. Bora, nefesini cevaptan önce ayarlar ve ilk bölümde iş birliğine açık bir ton kullanır: “Bitirebiliriz…” Ardından kısa durak verir.\n3. “Fakat”ı sertleştirmek yerine “doğruluk kontrolü” ve “görevleri paylaşmalıyız” ifadelerini belirginleştirir. Böylece karşı çıkış değil, koşullu çözüm öne çıkar.\n4. Ses şiddeti iki kişilik görüşmeye uygun tutulur. Yüksek sesin kararlılık anlamına gelmediği fark edilir.\n5. İkinci denemede aynı kelimeler daha iş birlikçi bir etki oluşturur. Bu örnek, tonlama ve vurgunun iletinin ilişkisel anlamını değiştirebildiğini gösterir.\n\n## Sık yapılan hata\nSes kullanımı çalışmalarında en sık yapılan hata, güçlü konuşmayı bağırmakla karıştırmaktır. Sürekli yüksek ses dinleyiciyi yorabilir ve önemli bölümlerin ayrılmasını engeller. Her cümlenin sonunda aynı melodiyi kullanmak da konuşmayı tekdüze yapar. Vurguyu yalnız sesi yükseltmek sanmak yanlıştır; bazen sözcüğü biraz yavaşlatmak veya öncesinde kısa durmak daha etkilidir. Yapay duygu, içeriğin ciddiyetini azaltabilir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Cümleleri nefesime ve anlam birimlerine göre böldüm mü?\n- Kelimeleri hece yutmadan anlaşılır telaffuz ediyor muyum?\n- Ses şiddetim ortama ve dinleyici uzaklığına uygun mu?\n- Yalnız ana düşünceyi taşıyan sözcükleri vurguladım mı?\n- Tonlamam soru, açıklama ve sonuç işlevlerini yansıtıyor mu?\n- Duraklarım nefesi ve anlamayı destekliyor mu?\n- Kayıt veya dinleyici geri bildirimiyle gerekli düzeltmeyi yaptım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n040__tk79.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n040__tk79.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n040__tk79.h1","tr-g07-turkce-n040__tk79.h2","tr-g07-turkce-n040__tk79.h3","tr-g07-turkce-n040__tk79.h4","tr-g07-turkce-n040__tk79.h5"],"rows":[[{"v":"Doğal ve işitilebilir"},{"v":"Konu ve amaç"},{"v":"Sakin, açıklayıcı"},{"v":"Amaç cümlesinden sonra"},{"v":"Dinleyiciyi konuya hazırlamak"}],[{"v":"Ortamın gerektirdiği kadar güçlü"},{"v":"Ana gerekçe"},{"v":"Kararlı, abartısız"},{"v":"Gerekçeden önce kısa"},{"v":"Önemli düşünceyi belirginleştirmek"}],[{"v":"İkili konuşmaya uygun düşük-orta"},{"v":"Soru sözcüğü veya zaman ifadesi"},{"v":"Merak bildiren"},{"v":"Cevabı beklerken"},{"v":"Gerçek soru ve söz sırası oluşturmak"}],[{"v":"Sabit ve kontrollü"},{"v":"Karşıtlık ya da koşul"},{"v":"Yumuşak geçişli"},{"v":"İki düşünce arasında"},{"v":"Görüş ayrılığını gerilimsiz açıklamak"}],[{"v":"Bir miktar yavaşlayan"},{"v":"Sonuç ve sonraki adım"},{"v":"Tamamlanma bildiren"},{"v":"Son cümleden hemen önce"},{"v":"Konuşmayı akılda kalıcı biçimde bitirmek"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n040__tk79.alt":"Beş sütunlu tabloda beş konuşma işlevi karşılaştırılır: girişte doğal ve işitilebilir sesle konu ve amaç vurgulanır, sakin ton kullanılır ve amaç cümlesinden sonra durulur; ana gerekçede ortam kadar güçlü ses, kararlı ton ve gerekçeden önce kısa durak kullanılır; ikili soruda düşük-orta sesle soru sözcüğü vurgulanır ve cevap için durulur; karşıtlıkta sabit ses, yumuşak ton ve iki düşünce arasında durak kullanılır; sonuçta ses biraz yavaşlatılır, sonraki adım vurgulanır ve son cümleden önce durularak tamamlanma etkisi oluşturulur.","tr-g07-turkce-n040__tk79.caption":"Ses düzeyi, vurgu, tonlama ve durağı konuşma amacıyla eşleştirme","tr-g07-turkce-n040__tk79.h1":"Ses düzeyi","tr-g07-turkce-n040__tk79.h2":"Vurgu","tr-g07-turkce-n040__tk79.h3":"Tonlama","tr-g07-turkce-n040__tk79.h4":"Durak","tr-g07-turkce-n040__tk79.h5":"Amaç"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-k-7-9-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmanın içeriği güçlü olsa bile ses doğru kullanılmadığında dinleyici bazı kelimeleri duyamaz, önemli düşünceleri ayırt edemez veya konuşanın vermek istediği duyguyu yanlış anlayabilir. Bu konuda nefesi konuşma boyunca dengeli kullanmayı, kelimeleri doğru telaffuz etmeyi, ses şiddetini ortama göre ayarlamayı, vurgu ile tonlamayı anlamı destekleyecek biçimde kullanmayı öğreneceksin. Durakları da nefesi yenilemek ve anlam birimlerini belirginleştirmek için bilinçli kullanacaksın.\n\nSesini uygun kullanmak “yüksek sesle konuşmak” demek değildir. Sınıfta, küçük bir grupta ve mikrofonlu bir salonda gerekli ses düzeyi farklıdır. “Bir Hilal Uğruna” temasında şiir dinletisi, öğrenci paneli veya kısa bir sınıf konuşması yapılırken içerikteki saygı, sorumluluk ve kararlılık gibi anlamlar; bağırmadan, yapay bir heyecana başvurmadan, doğru vurgu ve tonlamayla aktarılmalıdır.","keyConcepts":"**Nefes ayarı:** Cümleyi başlatmadan önce yeterli nefes almak, nefesi bir anda tüketmemek ve anlamlı yerde yenilemektir.\n\n**Telaffuz:** Kelimelerin seslerini anlaşılır ve doğru biçimde söylemektir. Hız uğruna hece yutmak telaffuzu bozar.\n\n**Ses şiddeti:** Sesin işitilme düzeyidir. Ortama, dinleyici sayısına ve teknik araca göre ayarlanır.\n\n**Vurgu:** Bir sözcüğü veya heceyi diğerlerinden daha belirgin söyleyerek önemli anlamı öne çıkarmaktır.\n\n**Tonlama:** Sesin yükselip alçalmasıyla soru, kesinlik, şaşırma, kararlılık veya tamamlanma gibi anlamları yansıtmaktır.\n\n**Durak:** Anlam birimleri arasında yapılan kısa beklemedir. Durak; dinleyicinin düşünceyi işlemesine ve konuşanın nefesini düzenlemesine yardım eder.\n\n**Amaçla uyum:** Ses özelliklerinin konuşmanın bilgi verme, açıklama, ikna etme ya da duygu aktarma amacına hizmet etmesidir.","steps":"1. **Ortamı ve hedef kitleyi değerlendir.** Oda büyüklüğü, dinleyici uzaklığı, gürültü düzeyi ve mikrofon kullanımı ses şiddetini belirler. Mikrofon varsa daha yüksek ses değil, sabit ve doğal ses gerekir.\n2. **Bedeni ve nefesi hazırla.** Omuzları sıkmadan dik dur. Burnundan rahatça nefes al; konuşurken nefesi kontrollü ver. Çok uzun cümleleri tek nefeste bitirmeye çalışma.\n3. **Metni anlam birimlerine ayır.** Konuşma taslağındaki her cümlede nerede kısa duracağını işaretle. Durak, rastgele değil; düşüncenin tamamlandığı veya yeni bir bölüme geçildiği yerde olmalıdır.\n4. **Kelimeleri açık telaffuz et.** Özellikle uzun kelimeleri ve özel adları prova et. Emin olmadığın söyleyişi güvenilir sözlük kaydından kontrol edebilirsin. Kelime sonlarını yutmamak için önce yavaş, sonra doğal hızda tekrar yap.\n5. **Ses şiddetini dene.** En uzaktaki dinleyicinin rahatça duyacağı, fakat bağırma izlenimi vermeyecek düzeyi bul. Dinleyicinin yüz ifadesi ve geri bildirimi ayar yapmana yardım eder.\n6. **Vurgulanacak sözcükleri seç.** Her kelimeyi vurgulamak, hiçbirini vurgulamamak gibidir. Ana düşünceyi taşıyan bir veya iki sözcüğü öne çıkar. “Ortak mirası **korumak**, onu doğru bilgiyle **anlamlandırmayı** da gerektirir.” cümlesinde iki odak yeterlidir.\n7. **Tonlamayı cümle türüne göre kullan.** Bilgi cümlesini sakin ve kararlı, gerçek bir soruyu yükselen veya merak bildiren tonla, sonucu ise tamamlanma hissi veren tonla söyle. Yapay bir tiyatro sesi kullanma.\n8. **Kayıtla kontrol et.** Kısa prova kaydını dinle. Nefesin cümle ortasında kesiliyor mu, bazı kelimeler belirsiz mi, vurgu anlamı değiştiriyor mu? Tek tek düzeltip yeniden dene.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, ses düzeyi, vurgu, tonlama ve durağın farklı konuşma amaçlarıyla nasıl ilişkilendiğini gösterir. Her satırda kullanılacak ses özelliği, öne çıkarılacak bölüm, sesin yönü, durak yeri ve bunların dinleyicide oluşturması beklenen işlev birlikte verilmiştir.","workedExamples":["Bir öğrenci, sınıf panelinde şu cümleleri söyleyecektir: “Ortak karar almak, herkesin aynı düşünmesi değildir. Farklı görüşleri dinlemek, kararın gerekçesini güçlendirebilir. Bu nedenle önce görüşleri toplayalım, sonra ortak ölçütlerle seçim yapalım.” İlk provada öğrenci çok hızlı konuşmakta ve bütün kelimeleri aynı şiddette söylemektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin üç anlam birimine ayrılır; her cümle sonunda kısa durak belirlenir. İkinci cümlede “farklı görüşleri dinlemek”ten sonra çok kısa bir durak eklenir.\n2. Nefes planı yapılır: Her cümleden önce rahat bir nefes alınır; ikinci cümlenin ortasında nefes yetmiyorsa cümle doğal anlam yerinden iki parçaya ayrılır.\n3. Vurgu sözcükleri seçilir: İlk cümlede “aynı düşünmesi değildir”, ikinci cümlede “gerekçesini güçlendirebilir”, sonuçta “ortak ölçütlerle” öne çıkarılır.\n4. Ses şiddeti sınıfın arka sırasının duyacağı düzeye yükseltilir fakat bağırılmaz. Son cümlede tonlama kararlı ve tamamlayıcı olur.\n5. İkinci kayıt dinlendiğinde ana düşünce daha kolay ayırt edilir. Düzeltmenin nedeni yalnız sesin yükselmesi değil; nefes, durak, vurgu ve tonlamanın amacı birlikte desteklemesidir.","İkili doğaçlamada Ayça, “Sergi açıklamalarını bugün bitirebilir miyiz?” diye soracak; Bora ise “Bitirebiliriz, fakat doğruluk kontrolü için görevleri paylaşmalıyız.” diye cevap verecektir. İlk denemede Ayça soruyu düz bir tonla, Bora ise “fakat” sözcüğünü sert biçimde vurgulayarak söylüyor; konuşma gereksiz bir çatışma gibi duyuluyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ayça’nın cümlesi gerçek bir soru olduğu için son bölümde merak bildiren doğal bir tonlama kullanılır. “Bugün” sözcüğüne hafif vurgu, zaman ihtiyacını belirginleştirir.\n2. Bora, nefesini cevaptan önce ayarlar ve ilk bölümde iş birliğine açık bir ton kullanır: “Bitirebiliriz…” Ardından kısa durak verir.\n3. “Fakat”ı sertleştirmek yerine “doğruluk kontrolü” ve “görevleri paylaşmalıyız” ifadelerini belirginleştirir. Böylece karşı çıkış değil, koşullu çözüm öne çıkar.\n4. Ses şiddeti iki kişilik görüşmeye uygun tutulur. Yüksek sesin kararlılık anlamına gelmediği fark edilir.\n5. İkinci denemede aynı kelimeler daha iş birlikçi bir etki oluşturur. Bu örnek, tonlama ve vurgunun iletinin ilişkisel anlamını değiştirebildiğini gösterir."],"commonMistakes":"Ses kullanımı çalışmalarında en sık yapılan hata, güçlü konuşmayı bağırmakla karıştırmaktır. Sürekli yüksek ses dinleyiciyi yorabilir ve önemli bölümlerin ayrılmasını engeller. Her cümlenin sonunda aynı melodiyi kullanmak da konuşmayı tekdüze yapar. Vurguyu yalnız sesi yükseltmek sanmak yanlıştır; bazen sözcüğü biraz yavaşlatmak veya öncesinde kısa durmak daha etkilidir. Yapay duygu, içeriğin ciddiyetini azaltabilir.","selfCheck":["Cümleleri nefesime ve anlam birimlerine göre böldüm mü?","Kelimeleri hece yutmadan anlaşılır telaffuz ediyor muyum?","Ses şiddetim ortama ve dinleyici uzaklığına uygun mu?","Yalnız ana düşünceyi taşıyan sözcükleri vurguladım mı?","Tonlamam soru, açıklama ve sonuç işlevlerini yansıtıyor mu?","Duraklarım nefesi ve anlamayı destekliyor mu?","Kayıt veya dinleyici geri bildirimiyle gerekli düzeltmeyi yaptım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasında sesini uygun şekilde kullanabilme: T.K.7.9","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"74ea6282b18551ed28d060f030f49672759b1f370ed68b3fff81c171e0fb84a0","reviewDecisionSha256":"2754da034f2b2c8370164eef5a6682482ea14bf00f8a2f298d42e205949a8308","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:74ea6282b18551ed28d060f030f49672759b1f370ed68b3fff81c171e0fb84a0","reviewedHash":"sha256:74ea6282b18551ed28d060f030f49672759b1f370ed68b3fff81c171e0fb84a0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2754da034f2b2c8370164eef5a6682482ea14bf00f8a2f298d42e205949a8308; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n040","contentProjectionSha256":"74ea6282b18551ed28d060f030f49672759b1f370ed68b3fff81c171e0fb84a0","reviewDecisionSha256":"2754da034f2b2c8370164eef5a6682482ea14bf00f8a2f298d42e205949a8308","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n041","noteId":"tr.g07.turkce.n041","noteKey":"tr.g07.turkce.n041","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-14","title":"Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.O.7.14","objective":"T.O.7.14","objectives":["T.O.7.14"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBilgilendirici metinler bilgileri rastgele sıralamaz; yazar, amacına göre belirli bir metin yapısı kurar. Olayları zaman sırasına koyabilir, bir kavramı açıklayabilir, iki durumu karşılaştırabilir, nedenlerle sonuçları eşleştirebilir ya da bir problemi çözüm yollarıyla birlikte sunabilir. Metin yapısını fark ettiğinde hangi bilginin önemli olduğunu daha hızlı bulur ve düşünceler arasındaki ilişkiyi daha doğru kurarsın. Bu konuda yapıyı belirlemeyi, bölümlerin işlevini çözümlemeyi, önemli bilgi ve kavramları seçmeyi ve bunların birbirleriyle bağını göstermeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta daha önce çalışılan sıralı/kronolojik, açıklayıcı ve karşılaştırma-zıtlık yapılarına ek olarak sebep-sonuç ile problem-çözüm yapıları üzerinde özellikle durulur. Bir Hilal Uğruna temasında kültürel mirasın korunması, ortak karar süreçleri, sorumluluk ve tarihî konulara ilişkin bilgilendirici metinler bu yapılarla düzenlenebilir. Burada amaç, tarihsel ayrıntı ezberlemek değil; metnin bilgiyi nasıl örgütlediğini anlamaktır.\n\n## Temel kavramlar\n**Metin yapısı:** Bilgilerin belirli bir ilişkiye göre düzenlenme biçimidir.\n\n**Sıralı/kronolojik yapı:** Aşamaları veya olayları zaman ve işlem sırasıyla verir.\n\n**Açıklayıcı yapı:** Bir kavramın ne olduğunu, özelliklerini ve örneklerini açıklar.\n\n**Karşılaştırma-zıtlık:** İki veya daha çok varlık, görüş ya da uygulamanın benzer ve farklı yönlerini gösterir.\n\n**Sebep-sonuç:** Bir durumun nedenlerini ve bu nedenlerin doğurduğu sonuçları ilişkilendirir.\n\n**Problem-çözüm:** Bir güçlüğü tanımlar; nedenlerini, çözüm seçeneklerini ve beklenen sonucu sunar.\n\n**Önemli bilgi:** Metnin yapısındaki temel ilişkiyi kuran düşünce, kavram veya durumdur.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Başlık ve girişe bak.** Metnin hangi soruya cevap aradığını belirle. “Neden?”, “Nasıl çözülebilir?”, “Hangi aşamalarla?” gibi sorular yapıya ilişkin ilk ipucunu verir.\n2. **Düşünceler arasındaki ilişkiyi izle.** İşaret sözcükleri yardımcıdır; ancak “çünkü” görüldü diye metnin tamamını sebep-sonuç sayma. Paragrafların genel düzenini incele.\n3. **Baskın yapıyı belirle.** Metinde birden fazla yapı bulunabilir. Ana amacı taşıyan yapı baskındır; diğerleri destekleyici olabilir.\n4. **Bölüm işlevlerini adlandır.** Sebep-sonuç metninde “durum, nedenler, sonuçlar”; problem-çözüm metninde “problem, neden, çözüm, değerlendirme” başlıklarını kullan.\n5. **Önemli bilgileri seç.** Yapının her bölümünü kuran temel cümleleri belirle. Örnek, ayrıntı ve tekrarları önemli bilgiyle karıştırma.\n6. **Bilgilerin ilişkisini göster.** Bir nedenin hangi sonuca yol açtığını veya bir çözümün hangi problemi gidermeyi amaçladığını oklarla, tabloyla ya da kısa cümlelerle açıkla.\n7. **Kendi cümlelerinle denetle.** Yapıyı iki üç cümlede yeniden kurabiliyorsan önemli bilgileri doğru seçmiş olma olasılığın yüksektir.\n\nMetin yapısını belirlerken başlığa fazla güvenmek de yanıltıcı olabilir. “Bir Serginin Hazırlık Aşamaları” başlıklı metin kronolojik görünebilir; fakat metnin asıl amacı gecikmenin nedenlerini açıklamaksa baskın yapı sebep-sonuçtur. Yazarın hangi ilişkiyi sürekli sürdürdüğünü izlemek gerekir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akışta önce metin yapısına ilişkin ipuçları toplanır, ardından baskın yapı belirlenir; bölümlerin işlevi adlandırılır, önemli bilgiler seçilir ve son aşamada bu bilgilerin ilişkisi gösterilir. Böylece yapı adı bulmak, çözümlemenin başlangıcı olur; asıl hedef bilgilerin nasıl bağlandığını ortaya koymaktır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n“Okul arşivindeki bazı kâğıt belgeler nemli ortamda saklandığı için zamanla yıprandı. Dosyaların düzensiz yerleştirilmesi aranan belgelere ulaşmayı da güçleştirdi. Bunun sonucunda öğrenciler sergi hazırlığında gecikme yaşadı. Belgeler daha kuru bir alana taşındı ve dosyalar konu başlıklarına göre düzenlendi; sonraki çalışmada arama süresi kısaldı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin, bir olayın aşamalarını yalnızca sırayla anlatmıyor; yıpranma ve gecikmenin nedenleriyle sonuçlarını ilişkilendiriyor.\n2. Baskın yapı sebep-sonuçtur. “Nemli ortam” ve “düzensiz yerleştirme” neden; “belgelerin yıpranması”, “belgeye ulaşmanın güçleşmesi” ve “hazırlığın gecikmesi” sonuçtur.\n3. Son cümlede çözüm bilgisi bulunsa da metnin büyük bölümü neden-sonuç zincirini açıklar. Çözüm, destekleyici bir unsurdur.\n4. Önemli bilgiler, nedenlerle doğrudan bağlı sonuçlardır. “Okul” veya “öğrenciler” sözcükleri tek başına önemli bilgi sayılmaz.\n5. İlişki şöyle kurulur: uygun olmayan saklama koşulları ve düzensizlik → belge kaybı/yıpranma ile arama güçlüğü → sergi hazırlığında gecikme.\n\n### Örnek 2:\n“Sınıfın hazırladığı kültürel miras sergisinde giriş bölümünde yığılma oluşuyordu. Bunun başlıca nedeni ziyaretçilerin aynı anda tek kapıya yönelmesi ve yönlendirme işaretlerinin görünmemesiydi. Öğrenciler iki çözüm önerdi: ziyaretleri saat aralıklarına ayırmak ve giriş-çıkış yönlerini belirgin simgelerle göstermek. Uygulama sonrasında geçişler düzenlendi; değerlendirme formunda işaretlerin daha büyük hazırlanması gerektiği belirtildi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümle problemi tanımlar: giriş bölümünde yığılma.\n2. İkinci cümle problemin nedenlerini verir: aynı anda tek kapıya yönelme ve işaretlerin görünmemesi.\n3. Üçüncü cümlede iki çözüm vardır: saat aralıkları ve yönlendirme simgeleri.\n4. Son cümle çözümün sonucunu ve geliştirilmesi gereken yönü gösterir.\n5. Baskın yapı problem-çözümdür. Önemli bilgiler “problem-nedenler-çözümler-sonuç” sırasıyla seçilir.\n6. “Serginin konusu” yapı bakımından temel ilişkiyi kurmadığı için bu çözümlemede ikincil bilgidir.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık hata, işaret sözcüğünü görür görmez yapıya karar vermektir. Bir metinde “sonra” geçmesi onun mutlaka kronolojik olduğu anlamına gelmez. Bir diğer hata, metindeki bütün ayrıntıları önemli kabul etmektir. Önemli bilgi, baskın yapının parçaları arasındaki ilişkiyi kurar; örnekler ve betimleyici ayrıntılar bu ilişkiyi desteklese de aynı ağırlıkta değildir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Metnin cevapladığı temel soruyu belirledim mi?\n- Baskın yapıyı tek bir sözcüğe değil, düşüncelerin düzenine göre seçtim mi?\n- Bölümlerin işlevini neden, sonuç, problem veya çözüm gibi adlarla belirledim mi?\n- Yapıyı kuran önemli bilgileri ayrıntılardan ayırdım mı?\n- Önemli bilgilerin birbirleriyle ilişkisini açıkça gösterebiliyor muyum?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n041__to714.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n041__to714.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n041__to714.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n041__to714.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n041__to714.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n041__to714.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n041__to714.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n041__to714.alt":"Bilgilendirici metni çözümleme akışında önce başlık, temel soru ve düşünceler arası bağlantılardan yapı ipuçları toplanır; sonra sıralı, açıklayıcı, karşılaştırma-zıtlık, sebep-sonuç veya problem-çözüm yapılarından baskın olan belirlenir; üçüncü basamakta neden-sonuç ya da problem-neden-çözüm gibi bölüm işlevleri adlandırılır; dördüncü basamakta bu işlevleri kuran önemli bilgiler seçilir; son basamakta bir nedenin sonucu veya bir çözümün problemi nasıl karşıladığı gösterilerek bilgiler ilişkilendirilir.","tr-g07-turkce-n041__to714.caption":"Metin yapısından önemli bilgi ilişkisine ilerleme","tr-g07-turkce-n041__to714.n1":"Yapı ipuçlarını topla","tr-g07-turkce-n041__to714.n2":"Baskın metin yapısını belirle","tr-g07-turkce-n041__to714.n3":"Bölümlerin işlevini adlandır","tr-g07-turkce-n041__to714.n4":"Önemli bilgileri seç","tr-g07-turkce-n041__to714.n5":"Bilgilerin ilişkisini göster"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-o-7-14-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bilgilendirici metinler bilgileri rastgele sıralamaz; yazar, amacına göre belirli bir metin yapısı kurar. Olayları zaman sırasına koyabilir, bir kavramı açıklayabilir, iki durumu karşılaştırabilir, nedenlerle sonuçları eşleştirebilir ya da bir problemi çözüm yollarıyla birlikte sunabilir. Metin yapısını fark ettiğinde hangi bilginin önemli olduğunu daha hızlı bulur ve düşünceler arasındaki ilişkiyi daha doğru kurarsın. Bu konuda yapıyı belirlemeyi, bölümlerin işlevini çözümlemeyi, önemli bilgi ve kavramları seçmeyi ve bunların birbirleriyle bağını göstermeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta daha önce çalışılan sıralı/kronolojik, açıklayıcı ve karşılaştırma-zıtlık yapılarına ek olarak sebep-sonuç ile problem-çözüm yapıları üzerinde özellikle durulur. Bir Hilal Uğruna temasında kültürel mirasın korunması, ortak karar süreçleri, sorumluluk ve tarihî konulara ilişkin bilgilendirici metinler bu yapılarla düzenlenebilir. Burada amaç, tarihsel ayrıntı ezberlemek değil; metnin bilgiyi nasıl örgütlediğini anlamaktır.","keyConcepts":"**Metin yapısı:** Bilgilerin belirli bir ilişkiye göre düzenlenme biçimidir.\n\n**Sıralı/kronolojik yapı:** Aşamaları veya olayları zaman ve işlem sırasıyla verir.\n\n**Açıklayıcı yapı:** Bir kavramın ne olduğunu, özelliklerini ve örneklerini açıklar.\n\n**Karşılaştırma-zıtlık:** İki veya daha çok varlık, görüş ya da uygulamanın benzer ve farklı yönlerini gösterir.\n\n**Sebep-sonuç:** Bir durumun nedenlerini ve bu nedenlerin doğurduğu sonuçları ilişkilendirir.\n\n**Problem-çözüm:** Bir güçlüğü tanımlar; nedenlerini, çözüm seçeneklerini ve beklenen sonucu sunar.\n\n**Önemli bilgi:** Metnin yapısındaki temel ilişkiyi kuran düşünce, kavram veya durumdur.","steps":"1. **Başlık ve girişe bak.** Metnin hangi soruya cevap aradığını belirle. “Neden?”, “Nasıl çözülebilir?”, “Hangi aşamalarla?” gibi sorular yapıya ilişkin ilk ipucunu verir.\n2. **Düşünceler arasındaki ilişkiyi izle.** İşaret sözcükleri yardımcıdır; ancak “çünkü” görüldü diye metnin tamamını sebep-sonuç sayma. Paragrafların genel düzenini incele.\n3. **Baskın yapıyı belirle.** Metinde birden fazla yapı bulunabilir. Ana amacı taşıyan yapı baskındır; diğerleri destekleyici olabilir.\n4. **Bölüm işlevlerini adlandır.** Sebep-sonuç metninde “durum, nedenler, sonuçlar”; problem-çözüm metninde “problem, neden, çözüm, değerlendirme” başlıklarını kullan.\n5. **Önemli bilgileri seç.** Yapının her bölümünü kuran temel cümleleri belirle. Örnek, ayrıntı ve tekrarları önemli bilgiyle karıştırma.\n6. **Bilgilerin ilişkisini göster.** Bir nedenin hangi sonuca yol açtığını veya bir çözümün hangi problemi gidermeyi amaçladığını oklarla, tabloyla ya da kısa cümlelerle açıkla.\n7. **Kendi cümlelerinle denetle.** Yapıyı iki üç cümlede yeniden kurabiliyorsan önemli bilgileri doğru seçmiş olma olasılığın yüksektir.\n\nMetin yapısını belirlerken başlığa fazla güvenmek de yanıltıcı olabilir. “Bir Serginin Hazırlık Aşamaları” başlıklı metin kronolojik görünebilir; fakat metnin asıl amacı gecikmenin nedenlerini açıklamaksa baskın yapı sebep-sonuçtur. Yazarın hangi ilişkiyi sürekli sürdürdüğünü izlemek gerekir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akışta önce metin yapısına ilişkin ipuçları toplanır, ardından baskın yapı belirlenir; bölümlerin işlevi adlandırılır, önemli bilgiler seçilir ve son aşamada bu bilgilerin ilişkisi gösterilir. Böylece yapı adı bulmak, çözümlemenin başlangıcı olur; asıl hedef bilgilerin nasıl bağlandığını ortaya koymaktır.","workedExamples":["“Okul arşivindeki bazı kâğıt belgeler nemli ortamda saklandığı için zamanla yıprandı. Dosyaların düzensiz yerleştirilmesi aranan belgelere ulaşmayı da güçleştirdi. Bunun sonucunda öğrenciler sergi hazırlığında gecikme yaşadı. Belgeler daha kuru bir alana taşındı ve dosyalar konu başlıklarına göre düzenlendi; sonraki çalışmada arama süresi kısaldı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin, bir olayın aşamalarını yalnızca sırayla anlatmıyor; yıpranma ve gecikmenin nedenleriyle sonuçlarını ilişkilendiriyor.\n2. Baskın yapı sebep-sonuçtur. “Nemli ortam” ve “düzensiz yerleştirme” neden; “belgelerin yıpranması”, “belgeye ulaşmanın güçleşmesi” ve “hazırlığın gecikmesi” sonuçtur.\n3. Son cümlede çözüm bilgisi bulunsa da metnin büyük bölümü neden-sonuç zincirini açıklar. Çözüm, destekleyici bir unsurdur.\n4. Önemli bilgiler, nedenlerle doğrudan bağlı sonuçlardır. “Okul” veya “öğrenciler” sözcükleri tek başına önemli bilgi sayılmaz.\n5. İlişki şöyle kurulur: uygun olmayan saklama koşulları ve düzensizlik → belge kaybı/yıpranma ile arama güçlüğü → sergi hazırlığında gecikme.","“Sınıfın hazırladığı kültürel miras sergisinde giriş bölümünde yığılma oluşuyordu. Bunun başlıca nedeni ziyaretçilerin aynı anda tek kapıya yönelmesi ve yönlendirme işaretlerinin görünmemesiydi. Öğrenciler iki çözüm önerdi: ziyaretleri saat aralıklarına ayırmak ve giriş-çıkış yönlerini belirgin simgelerle göstermek. Uygulama sonrasında geçişler düzenlendi; değerlendirme formunda işaretlerin daha büyük hazırlanması gerektiği belirtildi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümle problemi tanımlar: giriş bölümünde yığılma.\n2. İkinci cümle problemin nedenlerini verir: aynı anda tek kapıya yönelme ve işaretlerin görünmemesi.\n3. Üçüncü cümlede iki çözüm vardır: saat aralıkları ve yönlendirme simgeleri.\n4. Son cümle çözümün sonucunu ve geliştirilmesi gereken yönü gösterir.\n5. Baskın yapı problem-çözümdür. Önemli bilgiler “problem-nedenler-çözümler-sonuç” sırasıyla seçilir.\n6. “Serginin konusu” yapı bakımından temel ilişkiyi kurmadığı için bu çözümlemede ikincil bilgidir."],"commonMistakes":"En sık hata, işaret sözcüğünü görür görmez yapıya karar vermektir. Bir metinde “sonra” geçmesi onun mutlaka kronolojik olduğu anlamına gelmez. Bir diğer hata, metindeki bütün ayrıntıları önemli kabul etmektir. Önemli bilgi, baskın yapının parçaları arasındaki ilişkiyi kurar; örnekler ve betimleyici ayrıntılar bu ilişkiyi desteklese de aynı ağırlıkta değildir.","selfCheck":["Metnin cevapladığı temel soruyu belirledim mi?","Baskın yapıyı tek bir sözcüğe değil, düşüncelerin düzenine göre seçtim mi?","Bölümlerin işlevini neden, sonuç, problem veya çözüm gibi adlarla belirledim mi?","Yapıyı kuran önemli bilgileri ayrıntılardan ayırdım mı?","Önemli bilgilerin birbirleriyle ilişkisini açıkça gösterebiliyor muyum?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.O.7.14","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e44c1316a84cdae49f83a04abb3c933f7b3762e99484867c51576213a7ff5c18","reviewDecisionSha256":"f60cd805dd5c865d70de429484896d5ab5230c61e6782e26d91cc0d8fdc2eec7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e44c1316a84cdae49f83a04abb3c933f7b3762e99484867c51576213a7ff5c18","reviewedHash":"sha256:e44c1316a84cdae49f83a04abb3c933f7b3762e99484867c51576213a7ff5c18","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f60cd805dd5c865d70de429484896d5ab5230c61e6782e26d91cc0d8fdc2eec7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n041","contentProjectionSha256":"e44c1316a84cdae49f83a04abb3c933f7b3762e99484867c51576213a7ff5c18","reviewDecisionSha256":"f60cd805dd5c865d70de429484896d5ab5230c61e6782e26d91cc0d8fdc2eec7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n042","noteId":"tr.g07.turkce.n042","noteKey":"tr.g07.turkce.n042","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-15","title":"Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.O.7.15","objective":"T.O.7.15","objectives":["T.O.7.15"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nAnahtar kelimeler, bir bilgilendirici metnin içeriğini en iyi temsil eden ve metindeki önemli düşünceleri birbirine bağlayan sözcük ya da sözcük gruplarıdır. En çok tekrarlanan her kelime anahtar değildir; bazen bir kez kullanılan “kaynak doğrulama” ifadesi metnin temel düşüncesini, sık geçen “öğrenci” sözcüğünden daha iyi yansıtabilir. Bu konuda aday kelimeleri belirlemeyi, onları ana düşünce ve destekleyici bilgilerle ilişkilendirmeyi, gereksiz veya aşırı genel sözcükleri elemeyi ve seçimini metin kanıtıyla açıklamayı öğreneceksin.\n\nBir Hilal Uğruna temasındaki bilgilendirici metinlerde millî egemenlik, kültürel miras, sorumluluk, ortak karar, azim ve kararlılık gibi kavramlar yer alabilir. Ancak bir kelime tema için önemli diye her metinde anahtar sayılmaz. Anahtar kelime seçimi, okuduğun belirli metnin içeriğine göre yapılır. Metin kültürel mirasın dijitalleştirilmesini anlatıyorsa “dijital arşiv” anahtar olabilir; yalnız arka planda geçen “pano” olmayabilir.\n\n## Temel kavramlar\n**Anahtar kelime:** Metnin konusunu, ana düşüncesini veya temel ilişkisini güçlü biçimde temsil eden sözcük ya da sözcük grubudur.\n\n**Aday kelime:** İlk okumada önemli göründüğü için değerlendirme listesine alınan kelimedir.\n\n**Ana düşünce:** Metnin bütününde aktarılmak istenen temel düşüncedir.\n\n**Destekleyici bilgi:** Ana düşünceyi açıklayan neden, örnek, veri, aşama veya sonuçtur.\n\n**Kapsayıcılık:** Bir kelimenin metnin birden fazla önemli bölümünü temsil edebilmesidir.\n\n**İlişki haritası:** Anahtar kelimelerin ana düşünce ve destekleyici bilgilerle bağlantısını gösteren düzenlemedir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Metni bütünüyle anlayarak oku.** Konu ve ana düşünce belirlenmeden anahtar kelime seçmek, yalnız tekrara bakmaya yol açar.\n2. **Aday kelimeleri çıkar.** Başlık, ara başlık, giriş ve sonuçta bulunan; açıklanan, örneklendirilen veya başka kavramlarla ilişkilendirilen sözcükleri not et.\n3. **Çok genel kelimeleri ele.** “İnsan, şey, yapmak, güzel” gibi sözcükler metni başka metinlerden ayırmıyorsa anahtar değildir.\n4. **Yalnız ayrıntıyı gösterenleri ele.** Bir örnekte geçen özel bir araç, metnin genelini temsil etmiyorsa anahtar listeye alınmaz.\n5. **Ana düşünce testi uygula.** “Bu kelime çıkarılırsa metnin temel konusu veya ana ilişkisi eksilir mi?” diye sor. Cevap evetse kelime güçlü bir adaydır.\n6. **Destekleyici bilgilerle bağ kur.** Anahtar kelimenin hangi paragraf, neden, sonuç veya örnekle ilişkili olduğunu göster.\n7. **Birlikte çalışan kelimeleri seç.** Tek bir kelime bütün metni taşımayabilir. “Dijital arşiv, kültürel miras, kaynak doğrulama” üçlüsü birbirini tamamlayabilir.\n8. **Listeyi sınırlı ve gerekçeli tut.** Çok uzun liste, anahtar kavramlarla sıradan ayrıntılar arasındaki farkı siler.\n\nAnahtar kelime bazen tek sözcük değil, kalıplaşmış bir söz grubudur. “Ortak karar” ifadesini yalnız “ortak” veya “karar” olarak ayırmak anlamı zayıflatabilir. Ayrıca eş anlamlı veya çok yakın iki aday varsa metni daha tam temsil eden biri seçilebilir. Seçim sonunda anahtar kelimelerden hareketle metni kısa biçimde anlatabilmen beklenir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda her anahtar kelimenin ana düşüncenin hangi yönünü temsil ettiği ve hangi destekleyici bilgiyle kanıtlandığı gösterilir. Böylece anahtar kelime seçimi, yalnız sözcük sıklığına değil; metnin ana düşüncesiyle kurulan somut ilişkiye dayanır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n“Sınıf, ailelerden gelen eski fotoğrafları dijital ortamda düzenlemek için bir çalışma başlattı. Her dosyaya açıklayıcı ad verildi, fotoğrafın kaynağı kaydedildi ve aynı görselin yinelenen kopyaları ayıklandı. Böylece kültürel mirasa ait görseller hem daha kolay bulundu hem de hangi kaynaktan geldiği izlenebilir oldu.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metnin konusu eski fotoğrafların dijital ortamda düzenlenmesidir.\n2. Ana düşünce, kültürel miras görsellerinin planlı dijital arşivleme ve kaynak kaydıyla erişilebilir ve izlenebilir hâle gelmesidir.\n3. Adaylar “sınıf, fotoğraf, dijital arşiv, dosya adı, kaynak kaydı, kültürel miras, kopya”dır.\n4. “Sınıf” işi yapan grubu, “kopya” ise tek bir ayrıntıyı gösterir; metnin bütününü tek başına temsil etmez.\n5. “Dijital arşiv”, düzenleme sürecini; “kaynak kaydı”, güvenilirliği; “kültürel miras” ise korunan içeriği temsil eder.\n6. Seçilen anahtar kelimeler: **dijital arşiv, kaynak kaydı, kültürel miras**. Bu üçüyle metnin temel düşüncesi yeniden kurulabilir.\n\n### Örnek 2:\n“Okul meclisi, sergide hangi ürünlerin yer alacağına tek bir grubun karar vermesi yerine bütün sınıflardan öneri topladı. Öneriler ölçütlere göre incelendi, benzer olanlar birleştirildi ve sonuç gerekçesiyle duyuruldu. Bu süreç, öğrencilerin karara katılmasını sağlarken görev paylaşımını da belirginleştirdi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metnin ana düşüncesi, katılımcı ve ölçütlü karar sürecinin hem ortak kararı hem sorumluluk paylaşımını güçlendirmesidir.\n2. “Ürün, sınıf, duyuru” sözcükleri metinde vardır fakat sürecin temel ilişkisini yeterince temsil etmez.\n3. “Katılım” bütün sınıflardan öneri toplanmasıyla; “ölçüt” önerilerin değerlendirilmesiyle; “ortak karar” sonucun gerekçeli biçimde oluşturulmasıyla; “sorumluluk paylaşımı” görevlerin belirginleşmesiyle ilişkilidir.\n4. Dört adayın tümü anlamlıdır; ancak daha sınırlı liste istenirse **katılım, ortak karar, sorumluluk paylaşımı** seçilebilir. “Ölçüt” destekleyici süreç kavramı olarak bırakılır.\n5. Seçimin gerekçesi, bu üç ifadenin girişten sonuca kadar metnin temel sürecini kapsamasıdır.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık hata, en sık geçen kelimeleri otomatik olarak anahtar seçmektir. Bağlaçlar veya konu kişileri çok tekrar edebilir ama metnin ana düşüncesini temsil etmeyebilir. Diğer hata, başlıktaki bütün kelimeleri anahtar saymaktır. Başlık önemli bir ipucu verir; yine de her adayın metnin içeriğiyle ilişkisi ayrıca gösterilmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Metnin konu ve ana düşüncesini belirledim mi?\n- Başlık ve önemli bölümlerden aday kelimeler çıkardım mı?\n- Aşırı genel veya yalnız ayrıntıyı gösteren sözcükleri eledim mi?\n- Her anahtar kelimeyi bir destekleyici bilgiyle ilişkilendirdim mi?\n- Seçtiğim kelimelerle metnin temel düşüncesini yeniden kurabiliyor muyum?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n042__to715.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n042__to715.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n042__to715.h1","tr-g07-turkce-n042__to715.h2","tr-g07-turkce-n042__to715.h3"],"rows":[[{"v":"dijital arşiv"},{"v":"Kültürel miras görsellerinin düzenlenip erişilebilir hâle getirilmesini temsil eder."},{"v":"Dosyalara ad verilmesi ve yinelenen kopyaların ayıklanması."}],[{"v":"kaynak kaydı"},{"v":"Bilginin nereden geldiğinin izlenmesi ve güvenilirliğin korunmasıyla ilişkilidir."},{"v":"Her fotoğrafın kaynağının kaydedilmesi."}],[{"v":"ortak karar"},{"v":"Farklı sınıfların görüşlerinin ölçütlerle birleştirilmesini temsil eder."},{"v":"Önerilerin toplanması, incelenmesi ve gerekçeli sonucun duyurulması."}],[{"v":"sorumluluk paylaşımı"},{"v":"Karara katılımın görevlerin belirginleşmesine dönüştüğünü gösterir."},{"v":"Süreç sonunda görev dağılımının açık hâle gelmesi."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n042__to715.alt":"Üç sütunlu anahtar kelime tablosunda dört kavram ana düşünce ve destekleyici bilgiyle ilişkilendirilir: “dijital arşiv” dosyaları adlandırma ve kopyaları ayıklama yoluyla kültürel miras görsellerini erişilebilir kılmaya; “kaynak kaydı” her fotoğrafın kaynağını kaydetme yoluyla güvenilirliğe; “ortak karar” önerileri toplama, ölçütlerle inceleme ve gerekçeli sonuç duyurma sürecine; “sorumluluk paylaşımı” ise katılım sonunda görevlerin belirginleşmesine bağlanır.","tr-g07-turkce-n042__to715.caption":"Anahtar kelime, ana düşünce ve destekleyici bilgi ilişkisi","tr-g07-turkce-n042__to715.h1":"Anahtar kelime","tr-g07-turkce-n042__to715.h2":"Ana düşünceyle ilişkisi","tr-g07-turkce-n042__to715.h3":"Destekleyici bilgi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-o-7-15-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Anahtar kelimeler, bir bilgilendirici metnin içeriğini en iyi temsil eden ve metindeki önemli düşünceleri birbirine bağlayan sözcük ya da sözcük gruplarıdır. En çok tekrarlanan her kelime anahtar değildir; bazen bir kez kullanılan “kaynak doğrulama” ifadesi metnin temel düşüncesini, sık geçen “öğrenci” sözcüğünden daha iyi yansıtabilir. Bu konuda aday kelimeleri belirlemeyi, onları ana düşünce ve destekleyici bilgilerle ilişkilendirmeyi, gereksiz veya aşırı genel sözcükleri elemeyi ve seçimini metin kanıtıyla açıklamayı öğreneceksin.\n\nBir Hilal Uğruna temasındaki bilgilendirici metinlerde millî egemenlik, kültürel miras, sorumluluk, ortak karar, azim ve kararlılık gibi kavramlar yer alabilir. Ancak bir kelime tema için önemli diye her metinde anahtar sayılmaz. Anahtar kelime seçimi, okuduğun belirli metnin içeriğine göre yapılır. Metin kültürel mirasın dijitalleştirilmesini anlatıyorsa “dijital arşiv” anahtar olabilir; yalnız arka planda geçen “pano” olmayabilir.","keyConcepts":"**Anahtar kelime:** Metnin konusunu, ana düşüncesini veya temel ilişkisini güçlü biçimde temsil eden sözcük ya da sözcük grubudur.\n\n**Aday kelime:** İlk okumada önemli göründüğü için değerlendirme listesine alınan kelimedir.\n\n**Ana düşünce:** Metnin bütününde aktarılmak istenen temel düşüncedir.\n\n**Destekleyici bilgi:** Ana düşünceyi açıklayan neden, örnek, veri, aşama veya sonuçtur.\n\n**Kapsayıcılık:** Bir kelimenin metnin birden fazla önemli bölümünü temsil edebilmesidir.\n\n**İlişki haritası:** Anahtar kelimelerin ana düşünce ve destekleyici bilgilerle bağlantısını gösteren düzenlemedir.","steps":"1. **Metni bütünüyle anlayarak oku.** Konu ve ana düşünce belirlenmeden anahtar kelime seçmek, yalnız tekrara bakmaya yol açar.\n2. **Aday kelimeleri çıkar.** Başlık, ara başlık, giriş ve sonuçta bulunan; açıklanan, örneklendirilen veya başka kavramlarla ilişkilendirilen sözcükleri not et.\n3. **Çok genel kelimeleri ele.** “İnsan, şey, yapmak, güzel” gibi sözcükler metni başka metinlerden ayırmıyorsa anahtar değildir.\n4. **Yalnız ayrıntıyı gösterenleri ele.** Bir örnekte geçen özel bir araç, metnin genelini temsil etmiyorsa anahtar listeye alınmaz.\n5. **Ana düşünce testi uygula.** “Bu kelime çıkarılırsa metnin temel konusu veya ana ilişkisi eksilir mi?” diye sor. Cevap evetse kelime güçlü bir adaydır.\n6. **Destekleyici bilgilerle bağ kur.** Anahtar kelimenin hangi paragraf, neden, sonuç veya örnekle ilişkili olduğunu göster.\n7. **Birlikte çalışan kelimeleri seç.** Tek bir kelime bütün metni taşımayabilir. “Dijital arşiv, kültürel miras, kaynak doğrulama” üçlüsü birbirini tamamlayabilir.\n8. **Listeyi sınırlı ve gerekçeli tut.** Çok uzun liste, anahtar kavramlarla sıradan ayrıntılar arasındaki farkı siler.\n\nAnahtar kelime bazen tek sözcük değil, kalıplaşmış bir söz grubudur. “Ortak karar” ifadesini yalnız “ortak” veya “karar” olarak ayırmak anlamı zayıflatabilir. Ayrıca eş anlamlı veya çok yakın iki aday varsa metni daha tam temsil eden biri seçilebilir. Seçim sonunda anahtar kelimelerden hareketle metni kısa biçimde anlatabilmen beklenir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda her anahtar kelimenin ana düşüncenin hangi yönünü temsil ettiği ve hangi destekleyici bilgiyle kanıtlandığı gösterilir. Böylece anahtar kelime seçimi, yalnız sözcük sıklığına değil; metnin ana düşüncesiyle kurulan somut ilişkiye dayanır.","workedExamples":["“Sınıf, ailelerden gelen eski fotoğrafları dijital ortamda düzenlemek için bir çalışma başlattı. Her dosyaya açıklayıcı ad verildi, fotoğrafın kaynağı kaydedildi ve aynı görselin yinelenen kopyaları ayıklandı. Böylece kültürel mirasa ait görseller hem daha kolay bulundu hem de hangi kaynaktan geldiği izlenebilir oldu.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metnin konusu eski fotoğrafların dijital ortamda düzenlenmesidir.\n2. Ana düşünce, kültürel miras görsellerinin planlı dijital arşivleme ve kaynak kaydıyla erişilebilir ve izlenebilir hâle gelmesidir.\n3. Adaylar “sınıf, fotoğraf, dijital arşiv, dosya adı, kaynak kaydı, kültürel miras, kopya”dır.\n4. “Sınıf” işi yapan grubu, “kopya” ise tek bir ayrıntıyı gösterir; metnin bütününü tek başına temsil etmez.\n5. “Dijital arşiv”, düzenleme sürecini; “kaynak kaydı”, güvenilirliği; “kültürel miras” ise korunan içeriği temsil eder.\n6. Seçilen anahtar kelimeler: **dijital arşiv, kaynak kaydı, kültürel miras**. Bu üçüyle metnin temel düşüncesi yeniden kurulabilir.","“Okul meclisi, sergide hangi ürünlerin yer alacağına tek bir grubun karar vermesi yerine bütün sınıflardan öneri topladı. Öneriler ölçütlere göre incelendi, benzer olanlar birleştirildi ve sonuç gerekçesiyle duyuruldu. Bu süreç, öğrencilerin karara katılmasını sağlarken görev paylaşımını da belirginleştirdi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metnin ana düşüncesi, katılımcı ve ölçütlü karar sürecinin hem ortak kararı hem sorumluluk paylaşımını güçlendirmesidir.\n2. “Ürün, sınıf, duyuru” sözcükleri metinde vardır fakat sürecin temel ilişkisini yeterince temsil etmez.\n3. “Katılım” bütün sınıflardan öneri toplanmasıyla; “ölçüt” önerilerin değerlendirilmesiyle; “ortak karar” sonucun gerekçeli biçimde oluşturulmasıyla; “sorumluluk paylaşımı” görevlerin belirginleşmesiyle ilişkilidir.\n4. Dört adayın tümü anlamlıdır; ancak daha sınırlı liste istenirse **katılım, ortak karar, sorumluluk paylaşımı** seçilebilir. “Ölçüt” destekleyici süreç kavramı olarak bırakılır.\n5. Seçimin gerekçesi, bu üç ifadenin girişten sonuca kadar metnin temel sürecini kapsamasıdır."],"commonMistakes":"En sık hata, en sık geçen kelimeleri otomatik olarak anahtar seçmektir. Bağlaçlar veya konu kişileri çok tekrar edebilir ama metnin ana düşüncesini temsil etmeyebilir. Diğer hata, başlıktaki bütün kelimeleri anahtar saymaktır. Başlık önemli bir ipucu verir; yine de her adayın metnin içeriğiyle ilişkisi ayrıca gösterilmelidir.","selfCheck":["Metnin konu ve ana düşüncesini belirledim mi?","Başlık ve önemli bölümlerden aday kelimeler çıkardım mı?","Aşırı genel veya yalnız ayrıntıyı gösteren sözcükleri eledim mi?","Her anahtar kelimeyi bir destekleyici bilgiyle ilişkilendirdim mi?","Seçtiğim kelimelerle metnin temel düşüncesini yeniden kurabiliyor muyum?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.O.7.15","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"69b050038eed003caad8473f1c74f603ee07b31e462bb3fa28ea4cc21336ed56","reviewDecisionSha256":"1b173054f39370e4b696da929f7e75e16cd0d76bb84e7ccf675b9eb270e3792b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:69b050038eed003caad8473f1c74f603ee07b31e462bb3fa28ea4cc21336ed56","reviewedHash":"sha256:69b050038eed003caad8473f1c74f603ee07b31e462bb3fa28ea4cc21336ed56","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1b173054f39370e4b696da929f7e75e16cd0d76bb84e7ccf675b9eb270e3792b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n042","contentProjectionSha256":"69b050038eed003caad8473f1c74f603ee07b31e462bb3fa28ea4cc21336ed56","reviewDecisionSha256":"1b173054f39370e4b696da929f7e75e16cd0d76bb84e7ccf675b9eb270e3792b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n043","noteId":"tr.g07.turkce.n043","noteKey":"tr.g07.turkce.n043","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-2","title":"Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.O.7.2","objective":"T.O.7.2","objectives":["T.O.7.2"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nOkumaya başlarken yalnızca metnin ilk satırına yönelmek yeterli değildir. Önce neden okuyacağını, hangi bilgiye ihtiyaç duyduğunu, metnin türünü, kullanabileceğin süreyi ve yardımcı kaynakları düşünmen gerekir. Bir yazıdaki sebep-sonuç ilişkilerini bulmakla bir soruna sunulan çözüm önerilerini karşılaştırmak aynı okuma yolunu gerektirmez. Bu konuda okuma amacına ve koşullarına uygun strateji ile yöntem seçmeyi, seçimlerinin işe yarayıp yaramadığını izlemeyi ve gerektiğinde yeni bir yol belirlemeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta özellikle sebep-sonuç ve problem-çözüm yapısındaki bilgileri düzenleme stratejileri üzerinde durulur. Daha önce öğrenilen ön bilgileri kullanma, tahmin etme, görselleştirme, çıkarım yapma, soru sorma ve özetleme gibi stratejiler de uygun metinlerde kullanılmaya devam eder. Göz atarak, tahmin ederek, not alarak, işaretleyerek ve özetleyerek okuma; faaliyetin amacına göre seçilebilecek yöntemlerdir. Metnin derin anlamını araştırırken soru sorarak ve tartışarak okumaya daha sık başvurulabilir.\n\n## Temel kavramlar\n**Okuma amacı:** Metinden ne elde etmek istediğini gösteren hedeftir. Genel bilgi edinmek, bir iddiayı incelemek, neden-sonuç ilişkilerini bulmak veya çözüm önerilerini değerlendirmek farklı amaçlardır.\n\n**Strateji:** Anlam kurmayı ve bilgiyi düzenlemeyi sağlayan zihinsel plandır. Sebep-sonuç şeması veya problem-çözüm haritası kullanmak birer stratejidir.\n\n**Yöntem:** Okuma faaliyetini uygulama biçimidir. Göz atarak, not alarak, işaretleyerek, soru sorarak ya da tartışarak okuma buna örnektir.\n\n**Faaliyet analizi:** Amaç, ilgi ve ihtiyaç, metnin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını birlikte değerlendirmektir.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Okurken “Anlıyor muyum, seçtiğim yol amacıma hizmet ediyor mu?” diye süreci kontrol etmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Hedefini açıklaştır.** “Bu metni okuyacağım.” yerine “Metinde serginin gecikmesine yol açan nedenleri ve önerilen çözümleri bulacağım.” gibi belirli bir hedef kur.\n2. **Koşulları incele.** Metnin uzunluğunu, bilgilendirici ya da öyküleyici oluşunu, basılı veya dijital sunuluşunu, süreni ve sözlük gibi kaynaklara erişimini belirle.\n3. **Metin yapısına ilişkin ilk görüşünü oluştur.** “Çünkü, bu nedenle, sonucunda” gibi ilişkiler sebep-sonuç yapısını; bir güçlük ve onu gidermeye dönük öneriler ise problem-çözüm yapısını düşündürebilir. Tek bir işaret sözcüğüne değil, düşüncelerin düzenlenişine bak.\n4. **Stratejini seç.** Sebep-sonuç metninde nedenleri ve sonuçları eşleştiren iki sütunlu bir düzenleyici; problem-çözüm metninde problem, neden, çözüm ve beklenen sonuç başlıkları kullanabilirsin.\n5. **Yöntemini belirle.** Önce göz atarak metnin bölümlerini fark edebilir, sonra önemli cümleleri işaretleyip kısa notlar alabilirsin. Derin anlam gerekiyorsa metne sorular yöneltebilir veya bulgularını bir arkadaşınla tartışabilirsin.\n6. **Uygulama sırasında kontrol et.** Notların çok ayrıntılıysa ana ilişkiler kaybolabilir; metin beklediğinden farklı yapıdaysa düzenleyicini değiştirebilirsin. Bir bölümü yeniden okumak da bilinçli bir uyarlamadır.\n7. **Sonucu hedefle karşılaştır.** Okuma sonunda baştaki soruna cevap verebiliyor ve bunu metin kanıtıyla açıklayabiliyorsan seçimin işlev görmüştür.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, okuma amacı ve ihtiyaçtan başlayıp metin türü, süre ve ortama ilişkin çözümlemeye; buradan strateji ve yöntem seçimine, uygulamaya ve öz kontrole ilerler. Son düğümden strateji-yöntem seçimine dönen bağlantı, okurun anlamadığı veya amacına ulaşamadığı durumda seçimini yeniden düzenlemesi gerektiğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n“Bir Okul Sergisi Neden Gecikti?” başlıklı iki sayfalık bir yazıyı on iki dakikada okuyacaksın. Görevin, gecikmenin başlıca nedenlerini ve bu nedenlerin sonuçlarını kısa bir açıklamada birleştirmektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Amaç, bütün ayrıntıları ezberlemek değil; nedenlerle sonuçlar arasındaki bağı kurmaktır.\n2. Başlık ve görev sebep-sonuç yapısını düşündürür. Bu nedenle iki sütunlu “neden-sonuç” düzenleyicisi seçilir.\n3. İlk dakikada göz atarak okuma yapılır; ara başlıklar ve “bu yüzden, sonucunda” gibi bağlantılar fark edilir.\n4. İkinci okumada “görev dağılımının geç yapılması” neden olarak, “panoların zamanında tamamlanamaması” sonuç olarak işaretlenir. Her ayrıntı değil, ilişkiyi kuran cümleler not edilir.\n5. Metnin son bölümünde bir çözüm önerisi de bulunduğu görülür. Hedef yalnız neden-sonuç olduğu için çözüm kısa bir ek not olarak tutulur; ana düzen bozulmaz.\n6. Sonuçta okur, seçtiği stratejinin görevi tamamlamaya hizmet ettiğini gerekçelendirebilir.\n\n### Örnek 2:\nDijital bir metin, okul arşivindeki belgelerin karışması sorununu, sorunun nedenlerini ve öğrencilerin geliştirdiği iki çözümü anlatmaktadır. Hangi çözümün daha uygulanabilir olduğunu tartışman istenir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Görev yalnız bilgiyi bulmayı değil, çözüm seçeneklerini anlamayı gerektirir; problem-çözüm şeması uygundur.\n2. Metin önce göz atarak okunur ve “sorun, nedenler, çözüm 1, çözüm 2, beklenen sonuç” başlıkları açılır.\n3. Ayrıntıları ayırmak için işaretleyerek ve not alarak okuma birlikte kullanılır. Her çözümün gerektirdiği süre ve araçlar not edilir.\n4. İkinci çözümün gerekçesi anlaşılmadığında “Bu çözüm karışıklığı hangi adımla azaltıyor?” sorusu yazılır ve ilgili bölüm yeniden okunur.\n5. Metindeki bilgiler tamamlandıktan sonra bulgular bir arkadaşla tartışılır. Böylece tartışarak okuma, ilk anlamayı sınamak için kullanılır.\n6. Başta seçilen yöntemlerden biri yetersiz kaldığında soru sorarak yeniden okumaya geçilmesi, üst bilişsel izlemeye dayalı doğru bir uyarlamadır.\n\n## Sık yapılan hata\nEn yaygın hata, sevilen tek bir yöntemi her metne uygulamaktır. Her cümlenin altını çizmek işaretleyerek okuma sayılmaz; önemli ve önemsiz bilgiyi ayırmayı güçleştirir. Bir başka hata, metnin başında seçilen stratejiyi değişmez kabul etmektir. Okurken metnin problem-çözüm yerine sebep-sonuç ağırlıklı olduğu anlaşılırsa düzenleyiciyi değiştirmek başarısızlık değil, bilinçli okurluktur.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Okuma amacımı ve ihtiyaç duyduğum bilgiyi belirledim mi?\n- Metnin türünü, uzunluğunu, süreyi ve kaynak olanaklarını düşündüm mü?\n- Sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısına uygun bir strateji seçtim mi?\n- Kullandığım okuma yönteminin neden uygun olduğunu açıklayabiliyor muyum?\n- Anlama durumumu izleyip gerektiğinde yeniden okudum veya seçimimi değiştirdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n043__to72.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n043__to72.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n043__to72.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n043__to72.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n043__to72.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n043__to72.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n043__to72.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n043__to72.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"},{"from":"n6","to":"n3"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n043__to72.alt":"Okuma amacı ve ihtiyacın belirlenmesinden sonra metin türü, uzunluk, süre, ortam ve kaynakların çözümlendiği; bu verilere göre sebep-sonuç ya da problem-çözüm düzenleme stratejisinin ve göz atma, işaretleme, not alma, soru sorma gibi bir yöntemin seçildiği; okuma sırasında anlamanın izlendiği ve amaç karşılanmadığında strateji-yöntem seçimine geri dönüldüğü altı basamaklı karar akışı.","tr-g07-turkce-n043__to72.caption":"Okuma amacına ve koşullarına göre strateji-yöntem seçimi","tr-g07-turkce-n043__to72.n1":"Amaç ve ihtiyacı belirle","tr-g07-turkce-n043__to72.n2":"Metin türü, süre, ortam ve kaynakları çözümle","tr-g07-turkce-n043__to72.n3":"Bilgiyi düzenleme stratejisini seç","tr-g07-turkce-n043__to72.n4":"Okuma yöntemini seç","tr-g07-turkce-n043__to72.n5":"Seçimleri uygulayarak oku","tr-g07-turkce-n043__to72.n6":"Anlamayı ve amaca ulaşmayı izle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-o-7-2-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okumaya başlarken yalnızca metnin ilk satırına yönelmek yeterli değildir. Önce neden okuyacağını, hangi bilgiye ihtiyaç duyduğunu, metnin türünü, kullanabileceğin süreyi ve yardımcı kaynakları düşünmen gerekir. Bir yazıdaki sebep-sonuç ilişkilerini bulmakla bir soruna sunulan çözüm önerilerini karşılaştırmak aynı okuma yolunu gerektirmez. Bu konuda okuma amacına ve koşullarına uygun strateji ile yöntem seçmeyi, seçimlerinin işe yarayıp yaramadığını izlemeyi ve gerektiğinde yeni bir yol belirlemeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta özellikle sebep-sonuç ve problem-çözüm yapısındaki bilgileri düzenleme stratejileri üzerinde durulur. Daha önce öğrenilen ön bilgileri kullanma, tahmin etme, görselleştirme, çıkarım yapma, soru sorma ve özetleme gibi stratejiler de uygun metinlerde kullanılmaya devam eder. Göz atarak, tahmin ederek, not alarak, işaretleyerek ve özetleyerek okuma; faaliyetin amacına göre seçilebilecek yöntemlerdir. Metnin derin anlamını araştırırken soru sorarak ve tartışarak okumaya daha sık başvurulabilir.","keyConcepts":"**Okuma amacı:** Metinden ne elde etmek istediğini gösteren hedeftir. Genel bilgi edinmek, bir iddiayı incelemek, neden-sonuç ilişkilerini bulmak veya çözüm önerilerini değerlendirmek farklı amaçlardır.\n\n**Strateji:** Anlam kurmayı ve bilgiyi düzenlemeyi sağlayan zihinsel plandır. Sebep-sonuç şeması veya problem-çözüm haritası kullanmak birer stratejidir.\n\n**Yöntem:** Okuma faaliyetini uygulama biçimidir. Göz atarak, not alarak, işaretleyerek, soru sorarak ya da tartışarak okuma buna örnektir.\n\n**Faaliyet analizi:** Amaç, ilgi ve ihtiyaç, metnin özellikleri, süre ve bilgiye erişim olanaklarını birlikte değerlendirmektir.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Okurken “Anlıyor muyum, seçtiğim yol amacıma hizmet ediyor mu?” diye süreci kontrol etmektir.","steps":"1. **Hedefini açıklaştır.** “Bu metni okuyacağım.” yerine “Metinde serginin gecikmesine yol açan nedenleri ve önerilen çözümleri bulacağım.” gibi belirli bir hedef kur.\n2. **Koşulları incele.** Metnin uzunluğunu, bilgilendirici ya da öyküleyici oluşunu, basılı veya dijital sunuluşunu, süreni ve sözlük gibi kaynaklara erişimini belirle.\n3. **Metin yapısına ilişkin ilk görüşünü oluştur.** “Çünkü, bu nedenle, sonucunda” gibi ilişkiler sebep-sonuç yapısını; bir güçlük ve onu gidermeye dönük öneriler ise problem-çözüm yapısını düşündürebilir. Tek bir işaret sözcüğüne değil, düşüncelerin düzenlenişine bak.\n4. **Stratejini seç.** Sebep-sonuç metninde nedenleri ve sonuçları eşleştiren iki sütunlu bir düzenleyici; problem-çözüm metninde problem, neden, çözüm ve beklenen sonuç başlıkları kullanabilirsin.\n5. **Yöntemini belirle.** Önce göz atarak metnin bölümlerini fark edebilir, sonra önemli cümleleri işaretleyip kısa notlar alabilirsin. Derin anlam gerekiyorsa metne sorular yöneltebilir veya bulgularını bir arkadaşınla tartışabilirsin.\n6. **Uygulama sırasında kontrol et.** Notların çok ayrıntılıysa ana ilişkiler kaybolabilir; metin beklediğinden farklı yapıdaysa düzenleyicini değiştirebilirsin. Bir bölümü yeniden okumak da bilinçli bir uyarlamadır.\n7. **Sonucu hedefle karşılaştır.** Okuma sonunda baştaki soruna cevap verebiliyor ve bunu metin kanıtıyla açıklayabiliyorsan seçimin işlev görmüştür.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, okuma amacı ve ihtiyaçtan başlayıp metin türü, süre ve ortama ilişkin çözümlemeye; buradan strateji ve yöntem seçimine, uygulamaya ve öz kontrole ilerler. Son düğümden strateji-yöntem seçimine dönen bağlantı, okurun anlamadığı veya amacına ulaşamadığı durumda seçimini yeniden düzenlemesi gerektiğini gösterir.","workedExamples":["“Bir Okul Sergisi Neden Gecikti?” başlıklı iki sayfalık bir yazıyı on iki dakikada okuyacaksın. Görevin, gecikmenin başlıca nedenlerini ve bu nedenlerin sonuçlarını kısa bir açıklamada birleştirmektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Amaç, bütün ayrıntıları ezberlemek değil; nedenlerle sonuçlar arasındaki bağı kurmaktır.\n2. Başlık ve görev sebep-sonuç yapısını düşündürür. Bu nedenle iki sütunlu “neden-sonuç” düzenleyicisi seçilir.\n3. İlk dakikada göz atarak okuma yapılır; ara başlıklar ve “bu yüzden, sonucunda” gibi bağlantılar fark edilir.\n4. İkinci okumada “görev dağılımının geç yapılması” neden olarak, “panoların zamanında tamamlanamaması” sonuç olarak işaretlenir. Her ayrıntı değil, ilişkiyi kuran cümleler not edilir.\n5. Metnin son bölümünde bir çözüm önerisi de bulunduğu görülür. Hedef yalnız neden-sonuç olduğu için çözüm kısa bir ek not olarak tutulur; ana düzen bozulmaz.\n6. Sonuçta okur, seçtiği stratejinin görevi tamamlamaya hizmet ettiğini gerekçelendirebilir.","Dijital bir metin, okul arşivindeki belgelerin karışması sorununu, sorunun nedenlerini ve öğrencilerin geliştirdiği iki çözümü anlatmaktadır. Hangi çözümün daha uygulanabilir olduğunu tartışman istenir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Görev yalnız bilgiyi bulmayı değil, çözüm seçeneklerini anlamayı gerektirir; problem-çözüm şeması uygundur.\n2. Metin önce göz atarak okunur ve “sorun, nedenler, çözüm 1, çözüm 2, beklenen sonuç” başlıkları açılır.\n3. Ayrıntıları ayırmak için işaretleyerek ve not alarak okuma birlikte kullanılır. Her çözümün gerektirdiği süre ve araçlar not edilir.\n4. İkinci çözümün gerekçesi anlaşılmadığında “Bu çözüm karışıklığı hangi adımla azaltıyor?” sorusu yazılır ve ilgili bölüm yeniden okunur.\n5. Metindeki bilgiler tamamlandıktan sonra bulgular bir arkadaşla tartışılır. Böylece tartışarak okuma, ilk anlamayı sınamak için kullanılır.\n6. Başta seçilen yöntemlerden biri yetersiz kaldığında soru sorarak yeniden okumaya geçilmesi, üst bilişsel izlemeye dayalı doğru bir uyarlamadır."],"commonMistakes":"En yaygın hata, sevilen tek bir yöntemi her metne uygulamaktır. Her cümlenin altını çizmek işaretleyerek okuma sayılmaz; önemli ve önemsiz bilgiyi ayırmayı güçleştirir. Bir başka hata, metnin başında seçilen stratejiyi değişmez kabul etmektir. Okurken metnin problem-çözüm yerine sebep-sonuç ağırlıklı olduğu anlaşılırsa düzenleyiciyi değiştirmek başarısızlık değil, bilinçli okurluktur.","selfCheck":["Okuma amacımı ve ihtiyaç duyduğum bilgiyi belirledim mi?","Metnin türünü, uzunluğunu, süreyi ve kaynak olanaklarını düşündüm mü?","Sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısına uygun bir strateji seçtim mi?","Kullandığım okuma yönteminin neden uygun olduğunu açıklayabiliyor muyum?","Anlama durumumu izleyip gerektiğinde yeniden okudum veya seçimimi değiştirdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme: T.O.7.2","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a5f2fd952513af4731c65f707e3a8e50ff7a0ca08aa538c7001c49641727a746","reviewDecisionSha256":"54e801047c360202499748ffd5f0db24c3e41c65b172b1a78f66b95d0f0a0791","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a5f2fd952513af4731c65f707e3a8e50ff7a0ca08aa538c7001c49641727a746","reviewedHash":"sha256:a5f2fd952513af4731c65f707e3a8e50ff7a0ca08aa538c7001c49641727a746","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:54e801047c360202499748ffd5f0db24c3e41c65b172b1a78f66b95d0f0a0791; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n043","contentProjectionSha256":"a5f2fd952513af4731c65f707e3a8e50ff7a0ca08aa538c7001c49641727a746","reviewDecisionSha256":"54e801047c360202499748ffd5f0db24c3e41c65b172b1a78f66b95d0f0a0791","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n044","noteId":"tr.g07.turkce.n044","noteKey":"tr.g07.turkce.n044","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-20","title":"Metinde kullanılan ikna etme tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.O.7.20","objective":"T.O.7.20","objectives":["T.O.7.20"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir metin, okurun düşüncesini veya davranışını etkilemek için yalnızca bir görüş ileri sürmeyebilir; görüşünü daha kabul edilebilir göstermek amacıyla çeşitli ikna etme tekniklerinden de yararlanabilir. Çok sayıda kişinin aynı seçimi yaptığını belirtmek, alanında uzman bir kaynağı öne çıkarmak, fırsatın sınırlı olduğunu söylemek ya da mesajı veren kişinin kendi davranışıyla sözünü desteklemesi bu tekniklere örnektir. Bu konuda metnin temel iddiasını belirlemeyi, ikna etme tekniğini somut ifadelerden tanımayı ve belirlediğin tekniklerin hem birbirleriyle hem de metnin bütünüyle ilişkisini açıklamayı öğreneceksin.\n\nİkna tekniğini fark etmek, metindeki iddianın kesinlikle doğru veya yanlış olduğunu göstermez. Teknik, mesajın okuru **nasıl etkilemeye çalıştığını**; kanıt ise iddianın **hangi bilgiyle desteklendiğini** gösterir. Bu nedenle bir duyuru, tanıtım, kampanya yazısı veya medya metnini çözümlerken önce iddiayı ve tekniği saptar, ardından bilgi ve kaynakların güvenilirliğini ayrıca incelersin. Tema bağlamında kültürel mirasın korunması, ortak sorumluluk, bağımsızlık ve millî egemenlik gibi kavramların yer aldığı metinler de aynı dikkatle okunabilir.\n\n## Temel kavramlar\n**İddia:** Metnin okura kabul ettirmek ya da yaptırmak istediği temel düşünce veya davranıştır.\n\n**Karşılıkta bulunma:** Bir iyilik, yardım veya yarar sunulduğunda kişinin kendisini karşılık verme eğiliminde hissetmesidir.\n\n**Tutarlılık:** Mesajı veren kişinin düşünceleri, sözleri ve davranışları arasında uyum bulunmasıdır. Kaynağın başkasından istediği davranışı kendisinin de göstermesi güven oluşturabilir.\n\n**Toplumsal kanıt:** Çoğunluğun veya kişiye benzeyen başkalarının yaptığı davranışın uygunluk göstergesi gibi sunulmasıdır.\n\n**Sevgi (hoşlanma):** Sevilen kişiden gelen isteğin daha kolay kabul edilmesi; güler yüz, selamlama, teşekkür ve rica gibi olumlu iletişim yollarıyla yakınlık kurulmasıdır.\n\n**Otorite:** Mesajı ileten kaynağın alanında uzman ve güvenilir oluşunun, iddiaya inanmayı kolaylaştıracak biçimde öne çıkarılmasıdır.\n\n**Kıtlık (azlık):** Zamanın, sayının veya fırsatın sınırlı olduğu belirtilerek seçeneğin daha değerli görünmesinin sağlanmasıdır.\n\n**Karşıtlık:** Bir görüşün olumlu ve olumsuz sonuçlarının ya da iki zıt durumun yan yana getirilerek farkın belirginleştirilmesidir.\n\n**Uzlaşma:** Mesajı veren kişinin karşısındakiyle ortak düşünce ve değerleri görünür kılması, böylece ortak bir zeminde buluşmayı öne çıkarmasıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Temel iddiayı belirle.** Metin okurun neye inanmasını veya hangi davranışı göstermesini istiyor? Çağrı, sonuç ya da öneri cümleleri bu konuda ipucu verebilir.\n2. **Etkileme amacı taşıyan ifadeleri işaretle.** “Çoğu öğrenci kullanıyor”, “uzmanlar öneriyor”, “yalnız bugün”, “biz de aynı kurala uyuyoruz” veya “hepimizin ortak amacı” gibi sözlere dikkat et.\n3. **Tekniği tanımla.** İfadeyi resmî tanımlarla eşleştir. Bir cümle birden fazla teknik içerebilir; ancak her teknik için ayrı kanıt göstermelisin.\n4. **Metin kanıtını belirt.** Yalnız “otorite kullanılmıştır” demek yerine uzmanlığı gösteren sözü yaz. Kanıt, teknik adını doğrulamalıdır.\n5. **Teknikle iddia arasındaki bağı kur.** Örneğin otorite iddiaya güven kazandırmaya, kıtlık kararı hızlandırmaya, toplumsal kanıt ise çoğunluğun davranışını örnek göstermeye çalışabilir.\n6. **Tekniklerin birbirleriyle ilişkisini incele.** Bir metin aynı çağrıyı hem uzman görüşü hem sınırlı kontenjanla destekleyebilir. Bu durumda tekniklerin farklı etkileme yollarını açıkla.\n7. **Olası etkiyi ölçülü söyle.** “Okurun güven duymasını sağlayabilir.” denebilir; “Herkes kesinlikle ikna olur.” denemez. Etki, kişiye ve bağlama göre değişebilir.\n8. **Tekniği kanıttan ve doğruluktan ayır.** “Bir uzman söyledi.” ifadesi otorite tekniği olabilir; uzmanın sunduğu yöntem, veri ve kaynaklar ise ayrıca denetlenmesi gereken içerik kanıtlarıdır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda sekiz ikna etme tekniği, örnek bir çağrı, tekniği görünür kılan metin kanıtı ve okur üzerinde oluşturabileceği olası etkiyle karşılaştırılır. Satırları birlikte okumak, teknik adını ezberlemek yerine iddia, kanıt ve etki arasındaki ilişkiyi çözümlemeyi öğretir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir okul sergisi duyurusunda şu ifadeler yer alır: “Geçen yıl çevrim içi sergimizi 800 kişi ziyaret etti. Görsel arşivleme alanında çalışan uzmanlar, bu yıl kullandığımız kaynak gösterme düzenini güvenilir bir uygulama olarak değerlendirdi. Sergiyi inceleyip görüşlerinizi paylaşın.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metnin temel çağrısı, okurun sergiyi incelemesi ve görüşünü paylaşmasıdır.\n2. “800 kişi ziyaret etti” sözü, başkalarının davranışını örnek gösterdiği için **toplumsal kanıt** tekniğidir.\n3. “Görsel arşivleme alanında çalışan uzmanlar” sözü, uzman ve güvenilir kaynak vurgusu taşıdığı için **otorite** tekniğidir.\n4. İki teknik aynı çağrıyı farklı yönlerden destekler: toplumsal kanıt serginin ilgi gördüğünü, otorite ise kaynak düzeninin uzmanlarca uygun bulunduğunu öne çıkarır.\n5. Tekniklerin kapsamı karıştırılmaz. Ziyaretçi sayısı, sergideki bütün bilgilerin doğru olduğunu kanıtlamaz; uzman görüşü de yalnız kaynak gösterme düzeniyle ilgilidir.\n6. Sonuç olarak metin toplumsal kanıt ve otoriteyi birlikte kullanmaktadır; içerikteki tarihsel veya kültürel bilgiler yine kaynaklarına bakılarak ayrıca değerlendirilmelidir.\n\n### Örnek 2:\nBir okul kulübünün çağrısı şöyledir: “Biz de sergide kullandığımız her fotoğrafın kaynağını yazıyor, kaynağı belirsiz görselleri yayımlamıyoruz. Sizden de gönderdiğiniz görsellerin kaynağını eklemenizi rica ediyoruz. Hepimizin amacı aile hatıralarını güvenilir biçimde korumaktır. Ücretsiz kaynak kayıt şablonunu kullanabilir; cuma gününe kadar ilk yirmi kişilik atölyeye başvurabilirsiniz.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Temel çağrı, öğrencilerin görsellerine kaynak eklemesi ve isteyenlerin atölyeye başvurmasıdır.\n2. Kulüp, başkasından istediği kaynak gösterme davranışını kendisinin de yaptığını söylüyor. Söz ile davranış arasındaki bu uyum **tutarlılık** tekniğidir.\n3. “Hepimizin amacı aile hatıralarını güvenilir biçimde korumaktır.” cümlesi, kulüp ile okur arasındaki ortak değeri görünür kılar. Bu nedenle **uzlaşma** tekniği vardır.\n4. Ücretsiz şablonun sunulması, yarar sağladıktan sonra katılım beklenebileceği için **karşılıkta bulunma** tekniğiyle ilişkilidir.\n5. “Cuma gününe kadar” ve “ilk yirmi kişi” ifadeleri zaman ile kontenjanı sınırlar; bu da **kıtlık** tekniğidir.\n6. Dört teknik aynı metinde bulunabilir; fakat okur, atölyenin içeriğini ve kaynak düzeninin gerçekten işlevli olup olmadığını yine bağımsız kanıtlarla incelemelidir.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık hata, tekniklerin günlük dildeki çağrışımına göre adlandırılmasıdır. Örneğin tutarlılık yalnız “önceki sözünü hatırlatma” değildir; mesaj kaynağının düşünce, söz ve davranışlarının uyumunu da kapsar. Uzlaşma da yalnız iki tarafın ortada bir saat seçmesi gibi pazarlık yapmak değil, ortak değer ve düşünceler üzerinden ortak zeminde buluşmaktır. Bir başka hata, teknik adını yazıp metin kanıtını göstermemektir. Ayrıca ikna tekniği kullanılması metni kendiliğinden güvenilir veya aldatıcı yapmaz; kaynak, veri ve eksik bırakılan bilgiler ayrı bir değerlendirme gerektirir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Metnin kabul ettirmek istediği temel iddiayı belirledim mi?\n- Her teknik için somut bir sözcük veya cümle gösterdim mi?\n- Karşılıkta bulunma, tutarlılık, toplumsal kanıt, sevgi, otorite, kıtlık, karşıtlık ve uzlaşmayı resmî anlamlarına göre ayırdım mı?\n- Birden fazla teknik birlikte kullanılmışsa birbirleriyle ve metinle ilişkilerini açıkladım mı?\n- Tekniğin olası etkisini, iddianın doğruluğundan ve kanıtın güvenilirliğinden ayrı değerlendirdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n044__to720.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n044__to720.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n044__to720.h1","tr-g07-turkce-n044__to720.h2","tr-g07-turkce-n044__to720.h3","tr-g07-turkce-n044__to720.h4"],"rows":[[{"v":"Görüş formunu doldur."},{"v":"Karşılıkta bulunma"},{"v":"“Ücretsiz çalışma dosyasını kullandın; şimdi deneyimini paylaş.”"},{"v":"Sunulan yarara karşılık verme isteği oluşturabilir."}],[{"v":"Görsellerine kaynak ekle."},{"v":"Tutarlılık"},{"v":"“Biz de kaynağı belirsiz hiçbir görseli yayımlamıyoruz.”"},{"v":"Kaynağın kendi sözüyle davranışının uyumu güven oluşturabilir."}],[{"v":"Etkinliği ziyaret et."},{"v":"Toplumsal kanıt"},{"v":"“Geçen yıl sergiyi 800 kişi ziyaret etti.”"},{"v":"Çoğunluğun davranışını uygunluk işareti gibi gösterebilir."}],[{"v":"Kulübün çağrısına katıl."},{"v":"Sevgi (hoşlanma)"},{"v":"“Merhaba arkadaşlar, desteğiniz için teşekkür eder; sizi aramızda görmek isteriz.”"},{"v":"Selam, teşekkür ve rica yoluyla olumlu yakınlık kurabilir."}],[{"v":"Kaynak düzenini benimse."},{"v":"Otorite"},{"v":"“Görsel arşivleme uzmanları bu düzeni öneriyor.”"},{"v":"Uzmanlık vurgusuyla güven oluşturabilir."}],[{"v":"Atölyeye başvur."},{"v":"Kıtlık (azlık)"},{"v":"“Kontenjan ilk yirmi kişiyle sınırlı; başvuru cuma günü bitiyor.”"},{"v":"Sınırlı fırsatı daha değerli gösterip kararı hızlandırabilir."}],[{"v":"Kaynaklı paylaşımı seç."},{"v":"Karşıtlık"},{"v":"“Kaynağı belirsiz paylaşım kuşku doğurur; kaynaklı paylaşım güveni artırır.”"},{"v":"Zıt sonuçları yan yana getirerek tercih farkını belirginleştirebilir."}],[{"v":"Ortak kaynak kuralını uygula."},{"v":"Uzlaşma"},{"v":"“Farklı seçimlerimiz olsa da hepimizin amacı aile hatıralarını güvenilir biçimde korumaktır.”"},{"v":"Ortak değer ve amaç üzerinden ortak zeminde buluşmayı kolaylaştırabilir."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n044__to720.alt":"Dört sütunlu tabloda sekiz ikna etme tekniği çağrı, metin kanıtı ve olası etkiyle ilişkilendirilir. Ücretsiz dosya sonrası görüş isteme karşılıkta bulunmaya; kulübün kendisinin de kaynaksız görsel yayımlamadığını söylemesi tutarlılığa; 800 ziyaretçiyi belirtme toplumsal kanıta; selam, teşekkür ve rica içeren çağrı sevgiye; görsel arşivleme uzmanlarını anma otoriteye; ilk yirmi kişi ve cuma son tarih vurgusu kıtlığa; kaynağı belirsiz ve kaynaklı paylaşımın zıt sonuçlarını verme karşıtlığa; aile hatıralarını güvenilir koruma ortak amacı ise uzlaşmaya örnektir. Bu kanıtların olası etkileri sırasıyla karşılık verme isteği, güven, çoğunluğa yönelme, olumlu yakınlık, uzmanlığa inanma, fırsatı kaçırmama isteği, zıt sonuçlar arasında tercih yapma ve ortak zeminde buluşmadır.","tr-g07-turkce-n044__to720.caption":"İddia, ikna tekniği, metin kanıtı ve olası etki","tr-g07-turkce-n044__to720.h1":"İddia veya çağrı","tr-g07-turkce-n044__to720.h2":"İkna tekniği","tr-g07-turkce-n044__to720.h3":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n044__to720.h4":"Olası etki"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-o-7-20-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir metin, okurun düşüncesini veya davranışını etkilemek için yalnızca bir görüş ileri sürmeyebilir; görüşünü daha kabul edilebilir göstermek amacıyla çeşitli ikna etme tekniklerinden de yararlanabilir. Çok sayıda kişinin aynı seçimi yaptığını belirtmek, alanında uzman bir kaynağı öne çıkarmak, fırsatın sınırlı olduğunu söylemek ya da mesajı veren kişinin kendi davranışıyla sözünü desteklemesi bu tekniklere örnektir. Bu konuda metnin temel iddiasını belirlemeyi, ikna etme tekniğini somut ifadelerden tanımayı ve belirlediğin tekniklerin hem birbirleriyle hem de metnin bütünüyle ilişkisini açıklamayı öğreneceksin.\n\nİkna tekniğini fark etmek, metindeki iddianın kesinlikle doğru veya yanlış olduğunu göstermez. Teknik, mesajın okuru **nasıl etkilemeye çalıştığını**; kanıt ise iddianın **hangi bilgiyle desteklendiğini** gösterir. Bu nedenle bir duyuru, tanıtım, kampanya yazısı veya medya metnini çözümlerken önce iddiayı ve tekniği saptar, ardından bilgi ve kaynakların güvenilirliğini ayrıca incelersin. Tema bağlamında kültürel mirasın korunması, ortak sorumluluk, bağımsızlık ve millî egemenlik gibi kavramların yer aldığı metinler de aynı dikkatle okunabilir.","keyConcepts":"**İddia:** Metnin okura kabul ettirmek ya da yaptırmak istediği temel düşünce veya davranıştır.\n\n**Karşılıkta bulunma:** Bir iyilik, yardım veya yarar sunulduğunda kişinin kendisini karşılık verme eğiliminde hissetmesidir.\n\n**Tutarlılık:** Mesajı veren kişinin düşünceleri, sözleri ve davranışları arasında uyum bulunmasıdır. Kaynağın başkasından istediği davranışı kendisinin de göstermesi güven oluşturabilir.\n\n**Toplumsal kanıt:** Çoğunluğun veya kişiye benzeyen başkalarının yaptığı davranışın uygunluk göstergesi gibi sunulmasıdır.\n\n**Sevgi (hoşlanma):** Sevilen kişiden gelen isteğin daha kolay kabul edilmesi; güler yüz, selamlama, teşekkür ve rica gibi olumlu iletişim yollarıyla yakınlık kurulmasıdır.\n\n**Otorite:** Mesajı ileten kaynağın alanında uzman ve güvenilir oluşunun, iddiaya inanmayı kolaylaştıracak biçimde öne çıkarılmasıdır.\n\n**Kıtlık (azlık):** Zamanın, sayının veya fırsatın sınırlı olduğu belirtilerek seçeneğin daha değerli görünmesinin sağlanmasıdır.\n\n**Karşıtlık:** Bir görüşün olumlu ve olumsuz sonuçlarının ya da iki zıt durumun yan yana getirilerek farkın belirginleştirilmesidir.\n\n**Uzlaşma:** Mesajı veren kişinin karşısındakiyle ortak düşünce ve değerleri görünür kılması, böylece ortak bir zeminde buluşmayı öne çıkarmasıdır.","steps":"1. **Temel iddiayı belirle.** Metin okurun neye inanmasını veya hangi davranışı göstermesini istiyor? Çağrı, sonuç ya da öneri cümleleri bu konuda ipucu verebilir.\n2. **Etkileme amacı taşıyan ifadeleri işaretle.** “Çoğu öğrenci kullanıyor”, “uzmanlar öneriyor”, “yalnız bugün”, “biz de aynı kurala uyuyoruz” veya “hepimizin ortak amacı” gibi sözlere dikkat et.\n3. **Tekniği tanımla.** İfadeyi resmî tanımlarla eşleştir. Bir cümle birden fazla teknik içerebilir; ancak her teknik için ayrı kanıt göstermelisin.\n4. **Metin kanıtını belirt.** Yalnız “otorite kullanılmıştır” demek yerine uzmanlığı gösteren sözü yaz. Kanıt, teknik adını doğrulamalıdır.\n5. **Teknikle iddia arasındaki bağı kur.** Örneğin otorite iddiaya güven kazandırmaya, kıtlık kararı hızlandırmaya, toplumsal kanıt ise çoğunluğun davranışını örnek göstermeye çalışabilir.\n6. **Tekniklerin birbirleriyle ilişkisini incele.** Bir metin aynı çağrıyı hem uzman görüşü hem sınırlı kontenjanla destekleyebilir. Bu durumda tekniklerin farklı etkileme yollarını açıkla.\n7. **Olası etkiyi ölçülü söyle.** “Okurun güven duymasını sağlayabilir.” denebilir; “Herkes kesinlikle ikna olur.” denemez. Etki, kişiye ve bağlama göre değişebilir.\n8. **Tekniği kanıttan ve doğruluktan ayır.** “Bir uzman söyledi.” ifadesi otorite tekniği olabilir; uzmanın sunduğu yöntem, veri ve kaynaklar ise ayrıca denetlenmesi gereken içerik kanıtlarıdır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda sekiz ikna etme tekniği, örnek bir çağrı, tekniği görünür kılan metin kanıtı ve okur üzerinde oluşturabileceği olası etkiyle karşılaştırılır. Satırları birlikte okumak, teknik adını ezberlemek yerine iddia, kanıt ve etki arasındaki ilişkiyi çözümlemeyi öğretir.","workedExamples":["Bir okul sergisi duyurusunda şu ifadeler yer alır: “Geçen yıl çevrim içi sergimizi 800 kişi ziyaret etti. Görsel arşivleme alanında çalışan uzmanlar, bu yıl kullandığımız kaynak gösterme düzenini güvenilir bir uygulama olarak değerlendirdi. Sergiyi inceleyip görüşlerinizi paylaşın.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metnin temel çağrısı, okurun sergiyi incelemesi ve görüşünü paylaşmasıdır.\n2. “800 kişi ziyaret etti” sözü, başkalarının davranışını örnek gösterdiği için **toplumsal kanıt** tekniğidir.\n3. “Görsel arşivleme alanında çalışan uzmanlar” sözü, uzman ve güvenilir kaynak vurgusu taşıdığı için **otorite** tekniğidir.\n4. İki teknik aynı çağrıyı farklı yönlerden destekler: toplumsal kanıt serginin ilgi gördüğünü, otorite ise kaynak düzeninin uzmanlarca uygun bulunduğunu öne çıkarır.\n5. Tekniklerin kapsamı karıştırılmaz. Ziyaretçi sayısı, sergideki bütün bilgilerin doğru olduğunu kanıtlamaz; uzman görüşü de yalnız kaynak gösterme düzeniyle ilgilidir.\n6. Sonuç olarak metin toplumsal kanıt ve otoriteyi birlikte kullanmaktadır; içerikteki tarihsel veya kültürel bilgiler yine kaynaklarına bakılarak ayrıca değerlendirilmelidir.","Bir okul kulübünün çağrısı şöyledir: “Biz de sergide kullandığımız her fotoğrafın kaynağını yazıyor, kaynağı belirsiz görselleri yayımlamıyoruz. Sizden de gönderdiğiniz görsellerin kaynağını eklemenizi rica ediyoruz. Hepimizin amacı aile hatıralarını güvenilir biçimde korumaktır. Ücretsiz kaynak kayıt şablonunu kullanabilir; cuma gününe kadar ilk yirmi kişilik atölyeye başvurabilirsiniz.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Temel çağrı, öğrencilerin görsellerine kaynak eklemesi ve isteyenlerin atölyeye başvurmasıdır.\n2. Kulüp, başkasından istediği kaynak gösterme davranışını kendisinin de yaptığını söylüyor. Söz ile davranış arasındaki bu uyum **tutarlılık** tekniğidir.\n3. “Hepimizin amacı aile hatıralarını güvenilir biçimde korumaktır.” cümlesi, kulüp ile okur arasındaki ortak değeri görünür kılar. Bu nedenle **uzlaşma** tekniği vardır.\n4. Ücretsiz şablonun sunulması, yarar sağladıktan sonra katılım beklenebileceği için **karşılıkta bulunma** tekniğiyle ilişkilidir.\n5. “Cuma gününe kadar” ve “ilk yirmi kişi” ifadeleri zaman ile kontenjanı sınırlar; bu da **kıtlık** tekniğidir.\n6. Dört teknik aynı metinde bulunabilir; fakat okur, atölyenin içeriğini ve kaynak düzeninin gerçekten işlevli olup olmadığını yine bağımsız kanıtlarla incelemelidir."],"commonMistakes":"En sık hata, tekniklerin günlük dildeki çağrışımına göre adlandırılmasıdır. Örneğin tutarlılık yalnız “önceki sözünü hatırlatma” değildir; mesaj kaynağının düşünce, söz ve davranışlarının uyumunu da kapsar. Uzlaşma da yalnız iki tarafın ortada bir saat seçmesi gibi pazarlık yapmak değil, ortak değer ve düşünceler üzerinden ortak zeminde buluşmaktır. Bir başka hata, teknik adını yazıp metin kanıtını göstermemektir. Ayrıca ikna tekniği kullanılması metni kendiliğinden güvenilir veya aldatıcı yapmaz; kaynak, veri ve eksik bırakılan bilgiler ayrı bir değerlendirme gerektirir.","selfCheck":["Metnin kabul ettirmek istediği temel iddiayı belirledim mi?","Her teknik için somut bir sözcük veya cümle gösterdim mi?","Karşılıkta bulunma, tutarlılık, toplumsal kanıt, sevgi, otorite, kıtlık, karşıtlık ve uzlaşmayı resmî anlamlarına göre ayırdım mı?","Birden fazla teknik birlikte kullanılmışsa birbirleriyle ve metinle ilişkilerini açıkladım mı?","Tekniğin olası etkisini, iddianın doğruluğundan ve kanıtın güvenilirliğinden ayrı değerlendirdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metinde kullanılan ikna etme tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.O.7.20","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3d504cab26d812a20dae9b26c039ddc307f0f5b9836a642de6addf4cc6703bbd","reviewDecisionSha256":"ae47bc01ff48b1b48f910bf16a0358e942c8208bcf7bd4464c0522e0a40709bf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3d504cab26d812a20dae9b26c039ddc307f0f5b9836a642de6addf4cc6703bbd","reviewedHash":"sha256:3d504cab26d812a20dae9b26c039ddc307f0f5b9836a642de6addf4cc6703bbd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ae47bc01ff48b1b48f910bf16a0358e942c8208bcf7bd4464c0522e0a40709bf; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n044","contentProjectionSha256":"3d504cab26d812a20dae9b26c039ddc307f0f5b9836a642de6addf4cc6703bbd","reviewDecisionSha256":"ae47bc01ff48b1b48f910bf16a0358e942c8208bcf7bd4464c0522e0a40709bf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n045","noteId":"tr.g07.turkce.n045","noteKey":"tr.g07.turkce.n045","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-28","title":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.O.7.28","objective":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nOkuma bittikten sonra yalnız “Anladım.” veya “Zordu.” demek, süreci geliştirmek için yeterli değildir. Öz yansıtma; okuma sırasında neyi iyi yaptığını, nerede güçlük yaşadığını ve bu yargının hangi kanıta dayandığını incelemektir. Kendini uyarlama ise güçlü yönlerini sonraki okumaya taşırken gelişmeye açık yönlerin için uygulanabilir bir tedbir belirlemektir. Bu konuda hedef koymayı, süreç kanıtı toplamayı, kendini gerekçeli biçimde değerlendirmeyi ve yeni okuma hedefi oluşturarak okur kimliğinin gelişimine yön vermeyi öğreneceksin.\n\nÖz yansıtma kendini suçlama veya yalnız başarıyı övme değildir. “Notlarım kötüydü.” yerine “Her cümleyi yazdığım için neden-sonuç ilişkilerini ayıramadım; özetimde iki sonuç eksik kaldı.” demek kanıta dayalıdır. Benzer biçimde “İyi okudum.” yerine “Üç çıkarımımın her birinde farklı metin kanıtı kullandım.” ifadesi güçlü yönü görünür kılar.\n\n## Temel kavramlar\n**Okuma hedefi:** Belirli bir okuma çalışmasında geliştirmek veya başarmak istediğin davranıştır.\n\n**Süreç kanıtı:** Notlar, işaretlemeler, süre kaydı, doğru ve eksik çıkarımlar, özet, kavram haritası veya geri bildirim gibi değerlendirmeyi destekleyen veridir.\n\n**Güçlü yön:** Hedefe ulaşmayı destekleyen ve kanıtla gösterilebilen etkili davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Henüz istenen düzeyde olmayan, belirli bir tedbirle geliştirilebilecek davranıştır.\n\n**Tedbir:** Güçlüğü azaltmak için uygulanacak açık ve gerçekçi adımdır.\n\n**Aktarım:** Bir okumada işe yarayan güçlü davranışı sonraki uygun okumalarda bilinçli biçimde kullanmaktır.\n\n**Okur kimliği:** Kendini nasıl bir okur olarak tanıdığın ve okuma alışkanlıklarına nasıl yön verdiğindir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Okumadan önce ölçülebilir hedef koy.** “Daha iyi okuyacağım.” yerine “Sebep-sonuç metninde en az üç ilişkiyi doğru eşleştireceğim.” de.\n2. **Okuma sırasında kanıt biriktir.** Kullandığın yöntemleri, yeniden okuduğun bölümleri, süreyi ve oluşturduğun notları sakla.\n3. **Sonucu hedefle karşılaştır.** Hedefin hangi bölümüne ulaştığını ve hangi bölümünün eksik kaldığını belirle.\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Problem ve iki çözümü ayrı başlıklarla yazdığım için özette karıştırmadım.” gibi neden-sonuç bağlantısı kur.\n5. **Gelişmeye açık yönünü adlandır.** “Yavaşım.” gibi genel bir ifade yerine, “Grafiğin eksen başlıklarını ilk okumada atladığım için veriyi yanlış yorumladım.” de.\n6. **Uygulanabilir tedbir seç.** Bir sonraki grafik okumada önce başlık, eksen ve ölçü birimini kontrol etmek; uzun metinde her paragraf sonuna üç sözcüklük not yazmak gibi somut adımlar belirle.\n7. **Güçlü yönü aktar, yeni hedefi dene.** Kanıta dayalı çıkarım yapma güçlü yönünse bunu koru; aynı zamanda süre yönetimi için yeni bir hedef ekle.\n8. **Sonraki çalışmada yeniden değerlendir.** Tedbirin işe yarayıp yaramadığını yeni kanıtlarla kontrol et. Gerekirse hedefi küçült veya yöntemi değiştir.\n\nÖz yansıtmanın güvenilir olması için yalnız sonuca değil sürece bakılır. Bir soruyu doğru cevaplamak bazen rastlantı olabilir; metinden doğru kanıt seçmek ise yöntemin işe yaradığını gösterir. Başkasının performansıyla karşılaştırmak yerine kendi önceki kanıtlarınla gelişimini izlemek daha işlevseldir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngüde hedef belirleme, okuma uygulaması, kanıt toplama, gerekçeli öz değerlendirme ve yeni tedbir-hedef oluşturma birbirini izler. Son basamak yeniden uygulamaya bağlandığı için öz yansıtmanın tek seferlik bir sonuç cümlesi değil, sonraki okumayı değiştiren devamlı bir süreç olduğu görülür.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nSelin’in hedefi, sebep-sonuç yapısındaki bir metinde üç nedeni doğru sonuçlarla eşleştirmektir. Okuma sırasında hemen her cümlenin altını çizmiş, fakat özetinde üç nedenden yalnız birini doğru sonuçla bağlamıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Süreç kanıtları, çok sayıda alt çizgi ve eksik neden-sonuç özetidir.\n2. Güçlü yön: Selin metni dikkatle takip etmiş ve önemli olabilecek yerleri fark etmeye çalışmıştır.\n3. Gelişmeye açık yön: Önemli ve önemsiz bilgiyi ayıramadığı için ilişkileri görünür hâle getirememiştir. “Dikkatsizim.” demek yerine bu somut sorun yazılır.\n4. Tedbir: Sonraki okumada yalnız neden bildiren ifadeleri bir işaretle, sonuçları başka bir işaretle göstermek ve iki sütunlu çizelge kullanmak.\n5. Yeni hedef: “Bir sonraki sebep-sonuç metninde üç ilişkinin en az ikisini doğru eşleştireceğim ve her ilişki için bir kanıt cümlesi göstereceğim.”\n6. Böylece değerlendirme, kanıta dayanır ve uygulanabilir bir değişikliğe dönüşür.\n\n### Örnek 2:\nArda, üç paragraflık bir öyküde karakterin amacını doğru belirlemiş ve metnin iki farklı bölümünden kanıt göstermiştir. Ancak okuma için ayrılan on dakikanın sekiz dakikasını ilk paragrafa harcadığı için son soruyu tamamlayamamıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Güçlü yön, çıkarımı farklı bölümlerden iki kanıtla gerekçelendirmesidir. Bu davranış sonraki okumalara aktarılmalıdır.\n2. Gelişmeye açık yön, genel “yavaşlık” değil; süreyi metnin bölümlerine dengesiz dağıtmaktır.\n3. Tedbir: İlk göz atmaya bir dakika, her paragrafa ikişer dakika, kanıt kontrolüne iki dakika ve son kontrole bir dakika ayıran basit bir zaman planı hazırlamak.\n4. Yeni hedef: “Üst düzey çıkarım için en az iki kanıt kullanırken metnin bütününü ilk yedi dakikada tamamlayacağım.”\n5. Sonraki çalışmada hem kanıt kalitesi hem süre kaydı karşılaştırılır. Hedef çok güç gelirse paragraflar için ayrılan süre yeniden düzenlenir.\n6. Arda güçlü yönünü bırakmadan gelişmeye açık yönüne özel bir uyarlama yapmış olur.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık hata, öz yansıtmayı duygu bildiren genel cümlelere indirgemektir: “Metin sıkıcıydı, o yüzden yapamadım.” ifadesi ne güçlüğü açıklar ne de çözüm üretir. Başka bir hata, çok büyük ve ölçülemeyen hedef koymaktır. “Artık bütün metinleri hızlı anlayacağım.” yerine tek bir davranış seçilmelidir. Güçlü yönleri görmezden gelmek de yanlıştır; gelişim, işe yarayan davranışları koruyarak ilerler.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Okuma öncesinde açık ve ölçülebilir bir hedef belirledim mi?\n- Değerlendirmemi not, süre, cevap veya metin kanıtıyla destekledim mi?\n- Güçlü ve gelişmeye açık yönlerimi gerekçeli biçimde ayırdım mı?\n- Gelişmeye açık yönüm için somut ve uygulanabilir bir tedbir seçtim mi?\n- Güçlü yönümü sonraki okumaya aktarıp yeni hedefimi yeniden değerlendirecek miyim?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n045__to728.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n045__to728.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n045__to728.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n045__to728.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n045__to728.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n045__to728.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n045__to728.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n2"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n045__to728.alt":"Beş basamaklı öz yansıtma döngüsünde önce ölçülebilir okuma hedefi belirlenir, sonra seçilen strateji ve yöntemlerle okuma yapılır, notlar-süre-çıkarımlar gibi süreç kanıtları toplanır, bu kanıtlardan güçlü ve gelişmeye açık yönler gerekçeli olarak değerlendirilir ve son basamakta güçlü yönü aktaran, gelişmeye açık yön için tedbir içeren yeni hedef oluşturulur; yeni hedef yeniden okuma uygulamasına bağlanır.","tr-g07-turkce-n045__to728.caption":"Kanıta dayalı okuma öz yansıtma ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n045__to728.n1":"Ölçülebilir hedef belirle","tr-g07-turkce-n045__to728.n2":"Okuma uygulamasını gerçekleştir","tr-g07-turkce-n045__to728.n3":"Süreç ve sonuç kanıtlarını topla","tr-g07-turkce-n045__to728.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri değerlendir","tr-g07-turkce-n045__to728.n5":"Tedbir belirle, güçlü yönü aktar ve yeni hedef kur"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-o-7-28-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okuma bittikten sonra yalnız “Anladım.” veya “Zordu.” demek, süreci geliştirmek için yeterli değildir. Öz yansıtma; okuma sırasında neyi iyi yaptığını, nerede güçlük yaşadığını ve bu yargının hangi kanıta dayandığını incelemektir. Kendini uyarlama ise güçlü yönlerini sonraki okumaya taşırken gelişmeye açık yönlerin için uygulanabilir bir tedbir belirlemektir. Bu konuda hedef koymayı, süreç kanıtı toplamayı, kendini gerekçeli biçimde değerlendirmeyi ve yeni okuma hedefi oluşturarak okur kimliğinin gelişimine yön vermeyi öğreneceksin.\n\nÖz yansıtma kendini suçlama veya yalnız başarıyı övme değildir. “Notlarım kötüydü.” yerine “Her cümleyi yazdığım için neden-sonuç ilişkilerini ayıramadım; özetimde iki sonuç eksik kaldı.” demek kanıta dayalıdır. Benzer biçimde “İyi okudum.” yerine “Üç çıkarımımın her birinde farklı metin kanıtı kullandım.” ifadesi güçlü yönü görünür kılar.","keyConcepts":"**Okuma hedefi:** Belirli bir okuma çalışmasında geliştirmek veya başarmak istediğin davranıştır.\n\n**Süreç kanıtı:** Notlar, işaretlemeler, süre kaydı, doğru ve eksik çıkarımlar, özet, kavram haritası veya geri bildirim gibi değerlendirmeyi destekleyen veridir.\n\n**Güçlü yön:** Hedefe ulaşmayı destekleyen ve kanıtla gösterilebilen etkili davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Henüz istenen düzeyde olmayan, belirli bir tedbirle geliştirilebilecek davranıştır.\n\n**Tedbir:** Güçlüğü azaltmak için uygulanacak açık ve gerçekçi adımdır.\n\n**Aktarım:** Bir okumada işe yarayan güçlü davranışı sonraki uygun okumalarda bilinçli biçimde kullanmaktır.\n\n**Okur kimliği:** Kendini nasıl bir okur olarak tanıdığın ve okuma alışkanlıklarına nasıl yön verdiğindir.","steps":"1. **Okumadan önce ölçülebilir hedef koy.** “Daha iyi okuyacağım.” yerine “Sebep-sonuç metninde en az üç ilişkiyi doğru eşleştireceğim.” de.\n2. **Okuma sırasında kanıt biriktir.** Kullandığın yöntemleri, yeniden okuduğun bölümleri, süreyi ve oluşturduğun notları sakla.\n3. **Sonucu hedefle karşılaştır.** Hedefin hangi bölümüne ulaştığını ve hangi bölümünün eksik kaldığını belirle.\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Problem ve iki çözümü ayrı başlıklarla yazdığım için özette karıştırmadım.” gibi neden-sonuç bağlantısı kur.\n5. **Gelişmeye açık yönünü adlandır.** “Yavaşım.” gibi genel bir ifade yerine, “Grafiğin eksen başlıklarını ilk okumada atladığım için veriyi yanlış yorumladım.” de.\n6. **Uygulanabilir tedbir seç.** Bir sonraki grafik okumada önce başlık, eksen ve ölçü birimini kontrol etmek; uzun metinde her paragraf sonuna üç sözcüklük not yazmak gibi somut adımlar belirle.\n7. **Güçlü yönü aktar, yeni hedefi dene.** Kanıta dayalı çıkarım yapma güçlü yönünse bunu koru; aynı zamanda süre yönetimi için yeni bir hedef ekle.\n8. **Sonraki çalışmada yeniden değerlendir.** Tedbirin işe yarayıp yaramadığını yeni kanıtlarla kontrol et. Gerekirse hedefi küçült veya yöntemi değiştir.\n\nÖz yansıtmanın güvenilir olması için yalnız sonuca değil sürece bakılır. Bir soruyu doğru cevaplamak bazen rastlantı olabilir; metinden doğru kanıt seçmek ise yöntemin işe yaradığını gösterir. Başkasının performansıyla karşılaştırmak yerine kendi önceki kanıtlarınla gelişimini izlemek daha işlevseldir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngüde hedef belirleme, okuma uygulaması, kanıt toplama, gerekçeli öz değerlendirme ve yeni tedbir-hedef oluşturma birbirini izler. Son basamak yeniden uygulamaya bağlandığı için öz yansıtmanın tek seferlik bir sonuç cümlesi değil, sonraki okumayı değiştiren devamlı bir süreç olduğu görülür.","workedExamples":["Selin’in hedefi, sebep-sonuç yapısındaki bir metinde üç nedeni doğru sonuçlarla eşleştirmektir. Okuma sırasında hemen her cümlenin altını çizmiş, fakat özetinde üç nedenden yalnız birini doğru sonuçla bağlamıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Süreç kanıtları, çok sayıda alt çizgi ve eksik neden-sonuç özetidir.\n2. Güçlü yön: Selin metni dikkatle takip etmiş ve önemli olabilecek yerleri fark etmeye çalışmıştır.\n3. Gelişmeye açık yön: Önemli ve önemsiz bilgiyi ayıramadığı için ilişkileri görünür hâle getirememiştir. “Dikkatsizim.” demek yerine bu somut sorun yazılır.\n4. Tedbir: Sonraki okumada yalnız neden bildiren ifadeleri bir işaretle, sonuçları başka bir işaretle göstermek ve iki sütunlu çizelge kullanmak.\n5. Yeni hedef: “Bir sonraki sebep-sonuç metninde üç ilişkinin en az ikisini doğru eşleştireceğim ve her ilişki için bir kanıt cümlesi göstereceğim.”\n6. Böylece değerlendirme, kanıta dayanır ve uygulanabilir bir değişikliğe dönüşür.","Arda, üç paragraflık bir öyküde karakterin amacını doğru belirlemiş ve metnin iki farklı bölümünden kanıt göstermiştir. Ancak okuma için ayrılan on dakikanın sekiz dakikasını ilk paragrafa harcadığı için son soruyu tamamlayamamıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Güçlü yön, çıkarımı farklı bölümlerden iki kanıtla gerekçelendirmesidir. Bu davranış sonraki okumalara aktarılmalıdır.\n2. Gelişmeye açık yön, genel “yavaşlık” değil; süreyi metnin bölümlerine dengesiz dağıtmaktır.\n3. Tedbir: İlk göz atmaya bir dakika, her paragrafa ikişer dakika, kanıt kontrolüne iki dakika ve son kontrole bir dakika ayıran basit bir zaman planı hazırlamak.\n4. Yeni hedef: “Üst düzey çıkarım için en az iki kanıt kullanırken metnin bütününü ilk yedi dakikada tamamlayacağım.”\n5. Sonraki çalışmada hem kanıt kalitesi hem süre kaydı karşılaştırılır. Hedef çok güç gelirse paragraflar için ayrılan süre yeniden düzenlenir.\n6. Arda güçlü yönünü bırakmadan gelişmeye açık yönüne özel bir uyarlama yapmış olur."],"commonMistakes":"En sık hata, öz yansıtmayı duygu bildiren genel cümlelere indirgemektir: “Metin sıkıcıydı, o yüzden yapamadım.” ifadesi ne güçlüğü açıklar ne de çözüm üretir. Başka bir hata, çok büyük ve ölçülemeyen hedef koymaktır. “Artık bütün metinleri hızlı anlayacağım.” yerine tek bir davranış seçilmelidir. Güçlü yönleri görmezden gelmek de yanlıştır; gelişim, işe yarayan davranışları koruyarak ilerler.","selfCheck":["Okuma öncesinde açık ve ölçülebilir bir hedef belirledim mi?","Değerlendirmemi not, süre, cevap veya metin kanıtıyla destekledim mi?","Güçlü ve gelişmeye açık yönlerimi gerekçeli biçimde ayırdım mı?","Gelişmeye açık yönüm için somut ve uygulanabilir bir tedbir seçtim mi?","Güçlü yönümü sonraki okumaya aktarıp yeni hedefimi yeniden değerlendirecek miyim?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.O.7.28","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"60a244d7f3c6817a929fc3464d44f28f508161b6247aa286868077b659e603a1","reviewDecisionSha256":"10e167635de5fa69bf36ac490f59c7e45efe1cc557d41867402773fa766cc373","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:60a244d7f3c6817a929fc3464d44f28f508161b6247aa286868077b659e603a1","reviewedHash":"sha256:60a244d7f3c6817a929fc3464d44f28f508161b6247aa286868077b659e603a1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:10e167635de5fa69bf36ac490f59c7e45efe1cc557d41867402773fa766cc373; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n045","contentProjectionSha256":"60a244d7f3c6817a929fc3464d44f28f508161b6247aa286868077b659e603a1","reviewDecisionSha256":"10e167635de5fa69bf36ac490f59c7e45efe1cc557d41867402773fa766cc373","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n046","noteId":"tr.g07.turkce.n046","noteKey":"tr.g07.turkce.n046","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-6","title":"Görselle iletilen anlamı belirleyebilme","objectiveId":"T.O.7.6","objective":"T.O.7.6","objectives":["T.O.7.6"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir fotoğraf, afiş, tablo, grafik, harita, kroki, grafik simge veya karikatür yalnızca görünen nesnelerden oluşmaz. Görseldeki ayrıntıların seçimi, yerleşimi ve birbirleriyle ilişkisi açık bir bilgi verebilir ya da doğrudan söylenmeyen bir mesajı düşündürebilir. Bu konuda önce gözlenebilir unsurları belirlemeyi, bu unsurlardan anlam ipuçları çıkarmayı, ipuçlarını ön bilgilerinle ilişkilendirmeyi ve görselin açık ya da örtük iletisini kanıta dayalı biçimde açıklamayı öğreneceksin.\n\nGörsel okurken “Bana ne hissettirdi?” sorusu tek başına yeterli değildir. His ve yorumun hangi ayrıntıya dayandığını göstermen gerekir. Bir Hilal Uğruna temasında kültürel miras, millî egemenlik, sorumluluk ve ortak çalışma gibi konulara eşlik eden görseller incelenebilir. Ancak görselde bulunmayan tarih, kişi veya olay ayrıntılarını eklemek doğru değildir; anlam, sunulan kanıtın sınırları içinde kurulmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n**Görsel unsur:** Kişi, nesne, renk karşıtlığı, yön oku, başlık, simge, sayı, eksen, konum veya hareket gibi gözlenebilir ögedir.\n\n**İpucu:** Görsel unsurun konu ve ileti hakkında düşünmemizi sağlayan özelliğidir. Bir nesnenin merkezde bulunması önemini, yükselen çizgi artışı gösterebilir.\n\n**Açık ileti:** Görselde doğrudan gösterilen veya yazıyla belirtilen mesajdır. “Flaş kullanmayınız.” simgesi açık bir yönergedir.\n\n**Örtük ileti:** Ayrıntılar arasındaki ilişkiden çıkarılan, doğrudan yazılmamış mesajdır. Eski bir fotoğrafla tarayıcının yan yana verilmesi, geçmişe ait belgelerin dijital yollarla korunabileceğini düşündürebilir.\n\n**Dayanak:** Çıkardığın anlamı destekleyen somut görsel ayrıntıdır.\n\n**Uygun tepki:** Uyarı, yönerge veya yönlendirme içeren görselin gereğini yerine getirmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Görselin türünü ve bağlamını belirle.** Fotoğraf mı, grafik mi, afiş mi? Bir metne eşlik ediyor mu, bağımsız mı sunuluyor? Tür, hangi ayrıntılara bakacağını etkiler.\n2. **Yorumlamadan önce gözlem yap.** “Üç öğrenci aynı belgeye bakıyor.” gözlemdir; “Öğrenciler iş birliği yapıyor.” ise bu gözlemden çıkarılan anlamdır. İkisini birbirine karıştırma.\n3. **Düzen ve ilişkileri incele.** Hangi öge merkezde, hangileri birbirine yakın, oklar hangi yönü gösteriyor, grafikte değerler nasıl değişiyor? Görsel anlam çoğu zaman tek bir nesneden değil, ögeler arasındaki bağdan doğar.\n4. **Ön bilgini ölçülü kullan.** Tarayıcının belgeyi dijital kopyaya dönüştürdüğünü bilmek görseli anlamana yardım eder; fakat görselde adı verilmeyen bir kurum veya tarih hakkında kesin yargı kurdurmaz.\n5. **Açık ve örtük iletileri ayır.** Başlık veya simgeyle doğrudan verilen mesajı önce yaz; ardından ayrıntıların birlikte düşündürdüğü örtük mesajı belirt.\n6. **Her anlam için dayanak göster.** “Ortak karar vurgulanıyor; çünkü farklı kişilerin elleri aynı planın üzerinde birleşmiş.” biçiminde kanıt ile yorumu aynı cümlede ilişkilendir.\n7. **Gerekiyorsa tepki ver.** Bir sergi afişindeki yön oku çıkışı gösteriyorsa o yönü izlemek; korunması gereken belgeler için “dokunmayınız” simgesi varsa kurala uymak, iletinin gerektirdiği tepkidir.\n\nGrafik ve tablolarda başlık, ölçü birimi, eksen, tarih aralığı ve değerler birlikte okunmalıdır. Tek bir sütunun yüksekliğine bakıp genel sonuç vermek yanıltıcı olabilir. Karikatürde ise abartı, karşıtlık ve konuşma balonları mesajın ipuçlarıdır; yine de yorum görseldeki ayrıntılarla sınırlı olmalıdır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda her görsel ayrıntının hangi anlamı düşündürdüğü ve bu anlamın hangi somut dayanağa bağlandığı gösterilir. Böylece “gördüğüm”, “çıkardığım anlam” ve “kanıtım” üç ayrı fakat bağlantılı aşama olarak görünür hâle gelir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir afişte açık bir arşiv kutusundan çıkan eski fotoğraflar, hemen yanında çalışan bir tarayıcı ve ekranda dosya adlarını düzenleyen üç öğrenci görülmektedir. Üstte “Belleği Düzenle, Geleceğe Aktar” yazmaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Gözlenebilir unsurlar arşiv kutusu, eski fotoğraflar, tarayıcı, bilgisayar ekranı, birlikte çalışan öğrenciler ve başlıktır.\n2. Açık ileti, başlıktaki “Belleği Düzenle, Geleceğe Aktar” çağrısıdır.\n3. Eski fotoğrafların tarayıcı ve bilgisayarla aynı düzen içinde verilmesi, belgelerin dijitalleştirilerek korunabileceğini düşündürür.\n4. Üç öğrencinin aynı iş üzerinde çalışması, koruma sürecinin planlı ve ortak emek gerektirdiği yönünde örtük bir ileti oluşturur.\n5. Sonuç, “Afiş, geçmişe ait görsel belgelerin düzenlenip dijital araçlarla geleceğe aktarılmasını ve bu işte sorumluluk paylaşılmasını vurgular.” biçiminde yazılır. Bu yorum, afişte olmayan bir tarihsel ayrıntı eklemez.\n\n### Örnek 2:\n“Sınıf Sergisini Ziyaret Eden Kişi Sayısı” başlıklı bir çizgi grafikte birinci hafta 120, ikinci hafta 180, üçüncü hafta 240 ziyaretçi gösterilmektedir. Grafiğin altında küçük bir simge, ziyaretçilerin sergi alanında fotoğraf çekerken flaş kullanmamasını istemektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlık, haftalara göre ziyaretçi sayısının karşılaştırıldığını açıklar. Yatay eksen haftaları, dikey eksen kişi sayısını gösterir.\n2. Değerler 120’den 180’e, ardından 240’a yükselmiştir. Açık veri, ziyaretçi sayısının her hafta arttığıdır.\n3. “İlgi sürekli artmıştır.” çıkarımı, üç noktanın düzenli yükselişine dayanır; fakat grafikte neden belirtilmediği için artışın sebebi hakkında kesin yargı kurulamaz.\n4. Flaşın üzerindeki yasak işareti, açık bir yönergedir. Uygun tepki, fotoğraf çekilecekse flaşı kapatmaktır.\n5. Böylece sayıların ilettiği bilgi ile simgenin gerektirdiği davranış ayrı ayrı belirlenir.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık hata, ilk izlenimi kanıt yerine kullanmaktır. “Bu görsel bana birlik duygusu verdi.” demek mümkündür ancak hangi kişi, nesne veya yerleşimin bu anlamı oluşturduğunu belirtmek gerekir. Bir başka hata, grafikteki artışı görüp sebebini de biliyormuş gibi davranmaktır. Görsel “ne olduğunu” gösterebilir; “neden olduğunu” göstermiyorsa neden yalnız olasılık olarak ifade edilmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Görselin türünü, başlığını ve bağlamını belirledim mi?\n- Yorumdan önce gözlenebilir unsurları listeledim mi?\n- Açık iletiyle örtük iletiyi ayırdım mı?\n- Her çıkarımımı somut bir ayrıntıya veya değere dayandırdım mı?\n- Uyarı ya da yönerge varsa uygun tepkiyi belirledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n046__to76.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n046__to76.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n046__to76.h1","tr-g07-turkce-n046__to76.h2","tr-g07-turkce-n046__to76.h3"],"rows":[[{"v":"Farklı kişilerin elleri aynı planın üzerinde birleşiyor."},{"v":"Ortak karar ve iş birliği vurgulanıyor."},{"v":"Ellerin tek bir plan üzerinde buluşması."}],[{"v":"Eski fotoğraf tarayıcı ve bilgisayarla yan yana."},{"v":"Geçmişe ait belgeler dijital yollarla korunabilir."},{"v":"Eski ve dijital araçların aynı düzen içinde gösterilmesi."}],[{"v":"Çizgi grafikte değerler 120, 180 ve 240."},{"v":"Ziyaretçi sayısı üç hafta boyunca artmıştır."},{"v":"Her yeni noktanın önceki değerden daha yukarıda olması."}],[{"v":"Flaş simgesinin üzerinde çapraz çizgi var."},{"v":"Fotoğraf çekerken flaş kullanılmamalıdır."},{"v":"Yasaklama işaretiyle birleştirilmiş flaş simgesi."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n046__to76.alt":"Üç sütunlu kanıt tablosunda dört ilişki gösterilir: aynı planın üzerinde birleşen eller ortak karar ve iş birliği anlamına, eski fotoğrafın tarayıcı ve bilgisayarla yan yana verilmesi belgelerin dijital yollarla korunması anlamına, çizgi grafikte 120, 180 ve 240 değerlerinin yükselmesi ziyaretçi sayısının artması anlamına, üzeri çizili flaş simgesi ise flaş kullanılmaması yönergesine bağlanır; her anlamın karşısında onu destekleyen somut görsel dayanak yer alır.","tr-g07-turkce-n046__to76.caption":"Görsel ayrıntıdan kanıta dayalı anlama ulaşma","tr-g07-turkce-n046__to76.h1":"Görsel ayrıntı","tr-g07-turkce-n046__to76.h2":"Çıkarılan anlam","tr-g07-turkce-n046__to76.h3":"Dayanak"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-o-7-6-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir fotoğraf, afiş, tablo, grafik, harita, kroki, grafik simge veya karikatür yalnızca görünen nesnelerden oluşmaz. Görseldeki ayrıntıların seçimi, yerleşimi ve birbirleriyle ilişkisi açık bir bilgi verebilir ya da doğrudan söylenmeyen bir mesajı düşündürebilir. Bu konuda önce gözlenebilir unsurları belirlemeyi, bu unsurlardan anlam ipuçları çıkarmayı, ipuçlarını ön bilgilerinle ilişkilendirmeyi ve görselin açık ya da örtük iletisini kanıta dayalı biçimde açıklamayı öğreneceksin.\n\nGörsel okurken “Bana ne hissettirdi?” sorusu tek başına yeterli değildir. His ve yorumun hangi ayrıntıya dayandığını göstermen gerekir. Bir Hilal Uğruna temasında kültürel miras, millî egemenlik, sorumluluk ve ortak çalışma gibi konulara eşlik eden görseller incelenebilir. Ancak görselde bulunmayan tarih, kişi veya olay ayrıntılarını eklemek doğru değildir; anlam, sunulan kanıtın sınırları içinde kurulmalıdır.","keyConcepts":"**Görsel unsur:** Kişi, nesne, renk karşıtlığı, yön oku, başlık, simge, sayı, eksen, konum veya hareket gibi gözlenebilir ögedir.\n\n**İpucu:** Görsel unsurun konu ve ileti hakkında düşünmemizi sağlayan özelliğidir. Bir nesnenin merkezde bulunması önemini, yükselen çizgi artışı gösterebilir.\n\n**Açık ileti:** Görselde doğrudan gösterilen veya yazıyla belirtilen mesajdır. “Flaş kullanmayınız.” simgesi açık bir yönergedir.\n\n**Örtük ileti:** Ayrıntılar arasındaki ilişkiden çıkarılan, doğrudan yazılmamış mesajdır. Eski bir fotoğrafla tarayıcının yan yana verilmesi, geçmişe ait belgelerin dijital yollarla korunabileceğini düşündürebilir.\n\n**Dayanak:** Çıkardığın anlamı destekleyen somut görsel ayrıntıdır.\n\n**Uygun tepki:** Uyarı, yönerge veya yönlendirme içeren görselin gereğini yerine getirmektir.","steps":"1. **Görselin türünü ve bağlamını belirle.** Fotoğraf mı, grafik mi, afiş mi? Bir metne eşlik ediyor mu, bağımsız mı sunuluyor? Tür, hangi ayrıntılara bakacağını etkiler.\n2. **Yorumlamadan önce gözlem yap.** “Üç öğrenci aynı belgeye bakıyor.” gözlemdir; “Öğrenciler iş birliği yapıyor.” ise bu gözlemden çıkarılan anlamdır. İkisini birbirine karıştırma.\n3. **Düzen ve ilişkileri incele.** Hangi öge merkezde, hangileri birbirine yakın, oklar hangi yönü gösteriyor, grafikte değerler nasıl değişiyor? Görsel anlam çoğu zaman tek bir nesneden değil, ögeler arasındaki bağdan doğar.\n4. **Ön bilgini ölçülü kullan.** Tarayıcının belgeyi dijital kopyaya dönüştürdüğünü bilmek görseli anlamana yardım eder; fakat görselde adı verilmeyen bir kurum veya tarih hakkında kesin yargı kurdurmaz.\n5. **Açık ve örtük iletileri ayır.** Başlık veya simgeyle doğrudan verilen mesajı önce yaz; ardından ayrıntıların birlikte düşündürdüğü örtük mesajı belirt.\n6. **Her anlam için dayanak göster.** “Ortak karar vurgulanıyor; çünkü farklı kişilerin elleri aynı planın üzerinde birleşmiş.” biçiminde kanıt ile yorumu aynı cümlede ilişkilendir.\n7. **Gerekiyorsa tepki ver.** Bir sergi afişindeki yön oku çıkışı gösteriyorsa o yönü izlemek; korunması gereken belgeler için “dokunmayınız” simgesi varsa kurala uymak, iletinin gerektirdiği tepkidir.\n\nGrafik ve tablolarda başlık, ölçü birimi, eksen, tarih aralığı ve değerler birlikte okunmalıdır. Tek bir sütunun yüksekliğine bakıp genel sonuç vermek yanıltıcı olabilir. Karikatürde ise abartı, karşıtlık ve konuşma balonları mesajın ipuçlarıdır; yine de yorum görseldeki ayrıntılarla sınırlı olmalıdır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda her görsel ayrıntının hangi anlamı düşündürdüğü ve bu anlamın hangi somut dayanağa bağlandığı gösterilir. Böylece “gördüğüm”, “çıkardığım anlam” ve “kanıtım” üç ayrı fakat bağlantılı aşama olarak görünür hâle gelir.","workedExamples":["Bir afişte açık bir arşiv kutusundan çıkan eski fotoğraflar, hemen yanında çalışan bir tarayıcı ve ekranda dosya adlarını düzenleyen üç öğrenci görülmektedir. Üstte “Belleği Düzenle, Geleceğe Aktar” yazmaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Gözlenebilir unsurlar arşiv kutusu, eski fotoğraflar, tarayıcı, bilgisayar ekranı, birlikte çalışan öğrenciler ve başlıktır.\n2. Açık ileti, başlıktaki “Belleği Düzenle, Geleceğe Aktar” çağrısıdır.\n3. Eski fotoğrafların tarayıcı ve bilgisayarla aynı düzen içinde verilmesi, belgelerin dijitalleştirilerek korunabileceğini düşündürür.\n4. Üç öğrencinin aynı iş üzerinde çalışması, koruma sürecinin planlı ve ortak emek gerektirdiği yönünde örtük bir ileti oluşturur.\n5. Sonuç, “Afiş, geçmişe ait görsel belgelerin düzenlenip dijital araçlarla geleceğe aktarılmasını ve bu işte sorumluluk paylaşılmasını vurgular.” biçiminde yazılır. Bu yorum, afişte olmayan bir tarihsel ayrıntı eklemez.","“Sınıf Sergisini Ziyaret Eden Kişi Sayısı” başlıklı bir çizgi grafikte birinci hafta 120, ikinci hafta 180, üçüncü hafta 240 ziyaretçi gösterilmektedir. Grafiğin altında küçük bir simge, ziyaretçilerin sergi alanında fotoğraf çekerken flaş kullanmamasını istemektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlık, haftalara göre ziyaretçi sayısının karşılaştırıldığını açıklar. Yatay eksen haftaları, dikey eksen kişi sayısını gösterir.\n2. Değerler 120’den 180’e, ardından 240’a yükselmiştir. Açık veri, ziyaretçi sayısının her hafta arttığıdır.\n3. “İlgi sürekli artmıştır.” çıkarımı, üç noktanın düzenli yükselişine dayanır; fakat grafikte neden belirtilmediği için artışın sebebi hakkında kesin yargı kurulamaz.\n4. Flaşın üzerindeki yasak işareti, açık bir yönergedir. Uygun tepki, fotoğraf çekilecekse flaşı kapatmaktır.\n5. Böylece sayıların ilettiği bilgi ile simgenin gerektirdiği davranış ayrı ayrı belirlenir."],"commonMistakes":"En sık hata, ilk izlenimi kanıt yerine kullanmaktır. “Bu görsel bana birlik duygusu verdi.” demek mümkündür ancak hangi kişi, nesne veya yerleşimin bu anlamı oluşturduğunu belirtmek gerekir. Bir başka hata, grafikteki artışı görüp sebebini de biliyormuş gibi davranmaktır. Görsel “ne olduğunu” gösterebilir; “neden olduğunu” göstermiyorsa neden yalnız olasılık olarak ifade edilmelidir.","selfCheck":["Görselin türünü, başlığını ve bağlamını belirledim mi?","Yorumdan önce gözlenebilir unsurları listeledim mi?","Açık iletiyle örtük iletiyi ayırdım mı?","Her çıkarımımı somut bir ayrıntıya veya değere dayandırdım mı?","Uyarı ya da yönerge varsa uygun tepkiyi belirledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Görselle iletilen anlamı belirleyebilme: T.O.7.6","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fc45154308bb3c9d354f56a33106517b631c9afa1c9cbbe17b7031a791779a3a","reviewDecisionSha256":"ffeefbd4300a64d6a7a4545f997f1ce130046098f01d80600b8011cd697a67a3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fc45154308bb3c9d354f56a33106517b631c9afa1c9cbbe17b7031a791779a3a","reviewedHash":"sha256:fc45154308bb3c9d354f56a33106517b631c9afa1c9cbbe17b7031a791779a3a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ffeefbd4300a64d6a7a4545f997f1ce130046098f01d80600b8011cd697a67a3; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n046","contentProjectionSha256":"fc45154308bb3c9d354f56a33106517b631c9afa1c9cbbe17b7031a791779a3a","reviewDecisionSha256":"ffeefbd4300a64d6a7a4545f997f1ce130046098f01d80600b8011cd697a67a3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n047","noteId":"tr.g07.turkce.n047","noteKey":"tr.g07.turkce.n047","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-7","title":"Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme","objectiveId":"T.O.7.7","objective":"T.O.7.7","objectives":["T.O.7.7"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nMetinler her bilgiyi doğrudan söylemez. Bir kişinin kaşlarını çatması, sözünü yarıda bırakması veya bir işi artık farklı biçimde yapması; onun anlık duygusu, amacı ya da davranışının nedeni hakkında ipucu verebilir. Basit çıkarım, metnin sınırlı bir bölümünden veya o bölüme eşlik eden bir görselden kanıt toplayıp ön bilgilerinle ilişkilendirerek doğrudan yazılmamış bir sonuca ulaşmaktır. Bu konuda çıkarımı tahminden ayırmayı, kısa bir bölümden uygun kanıt seçmeyi ve vardığın yargıyı mantıklı bir gerekçeyle savunmayı öğreneceksin.\n\nBasit çıkarım “kolay” veya “önemsiz” çıkarım demek değildir. Buradaki “basit” sözcüğü, kanıtın metnin sınırlı bir bölümünden alınmasını anlatır. Metnin tamamını birleştirerek ana düşünce ya da karakter özelliği belirlemek üst düzey çıkarımdır. Basit çıkarımda ise belirli bir cümle, kısa paragraf, davranış ya da görsel üzerinde yoğunlaşılır.\n\n## Temel kavramlar\n**Metin kanıtı:** Çıkarımı destekleyen sözcük, cümle, davranış, betimleme veya görsel ayrıntıdır.\n\n**Ön bilgi:** Günlük yaşamdan ve önceki öğrenmelerden getirdiğin, kanıtı yorumlamana yardım eden bilgidir.\n\n**Basit çıkarım:** Sınırlı bir metin bölümündeki kanıt ile ön bilgiyi ilişkilendirerek doğrudan söylenmeyen anlamı bulmaktır.\n\n**Yardımcı düşünce:** Ana düşünceyi açıklayan, destekleyen veya örnekleyen düşüncedir.\n\n**Gerekçe:** “Bu sonuca hangi kanıtla ve nasıl ulaştım?” sorusunun cevabıdır.\n\n**Çıkarım sınırı:** Kanıtın izin verdiğinden daha kesin veya ayrıntılı bir iddia kurmamaktır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Sınırlı bölümü dikkatle oku.** Çıkarımın hangi cümle veya paragrafla ilgili olduğunu belirle. Başka bölümlerdeki bilgileri gereksiz yere karıştırma.\n2. **Açık bilgiyi ayır.** Metinde doğrudan ne söylendiğini kendi cümlenle yaz. Böylece çıkarımla açık bilgiyi karıştırmazsın.\n3. **İpucu taşıyan ayrıntıları seç.** Fiiller, yüz ifadeleri, zaman bildiren sözcükler, “artık, yine, keşke, ancak” gibi ifadeler ve karakterin tepkileri önemli olabilir.\n4. **Ön bilginle ilişki kur.** Bir kişinin yanlış bilgiyi görünce kaynak kitabı açması, bilgiyi kontrol etmek istediğini düşündürebilir. Bu ilişki günlük deneyimle desteklenir.\n5. **Uygun çıkarım türünü belirle.** Doğrudan verilmeyen neden, amaç, sonuç, koşul, ihtimal, beklenti, terk edilmiş alışkanlık, gereklilik; karakterin anlık duygusu, düşüncesi veya niyeti çıkarılabilir.\n6. **Gerekçeli yargı kur.** “Ece bilgiyi düzeltmek istiyor; çünkü yanlışlığı fark eder etmez kaynak kitabını açıyor.” biçiminde kanıtı yargıyla bağla.\n7. **Aşırı yorum olup olmadığını kontrol et.** Kanıt yalnız “kaygı” gösteriyorsa karakterin bütün kişiliği hakkında kesin hüküm verme. Bir anlık davranış, kalıcı karakter özelliğini tek başına kanıtlamaz.\n\nÇıkarım yaparken birden fazla olasılık bulunabilir. Bu durumda her olasılığın kanıtla ne kadar uyumlu olduğunu karşılaştır. Metindeki ifade “belki” içeriyorsa kesinlik derecesini koru; “mutlaka” gibi daha güçlü bir sözcük kullanma. Tepki vermen gereken bir durum varsa, çıkarımdan sonra uygun davranışı da belirleyebilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda kısa metin kanıtı, bu kanıttan çıkarılan anlam, kanıtla sonuç arasındaki gerekçe ve çıkarımın sınırlı bölüm düzeyinde olduğu birlikte gösterilir. Görsel, çıkarımın yalnız sonuçtan değil; kanıt ve gerekçe zincirinden oluştuğunu öğretir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n“Ece, sergi panosundaki bilgi kartını okurken birden durdu. Kaşlarını çattı, çantasından kaynak kitabını çıkarıp ilgili sayfayı açtı. Ardından kartın yanına küçük bir not bıraktı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Açık bilgiler Ece’nin durması, kaşlarını çatması, kaynak kitabını açması ve karta not bırakmasıdır.\n2. “Kaşlarını çatmak” rahatsızlık veya kuşku; kaynak kitabını açmak ise bilgiyi denetleme amacı için ipucudur.\n3. Basit çıkarım şöyle kurulur: “Ece, karttaki bilginin doğru olmayabileceğini düşünmüş ve kontrol etmek istemiştir.”\n4. Gerekçe, okuma sırasında durması ve hemen bir başvuru kaynağına yönelmesidir.\n5. “Ece bütün sergiyi hazırlayan kişidir.” veya “Kart kesinlikle yanlıştır.” denemez; kısa bölüm bu ayrıntıları kanıtlamaz.\n6. Ece’nin anlık duygusunun kaygı ya da kuşku olduğu da söylenebilir, ancak bunun kalıcı bir karakter özelliği olduğu ileri sürülemez.\n\n### Örnek 2:\n“Mert daha önce grup çalışmalarında görev çizelgesine bakmadan işe başlardı. Bu kez çizelgeyi masanın ortasına koydu, arkadaşlarının önerilerini dinledi ve ‘Önce görevleri paylaşalım.’ dedi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Daha önce” ve “bu kez” ifadeleri eski davranışla yeni davranış arasında karşıtlık kurar.\n2. Mert’in önceden plansız başlaması, şimdi ise çizelge kullanıp görüş dinlemesi açık bilgidir.\n3. Çıkarım: “Mert, her işi kendi bildiği gibi başlatma alışkanlığını bırakmaya ve planlı iş birliği yapmaya yönelmiştir.”\n4. Gerekçe, görev çizelgesini kullanması ve arkadaşlarının önerilerine yer vermesidir.\n5. Bu bölüm aynı zamanda “Görev paylaşımı ortak çalışmayı düzenler.” yardımcı düşüncesini destekler.\n6. Mert’in değişiminin kesin olarak kalıcı olduğu söylenemez; metin yalnız bu çalışmadaki davranış değişikliğini gösterir.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık hata, metinden tek sözcük alıp çok geniş bir sonuç çıkarmaktır. Bir karakterin bir kez sessiz kalması onun her zaman çekingen olduğunu göstermez. Başka bir hata, çıkarımı metindeki açık bilgiyle karıştırmaktır. “Kaynak kitabını açtı.” açık bilgidir; “Bilgiyi doğrulamak istedi.” ise bu bilgiden çıkarılan anlamdır. İyi cevapta ikisi gerekçeyle birbirine bağlanır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Çıkarım yaptığım sınırlı bölümü belirledim mi?\n- Açık bilgiyle doğrudan söylenmeyen anlamı ayırdım mı?\n- Çıkarımımı destekleyen belirli sözcük veya davranışları gösterdim mi?\n- Kanıt ile sonucu mantıklı bir gerekçeyle bağladım mı?\n- Metnin izin verdiğinden daha kesin veya geniş bir yargı kurmaktan kaçındım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n047__to77.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n047__to77.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n047__to77.h1","tr-g07-turkce-n047__to77.h2","tr-g07-turkce-n047__to77.h3","tr-g07-turkce-n047__to77.h4"],"rows":[[{"v":"“Kaşlarını çattı ve kaynak kitabını açtı.”"},{"v":"Bilgiden kuşkulanıp doğrulamak istiyor."},{"v":"Rahatsızlık işareti ile başvuru kaynağına yönelme birlikte verilmiş."},{"v":"Basit: anlık duygu ve amaç"}],[{"v":"“Bu kez görev çizelgesini masaya koydu.”"},{"v":"Eski plansız davranışını bırakmaya yöneliyor."},{"v":"“Daha önce” ile “bu kez” karşıtlığı davranış değişimini gösteriyor."},{"v":"Basit: terk edilen alışkanlık"}],[{"v":"“Kapı kapanmadan dosyayı teslim etmeliyiz.”"},{"v":"Teslim için zaman sınırlaması vardır."},{"v":"“Kapanmadan” sözcüğü eylemin gerçekleşme koşulunu bildiriyor."},{"v":"Basit: koşul ve gereklilik"}],[{"v":"“Notunu cebine koydu, söylemekten vazgeçti.”"},{"v":"Düşüncesini açıklamama kararı aldı."},{"v":"Hazırlanan notun kullanılmaması gerçekleşmemiş niyete işaret ediyor."},{"v":"Basit: niyet ve gerçekleşmemiş beklenti"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n047__to77.alt":"Dört sütunlu çıkarım tablosunda kısa metin kanıtları basit çıkarımlarla eşleştirilir: kaş çatıp kaynak kitabı açmak bilgiden kuşkulanıp doğrulama amacına; “bu kez” görev çizelgesi kullanmak eski plansız alışkanlığı bırakmaya; kapı kapanmadan teslim etme ifadesi zaman koşulu ve gerekliliğe; hazırlanan notu cebine koyup söylemekten vazgeçmek açıklanmayan niyete bağlanır. Her satırda bu bağlantının gerekçesi ve çıkarımın anlık duygu, terk edilen alışkanlık, koşul-gereklilik ya da niyet türündeki basit düzeyi belirtilir.","tr-g07-turkce-n047__to77.caption":"Sınırlı metin kanıtından basit çıkarım kurma","tr-g07-turkce-n047__to77.h1":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n047__to77.h2":"Basit çıkarım","tr-g07-turkce-n047__to77.h3":"Gerekçe","tr-g07-turkce-n047__to77.h4":"Çıkarım düzeyi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-o-7-7-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Metinler her bilgiyi doğrudan söylemez. Bir kişinin kaşlarını çatması, sözünü yarıda bırakması veya bir işi artık farklı biçimde yapması; onun anlık duygusu, amacı ya da davranışının nedeni hakkında ipucu verebilir. Basit çıkarım, metnin sınırlı bir bölümünden veya o bölüme eşlik eden bir görselden kanıt toplayıp ön bilgilerinle ilişkilendirerek doğrudan yazılmamış bir sonuca ulaşmaktır. Bu konuda çıkarımı tahminden ayırmayı, kısa bir bölümden uygun kanıt seçmeyi ve vardığın yargıyı mantıklı bir gerekçeyle savunmayı öğreneceksin.\n\nBasit çıkarım “kolay” veya “önemsiz” çıkarım demek değildir. Buradaki “basit” sözcüğü, kanıtın metnin sınırlı bir bölümünden alınmasını anlatır. Metnin tamamını birleştirerek ana düşünce ya da karakter özelliği belirlemek üst düzey çıkarımdır. Basit çıkarımda ise belirli bir cümle, kısa paragraf, davranış ya da görsel üzerinde yoğunlaşılır.","keyConcepts":"**Metin kanıtı:** Çıkarımı destekleyen sözcük, cümle, davranış, betimleme veya görsel ayrıntıdır.\n\n**Ön bilgi:** Günlük yaşamdan ve önceki öğrenmelerden getirdiğin, kanıtı yorumlamana yardım eden bilgidir.\n\n**Basit çıkarım:** Sınırlı bir metin bölümündeki kanıt ile ön bilgiyi ilişkilendirerek doğrudan söylenmeyen anlamı bulmaktır.\n\n**Yardımcı düşünce:** Ana düşünceyi açıklayan, destekleyen veya örnekleyen düşüncedir.\n\n**Gerekçe:** “Bu sonuca hangi kanıtla ve nasıl ulaştım?” sorusunun cevabıdır.\n\n**Çıkarım sınırı:** Kanıtın izin verdiğinden daha kesin veya ayrıntılı bir iddia kurmamaktır.","steps":"1. **Sınırlı bölümü dikkatle oku.** Çıkarımın hangi cümle veya paragrafla ilgili olduğunu belirle. Başka bölümlerdeki bilgileri gereksiz yere karıştırma.\n2. **Açık bilgiyi ayır.** Metinde doğrudan ne söylendiğini kendi cümlenle yaz. Böylece çıkarımla açık bilgiyi karıştırmazsın.\n3. **İpucu taşıyan ayrıntıları seç.** Fiiller, yüz ifadeleri, zaman bildiren sözcükler, “artık, yine, keşke, ancak” gibi ifadeler ve karakterin tepkileri önemli olabilir.\n4. **Ön bilginle ilişki kur.** Bir kişinin yanlış bilgiyi görünce kaynak kitabı açması, bilgiyi kontrol etmek istediğini düşündürebilir. Bu ilişki günlük deneyimle desteklenir.\n5. **Uygun çıkarım türünü belirle.** Doğrudan verilmeyen neden, amaç, sonuç, koşul, ihtimal, beklenti, terk edilmiş alışkanlık, gereklilik; karakterin anlık duygusu, düşüncesi veya niyeti çıkarılabilir.\n6. **Gerekçeli yargı kur.** “Ece bilgiyi düzeltmek istiyor; çünkü yanlışlığı fark eder etmez kaynak kitabını açıyor.” biçiminde kanıtı yargıyla bağla.\n7. **Aşırı yorum olup olmadığını kontrol et.** Kanıt yalnız “kaygı” gösteriyorsa karakterin bütün kişiliği hakkında kesin hüküm verme. Bir anlık davranış, kalıcı karakter özelliğini tek başına kanıtlamaz.\n\nÇıkarım yaparken birden fazla olasılık bulunabilir. Bu durumda her olasılığın kanıtla ne kadar uyumlu olduğunu karşılaştır. Metindeki ifade “belki” içeriyorsa kesinlik derecesini koru; “mutlaka” gibi daha güçlü bir sözcük kullanma. Tepki vermen gereken bir durum varsa, çıkarımdan sonra uygun davranışı da belirleyebilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda kısa metin kanıtı, bu kanıttan çıkarılan anlam, kanıtla sonuç arasındaki gerekçe ve çıkarımın sınırlı bölüm düzeyinde olduğu birlikte gösterilir. Görsel, çıkarımın yalnız sonuçtan değil; kanıt ve gerekçe zincirinden oluştuğunu öğretir.","workedExamples":["“Ece, sergi panosundaki bilgi kartını okurken birden durdu. Kaşlarını çattı, çantasından kaynak kitabını çıkarıp ilgili sayfayı açtı. Ardından kartın yanına küçük bir not bıraktı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Açık bilgiler Ece’nin durması, kaşlarını çatması, kaynak kitabını açması ve karta not bırakmasıdır.\n2. “Kaşlarını çatmak” rahatsızlık veya kuşku; kaynak kitabını açmak ise bilgiyi denetleme amacı için ipucudur.\n3. Basit çıkarım şöyle kurulur: “Ece, karttaki bilginin doğru olmayabileceğini düşünmüş ve kontrol etmek istemiştir.”\n4. Gerekçe, okuma sırasında durması ve hemen bir başvuru kaynağına yönelmesidir.\n5. “Ece bütün sergiyi hazırlayan kişidir.” veya “Kart kesinlikle yanlıştır.” denemez; kısa bölüm bu ayrıntıları kanıtlamaz.\n6. Ece’nin anlık duygusunun kaygı ya da kuşku olduğu da söylenebilir, ancak bunun kalıcı bir karakter özelliği olduğu ileri sürülemez.","“Mert daha önce grup çalışmalarında görev çizelgesine bakmadan işe başlardı. Bu kez çizelgeyi masanın ortasına koydu, arkadaşlarının önerilerini dinledi ve ‘Önce görevleri paylaşalım.’ dedi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Daha önce” ve “bu kez” ifadeleri eski davranışla yeni davranış arasında karşıtlık kurar.\n2. Mert’in önceden plansız başlaması, şimdi ise çizelge kullanıp görüş dinlemesi açık bilgidir.\n3. Çıkarım: “Mert, her işi kendi bildiği gibi başlatma alışkanlığını bırakmaya ve planlı iş birliği yapmaya yönelmiştir.”\n4. Gerekçe, görev çizelgesini kullanması ve arkadaşlarının önerilerine yer vermesidir.\n5. Bu bölüm aynı zamanda “Görev paylaşımı ortak çalışmayı düzenler.” yardımcı düşüncesini destekler.\n6. Mert’in değişiminin kesin olarak kalıcı olduğu söylenemez; metin yalnız bu çalışmadaki davranış değişikliğini gösterir."],"commonMistakes":"En sık hata, metinden tek sözcük alıp çok geniş bir sonuç çıkarmaktır. Bir karakterin bir kez sessiz kalması onun her zaman çekingen olduğunu göstermez. Başka bir hata, çıkarımı metindeki açık bilgiyle karıştırmaktır. “Kaynak kitabını açtı.” açık bilgidir; “Bilgiyi doğrulamak istedi.” ise bu bilgiden çıkarılan anlamdır. İyi cevapta ikisi gerekçeyle birbirine bağlanır.","selfCheck":["Çıkarım yaptığım sınırlı bölümü belirledim mi?","Açık bilgiyle doğrudan söylenmeyen anlamı ayırdım mı?","Çıkarımımı destekleyen belirli sözcük veya davranışları gösterdim mi?","Kanıt ile sonucu mantıklı bir gerekçeyle bağladım mı?","Metnin izin verdiğinden daha kesin veya geniş bir yargı kurmaktan kaçındım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme: T.O.7.7","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"01add2f8587accf811e55ab650e0cafdb5b11d7744fe3d02f3461eff8257563f","reviewDecisionSha256":"7591d795d6854e7a00d9ec22fd6cd53ff83b727a1ad409367d783174dc792320","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:01add2f8587accf811e55ab650e0cafdb5b11d7744fe3d02f3461eff8257563f","reviewedHash":"sha256:01add2f8587accf811e55ab650e0cafdb5b11d7744fe3d02f3461eff8257563f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7591d795d6854e7a00d9ec22fd6cd53ff83b727a1ad409367d783174dc792320; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n047","contentProjectionSha256":"01add2f8587accf811e55ab650e0cafdb5b11d7744fe3d02f3461eff8257563f","reviewDecisionSha256":"7591d795d6854e7a00d9ec22fd6cd53ff83b727a1ad409367d783174dc792320","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n048","noteId":"tr.g07.turkce.n048","noteKey":"tr.g07.turkce.n048","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-8","title":"Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme","objectiveId":"T.O.7.8","objective":"T.O.7.8","objectives":["T.O.7.8"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nÜst düzey çıkarım, tek bir cümleden hızlı bir sonuç çıkarmak değildir. Metnin başından, ortasından ve sonundan gelen birden fazla kanıtı; varsa metne eşlik eden görselleri ve ön bilgilerini bir araya getirerek bütüncül bir yargıya ulaşmaktır. Bu konuda metnin ana düşüncesini veya ana duygusunu belirlemeyi, metinden sonuç ya da ders çıkarmayı ve bir karakterin süreklilik gösteren özellikleriyle amaç ve niyetlerini gerekçelendirmeyi öğreneceksin.\n\nBasit çıkarımla üst düzey çıkarım arasındaki temel fark kanıtın kapsamıdır. Bir karakterin belirli anda neden sustuğunu kısa bir bölümden çıkarabilirsin; bu basit çıkarımdır. Aynı karakterin metin boyunca bilgi kontrol etmesi, görevini tamamlaması ve hatasını düzeltmesi gibi davranışlarını birleştirerek “sorumluluk sahibidir” sonucuna ulaşmak ise üst düzey çıkarımdır. Sonuç, metnin bütününe dayanmalı ve karşıt kanıtlar da dikkate alınmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n**Bütüncül kanıt:** Metnin farklı bölümlerinden veya görsellerinden toplanan, birlikte anlam oluşturan kanıtlardır.\n\n**Ana düşünce:** Bilgilendirici ya da düşünce ağırlıklı metnin bütününde savunulan temel düşüncedir.\n\n**Ana duygu:** Şiir veya duygu ağırlıklı metnin bütününe egemen olan duygudur.\n\n**Sentez:** Ayrı kanıtları yalnız sıralamakla kalmayıp aralarındaki bağlantıdan yeni ve genel bir anlam kurmaktır.\n\n**Karakter özelliği:** Tek bir davranıştan değil, metin boyunca yinelenen veya belirleyici eylemlerden çıkarılan niteliktir.\n\n**Mantıklı gerekçe:** Sonucun hangi kanıtların birleşiminden doğduğunu ve bu birleşimin neden uygun olduğunu açıklamaktır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Metni bütünüyle oku.** İlk izlenime göre karar vermeden başlangıç, gelişme ve sonuç bölümlerini tamamla.\n2. **Göreve uygun kanıt türünü belirle.** Ana düşünce aranıyorsa yinelenen düşüncelere ve sonuca; karakter özelliği aranıyorsa farklı durumlarda gösterilen davranışlara odaklan.\n3. **En az iki bağımsız kanıt topla.** Aynı cümlenin farklı biçimde tekrarı yerine metnin ayrı bölümlerinden kanıt seç. Görsel de metindeki anlamı destekliyorsa kanıt grubuna eklenebilir.\n4. **Kanıtlar arasındaki ilişkiyi kur.** “Başta kaynakları ayırdı, ortada çelişkiyi kontrol etti, sonda kaynakça ekledi.” bilgileri birlikte güvenilirliğe önem verme yönünde bir örüntü oluşturur.\n5. **Genel yargıyı yaz.** Ana düşünce, ders, karakter özelliği veya amaç biçimindeki sonucu açık ve ölçülü ifade et.\n6. **Karşıt kanıtı denetle.** Metinde yargını zayıflatan bir davranış var mı? Varsa onu açıklamadan kesin sonuca varma.\n7. **Gerekçeni bütün metne bağla.** Yalnız “Bence” demek yerine hangi bölümlerin aynı sonucu desteklediğini göster.\n\nÜst düzey çıkarımda ön bilgi yardımcıdır fakat metnin yerine geçmez. Örneğin ortak kararın sorumluluk gerektirdiğini bilmek, metindeki görev paylaşımını yorumlamanı kolaylaştırır; yine de yazarın vermediği tarihsel bilgi veya kişisel niyet eklenemez. Birden fazla makul ana düşünce önerisi varsa, metnin daha çok bölümünü açıklayan ve sonuçla uyumlu olan tercih edilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda metnin farklı bölümlerinden gelen kanıtların tek bir üst düzey çıkarımda nasıl birleştiği, bu çıkarımın hangi sentez gerekçesine dayandığı ve neden “metnin bütünü” düzeyinde olduğu gösterilir. Görsel, çok kanıtlı düşünmenin yalnız kanıtları toplamak değil, aralarındaki örüntüyü açıklamak olduğunu ortaya koyar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir öyküde Deniz, sınıf sergisi için önce yalnızca dikkat çekici bir pano hazırlamak ister. Kaynaklarda birbiriyle uyuşmayan bilgiler görünce tasarımını durdurur, farklı kaynakları karşılaştırır ve öğretmenine sorular yöneltir. Son bölümde panoyu daha sade biçimde düzenleyip kullanılan kaynakların listesini ekler.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlangıç kanıtı, Deniz’in görünüşü öne çıkardığını gösterir.\n2. Orta bölümde çelişkili bilgileri fark edip çalışmayı durdurması ve kaynakları karşılaştırması, doğruluğu önemsemeye başladığını gösterir.\n3. Son bölümde kaynak listesini eklemesi, bu tutumun ürüne yansıdığını kanıtlar.\n4. Üst düzey karakter çıkarımı: “Deniz, sürecin sonunda gösterişten çok güvenilirliğe önem veren sorumlu bir tutum geliştirmiştir.”\n5. Metinden çıkarılabilecek ders: “Bilgilendirici bir ürünün etkili görünmesi kadar dayandığı bilgilerin denetlenmesi de önemlidir.”\n6. Bu sonuç tek bir davranışa değil, başlangıçtan sona değişen eylemlerin bütününe dayanır. “Deniz her zaman kusursuzdur.” denemez; metin gelişim gösterdiğini anlatır.\n\n### Örnek 2:\nBir metnin başında öğrenciler, millî egemenlik konulu panelin süresi konusunda anlaşamaz. Orta bölümde her grup önceliğini ve gerekçesini açıklar; konuşma süreleri ölçülür ve ortak bir çizelge hazırlanır. Son bölümde panel zamanında tamamlanır, ancak değerlendirme notunda gelecek etkinlikte soru-cevap bölümüne daha fazla süre ayrılması gerektiği yazılır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlangıçtaki anlaşmazlık, farklı ihtiyaçların bulunduğunu gösterir.\n2. Görüşlerin gerekçelendirilmesi ve sürelerin ölçülmesi, kararın rastgele değil veriye dayalı kurulduğunu gösterir.\n3. Ortak çizelge, uzlaşmanın uygulanabilir bir plana dönüştüğünü; son değerlendirme ise grubun eksik yönünü fark ettiğini kanıtlar.\n4. Ana düşünce: “Ortak çalışmalar, farklı görüşleri dinleyip gerekçeleri somut verilerle birleştiren ve sonuçları yeniden değerlendiren bir süreçle daha düzenli yürütülür.”\n5. Metinden çıkarılan ders, ilk kararın son karar olmadığı; uygulama sonrasında yeni düzenleme yapılabileceğidir.\n6. Bu çıkarım, yalnız panelin zamanında bitmesine değil, anlaşmazlık, ölçme, uzlaşma ve öz değerlendirme bölümlerinin tümüne dayanır.\n\n## Sık yapılan hata\nÜst düzey çıkarımda sık yapılan hata, metnin son cümlesini otomatik olarak ana düşünce kabul etmektir. Son cümle önemli olabilir fakat metnin diğer bölümleriyle uyuşmuyorsa tek başına yeterli değildir. Bir diğer hata, bir karakterin tek davranışından kalıcı özellik çıkarmaktır. “Bir kez arkadaşına yardım etti, o hâlde her koşulda yardımseverdir.” yargısı için metnin bütününde destekleyici davranışlar aranmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Metni bütünüyle okuyup farklı bölümlerden kanıt topladım mı?\n- Kanıtları yalnız sıralamak yerine aralarındaki örüntüyü açıkladım mı?\n- Ana düşünce, ders veya karakter özelliği çıkarımımı açıkça yazdım mı?\n- Sonucumu zayıflatabilecek karşıt kanıtları kontrol ettim mi?\n- Gerekçem metnin bütününü açıklıyor ve metinde olmayan ayrıntılardan kaçınıyor mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n048__to78.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n048__to78.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n048__to78.h1","tr-g07-turkce-n048__to78.h2","tr-g07-turkce-n048__to78.h3","tr-g07-turkce-n048__to78.h4"],"rows":[[{"v":"Başta görünüşü önemser; ortada kaynakları karşılaştırır; sonda kaynakça ekler."},{"v":"Güvenilirliği öne alan sorumlu bir tutum geliştirir."},{"v":"Üç bölümdeki davranış değişimi aynı gelişim çizgisini destekler."},{"v":"Üst düzey: karakter ve ders"}],[{"v":"Anlaşmazlık yaşanır; süreler ölçülür; ortak çizelge uygulanır; sonuç değerlendirilir."},{"v":"Ortak karar, gerekçe ve veriyle kurulup uygulama sonrasında iyileştirilmelidir."},{"v":"Sorun, veri toplama, uzlaşma ve yansıtma aşamaları birlikte ana düşünceyi oluşturur."},{"v":"Üst düzey: ana düşünce"}],[{"v":"Farklı bölümlerde aynı kişi belgeleri korur, eksik kaydı tamamlar ve hatasını düzeltir."},{"v":"Karakter sorumluluk ve kararlılık gösterir."},{"v":"Birbirinden ayrı üç eylem süreklilik gösteren niteliği kanıtlar."},{"v":"Üst düzey: karakter özelliği"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n048__to78.alt":"Dört sütunlu üst düzey çıkarım tablosunda metnin farklı bölümlerinden gelen çoklu kanıtlar sentezlenir: görünüşten kaynak doğrulamaya ve kaynakçaya uzanan davranışlar sorumlu tutum gelişimine; anlaşmazlık, süre ölçümü, ortak çizelge ve değerlendirme aşamaları gerekçe ve veriye dayalı ortak karar ana düşüncesine; belgeleri koruma, eksik kaydı tamamlama ve hatayı düzeltme eylemleri ise sorumluluk ve kararlılık özelliğine bağlanır. Her satırda kanıtların neden birlikte yorumlandığı ve çıkarımın karakter, ders ya da ana düşünce düzeyi belirtilir.","tr-g07-turkce-n048__to78.caption":"Metnin bütününden üst düzey çıkarım oluşturma","tr-g07-turkce-n048__to78.h1":"Metnin farklı bölümlerindeki kanıtlar","tr-g07-turkce-n048__to78.h2":"Üst düzey çıkarım","tr-g07-turkce-n048__to78.h3":"Sentez gerekçesi","tr-g07-turkce-n048__to78.h4":"Çıkarım düzeyi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-o-7-8-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Üst düzey çıkarım, tek bir cümleden hızlı bir sonuç çıkarmak değildir. Metnin başından, ortasından ve sonundan gelen birden fazla kanıtı; varsa metne eşlik eden görselleri ve ön bilgilerini bir araya getirerek bütüncül bir yargıya ulaşmaktır. Bu konuda metnin ana düşüncesini veya ana duygusunu belirlemeyi, metinden sonuç ya da ders çıkarmayı ve bir karakterin süreklilik gösteren özellikleriyle amaç ve niyetlerini gerekçelendirmeyi öğreneceksin.\n\nBasit çıkarımla üst düzey çıkarım arasındaki temel fark kanıtın kapsamıdır. Bir karakterin belirli anda neden sustuğunu kısa bir bölümden çıkarabilirsin; bu basit çıkarımdır. Aynı karakterin metin boyunca bilgi kontrol etmesi, görevini tamamlaması ve hatasını düzeltmesi gibi davranışlarını birleştirerek “sorumluluk sahibidir” sonucuna ulaşmak ise üst düzey çıkarımdır. Sonuç, metnin bütününe dayanmalı ve karşıt kanıtlar da dikkate alınmalıdır.","keyConcepts":"**Bütüncül kanıt:** Metnin farklı bölümlerinden veya görsellerinden toplanan, birlikte anlam oluşturan kanıtlardır.\n\n**Ana düşünce:** Bilgilendirici ya da düşünce ağırlıklı metnin bütününde savunulan temel düşüncedir.\n\n**Ana duygu:** Şiir veya duygu ağırlıklı metnin bütününe egemen olan duygudur.\n\n**Sentez:** Ayrı kanıtları yalnız sıralamakla kalmayıp aralarındaki bağlantıdan yeni ve genel bir anlam kurmaktır.\n\n**Karakter özelliği:** Tek bir davranıştan değil, metin boyunca yinelenen veya belirleyici eylemlerden çıkarılan niteliktir.\n\n**Mantıklı gerekçe:** Sonucun hangi kanıtların birleşiminden doğduğunu ve bu birleşimin neden uygun olduğunu açıklamaktır.","steps":"1. **Metni bütünüyle oku.** İlk izlenime göre karar vermeden başlangıç, gelişme ve sonuç bölümlerini tamamla.\n2. **Göreve uygun kanıt türünü belirle.** Ana düşünce aranıyorsa yinelenen düşüncelere ve sonuca; karakter özelliği aranıyorsa farklı durumlarda gösterilen davranışlara odaklan.\n3. **En az iki bağımsız kanıt topla.** Aynı cümlenin farklı biçimde tekrarı yerine metnin ayrı bölümlerinden kanıt seç. Görsel de metindeki anlamı destekliyorsa kanıt grubuna eklenebilir.\n4. **Kanıtlar arasındaki ilişkiyi kur.** “Başta kaynakları ayırdı, ortada çelişkiyi kontrol etti, sonda kaynakça ekledi.” bilgileri birlikte güvenilirliğe önem verme yönünde bir örüntü oluşturur.\n5. **Genel yargıyı yaz.** Ana düşünce, ders, karakter özelliği veya amaç biçimindeki sonucu açık ve ölçülü ifade et.\n6. **Karşıt kanıtı denetle.** Metinde yargını zayıflatan bir davranış var mı? Varsa onu açıklamadan kesin sonuca varma.\n7. **Gerekçeni bütün metne bağla.** Yalnız “Bence” demek yerine hangi bölümlerin aynı sonucu desteklediğini göster.\n\nÜst düzey çıkarımda ön bilgi yardımcıdır fakat metnin yerine geçmez. Örneğin ortak kararın sorumluluk gerektirdiğini bilmek, metindeki görev paylaşımını yorumlamanı kolaylaştırır; yine de yazarın vermediği tarihsel bilgi veya kişisel niyet eklenemez. Birden fazla makul ana düşünce önerisi varsa, metnin daha çok bölümünü açıklayan ve sonuçla uyumlu olan tercih edilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda metnin farklı bölümlerinden gelen kanıtların tek bir üst düzey çıkarımda nasıl birleştiği, bu çıkarımın hangi sentez gerekçesine dayandığı ve neden “metnin bütünü” düzeyinde olduğu gösterilir. Görsel, çok kanıtlı düşünmenin yalnız kanıtları toplamak değil, aralarındaki örüntüyü açıklamak olduğunu ortaya koyar.","workedExamples":["Bir öyküde Deniz, sınıf sergisi için önce yalnızca dikkat çekici bir pano hazırlamak ister. Kaynaklarda birbiriyle uyuşmayan bilgiler görünce tasarımını durdurur, farklı kaynakları karşılaştırır ve öğretmenine sorular yöneltir. Son bölümde panoyu daha sade biçimde düzenleyip kullanılan kaynakların listesini ekler.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlangıç kanıtı, Deniz’in görünüşü öne çıkardığını gösterir.\n2. Orta bölümde çelişkili bilgileri fark edip çalışmayı durdurması ve kaynakları karşılaştırması, doğruluğu önemsemeye başladığını gösterir.\n3. Son bölümde kaynak listesini eklemesi, bu tutumun ürüne yansıdığını kanıtlar.\n4. Üst düzey karakter çıkarımı: “Deniz, sürecin sonunda gösterişten çok güvenilirliğe önem veren sorumlu bir tutum geliştirmiştir.”\n5. Metinden çıkarılabilecek ders: “Bilgilendirici bir ürünün etkili görünmesi kadar dayandığı bilgilerin denetlenmesi de önemlidir.”\n6. Bu sonuç tek bir davranışa değil, başlangıçtan sona değişen eylemlerin bütününe dayanır. “Deniz her zaman kusursuzdur.” denemez; metin gelişim gösterdiğini anlatır.","Bir metnin başında öğrenciler, millî egemenlik konulu panelin süresi konusunda anlaşamaz. Orta bölümde her grup önceliğini ve gerekçesini açıklar; konuşma süreleri ölçülür ve ortak bir çizelge hazırlanır. Son bölümde panel zamanında tamamlanır, ancak değerlendirme notunda gelecek etkinlikte soru-cevap bölümüne daha fazla süre ayrılması gerektiği yazılır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlangıçtaki anlaşmazlık, farklı ihtiyaçların bulunduğunu gösterir.\n2. Görüşlerin gerekçelendirilmesi ve sürelerin ölçülmesi, kararın rastgele değil veriye dayalı kurulduğunu gösterir.\n3. Ortak çizelge, uzlaşmanın uygulanabilir bir plana dönüştüğünü; son değerlendirme ise grubun eksik yönünü fark ettiğini kanıtlar.\n4. Ana düşünce: “Ortak çalışmalar, farklı görüşleri dinleyip gerekçeleri somut verilerle birleştiren ve sonuçları yeniden değerlendiren bir süreçle daha düzenli yürütülür.”\n5. Metinden çıkarılan ders, ilk kararın son karar olmadığı; uygulama sonrasında yeni düzenleme yapılabileceğidir.\n6. Bu çıkarım, yalnız panelin zamanında bitmesine değil, anlaşmazlık, ölçme, uzlaşma ve öz değerlendirme bölümlerinin tümüne dayanır."],"commonMistakes":"Üst düzey çıkarımda sık yapılan hata, metnin son cümlesini otomatik olarak ana düşünce kabul etmektir. Son cümle önemli olabilir fakat metnin diğer bölümleriyle uyuşmuyorsa tek başına yeterli değildir. Bir diğer hata, bir karakterin tek davranışından kalıcı özellik çıkarmaktır. “Bir kez arkadaşına yardım etti, o hâlde her koşulda yardımseverdir.” yargısı için metnin bütününde destekleyici davranışlar aranmalıdır.","selfCheck":["Metni bütünüyle okuyup farklı bölümlerden kanıt topladım mı?","Kanıtları yalnız sıralamak yerine aralarındaki örüntüyü açıkladım mı?","Ana düşünce, ders veya karakter özelliği çıkarımımı açıkça yazdım mı?","Sonucumu zayıflatabilecek karşıt kanıtları kontrol ettim mi?","Gerekçem metnin bütününü açıklıyor ve metinde olmayan ayrıntılardan kaçınıyor mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme: T.O.7.8","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ac37f37e6bf56880ee07adc4198d6b1cfa97413131efb806f3b721105bb9428f","reviewDecisionSha256":"941e569f9567dd448b81b08c23ab6c0a39afce8ce8bd4e6f297693d48aba6f60","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ac37f37e6bf56880ee07adc4198d6b1cfa97413131efb806f3b721105bb9428f","reviewedHash":"sha256:ac37f37e6bf56880ee07adc4198d6b1cfa97413131efb806f3b721105bb9428f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:941e569f9567dd448b81b08c23ab6c0a39afce8ce8bd4e6f297693d48aba6f60; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n048","contentProjectionSha256":"ac37f37e6bf56880ee07adc4198d6b1cfa97413131efb806f3b721105bb9428f","reviewDecisionSha256":"941e569f9567dd448b81b08c23ab6c0a39afce8ce8bd4e6f297693d48aba6f60","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n049","noteId":"tr.g07.turkce.n049","noteKey":"tr.g07.turkce.n049","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-10","title":"Yazısında sınıflandırma yapabilme","objectiveId":"T.Y.7.10","objective":"T.Y.7.10","objectives":["T.Y.7.10"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nSınıflandırma, çok sayıdaki unsurun ortak ve ayırt edici özelliklerini görünür kılar. Yazıda sınıflandırma yaparken önce hangi kavram, nesne, bilgi, olay veya durumları ele alacağını; sonra bunları hangi ölçütlere göre ayıracağını belirlemelisin. Yedinci sınıfta aynı unsurların **birden fazla ölçüt** bakımından sınıflandırılması beklenir. Örneğin bir sergideki malzemeleri hem sunuluş biçimine göre “yazılı, görsel, işitsel” hem de işlevine göre “bilgilendiren, destekleyen, yönlendiren” gruplarına ayırabilirsin.\n\nSınıflandırmanın amacı yalnız tablo doldurmak değildir. Oluşturduğun kategoriler yazının planını düzenler, benzer bilgilerin aynı bölümde sunulmasını sağlar ve okurun metni daha kolay izlemesine yardımcı olur. “Bir Hilal Uğruna” temasında kavramlar, çalışma ürünleri veya araştırma malzemeleri sınıflandırılabilir. Ölçütlerin açık olması, kategorilerin adlandırılması ve sınıflandırma sonucunun metinde gerçekten kullanılması gerekir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Sınıflandırılacak unsur:** Gruplara ayrılacak kavram, nesne, bilgi, olay veya durumdur.\n\n**Ölçüt:** Unsurların hangi özelliğe göre ayrılacağını gösteren kuraldır. Tür, işlev, sunuluş biçimi, gerçek-hayal ürünü olma, öznellik-nesnellik veya öncelik-sonralık birer ölçüt olabilir.\n\n**Kategori:** Aynı ölçüt bakımından ortak özellik taşıyan unsurların oluşturduğu gruptur.\n\n**Ayırt edici özellik:** Bir kategoriyi diğerlerinden ayıran belirgin niteliktir.\n\n**Tasnif:** Ayrılan unsurları düzenli gruplar hâlinde adlandırma ve yerleştirme işlemidir.\n\n**Çok ölçütlü sınıflandırma:** Aynı unsur kümesini iki ya da daha fazla ölçüte göre yeniden gruplandırmaktır. Bir malzeme sunuluş biçimine göre “görsel”, işlevine göre “destekleyici” olabilir.\n\n**Sunum biçimi:** Sınıflandırma sonucunu liste, tablo, grafik veya şekil yoluyla görünür kılmaktır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Yazma amacını belirle.** Sınıflandırma, yazının hangi sorusunu cevaplayacak? “Sergi malzemelerini düzenleyeceğim.” veya “Grup görevlerini aşamalara göre açıklayacağım.” gibi bir hedef kur.\n2. **Unsur listesini tamamla.** Sınıflandıracağın bütün ögeleri önce karışık bir liste hâlinde yaz. Eksik liste, eksik kategori doğurur.\n3. **İlk ölçütü seç.** Ölçüt gözlenebilir ve bütün unsurlara uygulanabilir olmalıdır. “Güzel olanlar” gibi belirsiz ölçütlerden kaçın.\n4. **Kategorileri oluştur ve adlandır.** Aynı ölçüt içinde kategori adları aynı düzeyde olmalıdır. “Yazılı, görsel, çok beğenilen” kategorileri aynı ölçüte dayanmaz.\n5. **Unsurları ayırt edici özelliklere göre yerleştir.** Her yerleştirme için “Bu unsur neden bu kategoride?” sorusuna cevap verebilmelisin.\n6. **İkinci ölçütle yeniden sınıflandır.** Yedinci sınıf düzeyinde yalnız tek ölçütle yetinme. Aynı unsurları işlev, zaman veya öznellik-nesnellik gibi başka bir ölçüte göre tekrar incele.\n7. **Sınır durumlarını kontrol et.** Bir unsur iki kategoriye uyuyorsa kategori tanımlarını netleştir veya birincil işlevini belirt. Farklı ölçütlerde farklı kategorilere girmesi ise normaldir.\n8. **Uygun sunum biçimini seç.** Az sayıda kategori için liste, iki ölçüt arasındaki ilişki için tablo, sayısal dağılım için grafik kullanılabilir.\n9. **Sınıflandırmayı yazının düzenine dönüştür.** Her kategori için bir paragraf açabilir, karşılaştırmalı sonuç çıkarabilir veya görev planı oluşturabilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, araştırma ve sergi malzemelerini “sunuluş biçimi”, “işlev” ve “zaman ilişkisi” gibi farklı ölçütlere göre kategorilere ayırır; her kategori için ayırt edici özellik ve somut örnek gösterir. Görselin öğretim işlevi, ölçüt ile kategorinin aynı şey olmadığını ve çok ölçütlü sınıflandırmada aynı konu alanının farklı yönlerden düzenlenebildiğini göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1:\n\n**Yazma görevi:** Sınıf sergisinde kullanılacak “açıklama metni, kaynaklı fotoğraf, ses kaydı, yönlendirme kartı ve kavram haritası” malzemelerini önce sunuluş biçimine, sonra işlevine göre sınıflandır ve sonucu bir paragrafta kullan.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İlk ölçüt **sunuluş biçimi**dir: açıklama metni ve yönlendirme kartı yazılı; fotoğraf ve kavram haritası görsel; ses kaydı işitseldir.\n2. İkinci ölçüt **işlev**dir: açıklama metni bilgilendirir; fotoğraf ve kavram haritası bilgiyi destekler; yönlendirme kartı okurun hareketini yönlendirir; ses kaydı içeriği farklı bir kanaldan sunar.\n3. Kategoriler aynı düzeyde ve açık adlarla oluşturulur.\n4. Yazıda kullanım şöyle olabilir: “Sergi malzemeleri sunuluş biçimine göre yazılı, görsel ve işitsel gruplara ayrılmıştır. Açıklama metni ile yönlendirme kartı yazılı; fotoğraf ile kavram haritası görsel; ses kaydı işitsel malzemedir. İşlev bakımından ise açıklama metni bilgilendirici, fotoğraf ve kavram haritası destekleyici, yönlendirme kartı düzenleyici görev üstlenir.”\n5. Aynı malzemeler iki ayrı ölçütle incelendiği için çok ölçütlü sınıflandırma yapılmıştır.\n\n### Örnek 2:\n\n**Yazma görevi:** Grupça hazırlanacak tema dosyasındaki görevleri “çalışma aşaması” ve “sorumluluk biçimi” ölçütlerine göre sınıflandırarak plan metni yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Görevler şunlardır: kaynakları toplama, kavram maddelerini yazma, metinleri gözden geçirme, görseller için izin alma, dosyayı sunma.\n2. Aşama ölçütüne göre kaynak toplama ve izin alma **hazırlık**; madde yazma ve gözden geçirme **oluşturma**; dosyayı sunma **paylaşma** kategorisindedir.\n3. Sorumluluk biçimine göre kaynak toplama ve madde yazma bireysel görevler olarak paylaştırılabilir; gözden geçirme ve sunma ortak yürütülebilir; izin alma belirlenmiş bir kişinin takip edeceği ancak gruba bilgi vereceği görevdir.\n4. Plan cümlesi şöyle kurulabilir: “Hazırlık aşamasında kaynak toplama ve görsel izinlerini tamamlama görevleri yürütülecektir. Oluşturma aşamasında bireysel madde yazımları yapılacak, ardından metinler grupça gözden geçirilecektir. Paylaşma aşamasında sunum ortak sorumlulukla gerçekleştirilecektir.”\n5. Sınıflandırma, görev listesini yazının planına dönüştürmüştür.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖlçütü süreç içinde değiştirmek sınıflandırmayı bozar. Bir listede önce “sunuluş biçimi”ne göre yazılı ve görsel grupları kurup sonra “önemli” adlı bir kategori eklemek aynı sınıflandırmada iki farklı ölçüt kullanmak demektir. Kategorilerin birbirini gereksiz yere örtmesi, bazı unsurların hiçbir gruba yerleşmemesi ve tabloyu oluşturduktan sonra sonuçları metinde kullanmamak da yaygın hatalardır. Çok ölçütlü sınıflandırma, tek tabloda bütün ölçütleri karıştırmak değil; aynı unsurları her ölçüte göre düzenli biçimde yeniden incelemektir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Sınıflandıracağım unsurların tamamını belirledim mi?\n- Her sınıflandırmada tek ve açık bir ölçüt kullandım mı?\n- Kategorileri ayırt edici özelliklerle adlandırdım mı?\n- Aynı unsurları en az iki ölçüte göre inceledim mi?\n- Sınırda kalan unsurların nedenini açıklayabiliyor muyum?\n- Sınıflandırma sonucunu yazımın düzeninde kullandım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n049__ty710t2.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n049__ty710t2.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h1","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h2","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h3","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h4"],"rows":[[{"v":"Sunuluş biçimi"},{"v":"Yazılı malzeme"},{"v":"Bilgi sözcük ve cümlelerle sunulur."},{"v":"Sergi açıklama metni"}],[{"v":"Sunuluş biçimi"},{"v":"Görsel malzeme"},{"v":"Bilgi görüntü, işaret veya düzenle sunulur."},{"v":"Kaynağı belirtilmiş fotoğraf"}],[{"v":"İşlev"},{"v":"Bilgilendirici"},{"v":"Bir kavramı veya süreci açıklar."},{"v":"Kavram tanıtım kartı"}],[{"v":"İşlev"},{"v":"Destekleyici"},{"v":"Metindeki düşünceyi somut bir ögeyle güçlendirir."},{"v":"Açıklamayla eşleştirilmiş harita"}],[{"v":"Zaman ilişkisi"},{"v":"Hazırlık aşaması"},{"v":"Ürün oluşturulmadan önce tamamlanır."},{"v":"Kaynakları toplama ve izinleri alma"}],[{"v":"Zaman ilişkisi"},{"v":"Paylaşma aşaması"},{"v":"Tamamlanan ürün hedef kitleye sunulur."},{"v":"Sergi metnini yayımlama"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n049__ty710t2.alt":"Dört sütunlu tabloda sınıflandırma ölçütü, kategori, ayırt edici özellik ve örnek kanıt ilişkilendirilir. Sunuluş biçimi ölçütünde yazılı malzeme sergi açıklama metniyle, görsel malzeme kaynağı belirtilmiş fotoğrafla; işlev ölçütünde bilgilendirici kategori kavram tanıtım kartıyla, destekleyici kategori açıklamayla eşleştirilmiş haritayla; zaman ilişkisi ölçütünde hazırlık aşaması kaynak toplama ve izin alma, paylaşma aşaması sergi metnini yayımlama örneğiyle gösterilir.","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.caption":"Birden fazla ölçütle sınıflandırma örnekleri","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h1":"Sınıflandırma ölçütü","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h2":"Kategori","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h3":"Ayırt edici özellik","tr-g07-turkce-n049__ty710t2.h4":"Örnek kanıt"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-y-7-10-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Sınıflandırma, çok sayıdaki unsurun ortak ve ayırt edici özelliklerini görünür kılar. Yazıda sınıflandırma yaparken önce hangi kavram, nesne, bilgi, olay veya durumları ele alacağını; sonra bunları hangi ölçütlere göre ayıracağını belirlemelisin. Yedinci sınıfta aynı unsurların **birden fazla ölçüt** bakımından sınıflandırılması beklenir. Örneğin bir sergideki malzemeleri hem sunuluş biçimine göre “yazılı, görsel, işitsel” hem de işlevine göre “bilgilendiren, destekleyen, yönlendiren” gruplarına ayırabilirsin.\n\nSınıflandırmanın amacı yalnız tablo doldurmak değildir. Oluşturduğun kategoriler yazının planını düzenler, benzer bilgilerin aynı bölümde sunulmasını sağlar ve okurun metni daha kolay izlemesine yardımcı olur. “Bir Hilal Uğruna” temasında kavramlar, çalışma ürünleri veya araştırma malzemeleri sınıflandırılabilir. Ölçütlerin açık olması, kategorilerin adlandırılması ve sınıflandırma sonucunun metinde gerçekten kullanılması gerekir.","keyConcepts":"**Sınıflandırılacak unsur:** Gruplara ayrılacak kavram, nesne, bilgi, olay veya durumdur.\n\n**Ölçüt:** Unsurların hangi özelliğe göre ayrılacağını gösteren kuraldır. Tür, işlev, sunuluş biçimi, gerçek-hayal ürünü olma, öznellik-nesnellik veya öncelik-sonralık birer ölçüt olabilir.\n\n**Kategori:** Aynı ölçüt bakımından ortak özellik taşıyan unsurların oluşturduğu gruptur.\n\n**Ayırt edici özellik:** Bir kategoriyi diğerlerinden ayıran belirgin niteliktir.\n\n**Tasnif:** Ayrılan unsurları düzenli gruplar hâlinde adlandırma ve yerleştirme işlemidir.\n\n**Çok ölçütlü sınıflandırma:** Aynı unsur kümesini iki ya da daha fazla ölçüte göre yeniden gruplandırmaktır. Bir malzeme sunuluş biçimine göre “görsel”, işlevine göre “destekleyici” olabilir.\n\n**Sunum biçimi:** Sınıflandırma sonucunu liste, tablo, grafik veya şekil yoluyla görünür kılmaktır.","steps":"1. **Yazma amacını belirle.** Sınıflandırma, yazının hangi sorusunu cevaplayacak? “Sergi malzemelerini düzenleyeceğim.” veya “Grup görevlerini aşamalara göre açıklayacağım.” gibi bir hedef kur.\n2. **Unsur listesini tamamla.** Sınıflandıracağın bütün ögeleri önce karışık bir liste hâlinde yaz. Eksik liste, eksik kategori doğurur.\n3. **İlk ölçütü seç.** Ölçüt gözlenebilir ve bütün unsurlara uygulanabilir olmalıdır. “Güzel olanlar” gibi belirsiz ölçütlerden kaçın.\n4. **Kategorileri oluştur ve adlandır.** Aynı ölçüt içinde kategori adları aynı düzeyde olmalıdır. “Yazılı, görsel, çok beğenilen” kategorileri aynı ölçüte dayanmaz.\n5. **Unsurları ayırt edici özelliklere göre yerleştir.** Her yerleştirme için “Bu unsur neden bu kategoride?” sorusuna cevap verebilmelisin.\n6. **İkinci ölçütle yeniden sınıflandır.** Yedinci sınıf düzeyinde yalnız tek ölçütle yetinme. Aynı unsurları işlev, zaman veya öznellik-nesnellik gibi başka bir ölçüte göre tekrar incele.\n7. **Sınır durumlarını kontrol et.** Bir unsur iki kategoriye uyuyorsa kategori tanımlarını netleştir veya birincil işlevini belirt. Farklı ölçütlerde farklı kategorilere girmesi ise normaldir.\n8. **Uygun sunum biçimini seç.** Az sayıda kategori için liste, iki ölçüt arasındaki ilişki için tablo, sayısal dağılım için grafik kullanılabilir.\n9. **Sınıflandırmayı yazının düzenine dönüştür.** Her kategori için bir paragraf açabilir, karşılaştırmalı sonuç çıkarabilir veya görev planı oluşturabilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, araştırma ve sergi malzemelerini “sunuluş biçimi”, “işlev” ve “zaman ilişkisi” gibi farklı ölçütlere göre kategorilere ayırır; her kategori için ayırt edici özellik ve somut örnek gösterir. Görselin öğretim işlevi, ölçüt ile kategorinin aynı şey olmadığını ve çok ölçütlü sınıflandırmada aynı konu alanının farklı yönlerden düzenlenebildiğini göstermektir.","workedExamples":["**Yazma görevi:** Sınıf sergisinde kullanılacak “açıklama metni, kaynaklı fotoğraf, ses kaydı, yönlendirme kartı ve kavram haritası” malzemelerini önce sunuluş biçimine, sonra işlevine göre sınıflandır ve sonucu bir paragrafta kullan.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İlk ölçüt **sunuluş biçimi**dir: açıklama metni ve yönlendirme kartı yazılı; fotoğraf ve kavram haritası görsel; ses kaydı işitseldir.\n2. İkinci ölçüt **işlev**dir: açıklama metni bilgilendirir; fotoğraf ve kavram haritası bilgiyi destekler; yönlendirme kartı okurun hareketini yönlendirir; ses kaydı içeriği farklı bir kanaldan sunar.\n3. Kategoriler aynı düzeyde ve açık adlarla oluşturulur.\n4. Yazıda kullanım şöyle olabilir: “Sergi malzemeleri sunuluş biçimine göre yazılı, görsel ve işitsel gruplara ayrılmıştır. Açıklama metni ile yönlendirme kartı yazılı; fotoğraf ile kavram haritası görsel; ses kaydı işitsel malzemedir. İşlev bakımından ise açıklama metni bilgilendirici, fotoğraf ve kavram haritası destekleyici, yönlendirme kartı düzenleyici görev üstlenir.”\n5. Aynı malzemeler iki ayrı ölçütle incelendiği için çok ölçütlü sınıflandırma yapılmıştır.","**Yazma görevi:** Grupça hazırlanacak tema dosyasındaki görevleri “çalışma aşaması” ve “sorumluluk biçimi” ölçütlerine göre sınıflandırarak plan metni yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Görevler şunlardır: kaynakları toplama, kavram maddelerini yazma, metinleri gözden geçirme, görseller için izin alma, dosyayı sunma.\n2. Aşama ölçütüne göre kaynak toplama ve izin alma **hazırlık**; madde yazma ve gözden geçirme **oluşturma**; dosyayı sunma **paylaşma** kategorisindedir.\n3. Sorumluluk biçimine göre kaynak toplama ve madde yazma bireysel görevler olarak paylaştırılabilir; gözden geçirme ve sunma ortak yürütülebilir; izin alma belirlenmiş bir kişinin takip edeceği ancak gruba bilgi vereceği görevdir.\n4. Plan cümlesi şöyle kurulabilir: “Hazırlık aşamasında kaynak toplama ve görsel izinlerini tamamlama görevleri yürütülecektir. Oluşturma aşamasında bireysel madde yazımları yapılacak, ardından metinler grupça gözden geçirilecektir. Paylaşma aşamasında sunum ortak sorumlulukla gerçekleştirilecektir.”\n5. Sınıflandırma, görev listesini yazının planına dönüştürmüştür."],"commonMistakes":"Ölçütü süreç içinde değiştirmek sınıflandırmayı bozar. Bir listede önce “sunuluş biçimi”ne göre yazılı ve görsel grupları kurup sonra “önemli” adlı bir kategori eklemek aynı sınıflandırmada iki farklı ölçüt kullanmak demektir. Kategorilerin birbirini gereksiz yere örtmesi, bazı unsurların hiçbir gruba yerleşmemesi ve tabloyu oluşturduktan sonra sonuçları metinde kullanmamak da yaygın hatalardır. Çok ölçütlü sınıflandırma, tek tabloda bütün ölçütleri karıştırmak değil; aynı unsurları her ölçüte göre düzenli biçimde yeniden incelemektir.","selfCheck":["Sınıflandıracağım unsurların tamamını belirledim mi?","Her sınıflandırmada tek ve açık bir ölçüt kullandım mı?","Kategorileri ayırt edici özelliklerle adlandırdım mı?","Aynı unsurları en az iki ölçüte göre inceledim mi?","Sınırda kalan unsurların nedenini açıklayabiliyor muyum?","Sınıflandırma sonucunu yazımın düzeninde kullandım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazısında sınıflandırma yapabilme: T.Y.7.10","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"87eaa9182b165cb4b010f393d4c693e7128d6192332d8ef56f42f468906f8e8b","reviewDecisionSha256":"fd81b008ff3a5a8a9648b520258c464530eb5a7489fc1b38d8bee1d9294b4da1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:87eaa9182b165cb4b010f393d4c693e7128d6192332d8ef56f42f468906f8e8b","reviewedHash":"sha256:87eaa9182b165cb4b010f393d4c693e7128d6192332d8ef56f42f468906f8e8b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fd81b008ff3a5a8a9648b520258c464530eb5a7489fc1b38d8bee1d9294b4da1; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n049","contentProjectionSha256":"87eaa9182b165cb4b010f393d4c693e7128d6192332d8ef56f42f468906f8e8b","reviewDecisionSha256":"fd81b008ff3a5a8a9648b520258c464530eb5a7489fc1b38d8bee1d9294b4da1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n050","noteId":"tr.g07.turkce.n050","noteKey":"tr.g07.turkce.n050","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-21","title":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYazım kuralları kelimelerin ortak ve doğru biçimde yazılmasını, noktalama işaretleri ise cümledeki anlam ilişkilerinin görünür olmasını sağlar. Bu nedenle yazım ve noktalama yalnız metni “düzgün göstermek” için kullanılmaz; okurun sözcük sınırlarını, alıntıyı, açıklamayı, seslenmeyi ve düşünce gruplarını doğru anlamasına yardım eder. Yedinci sınıf düzeyinde pekiştirmeli kelimeler ile ikilemelerin yazımı; noktalı virgül, tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayraç gibi işaretlerin yaygın işlevleri üzerinde durulur. Önceki sınıflarda öğrenilen kurallar da bütün yazma görevlerinde uygulanmaya devam eder.\n\n“Bir Hilal Uğruna” temasıyla ilgili bir sergi açıklaması, sözlük maddesi veya yazılı yanıt hazırlanırken içerik kadar biçim de güvenilirliği etkiler. “Adımadım” yerine “adım adım”, “mas mavi” yerine “masmavi” yazmak; doğrudan sözü tırnakla, ek açıklamayı uygun ayraçla göstermek anlamı belirginleştirir. Doğru işareti seçebilmek için önce cümlenin yapısını ve vermek istediğin anlamı çözümlemelisin.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Yazım kuralı:** Kelime ve yapıların standart yazılışını düzenleyen kuraldır.\n\n**İkileme:** Anlamı güçlendirmek, çoğaltmak veya süreklilik bildirmek için birlikte kullanılan iki kelimedir ve ayrı yazılır: “adım adım, peş peşe, irili ufaklı”.\n\n**Pekiştirmeli kelime:** Bir niteliğin derecesini güçlendiren kelimedir ve bitişik yazılır: “masmavi, kıpkırmızı, sımsıkı”.\n\n**Noktalı virgül (;):** Kendi içinde virgüller bulunan söz gruplarını birbirinden ayırabilir ve uzun bir özne grubunun sınırını belirginleştirebilir.\n\n**Tırnak işareti (“ ”):** Doğrudan aktarılan sözü veya metinden aynen alınan ifadeyi sınırlar.\n\n**Yay ayraç ( ):** Cümlenin ana akışına eklenen açıklayıcı bilgiyi gösterebilir.\n\n**Köşeli ayraç [ ]:** Özellikle alıntının içine açıklama ya da tamamlayıcı bilgi eklendiğini gösterebilir.\n\n**Kısa çizgi (-):** İki kavram arasındaki ilişkiyi veya bir aralığı göstermede kullanılabilir.\n\n**Ünlem işareti (!):** Seslenme, çağrı veya güçlü duygu içeren ifadeyi belirginleştirebilir.\n\n**İşlev:** Bir yazım biçiminin veya noktalama işaretinin cümlede üstlendiği anlam ve düzen görevidir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Önce cümlenin anlamını çöz.** Hangi sözlerin aynı grupta olduğunu, doğrudan alıntı bulunup bulunmadığını ve açıklamanın ana cümleye mi sonradan mı eklendiğini belirle.\n2. **İkileme ile pekiştirmeyi ayır.** İki bağımsız kelimenin tekrarı veya birlikte kullanımı ikilemedir ve ayrı yazılır. Pekiştirme, tek kelimenin anlam derecesini güçlendirir ve bitişik yazılır.\n3. **Noktalı virgülü büyük grupları ayırmak için kullan.** Her iki grup kendi içinde virgül içeriyorsa noktalı virgül, sınırı görünür kılar. İşareti yalnız cümleyi uzun bulduğun için kullanma.\n4. **Doğrudan sözü tırnakla göster.** Bir kişinin söylediği cümleyi aynen aktarıyorsan tırnak işareti kullan; yalnız anlamını kendi cümlenle veriyorsan tırnak kullanma.\n5. **Ek açıklamanın yerini belirle.** Ana cümleye eklenen kısa açıklama yay ayraçta; bir alıntının içine sonradan eklenen açıklama köşeli ayraçta gösterilebilir.\n6. **Seslenme ve ilişkiyi doğru işaretle.** Seslenme ifadesini ünlemle belirginleştirebilir; iki kavram arasındaki bağlantıyı kısa çizgiyle gösterebilirsin.\n7. **İşaretin anlam etkisini oku.** Düzeltmeden sonra cümlede hangi grubun, sözün veya açıklamanın daha açık hâle geldiğini söyleyebilmelisin.\n8. **Bütün metni son kez denetle.** Büyük harf, de/da, ki, mi, kısaltma, kesme işareti ve önceki sınıflarda öğrenilen diğer kuralları da kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Düzenleme tablosu, hatalı veya belirsiz cümleyi düzeltilmiş biçimiyle karşılaştırır; her satırda uygulanan yazım ya da noktalama kuralını ve düzeltmenin anlam üzerindeki etkisini açıklar. Görselin öğretim işlevi, bir işaretin yalnız adını bilmenin yeterli olmadığını, doğru kullanımın cümlenin yapısını ve okurun yorumunu nasıl değiştirdiğini göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1:\n\n**Düzenlenecek metin:** “Arkadaşlar kaynakları adımadım inceleyelim fotoğraflar, açıklamalar, tanımlar bir bölümde haritalar, kavram kartları, afişler başka bölümde yer alacak.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. “Arkadaşlar” bir seslenmedir; ardından ünlem işareti kullanılır.\n2. “Adım adım” ikilemedir ve ayrı yazılır.\n3. İlk yargı tamamlandığı için nokta konur.\n4. İkinci cümlede iki büyük grup kendi içinde virgüllerle sıralanmıştır; gruplar noktalı virgülle ayrılır.\n5. Düzeltilmiş metin şöyledir: “Arkadaşlar! Kaynakları adım adım inceleyelim. Fotoğraflar, açıklamalar, tanımlar bir bölümde; haritalar, kavram kartları, afişler başka bölümde yer alacak.”\n6. Düzeltme, seslenmeyi, ikilemenin sınırlarını ve iki malzeme grubunu açıkça gösterir.\n\n### Örnek 2:\n\n**Düzenlenecek metin:** “Danışman öğretmenimiz kaynakların künyesini yazın dedi. Bu kural bilginin dayanağını belirtme okurun metni izlemesini kolaylaştırır. Yazar Bu çalışma sınıf sözlüğü ortak emeği görünür kılar görüşünü belirtmiştir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Öğretmenin sözü doğrudan aktarıldığı için tırnak içine alınır: **Danışman öğretmenimiz, “Kaynakların künyesini yazın.” dedi.** Bu kullanımda öğretmenin aynen aktarılan sözü anlatıcının cümlesinden ayrılır.\n2. “Bilginin dayanağını belirtme” ana cümleye açıklama olarak eklenir ve yay ayraç içine alınabilir: “Bu kural (bilginin dayanağını belirtme) okurun metni izlemesini kolaylaştırır.”\n3. Son cümlede alıntı içine açıklama eklenmek istenirse köşeli ayraç kullanılır: **Yazar, “Bu çalışma [sınıf sözlüğü] ortak emeği görünür kılar.” demiştir.**\n4. Tırnak, gerçek alıntının sınırını; yay ayraç ana cümledeki açıklamayı; köşeli ayraç alıntıya sonradan eklenen bilgiyi gösterir.\n5. Yazının son hâlinde tek tip tırnak kullanımı seçilmeli ve bütün metinde tutarlı uygulanmalıdır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nNoktalama işaretlerini yalnız nefes alınan yerlere koymak sık rastlanan bir hatadır. Noktalı virgül, “uzun cümle işareti” değildir; düşünce gruplarının yapısına göre kullanılır. İkilemeleri bitişik, pekiştirmeli kelimeleri ayrı yazmak da iki yapının görevini karıştırmaktan kaynaklanır. Tırnak işaretini doğrudan olmayan aktarmalarda kullanmak, yay ayraç içinde uzun ve zorunlu bilgileri saklamak veya köşeli ayracı süs amacıyla eklemek metni daha açık değil, daha karmaşık hâle getirir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- İkilemeleri ayrı, pekiştirmeli kelimeleri bitişik yazdım mı?\n- Noktalı virgülü gerçekten iki büyük grubu ayırmak için mi kullandım?\n- Doğrudan aktarılan sözleri tırnakla belirttim mi?\n- Yay ayraç ve köşeli ayracın farklı işlevlerini gözetiyor muyum?\n- Seslenme ve kavram ilişkilerini uygun işaretlerle gösterdim mi?\n- Düzeltmenin cümlenin anlamını nasıl açıklığa kavuşturduğunu açıklayabiliyor muyum?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n050__ty721t2.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n050__ty721t2.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h1","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h2","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h3","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h4"],"rows":[[{"v":"Bayraklar kıpkırmızı, gökyüzü mas maviydi."},{"v":"Bayraklar kıpkırmızı, gökyüzü masmaviydi."},{"v":"Pekiştirmeli kelimeler bitişik yazılır."},{"v":"Renklerin güçlü derecesi tek kelimeyle açıkça gösterilir."}],[{"v":"Kaynakları adımadım inceledik."},{"v":"Kaynakları adım adım inceledik."},{"v":"İkilemeler ayrı yazılır."},{"v":"İki kelimenin birlikte kurduğu anlam birimi doğru sınırlarla okunur."}],[{"v":"Metin bölümünde açıklamalar, alıntılar, tanımlar, görsel bölümünde fotoğraflar, haritalar, afişler yer alır."},{"v":"Metin bölümünde açıklamalar, alıntılar, tanımlar; görsel bölümünde fotoğraflar, haritalar, afişler yer alır."},{"v":"Kendi içinde virgüllü iki büyük grup noktalı virgülle ayrılır."},{"v":"Metin ve görsel bölümlerinin sınırı belirginleşir."}],[{"v":"Öğretmen kaynakları belirtin dedi."},{"v":"Öğretmen, “Kaynakları belirtin.” dedi."},{"v":"Doğrudan aktarılan söz tırnak işaretiyle sınırlandırılır."},{"v":"Konuşanın kendi sözü ile anlatıcının cümlesi ayrılır."}],[{"v":"Sınıflandırma unsurları ölçütlere göre ayırma metni düzenler."},{"v":"Sınıflandırma (unsurları ölçütlere göre ayırma) metni düzenler."},{"v":"Ana cümleye eklenen açıklayıcı bilgi yay ayraçta verilebilir."},{"v":"Tanım niteliğindeki ek bilgi ana yargıdan ayrılır."}],[{"v":"Yazar, “Bu değer (sorumluluk) ortak çalışmayı güçlendirir.” der."},{"v":"Yazar, “Bu değer [sorumluluk] ortak çalışmayı güçlendirir.” der."},{"v":"Alıntıya sonradan eklenen açıklama köşeli ayraçla gösterilebilir."},{"v":"Açıklamanın alıntının özgün parçası olmadığı anlaşılır."}],[{"v":"Metin görsel ilişkisini açıkladık."},{"v":"Metin-görsel ilişkisini açıkladık."},{"v":"Birbiriyle ilişkili iki kavram kısa çizgiyle bağlanabilir."},{"v":"İlişkinin metin ile görsel arasında kurulduğu açıklaşır."}],[{"v":"Arkadaşlar kaynakları birlikte inceleyelim."},{"v":"Arkadaşlar! Kaynakları birlikte inceleyelim."},{"v":"Seslenme ifadesi ünlem işaretiyle belirginleştirilebilir."},{"v":"Çağrının yöneldiği kişiler ve cümlenin başlangıcı açıklaşır."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n050__ty721t2.alt":"Sekiz satırlı düzenleme tablosunda masmavi gibi pekiştirmeli kelimenin bitişik, adım adım ikilemesinin ayrı yazılması; kendi içinde virgüllü metin ve görsel gruplarının noktalı virgülle ayrılması; doğrudan sözün tırnakla, ana cümledeki açıklamanın yay ayraçla, alıntıya eklenen açıklamanın köşeli ayraçla, metin-görsel ilişkisinin kısa çizgiyle ve seslenmenin ünlem işaretiyle gösterilmesi karşılaştırılır. Her düzeltmenin anlam ve okuma etkisi dördüncü sütunda açıklanır.","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.caption":"Yazım ve noktalama düzeltmelerinin kural ve anlam etkisi","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h1":"Hatalı veya belirsiz kullanım","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h3":"Kural veya işlev","tr-g07-turkce-n050__ty721t2.h4":"Anlam ve okuma etkisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-y-7-21-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazım kuralları kelimelerin ortak ve doğru biçimde yazılmasını, noktalama işaretleri ise cümledeki anlam ilişkilerinin görünür olmasını sağlar. Bu nedenle yazım ve noktalama yalnız metni “düzgün göstermek” için kullanılmaz; okurun sözcük sınırlarını, alıntıyı, açıklamayı, seslenmeyi ve düşünce gruplarını doğru anlamasına yardım eder. Yedinci sınıf düzeyinde pekiştirmeli kelimeler ile ikilemelerin yazımı; noktalı virgül, tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayraç gibi işaretlerin yaygın işlevleri üzerinde durulur. Önceki sınıflarda öğrenilen kurallar da bütün yazma görevlerinde uygulanmaya devam eder.\n\n“Bir Hilal Uğruna” temasıyla ilgili bir sergi açıklaması, sözlük maddesi veya yazılı yanıt hazırlanırken içerik kadar biçim de güvenilirliği etkiler. “Adımadım” yerine “adım adım”, “mas mavi” yerine “masmavi” yazmak; doğrudan sözü tırnakla, ek açıklamayı uygun ayraçla göstermek anlamı belirginleştirir. Doğru işareti seçebilmek için önce cümlenin yapısını ve vermek istediğin anlamı çözümlemelisin.","keyConcepts":"**Yazım kuralı:** Kelime ve yapıların standart yazılışını düzenleyen kuraldır.\n\n**İkileme:** Anlamı güçlendirmek, çoğaltmak veya süreklilik bildirmek için birlikte kullanılan iki kelimedir ve ayrı yazılır: “adım adım, peş peşe, irili ufaklı”.\n\n**Pekiştirmeli kelime:** Bir niteliğin derecesini güçlendiren kelimedir ve bitişik yazılır: “masmavi, kıpkırmızı, sımsıkı”.\n\n**Noktalı virgül (;):** Kendi içinde virgüller bulunan söz gruplarını birbirinden ayırabilir ve uzun bir özne grubunun sınırını belirginleştirebilir.\n\n**Tırnak işareti (“ ”):** Doğrudan aktarılan sözü veya metinden aynen alınan ifadeyi sınırlar.\n\n**Yay ayraç ( ):** Cümlenin ana akışına eklenen açıklayıcı bilgiyi gösterebilir.\n\n**Köşeli ayraç [ ]:** Özellikle alıntının içine açıklama ya da tamamlayıcı bilgi eklendiğini gösterebilir.\n\n**Kısa çizgi (-):** İki kavram arasındaki ilişkiyi veya bir aralığı göstermede kullanılabilir.\n\n**Ünlem işareti (!):** Seslenme, çağrı veya güçlü duygu içeren ifadeyi belirginleştirebilir.\n\n**İşlev:** Bir yazım biçiminin veya noktalama işaretinin cümlede üstlendiği anlam ve düzen görevidir.","steps":"1. **Önce cümlenin anlamını çöz.** Hangi sözlerin aynı grupta olduğunu, doğrudan alıntı bulunup bulunmadığını ve açıklamanın ana cümleye mi sonradan mı eklendiğini belirle.\n2. **İkileme ile pekiştirmeyi ayır.** İki bağımsız kelimenin tekrarı veya birlikte kullanımı ikilemedir ve ayrı yazılır. Pekiştirme, tek kelimenin anlam derecesini güçlendirir ve bitişik yazılır.\n3. **Noktalı virgülü büyük grupları ayırmak için kullan.** Her iki grup kendi içinde virgül içeriyorsa noktalı virgül, sınırı görünür kılar. İşareti yalnız cümleyi uzun bulduğun için kullanma.\n4. **Doğrudan sözü tırnakla göster.** Bir kişinin söylediği cümleyi aynen aktarıyorsan tırnak işareti kullan; yalnız anlamını kendi cümlenle veriyorsan tırnak kullanma.\n5. **Ek açıklamanın yerini belirle.** Ana cümleye eklenen kısa açıklama yay ayraçta; bir alıntının içine sonradan eklenen açıklama köşeli ayraçta gösterilebilir.\n6. **Seslenme ve ilişkiyi doğru işaretle.** Seslenme ifadesini ünlemle belirginleştirebilir; iki kavram arasındaki bağlantıyı kısa çizgiyle gösterebilirsin.\n7. **İşaretin anlam etkisini oku.** Düzeltmeden sonra cümlede hangi grubun, sözün veya açıklamanın daha açık hâle geldiğini söyleyebilmelisin.\n8. **Bütün metni son kez denetle.** Büyük harf, de/da, ki, mi, kısaltma, kesme işareti ve önceki sınıflarda öğrenilen diğer kuralları da kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Düzenleme tablosu, hatalı veya belirsiz cümleyi düzeltilmiş biçimiyle karşılaştırır; her satırda uygulanan yazım ya da noktalama kuralını ve düzeltmenin anlam üzerindeki etkisini açıklar. Görselin öğretim işlevi, bir işaretin yalnız adını bilmenin yeterli olmadığını, doğru kullanımın cümlenin yapısını ve okurun yorumunu nasıl değiştirdiğini göstermektir.","workedExamples":["**Düzenlenecek metin:** “Arkadaşlar kaynakları adımadım inceleyelim fotoğraflar, açıklamalar, tanımlar bir bölümde haritalar, kavram kartları, afişler başka bölümde yer alacak.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. “Arkadaşlar” bir seslenmedir; ardından ünlem işareti kullanılır.\n2. “Adım adım” ikilemedir ve ayrı yazılır.\n3. İlk yargı tamamlandığı için nokta konur.\n4. İkinci cümlede iki büyük grup kendi içinde virgüllerle sıralanmıştır; gruplar noktalı virgülle ayrılır.\n5. Düzeltilmiş metin şöyledir: “Arkadaşlar! Kaynakları adım adım inceleyelim. Fotoğraflar, açıklamalar, tanımlar bir bölümde; haritalar, kavram kartları, afişler başka bölümde yer alacak.”\n6. Düzeltme, seslenmeyi, ikilemenin sınırlarını ve iki malzeme grubunu açıkça gösterir.","**Düzenlenecek metin:** “Danışman öğretmenimiz kaynakların künyesini yazın dedi. Bu kural bilginin dayanağını belirtme okurun metni izlemesini kolaylaştırır. Yazar Bu çalışma sınıf sözlüğü ortak emeği görünür kılar görüşünü belirtmiştir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Öğretmenin sözü doğrudan aktarıldığı için tırnak içine alınır: **Danışman öğretmenimiz, “Kaynakların künyesini yazın.” dedi.** Bu kullanımda öğretmenin aynen aktarılan sözü anlatıcının cümlesinden ayrılır.\n2. “Bilginin dayanağını belirtme” ana cümleye açıklama olarak eklenir ve yay ayraç içine alınabilir: “Bu kural (bilginin dayanağını belirtme) okurun metni izlemesini kolaylaştırır.”\n3. Son cümlede alıntı içine açıklama eklenmek istenirse köşeli ayraç kullanılır: **Yazar, “Bu çalışma [sınıf sözlüğü] ortak emeği görünür kılar.” demiştir.**\n4. Tırnak, gerçek alıntının sınırını; yay ayraç ana cümledeki açıklamayı; köşeli ayraç alıntıya sonradan eklenen bilgiyi gösterir.\n5. Yazının son hâlinde tek tip tırnak kullanımı seçilmeli ve bütün metinde tutarlı uygulanmalıdır."],"commonMistakes":"Noktalama işaretlerini yalnız nefes alınan yerlere koymak sık rastlanan bir hatadır. Noktalı virgül, “uzun cümle işareti” değildir; düşünce gruplarının yapısına göre kullanılır. İkilemeleri bitişik, pekiştirmeli kelimeleri ayrı yazmak da iki yapının görevini karıştırmaktan kaynaklanır. Tırnak işaretini doğrudan olmayan aktarmalarda kullanmak, yay ayraç içinde uzun ve zorunlu bilgileri saklamak veya köşeli ayracı süs amacıyla eklemek metni daha açık değil, daha karmaşık hâle getirir.","selfCheck":["İkilemeleri ayrı, pekiştirmeli kelimeleri bitişik yazdım mı?","Noktalı virgülü gerçekten iki büyük grubu ayırmak için mi kullandım?","Doğrudan aktarılan sözleri tırnakla belirttim mi?","Yay ayraç ve köşeli ayracın farklı işlevlerini gözetiyor muyum?","Seslenme ve kavram ilişkilerini uygun işaretlerle gösterdim mi?","Düzeltmenin cümlenin anlamını nasıl açıklığa kavuşturduğunu açıklayabiliyor muyum?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme: T.Y.7.21","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"03d2b9c171b9e3b5280081a03c6d4c276c51c27f74dbe13fd3cc9606530d9b5c","reviewDecisionSha256":"fa97611ba87fa6e278aaed82153b284ca5813a131ed52b54f5dd729f6b35424b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:03d2b9c171b9e3b5280081a03c6d4c276c51c27f74dbe13fd3cc9606530d9b5c","reviewedHash":"sha256:03d2b9c171b9e3b5280081a03c6d4c276c51c27f74dbe13fd3cc9606530d9b5c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fa97611ba87fa6e278aaed82153b284ca5813a131ed52b54f5dd729f6b35424b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n050","contentProjectionSha256":"03d2b9c171b9e3b5280081a03c6d4c276c51c27f74dbe13fd3cc9606530d9b5c","reviewDecisionSha256":"fa97611ba87fa6e278aaed82153b284ca5813a131ed52b54f5dd729f6b35424b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n051","noteId":"tr.g07.turkce.n051","noteKey":"tr.g07.turkce.n051","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-22","title":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir yazıyı teslim etmek, yazma öğrenmesinin bittiği anlamına gelmez. Yazma sürecini geriye dönüp incelemek; amaca, konuya, hedef kitleye, metin yapısına, yazım ve noktalama kurallarına ne ölçüde uyduğunu somut kanıtlarla değerlendirmek gerekir. Bu değerlendirmeye **öz yansıtma** denir. Öz yansıtmanın sonucu bir sonraki yazmada davranış değişikliğine dönüşürse **kendini uyarlama** gerçekleşir.\n\n“Yazım iyi oldu.” veya “Ben yazamıyorum.” gibi genel yargılar gelişimi göstermez. Güçlü ve gelişmeye açık yönlerini taslak, son metin, yapılan düzeltmeler, alınan geri bildirim ve metinden seçilen örneklerle gerekçelendirmelisin. Ardından güçlü yönünü korumak, gelişmeye açık yönün için somut tedbir almak ve yeni bir hedef belirlemek gerekir. Yazılarını plan, taslak, geri bildirim ve öz değerlendirme notlarıyla birlikte ürün ve seçki dosyasında saklamak, yazar kimliğinin zaman içindeki gelişimini görünür kılar.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Öz yansıtma:** Yazma deneyimini ve ürünü kanıtlara dayanarak geriye dönük incelemektir.\n\n**Kendini uyarlama:** Öz değerlendirme sonucuna göre sonraki yazmada plan, yöntem, süre kullanımı, içerik veya dil tercihlerini değiştirmektir.\n\n**Ölçüt:** Yazının hangi özelliklere göre değerlendirileceğini gösteren beklentidir. Amaç, hedef kitle, yapı, düşünce akışı, söz varlığı, yazım ve noktalama ölçüt olabilir.\n\n**Kanıt:** İlk taslak ile son metin arasındaki fark, öğretmen veya akran geri bildirimi, kontrol listesi, süre kaydı ya da metinden alınan somut örnektir.\n\n**Güçlü yön:** Yazının amacına ulaşmasına katkı sağlayan ve sonraki çalışmalara aktarılması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Belirli bir çalışma ve tedbirle iyileştirilebilecek yazma özelliğidir.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için uygulanacak somut davranıştır.\n\n**Yeni hedef:** Bir sonraki yazma görevinde ulaşılmak istenen açık ve gözlenebilir sonuçtur.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Yazıların yalnız son biçimlerini değil, taslaklarını, düzeltmelerini, geri bildirimlerini ve yansıtma notlarını da içeren gelişim dosyasıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Başlangıç hedefini ve ölçütleri hatırla.** “Sebep-sonuç paragrafında en az iki nedeni ve bunların sonuçlarını açıkça ilişkilendireceğim.” gibi gözlenebilir bir hedef kullan.\n2. **Süreç kanıtlarını topla.** Plan, ilk taslak, düzeltmeler, son metin, kontrol listesi ve geri bildirimleri bir araya getir. Yalnız son ürüne bakmak, nasıl geliştiğini göstermez.\n3. **Metni ölçütlerle karşılaştır.** Her ölçüt için metinden bir örnek bul. “İkinci paragrafta neden ile sonucu ‘bu nedenle’ ifadesiyle açık bağladım.” gibi kanıt yaz.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** Güçlü yönün neden işe yaradığını açıkla: “Kaynak numarası örneği, soyut güvenilirlik düşüncesini somutlaştırdı.”\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** “Noktalama hatalarım var.” yerine “Virgüllü iki büyük grubu ayırırken noktalı virgül kullanmayı unuttum.” de.\n6. **Sürece ilişkin çıkarım yap.** “Paragrafların görevini plan üzerinde yazdığımda konu dışına daha az çıktım.” gibi deneyime dayalı bir sonuç çıkar.\n7. **Tedbir belirle.** “Son okumada her paragrafın görevini ve noktalama işaretlerini ayrı turlarda kontrol edeceğim.” gibi uygulanabilir bir adım seç.\n8. **Yeni hedefi açık yaz.** Hedef ölçülebilir olmalıdır: “Bir sonraki yazıda bütün ikilemeleri doğru yazacağım ve en az iki metin kanıtı kullanacağım.”\n9. **Ürünü seçki dosyasına ekle.** Taslak, son ürün, geri bildirim, öz değerlendirme ve yeni hedef aynı ürünün yanında bulunmalıdır.\n10. **Sonraki yazıda uyarlamayı uygula.** Yeni göreve başladığında önceki hedefini hatırla; aksi hâlde yansıtma yalnız bir form doldurma etkinliği olarak kalır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, yazma hedefi ve ölçütlerinden uygulamaya; plan, taslak ve son metinden elde edilen kanıtlara; güçlü ve gelişmeye açık yönlerin öz değerlendirmesine; ardından yeni hedef ve uyarlamaya ilerleyip yeniden hedef aşamasına döner. Görselin öğretim işlevi, öz yansıtmanın yazının sonunda yapılan tek seferlik bir yorum değil, sonraki yazma davranışını değiştiren sürekli bir gelişim döngüsü olduğunu göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1:\n\n**Yazma deneyimi:** Öğrenci, “Sergide kaynak bilgisinin bulunmamasının sonuçları” konusunda sebep-sonuç paragrafı yazmıştır. Öğretmen geri bildiriminde neden-sonuç bağlarının açık olduğunu, ancak bir sonucun somut örnekle desteklenmediğini belirtmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Başlangıç ölçütü, en az iki sonucu açık bağlarla göstermektir.\n2. Güçlü yön kanıtı: Metinde “Kaynak görünmezse bilgi doğrulanamaz; bunun sonucunda okurun güveni azalabilir.” cümlesi neden-sonuç bağını kurmaktadır.\n3. Gelişmeye açık yön kanıtı: “Güven azalabilir.” yargısının nasıl oluştuğunu gösteren somut bir okur durumu verilmemiştir.\n4. Öz değerlendirme şöyle yazılır: “Neden ve sonuçları bağlantı ifadeleriyle açık kurdum. Ancak ikinci sonucu örneklemediğim için düşünce soyut kaldı.”\n5. Tedbir: Taslakta her sonuç cümlesinin yanına bir örnek veya açıklama kutusu eklemek.\n6. Yeni hedef: “Bir sonraki sebep-sonuç paragrafında her temel sonuç için en az bir açıklayıcı örnek kullanacağım.”\n7. İlk taslak, geri bildirim, düzeltilmiş paragraf ve yansıtma notu seçki dosyasına eklenir.\n\n### Örnek 2:\n\n**Yazma deneyimi:** Öğrenci, arkadaşının kaynakçayı kaldırma önerisine yanıt verirken “Bu fikir yanlış.” diye başlamış; son düzenlemede “Metni kısaltma amacını anlıyorum; ancak kaynak bilgisini kaldırmak dayanağı görünmez kılabilir.” biçiminde değiştirmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ölçütler; iletiyi doğru çözümleme, gerekçe sunma ve nezaketli üsluptur.\n2. İlk cümle yalnız yargı bildirir ve kişide savunma duygusu oluşturabilir.\n3. Son cümle karşı tarafın amacını kabul eder, çekinceyi gerekçelendirir ve düşünceye odaklanır.\n4. Güçlü yön: Düzenleme sonrasında uygun tepki ve gerekçe birlikte verilmiştir.\n5. Gelişmeye açık yön: Mesajda alternatif çözüm henüz yoktur.\n6. Tedbir: Yazılı etkileşimleri göndermeden önce “anladığını göster-gerekçeni açıkla-alternatif öner” sırasını kontrol etmek.\n7. Yeni hedef: “Bir sonraki geri bildirim mesajında en az bir uygulanabilir alternatif sunacağım ve özel bilgi bulunup bulunmadığını kontrol edeceğim.”\n8. Mesajın önceki ve sonraki biçimleri, yapılan değişikliğin kanıtı olarak dosyada birlikte saklanır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz yansıtmayı yalnız not vermek veya duyguyu belirtmek sanmak yaygın bir hatadır. “Beğendim.”, “zorlandım.” ya da “kötü yazdım.” ifadeleri tek başına hangi özelliğin neden güçlü veya gelişmeye açık olduğunu göstermez. Sadece hatalara bakmak da yanlıştır; korunması gereken güçlü davranışlar belirlenmezse sonraki yazıda tesadüfe bırakılır. “Daha dikkatli olacağım.” gibi belirsiz tedbirler uygulanamaz. Taslakları silmek veya yalnız en başarılı ürünü saklamak ise gelişim kanıtlarını ortadan kaldırır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Başlangıç hedefimi ve değerlendirme ölçütlerimi yeniden okudum mu?\n- Plan, taslak, son metin ve geri bildirimlerden kanıt topladım mı?\n- Güçlü ve gelişmeye açık yönlerimi gerekçelendirdim mi?\n- Gelişmeye açık yönüm için somut bir tedbir belirledim mi?\n- Yeni hedefim açık, uygulanabilir ve gözlenebilir mi?\n- Ürünümü yansıtma notuyla birlikte seçki dosyasına ekledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n051__ty722t2.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n051__ty722t2.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n1"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n051__ty722t2.alt":"Yazma hedefi ve ölçütlerinden uygulamadaki plan, taslak ve son metne; düzeltme, geri bildirim ve ürün örneklerinden oluşan kanıtlara; güçlü ve gelişmeye açık yönlerin öz değerlendirmesine; yeni hedef ve uyarlama kararına ilerleyip yeniden hedef aşamasına dönen beş basamaklı öz yansıtma döngüsü.","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.caption":"Kanıta dayalı yazma öz yansıtma ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n1":"Hedef ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n2":"Uygula: plan, taslak ve son metni oluştur","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n3":"Kanıt topla: düzeltme, geri bildirim ve ürün örnekleri","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n4":"Öz değerlendir: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n051__ty722t2.n5":"Yeni hedef ve uyarlama belirleyip sonraki yazıya aktar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-y-7-22-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir yazıyı teslim etmek, yazma öğrenmesinin bittiği anlamına gelmez. Yazma sürecini geriye dönüp incelemek; amaca, konuya, hedef kitleye, metin yapısına, yazım ve noktalama kurallarına ne ölçüde uyduğunu somut kanıtlarla değerlendirmek gerekir. Bu değerlendirmeye **öz yansıtma** denir. Öz yansıtmanın sonucu bir sonraki yazmada davranış değişikliğine dönüşürse **kendini uyarlama** gerçekleşir.\n\n“Yazım iyi oldu.” veya “Ben yazamıyorum.” gibi genel yargılar gelişimi göstermez. Güçlü ve gelişmeye açık yönlerini taslak, son metin, yapılan düzeltmeler, alınan geri bildirim ve metinden seçilen örneklerle gerekçelendirmelisin. Ardından güçlü yönünü korumak, gelişmeye açık yönün için somut tedbir almak ve yeni bir hedef belirlemek gerekir. Yazılarını plan, taslak, geri bildirim ve öz değerlendirme notlarıyla birlikte ürün ve seçki dosyasında saklamak, yazar kimliğinin zaman içindeki gelişimini görünür kılar.","keyConcepts":"**Öz yansıtma:** Yazma deneyimini ve ürünü kanıtlara dayanarak geriye dönük incelemektir.\n\n**Kendini uyarlama:** Öz değerlendirme sonucuna göre sonraki yazmada plan, yöntem, süre kullanımı, içerik veya dil tercihlerini değiştirmektir.\n\n**Ölçüt:** Yazının hangi özelliklere göre değerlendirileceğini gösteren beklentidir. Amaç, hedef kitle, yapı, düşünce akışı, söz varlığı, yazım ve noktalama ölçüt olabilir.\n\n**Kanıt:** İlk taslak ile son metin arasındaki fark, öğretmen veya akran geri bildirimi, kontrol listesi, süre kaydı ya da metinden alınan somut örnektir.\n\n**Güçlü yön:** Yazının amacına ulaşmasına katkı sağlayan ve sonraki çalışmalara aktarılması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Belirli bir çalışma ve tedbirle iyileştirilebilecek yazma özelliğidir.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için uygulanacak somut davranıştır.\n\n**Yeni hedef:** Bir sonraki yazma görevinde ulaşılmak istenen açık ve gözlenebilir sonuçtur.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Yazıların yalnız son biçimlerini değil, taslaklarını, düzeltmelerini, geri bildirimlerini ve yansıtma notlarını da içeren gelişim dosyasıdır.","steps":"1. **Başlangıç hedefini ve ölçütleri hatırla.** “Sebep-sonuç paragrafında en az iki nedeni ve bunların sonuçlarını açıkça ilişkilendireceğim.” gibi gözlenebilir bir hedef kullan.\n2. **Süreç kanıtlarını topla.** Plan, ilk taslak, düzeltmeler, son metin, kontrol listesi ve geri bildirimleri bir araya getir. Yalnız son ürüne bakmak, nasıl geliştiğini göstermez.\n3. **Metni ölçütlerle karşılaştır.** Her ölçüt için metinden bir örnek bul. “İkinci paragrafta neden ile sonucu ‘bu nedenle’ ifadesiyle açık bağladım.” gibi kanıt yaz.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** Güçlü yönün neden işe yaradığını açıkla: “Kaynak numarası örneği, soyut güvenilirlik düşüncesini somutlaştırdı.”\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** “Noktalama hatalarım var.” yerine “Virgüllü iki büyük grubu ayırırken noktalı virgül kullanmayı unuttum.” de.\n6. **Sürece ilişkin çıkarım yap.** “Paragrafların görevini plan üzerinde yazdığımda konu dışına daha az çıktım.” gibi deneyime dayalı bir sonuç çıkar.\n7. **Tedbir belirle.** “Son okumada her paragrafın görevini ve noktalama işaretlerini ayrı turlarda kontrol edeceğim.” gibi uygulanabilir bir adım seç.\n8. **Yeni hedefi açık yaz.** Hedef ölçülebilir olmalıdır: “Bir sonraki yazıda bütün ikilemeleri doğru yazacağım ve en az iki metin kanıtı kullanacağım.”\n9. **Ürünü seçki dosyasına ekle.** Taslak, son ürün, geri bildirim, öz değerlendirme ve yeni hedef aynı ürünün yanında bulunmalıdır.\n10. **Sonraki yazıda uyarlamayı uygula.** Yeni göreve başladığında önceki hedefini hatırla; aksi hâlde yansıtma yalnız bir form doldurma etkinliği olarak kalır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, yazma hedefi ve ölçütlerinden uygulamaya; plan, taslak ve son metinden elde edilen kanıtlara; güçlü ve gelişmeye açık yönlerin öz değerlendirmesine; ardından yeni hedef ve uyarlamaya ilerleyip yeniden hedef aşamasına döner. Görselin öğretim işlevi, öz yansıtmanın yazının sonunda yapılan tek seferlik bir yorum değil, sonraki yazma davranışını değiştiren sürekli bir gelişim döngüsü olduğunu göstermektir.","workedExamples":["**Yazma deneyimi:** Öğrenci, “Sergide kaynak bilgisinin bulunmamasının sonuçları” konusunda sebep-sonuç paragrafı yazmıştır. Öğretmen geri bildiriminde neden-sonuç bağlarının açık olduğunu, ancak bir sonucun somut örnekle desteklenmediğini belirtmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Başlangıç ölçütü, en az iki sonucu açık bağlarla göstermektir.\n2. Güçlü yön kanıtı: Metinde “Kaynak görünmezse bilgi doğrulanamaz; bunun sonucunda okurun güveni azalabilir.” cümlesi neden-sonuç bağını kurmaktadır.\n3. Gelişmeye açık yön kanıtı: “Güven azalabilir.” yargısının nasıl oluştuğunu gösteren somut bir okur durumu verilmemiştir.\n4. Öz değerlendirme şöyle yazılır: “Neden ve sonuçları bağlantı ifadeleriyle açık kurdum. Ancak ikinci sonucu örneklemediğim için düşünce soyut kaldı.”\n5. Tedbir: Taslakta her sonuç cümlesinin yanına bir örnek veya açıklama kutusu eklemek.\n6. Yeni hedef: “Bir sonraki sebep-sonuç paragrafında her temel sonuç için en az bir açıklayıcı örnek kullanacağım.”\n7. İlk taslak, geri bildirim, düzeltilmiş paragraf ve yansıtma notu seçki dosyasına eklenir.","**Yazma deneyimi:** Öğrenci, arkadaşının kaynakçayı kaldırma önerisine yanıt verirken “Bu fikir yanlış.” diye başlamış; son düzenlemede “Metni kısaltma amacını anlıyorum; ancak kaynak bilgisini kaldırmak dayanağı görünmez kılabilir.” biçiminde değiştirmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ölçütler; iletiyi doğru çözümleme, gerekçe sunma ve nezaketli üsluptur.\n2. İlk cümle yalnız yargı bildirir ve kişide savunma duygusu oluşturabilir.\n3. Son cümle karşı tarafın amacını kabul eder, çekinceyi gerekçelendirir ve düşünceye odaklanır.\n4. Güçlü yön: Düzenleme sonrasında uygun tepki ve gerekçe birlikte verilmiştir.\n5. Gelişmeye açık yön: Mesajda alternatif çözüm henüz yoktur.\n6. Tedbir: Yazılı etkileşimleri göndermeden önce “anladığını göster-gerekçeni açıkla-alternatif öner” sırasını kontrol etmek.\n7. Yeni hedef: “Bir sonraki geri bildirim mesajında en az bir uygulanabilir alternatif sunacağım ve özel bilgi bulunup bulunmadığını kontrol edeceğim.”\n8. Mesajın önceki ve sonraki biçimleri, yapılan değişikliğin kanıtı olarak dosyada birlikte saklanır."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı yalnız not vermek veya duyguyu belirtmek sanmak yaygın bir hatadır. “Beğendim.”, “zorlandım.” ya da “kötü yazdım.” ifadeleri tek başına hangi özelliğin neden güçlü veya gelişmeye açık olduğunu göstermez. Sadece hatalara bakmak da yanlıştır; korunması gereken güçlü davranışlar belirlenmezse sonraki yazıda tesadüfe bırakılır. “Daha dikkatli olacağım.” gibi belirsiz tedbirler uygulanamaz. Taslakları silmek veya yalnız en başarılı ürünü saklamak ise gelişim kanıtlarını ortadan kaldırır.","selfCheck":["Başlangıç hedefimi ve değerlendirme ölçütlerimi yeniden okudum mu?","Plan, taslak, son metin ve geri bildirimlerden kanıt topladım mı?","Güçlü ve gelişmeye açık yönlerimi gerekçelendirdim mi?","Gelişmeye açık yönüm için somut bir tedbir belirledim mi?","Yeni hedefim açık, uygulanabilir ve gözlenebilir mi?","Ürünümü yansıtma notuyla birlikte seçki dosyasına ekledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.Y.7.22","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"469d97c1e84db14fca331334a39bf23a18a95d0d462650e04dd576cd70e2cb1b","reviewDecisionSha256":"4eb78663f1e10cd92c4887f6e0f78a4a7fb8cbc251de657e67b25bdfd0dc5c7f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:469d97c1e84db14fca331334a39bf23a18a95d0d462650e04dd576cd70e2cb1b","reviewedHash":"sha256:469d97c1e84db14fca331334a39bf23a18a95d0d462650e04dd576cd70e2cb1b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4eb78663f1e10cd92c4887f6e0f78a4a7fb8cbc251de657e67b25bdfd0dc5c7f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n051","contentProjectionSha256":"469d97c1e84db14fca331334a39bf23a18a95d0d462650e04dd576cd70e2cb1b","reviewDecisionSha256":"4eb78663f1e10cd92c4887f6e0f78a4a7fb8cbc251de657e67b25bdfd0dc5c7f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n052","noteId":"tr.g07.turkce.n052","noteKey":"tr.g07.turkce.n052","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-3","title":"Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.Y.7.3","objective":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir yazıda **içerik**, okura sunacağın düşünce, bilgi, örnek ve ayrıntılardır; **yapı** ise bu içeriğin hangi düzen içinde ilerleyeceğini gösterir. İyi bir yazı için yalnızca konu hakkında çok şey bilmek yetmez. Yazma amacına, hedef kitleye ve metnin bütünüyle vermek istediğin mesaja uygun seçimler yapman gerekir. Bu konuda yazmaya başlamadan önce uygun paragraf türünü ve metin yapısını seçmeyi, içerik parçalarını seçtiğin yapının bölümlerine yerleştirmeyi ve taslağını amaç-yapı-içerik uyumu bakımından gözden geçirmeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta betimleme, tanıtma, öyküleme ve açıklama paragraflarına ek olarak **sebep-sonuç, ikna ve tartışma paragrafları** üzerinde durulur. Bilgilendirici metinlerde daha önce öğrenilen sıralı/kronolojik, açıklayıcı ve karşılaştırma/zıtlık yapılarının yanında **sebep-sonuç** ile **problem-çözüm** yapıları da kullanılır. “Bir Hilal Uğruna” temasındaki yazma çalışmalarında özellikle sebep-sonuç yapısı öne çıkar. Amaç, tarihî bir ayrıntıyı ezberden çoğaltmak değil; eldeki güvenilir bilgi ve gözlemlerden hareketle düşünceler arasındaki bağı açık biçimde kurmaktır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Yazma amacı:** Metinle neyi gerçekleştirmek istediğini gösterir. Açıklamak, nedenleri göstermek, bir görüşe ikna etmek, farklı görüşleri tartışmak veya bir probleme çözüm önermek farklı amaçlardır.\n\n**Hedef kitle:** Yazıyı okuyacak kişi ya da topluluktur. Sınıf arkadaşlarına yazılan bir bilgilendirme metniyle okul sitesinde yayımlanacak bir metnin açıklama düzeyi aynı olmayabilir.\n\n**İçerik seçimi:** Amaca hizmet eden düşünce, bilgi, örnek ve kanıtları belirlemek; konu dışı veya tekrarlı ayrıntıları elemek demektir.\n\n**Paragraf türü:** Paragrafın temel görevini gösterir. Sebep-sonuç paragrafı bir durumun nedenlerini veya sonuçlarını açıklar; ikna paragrafı bir iddiayı gerekçelerle destekler; tartışma paragrafı farklı görüşlerle ilişki kurar.\n\n**Metin yapısı:** Metnin bütünündeki bilgi ve düşüncelerin düzenlenme biçimidir. Sebep-sonuç yapısında nedenler ile sonuçlar; problem-çözüm yapısında problem, sebepler, çözüm seçenekleri ve sonuç düzenlenir.\n\n**Yapısal tutarlılık:** Seçilen paragraf türü, metin yapısı ve içerik parçalarının aynı amaca hizmet etmesidir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Görevi ve amacı çözümle.** “Bir sergi metni yazacağım.” demek yeterli değildir. “Sergide kullanılan görsellerin kaynaklarının belirtilmemesinin sonuçlarını açıklayacağım.” gibi belirli bir amaç kur.\n2. **Hedef kitlenin ihtiyacını belirle.** Okurun konu hakkında ne bildiğini ve hangi kavramların açıklanması gerektiğini düşün. Gereksiz ayrıntıları içerik havuzuna alma.\n3. **İçerik havuzu oluştur.** Güvenilir kaynaklardan alınan bilgiler, gözlemler, örnekler ve kendi yorumlarını ayrı ayrı yaz. Bilgi ile kişisel yorumu birbirine karıştırma.\n4. **Paragraf türünü seç.** Neden-sonuç bağını göstereceksen sebep-sonuç; bir öneriyi kabul ettireceksen ikna; iki yaklaşımı gerekçeleriyle ele alacaksan tartışma paragrafı uygundur.\n5. **Metin yapısına karar ver.** Bütün metin nedenleri ve sonuçları açıklıyorsa sebep-sonuç; açık bir güçlük ve çözüm yolları varsa problem-çözüm yapısını kullan.\n6. **İçeriği yapının bölümlerine yerleştir.** Sebep-sonuç metninde önce durum, sonra nedenler ve sonuçlar; problem-çözüm metninde problem, sebepler, seçenekler ve seçilen çözüm sıralanabilir.\n7. **Bağları görünür kıl.** “Çünkü, bu nedenle, bunun sonucunda, buna karşılık” gibi ifadeleri yalnız gerçekten var olan anlam ilişkilerini göstermek için kullan.\n8. **Taslağı denetle ve gerektiğinde değiştir.** Her paragrafın görevini kenarına yaz. Bir paragraf seçilen yapıya hizmet etmiyorsa taşı, böl, yeniden yaz veya çıkar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, yazma görevini çözümlemekten ilgili içerik ve kanıtları seçmeye, paragraf türü ile metin yapısına karar vermeye, taslak oluşturmaya ve son kontrolde içeriği yeniden düzenlemeye ilerler. Görselin öğretim işlevi, “ne söyleyeceğim?” ve “hangi düzende söyleyeceğim?” kararlarının ayrı aşamalar olduğunu, fakat her aşamanın bir sonrakini etkilediğini göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1:\n\n**Yazma görevi:** Sınıf sergisinde kullanılan görsellerin kaynaklarının belirtilmemesinin doğurabileceği sonuçları açıklayan bir paragraf yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, bir öneri sunmaktan önce **sonuçları açıklamaktır**; bu nedenle sebep-sonuç paragrafı seçilir.\n2. İçerik havuzunda “okurun görselin nereden geldiğini anlayamaması”, “bilginin dayanağının belirsizleşmesi” ve “çalışmanın güvenilirliğinin zayıflaması” yer alır.\n3. İlk cümlede durum belirtilir, sonraki cümlelerde sonuçlar birbirine bağlanır.\n4. Son paragraf şöyle kurulabilir: “Sergideki görsellerin kaynakları belirtilmediğinde okur, görselin hangi çalışmadan alındığını göremez. Bunun sonucunda verilen bilginin dayanağı belirsizleşir ve metne duyulan güven azalabilir. Kaynak bilgisinin kısa ve düzenli biçimde eklenmesi, hem okurun inceleme yapmasını kolaylaştırır hem de hazırlanan çalışmanın sorumlulukla oluşturulduğunu gösterir.”\n5. Son cümle çözüm önerisi içerir; ancak paragrafın ağırlığı sonuçları açıklamaktadır. Böylece yapı bozulmaz.\n\n### Örnek 2:\n\n**Yazma görevi:** Sınıfça hazırlanacak “Millî Mücadele ve Millî Egemenlik Sözlüğü”nde her kavram maddesinin altında kısa bir kaynak numarası bulunması gerektiğini savunan paragraf yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, okuru bir uygulamanın yararlı olduğuna **ikna etmektir**; ikna paragrafı seçilir.\n2. İddia belirlenir: “Her kavram maddesinde kısa bir kaynak numarası bulunmalıdır.”\n3. Gerekçeler seçilir: Metnin çok uzamaması, bilginin dayanağının görülebilmesi ve ayrıntılı kaynakçaya kolay ulaşılması.\n4. Paragraf şu düzende yazılır: “Sözlükteki her kavram maddesinin altında kısa bir kaynak numarası bulunmalıdır. Böylece madde metni gereksiz yere uzamaz; buna karşılık okur, bilginin hangi kaynağa dayandığını görebilir. Ayrıntılı kaynakça sözlüğün sonunda verildiğinde hem düzen korunur hem de araştırma süreci şeffaflaşır. Bu nedenle kısa numara ve toplu kaynakça yöntemi, sözlüğün anlaşılır ve güvenilir olmasını destekler.”\n5. İddia, iki gerekçe ve sonuç cümlesi aynı amaca hizmet ettiği için içerik-yapı uyumu sağlanır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn sık yapılan hata, metin yapısını yalnız bağlantı sözcüklerine bakarak seçmektir. Bir paragrafta “çünkü” sözcüğünün bulunması, o paragrafı otomatik olarak sebep-sonuç paragrafı yapmaz. Düşünceler arasında gerçek bir neden-sonuç bağı bulunmalıdır. Başka bir hata da araştırılan bütün bilgileri yazıya aktarmaktır. Çok bilgi, iyi içerik anlamına gelmez; amaçla ilgisiz ayrıntılar metnin odağını dağıtır. Ayrıca sebep-sonuç metnine ansızın çok sayıda çözüm eklemek veya ikna paragrafında karşı görüşleri açıklamadan sıralamak yapısal karışıklık oluşturur.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Yazma amacımı açık bir fiille ifade ettim mi?\n- Hedef kitlenin ihtiyaç duyacağı bilgileri seçtim mi?\n- Paragraf türü ile metin yapısını birbirinden ayırdım mı?\n- Her paragraf seçilen yapıda belirli bir görev üstleniyor mu?\n- Bilgi, örnek ve kanıtlar gerçekten amacıma hizmet ediyor mu?\n- Taslağı içerik-yapı uyumu bakımından yeniden düzenledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n052__ty73t2.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n052__ty73t2.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n052__ty73t2.alt":"Yazma görevi, amaç ve hedef kitlenin çözümlenmesinden ilgili bilgi ve kanıtların seçimine; paragraf türü ile metin yapısı kararından içeriğin yapı bölümlerine yerleştirilmesine; taslakta anlam bağlarının kanıtlanmasından amaç, içerik ve yapı uyumunun denetlenmesine ilerleyen altı basamaklı akış.","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.caption":"İçerik ve yapı seçimini yönetme süreci","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n1":"Yazma görevini, amacı ve hedef kitleyi çözümle","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n2":"İlgili bilgi, örnek ve kanıtları seç","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n3":"Paragraf türü ve metin yapısına karar ver","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n4":"İçeriği yapının bölümlerine yerleştir","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n5":"Taslakta anlam bağlarını ve bölüm görevlerini kanıtla","tr-g07-turkce-n052__ty73t2.n6":"Amaç, içerik ve yapı uyumunu denetleyip düzenle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-y-7-3-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir yazıda **içerik**, okura sunacağın düşünce, bilgi, örnek ve ayrıntılardır; **yapı** ise bu içeriğin hangi düzen içinde ilerleyeceğini gösterir. İyi bir yazı için yalnızca konu hakkında çok şey bilmek yetmez. Yazma amacına, hedef kitleye ve metnin bütünüyle vermek istediğin mesaja uygun seçimler yapman gerekir. Bu konuda yazmaya başlamadan önce uygun paragraf türünü ve metin yapısını seçmeyi, içerik parçalarını seçtiğin yapının bölümlerine yerleştirmeyi ve taslağını amaç-yapı-içerik uyumu bakımından gözden geçirmeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta betimleme, tanıtma, öyküleme ve açıklama paragraflarına ek olarak **sebep-sonuç, ikna ve tartışma paragrafları** üzerinde durulur. Bilgilendirici metinlerde daha önce öğrenilen sıralı/kronolojik, açıklayıcı ve karşılaştırma/zıtlık yapılarının yanında **sebep-sonuç** ile **problem-çözüm** yapıları da kullanılır. “Bir Hilal Uğruna” temasındaki yazma çalışmalarında özellikle sebep-sonuç yapısı öne çıkar. Amaç, tarihî bir ayrıntıyı ezberden çoğaltmak değil; eldeki güvenilir bilgi ve gözlemlerden hareketle düşünceler arasındaki bağı açık biçimde kurmaktır.","keyConcepts":"**Yazma amacı:** Metinle neyi gerçekleştirmek istediğini gösterir. Açıklamak, nedenleri göstermek, bir görüşe ikna etmek, farklı görüşleri tartışmak veya bir probleme çözüm önermek farklı amaçlardır.\n\n**Hedef kitle:** Yazıyı okuyacak kişi ya da topluluktur. Sınıf arkadaşlarına yazılan bir bilgilendirme metniyle okul sitesinde yayımlanacak bir metnin açıklama düzeyi aynı olmayabilir.\n\n**İçerik seçimi:** Amaca hizmet eden düşünce, bilgi, örnek ve kanıtları belirlemek; konu dışı veya tekrarlı ayrıntıları elemek demektir.\n\n**Paragraf türü:** Paragrafın temel görevini gösterir. Sebep-sonuç paragrafı bir durumun nedenlerini veya sonuçlarını açıklar; ikna paragrafı bir iddiayı gerekçelerle destekler; tartışma paragrafı farklı görüşlerle ilişki kurar.\n\n**Metin yapısı:** Metnin bütünündeki bilgi ve düşüncelerin düzenlenme biçimidir. Sebep-sonuç yapısında nedenler ile sonuçlar; problem-çözüm yapısında problem, sebepler, çözüm seçenekleri ve sonuç düzenlenir.\n\n**Yapısal tutarlılık:** Seçilen paragraf türü, metin yapısı ve içerik parçalarının aynı amaca hizmet etmesidir.","steps":"1. **Görevi ve amacı çözümle.** “Bir sergi metni yazacağım.” demek yeterli değildir. “Sergide kullanılan görsellerin kaynaklarının belirtilmemesinin sonuçlarını açıklayacağım.” gibi belirli bir amaç kur.\n2. **Hedef kitlenin ihtiyacını belirle.** Okurun konu hakkında ne bildiğini ve hangi kavramların açıklanması gerektiğini düşün. Gereksiz ayrıntıları içerik havuzuna alma.\n3. **İçerik havuzu oluştur.** Güvenilir kaynaklardan alınan bilgiler, gözlemler, örnekler ve kendi yorumlarını ayrı ayrı yaz. Bilgi ile kişisel yorumu birbirine karıştırma.\n4. **Paragraf türünü seç.** Neden-sonuç bağını göstereceksen sebep-sonuç; bir öneriyi kabul ettireceksen ikna; iki yaklaşımı gerekçeleriyle ele alacaksan tartışma paragrafı uygundur.\n5. **Metin yapısına karar ver.** Bütün metin nedenleri ve sonuçları açıklıyorsa sebep-sonuç; açık bir güçlük ve çözüm yolları varsa problem-çözüm yapısını kullan.\n6. **İçeriği yapının bölümlerine yerleştir.** Sebep-sonuç metninde önce durum, sonra nedenler ve sonuçlar; problem-çözüm metninde problem, sebepler, seçenekler ve seçilen çözüm sıralanabilir.\n7. **Bağları görünür kıl.** “Çünkü, bu nedenle, bunun sonucunda, buna karşılık” gibi ifadeleri yalnız gerçekten var olan anlam ilişkilerini göstermek için kullan.\n8. **Taslağı denetle ve gerektiğinde değiştir.** Her paragrafın görevini kenarına yaz. Bir paragraf seçilen yapıya hizmet etmiyorsa taşı, böl, yeniden yaz veya çıkar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, yazma görevini çözümlemekten ilgili içerik ve kanıtları seçmeye, paragraf türü ile metin yapısına karar vermeye, taslak oluşturmaya ve son kontrolde içeriği yeniden düzenlemeye ilerler. Görselin öğretim işlevi, “ne söyleyeceğim?” ve “hangi düzende söyleyeceğim?” kararlarının ayrı aşamalar olduğunu, fakat her aşamanın bir sonrakini etkilediğini göstermektir.","workedExamples":["**Yazma görevi:** Sınıf sergisinde kullanılan görsellerin kaynaklarının belirtilmemesinin doğurabileceği sonuçları açıklayan bir paragraf yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, bir öneri sunmaktan önce **sonuçları açıklamaktır**; bu nedenle sebep-sonuç paragrafı seçilir.\n2. İçerik havuzunda “okurun görselin nereden geldiğini anlayamaması”, “bilginin dayanağının belirsizleşmesi” ve “çalışmanın güvenilirliğinin zayıflaması” yer alır.\n3. İlk cümlede durum belirtilir, sonraki cümlelerde sonuçlar birbirine bağlanır.\n4. Son paragraf şöyle kurulabilir: “Sergideki görsellerin kaynakları belirtilmediğinde okur, görselin hangi çalışmadan alındığını göremez. Bunun sonucunda verilen bilginin dayanağı belirsizleşir ve metne duyulan güven azalabilir. Kaynak bilgisinin kısa ve düzenli biçimde eklenmesi, hem okurun inceleme yapmasını kolaylaştırır hem de hazırlanan çalışmanın sorumlulukla oluşturulduğunu gösterir.”\n5. Son cümle çözüm önerisi içerir; ancak paragrafın ağırlığı sonuçları açıklamaktadır. Böylece yapı bozulmaz.","**Yazma görevi:** Sınıfça hazırlanacak “Millî Mücadele ve Millî Egemenlik Sözlüğü”nde her kavram maddesinin altında kısa bir kaynak numarası bulunması gerektiğini savunan paragraf yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, okuru bir uygulamanın yararlı olduğuna **ikna etmektir**; ikna paragrafı seçilir.\n2. İddia belirlenir: “Her kavram maddesinde kısa bir kaynak numarası bulunmalıdır.”\n3. Gerekçeler seçilir: Metnin çok uzamaması, bilginin dayanağının görülebilmesi ve ayrıntılı kaynakçaya kolay ulaşılması.\n4. Paragraf şu düzende yazılır: “Sözlükteki her kavram maddesinin altında kısa bir kaynak numarası bulunmalıdır. Böylece madde metni gereksiz yere uzamaz; buna karşılık okur, bilginin hangi kaynağa dayandığını görebilir. Ayrıntılı kaynakça sözlüğün sonunda verildiğinde hem düzen korunur hem de araştırma süreci şeffaflaşır. Bu nedenle kısa numara ve toplu kaynakça yöntemi, sözlüğün anlaşılır ve güvenilir olmasını destekler.”\n5. İddia, iki gerekçe ve sonuç cümlesi aynı amaca hizmet ettiği için içerik-yapı uyumu sağlanır."],"commonMistakes":"En sık yapılan hata, metin yapısını yalnız bağlantı sözcüklerine bakarak seçmektir. Bir paragrafta “çünkü” sözcüğünün bulunması, o paragrafı otomatik olarak sebep-sonuç paragrafı yapmaz. Düşünceler arasında gerçek bir neden-sonuç bağı bulunmalıdır. Başka bir hata da araştırılan bütün bilgileri yazıya aktarmaktır. Çok bilgi, iyi içerik anlamına gelmez; amaçla ilgisiz ayrıntılar metnin odağını dağıtır. Ayrıca sebep-sonuç metnine ansızın çok sayıda çözüm eklemek veya ikna paragrafında karşı görüşleri açıklamadan sıralamak yapısal karışıklık oluşturur.","selfCheck":["Yazma amacımı açık bir fiille ifade ettim mi?","Hedef kitlenin ihtiyaç duyacağı bilgileri seçtim mi?","Paragraf türü ile metin yapısını birbirinden ayırdım mı?","Her paragraf seçilen yapıda belirli bir görev üstleniyor mu?","Bilgi, örnek ve kanıtlar gerçekten amacıma hizmet ediyor mu?","Taslağı içerik-yapı uyumu bakımından yeniden düzenledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme: T.Y.7.3","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9b448d7777886a0cad377819baaef0888c15ad364b4e0e3e605c659014aa77b1","reviewDecisionSha256":"a86f140cfc9f3bc98df0da76fcf8dab003546872d9afe2d6f1ee4be84b6f76e7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9b448d7777886a0cad377819baaef0888c15ad364b4e0e3e605c659014aa77b1","reviewedHash":"sha256:9b448d7777886a0cad377819baaef0888c15ad364b4e0e3e605c659014aa77b1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a86f140cfc9f3bc98df0da76fcf8dab003546872d9afe2d6f1ee4be84b6f76e7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n052","contentProjectionSha256":"9b448d7777886a0cad377819baaef0888c15ad364b4e0e3e605c659014aa77b1","reviewDecisionSha256":"a86f140cfc9f3bc98df0da76fcf8dab003546872d9afe2d6f1ee4be84b6f76e7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n053","noteId":"tr.g07.turkce.n053","noteKey":"tr.g07.turkce.n053","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-4","title":"Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde ön bilgilerinden yararlanabilme","objectiveId":"T.Y.7.4","objective":"T.Y.7.4","objectives":["T.Y.7.4"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYazmaya başlarken zihnin boş bir sayfa değildir. Gözlemlerin, anıların, deneyimlerin, daha önce okuduğun metinler ve dinlediğin ya da izlediğin içerikler konu hakkında bir başlangıç noktası oluşturur. Bu birikime **ön bilgi** denir. Ancak ön bilgiden yararlanmak, akla gelen her şeyi yazıya eklemek değildir. Önce ilgili bilgiyi belirlemek, sonra onu yeni içerikle ve yazma amacıyla ilişkilendirmek, en sonunda hedef kitleye uygun biçimde yazıya aktarmak gerekir.\n\n“Bir Hilal Uğruna” temasındaki bir sınıf sözlüğü, sergi metni veya yazılı paylaşım hazırlanırken sosyal bilgiler dersinde öğrenilen kavramlar, bir okul etkinliğinde yapılan gözlemler ya da güvenilir bir metinden edinilen bilgiler işe yarayabilir. Kişisel deneyim ile doğrulanabilir bilgi aynı türden değildir. Deneyimini “gözlemim” olarak, kaynaktan öğrendiğin bilgiyi ise kaynağın kapsamına sadık kalarak kullanmalısın. Bu konuda ön bilgilerini seçmeyi, yeni içerikle aralarında anlamlı bağ kurmayı ve bu bağı yazılı üretim ile yazılı etkileşimde görünür kılmayı öğreneceksin.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Ön bilgi:** Konuyla ilgili daha önce edinilmiş gözlem, anı, deneyim, okuma, dinleme/izleme veya güncel içerik bilgisidir.\n\n**Ön bilgiyi harekete geçirme:** Yazma öncesinde soru sorma, beyin fırtınası, kavram ağı veya kısa notlar yoluyla zihindeki ilgili bilgileri hatırlamaktır.\n\n**İlgililik:** Hatırlanan bilginin yazma amacı ve konusu için gerçekten gerekli olmasıdır.\n\n**İlişkilendirme:** Ön bilgi ile yeni bilgi, yazma konusu veya hedef kitle arasında açık bir bağ kurmaktır.\n\n**Aktarma:** Seçilen bilgiyi kopyalamadan, bağlama ve yazma amacına uygun biçimde kendi cümleleriyle yazıya yerleştirmektir.\n\n**Bilgi-yorum ayrımı:** Doğrulanabilir bir bilgi ile kişisel gözlem veya değerlendirmenin farklı olduğunu göstermektir.\n\n**Yazılı etkileşim:** Mesaj, e-posta, ortak belge yorumu veya geri bildirim gibi karşılıklı yazışma durumudur. Ön bilgi bu tür yazışmalarda da yanıtı açıklamak ve gerekçelendirmek için kullanılabilir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Yazma konusunu ve amacını kesinleştir.** “Millî egemenlik hakkında yazacağım.” yerine “Sınıf sözlüğündeki bir kavram maddesinin girişini anlaşılır hâle getireceğim.” gibi sınırları belirli bir görev oluştur.\n2. **Hatırlama soruları sor.** “Bu konuya ilişkin ne gözlemledim? Hangi metni okudum? Hangi kavramları daha önce öğrendim? Bir yazışmada benzer bir sorunla karşılaştım mı?” sorularını kullan.\n3. **Ön bilgileri kaynağına göre ayır.** Deneyim, gözlem, okuma, dinleme/izleme ve güncel içerik başlıkları altında kısa notlar tut. Böylece bir düşüncenin nereden geldiğini fark edersin.\n4. **İlgili olanı seç.** Yazının amacıyla doğrudan bağlantısı olmayan anıları veya ayrıntıları ele. İlginç olmak, ilgili olmakla aynı değildir.\n5. **Doğrulanması gereken bilgiyi kontrol et.** Tarih, ad, tanım veya sayı gibi doğrulanabilir ayrıntıları yalnız hatıraya dayanarak kesin bilgi biçiminde yazma. Kullanacağın resmî ya da güvenilir içerikle karşılaştır.\n6. **Yeni içerikle bağlantıyı cümle hâline getir.** “Daha önce grup çalışmasında görev dağılımının düzeni kolaylaştırdığını gözlemledim; bu nedenle sergi hazırlığında sorumlulukları aşamalara göre ayırmak yararlı olacaktır.” gibi açık bir ilişki kur.\n7. **Hedef kitleye göre açıklama düzeyini ayarla.** Okurun bilmeyebileceği kavramı açıkla; bildiği bilgiyi gereksiz yere uzatma.\n8. **Ön bilgiyi yazıya aktar ve sınırını göster.** “Gözlemime göre”, “okuduğumuz metinde”, “dinlediğimiz sunumdan öğrendiğim üzere” gibi ifadeler bilginin niteliğini görünür kılabilir.\n9. **Son kontrolde gerekliliği denetle.** Her ön bilgi için “Bu bilgi yazının amacını güçlendiriyor mu, yoksa yalnızca konuya uzaktan mı değiniyor?” sorusunu sor.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akışta yazma konusu ve amaç belirlendikten sonra gözlem, deneyim ve metinlerden gelen ön bilgiler hatırlanır; ilgili ve güvenilir olanlar seçilir, yeni içerikle bağ kurulur, hedef kitleye uygun ifadeye dönüştürülür ve son aşamada ilişkinin doğruluğu denetlenir. Görselin öğretim işlevi, ön bilginin doğrudan kopyalanan bir hazır bilgi değil, seçilip sınanan ve yeni bağlama uyarlanan bir kaynak olduğunu göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1:\n\n**Yazma görevi:** Sınıf sözlüğünde “sorumluluk” kavramını tanıtan kısa bir giriş paragrafı yaz. Öğrencinin ön bilgileri şunlardır: Bir grup projesinde görev çizelgesi kullanmış olması, derste sorumluluğun üstlenilen görevi zamanında ve özenle yerine getirmeyle ilişkilendirilmesi, bir arkadaşının görevini geciktirmesi nedeniyle ortak çalışmanın aksaması.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, kavramı günlük yaşamla ilişkilendirerek açıklamaktır.\n2. Grup projesi gözlemi ilgili bir deneyimdir; arkadaşın kimliği ise gerekli değildir ve yazıya alınmaz.\n3. Derste öğrenilen genel açıklama, kişisel gözlemle birleştirilir.\n4. Paragraf şöyle kurulabilir: “Sorumluluk, üstlenilen görevi zamanında ve özenle yerine getirmeyi gerektirir. Grup projesinde kullandığımız görev çizelgesi, herkesin ne yapacağını görmesini sağlamıştı. Bir görev geciktiğinde yalnız o kişi değil, ortak ürün de etkilenmişti. Bu deneyim, sorumluluğun bireysel bir davranış olduğu kadar birlikte çalışmayı düzenleyen bir değer olduğunu anlamama yardımcı oldu.”\n5. Paragrafta bilgi ve deneyim birbirini destekler; özel kişi bilgisi paylaşılmaz.\n\n### Örnek 2:\n\n**Yazılı etkileşim durumu:** Bir arkadaşın ortak belgeye “Sergi girişinde ‘azim ve kararlılık’ kavramlarını nasıl somutlaştırabiliriz?” diye yorum bırakmıştır. Sen daha önce uzun bir grup görevini küçük aşamalara bölerek tamamladığını ve dinlediğin bir konuşmada hedefe ulaşmak için ilerlemeyi düzenli izleme önerisinin verildiğini hatırlıyorsun.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İleti, somut bir örnek ve yazma önerisi istemektedir.\n2. Kişisel deneyim ile dinlenen içerikten edinilen öneri ayrı tutulur.\n3. Yanıt hedefe uygun ve kısa yazılır: “Benzer bir projede büyük görevi haftalık küçük aşamalara böldüğümüzde ilerlemeyi daha kolay izlemiştik. Dinlediğimiz konuşmada da hedefe giden adımları düzenli kontrol etmenin vazgeçmeden sürdürmeye yardımcı olduğu belirtilmişti. Sergi girişinde azim ve kararlılığı, ‘hedef belirleme-küçük adımlar-ilerlemeyi kontrol etme’ dizisiyle açıklayabiliriz.”\n4. Ön bilgi, arkadaşın sorusuna doğrudan çözüm üretir; konu dışı anı eklenmez.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖn bilgiyi, doğrulanmış bilgiyle aynı görmek önemli bir hatadır. “Ben böyle hatırlıyorum.” ifadesi, tarih veya tanım için yeterli kanıt değildir. Bir başka hata, konuya benzeyen her anıyı yazıya eklemektir. Yazının amacıyla bağlantısı kurulmamış anı, metni kişiselleştirse bile odağı dağıtabilir. Kaynaktan alınan cümleyi olduğu gibi aktarmak da ön bilgiden yararlanmak değildir; bilgiyi anlamalı, kendi cümlelerinle ve yeni bağlama uygun biçimde kullanmalısın.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Konuyla ilgili ön bilgilerimin kaynağını belirledim mi?\n- İlgisiz anı ve ayrıntıları eledim mi?\n- Doğrulanabilir bilgileri güvenilir içerikle kontrol ettim mi?\n- Ön bilgi ile yeni içerik arasındaki bağı açıkça kurdum mu?\n- Bilgi, gözlem ve kişisel yorumu birbirinden ayırdım mı?\n- Yazılı etkileşimde gizlilik ve hedef kitleyi gözeterek yazdım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n053__ty74t2.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n053__ty74t2.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n053__ty74t2.alt":"Yazma konusu ve amacının belirlenmesinden gözlem, deneyim, okuma ve dinleme bilgilerinin hatırlanmasına; ilgili ve güvenilir ön bilgilerin seçilmesinden yeni içerikle bağlantı kurulmasına; bilginin hedef kitleye uygun ifadeye dönüştürülmesinden ilişkinin doğruluk ve gereklilik bakımından kontrolüne ilerleyen akış.","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.caption":"Ön bilgiyi seçme, ilişkilendirme ve yazıya aktarma akışı","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n1":"Yazma konusunu ve amacını belirle","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n2":"Gözlem, deneyim, okuma ve dinleme bilgilerini hatırla","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n3":"İlgili ve güvenilir ön bilgileri seç","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n4":"Ön bilgi ile yeni içerik arasında açık bağ kur","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n5":"Bağlantıyı hedef kitleye uygun ifadeye dönüştür","tr-g07-turkce-n053__ty74t2.n6":"İlişkinin doğruluğunu ve gerekliliğini kontrol et"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-y-7-4-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazmaya başlarken zihnin boş bir sayfa değildir. Gözlemlerin, anıların, deneyimlerin, daha önce okuduğun metinler ve dinlediğin ya da izlediğin içerikler konu hakkında bir başlangıç noktası oluşturur. Bu birikime **ön bilgi** denir. Ancak ön bilgiden yararlanmak, akla gelen her şeyi yazıya eklemek değildir. Önce ilgili bilgiyi belirlemek, sonra onu yeni içerikle ve yazma amacıyla ilişkilendirmek, en sonunda hedef kitleye uygun biçimde yazıya aktarmak gerekir.\n\n“Bir Hilal Uğruna” temasındaki bir sınıf sözlüğü, sergi metni veya yazılı paylaşım hazırlanırken sosyal bilgiler dersinde öğrenilen kavramlar, bir okul etkinliğinde yapılan gözlemler ya da güvenilir bir metinden edinilen bilgiler işe yarayabilir. Kişisel deneyim ile doğrulanabilir bilgi aynı türden değildir. Deneyimini “gözlemim” olarak, kaynaktan öğrendiğin bilgiyi ise kaynağın kapsamına sadık kalarak kullanmalısın. Bu konuda ön bilgilerini seçmeyi, yeni içerikle aralarında anlamlı bağ kurmayı ve bu bağı yazılı üretim ile yazılı etkileşimde görünür kılmayı öğreneceksin.","keyConcepts":"**Ön bilgi:** Konuyla ilgili daha önce edinilmiş gözlem, anı, deneyim, okuma, dinleme/izleme veya güncel içerik bilgisidir.\n\n**Ön bilgiyi harekete geçirme:** Yazma öncesinde soru sorma, beyin fırtınası, kavram ağı veya kısa notlar yoluyla zihindeki ilgili bilgileri hatırlamaktır.\n\n**İlgililik:** Hatırlanan bilginin yazma amacı ve konusu için gerçekten gerekli olmasıdır.\n\n**İlişkilendirme:** Ön bilgi ile yeni bilgi, yazma konusu veya hedef kitle arasında açık bir bağ kurmaktır.\n\n**Aktarma:** Seçilen bilgiyi kopyalamadan, bağlama ve yazma amacına uygun biçimde kendi cümleleriyle yazıya yerleştirmektir.\n\n**Bilgi-yorum ayrımı:** Doğrulanabilir bir bilgi ile kişisel gözlem veya değerlendirmenin farklı olduğunu göstermektir.\n\n**Yazılı etkileşim:** Mesaj, e-posta, ortak belge yorumu veya geri bildirim gibi karşılıklı yazışma durumudur. Ön bilgi bu tür yazışmalarda da yanıtı açıklamak ve gerekçelendirmek için kullanılabilir.","steps":"1. **Yazma konusunu ve amacını kesinleştir.** “Millî egemenlik hakkında yazacağım.” yerine “Sınıf sözlüğündeki bir kavram maddesinin girişini anlaşılır hâle getireceğim.” gibi sınırları belirli bir görev oluştur.\n2. **Hatırlama soruları sor.** “Bu konuya ilişkin ne gözlemledim? Hangi metni okudum? Hangi kavramları daha önce öğrendim? Bir yazışmada benzer bir sorunla karşılaştım mı?” sorularını kullan.\n3. **Ön bilgileri kaynağına göre ayır.** Deneyim, gözlem, okuma, dinleme/izleme ve güncel içerik başlıkları altında kısa notlar tut. Böylece bir düşüncenin nereden geldiğini fark edersin.\n4. **İlgili olanı seç.** Yazının amacıyla doğrudan bağlantısı olmayan anıları veya ayrıntıları ele. İlginç olmak, ilgili olmakla aynı değildir.\n5. **Doğrulanması gereken bilgiyi kontrol et.** Tarih, ad, tanım veya sayı gibi doğrulanabilir ayrıntıları yalnız hatıraya dayanarak kesin bilgi biçiminde yazma. Kullanacağın resmî ya da güvenilir içerikle karşılaştır.\n6. **Yeni içerikle bağlantıyı cümle hâline getir.** “Daha önce grup çalışmasında görev dağılımının düzeni kolaylaştırdığını gözlemledim; bu nedenle sergi hazırlığında sorumlulukları aşamalara göre ayırmak yararlı olacaktır.” gibi açık bir ilişki kur.\n7. **Hedef kitleye göre açıklama düzeyini ayarla.** Okurun bilmeyebileceği kavramı açıkla; bildiği bilgiyi gereksiz yere uzatma.\n8. **Ön bilgiyi yazıya aktar ve sınırını göster.** “Gözlemime göre”, “okuduğumuz metinde”, “dinlediğimiz sunumdan öğrendiğim üzere” gibi ifadeler bilginin niteliğini görünür kılabilir.\n9. **Son kontrolde gerekliliği denetle.** Her ön bilgi için “Bu bilgi yazının amacını güçlendiriyor mu, yoksa yalnızca konuya uzaktan mı değiniyor?” sorusunu sor.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akışta yazma konusu ve amaç belirlendikten sonra gözlem, deneyim ve metinlerden gelen ön bilgiler hatırlanır; ilgili ve güvenilir olanlar seçilir, yeni içerikle bağ kurulur, hedef kitleye uygun ifadeye dönüştürülür ve son aşamada ilişkinin doğruluğu denetlenir. Görselin öğretim işlevi, ön bilginin doğrudan kopyalanan bir hazır bilgi değil, seçilip sınanan ve yeni bağlama uyarlanan bir kaynak olduğunu göstermektir.","workedExamples":["**Yazma görevi:** Sınıf sözlüğünde “sorumluluk” kavramını tanıtan kısa bir giriş paragrafı yaz. Öğrencinin ön bilgileri şunlardır: Bir grup projesinde görev çizelgesi kullanmış olması, derste sorumluluğun üstlenilen görevi zamanında ve özenle yerine getirmeyle ilişkilendirilmesi, bir arkadaşının görevini geciktirmesi nedeniyle ortak çalışmanın aksaması.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, kavramı günlük yaşamla ilişkilendirerek açıklamaktır.\n2. Grup projesi gözlemi ilgili bir deneyimdir; arkadaşın kimliği ise gerekli değildir ve yazıya alınmaz.\n3. Derste öğrenilen genel açıklama, kişisel gözlemle birleştirilir.\n4. Paragraf şöyle kurulabilir: “Sorumluluk, üstlenilen görevi zamanında ve özenle yerine getirmeyi gerektirir. Grup projesinde kullandığımız görev çizelgesi, herkesin ne yapacağını görmesini sağlamıştı. Bir görev geciktiğinde yalnız o kişi değil, ortak ürün de etkilenmişti. Bu deneyim, sorumluluğun bireysel bir davranış olduğu kadar birlikte çalışmayı düzenleyen bir değer olduğunu anlamama yardımcı oldu.”\n5. Paragrafta bilgi ve deneyim birbirini destekler; özel kişi bilgisi paylaşılmaz.","**Yazılı etkileşim durumu:** Bir arkadaşın ortak belgeye “Sergi girişinde ‘azim ve kararlılık’ kavramlarını nasıl somutlaştırabiliriz?” diye yorum bırakmıştır. Sen daha önce uzun bir grup görevini küçük aşamalara bölerek tamamladığını ve dinlediğin bir konuşmada hedefe ulaşmak için ilerlemeyi düzenli izleme önerisinin verildiğini hatırlıyorsun.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İleti, somut bir örnek ve yazma önerisi istemektedir.\n2. Kişisel deneyim ile dinlenen içerikten edinilen öneri ayrı tutulur.\n3. Yanıt hedefe uygun ve kısa yazılır: “Benzer bir projede büyük görevi haftalık küçük aşamalara böldüğümüzde ilerlemeyi daha kolay izlemiştik. Dinlediğimiz konuşmada da hedefe giden adımları düzenli kontrol etmenin vazgeçmeden sürdürmeye yardımcı olduğu belirtilmişti. Sergi girişinde azim ve kararlılığı, ‘hedef belirleme-küçük adımlar-ilerlemeyi kontrol etme’ dizisiyle açıklayabiliriz.”\n4. Ön bilgi, arkadaşın sorusuna doğrudan çözüm üretir; konu dışı anı eklenmez."],"commonMistakes":"Ön bilgiyi, doğrulanmış bilgiyle aynı görmek önemli bir hatadır. “Ben böyle hatırlıyorum.” ifadesi, tarih veya tanım için yeterli kanıt değildir. Bir başka hata, konuya benzeyen her anıyı yazıya eklemektir. Yazının amacıyla bağlantısı kurulmamış anı, metni kişiselleştirse bile odağı dağıtabilir. Kaynaktan alınan cümleyi olduğu gibi aktarmak da ön bilgiden yararlanmak değildir; bilgiyi anlamalı, kendi cümlelerinle ve yeni bağlama uygun biçimde kullanmalısın.","selfCheck":["Konuyla ilgili ön bilgilerimin kaynağını belirledim mi?","İlgisiz anı ve ayrıntıları eledim mi?","Doğrulanabilir bilgileri güvenilir içerikle kontrol ettim mi?","Ön bilgi ile yeni içerik arasındaki bağı açıkça kurdum mu?","Bilgi, gözlem ve kişisel yorumu birbirinden ayırdım mı?","Yazılı etkileşimde gizlilik ve hedef kitleyi gözeterek yazdım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde ön bilgilerinden yararlanabilme: T.Y.7.4","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"67af5746c4908ad4464cc02076eedc78ef771247e5fe390c2b6b00338356cdad","reviewDecisionSha256":"70f609e6303b866b906d0813c35efba82768ec5d5b9b6281a7ad87cbe6e38f38","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:67af5746c4908ad4464cc02076eedc78ef771247e5fe390c2b6b00338356cdad","reviewedHash":"sha256:67af5746c4908ad4464cc02076eedc78ef771247e5fe390c2b6b00338356cdad","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:70f609e6303b866b906d0813c35efba82768ec5d5b9b6281a7ad87cbe6e38f38; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n053","contentProjectionSha256":"67af5746c4908ad4464cc02076eedc78ef771247e5fe390c2b6b00338356cdad","reviewDecisionSha256":"70f609e6303b866b906d0813c35efba82768ec5d5b9b6281a7ad87cbe6e38f38","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n054","noteId":"tr.g07.turkce.n054","noteKey":"tr.g07.turkce.n054","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-5","title":"Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme","objectiveId":"T.Y.7.5","objective":"T.Y.7.5","objectives":["T.Y.7.5"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYazılı etkileşimde uygun tepki vermek, bir iletiyi hızla cevaplamak değildir. Önce iletinin kim tarafından, kime, hangi amaçla ve hangi dil özellikleriyle yazıldığını çözümlemek gerekir. Ardından hangi noktaya cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı ve tepkinin karşı tarafta nasıl bir etki oluşturabileceği düşünülür. Son aşamada kişisel yorum veya değerlendirme, nezaket kuralları içinde açık ve anlaşılır biçimde yazılır.\n\nMesaj, e-posta, ortak belge yorumu veya çevrim içi sınıf yazışması gibi ortamlarda tepki; kabul etme, katılmama, açıklama isteme, düzeltme yapma ya da alternatif önerme biçiminde olabilir. “Bir Hilal Uğruna” temasına ilişkin bir sınıf sergisi hazırlanırken arkadaşının önerisine karşı çıkman gerekebilir; fakat kişiye değil düşünceye odaklanmalısın. Yazım ve noktalama kurallarına uymak, kişisel verileri korumak ve uygun zamanda cevap vermek de tepkinin içeriği kadar önemlidir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Yazılı etkileşim:** İki veya daha fazla kişinin mesaj, e-posta, yorum ya da ortak belge üzerinden karşılıklı yazmasıdır.\n\n**İletiyi çözümleme:** İletinin konusunu, ana düşüncesini, amacını, hedef kitlesini, yapısını ve dil özelliklerini belirlemektir.\n\n**Tepki:** Bir iletiye verilen anlamlı karşılıktır. Onay, soru, açıklama, düzeltme, itiraz veya öneri içerebilir.\n\n**Dönüt:** Karşı tarafın düşüncesini ya da ürününü geliştirmesine yardımcı olan geri bildirimdir.\n\n**Gerekçe:** Tepkinin nedenini açıklayan bilgi, örnek veya kanıttır. “Katılmıyorum.” tek başına gerekçe değildir.\n\n**Üslup:** Tepkinin dil ve ton özelliğidir. Saygılı, açık ve konuya odaklı bir üslup, iletişimi sürdürür.\n\n**Kişisel veri ve gizlilik:** Kişiyi tanımlayabilecek fotoğraf, ad, iletişim bilgisi veya özel durumları izinsiz paylaşmamaktır.\n\n**Olası etki:** Yazılan tepkinin karşı tarafta oluşturabileceği anlam, duygu veya davranış sonucudur.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İletişim durumunu belirle.** Mesajın sınıf arkadaşından mı, öğretmenden mi, grup sözcüsünden mi geldiğini ve yazışmanın özel mi ortak mı olduğunu fark et.\n2. **İletinin amacını ve ana düşüncesini çözümle.** Karşı taraf bilgi mi istiyor, öneri mi sunuyor, eleştiri mi yapıyor? Yanlış soruya doğru cevap vermek mümkün değildir.\n3. **Yanıt gerektiren noktayı sınırla.** Uzun bir iletide her ayrıntıya cevap vermen gerekmeyebilir. Ana sorunu veya kararı belirle.\n4. **Tepki türünü seç.** Kabul edeceksen açıkça belirt; katılmıyorsan nedenini yaz; bilgi eksikse soru sor; sorun varsa uygulanabilir alternatif öner.\n5. **Bilgi ve gerekçelerini düzenle.** Karşılaştırma, sınıflandırma veya ön bilgilerinden yararlanarak tepkinin dayanağını oluştur. Kesin olmayan bilgiyi kesinmiş gibi sunma.\n6. **Kişisel yorumunu kişiye yöneltmeden yaz.** “Sen düşünmeden yazmışsın.” yerine “Bu öneride kaynak bilgisinin görünmemesi, okurun dayanağı izlemesini zorlaştırabilir.” de.\n7. **Nezaket ve gizliliği gözet.** Uygun hitap kullan, özel bilgileri ortak alanda paylaşma, fotoğraf veya isim için izin gerekip gerekmediğini düşün.\n8. **Yazım, noktalama ve zamanı kontrol et.** Öfkeliysen hemen göndermek yerine metni yeniden oku. Kısa bir bekleme, gereksiz sertliği fark etmeni sağlayabilir.\n9. **Olası etkiyi sınayıp gönder.** “Bu metin karşı tarafın neyi neden değiştirebileceğini gösteriyor mu?” sorusunu cevapla.\n\nAşağıdaki görseli incele. Karar akışı, iletişim durumunu ve iletinin amacını çözümlemekten ana yanıt noktasını belirlemeye, tepki türü ile gerekçeleri seçmeye, nezaket ve gizlilik kurallarına uygun bir metin oluşturmaya ve son olarak olası etkiyi denetlemeye ilerler. Görselin öğretim işlevi, uygun tepkinin yalnız sözcük seçimi değil; çözümleme, karar, gerekçelendirme ve kontrol aşamalarından oluştuğunu göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1:\n\n**İleti:** “Sınıf sözlüğündeki her kavramı tek cümleyle yazalım ve kaynakça eklemeyelim. Böylece dosya daha kısa olur.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İletinin amacı, dosyayı kısaltmaya yönelik bir öneri sunmaktır.\n2. Yanıtın ana noktası, kısalık ile kaynak gösterme ihtiyacı arasındaki dengedir.\n3. Tepki türü “kısmen kabul etme ve alternatif önerme” olarak seçilir.\n4. Uygun yanıt şöyle yazılabilir: “Metnin kısa ve kolay okunur olması gerektiğine katılıyorum. Ancak kaynak bilgisini bütünüyle kaldırmak, okurun kavram açıklamasının dayanağını görmesini zorlaştırabilir. Her maddenin sonuna kısa bir kaynak numarası koyup ayrıntılı listeyi dosyanın sonunda vermeyi öneriyorum. Böylece hem düzen korunur hem de bilgiler izlenebilir olur.”\n5. Yanıt kişiyi eleştirmez; önerinin yararlı yönünü kabul eder, sakıncasını gerekçelendirir ve uygulanabilir çözüm sunar.\n\n### Örnek 2:\n\n**İleti:** “Sergi afişinde arkadaşımızın çektiği fotoğrafı izin almadan kullanalım; zaten yalnız sınıfta gösterilecek.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İleti, görsel kullanımına ilişkin karar istemektedir ve kişisel veri/gizlilik boyutu taşır.\n2. Tepki türü “uygun olmayan öneriyi reddetme ve güvenli alternatif sunma”dır.\n3. Yanıt açık, sakin ve kişiye değil duruma odaklı olmalıdır: “Fotoğrafı kullanmadan önce fotoğrafı çeken ve fotoğrafta görünen kişilerden izin almamız gerekir. Sınıf içinde paylaşılacak olması bu izni gereksiz kılmaz. İzin gelene kadar kişileri göstermeyen başka bir görsel seçebilir veya kendi hazırladığımız bir çizimi kullanabiliriz.”\n4. Gerekçe gizlilik ve izin ilkesine dayanır; kimse suçlanmaz.\n5. Alternatif sunulduğu için yazışma çözüm odaklı biçimde devam edebilir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn yaygın hata, iletinin bütününü anlamadan ilk cümleye tepki vermektir. Bu durum yanlış noktaya cevap verilmesine yol açar. “Bence olmaz.” gibi gerekçesiz cevaplar karşı tarafa neyi değiştireceğini göstermez. Kişiyi hedef alan ifadeler, büyük harfle yazılmış öfkeli cümleler veya alaycı sözler de yazışmayı çatışmaya dönüştürebilir. Özel bir bilgiyi ortak gruba taşımak ve düşünmeden görsel paylaşmak ise uygun tepkinin gizlilik boyutunu ihmal etmektir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- İletinin hedef kitlesini, amacını ve ana düşüncesini belirledim mi?\n- Yanıt vermem gereken temel noktayı sınırlandırdım mı?\n- Tepkimi bilgi veya gerekçeyle destekledim mi?\n- Kişiye değil düşünceye ve duruma odaklandım mı?\n- Nezaket, gizlilik, yazım ve noktalama kurallarını gözetiyor muyum?\n- Metnin karşı tarafta oluşturabileceği etkiyi göndermeden önce düşündüm mü?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n054__ty75t2.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n054__ty75t2.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n054__ty75t2.alt":"İletişim durumu ile iletinin hedef kitlesi, konusu ve amacının çözümlenmesinden yanıt gerektiren noktanın belirlenmesine; kabul, soru, düzeltme veya öneri biçimindeki tepki türünün seçilmesinden bilgi ve gerekçelerin düzenlenmesine; nezaket, gizlilik ve dil kurallarına uygun metin oluşturmadan olası etkinin denetlenip iletinin gönderilmesine ilerleyen karar akışı.","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.caption":"Yazılı etkileşimde uygun tepki oluşturma kararı","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n1":"İletişim durumunu ve hedef kitleyi belirle","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n2":"İletinin konusunu, ana düşüncesini ve amacını çözümle","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n3":"Yanıt gerektiren noktayı ve tepki türünü seç","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n4":"Bilgi, örnek ve gerekçeleri düzenle","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n5":"Nezaket, gizlilik ve dil kurallarına uygun yaz","tr-g07-turkce-n054__ty75t2.n6":"Olası etkiyi denetleyip uygun zamanda gönder"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t02-t-y-7-5-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazılı etkileşimde uygun tepki vermek, bir iletiyi hızla cevaplamak değildir. Önce iletinin kim tarafından, kime, hangi amaçla ve hangi dil özellikleriyle yazıldığını çözümlemek gerekir. Ardından hangi noktaya cevap verileceği, hangi bilgi ve gerekçelerin kullanılacağı ve tepkinin karşı tarafta nasıl bir etki oluşturabileceği düşünülür. Son aşamada kişisel yorum veya değerlendirme, nezaket kuralları içinde açık ve anlaşılır biçimde yazılır.\n\nMesaj, e-posta, ortak belge yorumu veya çevrim içi sınıf yazışması gibi ortamlarda tepki; kabul etme, katılmama, açıklama isteme, düzeltme yapma ya da alternatif önerme biçiminde olabilir. “Bir Hilal Uğruna” temasına ilişkin bir sınıf sergisi hazırlanırken arkadaşının önerisine karşı çıkman gerekebilir; fakat kişiye değil düşünceye odaklanmalısın. Yazım ve noktalama kurallarına uymak, kişisel verileri korumak ve uygun zamanda cevap vermek de tepkinin içeriği kadar önemlidir.","keyConcepts":"**Yazılı etkileşim:** İki veya daha fazla kişinin mesaj, e-posta, yorum ya da ortak belge üzerinden karşılıklı yazmasıdır.\n\n**İletiyi çözümleme:** İletinin konusunu, ana düşüncesini, amacını, hedef kitlesini, yapısını ve dil özelliklerini belirlemektir.\n\n**Tepki:** Bir iletiye verilen anlamlı karşılıktır. Onay, soru, açıklama, düzeltme, itiraz veya öneri içerebilir.\n\n**Dönüt:** Karşı tarafın düşüncesini ya da ürününü geliştirmesine yardımcı olan geri bildirimdir.\n\n**Gerekçe:** Tepkinin nedenini açıklayan bilgi, örnek veya kanıttır. “Katılmıyorum.” tek başına gerekçe değildir.\n\n**Üslup:** Tepkinin dil ve ton özelliğidir. Saygılı, açık ve konuya odaklı bir üslup, iletişimi sürdürür.\n\n**Kişisel veri ve gizlilik:** Kişiyi tanımlayabilecek fotoğraf, ad, iletişim bilgisi veya özel durumları izinsiz paylaşmamaktır.\n\n**Olası etki:** Yazılan tepkinin karşı tarafta oluşturabileceği anlam, duygu veya davranış sonucudur.","steps":"1. **İletişim durumunu belirle.** Mesajın sınıf arkadaşından mı, öğretmenden mi, grup sözcüsünden mi geldiğini ve yazışmanın özel mi ortak mı olduğunu fark et.\n2. **İletinin amacını ve ana düşüncesini çözümle.** Karşı taraf bilgi mi istiyor, öneri mi sunuyor, eleştiri mi yapıyor? Yanlış soruya doğru cevap vermek mümkün değildir.\n3. **Yanıt gerektiren noktayı sınırla.** Uzun bir iletide her ayrıntıya cevap vermen gerekmeyebilir. Ana sorunu veya kararı belirle.\n4. **Tepki türünü seç.** Kabul edeceksen açıkça belirt; katılmıyorsan nedenini yaz; bilgi eksikse soru sor; sorun varsa uygulanabilir alternatif öner.\n5. **Bilgi ve gerekçelerini düzenle.** Karşılaştırma, sınıflandırma veya ön bilgilerinden yararlanarak tepkinin dayanağını oluştur. Kesin olmayan bilgiyi kesinmiş gibi sunma.\n6. **Kişisel yorumunu kişiye yöneltmeden yaz.** “Sen düşünmeden yazmışsın.” yerine “Bu öneride kaynak bilgisinin görünmemesi, okurun dayanağı izlemesini zorlaştırabilir.” de.\n7. **Nezaket ve gizliliği gözet.** Uygun hitap kullan, özel bilgileri ortak alanda paylaşma, fotoğraf veya isim için izin gerekip gerekmediğini düşün.\n8. **Yazım, noktalama ve zamanı kontrol et.** Öfkeliysen hemen göndermek yerine metni yeniden oku. Kısa bir bekleme, gereksiz sertliği fark etmeni sağlayabilir.\n9. **Olası etkiyi sınayıp gönder.** “Bu metin karşı tarafın neyi neden değiştirebileceğini gösteriyor mu?” sorusunu cevapla.\n\nAşağıdaki görseli incele. Karar akışı, iletişim durumunu ve iletinin amacını çözümlemekten ana yanıt noktasını belirlemeye, tepki türü ile gerekçeleri seçmeye, nezaket ve gizlilik kurallarına uygun bir metin oluşturmaya ve son olarak olası etkiyi denetlemeye ilerler. Görselin öğretim işlevi, uygun tepkinin yalnız sözcük seçimi değil; çözümleme, karar, gerekçelendirme ve kontrol aşamalarından oluştuğunu göstermektir.","workedExamples":["**İleti:** “Sınıf sözlüğündeki her kavramı tek cümleyle yazalım ve kaynakça eklemeyelim. Böylece dosya daha kısa olur.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İletinin amacı, dosyayı kısaltmaya yönelik bir öneri sunmaktır.\n2. Yanıtın ana noktası, kısalık ile kaynak gösterme ihtiyacı arasındaki dengedir.\n3. Tepki türü “kısmen kabul etme ve alternatif önerme” olarak seçilir.\n4. Uygun yanıt şöyle yazılabilir: “Metnin kısa ve kolay okunur olması gerektiğine katılıyorum. Ancak kaynak bilgisini bütünüyle kaldırmak, okurun kavram açıklamasının dayanağını görmesini zorlaştırabilir. Her maddenin sonuna kısa bir kaynak numarası koyup ayrıntılı listeyi dosyanın sonunda vermeyi öneriyorum. Böylece hem düzen korunur hem de bilgiler izlenebilir olur.”\n5. Yanıt kişiyi eleştirmez; önerinin yararlı yönünü kabul eder, sakıncasını gerekçelendirir ve uygulanabilir çözüm sunar.","**İleti:** “Sergi afişinde arkadaşımızın çektiği fotoğrafı izin almadan kullanalım; zaten yalnız sınıfta gösterilecek.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İleti, görsel kullanımına ilişkin karar istemektedir ve kişisel veri/gizlilik boyutu taşır.\n2. Tepki türü “uygun olmayan öneriyi reddetme ve güvenli alternatif sunma”dır.\n3. Yanıt açık, sakin ve kişiye değil duruma odaklı olmalıdır: “Fotoğrafı kullanmadan önce fotoğrafı çeken ve fotoğrafta görünen kişilerden izin almamız gerekir. Sınıf içinde paylaşılacak olması bu izni gereksiz kılmaz. İzin gelene kadar kişileri göstermeyen başka bir görsel seçebilir veya kendi hazırladığımız bir çizimi kullanabiliriz.”\n4. Gerekçe gizlilik ve izin ilkesine dayanır; kimse suçlanmaz.\n5. Alternatif sunulduğu için yazışma çözüm odaklı biçimde devam edebilir."],"commonMistakes":"En yaygın hata, iletinin bütününü anlamadan ilk cümleye tepki vermektir. Bu durum yanlış noktaya cevap verilmesine yol açar. “Bence olmaz.” gibi gerekçesiz cevaplar karşı tarafa neyi değiştireceğini göstermez. Kişiyi hedef alan ifadeler, büyük harfle yazılmış öfkeli cümleler veya alaycı sözler de yazışmayı çatışmaya dönüştürebilir. Özel bir bilgiyi ortak gruba taşımak ve düşünmeden görsel paylaşmak ise uygun tepkinin gizlilik boyutunu ihmal etmektir.","selfCheck":["İletinin hedef kitlesini, amacını ve ana düşüncesini belirledim mi?","Yanıt vermem gereken temel noktayı sınırlandırdım mı?","Tepkimi bilgi veya gerekçeyle destekledim mi?","Kişiye değil düşünceye ve duruma odaklandım mı?","Nezaket, gizlilik, yazım ve noktalama kurallarını gözetiyor muyum?","Metnin karşı tarafta oluşturabileceği etkiyi göndermeden önce düşündüm mü?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazılı etkileşiminde uygun tepki verebilme: T.Y.7.5","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"795d970895c98e62b7575f6efdfc9cdf362520956cb8428f60c9c8e96aa87b7b","reviewDecisionSha256":"906c3ebbd69e4d8b4204ef4ca7da71c12c2562adf693849ab2a6d09c4ab80166","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:795d970895c98e62b7575f6efdfc9cdf362520956cb8428f60c9c8e96aa87b7b","reviewedHash":"sha256:795d970895c98e62b7575f6efdfc9cdf362520956cb8428f60c9c8e96aa87b7b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:906c3ebbd69e4d8b4204ef4ca7da71c12c2562adf693849ab2a6d09c4ab80166; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n054","contentProjectionSha256":"795d970895c98e62b7575f6efdfc9cdf362520956cb8428f60c9c8e96aa87b7b","reviewDecisionSha256":"906c3ebbd69e4d8b4204ef4ca7da71c12c2562adf693849ab2a6d09c4ab80166","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n055","noteId":"tr.g07.turkce.n055","noteKey":"tr.g07.turkce.n055","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-1","title":"Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme","objectiveId":"T.D.7.1","objective":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nDinleme ya da izleme çalışmasının verimli olması, yalnızca dikkatli olmaya bağlı değildir; doğru materyali seçmek de sürecin temel bir parçasıdır. Bir arkadaşınla yüz yüze konuşmak, sınıfta bir söyleşiyi dinlemek, kayıtlı bir podcastten bilgi edinmek ve kısa bir eğitim videosu izlemek aynı ihtiyaçlara cevap vermez. Bu konuda dinleme/izleme amacını, etkileşim biçimini, ilgi ve ihtiyaçlarını, süreni, bilgiye erişim olanaklarını ve materyalin özelliklerini birlikte değerlendirerek bilinçli seçim yapmayı öğreneceksin.\n\nSeçim yaptıktan sonra kararın değişmez değildir. Materyal beklediğinden uzun, yüzeysel, yaş düzeyine uygun olmayan ya da amacınla ilgisiz çıkabilir. Böyle bir durumda üst bilişsel izleme yapar; yani “Anlıyor muyum, aradığım bilgiye ulaşıyor muyum, bu materyal bana uygun mu?” sorularını sorarak seçimini düzenlersin. Etkileşimli dinlemede ise yalnız materyal değil, iletişim ilişkisi de önemlidir: konuşmacıyla uygun göz teması kurmak, duruşunu ayarlamak, dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçınmak, empati göstermek, gerektiğinde not almak ve soruyu uygun zamanda sormak gerekir.\n\n## Temel kavramlar\n**Dinleme/izleme amacı:** Bilgi edinme, bir görüşü anlama, yönergeyi uygulama, karşılaştırma yapma veya keyif alma gibi faaliyetin nedenidir.\n\n**Etkileşimli dinleme/izleme:** Dinleyenin konuşmacıya soru sorabildiği, tepki verebildiği ve iletişimi sürdürebildiği durumdur. Söyleşi ve yüz yüze görüşme buna örnektir.\n\n**Etkileşimsiz dinleme/izleme:** Kayıtlı video, podcast veya sesli anlatım gibi konuşmacıyla doğrudan iletişimin kurulamadığı durumdur.\n\n**Materyal özellikleri:** İçeriğin konusu, uzunluğu, dili, sunuluş biçimi, hedef kitlesi, üreticisi ve dayandığı kanıtlar gibi seçimde incelenen niteliklerdir.\n\n**Kaynak güvenilirliği:** İçeriği hazırlayan kişi ya da kurumun belli olması, iddiaların açıklanması ve doğrulanabilir dayanakların bulunmasıdır. Çok izlenmiş olmak tek başına güvenilirlik kanıtı değildir.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Dinleme/izleme sırasında kendi anlama durumunu ve amaca ulaşıp ulaşmadığını denetlemektir.\n\n**Yardımcı kaynak:** Not kâğıdı, sözlük, kavram haritası veya konuya ilişkin ikinci bir açıklama gibi ana materyali anlamayı kolaylaştıran araçtır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Amacını tek cümlede belirle.** “İletişim hakkında bir şeyler dinleyeceğim.” yerine “Sınıf grubunda saygılı anlaşmazlık yürütmek için üç uygulanabilir ilke bulacağım.” de. Açık amaç, gereksiz içerikleri elemeni sağlar.\n2. **Dinleme biçimini seç.** Soru sormaya ihtiyacın varsa etkileşimli bir söyleşi daha uygun olabilir. Temel bilgiye kendi hızında ulaşmak istiyorsan durdurup yeniden dinleyebileceğin kayıtlı bir içerik seçebilirsin.\n3. **Hedef kitle ve dil düzeyini incele.** İçerik yetişkin uzmanlara yönelik ağır bir anlatım mı, yoksa yaşına uygun örnekler kullanan açık bir açıklama mı? Bilmediğin sözcüklerin sayısı anlamayı sürekli kesiyorsa başka bir materyal veya yardımcı kaynak gerekebilir.\n4. **Kaynağı ve kanıtı kontrol et.** İçeriği kimin hazırladığı belli mi? Görüş ile doğrulanabilir bilgi birbirinden ayrılmış mı? “Herkes böyle yapıyor.” gibi belirsiz ifadeler kanıt yerine geçmez.\n5. **Süreyi ve erişim koşullarını karşılaştır.** On dakikalık hazırlık için kırk dakikalık bir kayıt seçmek verimsiz olabilir. İnternet bağlantısı gerektiren bir içeriği çevrim dışı çalışacağın zamanda kullanamayabilirsin.\n6. **Ana ve yardımcı materyali birlikte planla.** Dinlerken anahtar kelimeleri yazacağın bir not şeması hazırlayabilir, anlamını bilmediğin kavramlar için sözlük kullanabilirsin.\n7. **Süreç içinde kendini izle.** İlk bölümlerde amacına uygun bilgi bulamıyorsan başka bir bölüme geç, oynatma hızını uygun biçimde değiştir, yeniden dinle veya daha uygun bir materyal seç.\n8. **Etkileşimli durumda ilişkiyi sürdür.** Konuşmacının sözünü kesme; yüz ifadesini ve ses tonunu dikkatle izle; anlamadığın yeri not edip uygun anda açık, tek odaklı bir soru sor. Dijital görüşmelerde kişisel bilgilerini paylaşma ve güvenli, öğretmen ya da aile tarafından uygun bulunan ortamları kullan.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, farklı dinleme/izleme seçeneklerini amaç, hedef kitle, güvenilirlik kanıtı ve kullanım bağlamı bakımından karşılaştırır. Böylece “en eğlenceli” ya da “en kısa” materyali değil, göreve en uygun ve güvenli seçeneği belirlemenin hangi ölçütlere dayandığı görünür hâle gelir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nZeynep, sınıf içi bir etkinlik için “çevrim içi grup konuşmalarında anlaşmazlıkları büyütmeden çözme” konusunda üç öneri hazırlayacaktır. Önünde üç seçenek vardır: kaynağı belirtilmeyen iki dakikalık bir video, yetişkin uzmanlara yönelik kırk beş dakikalık teknik bir panel ve okul rehberlik biriminin hazırladığı on iki dakikalık, örnek diyaloglar içeren ses kaydı.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Zeynep amacını “üç uygulanabilir öneri bulmak” olarak belirler; bu nedenle yalnız dikkat çekici sözler değil, açıklama ve örnek gerekir.\n2. Kaynağı belirsiz videoda önerilerin dayanağı görünmediği için güvenilirlik ölçütü karşılanmaz.\n3. Teknik panel güvenilir olabilir; ancak süre ve hedef kitle bakımından görev için elverişli değildir.\n4. Okul rehberlik biriminin kaydı, yaş düzeyine uygun örnekler ve belirli bir kaynak sunar. Zeynep bunu ana materyal seçer, “durakla-dinle-not al” biçiminde bir çalışma kâğıdı hazırlar.\n5. İlk sekiz dakikada gerekli üç ilkeye ulaştığında kalan bölümü, örneklerini güçlendirmek için dinleyip dinlememeye süresine göre karar verir. Böylece seçimini hem başlangıçta hem süreç içinde yönetmiş olur.\n\n### Örnek 2:\nBir grup öğrenci, toplu kullanım alanlarında nezaketli iletişim üzerine okulda davet edilen bir görevliyle kısa söyleşi yapacaktır. Emre yalnızca kayıt izlemek yerine doğrudan soru sorabileceği bu etkileşimli materyali seçmek ister.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Emre’nin amacı, genel kuralları ezberlemek değil, gerçek durumlarda nasıl davranılacağını açıklığa kavuşturmaktır. Bu nedenle etkileşimli söyleşi uygundur.\n2. Söyleşi süresini ve konuyu önceden öğrenir; “Bir uyarıyı karşıdakini küçümsemeden nasıl ifade edebiliriz?” gibi iki araştırıcı soru hazırlar.\n3. Konuşma sırasında dikkat dağıtıcı hareketlerden kaçınır, uygun göz teması kurar ve anahtar ifadeleri not eder.\n4. Cevap tamamlanmadan araya girmez. Belirsiz kalan noktayı “Verdiğiniz örneği okul koridorundaki bir duruma uyarlayabilir misiniz?” diyerek uygun zamanda sorar.\n5. Söyleşi sonunda notlarının amacına cevap verip vermediğini kontrol eder. Eksik kalan bir kavram için sözlükten yararlanır; böylece hem iletişim ilişkisini hem yardımcı kaynak kullanımını yönetir.\n\n## Sık yapılan hata\nMateryali yalnız başlığına, süresine, görüntü kalitesine veya izlenme sayısına göre seçmek yaygın bir hatadır. Bir başka hata da seçilen içeriği sonuna kadar sürdürmeyi zorunluluk sanmaktır. Materyal amaca hizmet etmiyorsa seçim değiştirmek başarısızlık değil, bilinçli düzenlemedir. Etkileşimli dinlemede sürekli not almak uğruna konuşmacıyla bağı koparmak ya da her belirsizlikte söz kesmek de doğru değildir; not, göz teması, empati ve soru zamanı dengeli yürütülmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Dinleme/izleme amacımı açıkça belirledim mi?\n- Etkileşimli veya etkileşimsiz biçimin hangisinin uygun olduğuna karar verdim mi?\n- Materyalin hedef kitlesini, dilini, süresini ve kaynağını inceledim mi?\n- Güvenilirlik için somut bir dayanak aradım mı?\n- Yardımcı kaynağa ihtiyacımı planladım mı?\n- Anlama durumumu süreç içinde kontrol edip gerekirse seçimimi değiştirdim mi?\n- Etkileşimli durumda saygılı dinleme, empati ve uygun zamanda soru sorma ilkelerine uydum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n055__td71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n055__td71.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n055__td71.h1","tr-g07-turkce-n055__td71.h2","tr-g07-turkce-n055__td71.h3","tr-g07-turkce-n055__td71.h4","tr-g07-turkce-n055__td71.h5"],"rows":[[{"v":"Okul rehberlik biriminin örnek diyaloglu ses kaydı"},{"v":"Saygılı anlaşmazlık çözme ilkelerini öğrenme"},{"v":"Ortaokul öğrencileri ve aileleri"},{"v":"Hazırlayan birim belli; amaç ve örnekler açıklanmış"},{"v":"Kısa sınıf hazırlığı ve not alma"}],[{"v":"Alan uzmanıyla yüz yüze söyleşi"},{"v":"Belirsiz noktaları soru yoluyla açıklığa kavuşturma"},{"v":"Söyleşiye katılan öğrenci grubu"},{"v":"Konuşmacının görevi ve uzmanlık alanı önceden tanıtılmış"},{"v":"Etkileşimli dinleme, soru sorma ve empati"}],[{"v":"Kaynağı belirtilmeyen kısa video"},{"v":"Hızlı öneri edinme iddiası"},{"v":"Belirsiz ve geniş izleyici kitlesi"},{"v":"Üretici ve kanıt gösterilmediği için doğrulama gerekir"},{"v":"Tek başına temel kaynak olarak uygun değil"}],[{"v":"Yetişkin uzmanlara yönelik uzun panel kaydı"},{"v":"Ayrıntılı kuramsal bilgi edinme"},{"v":"Alanla ilgili yetişkin dinleyiciler"},{"v":"Konuşmacılar ve içerik çerçevesi belli"},{"v":"Süre ve dil düzeyi uygunsa seçilmiş bölümler"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n055__td71.alt":"Beş sütunlu tabloda okul rehberlik biriminin örnek diyaloglu ses kaydı, saygılı anlaşmazlık çözme amacı, ortaokul öğrencileri ve aileleri hedef kitlesi, hazırlayan birimin belli olması ve kısa sınıf hazırlığında not alma bağlamıyla eşleştirilir. Alan uzmanıyla yüz yüze söyleşi, belirsiz noktaları soru ile açıklama amacı, katılımcı öğrenci grubu, konuşmacının görevinin tanıtılması ve etkileşimli dinleme bağlamıyla ilişkilendirilir. Kaynağı belirtilmeyen kısa video, hızlı öneri iddiasına rağmen belirsiz hedef kitle ve gösterilmeyen kanıt nedeniyle tek başına temel kaynak sayılmaz. Yetişkin uzmanlara yönelik uzun panel ise ayrıntılı bilgi, yetişkin hedef kitle ve belli konuşmacılarla güvenilir olabilir; ancak süre ve dil düzeyi uygunsa seçilmiş bölümler hâlinde kullanılır.","tr-g07-turkce-n055__td71.caption":"Dinleme/izleme materyalini amaç, hedef kitle, güvenilirlik ve bağlama göre seçme","tr-g07-turkce-n055__td71.h1":"Materyal seçeneği","tr-g07-turkce-n055__td71.h2":"Amaç","tr-g07-turkce-n055__td71.h3":"Hedef kitle","tr-g07-turkce-n055__td71.h4":"Kaynak güvenilirliği","tr-g07-turkce-n055__td71.h5":"Kullanım bağlamı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-d-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinleme ya da izleme çalışmasının verimli olması, yalnızca dikkatli olmaya bağlı değildir; doğru materyali seçmek de sürecin temel bir parçasıdır. Bir arkadaşınla yüz yüze konuşmak, sınıfta bir söyleşiyi dinlemek, kayıtlı bir podcastten bilgi edinmek ve kısa bir eğitim videosu izlemek aynı ihtiyaçlara cevap vermez. Bu konuda dinleme/izleme amacını, etkileşim biçimini, ilgi ve ihtiyaçlarını, süreni, bilgiye erişim olanaklarını ve materyalin özelliklerini birlikte değerlendirerek bilinçli seçim yapmayı öğreneceksin.\n\nSeçim yaptıktan sonra kararın değişmez değildir. Materyal beklediğinden uzun, yüzeysel, yaş düzeyine uygun olmayan ya da amacınla ilgisiz çıkabilir. Böyle bir durumda üst bilişsel izleme yapar; yani “Anlıyor muyum, aradığım bilgiye ulaşıyor muyum, bu materyal bana uygun mu?” sorularını sorarak seçimini düzenlersin. Etkileşimli dinlemede ise yalnız materyal değil, iletişim ilişkisi de önemlidir: konuşmacıyla uygun göz teması kurmak, duruşunu ayarlamak, dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçınmak, empati göstermek, gerektiğinde not almak ve soruyu uygun zamanda sormak gerekir.","keyConcepts":"**Dinleme/izleme amacı:** Bilgi edinme, bir görüşü anlama, yönergeyi uygulama, karşılaştırma yapma veya keyif alma gibi faaliyetin nedenidir.\n\n**Etkileşimli dinleme/izleme:** Dinleyenin konuşmacıya soru sorabildiği, tepki verebildiği ve iletişimi sürdürebildiği durumdur. Söyleşi ve yüz yüze görüşme buna örnektir.\n\n**Etkileşimsiz dinleme/izleme:** Kayıtlı video, podcast veya sesli anlatım gibi konuşmacıyla doğrudan iletişimin kurulamadığı durumdur.\n\n**Materyal özellikleri:** İçeriğin konusu, uzunluğu, dili, sunuluş biçimi, hedef kitlesi, üreticisi ve dayandığı kanıtlar gibi seçimde incelenen niteliklerdir.\n\n**Kaynak güvenilirliği:** İçeriği hazırlayan kişi ya da kurumun belli olması, iddiaların açıklanması ve doğrulanabilir dayanakların bulunmasıdır. Çok izlenmiş olmak tek başına güvenilirlik kanıtı değildir.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Dinleme/izleme sırasında kendi anlama durumunu ve amaca ulaşıp ulaşmadığını denetlemektir.\n\n**Yardımcı kaynak:** Not kâğıdı, sözlük, kavram haritası veya konuya ilişkin ikinci bir açıklama gibi ana materyali anlamayı kolaylaştıran araçtır.","steps":"1. **Amacını tek cümlede belirle.** “İletişim hakkında bir şeyler dinleyeceğim.” yerine “Sınıf grubunda saygılı anlaşmazlık yürütmek için üç uygulanabilir ilke bulacağım.” de. Açık amaç, gereksiz içerikleri elemeni sağlar.\n2. **Dinleme biçimini seç.** Soru sormaya ihtiyacın varsa etkileşimli bir söyleşi daha uygun olabilir. Temel bilgiye kendi hızında ulaşmak istiyorsan durdurup yeniden dinleyebileceğin kayıtlı bir içerik seçebilirsin.\n3. **Hedef kitle ve dil düzeyini incele.** İçerik yetişkin uzmanlara yönelik ağır bir anlatım mı, yoksa yaşına uygun örnekler kullanan açık bir açıklama mı? Bilmediğin sözcüklerin sayısı anlamayı sürekli kesiyorsa başka bir materyal veya yardımcı kaynak gerekebilir.\n4. **Kaynağı ve kanıtı kontrol et.** İçeriği kimin hazırladığı belli mi? Görüş ile doğrulanabilir bilgi birbirinden ayrılmış mı? “Herkes böyle yapıyor.” gibi belirsiz ifadeler kanıt yerine geçmez.\n5. **Süreyi ve erişim koşullarını karşılaştır.** On dakikalık hazırlık için kırk dakikalık bir kayıt seçmek verimsiz olabilir. İnternet bağlantısı gerektiren bir içeriği çevrim dışı çalışacağın zamanda kullanamayabilirsin.\n6. **Ana ve yardımcı materyali birlikte planla.** Dinlerken anahtar kelimeleri yazacağın bir not şeması hazırlayabilir, anlamını bilmediğin kavramlar için sözlük kullanabilirsin.\n7. **Süreç içinde kendini izle.** İlk bölümlerde amacına uygun bilgi bulamıyorsan başka bir bölüme geç, oynatma hızını uygun biçimde değiştir, yeniden dinle veya daha uygun bir materyal seç.\n8. **Etkileşimli durumda ilişkiyi sürdür.** Konuşmacının sözünü kesme; yüz ifadesini ve ses tonunu dikkatle izle; anlamadığın yeri not edip uygun anda açık, tek odaklı bir soru sor. Dijital görüşmelerde kişisel bilgilerini paylaşma ve güvenli, öğretmen ya da aile tarafından uygun bulunan ortamları kullan.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, farklı dinleme/izleme seçeneklerini amaç, hedef kitle, güvenilirlik kanıtı ve kullanım bağlamı bakımından karşılaştırır. Böylece “en eğlenceli” ya da “en kısa” materyali değil, göreve en uygun ve güvenli seçeneği belirlemenin hangi ölçütlere dayandığı görünür hâle gelir.","workedExamples":["Zeynep, sınıf içi bir etkinlik için “çevrim içi grup konuşmalarında anlaşmazlıkları büyütmeden çözme” konusunda üç öneri hazırlayacaktır. Önünde üç seçenek vardır: kaynağı belirtilmeyen iki dakikalık bir video, yetişkin uzmanlara yönelik kırk beş dakikalık teknik bir panel ve okul rehberlik biriminin hazırladığı on iki dakikalık, örnek diyaloglar içeren ses kaydı.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Zeynep amacını “üç uygulanabilir öneri bulmak” olarak belirler; bu nedenle yalnız dikkat çekici sözler değil, açıklama ve örnek gerekir.\n2. Kaynağı belirsiz videoda önerilerin dayanağı görünmediği için güvenilirlik ölçütü karşılanmaz.\n3. Teknik panel güvenilir olabilir; ancak süre ve hedef kitle bakımından görev için elverişli değildir.\n4. Okul rehberlik biriminin kaydı, yaş düzeyine uygun örnekler ve belirli bir kaynak sunar. Zeynep bunu ana materyal seçer, “durakla-dinle-not al” biçiminde bir çalışma kâğıdı hazırlar.\n5. İlk sekiz dakikada gerekli üç ilkeye ulaştığında kalan bölümü, örneklerini güçlendirmek için dinleyip dinlememeye süresine göre karar verir. Böylece seçimini hem başlangıçta hem süreç içinde yönetmiş olur.","Bir grup öğrenci, toplu kullanım alanlarında nezaketli iletişim üzerine okulda davet edilen bir görevliyle kısa söyleşi yapacaktır. Emre yalnızca kayıt izlemek yerine doğrudan soru sorabileceği bu etkileşimli materyali seçmek ister.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Emre’nin amacı, genel kuralları ezberlemek değil, gerçek durumlarda nasıl davranılacağını açıklığa kavuşturmaktır. Bu nedenle etkileşimli söyleşi uygundur.\n2. Söyleşi süresini ve konuyu önceden öğrenir; “Bir uyarıyı karşıdakini küçümsemeden nasıl ifade edebiliriz?” gibi iki araştırıcı soru hazırlar.\n3. Konuşma sırasında dikkat dağıtıcı hareketlerden kaçınır, uygun göz teması kurar ve anahtar ifadeleri not eder.\n4. Cevap tamamlanmadan araya girmez. Belirsiz kalan noktayı “Verdiğiniz örneği okul koridorundaki bir duruma uyarlayabilir misiniz?” diyerek uygun zamanda sorar.\n5. Söyleşi sonunda notlarının amacına cevap verip vermediğini kontrol eder. Eksik kalan bir kavram için sözlükten yararlanır; böylece hem iletişim ilişkisini hem yardımcı kaynak kullanımını yönetir."],"commonMistakes":"Materyali yalnız başlığına, süresine, görüntü kalitesine veya izlenme sayısına göre seçmek yaygın bir hatadır. Bir başka hata da seçilen içeriği sonuna kadar sürdürmeyi zorunluluk sanmaktır. Materyal amaca hizmet etmiyorsa seçim değiştirmek başarısızlık değil, bilinçli düzenlemedir. Etkileşimli dinlemede sürekli not almak uğruna konuşmacıyla bağı koparmak ya da her belirsizlikte söz kesmek de doğru değildir; not, göz teması, empati ve soru zamanı dengeli yürütülmelidir.","selfCheck":["Dinleme/izleme amacımı açıkça belirledim mi?","Etkileşimli veya etkileşimsiz biçimin hangisinin uygun olduğuna karar verdim mi?","Materyalin hedef kitlesini, dilini, süresini ve kaynağını inceledim mi?","Güvenilirlik için somut bir dayanak aradım mı?","Yardımcı kaynağa ihtiyacımı planladım mı?","Anlama durumumu süreç içinde kontrol edip gerekirse seçimimi değiştirdim mi?","Etkileşimli durumda saygılı dinleme, empati ve uygun zamanda soru sorma ilkelerine uydum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme: T.D.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fed9c8e260896c2626104a2b0cae58ddd46b014c72b525b59c50bfb3846e19c2","reviewDecisionSha256":"14d65d5fc82394f1a4a00078f5ea1ac67e1cc42ec8e1e31c79b7b4ea46c71fdf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fed9c8e260896c2626104a2b0cae58ddd46b014c72b525b59c50bfb3846e19c2","reviewedHash":"sha256:fed9c8e260896c2626104a2b0cae58ddd46b014c72b525b59c50bfb3846e19c2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:14d65d5fc82394f1a4a00078f5ea1ac67e1cc42ec8e1e31c79b7b4ea46c71fdf; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n055","contentProjectionSha256":"fed9c8e260896c2626104a2b0cae58ddd46b014c72b525b59c50bfb3846e19c2","reviewDecisionSha256":"14d65d5fc82394f1a4a00078f5ea1ac67e1cc42ec8e1e31c79b7b4ea46c71fdf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n056","noteId":"tr.g07.turkce.n056","noteKey":"tr.g07.turkce.n056","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-19","title":"Dinlediğinde/izlediğinde kullanılan ikna etme tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.D.7.19","objective":"T.D.7.19","objectives":["T.D.7.19"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nİkna edici bir konuşma ya da video, yalnız bilgi vermekle kalmaz; düşünceni, kararını veya davranışını belirli bir yöne çekmeye çalışır. Bu etki bazen açık bir gerekçeyle, bazen de insanların karşılık verme, tutarlı görünme, çoğunluğa uyma, sevilen kişilere yakınlık duyma veya sınırlı fırsatı kaçırmama eğilimlerinden yararlanılarak oluşturulur. Bu konuda dinlediğinde ya da izlediğinde kullanılan ikna etme tekniklerini belirlemeyi, tekniklerin metindeki iddia ve çağrıyla ilişkisini açıklamayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde karşılıkta bulunma, tutarlılık, toplumsal kanıt, sevgi ya da hoşlanma, otorite, kıtlık ya da azlık, karşıtlık ve uzlaşma teknikleri üzerinde durulur. Bir tekniği belirlemek, konuşmacıyı suçlamak anlamına gelmez. Aynı teknik yararlı bir toplumsal çağrıda da yanıltıcı bir içerikte de kullanılabilir. Bu nedenle teknik adını koyduktan sonra iddianın kanıtını, kaynağını ve olası etkisini ayrıca değerlendirmek gerekir.\n\n## Temel kavramlar\n**İddia:** Dinleyicinin kabul etmesi istenen görüş veya yargıdır.\n\n**Eylem çağrısı:** Dinleyiciden yapılması istenen davranıştır: “Katılın”, “paylaşın”, “hemen karar verin” gibi.\n\n**Karşılıkta bulunma:** Yapılan bir iyilik veya verilen bir armağan nedeniyle karşılık verme isteğinden yararlanmadır.\n\n**Tutarlılık:** Kişinin önceki sözü, seçimi veya değeriyle uyumlu davranma eğilimine seslenmedir.\n\n**Toplumsal kanıt:** “Çoğu kişi bunu yapıyor.” düşüncesiyle çoğunluğun davranışını karar için dayanak gösterme tekniğidir.\n\n**Sevgi/hoşlanma:** Sevilen, benzer bulunan veya yakınlık duyulan kişinin önerisinin daha kolay kabul edilmesinden yararlanmadır.\n\n**Otorite:** Uzmanlık, görev, unvan veya güvenilir konumun ikna gücünü kullanmadır. Otorite ilgili alanda olmalı ve iddiası yine kanıtlanmalıdır.\n\n**Kıtlık/azlık:** Süre, sayı veya fırsatın sınırlı olduğunu vurgulayarak hızlı karar oluşturmadır.\n\n**Karşıtlık:** İki seçenek arasındaki farkı belirginleştirerek birini daha uygun göstermedir.\n\n**Uzlaşma:** Ortak değer ve hedefleri öne çıkararak tarafları aynı yönde buluşturmadır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Ana iddiayı ve çağrıyı bul.** Konuşmacı neye inanmanı veya ne yapmanı istiyor? Teknik, bu amaçtan bağımsız düşünülemez.\n2. **Etkileyici ifadeyi aynen kaydet.** “Sınıfın çoğu katıldı.”, “Yalnız bugün”, “Sen de çevreye duyarlı olduğunu söylemiştin.” gibi sözler tekniği belirlemede kanıttır.\n3. **Tekniğin işlediği eğilimi düşün.** Çoğunluğa uyma mı, borçluluk hissi mi, uzmanlığa güven mi, fırsatı kaçırma korkusu mu devreye sokuluyor?\n4. **Teknik ile iddia arasındaki bağı açıkla.** “Yalnız bugün” sözü kıtlık oluşturur; bu, karar vermek için yeterli kanıt sunmaz, yalnız zaman baskısını artırır.\n5. **Birden çok tekniği ayır.** “Okul takımının sevilen kaptanı da katıldı ve son iki yer kaldı.” cümlesinde sevgi/hoşlanma ile kıtlık birlikte kullanılabilir.\n6. **Kanıtı teknikten ayrı değerlendir.** Bir uzmanın konuşması otorite tekniği içerebilir; ancak uzmanlığın konuyla ilgili olup olmadığı ve görüşün hangi bilgiye dayandığı kontrol edilmelidir.\n7. **Olası etkiyi belirle.** Teknik güven, acele, aidiyet, borçluluk veya uyum isteği oluşturabilir. Etki herkes için aynı olmak zorunda değildir.\n8. **Güvenli ve özerk karar ver.** Kişisel bilgi paylaşmanı, para harcamanı veya acele karar vermeni isteyen bir içerikte dur; güvenilir bir yetişkine danış ve iddiayı bağımsız kaynaklarla kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, her ikna tekniğini bir iddia, metindeki somut ifade ve dinleyicide oluşturabileceği olası etkiyle birlikte gösterir. Böylece tekniğin adı ezberlenmez; hangi dilsel kanıttan belirlendiği ve karar üzerinde nasıl çalıştığı görülür.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nOkulda düzenlenecek kitap paylaşım etkinliği için bir öğrenci videosunda şu ifadeler kullanılır: “Geçen ay arkadaşlarımız bize çok sayıda kitap ulaştırdı; şimdi biz de destek olalım. Sınıfımızın büyük bölümü katılım formunu doldurdu. Toplama aracı için yalnız iki günümüz kaldı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İddia ve çağrı, öğrencilerin etkinliğe kitapla destek vermesidir.\n2. “Bize kitap ulaştırdılar; biz de destek olalım.” sözü karşılıkta bulunma tekniğidir. Önceki iyiliğe cevap verme duygusu oluşturur.\n3. “Sınıfımızın büyük bölümü…” ifadesi toplumsal kanıttır; çoğunluğun davranışı katılımı normal ve uygun göstermektedir.\n4. “Yalnız iki günümüz kaldı.” sözü kıtlık tekniğidir; zamanın sınırlı olduğu vurgulanır.\n5. Tekniklerin bulunması etkinliğin yararsız olduğu anlamına gelmez. Öğrenci ayrıca kitapların nereye ulaştırılacağını, koşulların açık olup olmadığını ve katılımın gönüllü kalıp kalmadığını kontrol eder.\n\n### Örnek 2:\nBir sınıf tartışmasında konuşmacı şöyle der: “Hepimiz grup sohbetinde saygılı olmak istediğimizi söyledik. O hâlde cevap vermeden önce mesajı yeniden okumayı kabul edebiliriz. Rehber öğretmenimiz de öfkeli anda kısa bir ara vermenin yararlı olduğunu açıkladı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk iki cümlede tutarlılık tekniği vardır. Daha önce belirtilen “saygılı olma” değeri ile önerilen davranış arasında uyum kurulmaktadır.\n2. Rehber öğretmenin görüşü otorite tekniğidir; konuşmacı ilgili bir görev ve bilgi alanına dayanır.\n3. Otorite ifadesi otomatik doğruluk sağlamaz. Öğretmenin gerekçesi, örnekleri ve önerinin uygulanabilirliği dinlenmelidir.\n4. İki teknik birlikte kullanılmıştır: tutarlılık kişinin kendi değeriyle, otorite ise ilgili uzman görüşüyle etki kurar.\n5. Dinleyici, öneriyi baskı nedeniyle değil, gerekçesini uygun bulduğu için kabul etmelidir.\n\n### Örnek 3:\nBir öğrenci kulübü tanıtımında “Diğer kulüpte yalnız sunum dinlersiniz; burada fikirlerinizi projeye dönüştürürsünüz. Üstelik sevdiğiniz okul mezunu bir konuşmacı ilk toplantıya katılacak. Hepimizin ortak amacı, okulda daha güçlü iletişim kurmak.” denir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İki kulüp arasındaki belirgin fark karşıtlık tekniğidir.\n2. Sevilen konuşmacının adı sevgi/hoşlanma etkisi oluşturabilir.\n3. “Ortak amacımız…” ifadesi uzlaşma tekniğidir; ortak hedef üzerinden birlik kurulmaktadır.\n4. Öğrenci, kulübü seçmeden önce etkinlik planına ve kendi ilgisine bakmalıdır. Yakınlık veya karşılaştırma tek başına karar ölçütü değildir.\n\n## Sık yapılan hata\nHer gerekçeyi ikna tekniği sanmak doğru değildir. “Etkinlik saat üçte başlayacak.” yalnız bilgi olabilir; “Yalnız bugün karar verirsen yerin garanti.” ise kıtlık etkisi kurar. Bir başka hata, toplumsal kanıtı gerçek kanıtla karıştırmaktır: çoğunluğun bir şeyi yapması onun doğru olduğunu göstermez. Otoriteyi unvanla, sevgi tekniğini de konuşmacının kibar olmasıyla eşitlemek yanıltıcıdır. Teknik belirlerken kişiye değil, kullanılan ifade ve iddia ilişkisine odaklan.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- İçeriğin ana iddiasını ve eylem çağrısını belirledim mi?\n- Tekniği gösteren ifadeyi aynen gösterebilir miyim?\n- Karşılıkta bulunma, tutarlılık, toplumsal kanıt, sevgi, otorite, kıtlık, karşıtlık ve uzlaşmayı ayırt edebiliyor muyum?\n- Aynı içerikte birden çok tekniği ayrı ayrı açıkladım mı?\n- Tekniğin olası etkisini belirledim mi?\n- İddianın gerçek kanıtını ikna tekniğinden bağımsız değerlendirdim mi?\n- Acele veya kişisel bilgi paylaşımı isteyen durumlarda güvenli karar adımlarını uyguladım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n056__td719.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n056__td719.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n056__td719.h1","tr-g07-turkce-n056__td719.h2","tr-g07-turkce-n056__td719.h3","tr-g07-turkce-n056__td719.h4"],"rows":[[{"v":"Etkinliğe destek vermeliyiz."},{"v":"Karşılıkta bulunma"},{"v":"“Geçen ay bize destek oldular; şimdi sıra bizde.”"},{"v":"Borçluluk ve karşılık verme isteği"}],[{"v":"Daha dikkatli mesaj yazmalıyız."},{"v":"Tutarlılık"},{"v":"“Saygılı iletişimi önemsediğimizi söylemiştik.”"},{"v":"Önceki değer ve sözle uyumlu davranma isteği"}],[{"v":"Bu çalışmaya katılmak uygundur."},{"v":"Toplumsal kanıt"},{"v":"“Sınıfın büyük bölümü formu doldurdu.”"},{"v":"Çoğunluğa uyma ve dışarıda kalmama isteği"}],[{"v":"Önerilen kulüp tercih edilmelidir."},{"v":"Sevgi/hoşlanma"},{"v":"“Sevdiğiniz mezun konuşmacı ilk toplantıda olacak.”"},{"v":"Yakınlık duyulan kişiden gelen öneriyi kolay kabul etme"}],[{"v":"Kısa ara vermek yararlıdır."},{"v":"Otorite"},{"v":"“Rehber öğretmenimiz bu yöntemi açıkladı.”"},{"v":"İlgili uzmanlığa güvenme"}],[{"v":"Kararı hemen vermeliyiz."},{"v":"Kıtlık/azlık"},{"v":"“Yalnız iki yer ve iki gün kaldı.”"},{"v":"Fırsatı kaçırma kaygısı ve acele"}],[{"v":"İkinci seçenek daha etkilidir."},{"v":"Karşıtlık"},{"v":"“Birinde yalnız dinlersiniz; diğerinde proje üretirsiniz.”"},{"v":"Farkı büyüterek bir seçeneği daha çekici görme"}],[{"v":"Ortak iletişim kuralında birleşmeliyiz."},{"v":"Uzlaşma"},{"v":"“Hepimizin amacı, herkesin sözünü güvenle söyleyebilmesi.”"},{"v":"Ortak değer üzerinden birlikte hareket etme"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n056__td719.alt":"Dört sütunlu tabloda etkinliğe destek iddiası, “Geçen ay bize destek oldular; şimdi sıra bizde.” kanıtıyla karşılıkta bulunma ve borçluluk etkisine; dikkatli mesaj yazma iddiası, önceki saygı sözüyle tutarlılık ve uyum isteğine bağlanır. Katılım iddiası sınıf çoğunluğu ifadesiyle toplumsal kanıt ve çoğunluğa uyma etkisine; kulüp tercihi sevilen mezun ifadesiyle sevgi-hoşlanma ve yakınlık etkisine; kısa ara önerisi rehber öğretmen görüşüyle otorite ve uzmanlığa güven etkisine eşleştirilir. Hemen karar iddiası iki yer-iki gün ifadesiyle kıtlık ve aceleye; ikinci seçenek karşılaştırması dinleme-proje farkıyla karşıtlığa; ortak iletişim kuralı ise herkesin sözünü güvenle söyleme amacıyla uzlaşma ve birlikte hareket etme etkisine bağlanır.","tr-g07-turkce-n056__td719.caption":"İddia, ikna tekniği, metin kanıtı ve olası etki ilişkisi","tr-g07-turkce-n056__td719.h1":"İddia veya çağrı","tr-g07-turkce-n056__td719.h2":"İkna tekniği","tr-g07-turkce-n056__td719.h3":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n056__td719.h4":"Olası etki"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-d-7-19-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"İkna edici bir konuşma ya da video, yalnız bilgi vermekle kalmaz; düşünceni, kararını veya davranışını belirli bir yöne çekmeye çalışır. Bu etki bazen açık bir gerekçeyle, bazen de insanların karşılık verme, tutarlı görünme, çoğunluğa uyma, sevilen kişilere yakınlık duyma veya sınırlı fırsatı kaçırmama eğilimlerinden yararlanılarak oluşturulur. Bu konuda dinlediğinde ya da izlediğinde kullanılan ikna etme tekniklerini belirlemeyi, tekniklerin metindeki iddia ve çağrıyla ilişkisini açıklamayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde karşılıkta bulunma, tutarlılık, toplumsal kanıt, sevgi ya da hoşlanma, otorite, kıtlık ya da azlık, karşıtlık ve uzlaşma teknikleri üzerinde durulur. Bir tekniği belirlemek, konuşmacıyı suçlamak anlamına gelmez. Aynı teknik yararlı bir toplumsal çağrıda da yanıltıcı bir içerikte de kullanılabilir. Bu nedenle teknik adını koyduktan sonra iddianın kanıtını, kaynağını ve olası etkisini ayrıca değerlendirmek gerekir.","keyConcepts":"**İddia:** Dinleyicinin kabul etmesi istenen görüş veya yargıdır.\n\n**Eylem çağrısı:** Dinleyiciden yapılması istenen davranıştır: “Katılın”, “paylaşın”, “hemen karar verin” gibi.\n\n**Karşılıkta bulunma:** Yapılan bir iyilik veya verilen bir armağan nedeniyle karşılık verme isteğinden yararlanmadır.\n\n**Tutarlılık:** Kişinin önceki sözü, seçimi veya değeriyle uyumlu davranma eğilimine seslenmedir.\n\n**Toplumsal kanıt:** “Çoğu kişi bunu yapıyor.” düşüncesiyle çoğunluğun davranışını karar için dayanak gösterme tekniğidir.\n\n**Sevgi/hoşlanma:** Sevilen, benzer bulunan veya yakınlık duyulan kişinin önerisinin daha kolay kabul edilmesinden yararlanmadır.\n\n**Otorite:** Uzmanlık, görev, unvan veya güvenilir konumun ikna gücünü kullanmadır. Otorite ilgili alanda olmalı ve iddiası yine kanıtlanmalıdır.\n\n**Kıtlık/azlık:** Süre, sayı veya fırsatın sınırlı olduğunu vurgulayarak hızlı karar oluşturmadır.\n\n**Karşıtlık:** İki seçenek arasındaki farkı belirginleştirerek birini daha uygun göstermedir.\n\n**Uzlaşma:** Ortak değer ve hedefleri öne çıkararak tarafları aynı yönde buluşturmadır.","steps":"1. **Ana iddiayı ve çağrıyı bul.** Konuşmacı neye inanmanı veya ne yapmanı istiyor? Teknik, bu amaçtan bağımsız düşünülemez.\n2. **Etkileyici ifadeyi aynen kaydet.** “Sınıfın çoğu katıldı.”, “Yalnız bugün”, “Sen de çevreye duyarlı olduğunu söylemiştin.” gibi sözler tekniği belirlemede kanıttır.\n3. **Tekniğin işlediği eğilimi düşün.** Çoğunluğa uyma mı, borçluluk hissi mi, uzmanlığa güven mi, fırsatı kaçırma korkusu mu devreye sokuluyor?\n4. **Teknik ile iddia arasındaki bağı açıkla.** “Yalnız bugün” sözü kıtlık oluşturur; bu, karar vermek için yeterli kanıt sunmaz, yalnız zaman baskısını artırır.\n5. **Birden çok tekniği ayır.** “Okul takımının sevilen kaptanı da katıldı ve son iki yer kaldı.” cümlesinde sevgi/hoşlanma ile kıtlık birlikte kullanılabilir.\n6. **Kanıtı teknikten ayrı değerlendir.** Bir uzmanın konuşması otorite tekniği içerebilir; ancak uzmanlığın konuyla ilgili olup olmadığı ve görüşün hangi bilgiye dayandığı kontrol edilmelidir.\n7. **Olası etkiyi belirle.** Teknik güven, acele, aidiyet, borçluluk veya uyum isteği oluşturabilir. Etki herkes için aynı olmak zorunda değildir.\n8. **Güvenli ve özerk karar ver.** Kişisel bilgi paylaşmanı, para harcamanı veya acele karar vermeni isteyen bir içerikte dur; güvenilir bir yetişkine danış ve iddiayı bağımsız kaynaklarla kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, her ikna tekniğini bir iddia, metindeki somut ifade ve dinleyicide oluşturabileceği olası etkiyle birlikte gösterir. Böylece tekniğin adı ezberlenmez; hangi dilsel kanıttan belirlendiği ve karar üzerinde nasıl çalıştığı görülür.","workedExamples":["Okulda düzenlenecek kitap paylaşım etkinliği için bir öğrenci videosunda şu ifadeler kullanılır: “Geçen ay arkadaşlarımız bize çok sayıda kitap ulaştırdı; şimdi biz de destek olalım. Sınıfımızın büyük bölümü katılım formunu doldurdu. Toplama aracı için yalnız iki günümüz kaldı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İddia ve çağrı, öğrencilerin etkinliğe kitapla destek vermesidir.\n2. “Bize kitap ulaştırdılar; biz de destek olalım.” sözü karşılıkta bulunma tekniğidir. Önceki iyiliğe cevap verme duygusu oluşturur.\n3. “Sınıfımızın büyük bölümü…” ifadesi toplumsal kanıttır; çoğunluğun davranışı katılımı normal ve uygun göstermektedir.\n4. “Yalnız iki günümüz kaldı.” sözü kıtlık tekniğidir; zamanın sınırlı olduğu vurgulanır.\n5. Tekniklerin bulunması etkinliğin yararsız olduğu anlamına gelmez. Öğrenci ayrıca kitapların nereye ulaştırılacağını, koşulların açık olup olmadığını ve katılımın gönüllü kalıp kalmadığını kontrol eder.","Bir sınıf tartışmasında konuşmacı şöyle der: “Hepimiz grup sohbetinde saygılı olmak istediğimizi söyledik. O hâlde cevap vermeden önce mesajı yeniden okumayı kabul edebiliriz. Rehber öğretmenimiz de öfkeli anda kısa bir ara vermenin yararlı olduğunu açıkladı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk iki cümlede tutarlılık tekniği vardır. Daha önce belirtilen “saygılı olma” değeri ile önerilen davranış arasında uyum kurulmaktadır.\n2. Rehber öğretmenin görüşü otorite tekniğidir; konuşmacı ilgili bir görev ve bilgi alanına dayanır.\n3. Otorite ifadesi otomatik doğruluk sağlamaz. Öğretmenin gerekçesi, örnekleri ve önerinin uygulanabilirliği dinlenmelidir.\n4. İki teknik birlikte kullanılmıştır: tutarlılık kişinin kendi değeriyle, otorite ise ilgili uzman görüşüyle etki kurar.\n5. Dinleyici, öneriyi baskı nedeniyle değil, gerekçesini uygun bulduğu için kabul etmelidir."],"commonMistakes":"Her gerekçeyi ikna tekniği sanmak doğru değildir. “Etkinlik saat üçte başlayacak.” yalnız bilgi olabilir; “Yalnız bugün karar verirsen yerin garanti.” ise kıtlık etkisi kurar. Bir başka hata, toplumsal kanıtı gerçek kanıtla karıştırmaktır: çoğunluğun bir şeyi yapması onun doğru olduğunu göstermez. Otoriteyi unvanla, sevgi tekniğini de konuşmacının kibar olmasıyla eşitlemek yanıltıcıdır. Teknik belirlerken kişiye değil, kullanılan ifade ve iddia ilişkisine odaklan.","selfCheck":["İçeriğin ana iddiasını ve eylem çağrısını belirledim mi?","Tekniği gösteren ifadeyi aynen gösterebilir miyim?","Karşılıkta bulunma, tutarlılık, toplumsal kanıt, sevgi, otorite, kıtlık, karşıtlık ve uzlaşmayı ayırt edebiliyor muyum?","Aynı içerikte birden çok tekniği ayrı ayrı açıkladım mı?","Tekniğin olası etkisini belirledim mi?","İddianın gerçek kanıtını ikna tekniğinden bağımsız değerlendirdim mi?","Acele veya kişisel bilgi paylaşımı isteyen durumlarda güvenli karar adımlarını uyguladım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğinde/izlediğinde kullanılan ikna etme tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.D.7.19","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"99e851c41fe41969e9620b6dc73656f7d9643cb71f0be2305f9e9360be1563c4","reviewDecisionSha256":"db844ae5bb0e9159abed8409a3e07aceb9f63e3bd8e63cea44f2c0222c19cf01","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:99e851c41fe41969e9620b6dc73656f7d9643cb71f0be2305f9e9360be1563c4","reviewedHash":"sha256:99e851c41fe41969e9620b6dc73656f7d9643cb71f0be2305f9e9360be1563c4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:db844ae5bb0e9159abed8409a3e07aceb9f63e3bd8e63cea44f2c0222c19cf01; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n056","contentProjectionSha256":"99e851c41fe41969e9620b6dc73656f7d9643cb71f0be2305f9e9360be1563c4","reviewDecisionSha256":"db844ae5bb0e9159abed8409a3e07aceb9f63e3bd8e63cea44f2c0222c19cf01","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n057","noteId":"tr.g07.turkce.n057","noteKey":"tr.g07.turkce.n057","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-23","title":"Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme","objectiveId":"T.D.7.23","objective":"T.D.7.23","objectives":["T.D.7.23"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir içeriği değerlendirmek, “Beğendim.” veya “Sıkıcıydı.” demekten daha sistemli bir işlemdir. Önce hangi özelliği inceleyeceğini ve bu özelliğin nasıl olması gerektiğini belirler, sonra dinlediğin ya da izlediğin içerikten kanıt toplar, kanıtı ölçütünle karşılaştırır ve gerekçeli bir yargıya ulaşırsın. Bu konuda özellikle içeriği, dili ve organizasyonu değerlendirmeyi öğreneceksin.\n\nİçerik değerlendirmesinde ileri sürülen görüşlerin konuyla ilgisi, ana düşünceyi destekleyen örnekler ve olayların tutarlılığı ele alınabilir. Dil değerlendirmesinde sözcük seçimlerinin açıklığı, cümlelerin hedef kitleye uygunluğu ve saygılı anlatım önemlidir. Organizasyon değerlendirmesinde ise düşünceler arasındaki bağlantılar, giriş-gelişme-sonuç akışı veya öyküleyici bir içerikte olayların düzeni incelenir. Değerlendirme olumlu, olumsuz ya da “belirli yönlerden yeterli” biçiminde dengeli olabilir; önemli olan yargının ölçüt ve kanıtla desteklenmesidir.\n\n## Temel kavramlar\n**Ölçüt:** İncelenen özelliğin hangi niteliğe göre değerlendirileceğini gösteren kıstastır. “Hedef kitle için anlaşılır olma” bir ölçüttür.\n\n**Norm:** Ölçütün yeterli sayılacağı düzeye ilişkin beklentidir. Yedinci sınıfa yönelik bir bilgilendirme videosunda terimlerin açıklanması beklenebilir.\n\n**İçerik:** Olaylar, görüşler, ana düşünce, yardımcı düşünceler, örnekler ve verilen bilgilerdir.\n\n**Dil:** Sözcük seçimi, cümle uzunluğu, açıklık, ton ve saygı düzeyidir.\n\n**Organizasyon:** İçeriğin bölümlere ayrılması ve bu bölümler arasındaki akıştır.\n\n**Kanıt:** Değerlendirme yargısını destekleyen belirli söz, sahne, bölüm veya yapı özelliğidir.\n\n**Gerekçeli yargı:** Ölçüt, kanıt ve karşılaştırma sonucunu birlikte açıklayan değerlendirme cümlesidir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **İçeriğin amacını belirle.** Bilgi vermek, bir beceri öğretmek, olay anlatmak veya görüş savunmak gibi amaçlar farklı ölçütler gerektirir.\n2. **Değerlendireceğin özelliği seç.** Tek seferde her şeyi yargılamak yerine içerik, dil veya organizasyondan başlayabilirsin.\n3. **Ölçütü açık yaz.** “Dil iyi mi?” yerine “Sözcükler hedef kitle için anlaşılır mı ve terimler açıklanıyor mu?” sorusunu kullan.\n4. **Normu belirle.** Yaş düzeyine uygun bir anlatımda bilinmeyen terimler örnekle açıklanmalı; yönerge videosunda adımlar doğru sırada verilmelidir. Normu ön bilgilerin ve görevin amacıyla kurarsın.\n5. **Somut kanıt topla.** “Çok açık.” demek yerine “Konuşmacı ‘etkin dinleme’ kavramını tanımladı ve iki örnek verdi.” de.\n6. **Kanıtı ölçütle karşılaştır.** Örnekler ana düşünceyi gerçekten destekliyor mu? Giriş, dinleyene konuyu hazırlıyor mu? Bölümler arasında ani kopukluk var mı?\n7. **Yargını sınırlandır.** İçeriğin dili açık, fakat organizasyonu dağınık olabilir. Bir özelliğe ilişkin sonuç bütün içeriği otomatik olarak iyi veya kötü yapmaz.\n8. **Gerekçeyi görünür kıl.** “Bu bakımdan yeterlidir; çünkü…” veya “Şu ölçütü kısmen karşılar; ancak…” yapılarıyla kanıtını bağla.\n\nAşağıdaki görseli incele. Değerlendirme tablosu, önce ölçütün belirlendiğini, ardından içerikten kanıt seçildiğini, kanıtın ölçütle karşılaştırılma gerekçesinin açıklandığını ve en sonunda kapsamı belli bir yargıya ulaşıldığını gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n“Anlaşmazlıkta Etkin Dinleme” adlı bir podcast bölümünde konuşmacı önce etkin dinlemeyi tanımlar, ardından “karşıdakinin sözünü kendi cümlelerinle özetleme” ve “açıklayıcı soru sorma” davranışlarına iki diyalog örneği verir. Son bölümde aynı tanımı tekrar eder ancak önerileri kısa bir sonuç listesinde toplamadan kaydı bitirir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Amaç, etkin dinleme becerisini öğretmektir.\n2. İçerik ölçütü “Temel kavramı açıklayıp uygulanabilir örneklerle destekleme” olarak belirlenir. Tanım ve iki diyalog bu ölçüt için kanıttır.\n3. Dil ölçütü “Yaş düzeyine uygun ve saygılı anlatım”dır. Günlük sözcükler ve açıklanan kavramlar bu ölçütü karşılar.\n4. Organizasyon ölçütü “Girişten uygulamaya ve sonuca düzenli geçiş”tir. Giriş ile örnekler düzenlidir; fakat sonuçta önerilerin toparlanmaması izleyenin ana adımları hatırlamasını zorlaştırabilir.\n5. Yargı şöyle kurulur: “Podcast, içerik ve dil bakımından öğretici ve anlaşılırdır; organizasyon bakımından ise kısa bir özet bölümü eklenirse daha işlevsel olur.”\n\n### Örnek 2:\nBir öğrenci videosu, sınıf grubunda güvenli iletişim için “kişisel bilgileri paylaşmama, izinsiz görüntü göndermeme ve rahatsız edici mesajı güvenilir bir yetişkine bildirme” ilkelerini anlatır. Video, renkli başlıklarla üç bölüme ayrılmıştır. Ancak konuşmacı bazı cümleleri çok hızlı okur ve “dijital ayak izi” kavramını açıklamadan kullanır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İçerik ölçütü, güvenli ve uygulanabilir davranışlar sunmaktır. Üç ilke bu ölçütü karşılayan somut kanıtlardır.\n2. Organizasyon ölçütü, bilgiyi izlenebilir bölümlere ayırmaktır. Başlıklarla kurulan üç bölüm açık bir yapı sağlar.\n3. Dil ölçütü, terimlerin hedef kitle için anlaşılır olmasıdır. “Dijital ayak izi” açıklanmadığı ve bazı cümleler hızlı söylendiği için ölçüt tam karşılanmaz.\n4. Yargı: “Video, içerik ve bölümleme açısından yeterlidir; dilin anlaşılabilirliği ise terim açıklaması ve daha uygun konuşma hızıyla geliştirilmelidir.”\n5. Bu değerlendirme kişiyi değil, belirlenen özellikleri ve kanıtları ele alır.\n\n### Örnek 3:\nBir sesli öyküde iki arkadaş arasındaki yanlış anlaşılma anlatılır. Başlangıçta sorunun nasıl doğduğu bellidir; ortada tarafların aynı olayı farklı yorumladığı gösterilir; sonda yalnız bir taraf özür diler ve diğerinin görüşü açıklanmadan öykü biter.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Organizasyon bakımından başlangıç ve gelişme bölümleri açık bir neden-sonuç ilişkisi taşır.\n2. İçerik bakımından iki bakış açısı kurulmuş, fakat sonuçta bunlardan biri tamamlanmamıştır.\n3. “Her sorun karşılıklı özürle bitmelidir.” gibi bir norm dayatılmaz. Bunun yerine metnin kendi kurduğu iki bakış açısını sonuçta ne ölçüde tamamladığı incelenir.\n4. Yargı: “Öykünün başlangıç ve gelişme akışı tutarlıdır; sonuç bölümü ikinci kişinin düşüncesine yer vermediği için kurulan çatışmayı kısmen açık bırakır.”\n\n## Sık yapılan hata\nDeğerlendirmeyi kişisel zevkle sınırlamak en yaygın hatadır. “Sesini sevmedim, içerik kötüdür.” yargısı dil, içerik ve organizasyonu birbirine karıştırır. Ölçütü sonradan sonuca göre değiştirmek, tek bir örnekten bütün içeriğe hükmetmek ve kanıt göstermeden “güvenilir” demek de yanlıştır. Değerlendirme, hem güçlü hem geliştirmeye açık yönleri gösterebilir; olumlu yargı da olumsuz yargı kadar gerekçeye ihtiyaç duyar.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- İçeriğin amacını belirledim mi?\n- İçerik, dil veya organizasyon için açık bir ölçüt seçtim mi?\n- Ölçütün yeterli düzeyini, yani normu açıkladım mı?\n- Yargımı destekleyen somut söz, sahne veya bölüm gösterebilir miyim?\n- Kanıtı ölçütle nasıl karşılaştırdığımı belirttim mi?\n- Bir özelliğe ilişkin sonucu bütün içeriğe genellemedim mi?\n- Son yargımı açık, dengeli ve gerekçeli kurdum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n057__td723.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n057__td723.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n057__td723.h1","tr-g07-turkce-n057__td723.h2","tr-g07-turkce-n057__td723.h3","tr-g07-turkce-n057__td723.h4"],"rows":[[{"v":"İçerik: temel düşünceyi uygulanabilir örneklerle destekleme"},{"v":"Etkin dinleme tanımlanmış; özetleme ve açıklayıcı soru için iki diyalog verilmiş."},{"v":"Tanım ve örnekler aynı beceriyi açıklayıp günlük duruma taşımaktadır."},{"v":"İçerik ölçütünü karşılar."}],[{"v":"Dil: hedef kitle için açık ve saygılı olma"},{"v":"Günlük sözcükler kullanılmış; ancak “dijital ayak izi” açıklanmamış."},{"v":"Genel dil anlaşılır olsa da açıklanmayan terim hedef kitlenin anlamasını kesebilir."},{"v":"Dil ölçütünü kısmen karşılar."}],[{"v":"Organizasyon: giriş, gelişme ve sonuç arasında düzenli akış"},{"v":"Üç bölüm başlıkla ayrılmış; son bölümde öneriler topluca özetlenmemiş."},{"v":"Bölümler izlenebilir, fakat kapanış ana adımları pekiştirmemektedir."},{"v":"Organizasyon büyük ölçüde yeterli; sonuç geliştirilebilir."}],[{"v":"İletişim güvenliği: uygulanabilir ve koruyucu öneri sunma"},{"v":"Kişisel bilgi paylaşmama, izinsiz görüntü göndermeme ve güvenilir yetişkine bildirme önerileri var."},{"v":"Öneriler somut davranışlara dönüşür ve mahremiyeti korur."},{"v":"Güvenli iletişim ölçütünü karşılar."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n057__td723.alt":"Dört sütunlu değerlendirme tablosunda temel düşünceyi örnekle destekleme ölçütü, etkin dinleme tanımı ve iki diyalog kanıtıyla içerik ölçütünü karşılayan yargıya bağlanır. Hedef kitleye açık dil ölçütü, günlük sözcüklere rağmen açıklanmayan “dijital ayak izi” terimi nedeniyle kısmen yeterli sayılır. Düzenli organizasyon ölçütü, başlıklarla ayrılan üç bölüm ve eksik sonuç özeti kanıtıyla büyük ölçüde yeterli fakat geliştirilebilir yargısına ulaştırılır. Güvenli iletişim ölçütü ise kişisel bilgi paylaşmama, izinsiz görüntü göndermeme ve güvenilir yetişkine bildirme kanıtlarıyla karşılanmış kabul edilir.","tr-g07-turkce-n057__td723.caption":"Ölçüt, kanıt, gerekçe ve değerlendirme yargısı kurma","tr-g07-turkce-n057__td723.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n057__td723.h2":"Kanıt","tr-g07-turkce-n057__td723.h3":"Gerekçe","tr-g07-turkce-n057__td723.h4":"Yargı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-d-7-23-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir içeriği değerlendirmek, “Beğendim.” veya “Sıkıcıydı.” demekten daha sistemli bir işlemdir. Önce hangi özelliği inceleyeceğini ve bu özelliğin nasıl olması gerektiğini belirler, sonra dinlediğin ya da izlediğin içerikten kanıt toplar, kanıtı ölçütünle karşılaştırır ve gerekçeli bir yargıya ulaşırsın. Bu konuda özellikle içeriği, dili ve organizasyonu değerlendirmeyi öğreneceksin.\n\nİçerik değerlendirmesinde ileri sürülen görüşlerin konuyla ilgisi, ana düşünceyi destekleyen örnekler ve olayların tutarlılığı ele alınabilir. Dil değerlendirmesinde sözcük seçimlerinin açıklığı, cümlelerin hedef kitleye uygunluğu ve saygılı anlatım önemlidir. Organizasyon değerlendirmesinde ise düşünceler arasındaki bağlantılar, giriş-gelişme-sonuç akışı veya öyküleyici bir içerikte olayların düzeni incelenir. Değerlendirme olumlu, olumsuz ya da “belirli yönlerden yeterli” biçiminde dengeli olabilir; önemli olan yargının ölçüt ve kanıtla desteklenmesidir.","keyConcepts":"**Ölçüt:** İncelenen özelliğin hangi niteliğe göre değerlendirileceğini gösteren kıstastır. “Hedef kitle için anlaşılır olma” bir ölçüttür.\n\n**Norm:** Ölçütün yeterli sayılacağı düzeye ilişkin beklentidir. Yedinci sınıfa yönelik bir bilgilendirme videosunda terimlerin açıklanması beklenebilir.\n\n**İçerik:** Olaylar, görüşler, ana düşünce, yardımcı düşünceler, örnekler ve verilen bilgilerdir.\n\n**Dil:** Sözcük seçimi, cümle uzunluğu, açıklık, ton ve saygı düzeyidir.\n\n**Organizasyon:** İçeriğin bölümlere ayrılması ve bu bölümler arasındaki akıştır.\n\n**Kanıt:** Değerlendirme yargısını destekleyen belirli söz, sahne, bölüm veya yapı özelliğidir.\n\n**Gerekçeli yargı:** Ölçüt, kanıt ve karşılaştırma sonucunu birlikte açıklayan değerlendirme cümlesidir.","steps":"1. **İçeriğin amacını belirle.** Bilgi vermek, bir beceri öğretmek, olay anlatmak veya görüş savunmak gibi amaçlar farklı ölçütler gerektirir.\n2. **Değerlendireceğin özelliği seç.** Tek seferde her şeyi yargılamak yerine içerik, dil veya organizasyondan başlayabilirsin.\n3. **Ölçütü açık yaz.** “Dil iyi mi?” yerine “Sözcükler hedef kitle için anlaşılır mı ve terimler açıklanıyor mu?” sorusunu kullan.\n4. **Normu belirle.** Yaş düzeyine uygun bir anlatımda bilinmeyen terimler örnekle açıklanmalı; yönerge videosunda adımlar doğru sırada verilmelidir. Normu ön bilgilerin ve görevin amacıyla kurarsın.\n5. **Somut kanıt topla.** “Çok açık.” demek yerine “Konuşmacı ‘etkin dinleme’ kavramını tanımladı ve iki örnek verdi.” de.\n6. **Kanıtı ölçütle karşılaştır.** Örnekler ana düşünceyi gerçekten destekliyor mu? Giriş, dinleyene konuyu hazırlıyor mu? Bölümler arasında ani kopukluk var mı?\n7. **Yargını sınırlandır.** İçeriğin dili açık, fakat organizasyonu dağınık olabilir. Bir özelliğe ilişkin sonuç bütün içeriği otomatik olarak iyi veya kötü yapmaz.\n8. **Gerekçeyi görünür kıl.** “Bu bakımdan yeterlidir; çünkü…” veya “Şu ölçütü kısmen karşılar; ancak…” yapılarıyla kanıtını bağla.\n\nAşağıdaki görseli incele. Değerlendirme tablosu, önce ölçütün belirlendiğini, ardından içerikten kanıt seçildiğini, kanıtın ölçütle karşılaştırılma gerekçesinin açıklandığını ve en sonunda kapsamı belli bir yargıya ulaşıldığını gösterir.","workedExamples":["“Anlaşmazlıkta Etkin Dinleme” adlı bir podcast bölümünde konuşmacı önce etkin dinlemeyi tanımlar, ardından “karşıdakinin sözünü kendi cümlelerinle özetleme” ve “açıklayıcı soru sorma” davranışlarına iki diyalog örneği verir. Son bölümde aynı tanımı tekrar eder ancak önerileri kısa bir sonuç listesinde toplamadan kaydı bitirir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Amaç, etkin dinleme becerisini öğretmektir.\n2. İçerik ölçütü “Temel kavramı açıklayıp uygulanabilir örneklerle destekleme” olarak belirlenir. Tanım ve iki diyalog bu ölçüt için kanıttır.\n3. Dil ölçütü “Yaş düzeyine uygun ve saygılı anlatım”dır. Günlük sözcükler ve açıklanan kavramlar bu ölçütü karşılar.\n4. Organizasyon ölçütü “Girişten uygulamaya ve sonuca düzenli geçiş”tir. Giriş ile örnekler düzenlidir; fakat sonuçta önerilerin toparlanmaması izleyenin ana adımları hatırlamasını zorlaştırabilir.\n5. Yargı şöyle kurulur: “Podcast, içerik ve dil bakımından öğretici ve anlaşılırdır; organizasyon bakımından ise kısa bir özet bölümü eklenirse daha işlevsel olur.”","Bir öğrenci videosu, sınıf grubunda güvenli iletişim için “kişisel bilgileri paylaşmama, izinsiz görüntü göndermeme ve rahatsız edici mesajı güvenilir bir yetişkine bildirme” ilkelerini anlatır. Video, renkli başlıklarla üç bölüme ayrılmıştır. Ancak konuşmacı bazı cümleleri çok hızlı okur ve “dijital ayak izi” kavramını açıklamadan kullanır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İçerik ölçütü, güvenli ve uygulanabilir davranışlar sunmaktır. Üç ilke bu ölçütü karşılayan somut kanıtlardır.\n2. Organizasyon ölçütü, bilgiyi izlenebilir bölümlere ayırmaktır. Başlıklarla kurulan üç bölüm açık bir yapı sağlar.\n3. Dil ölçütü, terimlerin hedef kitle için anlaşılır olmasıdır. “Dijital ayak izi” açıklanmadığı ve bazı cümleler hızlı söylendiği için ölçüt tam karşılanmaz.\n4. Yargı: “Video, içerik ve bölümleme açısından yeterlidir; dilin anlaşılabilirliği ise terim açıklaması ve daha uygun konuşma hızıyla geliştirilmelidir.”\n5. Bu değerlendirme kişiyi değil, belirlenen özellikleri ve kanıtları ele alır."],"commonMistakes":"Değerlendirmeyi kişisel zevkle sınırlamak en yaygın hatadır. “Sesini sevmedim, içerik kötüdür.” yargısı dil, içerik ve organizasyonu birbirine karıştırır. Ölçütü sonradan sonuca göre değiştirmek, tek bir örnekten bütün içeriğe hükmetmek ve kanıt göstermeden “güvenilir” demek de yanlıştır. Değerlendirme, hem güçlü hem geliştirmeye açık yönleri gösterebilir; olumlu yargı da olumsuz yargı kadar gerekçeye ihtiyaç duyar.","selfCheck":["İçeriğin amacını belirledim mi?","İçerik, dil veya organizasyon için açık bir ölçüt seçtim mi?","Ölçütün yeterli düzeyini, yani normu açıkladım mı?","Yargımı destekleyen somut söz, sahne veya bölüm gösterebilir miyim?","Kanıtı ölçütle nasıl karşılaştırdığımı belirttim mi?","Bir özelliğe ilişkin sonucu bütün içeriğe genellemedim mi?","Son yargımı açık, dengeli ve gerekçeli kurdum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğini/izlediğini değerlendirebilme: T.D.7.23","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ddb9d73b4489b3fa0fbb78f6e7423e746978078263cbd46571c037cb0ce25803","reviewDecisionSha256":"8060650a19e96a81037e21c004e27b9fe2cb9eb6282118d838a9c882d452e3f0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ddb9d73b4489b3fa0fbb78f6e7423e746978078263cbd46571c037cb0ce25803","reviewedHash":"sha256:ddb9d73b4489b3fa0fbb78f6e7423e746978078263cbd46571c037cb0ce25803","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8060650a19e96a81037e21c004e27b9fe2cb9eb6282118d838a9c882d452e3f0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n057","contentProjectionSha256":"ddb9d73b4489b3fa0fbb78f6e7423e746978078263cbd46571c037cb0ce25803","reviewDecisionSha256":"8060650a19e96a81037e21c004e27b9fe2cb9eb6282118d838a9c882d452e3f0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n058","noteId":"tr.g07.turkce.n058","noteKey":"tr.g07.turkce.n058","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-25","title":"Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme","objectiveId":"T.D.7.25","objective":"T.D.7.25","objectives":["T.D.7.25"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nEleştiri, bir içeriği küçümsemek veya konuşanı hedef almak değildir. Dinlediğin ya da izlediğin metnin belirli bir özelliğini sorgular, bu özellik için uygun bir ölçüt belirlersin; kanıt ile ölçütü karşılaştırıp yargıya ulaşırsın. Gerekli olduğunda eleştirinin odağındaki noktaya uygulanabilir bir alternatif önerir ve önerinin neden daha işlevsel olacağını açıklarsın. Bu konuda başlık, içerik, dil ve organizasyon gibi yönleri eleştirel açıdan incelemeyi öğreneceksin.\n\nDeğerlendirme ile eleştiri yakındır; ancak eleştiri, sorgulanan özelliğin güçlü ve sınırlı yanlarını daha ayrıntılı gösterir ve çoğu zaman geliştirme seçeneği üretir. “Bu video kötü.” kişisel ve kanıtsız bir yargıdır. “Video, anlaşmazlığın iki tarafını da tanıttığı için güçlüdür; ancak çözüm bölümünde yalnız bir tarafın sözüne yer verdiğinden dengeli bakış ölçütünü tam karşılamaz. İkinci kişinin çözüm önerisi de eklenebilir.” cümlesi ise odağı, kanıtı ve alternatifi bulunan bir eleştiridir.\n\n## Temel kavramlar\n**Eleştiri odağı:** İncelenecek belirli özelliktir: başlığın içerikle uyumu, örneklerin yeterliliği, dilin saygılılığı veya bölümlerin akışı gibi.\n\n**Sorgulama:** Bir özelliğin neden, nasıl ve ne ölçüde işlediğini kanıtla incelemektir.\n\n**Güçlü yön:** İçeriğin amacına hizmet eden, ölçütü karşılayan özelliktir.\n\n**Sınırlılık:** İçeriğin etkisini, açıklığını veya kapsayıcılığını azaltan belirli eksikliktir.\n\n**Alternatif bakış açısı:** Eleştirilen noktayı farklı bir biçimde kurma veya eksik kalan yönü tamamlama önerisidir.\n\n**Geliştirme önerisi:** Sınırlılıkla doğrudan ilişkili, uygulanabilir değişikliktir.\n\n**Saygılı eleştiri dili:** Kişiye etiket yapıştırmadan ürüne, davranışa veya metin özelliğine odaklanan dildir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Eleştiri odağını daralt.** “Videoyu eleştireceğim.” yerine “Videonun iki farklı görüşü dengeli sunup sunmadığını inceleyeceğim.” de.\n2. **Uygun ölçütü belirle.** Dengeli sunum için farklı görüşlerin gerekçeleri görünür olmalı; yönerge içeriğinde adımlar sıralı ve uygulanabilir olmalıdır.\n3. **Önce kanıtı kaydet.** Hangi bölümde hangi söz, sahne veya eksiklik var? Kişisel izlenim yerine gösterilebilir ayrıntı kullan.\n4. **Güçlü yönü de fark et.** Eleştiri yalnız kusur aramak değildir. İşe yarayan yönü belirlemek, önerinin neyi koruması gerektiğini gösterir.\n5. **Sınırlılığı ve etkisini açıkla.** “Çok hızlı.” demek yerine “Önemli kavramlardan sonra durak verilmediği için dinleyici not alamıyor.” de.\n6. **Alternatif üret.** Öneri, belirlenen sınırlılığa cevap vermelidir. Eksik bakış açısı için ikinci görüşe yer vermek; ağır dil için terimleri açıklamak; dağınık yapı için bölüm başlıkları kullanmak düşünülebilir.\n7. **Önerinin gerekçesini kur.** “Böyle daha güzel olur.” yerine “İki görüşün gerekçesi verildiğinde dinleyici karşılaştırma yapabilir.” de.\n8. **Kişisel saldırıdan kaçın.** “Konuşmacı bilgisiz.” yerine “Bu iddia için kaynak veya örnek sunulmadığından içerik kanıt bakımından sınırlı kalmıştır.” ifadesini kullan.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, eleştirinin dört tamamlayıcı parçasını bir arada gösterir: korunması gereken güçlü yön, etkisi açıklanacak sınırlılık, ikisini destekleyen somut kanıt ve sınırlılığı gidermeye yönelik geliştirme önerisi.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir kısa film, iki arkadaşın grup projesinde yaşadığı anlaşmazlığı anlatır. Filmde iki kişinin de olayla ilgili düşünceleri başlangıçta duyulur. Son bölümde yalnız bir kişi özür diler; diğer kişinin ne anladığı ve bundan sonra ne yapacağı gösterilmeden film biter.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Eleştiri odağı, çatışmanın iki tarafını dengeli biçimde tamamlama özelliğidir.\n2. Güçlü yön, başlangıçta iki kişinin de düşüncesinin verilmesidir. Bu, izleyenin sorunu tek yönlü görmesini önler.\n3. Sınırlılık, sonuçta yalnız bir kişinin değişiminin gösterilmesidir. Kanıt, diğer kişinin görüşünün ve çözüm sorumluluğunun sonuç bölümünde bulunmamasıdır.\n4. Bu eksiklik, filmin başta kurduğu iki bakış açısını tam kapatmamasına yol açar.\n5. Geliştirme önerisi, ikinci kişinin duyduğunu kendi cümlesiyle özetlediği ve ortak bir sonraki adım önerdiği kısa sahne eklemektir.\n6. Gerekçe: Böyle bir sahne hem karşılıklı dinlemeyi görünür kılar hem de çözümün tek kişinin yükü olmadığını gösterir.\n\n### Örnek 2:\nBir podcast, aile içinde görev paylaşımını konuşurken “sorumluluk döngüsü”, “müzakere zemini” ve “geri bildirim protokolü” gibi terimleri hızlı biçimde kullanır. Konuşmacı gerçek yaşamdan iki örnek verir ve kimseyi suçlamayan bir dil kullanır; ancak terimleri açıklamaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Eleştiri odağı, dilin hedef kitle için anlaşılır olmasıdır.\n2. Güçlü yönler, günlük örneklerin bulunması ve saygılı dil kullanılmasıdır.\n3. Sınırlılık, teknik terimlerin açıklanmaması ve konuşma hızının not almaya izin vermemesidir.\n4. Kanıt, terimlerin tanımsız geçmesi ve örnekler arasında durak bulunmamasıdır.\n5. Öneri, her terimden sonra kısa bir tanım ve ekranda ya da sesli anlatımda günlük karşılığını vermek; bölümler arasında birkaç saniyelik durak kullanmaktır.\n6. Gerekçe: Terimler açıklanınca dinleyici örnek ile kavramı eşleştirir; duraklar da önemli bilgiyi işlemeye imkân verir.\n\n### Örnek 3:\nBir öğrenci sunumu “Güvenli Grup Sohbeti” başlığını taşır. Sunumun ilk yarısında saygılı dil ve söz sırası anlatılır; ikinci yarıda güçlü parola oluşturma konusu ayrıntılı biçimde işlenir, ancak başlıkta dijital güvenlik boyutu belirtilmez.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Eleştiri odağı, başlık ile içerik kapsamının uyumudur.\n2. Güçlü yön, hem sosyal iletişime hem hesap güvenliğine ilişkin yararlı bilgiler verilmesidir.\n3. Sınırlılık, başlığın ikinci ana bölümü yeterince karşılamamasıdır.\n4. Öneri, başlığı “Saygılı ve Güvenli Grup Sohbeti” olarak genişletmek veya parola bölümünü ayrı bir içerikte sunmaktır.\n5. Gerekçe: Başlık kapsamı doğru gösterdiğinde dinleyici ne öğreneceğini önceden bilir ve bölümler arasındaki ilişkiyi daha kolay kurar.\n\n## Sık yapılan hata\nEleştiriyi kişiye yöneltmek, alay etmek veya kesin etiketler kullanmak temel hatadır. “Bunu hazırlayan iletişimden anlamıyor.” sözü ne ölçüt ne de geliştirme yolu içerir. Yalnız olumsuzluk aramak da eleştiriyi zayıflatır; güçlü yön belirtilmezse öneri işe yarayan parçaları gereksizce ortadan kaldırabilir. Çok genel öneriler, örneğin “Daha iyi anlatsın.” demek uygulanabilir değildir. Öneri, sınırlılığın kendisine ve kanıtına cevap vermelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Eleştiri odağımı tek ve açık bir özellik olarak belirledim mi?\n- Bu özellik için uygun bir ölçüt kullandım mı?\n- Güçlü yönü ve sınırlılığı ayrı ayrı gösterdim mi?\n- Her yargı için somut kanıt sundum mu?\n- Sınırlılığın dinleyici veya anlam üzerindeki etkisini açıkladım mı?\n- Uygulanabilir bir alternatif önerdim ve nedenini belirttim mi?\n- Kişiye değil, metne ve iletişim davranışına odaklanan saygılı dil kullandım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n058__td725.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n058__td725.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n058__td725.h1","tr-g07-turkce-n058__td725.h2","tr-g07-turkce-n058__td725.h3","tr-g07-turkce-n058__td725.h4"],"rows":[[{"v":"Çatışmanın başında iki kişinin de düşüncesi duyulur."},{"v":"Sonuçta yalnız bir kişinin değişimi gösterilir."},{"v":"İkinci kişinin çözümde ne anladığı ve ne yapacağı açıklanmaz."},{"v":"İkinci kişinin duyduğunu özetlediği ve ortak adım önerdiği kısa sahne eklenir."}],[{"v":"Podcast günlük örnekler ve suçlamayan dil kullanır."},{"v":"Teknik terimler açıklanmaz; konuşma hızı yüksektir."},{"v":"“Müzakere zemini” ve “geri bildirim protokolü” tanımsız geçer; durak yoktur."},{"v":"Terimlerin günlük karşılığı verilir ve bölüm aralarına kısa durak eklenir."}],[{"v":"Sunum hem saygılı dil hem hesap güvenliği için yararlı bilgiler verir."},{"v":"Başlık, parola güvenliği bölümünü kapsamıyor."},{"v":"“Güvenli Grup Sohbeti” başlığına rağmen içeriğin önemli bölümü güçlü parola üzerinedir."},{"v":"Başlık “Saygılı ve Güvenli Grup Sohbeti” yapılır veya parola bölümü ayrı sunulur."}],[{"v":"Video kısa ve izlenebilir üç bölüme ayrılmıştır."},{"v":"Her bölümde yalnız tek kişinin görüşü örneklenir."},{"v":"Farklı yaş veya ihtiyaçlara ait iletişim durumları gösterilmez."},{"v":"Aynı ilkenin farklı iletişim ortamlarında nasıl uyarlanacağına ikinci örnek eklenir."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n058__td725.alt":"Dört sütunlu eleştiri tablosunda iki bakış açısını başta verme güçlü yönü, sonuçta yalnız bir kişinin değişmesini gösterme sınırlılığı ve ikinci görüşün eksikliği kanıtıyla, ortak çözüm sahnesi önerisine bağlanır. Günlük örnek ve suçlamayan dil güçlü yönü, açıklanmayan teknik terimler ve yüksek hız sınırlılığıyla; tanımsız terim ve duraksız anlatım kanıtı üzerinden tanım ve durak önerisine bağlanır. Saygı ve hesap güvenliği bilgisi güçlü yönü, başlığın parola bölümünü kapsamaması sınırlılığıyla başlığı genişletme ya da bölümü ayırma önerisine; izlenebilir üç bölüm güçlü yönü ise tek tip örnek sınırlılığıyla farklı ortamlara ait ikinci örnek ekleme önerisine eşleştirilir.","tr-g07-turkce-n058__td725.caption":"Kanıta dayalı, dengeli ve geliştirici eleştiri kurma","tr-g07-turkce-n058__td725.h1":"Güçlü yön","tr-g07-turkce-n058__td725.h2":"Sınırlılık","tr-g07-turkce-n058__td725.h3":"Kanıt","tr-g07-turkce-n058__td725.h4":"Geliştirme önerisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-d-7-25-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Eleştiri, bir içeriği küçümsemek veya konuşanı hedef almak değildir. Dinlediğin ya da izlediğin metnin belirli bir özelliğini sorgular, bu özellik için uygun bir ölçüt belirlersin; kanıt ile ölçütü karşılaştırıp yargıya ulaşırsın. Gerekli olduğunda eleştirinin odağındaki noktaya uygulanabilir bir alternatif önerir ve önerinin neden daha işlevsel olacağını açıklarsın. Bu konuda başlık, içerik, dil ve organizasyon gibi yönleri eleştirel açıdan incelemeyi öğreneceksin.\n\nDeğerlendirme ile eleştiri yakındır; ancak eleştiri, sorgulanan özelliğin güçlü ve sınırlı yanlarını daha ayrıntılı gösterir ve çoğu zaman geliştirme seçeneği üretir. “Bu video kötü.” kişisel ve kanıtsız bir yargıdır. “Video, anlaşmazlığın iki tarafını da tanıttığı için güçlüdür; ancak çözüm bölümünde yalnız bir tarafın sözüne yer verdiğinden dengeli bakış ölçütünü tam karşılamaz. İkinci kişinin çözüm önerisi de eklenebilir.” cümlesi ise odağı, kanıtı ve alternatifi bulunan bir eleştiridir.","keyConcepts":"**Eleştiri odağı:** İncelenecek belirli özelliktir: başlığın içerikle uyumu, örneklerin yeterliliği, dilin saygılılığı veya bölümlerin akışı gibi.\n\n**Sorgulama:** Bir özelliğin neden, nasıl ve ne ölçüde işlediğini kanıtla incelemektir.\n\n**Güçlü yön:** İçeriğin amacına hizmet eden, ölçütü karşılayan özelliktir.\n\n**Sınırlılık:** İçeriğin etkisini, açıklığını veya kapsayıcılığını azaltan belirli eksikliktir.\n\n**Alternatif bakış açısı:** Eleştirilen noktayı farklı bir biçimde kurma veya eksik kalan yönü tamamlama önerisidir.\n\n**Geliştirme önerisi:** Sınırlılıkla doğrudan ilişkili, uygulanabilir değişikliktir.\n\n**Saygılı eleştiri dili:** Kişiye etiket yapıştırmadan ürüne, davranışa veya metin özelliğine odaklanan dildir.","steps":"1. **Eleştiri odağını daralt.** “Videoyu eleştireceğim.” yerine “Videonun iki farklı görüşü dengeli sunup sunmadığını inceleyeceğim.” de.\n2. **Uygun ölçütü belirle.** Dengeli sunum için farklı görüşlerin gerekçeleri görünür olmalı; yönerge içeriğinde adımlar sıralı ve uygulanabilir olmalıdır.\n3. **Önce kanıtı kaydet.** Hangi bölümde hangi söz, sahne veya eksiklik var? Kişisel izlenim yerine gösterilebilir ayrıntı kullan.\n4. **Güçlü yönü de fark et.** Eleştiri yalnız kusur aramak değildir. İşe yarayan yönü belirlemek, önerinin neyi koruması gerektiğini gösterir.\n5. **Sınırlılığı ve etkisini açıkla.** “Çok hızlı.” demek yerine “Önemli kavramlardan sonra durak verilmediği için dinleyici not alamıyor.” de.\n6. **Alternatif üret.** Öneri, belirlenen sınırlılığa cevap vermelidir. Eksik bakış açısı için ikinci görüşe yer vermek; ağır dil için terimleri açıklamak; dağınık yapı için bölüm başlıkları kullanmak düşünülebilir.\n7. **Önerinin gerekçesini kur.** “Böyle daha güzel olur.” yerine “İki görüşün gerekçesi verildiğinde dinleyici karşılaştırma yapabilir.” de.\n8. **Kişisel saldırıdan kaçın.** “Konuşmacı bilgisiz.” yerine “Bu iddia için kaynak veya örnek sunulmadığından içerik kanıt bakımından sınırlı kalmıştır.” ifadesini kullan.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, eleştirinin dört tamamlayıcı parçasını bir arada gösterir: korunması gereken güçlü yön, etkisi açıklanacak sınırlılık, ikisini destekleyen somut kanıt ve sınırlılığı gidermeye yönelik geliştirme önerisi.","workedExamples":["Bir kısa film, iki arkadaşın grup projesinde yaşadığı anlaşmazlığı anlatır. Filmde iki kişinin de olayla ilgili düşünceleri başlangıçta duyulur. Son bölümde yalnız bir kişi özür diler; diğer kişinin ne anladığı ve bundan sonra ne yapacağı gösterilmeden film biter.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Eleştiri odağı, çatışmanın iki tarafını dengeli biçimde tamamlama özelliğidir.\n2. Güçlü yön, başlangıçta iki kişinin de düşüncesinin verilmesidir. Bu, izleyenin sorunu tek yönlü görmesini önler.\n3. Sınırlılık, sonuçta yalnız bir kişinin değişiminin gösterilmesidir. Kanıt, diğer kişinin görüşünün ve çözüm sorumluluğunun sonuç bölümünde bulunmamasıdır.\n4. Bu eksiklik, filmin başta kurduğu iki bakış açısını tam kapatmamasına yol açar.\n5. Geliştirme önerisi, ikinci kişinin duyduğunu kendi cümlesiyle özetlediği ve ortak bir sonraki adım önerdiği kısa sahne eklemektir.\n6. Gerekçe: Böyle bir sahne hem karşılıklı dinlemeyi görünür kılar hem de çözümün tek kişinin yükü olmadığını gösterir.","Bir podcast, aile içinde görev paylaşımını konuşurken “sorumluluk döngüsü”, “müzakere zemini” ve “geri bildirim protokolü” gibi terimleri hızlı biçimde kullanır. Konuşmacı gerçek yaşamdan iki örnek verir ve kimseyi suçlamayan bir dil kullanır; ancak terimleri açıklamaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Eleştiri odağı, dilin hedef kitle için anlaşılır olmasıdır.\n2. Güçlü yönler, günlük örneklerin bulunması ve saygılı dil kullanılmasıdır.\n3. Sınırlılık, teknik terimlerin açıklanmaması ve konuşma hızının not almaya izin vermemesidir.\n4. Kanıt, terimlerin tanımsız geçmesi ve örnekler arasında durak bulunmamasıdır.\n5. Öneri, her terimden sonra kısa bir tanım ve ekranda ya da sesli anlatımda günlük karşılığını vermek; bölümler arasında birkaç saniyelik durak kullanmaktır.\n6. Gerekçe: Terimler açıklanınca dinleyici örnek ile kavramı eşleştirir; duraklar da önemli bilgiyi işlemeye imkân verir."],"commonMistakes":"Eleştiriyi kişiye yöneltmek, alay etmek veya kesin etiketler kullanmak temel hatadır. “Bunu hazırlayan iletişimden anlamıyor.” sözü ne ölçüt ne de geliştirme yolu içerir. Yalnız olumsuzluk aramak da eleştiriyi zayıflatır; güçlü yön belirtilmezse öneri işe yarayan parçaları gereksizce ortadan kaldırabilir. Çok genel öneriler, örneğin “Daha iyi anlatsın.” demek uygulanabilir değildir. Öneri, sınırlılığın kendisine ve kanıtına cevap vermelidir.","selfCheck":["Eleştiri odağımı tek ve açık bir özellik olarak belirledim mi?","Bu özellik için uygun bir ölçüt kullandım mı?","Güçlü yönü ve sınırlılığı ayrı ayrı gösterdim mi?","Her yargı için somut kanıt sundum mu?","Sınırlılığın dinleyici veya anlam üzerindeki etkisini açıkladım mı?","Uygulanabilir bir alternatif önerdim ve nedenini belirttim mi?","Kişiye değil, metne ve iletişim davranışına odaklanan saygılı dil kullandım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğini/izlediğini eleştirebilme: T.D.7.25","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"124d43b640c1426179736f6e2b4462a2617033dfbb31bfef0c9303aaeebee670","reviewDecisionSha256":"a5885ea2e61ffd7e35ff13009e059299297cbbcad8ef43c59c398846a69fbafb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:124d43b640c1426179736f6e2b4462a2617033dfbb31bfef0c9303aaeebee670","reviewedHash":"sha256:124d43b640c1426179736f6e2b4462a2617033dfbb31bfef0c9303aaeebee670","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a5885ea2e61ffd7e35ff13009e059299297cbbcad8ef43c59c398846a69fbafb; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n058","contentProjectionSha256":"124d43b640c1426179736f6e2b4462a2617033dfbb31bfef0c9303aaeebee670","reviewDecisionSha256":"a5885ea2e61ffd7e35ff13009e059299297cbbcad8ef43c59c398846a69fbafb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n059","noteId":"tr.g07.turkce.n059","noteKey":"tr.g07.turkce.n059","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-27","title":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nDinleme/izleme becerisi yalnız bir etkinliği tamamlamakla gelişmez. Ne amaçladığını belirlemek, uygulama sırasında davranışını izlemek, ortaya çıkan kanıtları incelemek, geri bildirim almak ve bir sonraki çalışma için kendine uygun hedef koymak gerekir. Bu konuda dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçeli biçimde değerlendirmeyi, destekleyici geri bildirimlerden yararlanmayı ve davranışını yeni duruma uyarlamayı öğreneceksin.\n\nÖz yansıtma “İyiydim.” ya da “Hiç anlamadım.” gibi genel bir duygu bildirimi değildir. Hangi bölümde ne yaptığını ve bunun sonucu nasıl etkilediğini somutlaştırır. Örneğin “Sekiz dakikalık kaydın ilk yarısında her cümleyi yazmaya çalıştığım için ana düşünceyi kaçırdım; ikinci yarıda yalnız anahtar kelimeleri not edince üç temel öneriyi doğru sıraladım.” ifadesi, kanıta dayalı öz değerlendirmedir. Kendini uyarlama ise bu bulgudan hareketle sonraki görevde yöntemini değiştirmendir.\n\n## Temel kavramlar\n**Hedef:** Dinleme/izleme sonunda ulaşılması beklenen açık ve gözlenebilir sonuçtur.\n\n**Öz izleme:** Süreç sırasında dikkat, anlama, not alma, soru sorma veya söz sırasına uyma durumunu fark etmektir.\n\n**Kanıt:** Kendi performansını gösteren notlar, özet, cevaplar, kaçırılan bölümler, soru kayıtları veya gözlem sonuçlarıdır.\n\n**Öz değerlendirme:** Kanıtı hedefle karşılaştırarak güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirmektir.\n\n**Geri bildirim:** Öğretmen, arkadaş veya gözlem formundan gelen, davranışa odaklı ve geliştirmeyi destekleyen bilgidir.\n\n**Uyarlama:** Yöntemi, materyali, dikkat düzenini veya iletişim davranışını ihtiyaca göre değiştirmektir.\n\n**Yeni hedef:** Önceki kanıtlardan çıkarılan, bir sonraki çalışmada denenebilecek sınırlı ve ölçülebilir gelişim adımıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Etkinlikten önce tek bir hedef koy.** “Daha iyi dinleyeceğim.” yerine “Altı dakikalık söyleşide ana düşünceyi ve iki destekleyici örneği not edeceğim.” de.\n2. **Hedefe uygun davranışı seç.** Ana düşünce için anahtar kelime notu, ayrıntılı yönerge için adım listesi, etkileşimli konuşma için soru notu veya söz sırası takibi kullanılabilir.\n3. **Uygulama sırasında kısa işaretler bırak.** Anlamadığın yere soru işareti, önemli düşünceye yıldız, dikkatin dağıldığı ana küçük bir çizgi koyabilirsin. Bu işaretler sonradan kanıt olur.\n4. **Ürünü ve süreci birlikte incele.** Doğru bir özet yazmış olsan bile konuşmacının sözünü kesmiş olabilirsin. Sonuç kadar dinleme davranışı da değerlendirilmelidir.\n5. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “İyi not aldım.” yerine “Üç ana başlığı kısa ifadelerle yazdığım için konuşmanın sırasını doğru özetledim.” de.\n6. **Gelişmeye açık yönü belirle.** Bir seferde tek veya iki davranış seç. “Her şeyi düzeltmeliyim.” hedefi uygulanamaz.\n7. **Geri bildirimi davranışa çevir.** “Daha dikkatli ol.” belirsizdir. “Soruyu not et ve konuşmacı cümlesini bitirdikten sonra sor.” uygulanabilir bir öneridir.\n8. **Yeni hedefi dene ve yeniden kanıt topla.** Uyarlamanın işe yarayıp yaramadığını sonraki etkinlikte kontrol et. Gelişim, hedef-uygulama-kanıt döngüsüyle görünür olur.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, dinleme hedefinin belirlenmesinden uygulamaya, süreçten somut kanıt toplamaya, kanıt ve geri bildirimle öz değerlendirme yapmaya ve son olarak yeni bir hedef belirleyerek yöntemi uyarlamaya ilerler. Son basamak yeni bir dinleme görevinin başlangıcına dönüşür.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nDuru, sekiz dakikalık bir podcastte “arkadaşlar arasında yanlış anlaşılmayı azaltan üç davranışı” belirlemeyi hedefler. İlk dinlemede her cümleyi yazmaya çalışır ve ikinci davranışı kaçırır. Notlarında uzun, yarım cümleler ve iki boşluk vardır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Hedef açık ve ölçülebilirdir: üç davranışı belirlemek.\n2. Kanıt, uzun notların dinleme hızına yetişmediğini ve ikinci davranışın eksik kaldığını gösterir.\n3. Güçlü yön, ilk ve üçüncü davranışın doğru kaydedilmesi; gelişmeye açık yön ise ayrıntılı yazma nedeniyle ana akışın kaçırılmasıdır.\n4. Öğretmenin “Her öneri için iki anahtar kelime yaz, örneği dinleme bittikten sonra ekle.” geri bildirimi davranışa dönüktür.\n5. Duru ikinci dinlemede yalnız “bekle”, “açıklama sor”, “özetle” anahtarlarını yazar; ardından örnekleri hatırladığı kadar ekler.\n6. Yeni kanıt, üç davranışın doğru sırada bulunmasıdır. Yeni hedefi “Bir sonraki kayıtta her anahtarın yanına tek bir kanıt sözü eklemek” olur.\n\n### Örnek 2:\nCan, sınıf tartışmasında “başkalarının sözünü kesmeden iki açıklayıcı soru sorma” hedefi koyar. Tartışma sonunda gözlem formunda bir kez söz kestiği, bir soruyu uygun zamanda sorduğu ve ikinci soruyu unuttuğu görülür.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ürün kadar süreç kanıtı da vardır: söz kesme sayısı ve soru zamanı gözlenmiştir.\n2. Can güçlü yönünü “Bir soruyu konuşmacı bitirdikten sonra sordum ve cevap konuyu açtı.” diye gerekçelendirir.\n3. Gelişmeye açık yön, soruyu akılda tutmaya çalışırken araya girmesidir.\n4. Arkadaş geri bildirimi, “Sorunu küçük bir kâğıda yazıp iki saniye bekledikten sonra söz iste.” biçimindedir.\n5. Sonraki tartışmada Can soru işareti simgesiyle kısa not alır, konuşmacının cümlesini kendi içinde özetler ve sonra söz ister.\n6. Yeni hedef, “Soru sormadan önce karşıdakinin son düşüncesini bir cümleyle özetlemek” olur. Bu, hem dinlediğini göstermeyi hem yanlış anlamayı azaltmayı amaçlar.\n\n### Örnek 3:\nMina, bir bilgilendirme videosunda dikkati dağıldığında videoyu baştan açmayı alışkanlık edinmiştir. Bu kez hangi dakikalarda koptuğunu işaretler ve sorunun uzun örneklerde ortaya çıktığını fark eder.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Dikkatim dağılıyor.” genel ifadesi, dakika işaretleriyle somut kanıta dönüşür.\n2. Mina, uzun örneklerin sonunda ana düşünceyi kaçırdığını belirler.\n3. Uyarlama olarak her örnekten sonra videoyu durdurup beş kelimelik özet yazar; bütün videoyu gereksiz yere baştan başlatmaz.\n4. Sonraki izleme sonunda bölüm başlıklarını doğru sıralaması yöntemin işe yaradığını gösterir.\n\n## Sık yapılan hata\nÖz yansıtmayı kendine not verme veya kendini suçlama sanmak yanlıştır. “Ben dinlemeyi beceremiyorum.” değiştirilebilir davranış göstermediği için gelişime yol açmaz. Yalnız sonucun doğru olup olmadığına bakmak, süreçteki saygılı dinleme ve soru zamanını gözden kaçırır. Aynı anda çok sayıda hedef seçmek ve gelen her geri bildirimi düşünmeden uygulamak da uygun değildir. Geri bildirim hedefle ilgili, somut ve güvenli olmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Dinleme/izleme öncesinde açık ve ölçülebilir bir hedef koydum mu?\n- Hedefe uygun bir yöntem seçtim mi?\n- Süreçteki davranışımı gösterecek kanıt topladım mı?\n- Güçlü ve gelişmeye açık yönlerimi belirli örneklerle açıkladım mı?\n- Geri bildirimi kişilik yargısı değil, davranış önerisi olarak ele aldım mı?\n- Bir sonraki görev için sınırlı ve uygulanabilir bir uyarlama seçtim mi?\n- Yeni hedefimin işe yarayıp yaramadığını yeniden kanıtla kontrol edecek miyim?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n059__td727.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n059__td727.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n059__td727.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n059__td727.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n059__td727.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n059__td727.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n059__td727.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n1"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n059__td727.alt":"Döngüsel akışta önce ana düşünce, kanıt notu veya söz sırası gibi ölçülebilir bir dinleme hedefi belirlenir; ardından hedefe uygun not alma, soru sorma ya da dikkat düzenleme davranışı uygulanır. Üçüncü basamakta notlar, kaçırılan bölümler, özet ve gözlem kayıtları kanıt olarak toplanır. Dördüncü basamakta kanıt ile geri bildirim kullanılarak güçlü ve gelişmeye açık yönler değerlendirilir. Beşinci basamakta tek bir yöntem değişikliği ve yeni hedef seçilir; ok yeni hedefi bir sonraki dinleme görevinin başlangıcına bağlar.","tr-g07-turkce-n059__td727.caption":"Dinleme/izlemede hedef, kanıt, öz değerlendirme ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n059__td727.n1":"Hedef: ölçülebilir dinleme sonucunu belirle","tr-g07-turkce-n059__td727.n2":"Uygulama: hedefe uygun yöntemi kullan","tr-g07-turkce-n059__td727.n3":"Kanıt: not, özet ve gözlem kaydı topla","tr-g07-turkce-n059__td727.n4":"Öz değerlendirme: kanıtı ve geri bildirimi karşılaştır","tr-g07-turkce-n059__td727.n5":"Yeni hedef: tek bir uyarlama seç ve yeniden dene"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-d-7-27-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinleme/izleme becerisi yalnız bir etkinliği tamamlamakla gelişmez. Ne amaçladığını belirlemek, uygulama sırasında davranışını izlemek, ortaya çıkan kanıtları incelemek, geri bildirim almak ve bir sonraki çalışma için kendine uygun hedef koymak gerekir. Bu konuda dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçeli biçimde değerlendirmeyi, destekleyici geri bildirimlerden yararlanmayı ve davranışını yeni duruma uyarlamayı öğreneceksin.\n\nÖz yansıtma “İyiydim.” ya da “Hiç anlamadım.” gibi genel bir duygu bildirimi değildir. Hangi bölümde ne yaptığını ve bunun sonucu nasıl etkilediğini somutlaştırır. Örneğin “Sekiz dakikalık kaydın ilk yarısında her cümleyi yazmaya çalıştığım için ana düşünceyi kaçırdım; ikinci yarıda yalnız anahtar kelimeleri not edince üç temel öneriyi doğru sıraladım.” ifadesi, kanıta dayalı öz değerlendirmedir. Kendini uyarlama ise bu bulgudan hareketle sonraki görevde yöntemini değiştirmendir.","keyConcepts":"**Hedef:** Dinleme/izleme sonunda ulaşılması beklenen açık ve gözlenebilir sonuçtur.\n\n**Öz izleme:** Süreç sırasında dikkat, anlama, not alma, soru sorma veya söz sırasına uyma durumunu fark etmektir.\n\n**Kanıt:** Kendi performansını gösteren notlar, özet, cevaplar, kaçırılan bölümler, soru kayıtları veya gözlem sonuçlarıdır.\n\n**Öz değerlendirme:** Kanıtı hedefle karşılaştırarak güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirmektir.\n\n**Geri bildirim:** Öğretmen, arkadaş veya gözlem formundan gelen, davranışa odaklı ve geliştirmeyi destekleyen bilgidir.\n\n**Uyarlama:** Yöntemi, materyali, dikkat düzenini veya iletişim davranışını ihtiyaca göre değiştirmektir.\n\n**Yeni hedef:** Önceki kanıtlardan çıkarılan, bir sonraki çalışmada denenebilecek sınırlı ve ölçülebilir gelişim adımıdır.","steps":"1. **Etkinlikten önce tek bir hedef koy.** “Daha iyi dinleyeceğim.” yerine “Altı dakikalık söyleşide ana düşünceyi ve iki destekleyici örneği not edeceğim.” de.\n2. **Hedefe uygun davranışı seç.** Ana düşünce için anahtar kelime notu, ayrıntılı yönerge için adım listesi, etkileşimli konuşma için soru notu veya söz sırası takibi kullanılabilir.\n3. **Uygulama sırasında kısa işaretler bırak.** Anlamadığın yere soru işareti, önemli düşünceye yıldız, dikkatin dağıldığı ana küçük bir çizgi koyabilirsin. Bu işaretler sonradan kanıt olur.\n4. **Ürünü ve süreci birlikte incele.** Doğru bir özet yazmış olsan bile konuşmacının sözünü kesmiş olabilirsin. Sonuç kadar dinleme davranışı da değerlendirilmelidir.\n5. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “İyi not aldım.” yerine “Üç ana başlığı kısa ifadelerle yazdığım için konuşmanın sırasını doğru özetledim.” de.\n6. **Gelişmeye açık yönü belirle.** Bir seferde tek veya iki davranış seç. “Her şeyi düzeltmeliyim.” hedefi uygulanamaz.\n7. **Geri bildirimi davranışa çevir.** “Daha dikkatli ol.” belirsizdir. “Soruyu not et ve konuşmacı cümlesini bitirdikten sonra sor.” uygulanabilir bir öneridir.\n8. **Yeni hedefi dene ve yeniden kanıt topla.** Uyarlamanın işe yarayıp yaramadığını sonraki etkinlikte kontrol et. Gelişim, hedef-uygulama-kanıt döngüsüyle görünür olur.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, dinleme hedefinin belirlenmesinden uygulamaya, süreçten somut kanıt toplamaya, kanıt ve geri bildirimle öz değerlendirme yapmaya ve son olarak yeni bir hedef belirleyerek yöntemi uyarlamaya ilerler. Son basamak yeni bir dinleme görevinin başlangıcına dönüşür.","workedExamples":["Duru, sekiz dakikalık bir podcastte “arkadaşlar arasında yanlış anlaşılmayı azaltan üç davranışı” belirlemeyi hedefler. İlk dinlemede her cümleyi yazmaya çalışır ve ikinci davranışı kaçırır. Notlarında uzun, yarım cümleler ve iki boşluk vardır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Hedef açık ve ölçülebilirdir: üç davranışı belirlemek.\n2. Kanıt, uzun notların dinleme hızına yetişmediğini ve ikinci davranışın eksik kaldığını gösterir.\n3. Güçlü yön, ilk ve üçüncü davranışın doğru kaydedilmesi; gelişmeye açık yön ise ayrıntılı yazma nedeniyle ana akışın kaçırılmasıdır.\n4. Öğretmenin “Her öneri için iki anahtar kelime yaz, örneği dinleme bittikten sonra ekle.” geri bildirimi davranışa dönüktür.\n5. Duru ikinci dinlemede yalnız “bekle”, “açıklama sor”, “özetle” anahtarlarını yazar; ardından örnekleri hatırladığı kadar ekler.\n6. Yeni kanıt, üç davranışın doğru sırada bulunmasıdır. Yeni hedefi “Bir sonraki kayıtta her anahtarın yanına tek bir kanıt sözü eklemek” olur.","Can, sınıf tartışmasında “başkalarının sözünü kesmeden iki açıklayıcı soru sorma” hedefi koyar. Tartışma sonunda gözlem formunda bir kez söz kestiği, bir soruyu uygun zamanda sorduğu ve ikinci soruyu unuttuğu görülür.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ürün kadar süreç kanıtı da vardır: söz kesme sayısı ve soru zamanı gözlenmiştir.\n2. Can güçlü yönünü “Bir soruyu konuşmacı bitirdikten sonra sordum ve cevap konuyu açtı.” diye gerekçelendirir.\n3. Gelişmeye açık yön, soruyu akılda tutmaya çalışırken araya girmesidir.\n4. Arkadaş geri bildirimi, “Sorunu küçük bir kâğıda yazıp iki saniye bekledikten sonra söz iste.” biçimindedir.\n5. Sonraki tartışmada Can soru işareti simgesiyle kısa not alır, konuşmacının cümlesini kendi içinde özetler ve sonra söz ister.\n6. Yeni hedef, “Soru sormadan önce karşıdakinin son düşüncesini bir cümleyle özetlemek” olur. Bu, hem dinlediğini göstermeyi hem yanlış anlamayı azaltmayı amaçlar."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı kendine not verme veya kendini suçlama sanmak yanlıştır. “Ben dinlemeyi beceremiyorum.” değiştirilebilir davranış göstermediği için gelişime yol açmaz. Yalnız sonucun doğru olup olmadığına bakmak, süreçteki saygılı dinleme ve soru zamanını gözden kaçırır. Aynı anda çok sayıda hedef seçmek ve gelen her geri bildirimi düşünmeden uygulamak da uygun değildir. Geri bildirim hedefle ilgili, somut ve güvenli olmalıdır.","selfCheck":["Dinleme/izleme öncesinde açık ve ölçülebilir bir hedef koydum mu?","Hedefe uygun bir yöntem seçtim mi?","Süreçteki davranışımı gösterecek kanıt topladım mı?","Güçlü ve gelişmeye açık yönlerimi belirli örneklerle açıkladım mı?","Geri bildirimi kişilik yargısı değil, davranış önerisi olarak ele aldım mı?","Bir sonraki görev için sınırlı ve uygulanabilir bir uyarlama seçtim mi?","Yeni hedefimin işe yarayıp yaramadığını yeniden kanıtla kontrol edecek miyim?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.D.7.27","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"09f68dc76c19788110a23dc846c52d7478dda3d35b7a9f3585cb034b01c3b78c","reviewDecisionSha256":"081e367d9bca8ea9f9fa4377bc5fd94cd2c646c6a085a1b0372042d1f618df27","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:09f68dc76c19788110a23dc846c52d7478dda3d35b7a9f3585cb034b01c3b78c","reviewedHash":"sha256:09f68dc76c19788110a23dc846c52d7478dda3d35b7a9f3585cb034b01c3b78c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:081e367d9bca8ea9f9fa4377bc5fd94cd2c646c6a085a1b0372042d1f618df27; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n059","contentProjectionSha256":"09f68dc76c19788110a23dc846c52d7478dda3d35b7a9f3585cb034b01c3b78c","reviewDecisionSha256":"081e367d9bca8ea9f9fa4377bc5fd94cd2c646c6a085a1b0372042d1f618df27","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n060","noteId":"tr.g07.turkce.n060","noteKey":"tr.g07.turkce.n060","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-7","title":"Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme","objectiveId":"T.D.7.7","objective":"T.D.7.7","objectives":["T.D.7.7"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nDinlediğin ya da izlediğin bir içerikte her anlam açıkça söylenmez. Konuşmacının seçtiği sözler, kısa bir duraklama, ses tonundaki değişim, bir kişinin belirli davranışı veya “bu kez”, “keşke”, “artık” gibi ifadeler doğrudan verilmeyen bir bilgiyi sezdirir. Bu konuda metnin sınırlı bir bölümünden kanıt toplayıp ön bilgilerinle ilişkilendirerek basit çıkarım yapmayı öğreneceksin.\n\nBasit çıkarım, rastgele tahmin değildir. Dinlenen küçük bir bölümdeki ipucundan hareketle doğrudan söylenmeyen neden, koşul, amaç, sonuç, olasılık, gerçekleşmemiş beklenti, terk edilmiş alışkanlık veya gereklilik belirlenebilir. Bir kişinin anlık duygusu, davranışının sebebi ya da o anda taşıdığı niyet de çıkarılabilir. Yedinci sınıf düzeyinde ayrıca yardımcı düşünceleri fark etmen ve ulaştığın sonuç için hem dinleme/izleme kanıtı hem de makul bir gerekçe sunman beklenir.\n\n## Temel kavramlar\n**Metin kanıtı:** Çıkarımı destekleyen söz, ses, davranış, görüntü veya olay ayrıntısıdır. Kanıt, “Bence öyle.” demekten farklı olarak içerikte gösterilebilir.\n\n**Sınırlı bölüm:** Metnin bütünü değil; bir cümle, kısa konuşma sırası, tek sahne ya da birbirine yakın birkaç ayrıntıdır.\n\n**Ön bilgi:** Günlük yaşamdan, önceki öğrenmelerden veya iletişim kurallarından bildiklerindir. Ön bilgi kanıtın yerini tutmaz; kanıtı anlamlandırmaya yardım eder.\n\n**Basit çıkarım:** Yakın ve sınırlı ipuçlarından doğrudan söylenmeyen bir sonuca ulaşmadır.\n\n**Yardımcı düşünce:** Ana düşünceyi açıklayan, örnekleyen veya destekleyen daha dar kapsamlı düşüncedir.\n\n**Gerekçe:** Kanıt ile çıkarım arasındaki bağı açıklayan mantıklı nedendir.\n\n**İhtiyatlı dil:** Kanıt kesin değilse “büyük olasılıkla”, “bu bölümden hareketle”, “olabilir” gibi ifadeler kullanarak çıkarımın sınırını göstermektir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Kısa bölümü dikkatle belirle.** Hangi cümle, sahne veya davranış üzerinde çalıştığını sınırla. Basit çıkarımda bütün metni taramak yerine yakın ipuçlarına odaklanırsın.\n2. **Açık bilgiyi ayır.** Önce doğrudan söyleneni yaz: Kim ne dedi, hangi hareket oldu, ses tonu nasıl değişti? Çıkarım yapmadan önce kanıtı doğru kaydetmek gerekir.\n3. **İpucu niteliğindeki ayrıntıyı seç.** “Yine”, “artık”, “bu kez”, “keşke”, “yetişmemiz için” gibi ifadeler geçmiş alışkanlık, beklenti, amaç veya gereklilik gösterebilir. Yüzün başka yöne çevrilmesi, uzun sessizlik veya sesin alçalması da bağlama göre duyguya ilişkin ipucu olabilir.\n4. **Ön bilginle bağlantı kur.** Örneğin birinin “Bu kez zamanında göndereceğim.” demesi, “bu kez” sözünün önceki durumdan farklı bir davranış hedeflediğini bilmenle anlam kazanır.\n5. **Tek ve ölçülü bir çıkarım oluştur.** Kanıtın taşıyabileceğinden daha geniş sonuç çıkarma. Bir kişinin tek kez sessiz kalmasından “her zaman çekingen” olduğu sonucuna değil, o anda konuşmak istemediği veya kararsız olduğu ihtimaline ulaşılabilir.\n6. **Gerekçeyi açıkla.** “Böyle düşünüyorum çünkü…” diyerek kanıtı ve ön bilgiyi ilişkilendir. Gerekçe, çıkarımın denetlenmesini sağlar.\n7. **Alternatif olasılığı kontrol et.** Aynı ipucu başka ne anlama gelebilir? Sesin alçalması üzgünlük, yorgunluk veya ortamı rahatsız etmeme isteğiyle ilgili olabilir. Bağlam hangi seçeneği daha güçlü destekliyor?\n8. **Uygun tepkiyi seç.** Çıkarım bir iletişim durumuyla ilgiliyse kesin hüküm vermek yerine saygılı bir soru sorabilirsin: “Biraz durmak ister misin?” veya “Seni doğru anladım mı?” gibi.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, kısa bir metin ya da sahnedeki somut ipucunun hangi basit çıkarımı desteklediğini, bu bağın gerekçesini ve çıkarımın neden sınırlı düzeyde kaldığını gösterir. Böylece kanıt, sonuç ve yorum birbirine karıştırılmaz.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir grup çalışmasının ses kaydında Arda şöyle der: “Geçen toplantıda görevimi son güne bırakmıştım. Bu kez taslağı çarşamba günü paylaşacağım.” Ardından ekip arkadaşından hatırlatma takvimini birlikte düzenlemelerini ister.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Açık bilgiler şunlardır: Arda önceki görevini son güne bırakmıştır; yeni görev için erken bir tarih vermiş ve takvim desteği istemiştir.\n2. “Bu kez” ifadesi, önceki davranıştan farklı bir tutum amaçlandığını gösterir.\n3. Sınırlı bölümden “Arda, işi son ana bırakma alışkanlığını değiştirmeyi ve daha planlı davranmayı amaçlıyor.” çıkarımı yapılabilir.\n4. Gerekçe, erken tarih belirlemesi ve hatırlatma takvimi istemesidir. “Arda artık her işte çok düzenli biridir.” denemez; çünkü kanıt yalnız bu görevdeki niyetini gösterir.\n5. Uygun tepki, onu etiketlemek yerine planı desteklemektir: “Çarşamba taslağı için görevleri bugün netleştirelim.”\n\n### Örnek 2:\nBir kısa videoda iki arkadaş konuşmaktadır. Selin, arkadaşının grup sohbetinde paylaşılan bir fotoğrafı başkalarına göndermeyi önerdiğini duyunca bir süre susar, kaşlarını çatar ve “Bunu önce fotoğraftaki kişiye sormamız gerekmez mi?” der.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Kanıtlar, Selin’in sessiz kalması, yüz ifadesinin değişmesi ve izin sormaya yönelik cümlesidir.\n2. Bu kısa sahneden Selin’in paylaşım konusunda rahatsızlık duyduğu ve mahremiyeti korumayı amaçladığı çıkarılabilir.\n3. Gerekçe yalnız yüz ifadesi değildir; sözlü tepki de izin gerekliliğini açıkça vurgular. İki ipucu aynı yönde birleşir.\n4. “Selin arkadaşına güvenmiyor.” sonucu fazla geniştir. Sahne, kişiye yönelik genel bir yargı değil, belirli paylaşım davranışına yönelik kaygı gösterir.\n5. İletişim açısından uygun sonuç, fotoğrafı göndermeden önce ilgili kişiden açık izin almaktır.\n\n### Örnek 3:\nBir podcastte sunucu, üst üste konuşan konuklara “Sesler birbirine karışıyor; birbirimizi anlayabilmemiz için sırayla ilerleyelim.” der.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Sesler birbirine karışıyor.” ifadesi konuşmaların çakıştığını gösteren açık kanıttır.\n2. “Anlayabilmemiz için” sözü, sırayla konuşma önerisinin amacını belirtir.\n3. Buradan sunucunun iletişimde açıklığı sağlamak ve herkesin dinlenmesini kolaylaştırmak istediği çıkarılır.\n4. Çıkarım kısa bölümdeki neden-amaç ilişkisine dayanır; sunucunun bütün kişilik özellikleri hakkında yargı vermez.\n\n## Sık yapılan hata\nEn yaygın hata, kişinin zihnini kesin olarak bildiğini sanmaktır. “Sessiz kaldı, demek ki suçlu.” gibi bir sonuç tek ipucuyla kurulamaz. Bir diğer hata, kendi deneyimini içerikteki kanıtın önüne geçirmektir. Ön bilgi yalnız bağlantı kurar; çıkarımın dayanağı dinlenen ya da izlenen ayrıntı olmalıdır. Basit çıkarımda metnin bütününden ana fikir üretmeye çalışmak da düzeyi karıştırır; burada yakın ve sınırlı kanıtlarla çalışılır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Üzerinde çalıştığım kısa bölümü belirledim mi?\n- Açık bilgi ile doğrudan söylenmeyen anlamı ayırdım mı?\n- Çıkarımımı destekleyen somut söz, ses, davranış veya görüntüyü gösterebilir miyim?\n- Ön bilgimi kanıtın yerine koymadan kullandım mı?\n- Sonucumu kanıtın taşıyabileceği ölçüde sınırladım mı?\n- En az bir alternatif açıklamayı düşündüm mü?\n- Gerekirse ihtiyatlı dil ve saygılı bir tepki kullandım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n060__td77.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n060__td77.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n060__td77.h1","tr-g07-turkce-n060__td77.h2","tr-g07-turkce-n060__td77.h3","tr-g07-turkce-n060__td77.h4"],"rows":[[{"v":"“Bu kez taslağı çarşamba paylaşacağım.”"},{"v":"Konuşan kişi önceki erteleme davranışını değiştirmeyi amaçlıyor."},{"v":"“Bu kez” önceki durumdan farklı bir niyeti; erken tarih ise planlı davranma çabasını gösterir."},{"v":"Basit çıkarım: kısa konuşma bölümündeki amaç"}],[{"v":"Fotoğrafı paylaşma önerisinden sonra sessizlik, kaş çatma ve “Önce izin sormamız gerekmez mi?” sözü"},{"v":"Kişi paylaşım konusunda rahatsızdır ve mahremiyeti korumayı amaçlamaktadır."},{"v":"Sözsüz tepki ile izin isteyen cümle aynı kısa sahnede aynı anlamı destekler."},{"v":"Basit çıkarım: anlık duygu ve niyet"}],[{"v":"“Sesler birbirine karışıyor; anlayabilmemiz için sırayla ilerleyelim.”"},{"v":"Sunucu, açıklığı sağlamak ve herkesin dinlenmesini kolaylaştırmak istiyor."},{"v":"Karışan sesler sorunu, “anlayabilmemiz için” ifadesi ise önerinin amacını açıklar."},{"v":"Basit çıkarım: neden ve amaç"}],[{"v":"Konuşmacının saate bakıp “Yarın erken kalkacağım.” demesi"},{"v":"Konuşmayı kısa sürede bitirme ihtiyacı duyuyor olabilir."},{"v":"Saat kontrolü ile ertesi güne ilişkin gerekçe birlikte zaman sınırlılığına işaret eder; kesinlik bildirmez."},{"v":"Basit çıkarım: olasılık ve gereklilik"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n060__td77.alt":"Dört sütunlu tabloda “Bu kez taslağı çarşamba paylaşacağım.” sözü, önceki erteleme davranışını değiştirme amacıyla; “bu kez” ve erken tarih gerekçesi üzerinden kısa bölümdeki amaç düzeyinde ilişkilendirilir. Fotoğraf paylaşma önerisinden sonraki sessizlik, kaş çatma ve izin sorusu, rahatsızlık ve mahremiyeti koruma niyetiyle; sözlü ve sözsüz kanıtın birleşmesi gerekçesiyle anlık duygu-niyet düzeyinde eşleştirilir. Karışan sesler ve sırayla ilerleme sözü, açıklığı sağlama amacıyla neden-amaç düzeyinde; saate bakma ve ertesi gün erken kalkma sözü ise konuşmayı bitirme ihtimaliyle olasılık-gereklilik düzeyinde eşleştirilir.","tr-g07-turkce-n060__td77.caption":"Sınırlı bölümde kanıttan basit çıkarıma ulaşma","tr-g07-turkce-n060__td77.h1":"Metin veya sahne kanıtı","tr-g07-turkce-n060__td77.h2":"Çıkarım","tr-g07-turkce-n060__td77.h3":"Gerekçe","tr-g07-turkce-n060__td77.h4":"Çıkarım düzeyi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-d-7-7-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinlediğin ya da izlediğin bir içerikte her anlam açıkça söylenmez. Konuşmacının seçtiği sözler, kısa bir duraklama, ses tonundaki değişim, bir kişinin belirli davranışı veya “bu kez”, “keşke”, “artık” gibi ifadeler doğrudan verilmeyen bir bilgiyi sezdirir. Bu konuda metnin sınırlı bir bölümünden kanıt toplayıp ön bilgilerinle ilişkilendirerek basit çıkarım yapmayı öğreneceksin.\n\nBasit çıkarım, rastgele tahmin değildir. Dinlenen küçük bir bölümdeki ipucundan hareketle doğrudan söylenmeyen neden, koşul, amaç, sonuç, olasılık, gerçekleşmemiş beklenti, terk edilmiş alışkanlık veya gereklilik belirlenebilir. Bir kişinin anlık duygusu, davranışının sebebi ya da o anda taşıdığı niyet de çıkarılabilir. Yedinci sınıf düzeyinde ayrıca yardımcı düşünceleri fark etmen ve ulaştığın sonuç için hem dinleme/izleme kanıtı hem de makul bir gerekçe sunman beklenir.","keyConcepts":"**Metin kanıtı:** Çıkarımı destekleyen söz, ses, davranış, görüntü veya olay ayrıntısıdır. Kanıt, “Bence öyle.” demekten farklı olarak içerikte gösterilebilir.\n\n**Sınırlı bölüm:** Metnin bütünü değil; bir cümle, kısa konuşma sırası, tek sahne ya da birbirine yakın birkaç ayrıntıdır.\n\n**Ön bilgi:** Günlük yaşamdan, önceki öğrenmelerden veya iletişim kurallarından bildiklerindir. Ön bilgi kanıtın yerini tutmaz; kanıtı anlamlandırmaya yardım eder.\n\n**Basit çıkarım:** Yakın ve sınırlı ipuçlarından doğrudan söylenmeyen bir sonuca ulaşmadır.\n\n**Yardımcı düşünce:** Ana düşünceyi açıklayan, örnekleyen veya destekleyen daha dar kapsamlı düşüncedir.\n\n**Gerekçe:** Kanıt ile çıkarım arasındaki bağı açıklayan mantıklı nedendir.\n\n**İhtiyatlı dil:** Kanıt kesin değilse “büyük olasılıkla”, “bu bölümden hareketle”, “olabilir” gibi ifadeler kullanarak çıkarımın sınırını göstermektir.","steps":"1. **Kısa bölümü dikkatle belirle.** Hangi cümle, sahne veya davranış üzerinde çalıştığını sınırla. Basit çıkarımda bütün metni taramak yerine yakın ipuçlarına odaklanırsın.\n2. **Açık bilgiyi ayır.** Önce doğrudan söyleneni yaz: Kim ne dedi, hangi hareket oldu, ses tonu nasıl değişti? Çıkarım yapmadan önce kanıtı doğru kaydetmek gerekir.\n3. **İpucu niteliğindeki ayrıntıyı seç.** “Yine”, “artık”, “bu kez”, “keşke”, “yetişmemiz için” gibi ifadeler geçmiş alışkanlık, beklenti, amaç veya gereklilik gösterebilir. Yüzün başka yöne çevrilmesi, uzun sessizlik veya sesin alçalması da bağlama göre duyguya ilişkin ipucu olabilir.\n4. **Ön bilginle bağlantı kur.** Örneğin birinin “Bu kez zamanında göndereceğim.” demesi, “bu kez” sözünün önceki durumdan farklı bir davranış hedeflediğini bilmenle anlam kazanır.\n5. **Tek ve ölçülü bir çıkarım oluştur.** Kanıtın taşıyabileceğinden daha geniş sonuç çıkarma. Bir kişinin tek kez sessiz kalmasından “her zaman çekingen” olduğu sonucuna değil, o anda konuşmak istemediği veya kararsız olduğu ihtimaline ulaşılabilir.\n6. **Gerekçeyi açıkla.** “Böyle düşünüyorum çünkü…” diyerek kanıtı ve ön bilgiyi ilişkilendir. Gerekçe, çıkarımın denetlenmesini sağlar.\n7. **Alternatif olasılığı kontrol et.** Aynı ipucu başka ne anlama gelebilir? Sesin alçalması üzgünlük, yorgunluk veya ortamı rahatsız etmeme isteğiyle ilgili olabilir. Bağlam hangi seçeneği daha güçlü destekliyor?\n8. **Uygun tepkiyi seç.** Çıkarım bir iletişim durumuyla ilgiliyse kesin hüküm vermek yerine saygılı bir soru sorabilirsin: “Biraz durmak ister misin?” veya “Seni doğru anladım mı?” gibi.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, kısa bir metin ya da sahnedeki somut ipucunun hangi basit çıkarımı desteklediğini, bu bağın gerekçesini ve çıkarımın neden sınırlı düzeyde kaldığını gösterir. Böylece kanıt, sonuç ve yorum birbirine karıştırılmaz.","workedExamples":["Bir grup çalışmasının ses kaydında Arda şöyle der: “Geçen toplantıda görevimi son güne bırakmıştım. Bu kez taslağı çarşamba günü paylaşacağım.” Ardından ekip arkadaşından hatırlatma takvimini birlikte düzenlemelerini ister.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Açık bilgiler şunlardır: Arda önceki görevini son güne bırakmıştır; yeni görev için erken bir tarih vermiş ve takvim desteği istemiştir.\n2. “Bu kez” ifadesi, önceki davranıştan farklı bir tutum amaçlandığını gösterir.\n3. Sınırlı bölümden “Arda, işi son ana bırakma alışkanlığını değiştirmeyi ve daha planlı davranmayı amaçlıyor.” çıkarımı yapılabilir.\n4. Gerekçe, erken tarih belirlemesi ve hatırlatma takvimi istemesidir. “Arda artık her işte çok düzenli biridir.” denemez; çünkü kanıt yalnız bu görevdeki niyetini gösterir.\n5. Uygun tepki, onu etiketlemek yerine planı desteklemektir: “Çarşamba taslağı için görevleri bugün netleştirelim.”","Bir kısa videoda iki arkadaş konuşmaktadır. Selin, arkadaşının grup sohbetinde paylaşılan bir fotoğrafı başkalarına göndermeyi önerdiğini duyunca bir süre susar, kaşlarını çatar ve “Bunu önce fotoğraftaki kişiye sormamız gerekmez mi?” der.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Kanıtlar, Selin’in sessiz kalması, yüz ifadesinin değişmesi ve izin sormaya yönelik cümlesidir.\n2. Bu kısa sahneden Selin’in paylaşım konusunda rahatsızlık duyduğu ve mahremiyeti korumayı amaçladığı çıkarılabilir.\n3. Gerekçe yalnız yüz ifadesi değildir; sözlü tepki de izin gerekliliğini açıkça vurgular. İki ipucu aynı yönde birleşir.\n4. “Selin arkadaşına güvenmiyor.” sonucu fazla geniştir. Sahne, kişiye yönelik genel bir yargı değil, belirli paylaşım davranışına yönelik kaygı gösterir.\n5. İletişim açısından uygun sonuç, fotoğrafı göndermeden önce ilgili kişiden açık izin almaktır."],"commonMistakes":"En yaygın hata, kişinin zihnini kesin olarak bildiğini sanmaktır. “Sessiz kaldı, demek ki suçlu.” gibi bir sonuç tek ipucuyla kurulamaz. Bir diğer hata, kendi deneyimini içerikteki kanıtın önüne geçirmektir. Ön bilgi yalnız bağlantı kurar; çıkarımın dayanağı dinlenen ya da izlenen ayrıntı olmalıdır. Basit çıkarımda metnin bütününden ana fikir üretmeye çalışmak da düzeyi karıştırır; burada yakın ve sınırlı kanıtlarla çalışılır.","selfCheck":["Üzerinde çalıştığım kısa bölümü belirledim mi?","Açık bilgi ile doğrudan söylenmeyen anlamı ayırdım mı?","Çıkarımımı destekleyen somut söz, ses, davranış veya görüntüyü gösterebilir miyim?","Ön bilgimi kanıtın yerine koymadan kullandım mı?","Sonucumu kanıtın taşıyabileceği ölçüde sınırladım mı?","En az bir alternatif açıklamayı düşündüm mü?","Gerekirse ihtiyatlı dil ve saygılı bir tepki kullandım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme: T.D.7.7","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"288552f7169bb9fd3ec0fee204abb06d10afc88c896bd7f2198ba19c1bd15c7c","reviewDecisionSha256":"bed4add823bbc588755c172fd03001843a7c5cc933640c887e993a484439609d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:288552f7169bb9fd3ec0fee204abb06d10afc88c896bd7f2198ba19c1bd15c7c","reviewedHash":"sha256:288552f7169bb9fd3ec0fee204abb06d10afc88c896bd7f2198ba19c1bd15c7c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bed4add823bbc588755c172fd03001843a7c5cc933640c887e993a484439609d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n060","contentProjectionSha256":"288552f7169bb9fd3ec0fee204abb06d10afc88c896bd7f2198ba19c1bd15c7c","reviewDecisionSha256":"bed4add823bbc588755c172fd03001843a7c5cc933640c887e993a484439609d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n061","noteId":"tr.g07.turkce.n061","noteKey":"tr.g07.turkce.n061","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-8","title":"Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme","objectiveId":"T.D.7.8","objective":"T.D.7.8","objectives":["T.D.7.8"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nÜst düzey çıkarım, dinlediğin ya da izlediğin içeriğin tek bir cümlesinden değil, bütününe yayılan kanıtlardan anlam kurmaktır. Başlangıçta verilen bir ayrıntı, ortadaki gelişmeler ve sonuç bölümündeki değişim birlikte ele alındığında metnin ana düşüncesi, ana duygusu, ulaştırmak istediği ders veya kişilerin amaçları daha açık hâle gelir. Bu konuda içeriğin bütününden kanıt toplayıp ön bilgilerinle ilişkilendirmeyi, birden çok ipucunu sentezlemeyi ve ulaştığın yargıyı mantıklı gerekçelerle savunmayı öğreneceksin.\n\nBasit çıkarım yakın bir bölümdeki neden, amaç veya anlık duyguya odaklanabilir. Üst düzey çıkarım ise parçalar arasında örüntü kurar. Örneğin bir kısa filmde karakterin başlangıçta başkalarının sözünü kesmesi, ortada yaşanan yanlış anlaşılma ve sonda dinlemeyi öğrenmesi birlikte değerlendirildiğinde “Etkili iletişim, yalnız konuşmayı değil, karşıdakini anlamaya çalışmayı da gerektirir.” sonucu çıkarılabilir. Bu sonuç metinde aynı cümleyle söylenmemiş olsa bile bütünün kanıtlarıyla desteklenir.\n\n## Temel kavramlar\n**Bütüncül kanıt:** Metnin başlangıç, gelişme ve sonuç gibi farklı bölümlerinden toplanan, birbiriyle ilişkili ipuçlarıdır.\n\n**Örüntü:** Tekrarlanan söz, davranış, sorun, çözüm veya duygu değişimlerinin oluşturduğu anlam düzenidir.\n\n**Ana düşünce:** Bilgilendirici ya da tartışmacı içerikte bütün ayrıntıların desteklediği temel yargıdır.\n\n**Ana duygu:** Şiirsel ya da öyküleyici içerikte bütün boyunca ağır basan duygudur.\n\n**Sentez:** Farklı bölümlerdeki kanıtları yalnız sıralamak yerine aralarındaki ilişkiyi kurarak yeni bir sonuca ulaşmaktır.\n\n**Üst düzey çıkarım:** Metnin bütününden ana fikir, ana duygu, ders, karakter özelliği, amaç veya niyet gibi kapsamlı bir anlam üretmektir.\n\n**Alternatif açıklama:** Aynı kanıtları açıklayabilecek başka bir olasılıktır. Güçlü çıkarım, alternatiflerle karşılaştırıldığında daha çok kanıtı açıklayabilendir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Dinleme amacını belirle.** Ana düşünceyi mi, konuşmacının tutumunu mu, bir karakterin değişimini mi araştırdığını bil. Amaç, hangi kanıtları kaydedeceğini etkiler.\n2. **İçeriği bölümlere ayır.** Başlangıçta hangi durum kuruluyor, ortada ne değişiyor, sonuçta hangi yargı veya davranış ortaya çıkıyor? Kısa notlarla bir akış oluştur.\n3. **Tekrarlanan ve dönüşen unsurları izle.** Aynı kavramın farklı biçimlerde tekrarlanması, bir kişinin tutum değiştirmesi veya sorunun çözüm biçimi üst düzey anlam için önemlidir.\n4. **Farklı bölümlerden kanıt seç.** En az iki ayrı noktadan kanıt kullan. Yalnız son cümleye bakmak, bütün metni temsil etmeyebilir.\n5. **Kanıtlar arasındaki bağı açıkla.** “Başta…, daha sonra…, sonunda…” yapısı değişimi; “Hem… hem…” yapısı ortak yönü gösterebilir. Kanıtların neden aynı sonuca yöneldiğini belirt.\n6. **Kapsamlı çıkarımı kur.** Ana düşünceyi tek bir konu sözcüğüyle değil, yargı cümlesiyle ifade et. “Empati” yalnız konudur; “Empati, anlaşmazlıkta karşı tarafın ihtiyacını fark etmeyi ve ortak çözüm kurmayı kolaylaştırır.” ise ana düşünce çıkarımıdır.\n7. **Alternatifini sınayarak gerekçelendir.** İçerik yalnız “nazik konuşmak” mı anlatıyor, yoksa “söz hakkını paylaşmak ve açıklama istemek” gibi daha geniş bir iletişim ilkesi mi? Hangi yorum bütün kanıtları daha iyi açıklıyor?\n8. **Yargıya ve uygun tepkiye ulaş.** Çıkarımın günlük iletişime ne söylediğini belirle; ancak metinde bulunmayan kişisel ya da tarihsel ayrıntıları ekleme.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, metnin farklı bölümlerinden gelen kanıt kümelerini kapsamlı bir çıkarımla eşleştirir. Gerekçe sütunu, parçaların nasıl bir örüntü oluşturduğunu; çıkarım düzeyi sütunu ise sonucun neden tek sahnelik değil, bütün metne dayalı olduğunu açıklar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir kısa filmde yeni gelen öğrenci, ilk sahnede grup çalışmasına katılmak istediğini söyler ancak arkadaşları kendi aralarında konuşmayı sürdürür. Orta bölümde bir öğrenci onun fikirlerini sorar; yeni öğrenci çizelgedeki bir hatayı fark eder ve grup çalışması ilerler. Son sahnede ekip, görev dağılımını herkesin görüşünü alarak yeniden yapar.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlangıç kanıtı, yeni öğrencinin iletişime katılmak istediği hâlde söz hakkı bulamamasıdır.\n2. Orta bölümde görüşü sorulduğunda yararlı bir katkı sunması, dışlanmanın grubun bilgi kaybına da yol açtığını gösterir.\n3. Son bölümde görev dağılımının ortak görüşle yapılması, grubun iletişim biçiminin değiştiğini kanıtlar.\n4. Bu üç bölüm bir arada değerlendirildiğinde ana düşünce “Söz hakkını paylaşan ve farklı kişilerin katkısına açık olan gruplar hem daha kapsayıcı hem daha işlevsel çalışır.” biçiminde çıkarılır.\n5. “Yeni öğrenci çizelgelerde çok başarılıdır.” sonucu yalnız bir ayrıntıya dayanır ve metnin bütününü açıklamaz. Üst düzey çıkarım, iletişim biçimindeki değişimi kapsar.\n\n### Örnek 2:\nBir podcastte konuşmacı, çevrim içi tartışmalarda kullandığı yöntemi anlatır. Başta öfkeliyken hemen cevap yazdığında yanlış anlaşıldığını söyler. Daha sonra mesajı göndermeden önce beklemeye, karşı tarafın ne demek istediğini soru ile açıklatmaya ve kendi ifadesini “Ben böyle anladım.” biçiminde kurmaya başladığını belirtir. Sonunda anlaşmazlıkların daha kısa sürdüğünü ve özür dilemenin kolaylaştığını söyler.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlangıçta hızlı tepki ile yanlış anlaşılma arasında ilişki kurulmuştur.\n2. Orta bölümde bekleme, açıklama isteme ve “ben dili” kullanma gibi üç davranış ortaya çıkar.\n3. Sonuç bölümünde çatışmanın süresinin kısalması ve onarımın kolaylaşması bu davranışların etkisini gösterir.\n4. Bütüncül çıkarım şudur: “Duygusal tepkiyi kısa süre ertelemek, karşı tarafın niyetini açıklığa kavuşturmak ve suçlayıcı olmayan dil kullanmak dijital anlaşmazlıkların büyümesini önleyebilir.”\n5. Bu sonuç, tek bir yöntemi değil, içerik boyunca birlikte işleyen iletişim stratejilerini kapsadığı için üst düzeydir.\n\n### Örnek 3:\nBir sesli öyküde iki kardeş, evdeki ortak alanın kullanımı konusunda sürekli tartışır. Başta her biri yalnız kendi ihtiyacını söyler. Ortada birbirlerinin günlük planını dinlerler. Sonda zaman çizelgesi hazırlayıp gerektiğinde değişiklik için haber verme konusunda anlaşırlar.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Sorunun kaynağı yalnız alan darlığı değil, ihtiyaçların paylaşılmamasıdır.\n2. Dinleme davranışı başladığında çözüm seçeneği ortaya çıkmıştır.\n3. Esnek çizelge ve haber verme kararı, ortak yaşamda hem planlama hem iletişim gerektiğini gösterir.\n4. Metnin dersi “Ortak alan sorunları, tarafların ihtiyaçlarını açıklaması, birbirini dinlemesi ve değişime açık bir plan kurmasıyla çözülebilir.” biçiminde ifade edilir.\n\n## Sık yapılan hata\nÜst düzey çıkarımı tek bir çarpıcı cümleye dayandırmak temel hatadır. Bir başka hata, özeti çıkarım sanmaktır. “Öğrenciler görev dağılımı yaptı.” olay özetidir; “Katılımcı görev dağılımı grubun hem aidiyetini hem başarısını güçlendirdi.” ise kanıtlarla kurulmuş bir yargıdır. Kendi değerini metne zorla eklemek, karakterin niyetini kesinleştirmek veya yalnız son sahneye bakmak da çıkarımın güvenilirliğini azaltır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- İçeriğin başlangıç, gelişme ve sonuç bölümlerinden kanıt topladım mı?\n- Tekrarlanan veya değişen unsurları belirledim mi?\n- Ana düşünceyi yalnız konu sözcüğüyle değil, yargı cümlesiyle ifade ettim mi?\n- Kanıtların birbiriyle nasıl bağlantı kurduğunu açıkladım mı?\n- Alternatif bir yorumu düşünüp hangisinin daha çok kanıtı açıkladığını sınadım mı?\n- Çıkarımımı metinde bulunmayan ayrıntılarla genişletmedim mi?\n- Sonucuma makul ve açık bir gerekçe sundum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n061__td78.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n061__td78.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n061__td78.h1","tr-g07-turkce-n061__td78.h2","tr-g07-turkce-n061__td78.h3","tr-g07-turkce-n061__td78.h4"],"rows":[[{"v":"Başta yeni öğrencinin sözü kesilir; ortada fikri sorulunca hatayı bulur; sonda görevler ortak görüşle dağıtılır."},{"v":"Katılımcı iletişim hem kapsayıcılığı hem grup çalışmasının niteliğini artırır."},{"v":"Dışlanma bilgi kaybına, söz hakkı verme katkıya, ortak karar ise kalıcı değişime yol açar."},{"v":"Üst düzey: bütün filmdeki değişim ve ana düşünce"}],[{"v":"Hızlı mesaj yanlış anlaşılır; bekleme ve açıklama sorusu kullanılır; çatışma kısalır."},{"v":"Tepkiyi ertelemek ve niyeti açıklığa kavuşturmak dijital anlaşmazlığı azaltabilir."},{"v":"Başlangıçtaki sorun, ortadaki stratejiler ve sondaki sonuç aynı ilişkiyi destekler."},{"v":"Üst düzey: süreçten ilke çıkarma"}],[{"v":"Kardeşler önce yalnız kendi ihtiyacını söyler; sonra birbirini dinler; sonunda esnek çizelge kurar."},{"v":"Ortak yaşam sorunları, ihtiyaç paylaşımı ve uyarlanabilir planla çözülebilir."},{"v":"Dinleme, tek taraflı talepten ortak çözüme geçişi sağlayan dönüm noktasıdır."},{"v":"Üst düzey: metnin dersi"}],[{"v":"Konuşmacı farklı örneklerde sürekli başkasının sözünü özetleyip sonra kendi görüşünü açıklar."},{"v":"Konuşmacı, anlaşılmayı doğrulamayı saygılı tartışmanın temel koşulu görmektedir."},{"v":"Tekrarlanan özetleme davranışı farklı bölümlerde aynı tutumu gösterir."},{"v":"Üst düzey: konuşmacının yaklaşımı"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n061__td78.alt":"Dört sütunlu tabloda yeni öğrencinin başta dışlanması, ortada katkısının fark edilmesi ve sonda ortak görev dağılımı yapılması, katılımcı iletişimin kapsayıcılık ve çalışma niteliğini artırdığı ana düşüncesiyle; değişim örüntüsü gerekçesiyle bütün film düzeyinde eşleştirilir. Hızlı mesaj, bekleme-açıklama stratejileri ve kısalan çatışma, dijital anlaşmazlığı azaltma ilkesiyle süreç düzeyinde ilişkilendirilir. Kardeşlerin tek taraflı talepten dinleme ve esnek çizelgeye geçişi, ortak yaşam sorunlarının ihtiyaç paylaşımıyla çözülebileceği dersine bağlanır. Farklı bölümlerde tekrarlanan karşıdakinin sözünü özetleme davranışı ise konuşmacının anlaşılmayı doğrulamayı saygılı tartışmanın koşulu gördüğü yaklaşımını destekler.","tr-g07-turkce-n061__td78.caption":"Metnin bütünündeki kanıtlardan üst düzey çıkarım oluşturma","tr-g07-turkce-n061__td78.h1":"Metnin bütününden kanıt","tr-g07-turkce-n061__td78.h2":"Çıkarım","tr-g07-turkce-n061__td78.h3":"Gerekçe","tr-g07-turkce-n061__td78.h4":"Çıkarım düzeyi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-d-7-8-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Üst düzey çıkarım, dinlediğin ya da izlediğin içeriğin tek bir cümlesinden değil, bütününe yayılan kanıtlardan anlam kurmaktır. Başlangıçta verilen bir ayrıntı, ortadaki gelişmeler ve sonuç bölümündeki değişim birlikte ele alındığında metnin ana düşüncesi, ana duygusu, ulaştırmak istediği ders veya kişilerin amaçları daha açık hâle gelir. Bu konuda içeriğin bütününden kanıt toplayıp ön bilgilerinle ilişkilendirmeyi, birden çok ipucunu sentezlemeyi ve ulaştığın yargıyı mantıklı gerekçelerle savunmayı öğreneceksin.\n\nBasit çıkarım yakın bir bölümdeki neden, amaç veya anlık duyguya odaklanabilir. Üst düzey çıkarım ise parçalar arasında örüntü kurar. Örneğin bir kısa filmde karakterin başlangıçta başkalarının sözünü kesmesi, ortada yaşanan yanlış anlaşılma ve sonda dinlemeyi öğrenmesi birlikte değerlendirildiğinde “Etkili iletişim, yalnız konuşmayı değil, karşıdakini anlamaya çalışmayı da gerektirir.” sonucu çıkarılabilir. Bu sonuç metinde aynı cümleyle söylenmemiş olsa bile bütünün kanıtlarıyla desteklenir.","keyConcepts":"**Bütüncül kanıt:** Metnin başlangıç, gelişme ve sonuç gibi farklı bölümlerinden toplanan, birbiriyle ilişkili ipuçlarıdır.\n\n**Örüntü:** Tekrarlanan söz, davranış, sorun, çözüm veya duygu değişimlerinin oluşturduğu anlam düzenidir.\n\n**Ana düşünce:** Bilgilendirici ya da tartışmacı içerikte bütün ayrıntıların desteklediği temel yargıdır.\n\n**Ana duygu:** Şiirsel ya da öyküleyici içerikte bütün boyunca ağır basan duygudur.\n\n**Sentez:** Farklı bölümlerdeki kanıtları yalnız sıralamak yerine aralarındaki ilişkiyi kurarak yeni bir sonuca ulaşmaktır.\n\n**Üst düzey çıkarım:** Metnin bütününden ana fikir, ana duygu, ders, karakter özelliği, amaç veya niyet gibi kapsamlı bir anlam üretmektir.\n\n**Alternatif açıklama:** Aynı kanıtları açıklayabilecek başka bir olasılıktır. Güçlü çıkarım, alternatiflerle karşılaştırıldığında daha çok kanıtı açıklayabilendir.","steps":"1. **Dinleme amacını belirle.** Ana düşünceyi mi, konuşmacının tutumunu mu, bir karakterin değişimini mi araştırdığını bil. Amaç, hangi kanıtları kaydedeceğini etkiler.\n2. **İçeriği bölümlere ayır.** Başlangıçta hangi durum kuruluyor, ortada ne değişiyor, sonuçta hangi yargı veya davranış ortaya çıkıyor? Kısa notlarla bir akış oluştur.\n3. **Tekrarlanan ve dönüşen unsurları izle.** Aynı kavramın farklı biçimlerde tekrarlanması, bir kişinin tutum değiştirmesi veya sorunun çözüm biçimi üst düzey anlam için önemlidir.\n4. **Farklı bölümlerden kanıt seç.** En az iki ayrı noktadan kanıt kullan. Yalnız son cümleye bakmak, bütün metni temsil etmeyebilir.\n5. **Kanıtlar arasındaki bağı açıkla.** “Başta…, daha sonra…, sonunda…” yapısı değişimi; “Hem… hem…” yapısı ortak yönü gösterebilir. Kanıtların neden aynı sonuca yöneldiğini belirt.\n6. **Kapsamlı çıkarımı kur.** Ana düşünceyi tek bir konu sözcüğüyle değil, yargı cümlesiyle ifade et. “Empati” yalnız konudur; “Empati, anlaşmazlıkta karşı tarafın ihtiyacını fark etmeyi ve ortak çözüm kurmayı kolaylaştırır.” ise ana düşünce çıkarımıdır.\n7. **Alternatifini sınayarak gerekçelendir.** İçerik yalnız “nazik konuşmak” mı anlatıyor, yoksa “söz hakkını paylaşmak ve açıklama istemek” gibi daha geniş bir iletişim ilkesi mi? Hangi yorum bütün kanıtları daha iyi açıklıyor?\n8. **Yargıya ve uygun tepkiye ulaş.** Çıkarımın günlük iletişime ne söylediğini belirle; ancak metinde bulunmayan kişisel ya da tarihsel ayrıntıları ekleme.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, metnin farklı bölümlerinden gelen kanıt kümelerini kapsamlı bir çıkarımla eşleştirir. Gerekçe sütunu, parçaların nasıl bir örüntü oluşturduğunu; çıkarım düzeyi sütunu ise sonucun neden tek sahnelik değil, bütün metne dayalı olduğunu açıklar.","workedExamples":["Bir kısa filmde yeni gelen öğrenci, ilk sahnede grup çalışmasına katılmak istediğini söyler ancak arkadaşları kendi aralarında konuşmayı sürdürür. Orta bölümde bir öğrenci onun fikirlerini sorar; yeni öğrenci çizelgedeki bir hatayı fark eder ve grup çalışması ilerler. Son sahnede ekip, görev dağılımını herkesin görüşünü alarak yeniden yapar.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlangıç kanıtı, yeni öğrencinin iletişime katılmak istediği hâlde söz hakkı bulamamasıdır.\n2. Orta bölümde görüşü sorulduğunda yararlı bir katkı sunması, dışlanmanın grubun bilgi kaybına da yol açtığını gösterir.\n3. Son bölümde görev dağılımının ortak görüşle yapılması, grubun iletişim biçiminin değiştiğini kanıtlar.\n4. Bu üç bölüm bir arada değerlendirildiğinde ana düşünce “Söz hakkını paylaşan ve farklı kişilerin katkısına açık olan gruplar hem daha kapsayıcı hem daha işlevsel çalışır.” biçiminde çıkarılır.\n5. “Yeni öğrenci çizelgelerde çok başarılıdır.” sonucu yalnız bir ayrıntıya dayanır ve metnin bütününü açıklamaz. Üst düzey çıkarım, iletişim biçimindeki değişimi kapsar.","Bir podcastte konuşmacı, çevrim içi tartışmalarda kullandığı yöntemi anlatır. Başta öfkeliyken hemen cevap yazdığında yanlış anlaşıldığını söyler. Daha sonra mesajı göndermeden önce beklemeye, karşı tarafın ne demek istediğini soru ile açıklatmaya ve kendi ifadesini “Ben böyle anladım.” biçiminde kurmaya başladığını belirtir. Sonunda anlaşmazlıkların daha kısa sürdüğünü ve özür dilemenin kolaylaştığını söyler.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Başlangıçta hızlı tepki ile yanlış anlaşılma arasında ilişki kurulmuştur.\n2. Orta bölümde bekleme, açıklama isteme ve “ben dili” kullanma gibi üç davranış ortaya çıkar.\n3. Sonuç bölümünde çatışmanın süresinin kısalması ve onarımın kolaylaşması bu davranışların etkisini gösterir.\n4. Bütüncül çıkarım şudur: “Duygusal tepkiyi kısa süre ertelemek, karşı tarafın niyetini açıklığa kavuşturmak ve suçlayıcı olmayan dil kullanmak dijital anlaşmazlıkların büyümesini önleyebilir.”\n5. Bu sonuç, tek bir yöntemi değil, içerik boyunca birlikte işleyen iletişim stratejilerini kapsadığı için üst düzeydir."],"commonMistakes":"Üst düzey çıkarımı tek bir çarpıcı cümleye dayandırmak temel hatadır. Bir başka hata, özeti çıkarım sanmaktır. “Öğrenciler görev dağılımı yaptı.” olay özetidir; “Katılımcı görev dağılımı grubun hem aidiyetini hem başarısını güçlendirdi.” ise kanıtlarla kurulmuş bir yargıdır. Kendi değerini metne zorla eklemek, karakterin niyetini kesinleştirmek veya yalnız son sahneye bakmak da çıkarımın güvenilirliğini azaltır.","selfCheck":["İçeriğin başlangıç, gelişme ve sonuç bölümlerinden kanıt topladım mı?","Tekrarlanan veya değişen unsurları belirledim mi?","Ana düşünceyi yalnız konu sözcüğüyle değil, yargı cümlesiyle ifade ettim mi?","Kanıtların birbiriyle nasıl bağlantı kurduğunu açıkladım mı?","Alternatif bir yorumu düşünüp hangisinin daha çok kanıtı açıkladığını sınadım mı?","Çıkarımımı metinde bulunmayan ayrıntılarla genişletmedim mi?","Sonucuma makul ve açık bir gerekçe sundum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme: T.D.7.8","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ec4bcf1fe0f70e233fee04e9a6f1c2f5aa15567b1fb6d73d5df1f0acc2fb78b6","reviewDecisionSha256":"d2c08d7ae866b89d19ed0dc31f38388ddac87b04f751c24fc7f4b6923322f821","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ec4bcf1fe0f70e233fee04e9a6f1c2f5aa15567b1fb6d73d5df1f0acc2fb78b6","reviewedHash":"sha256:ec4bcf1fe0f70e233fee04e9a6f1c2f5aa15567b1fb6d73d5df1f0acc2fb78b6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d2c08d7ae866b89d19ed0dc31f38388ddac87b04f751c24fc7f4b6923322f821; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n061","contentProjectionSha256":"ec4bcf1fe0f70e233fee04e9a6f1c2f5aa15567b1fb6d73d5df1f0acc2fb78b6","reviewDecisionSha256":"d2c08d7ae866b89d19ed0dc31f38388ddac87b04f751c24fc7f4b6923322f821","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n062","noteId":"tr.g07.turkce.n062","noteKey":"tr.g07.turkce.n062","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-1","title":"Konuşma sürecini yönetebilme","objectiveId":"T.K.7.1","objective":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nKonuşma sürecini yönetmek, yalnızca hazırlanmış cümleleri söylemek değildir. Konuşmayı ortama uygun biçimde başlatmak, ana konu çevresinde sürdürmek, söz sırasını gözetmek, anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturacak sorular sormak, yöneltilen sorulara cevap vermek ve konuşmayı anlaşılır bir kapanışla bitirmek aynı becerinin parçalarıdır. Bu beceri hem tek kişinin ağırlıklı olduğu sözlü üretimde hem de karşılıklı sözlü etkileşimde kullanılır.\n\nYedinci sınıf düzeyinde soru sorma, yalnız belirsizliği gidermekle sınırlı değildir; konuya ilişkin yeni bilgi araştırmak ve farklı olasılıkları keşfetmek amacı da taşır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında sınıf içi görüşme, grup tartışması veya kısa söyleşi yaparken başkasının sözünü kesmeden katılabilir; “Bu önerinin hangi sorunu çözeceğini bir örnekle açıklar mısın?” gibi araştırıcı sorular sorabilirsin. Güvenli iletişim için özel bilgileri istememek, kişiyi küçük düşüren sorulardan kaçınmak ve gerekirse öğretmen gözetimindeki ortamları kullanmak da sürecin bir parçasıdır.\n\n## Temel kavramlar\n**Konuşmayı başlatma:** Ortama uygun selam ve hitapla konuya giriş yapmak, amacı dinleyiciye bildirmektir.\n\n**Konuşmayı sürdürme:** Ana düşünceyi bağlantılı açıklamalar, örnekler, sorular ve cevaplarla ilerletmektir.\n\n**Konuşmayı sonlandırma:** Ulaşılan sonucu, alınan kararı veya sonraki adımı belirterek uygun kapanış ifadesi kullanmaktır.\n\n**Söz alma:** Karşıdakinin sözünü tamamlamasını bekleyip uygun bir ifadeyle konuşmaya katılmaktır.\n\n**Söz verme:** Konuşma hakkını dengeli biçimde paylaşmak ve başka bir katılımcıyı konuşmaya davet etmektir.\n\n**Açıklayıcı soru:** Anlaşılmayan bir noktayı netleştiren sorudur. “Burada ‘güvenli kanal’ ile neyi kastediyorsun?” buna örnektir.\n\n**Araştırıcı soru:** Konunun nedenini, dayanağını veya yeni bir yönünü ortaya çıkaran sorudur. “Bu yöntemin farklı yaş gruplarında nasıl değişebileceğini düşündün mü?” gibi.\n\n**Cevaplama:** Soruyu doğru anlayıp konuya uygun, açık ve gerekçeli karşılık vermektir.\n\n**Sözlü üretim ve sözlü etkileşim:** Sözlü üretimde konuşmacı ağırlıklı anlatır; sözlü etkileşimde katılımcılar sırayla konuşur, soru sorar ve cevap verir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Bağlamı ve amacı belirle.** Kısa sunum, sınıf tartışması ve ikili görüşme farklı başlangıç ve söz paylaşımı gerektirir. Kimlerle, ne kadar süre ve hangi amaçla konuşacağını bil.\n2. **Hazırlık sınırlarını kur.** Ana düşünceni ve iki destek noktasını not et. Kişisel bilgi, alaycı ifade veya başkasını zor durumda bırakacak örnek kullanma.\n3. **Uygun başlangıç yap.** Selam ve hitabın ardından konuyu ve amacı tek cümlede bildir. “Arkadaşlar, bugün sınıf grubunda belirsiz mesajları nasıl azaltabileceğimizi konuşacağız.” açık bir başlangıçtır.\n4. **Konuyu düzenli sürdür.** Bir düşünceyi tamamlamadan diğerine geçme. “Öncelikle”, “buna ek olarak”, “bu nedenle” gibi bağlarla akışı görünür kıl.\n5. **Söz sırasını yönet.** Konuşanın sözünü kesme. “Bu noktaya bir katkı ekleyebilir miyim?” diyerek söz al; “Bu konuda farklı düşünen bir arkadaşımızı da dinleyelim.” diyerek söz ver.\n6. **Bağımsız ve amaçlı soru sor.** Sorunun cevabını dayatacak biçimde kurma. Açıklama için “Ne demek istedin?”, araştırma için “Bu görüşü destekleyen hangi örnekler var?” diye sorabilirsin.\n7. **Sorulara cevap ver.** Sorunun odağını belirle, doğrudan cevapla, kısa gerekçe veya örnek ekle. Bilmediğin konuda tahminini kesin bilgi gibi sunma.\n8. **Kapanış yap.** Ortak sonucu veya açık kalan noktayı belirt, katılımcılara teşekkür et ve gerekiyorsa sonraki adımı söyle.\n9. **Kısa öz değerlendirme yap.** Söz hakkı dengeli miydi, sorular yeni bilgi açtı mı, konuşma güvenli ve saygılı mıydı?\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış; amaç, dinleyici ve güvenli sınırları belirleyen hazırlıktan konuşma içeriğini oluşturmaya, akış ile söz sırasını gözden geçirmeye, konuşmayı başlatıp sürdürerek paylaşmaya ve sonunda kanıta dayalı öz değerlendirme yapmaya ilerler.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nSınıf, ortak mesaj grubunda uyulacak kuralları konuşuyor. Oturumu açan Baran, “Herkes zaten çok uzun mesaj yazıyor, değil mi?” diye soruyor; arkadaşının cevabı bitmeden “Bence sesli mesajı yasaklayalım.” diyerek araya giriyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Başlangıç sorunu:** “Herkes zaten...” ifadesi cevabı yönlendirir ve farklı deneyimleri görünmez kılar. Daha açık başlangıç: “Bugün mesajların anlaşılır ve güvenli olması için hangi kurallara ihtiyaç duyduğumuzu konuşacağız.”\n2. **Söz sırası sorunu:** Baran, arkadaşının sözünü kesmiştir. Cevabın bitmesini beklemeli ve “Bir öneri ekleyebilir miyim?” diye söz almalıdır.\n3. **Araştırıcı soru:** “Uzun, kısa ve sesli mesajların hangi durumlarda yararlı veya zorlayıcı olduğunu örnekle açıklayabilir misiniz?” sorusu farklı görüşleri araştırır.\n4. **Gerekçeli öneri:** “Sesli mesajı yasaklayalım.” yerine “Ders saatinde dinlenemeyebileceği için önemli duyuruların kısa yazılı mesajla paylaşılmasını öneriyorum.” denebilir.\n5. **Kapanış:** Görüşler toplandıktan sonra “Ortak kararımız, önemli duyuruları kısa yazılı mesajla vermek ve özel bilgileri grupta paylaşmamaktır.” biçiminde sonuçlandırılır.\n\n**Sonuç:** Süreç; yönlendirmeyen soru, dengeli söz hakkı, gerekçe ve açık kapanışla yönetilmiştir.\n\n### Örnek 2:\nAyşe, okul kütüphanecisiyle farklı yaş gruplarının kütüphanede nasıl iletişim kurduğu hakkında kısa bir söyleşi yapacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Hazırlık:** Amaç, farklı yaş gruplarına saygılı biçimde yardımcı olma yollarını öğrenmektir. Kişisel öğrenci bilgileri sorulmayacaktır.\n2. **Başlangıç:** “Merhaba, zaman ayırdığınız için teşekkür ederim. Kütüphanede farklı yaş gruplarıyla iletişim kurarken nelere dikkat ettiğinizi öğrenmek istiyorum.”\n3. **Açıklayıcı soru:** “Sessiz alan kuralını ilk kez gelen bir öğrenciye nasıl açıklıyorsunuz?”\n4. **Araştırıcı soru:** “Aynı kuralı küçük bir öğrenciye ve yetişkine anlatırken dilinizde ne değişiyor? Bunun nedenini bir örnekle açıklar mısınız?”\n5. **Cevabı izleme:** Ayşe cevabı kesmeden dinler, anlamadığı bir terimi uygun anda sorar ve konuyu dağıtan özel bilgi talebinde bulunmaz.\n6. **Sonlandırma:** “Açık, yaşa uygun ve saygılı açıklamanın önemli olduğunu öğrendim. Paylaştığınız örnekler için teşekkür ederim.”\n\n**Sonuç:** Söyleşi, amaçlı sorularla yeni bilgi keşfetmiş; güvenli sınırlar ve nezaket korunmuştur.\n\n## Sık yapılan hata\nKonuşmayı yönetmeyi “en çok konuşan kişi olmak” sanmak önemli bir hatadır. Süreci yönetmek, başkalarının söz hakkını da korumaktır. Arka arkaya çok sayıda soru sormak etkili görünse de cevapların dinlenmemesi iletişimi zayıflatır. “Bence haklıyım, sen de öyle düşünmüyor musun?” gibi sorular araştırıcı değil yönlendiricidir. Ayrıca konuşmayı aniden bitirmek yerine ulaşılan sonucu toparlamak gerekir. Güvenli iletişimde telefon, adres veya özel mesaj içeriği gibi kişisel bilgileri istemek ya da paylaşmak uygun değildir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Konuşmanın amacını ve bağlamını belirledim mi?\n- Selam, hitap ve konu bildirimiyle uygun başlangıç yaptım mı?\n- Ana düşünceler arasında anlaşılır bağlantılar kurdum mu?\n- Söz almak ve vermek için uygun zamanı gözetiyor muyum?\n- Açıklayıcı ve araştırıcı soruları yönlendirmeden sorabiliyor muyum?\n- Sorulara açık, ilgili ve gerekçeli cevap verdim mi?\n- Güvenli iletişim sınırlarını korudum mu?\n- Konuşmayı sonuç ve uygun kapanışla bitirdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n062__tk71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n062__tk71.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"haz","labelKey":"tr-g07-turkce-n062__tk71.haz"},{"id":"olustur","labelKey":"tr-g07-turkce-n062__tk71.olustur"},{"id":"goz","labelKey":"tr-g07-turkce-n062__tk71.goz"},{"id":"paylas","labelKey":"tr-g07-turkce-n062__tk71.paylas"},{"id":"oz","labelKey":"tr-g07-turkce-n062__tk71.oz"}],"edges":[{"from":"haz","to":"olustur"},{"from":"olustur","to":"goz"},{"from":"goz","to":"paylas"},{"from":"paylas","to":"oz"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n062__tk71.alt":"Soldan sağa beş düğümlü konuşma süreci akışında hazırlık düğümü amaç, dinleyici, süre ve güvenli sınırları belirler. Oluşturma düğümü açılış, ana düşünceler, açıklayıcı ve araştırıcı sorular ile cevapları planlar. Gözden geçirme düğümü konu akışını, söz sırasını ve saygılı dili denetler. Paylaşma düğümü konuşmayı başlatma, sürdürme, uygun zamanda söz alma-verme ve sonlandırmayı uygular. Öz değerlendirme düğümü süreç kanıtlarını inceleyip yeni hedef belirler; oklar aşamaların sırasını gösterir.","tr-g07-turkce-n062__tk71.caption":"Hazırlıktan öz değerlendirmeye konuşma sürecini yönetme akışı","tr-g07-turkce-n062__tk71.haz":"Hazırlık — Amaç, dinleyici, süre ve güvenli iletişim sınırlarını belirle.","tr-g07-turkce-n062__tk71.olustur":"Oluşturma — Açılışı, ana düşünceleri, soruları ve olası cevapları düzenle.","tr-g07-turkce-n062__tk71.goz":"Gözden geçirme — Konu akışını, söz sırasını ve saygılı dili denetle.","tr-g07-turkce-n062__tk71.paylas":"Paylaşma — Başlat, sürdür, uygun zamanda söz al/ver ve konuşmayı sonlandır.","tr-g07-turkce-n062__tk71.oz":"Öz değerlendirme — Süreç kanıtlarını incele ve bir sonraki konuşma için hedef seç."},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-k-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Konuşma sürecini yönetmek, yalnızca hazırlanmış cümleleri söylemek değildir. Konuşmayı ortama uygun biçimde başlatmak, ana konu çevresinde sürdürmek, söz sırasını gözetmek, anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturacak sorular sormak, yöneltilen sorulara cevap vermek ve konuşmayı anlaşılır bir kapanışla bitirmek aynı becerinin parçalarıdır. Bu beceri hem tek kişinin ağırlıklı olduğu sözlü üretimde hem de karşılıklı sözlü etkileşimde kullanılır.\n\nYedinci sınıf düzeyinde soru sorma, yalnız belirsizliği gidermekle sınırlı değildir; konuya ilişkin yeni bilgi araştırmak ve farklı olasılıkları keşfetmek amacı da taşır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında sınıf içi görüşme, grup tartışması veya kısa söyleşi yaparken başkasının sözünü kesmeden katılabilir; “Bu önerinin hangi sorunu çözeceğini bir örnekle açıklar mısın?” gibi araştırıcı sorular sorabilirsin. Güvenli iletişim için özel bilgileri istememek, kişiyi küçük düşüren sorulardan kaçınmak ve gerekirse öğretmen gözetimindeki ortamları kullanmak da sürecin bir parçasıdır.","keyConcepts":"**Konuşmayı başlatma:** Ortama uygun selam ve hitapla konuya giriş yapmak, amacı dinleyiciye bildirmektir.\n\n**Konuşmayı sürdürme:** Ana düşünceyi bağlantılı açıklamalar, örnekler, sorular ve cevaplarla ilerletmektir.\n\n**Konuşmayı sonlandırma:** Ulaşılan sonucu, alınan kararı veya sonraki adımı belirterek uygun kapanış ifadesi kullanmaktır.\n\n**Söz alma:** Karşıdakinin sözünü tamamlamasını bekleyip uygun bir ifadeyle konuşmaya katılmaktır.\n\n**Söz verme:** Konuşma hakkını dengeli biçimde paylaşmak ve başka bir katılımcıyı konuşmaya davet etmektir.\n\n**Açıklayıcı soru:** Anlaşılmayan bir noktayı netleştiren sorudur. “Burada ‘güvenli kanal’ ile neyi kastediyorsun?” buna örnektir.\n\n**Araştırıcı soru:** Konunun nedenini, dayanağını veya yeni bir yönünü ortaya çıkaran sorudur. “Bu yöntemin farklı yaş gruplarında nasıl değişebileceğini düşündün mü?” gibi.\n\n**Cevaplama:** Soruyu doğru anlayıp konuya uygun, açık ve gerekçeli karşılık vermektir.\n\n**Sözlü üretim ve sözlü etkileşim:** Sözlü üretimde konuşmacı ağırlıklı anlatır; sözlü etkileşimde katılımcılar sırayla konuşur, soru sorar ve cevap verir.","steps":"1. **Bağlamı ve amacı belirle.** Kısa sunum, sınıf tartışması ve ikili görüşme farklı başlangıç ve söz paylaşımı gerektirir. Kimlerle, ne kadar süre ve hangi amaçla konuşacağını bil.\n2. **Hazırlık sınırlarını kur.** Ana düşünceni ve iki destek noktasını not et. Kişisel bilgi, alaycı ifade veya başkasını zor durumda bırakacak örnek kullanma.\n3. **Uygun başlangıç yap.** Selam ve hitabın ardından konuyu ve amacı tek cümlede bildir. “Arkadaşlar, bugün sınıf grubunda belirsiz mesajları nasıl azaltabileceğimizi konuşacağız.” açık bir başlangıçtır.\n4. **Konuyu düzenli sürdür.** Bir düşünceyi tamamlamadan diğerine geçme. “Öncelikle”, “buna ek olarak”, “bu nedenle” gibi bağlarla akışı görünür kıl.\n5. **Söz sırasını yönet.** Konuşanın sözünü kesme. “Bu noktaya bir katkı ekleyebilir miyim?” diyerek söz al; “Bu konuda farklı düşünen bir arkadaşımızı da dinleyelim.” diyerek söz ver.\n6. **Bağımsız ve amaçlı soru sor.** Sorunun cevabını dayatacak biçimde kurma. Açıklama için “Ne demek istedin?”, araştırma için “Bu görüşü destekleyen hangi örnekler var?” diye sorabilirsin.\n7. **Sorulara cevap ver.** Sorunun odağını belirle, doğrudan cevapla, kısa gerekçe veya örnek ekle. Bilmediğin konuda tahminini kesin bilgi gibi sunma.\n8. **Kapanış yap.** Ortak sonucu veya açık kalan noktayı belirt, katılımcılara teşekkür et ve gerekiyorsa sonraki adımı söyle.\n9. **Kısa öz değerlendirme yap.** Söz hakkı dengeli miydi, sorular yeni bilgi açtı mı, konuşma güvenli ve saygılı mıydı?\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış; amaç, dinleyici ve güvenli sınırları belirleyen hazırlıktan konuşma içeriğini oluşturmaya, akış ile söz sırasını gözden geçirmeye, konuşmayı başlatıp sürdürerek paylaşmaya ve sonunda kanıta dayalı öz değerlendirme yapmaya ilerler.","workedExamples":["Sınıf, ortak mesaj grubunda uyulacak kuralları konuşuyor. Oturumu açan Baran, “Herkes zaten çok uzun mesaj yazıyor, değil mi?” diye soruyor; arkadaşının cevabı bitmeden “Bence sesli mesajı yasaklayalım.” diyerek araya giriyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Başlangıç sorunu:** “Herkes zaten...” ifadesi cevabı yönlendirir ve farklı deneyimleri görünmez kılar. Daha açık başlangıç: “Bugün mesajların anlaşılır ve güvenli olması için hangi kurallara ihtiyaç duyduğumuzu konuşacağız.”\n2. **Söz sırası sorunu:** Baran, arkadaşının sözünü kesmiştir. Cevabın bitmesini beklemeli ve “Bir öneri ekleyebilir miyim?” diye söz almalıdır.\n3. **Araştırıcı soru:** “Uzun, kısa ve sesli mesajların hangi durumlarda yararlı veya zorlayıcı olduğunu örnekle açıklayabilir misiniz?” sorusu farklı görüşleri araştırır.\n4. **Gerekçeli öneri:** “Sesli mesajı yasaklayalım.” yerine “Ders saatinde dinlenemeyebileceği için önemli duyuruların kısa yazılı mesajla paylaşılmasını öneriyorum.” denebilir.\n5. **Kapanış:** Görüşler toplandıktan sonra “Ortak kararımız, önemli duyuruları kısa yazılı mesajla vermek ve özel bilgileri grupta paylaşmamaktır.” biçiminde sonuçlandırılır.\n\n**Sonuç:** Süreç; yönlendirmeyen soru, dengeli söz hakkı, gerekçe ve açık kapanışla yönetilmiştir.","Ayşe, okul kütüphanecisiyle farklı yaş gruplarının kütüphanede nasıl iletişim kurduğu hakkında kısa bir söyleşi yapacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Hazırlık:** Amaç, farklı yaş gruplarına saygılı biçimde yardımcı olma yollarını öğrenmektir. Kişisel öğrenci bilgileri sorulmayacaktır.\n2. **Başlangıç:** “Merhaba, zaman ayırdığınız için teşekkür ederim. Kütüphanede farklı yaş gruplarıyla iletişim kurarken nelere dikkat ettiğinizi öğrenmek istiyorum.”\n3. **Açıklayıcı soru:** “Sessiz alan kuralını ilk kez gelen bir öğrenciye nasıl açıklıyorsunuz?”\n4. **Araştırıcı soru:** “Aynı kuralı küçük bir öğrenciye ve yetişkine anlatırken dilinizde ne değişiyor? Bunun nedenini bir örnekle açıklar mısınız?”\n5. **Cevabı izleme:** Ayşe cevabı kesmeden dinler, anlamadığı bir terimi uygun anda sorar ve konuyu dağıtan özel bilgi talebinde bulunmaz.\n6. **Sonlandırma:** “Açık, yaşa uygun ve saygılı açıklamanın önemli olduğunu öğrendim. Paylaştığınız örnekler için teşekkür ederim.”\n\n**Sonuç:** Söyleşi, amaçlı sorularla yeni bilgi keşfetmiş; güvenli sınırlar ve nezaket korunmuştur."],"commonMistakes":"Konuşmayı yönetmeyi “en çok konuşan kişi olmak” sanmak önemli bir hatadır. Süreci yönetmek, başkalarının söz hakkını da korumaktır. Arka arkaya çok sayıda soru sormak etkili görünse de cevapların dinlenmemesi iletişimi zayıflatır. “Bence haklıyım, sen de öyle düşünmüyor musun?” gibi sorular araştırıcı değil yönlendiricidir. Ayrıca konuşmayı aniden bitirmek yerine ulaşılan sonucu toparlamak gerekir. Güvenli iletişimde telefon, adres veya özel mesaj içeriği gibi kişisel bilgileri istemek ya da paylaşmak uygun değildir.","selfCheck":["Konuşmanın amacını ve bağlamını belirledim mi?","Selam, hitap ve konu bildirimiyle uygun başlangıç yaptım mı?","Ana düşünceler arasında anlaşılır bağlantılar kurdum mu?","Söz almak ve vermek için uygun zamanı gözetiyor muyum?","Açıklayıcı ve araştırıcı soruları yönlendirmeden sorabiliyor muyum?","Sorulara açık, ilgili ve gerekçeli cevap verdim mi?","Güvenli iletişim sınırlarını korudum mu?","Konuşmayı sonuç ve uygun kapanışla bitirdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecini yönetebilme: T.K.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"67a89bfeba2e4f7f389c594612a45d35721c8ffbe95a9a434d68b6eb8f3d5043","reviewDecisionSha256":"ac6ab9c44d1a3b76c7b827ea8b1706e631c48eea073127a690d8ff1fba862c78","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:67a89bfeba2e4f7f389c594612a45d35721c8ffbe95a9a434d68b6eb8f3d5043","reviewedHash":"sha256:67a89bfeba2e4f7f389c594612a45d35721c8ffbe95a9a434d68b6eb8f3d5043","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ac6ab9c44d1a3b76c7b827ea8b1706e631c48eea073127a690d8ff1fba862c78; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n062","contentProjectionSha256":"67a89bfeba2e4f7f389c594612a45d35721c8ffbe95a9a434d68b6eb8f3d5043","reviewDecisionSha256":"ac6ab9c44d1a3b76c7b827ea8b1706e631c48eea073127a690d8ff1fba862c78","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n063","noteId":"tr.g07.turkce.n063","noteKey":"tr.g07.turkce.n063","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-15","title":"Sözlü olarak özetleyebilme","objectiveId":"T.K.7.15","objective":"T.K.7.15","objectives":["T.K.7.15"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nSözlü özet, okunan, dinlenen veya izlenen bir içeriğin önemli bilgilerini kısa, düzenli ve kendi cümlelerinle dinleyiciye aktarmaktır. Bu beceri hem bir sunumda tek kişinin konuştuğu sözlü üretimde hem de karşılıklı konuşmada “Az önce söylenenleri kısaca toparlar mısın?” gibi durumlarda kullanılır. İyi bir sözlü özet, ayrıntıları rastgele sıralamaz; önce içeriği çözümler, önemli ve önemsiz bilgileri ayırır, önemli bilgileri kronolojik veya düşünce akışına göre düzenler ve anlaşılır bir anlatımla sunar.\n\nSözlü özetlemede silme, genelleme ve yapılandırma stratejileri işe yarar. Tekrarlar silinir, aynı gruptaki ayrıntılar genellenir, dağınık bilgiler ana düşünce çevresinde yeniden yapılandırılır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında bir sınıf toplantısını, nezaket kurallarını açıklayan kısa bir metni veya bir iletişim sorununu anlatan diyaloğu özetlerken kişisel bilgi ve gereksiz ayrıntıları aktarmadan temel mesajı korumak gerekir. Sözlü anlatımda dinleyicinin özeti bir kez duyacağı düşünülerek açık geçişler ve ölçülü bir konuşma hızı kullanılır.\n\n## Temel kavramlar\n**Sözlü özet:** Bir içeriğin ana düşünce ve temel ayrıntılarını kısa, doğru ve düzenli biçimde konuşarak aktarmaktır.\n\n**Çözümleme:** İçerikteki konu, ana düşünce, olay, neden, sonuç ve örnek gibi bilgi birimlerini ayırmaktır.\n\n**Önemli bilgi:** İçeriğin temel mesajını veya olayın sonucunu anlamak için gerekli bilgidir.\n\n**Önemsiz bilgi:** Özetin amacı bakımından çıkarıldığında temel anlamı bozmayan tekrar veya ayrıntıdır.\n\n**Kronolojik akış:** Olayları gerçekleşme sırasıyla aktarmaktır.\n\n**Düşünce akışı:** Bilgileri konu, neden, açıklama ve sonuç gibi mantıksal sırada sunmaktır.\n\n**Silme:** Tekrar ve ikincil ayrıntıları özete almamaktır.\n\n**Genelleme:** Birden çok benzer ayrıntıyı kapsayıcı bir ifadeyle karşılamaktır.\n\n**Yapılandırma:** Seçilen bilgileri dinleyicinin kolay izleyeceği yeni bir sözlü düzen içinde birleştirmektir.\n\n**Kendi cümleleriyle anlatma:** Kaynağı ezberden tekrarlamadan anlamı koruyarak yeniden ifade etmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **İçeriğin amacını belirle.** Bir olay mı aktarılıyor, kural mı açıklanıyor, karar mı bildiriliyor? Özetin sırası buna göre değişir.\n2. **Ana düşünceyi veya temel olayı bul.** “Dinleyicinin bu içerikten mutlaka bilmesi gereken nedir?” sorusuna tek cümleyle cevap ver.\n3. **Bilgi birimlerini çözümle.** Kim, ne, neden, nasıl, hangi sonuç sorularından yalnız gerekli olanları not et.\n4. **Önemli–önemsiz sınıflandırması yap.** Kararı, nedeni ve sonucu koru; tekrar edilen örnekleri, renk ve zaman gibi amaç dışı ayrıntıları ele.\n5. **Silme ve genelleme uygula.** Üç farklı nazik söz örneğini tek tek saymak yerine “uygun selam ve teşekkür ifadeleri” diye genelleyebilirsin.\n6. **Sırayı oluştur.** Olay anlatısında önce sorun, sonra girişim ve sonuç; bilgilendirici içerikte ana düşünce, temel açıklamalar ve sonuç sırası uygundur.\n7. **Kendi cümlelerinle prova yap.** Kaynak cümlelerini ezberlemek yerine anahtar kelimelerden yararlan. Özet, kaynağın ses tonu veya cümle yapısını taklit etmek zorunda değildir.\n8. **Sözlü aktarımı düzenle.** “Öncelikle”, “ardından”, “sonuç olarak” gibi geçişleri yerinde kullan; anlaşılır hızda konuş; dinleyicinin sorusu varsa özetin sınırını bozmadan cevapla.\n9. **Doğruluk kontrolü yap.** Yeni yorum eklemediğinden, önemli bir sonucu atlamadığından ve özel bilgileri gereksiz yere aktarmadığından emin ol.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, sözlü özetin ana düşünceyi belirlemekle başladığını, temel ayrıntıları seçtiğini, tekrar ve ikincil ayrıntıları elediğini ve kalan bilgileri doğru sırada, kendi cümleleriyle kısa bir konuşmaya dönüştürdüğünü gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nBir sınıf toplantısında şu bilgiler paylaşılmıştır: “Kütüphanenin sessiz çalışma bölümünde telefon bildirimleri kapalı tutulacak. Grup çalışması yapacak öğrenciler konuşmaya izin verilen bölümü kullanacak. Bu düzenleme, bireysel çalışanlarla grup çalışanlarının birbirini rahatsız etmemesi için yapılacak. Uygulama pazartesi başlayacak. Duyuru afişinin kenarında yeşil şekiller bulunacak.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Temel amaç, farklı çalışma biçimlerinin birbirini rahatsız etmesini önlemektir.\n2. Önemli bilgiler; sessiz bölümde bildirimlerin kapatılması, grup çalışmalarının uygun bölümde yapılması ve uygulamanın pazartesi başlamasıdır.\n3. Afişin yeşil şekilleri kararın içeriğini etkilemez; silinir.\n4. Bilgiler düşünce akışına göre amaç–kurallar–başlangıç sırasıyla düzenlenir.\n5. Kendi cümlelerimizle sözlü özet kurulur.\n\n**Sözlü özet:** “Kütüphanede bireysel ve grup çalışmalarının birbirini rahatsız etmemesi için pazartesiden itibaren yeni bir düzen uygulanacak. Sessiz bölümde telefon bildirimleri kapatılacak, grup çalışmaları ise konuşmaya izin verilen alanda yapılacak.”\n\n**Sonuç:** Özet, kararın amacı ve uygulanacak iki temel kuralı korumuş; afiş tasarımı gibi ayrıntıyı elemiştir.\n\n### Örnek 2:\nŞu kısa diyaloğu dinlediğini düşün:\n\n“Can: Mesajıma cevap vermediğin için toplantıya gelmeyeceğini sandım.\nLara: Telefonum kapalıydı; ben zaten sınıfta buluşacağımızı düşünmüştüm.\nCan: Demek ki yer ve saati açıkça yazmamışız.\nLara: Bundan sonra toplantı mesajında gün, saat ve yeri birlikte belirtelim.\nCan: Tamam, ayrıca cevap gelmezse varsayım yapmak yerine soralım.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Diyaloğun temel olayı, eksik mesaj nedeniyle oluşan yanlış anlaşılmadır.\n2. Önemli bilgiler; cevap gelmeyince varsayım yapılması, buluşma ayrıntılarının açık yazılmaması ve iki çözüm kararının alınmasıdır.\n3. Konuşmacıların her cümlesini aynen aktarmak gerekmez; benzer düşünceler yapılandırılır.\n4. Kronolojik sıra korunur: yanlış anlama fark edilir, nedeni belirlenir, çözüm kararı alınır.\n5. Dinleyiciye açık bir sözlü özet sunulur.\n\n**Sözlü özet:** “Can ile Lara, cevaplanmayan ve ayrıntıları eksik bir mesaj yüzünden toplantı konusunda yanlış anlaşılmıştır. Sorunun gün, saat ve yerin açık yazılmamasından kaynaklandığını fark ederek bundan sonra bu bilgileri birlikte belirtmeye ve cevap gelmediğinde varsayım yapmak yerine soru sormaya karar vermişlerdir.”\n\n**Sonuç:** Özet, diyaloğu satır satır tekrarlamamış; sorun, neden ve çözümü doğru sırada aktarmıştır.\n\n## Sık yapılan hata\nSözlü özeti, kaynağı ezberleyip hızlıca tekrar etmek sanmak yanlıştır. Hızlı konuşmak özeti kısaltmaz; dinleyicinin anlamasını zorlaştırır. Bir başka hata, her ayrıntıyı “önemli olabilir” düşüncesiyle aktarmaktır. Özetin amacı bilinmeden önem kararı verilemez. Kişisel yorum eklemek de özeti değiştirir: “Bence Can çok dikkatsizdi.” cümlesi kaynakta yoksa sözlü özete alınmamalıdır. Ayrıca olay sırasını bozmak, neden ile sonucu ters çevirebilir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- İçeriğin ana düşüncesini veya temel olayını belirledim mi?\n- Önemli ve önemsiz bilgileri ayırdım mı?\n- Silme, genelleme ve yapılandırma stratejilerini kullandım mı?\n- Kronolojik veya düşünce akışını korudum mu?\n- Kaynağı aynen kopyalamadan kendi cümlelerimle anlattım mı?\n- Sözlü özetimi anlaşılır hız ve uygun geçişlerle sundum mu?\n- Yeni yorum, yanlış bilgi veya gereksiz kişisel ayrıntı eklemedim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n063__tk715.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n063__tk715.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"ana","labelKey":"tr-g07-turkce-n063__tk715.ana"},{"id":"temel","labelKey":"tr-g07-turkce-n063__tk715.temel"},{"id":"ele","labelKey":"tr-g07-turkce-n063__tk715.ele"},{"id":"sozlu","labelKey":"tr-g07-turkce-n063__tk715.sozlu"}],"edges":[{"from":"ana","to":"temel"},{"from":"temel","to":"ele"},{"from":"ele","to":"sozlu"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n063__tk715.alt":"Soldan sağa dört düğümlü sözlü özetleme akışında ana düşünce düğümü içeriğin temel mesajını tek cümlede belirler. Temel ayrıntılar düğümü mesajın nedeni, gerekli açıklaması ve sonucunu seçer. Elenecek ayrıntılar düğümü tekrarları, tasvirleri ve özet amacına hizmet etmeyen bilgileri çıkarır. Kısa sözlü özet düğümü kalan bilgileri kronolojik veya düşünce akışına göre, kendi cümleleri ve anlaşılır geçişlerle dinleyiciye aktarır; oklar çözümlemeden seçme ve sözlü yapılandırmaya ilerleyen ilişkiyi gösterir.","tr-g07-turkce-n063__tk715.caption":"Ana düşünceden seçilmiş ayrıntılara ve kısa sözlü özete ilerleyen akış","tr-g07-turkce-n063__tk715.ana":"Ana düşünce — İçeriğin temel mesajını tek cümlede belirle.","tr-g07-turkce-n063__tk715.temel":"Temel ayrıntılar — Mesajın nedeni, gerekli açıklaması ve sonucunu seç.","tr-g07-turkce-n063__tk715.ele":"Elenecek ayrıntılar — Tekrarları, tasvirleri ve amaca hizmet etmeyen bilgileri çıkar.","tr-g07-turkce-n063__tk715.sozlu":"Kısa sözlü özet — Kalan bilgileri doğru sırada, kendi cümlelerinle ve anlaşılır geçişlerle aktar."},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-k-7-15-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Sözlü özet, okunan, dinlenen veya izlenen bir içeriğin önemli bilgilerini kısa, düzenli ve kendi cümlelerinle dinleyiciye aktarmaktır. Bu beceri hem bir sunumda tek kişinin konuştuğu sözlü üretimde hem de karşılıklı konuşmada “Az önce söylenenleri kısaca toparlar mısın?” gibi durumlarda kullanılır. İyi bir sözlü özet, ayrıntıları rastgele sıralamaz; önce içeriği çözümler, önemli ve önemsiz bilgileri ayırır, önemli bilgileri kronolojik veya düşünce akışına göre düzenler ve anlaşılır bir anlatımla sunar.\n\nSözlü özetlemede silme, genelleme ve yapılandırma stratejileri işe yarar. Tekrarlar silinir, aynı gruptaki ayrıntılar genellenir, dağınık bilgiler ana düşünce çevresinde yeniden yapılandırılır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında bir sınıf toplantısını, nezaket kurallarını açıklayan kısa bir metni veya bir iletişim sorununu anlatan diyaloğu özetlerken kişisel bilgi ve gereksiz ayrıntıları aktarmadan temel mesajı korumak gerekir. Sözlü anlatımda dinleyicinin özeti bir kez duyacağı düşünülerek açık geçişler ve ölçülü bir konuşma hızı kullanılır.","keyConcepts":"**Sözlü özet:** Bir içeriğin ana düşünce ve temel ayrıntılarını kısa, doğru ve düzenli biçimde konuşarak aktarmaktır.\n\n**Çözümleme:** İçerikteki konu, ana düşünce, olay, neden, sonuç ve örnek gibi bilgi birimlerini ayırmaktır.\n\n**Önemli bilgi:** İçeriğin temel mesajını veya olayın sonucunu anlamak için gerekli bilgidir.\n\n**Önemsiz bilgi:** Özetin amacı bakımından çıkarıldığında temel anlamı bozmayan tekrar veya ayrıntıdır.\n\n**Kronolojik akış:** Olayları gerçekleşme sırasıyla aktarmaktır.\n\n**Düşünce akışı:** Bilgileri konu, neden, açıklama ve sonuç gibi mantıksal sırada sunmaktır.\n\n**Silme:** Tekrar ve ikincil ayrıntıları özete almamaktır.\n\n**Genelleme:** Birden çok benzer ayrıntıyı kapsayıcı bir ifadeyle karşılamaktır.\n\n**Yapılandırma:** Seçilen bilgileri dinleyicinin kolay izleyeceği yeni bir sözlü düzen içinde birleştirmektir.\n\n**Kendi cümleleriyle anlatma:** Kaynağı ezberden tekrarlamadan anlamı koruyarak yeniden ifade etmektir.","steps":"1. **İçeriğin amacını belirle.** Bir olay mı aktarılıyor, kural mı açıklanıyor, karar mı bildiriliyor? Özetin sırası buna göre değişir.\n2. **Ana düşünceyi veya temel olayı bul.** “Dinleyicinin bu içerikten mutlaka bilmesi gereken nedir?” sorusuna tek cümleyle cevap ver.\n3. **Bilgi birimlerini çözümle.** Kim, ne, neden, nasıl, hangi sonuç sorularından yalnız gerekli olanları not et.\n4. **Önemli–önemsiz sınıflandırması yap.** Kararı, nedeni ve sonucu koru; tekrar edilen örnekleri, renk ve zaman gibi amaç dışı ayrıntıları ele.\n5. **Silme ve genelleme uygula.** Üç farklı nazik söz örneğini tek tek saymak yerine “uygun selam ve teşekkür ifadeleri” diye genelleyebilirsin.\n6. **Sırayı oluştur.** Olay anlatısında önce sorun, sonra girişim ve sonuç; bilgilendirici içerikte ana düşünce, temel açıklamalar ve sonuç sırası uygundur.\n7. **Kendi cümlelerinle prova yap.** Kaynak cümlelerini ezberlemek yerine anahtar kelimelerden yararlan. Özet, kaynağın ses tonu veya cümle yapısını taklit etmek zorunda değildir.\n8. **Sözlü aktarımı düzenle.** “Öncelikle”, “ardından”, “sonuç olarak” gibi geçişleri yerinde kullan; anlaşılır hızda konuş; dinleyicinin sorusu varsa özetin sınırını bozmadan cevapla.\n9. **Doğruluk kontrolü yap.** Yeni yorum eklemediğinden, önemli bir sonucu atlamadığından ve özel bilgileri gereksiz yere aktarmadığından emin ol.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, sözlü özetin ana düşünceyi belirlemekle başladığını, temel ayrıntıları seçtiğini, tekrar ve ikincil ayrıntıları elediğini ve kalan bilgileri doğru sırada, kendi cümleleriyle kısa bir konuşmaya dönüştürdüğünü gösterir.","workedExamples":["Bir sınıf toplantısında şu bilgiler paylaşılmıştır: “Kütüphanenin sessiz çalışma bölümünde telefon bildirimleri kapalı tutulacak. Grup çalışması yapacak öğrenciler konuşmaya izin verilen bölümü kullanacak. Bu düzenleme, bireysel çalışanlarla grup çalışanlarının birbirini rahatsız etmemesi için yapılacak. Uygulama pazartesi başlayacak. Duyuru afişinin kenarında yeşil şekiller bulunacak.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Temel amaç, farklı çalışma biçimlerinin birbirini rahatsız etmesini önlemektir.\n2. Önemli bilgiler; sessiz bölümde bildirimlerin kapatılması, grup çalışmalarının uygun bölümde yapılması ve uygulamanın pazartesi başlamasıdır.\n3. Afişin yeşil şekilleri kararın içeriğini etkilemez; silinir.\n4. Bilgiler düşünce akışına göre amaç–kurallar–başlangıç sırasıyla düzenlenir.\n5. Kendi cümlelerimizle sözlü özet kurulur.\n\n**Sözlü özet:** “Kütüphanede bireysel ve grup çalışmalarının birbirini rahatsız etmemesi için pazartesiden itibaren yeni bir düzen uygulanacak. Sessiz bölümde telefon bildirimleri kapatılacak, grup çalışmaları ise konuşmaya izin verilen alanda yapılacak.”\n\n**Sonuç:** Özet, kararın amacı ve uygulanacak iki temel kuralı korumuş; afiş tasarımı gibi ayrıntıyı elemiştir.","Şu kısa diyaloğu dinlediğini düşün:\n\n“Can: Mesajıma cevap vermediğin için toplantıya gelmeyeceğini sandım.\nLara: Telefonum kapalıydı; ben zaten sınıfta buluşacağımızı düşünmüştüm.\nCan: Demek ki yer ve saati açıkça yazmamışız.\nLara: Bundan sonra toplantı mesajında gün, saat ve yeri birlikte belirtelim.\nCan: Tamam, ayrıca cevap gelmezse varsayım yapmak yerine soralım.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Diyaloğun temel olayı, eksik mesaj nedeniyle oluşan yanlış anlaşılmadır.\n2. Önemli bilgiler; cevap gelmeyince varsayım yapılması, buluşma ayrıntılarının açık yazılmaması ve iki çözüm kararının alınmasıdır.\n3. Konuşmacıların her cümlesini aynen aktarmak gerekmez; benzer düşünceler yapılandırılır.\n4. Kronolojik sıra korunur: yanlış anlama fark edilir, nedeni belirlenir, çözüm kararı alınır.\n5. Dinleyiciye açık bir sözlü özet sunulur.\n\n**Sözlü özet:** “Can ile Lara, cevaplanmayan ve ayrıntıları eksik bir mesaj yüzünden toplantı konusunda yanlış anlaşılmıştır. Sorunun gün, saat ve yerin açık yazılmamasından kaynaklandığını fark ederek bundan sonra bu bilgileri birlikte belirtmeye ve cevap gelmediğinde varsayım yapmak yerine soru sormaya karar vermişlerdir.”\n\n**Sonuç:** Özet, diyaloğu satır satır tekrarlamamış; sorun, neden ve çözümü doğru sırada aktarmıştır."],"commonMistakes":"Sözlü özeti, kaynağı ezberleyip hızlıca tekrar etmek sanmak yanlıştır. Hızlı konuşmak özeti kısaltmaz; dinleyicinin anlamasını zorlaştırır. Bir başka hata, her ayrıntıyı “önemli olabilir” düşüncesiyle aktarmaktır. Özetin amacı bilinmeden önem kararı verilemez. Kişisel yorum eklemek de özeti değiştirir: “Bence Can çok dikkatsizdi.” cümlesi kaynakta yoksa sözlü özete alınmamalıdır. Ayrıca olay sırasını bozmak, neden ile sonucu ters çevirebilir.","selfCheck":["İçeriğin ana düşüncesini veya temel olayını belirledim mi?","Önemli ve önemsiz bilgileri ayırdım mı?","Silme, genelleme ve yapılandırma stratejilerini kullandım mı?","Kronolojik veya düşünce akışını korudum mu?","Kaynağı aynen kopyalamadan kendi cümlelerimle anlattım mı?","Sözlü özetimi anlaşılır hız ve uygun geçişlerle sundum mu?","Yeni yorum, yanlış bilgi veya gereksiz kişisel ayrıntı eklemedim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Sözlü olarak özetleyebilme: T.K.7.15","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2b53380e77d011b18d2968e859ecedd758ca51de08e6992649b0f2ad9d0966cf","reviewDecisionSha256":"da07500639a4180f71073b7953e3ace22d3dd9dd6a9b2e36f9fd149178364e16","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2b53380e77d011b18d2968e859ecedd758ca51de08e6992649b0f2ad9d0966cf","reviewedHash":"sha256:2b53380e77d011b18d2968e859ecedd758ca51de08e6992649b0f2ad9d0966cf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:da07500639a4180f71073b7953e3ace22d3dd9dd6a9b2e36f9fd149178364e16; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n063","contentProjectionSha256":"2b53380e77d011b18d2968e859ecedd758ca51de08e6992649b0f2ad9d0966cf","reviewDecisionSha256":"da07500639a4180f71073b7953e3ace22d3dd9dd6a9b2e36f9fd149178364e16","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n064","noteId":"tr.g07.turkce.n064","noteKey":"tr.g07.turkce.n064","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-17","title":"Sözlü olarak tartışmaya katılabilme","objectiveId":"T.K.7.17","objective":"T.K.7.17","objectives":["T.K.7.17"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nSözlü tartışmaya katılmak, karşı tarafı susturmak ya da kendi görüşünü ne pahasına olursa olsun kabul ettirmek değildir. Tartışma; bir konuya ilişkin önermeleri gerekçelendirme, başkalarının bakış açılarını dikkatle inceleme, tutarlı bilgileri kabul etme ve geçersiz görünen düşüncelere kanıta dayalı yanıt verme sürecidir. Bu konuda görüşünü açık bir önerme hâline getirmeyi, gerekçe ve kanıtla desteklemeyi, karşı görüşü önyargısız biçimde anlamayı ve gerektiğinde kendi düşünceni değiştirmeyi öğreneceksin.\n\n“İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında tartışmalar; farklı iletişim ortamları, nezaket kuralları, grup içi kararlar ve ortak alanlardaki davranışlar gibi günlük konular üzerinden yürütülebilir. Tartışma yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir. Her iki ortamda da söz sırasına uyma, kişiye değil düşünceye odaklanma, kişisel bilgileri paylaşmama ve başkasının sınırlarına saygı gösterme temel ilkedir.\n\n## Temel kavramlar\n**Önerme:** Doğru ya da yanlış olduğu gerekçelerle tartışılabilen düşüncedir. “Sınıf duyuruları yalnızca anlık mesaj grubundan yapılmalıdır.” bir önermedir.\n\n**Mantıklı temellendirme:** Bir görüşü “Bence böyle.” demekle bırakmayıp neden, örnek, gözlem veya doğrulanabilir bilgiyle desteklemektir.\n\n**Kanıt:** Önermenin dayanağını görünür kılan örnek, veri, gözlem, metin bilgisi veya güvenilir kaynak açıklamasıdır.\n\n**Tutarlılık:** Bir konuşmadaki görüşlerin birbiriyle çelişmemesidir. Aynı kişi hem “Herkesin erişimi önemlidir.” hem de “Erişemeyenler duyuruyu öğrenmek zorunda değil.” diyorsa tutarsızlık oluşur.\n\n**Karşı görüş:** İlk önermeden farklı bir bakış açısıdır. Karşı görüş, tartışmanın düşmanı değil; düşüncenin sınanmasını sağlayan bir katkıdır.\n\n**Kabul etme ve çürütme:** Doğru ve güçlü bir bilgiyi gerekçesiyle kabul etmek; geçersiz bir önermenin neden işlemediğini kanıtla göstermek demektir. Çürütme kişiye değil, önermeye yönelir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Tartışma sorusunu sınırla.** “Dijital iletişim iyi midir?” çok geniştir. “Sınıf etkinliklerinin duyurulmasında yalnızca dijital mesaj kullanmak uygun mudur?” daha tartışılabilir bir sorudur.\n2. **Görüşünü tek bir önerme olarak kur.** Önce neyi savunduğunu netleştir. Bir konuşmada birbirinden kopuk çok sayıda iddia ileri sürmek yerine ana önermeyi belirle.\n3. **Temellendirme yap.** En az bir gerekçe ve onu destekleyen somut kanıt kullan. Kanıtın konuyla ilgili ve güvenilir olmasına dikkat et.\n4. **Karşı tarafı etkin dinle.** Yanıt vermeden önce duyduğunu kendi cümlenle özetle: “Sen, hızlı ulaştığı için dijital duyuruyu öncelikli görüyorsun.” Bu davranış yanlış anlamayı azaltır.\n5. **Tutarlılığı ve geçerliliği incele.** Karşı görüşün dayanağı konuya uygun mu? Genelleme mi yapılıyor? Kanıt, iddiayı gerçekten destekliyor mu? Kişisel bir örnek herkes için geçerliymiş gibi sunulmuş mu?\n6. **Uygun tepkiyi seç.** Görüş bütünüyle doğruysa kabul et; bir bölümü doğruysa kısmen kabul edip sınırını açıkla; dayanak yetersizse gerekçeli biçimde çürüt. “Bu düşünce saçma.” yerine “Bu örnek yalnız bir kişiyi gösterdiği için bütün sınıf hakkında sonuç vermeye yetmez.” de.\n7. **Sonuçta ortak noktayı ve değişen görüşü belirt.** Tartışma sonunda ilk düşüncen değişebilir. Görüş değiştirmek zayıflık değil, yeni kanıtı dikkate alma becerisidir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, tartışmanın hazırlıktan sonuca kadar nasıl ilerlediğini gösterir: önce konu ve ölçütler hazırlanır, ardından görüş açıklanır, kanıt sunulur, karşı görüşe gerekçeli yanıt verilir ve son aşamada ulaşılan sonuç ya da gözden geçirilmiş önerme ifade edilir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Sınıf duyuruları nasıl yapılmalı?\nTartışma önermesi şöyledir: “Sınıf çalışmalarıyla ilgili duyurular yalnızca anlık mesaj grubundan yapılmalıdır.” Deniz, mesajların hızlı olduğunu savunur. Elif ise bazı öğrencilerin okuldan sonra gruba erişemeyebileceğini söyler.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Deniz’in temel görüşü “Hızlı olduğu için tek kanal yeterlidir.” biçiminde özetlenir.\n2. Bu görüşün güçlü yanı kabul edilir: Dijital mesaj kısa sürede çok kişiye ulaşabilir.\n3. Elif’in kanıtı incelenir: Erişim olanağı herkes için aynı değildir. Bu bilgi, “tek kanal” bölümünü zayıflatır.\n4. Deniz’in görüşü tümüyle reddedilmez; hız avantajı korunur ancak erişim sorunu nedeniyle önerme yeniden düzenlenir.\n5. Ortak sonuç şöyle kurulur: “Duyurular okulun güvenli dijital kanalında paylaşılmalı; ayrıca sınıf panosuna veya ders içi hatırlatmaya da yer verilmelidir.” Böylece tartışma bir kazanan belirlemek yerine daha kapsayıcı bir çözüm üretir.\n\n### Örnek 2: Toplu taşımada telefon görüşmesi\nÖnerme şudur: “Toplu taşımada telefonla konuşmak tamamen yasaklanmalıdır.” Bir öğrenci yüksek sesin başkalarını rahatsız ettiğini, başka bir öğrenci ise acil durumlarda kısa görüşme gerekebileceğini belirtir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk önerme çok kesin olduğu için “tamamen” sözcüğünün kapsamı sorgulanır.\n2. Rahatsızlık gerekçesi geçerli bulunur; ortak alanda ses düzeyinin başkalarını etkilediği kabul edilir.\n3. Acil durum karşı görüşü de mantıklıdır; bu görüş ilk önermenin istisnasız olamayacağını gösterir.\n4. Kişilere yönelik “duyarsız” gibi etiketler kullanılmadan davranışın etkisi konuşulur.\n5. Sonuç önermesi şöyle geliştirilir: “Toplu taşımada telefon görüşmeleri zorunluysa kısa tutulmalı, düşük sesle yapılmalı ve özel bilgiler yüksek sesle paylaşılmamalıdır.” Bu sonuç hem ortak alan nezaketini hem de güvenli iletişimi gözetir.\n\n## Sık yapılan hata\nEn yaygın hata, karşı görüşü dinlerken yanıt hazırlamak ve söyleneni olduğundan farklı aktarmaktır. Bir başka hata da tek bir yaşantıyı herkes için geçerli kanıt saymaktır. Tartışmada kişilik özellikleri, alay, küçümseme ve ses yükseltme kanıt değildir. “Sen zaten hep böylesin.” türü ifadeler konuyu kişiselleştirir. Doğru yaklaşım, “Bu iddianın dayanağı nedir?” ve “Bu örnek hangi durumlarda geçerlidir?” sorularını sormaktır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Tartışma sorusunu açık ve sınırlı biçimde belirledim mi?\n- Görüşümü gerekçe ve konuyla ilgili kanıtla destekledim mi?\n- Karşı görüşü yanıtlamadan önce doğru biçimde özetledim mi?\n- Kişiye değil, önermeye ve kanıta odaklandım mı?\n- Doğru bilgiyi kabul edip geçersiz bilgiyi gerekçeyle açıkladım mı?\n- Söz sırasına, kişisel sınırlara ve güvenli iletişim kurallarına uydum mu?\n- Sonuçta ortak noktayı veya değişen görüşümü belirttim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n064__tk717.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n064__tk717.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hazirlik","labelKey":"tr-g07-turkce-n064__tk717.hazirlik"},{"id":"gorus","labelKey":"tr-g07-turkce-n064__tk717.gorus"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n064__tk717.kanit"},{"id":"yanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n064__tk717.yanit"},{"id":"sonuc","labelKey":"tr-g07-turkce-n064__tk717.sonuc"}],"edges":[{"from":"hazirlik","to":"gorus"},{"from":"gorus","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"yanit"},{"from":"yanit","to":"sonuc"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n064__tk717.alt":"Soldan sağa ilerleyen tartışma akışında hazırlık düğümü tartışma sorusu ve ölçütleri belirlemeyi, görüş düğümü açık bir önerme kurmayı, kanıt düğümü gerekçe ve dayanak sunmayı, karşı görüşe yanıt düğümü doğru bilgiyi kabul etmeyi veya geçersiz iddiayı gerekçeyle çürütmeyi, sonuç düğümü ise ortak noktayı ya da gözden geçirilmiş önermeyi açıklamayı gösterir.","tr-g07-turkce-n064__tk717.caption":"Kanıta ve saygılı dinlemeye dayalı tartışma akışı","tr-g07-turkce-n064__tk717.hazirlik":"Hazırlık: soruyu ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n064__tk717.gorus":"Görüş: açık önerme kur","tr-g07-turkce-n064__tk717.kanit":"Kanıt: gerekçe ve dayanak sun","tr-g07-turkce-n064__tk717.yanit":"Karşı görüşe yanıt: kabul et, sınırla veya çürüt","tr-g07-turkce-n064__tk717.sonuc":"Sonuç: ortak noktayı ve yeni önermeyi açıkla"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-k-7-17-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Sözlü tartışmaya katılmak, karşı tarafı susturmak ya da kendi görüşünü ne pahasına olursa olsun kabul ettirmek değildir. Tartışma; bir konuya ilişkin önermeleri gerekçelendirme, başkalarının bakış açılarını dikkatle inceleme, tutarlı bilgileri kabul etme ve geçersiz görünen düşüncelere kanıta dayalı yanıt verme sürecidir. Bu konuda görüşünü açık bir önerme hâline getirmeyi, gerekçe ve kanıtla desteklemeyi, karşı görüşü önyargısız biçimde anlamayı ve gerektiğinde kendi düşünceni değiştirmeyi öğreneceksin.\n\n“İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında tartışmalar; farklı iletişim ortamları, nezaket kuralları, grup içi kararlar ve ortak alanlardaki davranışlar gibi günlük konular üzerinden yürütülebilir. Tartışma yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir. Her iki ortamda da söz sırasına uyma, kişiye değil düşünceye odaklanma, kişisel bilgileri paylaşmama ve başkasının sınırlarına saygı gösterme temel ilkedir.","keyConcepts":"**Önerme:** Doğru ya da yanlış olduğu gerekçelerle tartışılabilen düşüncedir. “Sınıf duyuruları yalnızca anlık mesaj grubundan yapılmalıdır.” bir önermedir.\n\n**Mantıklı temellendirme:** Bir görüşü “Bence böyle.” demekle bırakmayıp neden, örnek, gözlem veya doğrulanabilir bilgiyle desteklemektir.\n\n**Kanıt:** Önermenin dayanağını görünür kılan örnek, veri, gözlem, metin bilgisi veya güvenilir kaynak açıklamasıdır.\n\n**Tutarlılık:** Bir konuşmadaki görüşlerin birbiriyle çelişmemesidir. Aynı kişi hem “Herkesin erişimi önemlidir.” hem de “Erişemeyenler duyuruyu öğrenmek zorunda değil.” diyorsa tutarsızlık oluşur.\n\n**Karşı görüş:** İlk önermeden farklı bir bakış açısıdır. Karşı görüş, tartışmanın düşmanı değil; düşüncenin sınanmasını sağlayan bir katkıdır.\n\n**Kabul etme ve çürütme:** Doğru ve güçlü bir bilgiyi gerekçesiyle kabul etmek; geçersiz bir önermenin neden işlemediğini kanıtla göstermek demektir. Çürütme kişiye değil, önermeye yönelir.","steps":"1. **Tartışma sorusunu sınırla.** “Dijital iletişim iyi midir?” çok geniştir. “Sınıf etkinliklerinin duyurulmasında yalnızca dijital mesaj kullanmak uygun mudur?” daha tartışılabilir bir sorudur.\n2. **Görüşünü tek bir önerme olarak kur.** Önce neyi savunduğunu netleştir. Bir konuşmada birbirinden kopuk çok sayıda iddia ileri sürmek yerine ana önermeyi belirle.\n3. **Temellendirme yap.** En az bir gerekçe ve onu destekleyen somut kanıt kullan. Kanıtın konuyla ilgili ve güvenilir olmasına dikkat et.\n4. **Karşı tarafı etkin dinle.** Yanıt vermeden önce duyduğunu kendi cümlenle özetle: “Sen, hızlı ulaştığı için dijital duyuruyu öncelikli görüyorsun.” Bu davranış yanlış anlamayı azaltır.\n5. **Tutarlılığı ve geçerliliği incele.** Karşı görüşün dayanağı konuya uygun mu? Genelleme mi yapılıyor? Kanıt, iddiayı gerçekten destekliyor mu? Kişisel bir örnek herkes için geçerliymiş gibi sunulmuş mu?\n6. **Uygun tepkiyi seç.** Görüş bütünüyle doğruysa kabul et; bir bölümü doğruysa kısmen kabul edip sınırını açıkla; dayanak yetersizse gerekçeli biçimde çürüt. “Bu düşünce saçma.” yerine “Bu örnek yalnız bir kişiyi gösterdiği için bütün sınıf hakkında sonuç vermeye yetmez.” de.\n7. **Sonuçta ortak noktayı ve değişen görüşü belirt.** Tartışma sonunda ilk düşüncen değişebilir. Görüş değiştirmek zayıflık değil, yeni kanıtı dikkate alma becerisidir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, tartışmanın hazırlıktan sonuca kadar nasıl ilerlediğini gösterir: önce konu ve ölçütler hazırlanır, ardından görüş açıklanır, kanıt sunulur, karşı görüşe gerekçeli yanıt verilir ve son aşamada ulaşılan sonuç ya da gözden geçirilmiş önerme ifade edilir.","workedExamples":["Tartışma önermesi şöyledir: “Sınıf çalışmalarıyla ilgili duyurular yalnızca anlık mesaj grubundan yapılmalıdır.” Deniz, mesajların hızlı olduğunu savunur. Elif ise bazı öğrencilerin okuldan sonra gruba erişemeyebileceğini söyler.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Deniz’in temel görüşü “Hızlı olduğu için tek kanal yeterlidir.” biçiminde özetlenir.\n2. Bu görüşün güçlü yanı kabul edilir: Dijital mesaj kısa sürede çok kişiye ulaşabilir.\n3. Elif’in kanıtı incelenir: Erişim olanağı herkes için aynı değildir. Bu bilgi, “tek kanal” bölümünü zayıflatır.\n4. Deniz’in görüşü tümüyle reddedilmez; hız avantajı korunur ancak erişim sorunu nedeniyle önerme yeniden düzenlenir.\n5. Ortak sonuç şöyle kurulur: “Duyurular okulun güvenli dijital kanalında paylaşılmalı; ayrıca sınıf panosuna veya ders içi hatırlatmaya da yer verilmelidir.” Böylece tartışma bir kazanan belirlemek yerine daha kapsayıcı bir çözüm üretir.","Önerme şudur: “Toplu taşımada telefonla konuşmak tamamen yasaklanmalıdır.” Bir öğrenci yüksek sesin başkalarını rahatsız ettiğini, başka bir öğrenci ise acil durumlarda kısa görüşme gerekebileceğini belirtir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk önerme çok kesin olduğu için “tamamen” sözcüğünün kapsamı sorgulanır.\n2. Rahatsızlık gerekçesi geçerli bulunur; ortak alanda ses düzeyinin başkalarını etkilediği kabul edilir.\n3. Acil durum karşı görüşü de mantıklıdır; bu görüş ilk önermenin istisnasız olamayacağını gösterir.\n4. Kişilere yönelik “duyarsız” gibi etiketler kullanılmadan davranışın etkisi konuşulur.\n5. Sonuç önermesi şöyle geliştirilir: “Toplu taşımada telefon görüşmeleri zorunluysa kısa tutulmalı, düşük sesle yapılmalı ve özel bilgiler yüksek sesle paylaşılmamalıdır.” Bu sonuç hem ortak alan nezaketini hem de güvenli iletişimi gözetir."],"commonMistakes":"En yaygın hata, karşı görüşü dinlerken yanıt hazırlamak ve söyleneni olduğundan farklı aktarmaktır. Bir başka hata da tek bir yaşantıyı herkes için geçerli kanıt saymaktır. Tartışmada kişilik özellikleri, alay, küçümseme ve ses yükseltme kanıt değildir. “Sen zaten hep böylesin.” türü ifadeler konuyu kişiselleştirir. Doğru yaklaşım, “Bu iddianın dayanağı nedir?” ve “Bu örnek hangi durumlarda geçerlidir?” sorularını sormaktır.","selfCheck":["Tartışma sorusunu açık ve sınırlı biçimde belirledim mi?","Görüşümü gerekçe ve konuyla ilgili kanıtla destekledim mi?","Karşı görüşü yanıtlamadan önce doğru biçimde özetledim mi?","Kişiye değil, önermeye ve kanıta odaklandım mı?","Doğru bilgiyi kabul edip geçersiz bilgiyi gerekçeyle açıkladım mı?","Söz sırasına, kişisel sınırlara ve güvenli iletişim kurallarına uydum mu?","Sonuçta ortak noktayı veya değişen görüşümü belirttim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Sözlü olarak tartışmaya katılabilme: T.K.7.17","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0a34e4e7990b9a099a4852220521e22ef0ba958b54b17f27d483bf44dd3dc63e","reviewDecisionSha256":"6730fb6c9980b5ceee9743f03d78f135edbbb8d621cec01d1cce658352657ef0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0a34e4e7990b9a099a4852220521e22ef0ba958b54b17f27d483bf44dd3dc63e","reviewedHash":"sha256:0a34e4e7990b9a099a4852220521e22ef0ba958b54b17f27d483bf44dd3dc63e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6730fb6c9980b5ceee9743f03d78f135edbbb8d621cec01d1cce658352657ef0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n064","contentProjectionSha256":"0a34e4e7990b9a099a4852220521e22ef0ba958b54b17f27d483bf44dd3dc63e","reviewDecisionSha256":"6730fb6c9980b5ceee9743f03d78f135edbbb8d621cec01d1cce658352657ef0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n065","noteId":"tr.g07.turkce.n065","noteKey":"tr.g07.turkce.n065","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-21","title":"Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme","objectiveId":"T.K.7.21","objective":"T.K.7.21","objectives":["T.K.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir konuşmanın anlaşılır ve inandırıcı olması, yalnızca çok bilgi söylemeye bağlı değildir. Düşünceyi geliştirme yolları; ana fikri açıklamak, somutlaştırmak, sınırlarını göstermek ve dinleyicinin zihninde bağlantı kurmak için kullanılan anlatım araçlarıdır. Bu konuda konuşma amacına göre tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örnekleme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma yollarını seçmeyi; bunları konuşmanın bütünüyle uyumlu biçimde kullanmayı öğreneceksin.\n\n“İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında empatiyi açıklarken tanımlama ve örnekleme, yüz yüze iletişimle yazılı iletişimi anlatırken karşılaştırma, aktif dinlemenin önemini somutlaştırırken benzetme kullanılabilir. Tanık gösterme ve sayısal veri ise kaynağı belirtilmeden kullanıldığında güvenilirlik sağlamaz. Bu nedenle bir uzmanın düşüncesini kendi sözüymüş gibi sunmamak, örnek bir sınıf verisini bütün öğrenciler için geçerli saymamak gerekir.\n\n## Temel kavramlar\n**Tanımlama:** Bir kavramın ne olduğunu ayırt edici özellikleriyle açıklamaktır. “Empati, kişinin karşısındakinin duygu ve düşüncesini onun bakış açısından anlamaya çalışmasıdır.”\n\n**Karşılaştırma:** En az iki varlık, durum veya düşüncenin benzer ve farklı yönlerini belirli ölçütlerle göstermektir.\n\n**Benzetme:** Bir düşünceyi ortak özellik üzerinden başka bir şeye benzeterek görünür kılmaktır. Benzetmenin açıklamaya hizmet etmesi gerekir.\n\n**Örnekleme:** Genel bir düşünceyi somut bir olay, davranış veya durumla desteklemektir.\n\n**Tanık gösterme:** Konuyla ilgili yetkin ve kaynağı belli bir kişinin ya da kurumun görüşünden yararlanmaktır. Kaynak doğru aktarılmalı, uydurma söz kullanılmamalıdır.\n\n**Sayısal verilerden yararlanma:** Sayı, oran veya ölçümle düşünceyi desteklemektir. Verinin kimden, nereden ve hangi gruptan elde edildiği açıklanmalıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Ana düşünceyi belirle.** “Nezaket önemlidir.” yerine “Nezaket ifadeleri, anlaşmazlık sırasında iletişimin sürmesini kolaylaştırır.” gibi açıklanabilir bir düşünce kur.\n2. **Dinleyici ihtiyacını düşün.** Kavram bilinmiyorsa tanımlama; iki seçenek arasında karar verilecekse karşılaştırma; soyut düşünce anlaşılmıyorsa benzetme veya örnekleme seç.\n3. **Kanıt gerektiren bölümü ayır.** Bir görüşü uzman düşüncesiyle desteklemek istiyorsan tanık göstermeye, nicel bir eğilimi göstermek istiyorsan sayısal veriye başvur.\n4. **Kaynağı denetle.** Sayının örnek mi gerçek veri mi olduğunu açıkla. Tanık gösterirken kişinin veya kurumun konuya uygunluğunu belirt. Kaynağı bilinmeyen sözleri tanınmış bir kişiye aitmiş gibi aktarma.\n5. **Yolları birbirine bağla.** Arka arkaya altı yöntemi kullanmak zorunda değilsin. İki ya da üç yol, ana düşünceyi gerçekten geliştiriyorsa yeterlidir.\n6. **Söyleyişe uyum sağla.** Konuşmada uzun tanımlar ve sayılar dinleyiciyi yorabilir. Veriyi kısa, anlaşılır ve bağlam içinde sun; sayıların neyi gösterdiğini sözle açıkla.\n7. **Son kontrolü yap.** Kullandığın her örnek ve veri ana düşünceye hizmet ediyor mu? Dinleyici yöntemi değil, düşünceyi mi daha iyi anlıyor? Gereksiz ayrıntıyı çıkar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, altı düşünceyi geliştirme yolunun hangi amaçla seçildiğini, nasıl ayırt edildiğini ve iletişim temalı bir konuşmada nasıl kullanılabileceğini birlikte gösterir. Böylece yöntem adı ezberlenmek yerine konuşmadaki işleviyle öğrenilir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Aktif dinlemeyi açıklayan kısa konuşma\nAna düşünce: “Aktif dinleme, yalnızca susmak değil, konuşanın iletisini anlamaya yönelik görünür çaba göstermektir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Önce **tanımlama** kullanılır: Aktif dinlemenin soru sorma, duyulanı özetleme ve uygun tepki verme içerdiği açıklanır.\n2. Ardından **benzetme** eklenir: “Aktif dinleme, bir mesajı olduğu gibi taşıyan köprüye benzer; köprünün parçaları eksikse anlam karşıya tam geçmez.” Benzetmenin ortak özelliği, anlamın iki kişi arasında taşınmasıdır.\n3. **Örnekleme** ile düşünce somutlaştırılır: Bir arkadaş “Grup çalışmasında sözüm kesildiği için rahatsız oldum.” dediğinde “Yani düşünceni tamamlayamadığın için dışlanmış hissettin, doğru mu?” diye sormak aktif dinlemedir.\n4. Sonuçta üç yol aynı düşünceyi destekler: tanım kavramı açıklar, benzetme zihinsel bir görüntü kurar, örnek ise davranışın nasıl göründüğünü gösterir.\n\n### Örnek 2: İletişim ortamlarını karşılaştıran konuşma\nBir öğrenci, duygusal bir sorunun yüz yüze mi yoksa yazılı mesajla mı konuşulmasının daha uygun olduğunu anlatacaktır. Elinde yalnızca örnek amaçlı, 24 kişilik sınıf içi bir yoklama vardır: 15 öğrenci yüz yüze konuşmayı, 9 öğrenci yazılı mesajı daha rahat bulduğunu belirtmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Karşılaştırma ölçütleri** belirlenir: anlık geri bildirim, düşünmek için zaman, beden dili ve mesajın kalıcılığı.\n2. Yüz yüze iletişimin anlık soru ve beden dili sağladığı; yazılı mesajın ise cevap vermeden önce düşünme süresi tanıdığı açıklanır.\n3. **Sayısal veri** doğru sınırla sunulur: “Bu sınıftaki örnek yoklamada 24 öğrencinin 15’i yüz yüze konuşmayı seçti.” denir. “Bütün öğrenciler yüz yüze iletişimi tercih eder.” gibi genelleme yapılmaz.\n4. Bir **örnek** eklenir: Yanlış anlaşılma ihtimali yüksek bir özür konuşmasında yüz yüze görüşme; kısa bir toplantı saatini bildirmede güvenli yazılı kanal daha uygun olabilir.\n5. Sonuç, tek bir yöntemi üstün ilan etmez: “İletişim ortamı, konunun duygu yoğunluğuna, mahremiyetine ve geri bildirim ihtiyacına göre seçilmelidir.”\n\n## Sık yapılan hata\nYöntemleri süs olarak kullanmak sık rastlanan hatadır. Ana düşünceyle ilgisiz bir benzetme, kaynağı belirsiz bir söz veya bağlamı açıklanmayan yüzde konuşmayı güçlendirmez. “Araştırmalara göre herkes böyle düşünüyor.” ifadesi; araştırmanın adı, grubu ve sonucu belli değilse kanıt değildir. Ayrıca aynı düşünceyi art arda benzer örneklerle tekrarlamak geliştirme değil, uzatmadır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Ana düşüncemi tek cümlede belirledim mi?\n- Dinleyicinin ihtiyacına uygun geliştirme yolunu seçtim mi?\n- Tanımım ayırt edici ve anlaşılır mı?\n- Karşılaştırmada ortak ölçüt kullandım mı?\n- Benzetme ve örnek ana düşünceye gerçekten hizmet ediyor mu?\n- Tanık ve sayısal verinin kaynağını doğru ve sınırlı biçimde belirttim mi?\n- Yöntemleri birbirleriyle ve konuşmanın bütünüyle uyumlu kullandım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n065__tk721.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n065__tk721.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n065__tk721.h1","tr-g07-turkce-n065__tk721.h2","tr-g07-turkce-n065__tk721.h3","tr-g07-turkce-n065__tk721.h4"],"rows":[[{"v":"Tanımlama"},{"v":"Kavramın ne olduğunu açıklama"},{"v":"Ayırt edici özellikleri verir"},{"v":"Empatiyi, başkasının bakış açısını anlamaya çalışma olarak açıklamak"}],[{"v":"Karşılaştırma"},{"v":"İki durumun ilişkisini gösterme"},{"v":"Aynı ölçüte göre benzerlik ve farklılık kurar"},{"v":"Yüz yüze ve yazılı iletişimi geri bildirim bakımından karşılaştırmak"}],[{"v":"Benzetme"},{"v":"Soyut düşünceyi görünür kılma"},{"v":"Ortak özellik üzerinden bağ kurar"},{"v":"Aktif dinlemeyi anlamı taşıyan köprüye benzetmek"}],[{"v":"Örnekleme"},{"v":"Genel düşünceyi somutlaştırma"},{"v":"Gerçekleşebilir bir durum gösterir"},{"v":"Söz kesildiğinde duyulanı özetleyerek tepki vermeyi anlatmak"}],[{"v":"Tanık gösterme"},{"v":"Görüşü yetkin bir kaynakla destekleme"},{"v":"Kaynağı ve bağlamı açıkça belirtilir"},{"v":"Okul rehberlik biriminin yayımladığı iletişim ilkesini kaynağıyla aktarmak"}],[{"v":"Sayısal veri"},{"v":"Nicel eğilimi görünür kılma"},{"v":"Sayı, grup ve kapsam birlikte verilir"},{"v":"24 kişilik örnek sınıf yoklamasının sonucunu yalnız o sınıfla sınırlı sunmak"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n065__tk721.alt":"Dört sütunlu tabloda her satır bir düşünceyi geliştirme yolunu amaç, ayırt edici özellik ve iletişim temalı örnekle ilişkilendirir: tanımlama empati kavramını açıklar; karşılaştırma yüz yüze ve yazılı iletişimi aynı ölçütte inceler; benzetme aktif dinlemeyi köprüye bağlar; örnekleme söz kesilmesine verilen tepkiyi somutlaştırır; tanık gösterme kaynağı belli rehberlik ilkesinden yararlanır; sayısal veri ise 24 kişilik örnek yoklamanın kapsamını belirterek sonucu sınırlar.","tr-g07-turkce-n065__tk721.caption":"Konuşmada düşünceyi geliştirme yolları ve işlevleri","tr-g07-turkce-n065__tk721.h1":"Düşünceyi geliştirme yolu","tr-g07-turkce-n065__tk721.h2":"Kullanım amacı","tr-g07-turkce-n065__tk721.h3":"Ayırt edici özellik","tr-g07-turkce-n065__tk721.h4":"İletişim temalı örnek"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-k-7-21-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmanın anlaşılır ve inandırıcı olması, yalnızca çok bilgi söylemeye bağlı değildir. Düşünceyi geliştirme yolları; ana fikri açıklamak, somutlaştırmak, sınırlarını göstermek ve dinleyicinin zihninde bağlantı kurmak için kullanılan anlatım araçlarıdır. Bu konuda konuşma amacına göre tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örnekleme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma yollarını seçmeyi; bunları konuşmanın bütünüyle uyumlu biçimde kullanmayı öğreneceksin.\n\n“İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında empatiyi açıklarken tanımlama ve örnekleme, yüz yüze iletişimle yazılı iletişimi anlatırken karşılaştırma, aktif dinlemenin önemini somutlaştırırken benzetme kullanılabilir. Tanık gösterme ve sayısal veri ise kaynağı belirtilmeden kullanıldığında güvenilirlik sağlamaz. Bu nedenle bir uzmanın düşüncesini kendi sözüymüş gibi sunmamak, örnek bir sınıf verisini bütün öğrenciler için geçerli saymamak gerekir.","keyConcepts":"**Tanımlama:** Bir kavramın ne olduğunu ayırt edici özellikleriyle açıklamaktır. “Empati, kişinin karşısındakinin duygu ve düşüncesini onun bakış açısından anlamaya çalışmasıdır.”\n\n**Karşılaştırma:** En az iki varlık, durum veya düşüncenin benzer ve farklı yönlerini belirli ölçütlerle göstermektir.\n\n**Benzetme:** Bir düşünceyi ortak özellik üzerinden başka bir şeye benzeterek görünür kılmaktır. Benzetmenin açıklamaya hizmet etmesi gerekir.\n\n**Örnekleme:** Genel bir düşünceyi somut bir olay, davranış veya durumla desteklemektir.\n\n**Tanık gösterme:** Konuyla ilgili yetkin ve kaynağı belli bir kişinin ya da kurumun görüşünden yararlanmaktır. Kaynak doğru aktarılmalı, uydurma söz kullanılmamalıdır.\n\n**Sayısal verilerden yararlanma:** Sayı, oran veya ölçümle düşünceyi desteklemektir. Verinin kimden, nereden ve hangi gruptan elde edildiği açıklanmalıdır.","steps":"1. **Ana düşünceyi belirle.** “Nezaket önemlidir.” yerine “Nezaket ifadeleri, anlaşmazlık sırasında iletişimin sürmesini kolaylaştırır.” gibi açıklanabilir bir düşünce kur.\n2. **Dinleyici ihtiyacını düşün.** Kavram bilinmiyorsa tanımlama; iki seçenek arasında karar verilecekse karşılaştırma; soyut düşünce anlaşılmıyorsa benzetme veya örnekleme seç.\n3. **Kanıt gerektiren bölümü ayır.** Bir görüşü uzman düşüncesiyle desteklemek istiyorsan tanık göstermeye, nicel bir eğilimi göstermek istiyorsan sayısal veriye başvur.\n4. **Kaynağı denetle.** Sayının örnek mi gerçek veri mi olduğunu açıkla. Tanık gösterirken kişinin veya kurumun konuya uygunluğunu belirt. Kaynağı bilinmeyen sözleri tanınmış bir kişiye aitmiş gibi aktarma.\n5. **Yolları birbirine bağla.** Arka arkaya altı yöntemi kullanmak zorunda değilsin. İki ya da üç yol, ana düşünceyi gerçekten geliştiriyorsa yeterlidir.\n6. **Söyleyişe uyum sağla.** Konuşmada uzun tanımlar ve sayılar dinleyiciyi yorabilir. Veriyi kısa, anlaşılır ve bağlam içinde sun; sayıların neyi gösterdiğini sözle açıkla.\n7. **Son kontrolü yap.** Kullandığın her örnek ve veri ana düşünceye hizmet ediyor mu? Dinleyici yöntemi değil, düşünceyi mi daha iyi anlıyor? Gereksiz ayrıntıyı çıkar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, altı düşünceyi geliştirme yolunun hangi amaçla seçildiğini, nasıl ayırt edildiğini ve iletişim temalı bir konuşmada nasıl kullanılabileceğini birlikte gösterir. Böylece yöntem adı ezberlenmek yerine konuşmadaki işleviyle öğrenilir.","workedExamples":["Ana düşünce: “Aktif dinleme, yalnızca susmak değil, konuşanın iletisini anlamaya yönelik görünür çaba göstermektir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Önce **tanımlama** kullanılır: Aktif dinlemenin soru sorma, duyulanı özetleme ve uygun tepki verme içerdiği açıklanır.\n2. Ardından **benzetme** eklenir: “Aktif dinleme, bir mesajı olduğu gibi taşıyan köprüye benzer; köprünün parçaları eksikse anlam karşıya tam geçmez.” Benzetmenin ortak özelliği, anlamın iki kişi arasında taşınmasıdır.\n3. **Örnekleme** ile düşünce somutlaştırılır: Bir arkadaş “Grup çalışmasında sözüm kesildiği için rahatsız oldum.” dediğinde “Yani düşünceni tamamlayamadığın için dışlanmış hissettin, doğru mu?” diye sormak aktif dinlemedir.\n4. Sonuçta üç yol aynı düşünceyi destekler: tanım kavramı açıklar, benzetme zihinsel bir görüntü kurar, örnek ise davranışın nasıl göründüğünü gösterir.","Bir öğrenci, duygusal bir sorunun yüz yüze mi yoksa yazılı mesajla mı konuşulmasının daha uygun olduğunu anlatacaktır. Elinde yalnızca örnek amaçlı, 24 kişilik sınıf içi bir yoklama vardır: 15 öğrenci yüz yüze konuşmayı, 9 öğrenci yazılı mesajı daha rahat bulduğunu belirtmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Karşılaştırma ölçütleri** belirlenir: anlık geri bildirim, düşünmek için zaman, beden dili ve mesajın kalıcılığı.\n2. Yüz yüze iletişimin anlık soru ve beden dili sağladığı; yazılı mesajın ise cevap vermeden önce düşünme süresi tanıdığı açıklanır.\n3. **Sayısal veri** doğru sınırla sunulur: “Bu sınıftaki örnek yoklamada 24 öğrencinin 15’i yüz yüze konuşmayı seçti.” denir. “Bütün öğrenciler yüz yüze iletişimi tercih eder.” gibi genelleme yapılmaz.\n4. Bir **örnek** eklenir: Yanlış anlaşılma ihtimali yüksek bir özür konuşmasında yüz yüze görüşme; kısa bir toplantı saatini bildirmede güvenli yazılı kanal daha uygun olabilir.\n5. Sonuç, tek bir yöntemi üstün ilan etmez: “İletişim ortamı, konunun duygu yoğunluğuna, mahremiyetine ve geri bildirim ihtiyacına göre seçilmelidir.”"],"commonMistakes":"Yöntemleri süs olarak kullanmak sık rastlanan hatadır. Ana düşünceyle ilgisiz bir benzetme, kaynağı belirsiz bir söz veya bağlamı açıklanmayan yüzde konuşmayı güçlendirmez. “Araştırmalara göre herkes böyle düşünüyor.” ifadesi; araştırmanın adı, grubu ve sonucu belli değilse kanıt değildir. Ayrıca aynı düşünceyi art arda benzer örneklerle tekrarlamak geliştirme değil, uzatmadır.","selfCheck":["Ana düşüncemi tek cümlede belirledim mi?","Dinleyicinin ihtiyacına uygun geliştirme yolunu seçtim mi?","Tanımım ayırt edici ve anlaşılır mı?","Karşılaştırmada ortak ölçüt kullandım mı?","Benzetme ve örnek ana düşünceye gerçekten hizmet ediyor mu?","Tanık ve sayısal verinin kaynağını doğru ve sınırlı biçimde belirttim mi?","Yöntemleri birbirleriyle ve konuşmanın bütünüyle uyumlu kullandım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme: T.K.7.21","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"495eb34d635338936ac1f4123438d200e446fc35be3bd383821e0b8ecf4a528c","reviewDecisionSha256":"afde33fa99b44fe4d52b80fc5c34020c415e58c2572e5254311e544ac8f30dd4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:495eb34d635338936ac1f4123438d200e446fc35be3bd383821e0b8ecf4a528c","reviewedHash":"sha256:495eb34d635338936ac1f4123438d200e446fc35be3bd383821e0b8ecf4a528c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:afde33fa99b44fe4d52b80fc5c34020c415e58c2572e5254311e544ac8f30dd4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n065","contentProjectionSha256":"495eb34d635338936ac1f4123438d200e446fc35be3bd383821e0b8ecf4a528c","reviewDecisionSha256":"afde33fa99b44fe4d52b80fc5c34020c415e58c2572e5254311e544ac8f30dd4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n066","noteId":"tr.g07.turkce.n066","noteKey":"tr.g07.turkce.n066","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-25","title":"Konuşmasında beden dilini ve mekânı etkili kullanabilme","objectiveId":"T.K.7.25","objective":"T.K.7.25","objectives":["T.K.7.25"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nKonuşurken sözcüklerin yanında duruş, göz teması, yüz ifadesi, el-kol hareketleri ve konuşma alanını kullanma biçimi de anlam taşır. Bu ögelerin tümüne beden dili denir. Beden dili, söylenenleri desteklediğinde iletişimi kolaylaştırır; sözle çeliştiğinde ise belirsizlik oluşturabilir. Bu konuda konuşma yapılacak mekânı değerlendirmeyi, dinleyicilerle dengeli göz teması kurmayı, beden duruşunu ve jestleri içeriğe göre ayarlamayı, kişisel sınırlara saygı göstermeyi öğreneceksin.\n\nEtkili beden dili tek bir doğru kalıp değildir. Bazı kişiler uzun göz temasından rahatsız olabilir; bazı öğrenciler hareket etmekte, ayakta durmakta veya yüz ifadelerini kullanmakta farklı özelliklere sahip olabilir. Amaç herkesi aynı davranışa zorlamak değil, iletinin anlaşılmasını ve karşılıklı saygıyı destekleyecek seçenekler geliştirmektir. Beden dilinden hareketle bir kişinin duygusu hakkında kesin hüküm vermek de doğru değildir; gerektiğinde sözlü olarak açıklama istemek gerekir.\n\n## Temel kavramlar\n**Mekânı kullanma:** Konuşmacının oda büyüklüğü, oturma düzeni, ışık, ses, geçiş yolları ve dijital kamera alanı gibi özelliklere göre konumunu ayarlamasıdır.\n\n**Beden duruşu:** Baş, omuz, gövde, kol ve bacakların konuşma sırasındaki genel konumudur. Dengeli ve doğal duruş, konuşmaya hazır olunduğunu gösterir.\n\n**Göz teması:** Dinleyicilere bakarak iletişim bağı kurmaktır. Sürekli tek kişiye bakmak ya da gözünü hiç kaldırmamak yerine dinleyici grubuna dengeli biçimde yönelmek uygundur.\n\n**Jest:** El, kol ve baş hareketlerinin anlatımı desteklemek için kullanılmasıdır. Jest, sözcüklerin yerine geçmek zorunda değildir.\n\n**Yüz ifadesi:** Şaşırma, sevinç, kaygı veya ciddiyet gibi anlamları destekleyen yüz hareketleridir. İfade, konuya ve bağlama uygun olmalıdır.\n\n**Kişisel mesafe:** İnsanların kendilerini rahat ve güvende hissetmeleri için ihtiyaç duydukları fiziksel alandır. İzin almadan yaklaşmak veya dokunmak etkili iletişim değildir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Mekânı önceden incele.** Nerede duracağını, sesinin nereye ulaşacağını, sunum alanının geçişleri kapatıp kapatmadığını ve herkesin seni görüp göremediğini belirle.\n2. **Dinleyiciye göre konumlan.** Küçük bir grupta daireye yakın oturma düzeni karşılıklılığı destekleyebilir. Büyük sınıfta ise herkesin görüş alanına girecek bir noktada durmak gerekir. Tekerlekli sandalye geçişi gibi erişim alanlarını kapatma.\n3. **Doğal bir duruş kur.** Omuzlarını gereksizce kasmadan, gövdeni dinleyiciye dönük tut. Sürekli sallanmak veya arkayı dönerek konuşmak dikkati dağıtabilir.\n4. **Göz temasını dengeli kullan.** Bir cümleyi yalnız öğretmene değil, farklı dinleyicilere yönelterek tamamla. Göz temasının rahatsız edici olabileceği durumlarda kişinin yüzüne yakın güvenli bir noktaya bakmak veya kısa aralıklarla yönelmek mümkündür.\n5. **Jest ve yüz ifadesini işleve bağla.** Üç madde sayarken parmakla saymak veya iki seçeneği karşılaştırırken elleri iki yana açmak anlamı destekleyebilir. Her sözcüğe büyük hareket eklemek ise yapay görünür.\n6. **Mesafeyi ve sınırları koru.** Konuşmanın türüne göre uygun uzaklıkta dur. Bir arkadaşın geri çekiliyorsa yaklaşmayı sürdürme; fiziksel temas için izin iste.\n7. **Dinleyici tepkisini izle ve uyarlan.** Sesin duyulmuyor, görsel görünmüyor veya dinleyici rahatsız görünüyorsa konumunu, hızını ya da hareketlerini değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, beden duruşu, göz teması, jest ve yüz ifadesi ile kişisel mesafenin nasıl kullanılacağını; her davranışın iletişimdeki işlevini ve hangi durumda uyarlama yapılması gerektiğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Sınıfta kısa bilgilendirme konuşması\nArda, toplu taşımada nezaket kuralları hakkında üç dakikalık konuşma yapacaktır. Tahta önünde durduğunda bir grup öğrenci görseli görememekte, Arda da sürekli ekrana dönerek okumaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Mekân incelenir: Arda’nın ekranın tam önünde durduğu ve geçiş yolunu daralttığı fark edilir.\n2. Konumu ekranın yanına alınır; böylece hem görsel görünür hem de geçiş açık kalır.\n3. Her cümleyi ekrandan okumak yerine anahtar kelimelere kısa bakışlar atıp gövdesini dinleyiciye döndürür.\n4. Üç temel kuralı sıralarken ölçülü el hareketi kullanır; uyarı verirken parmak sallamak yerine açık avuçla işaret eder.\n5. Göz temasını sınıfın sol, orta ve sağ bölümlerine paylaştırır. Sonuçta beden dili, “dinleyiciye saygı” içeriğiyle uyumlu hâle gelir.\n\n### Örnek 2: Bir arkadaşla sınırları gözeten konuşma\nMina, arkadaşına grup yazışmalarında kendisiyle ilgili bir fotoğrafın izinsiz paylaşılmasından rahatsız olduğunu söylemek ister. Konuşurken çok yakına gelmek ve arkadaşının kolunu tutmak üzereyken durur.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Konuşma, başkalarının duymayacağı fakat güvenli ve açık bir okul alanında yapılır.\n2. Mina uygun bir mesafede durur; fiziksel temas kurmaz ve arkadaşının geri çekilme işaretini dikkate alır.\n3. Yüz ifadesini küçümseyici veya tehdit edici olmadan ciddi tutar; sesini yükseltmez.\n4. “Fotoğrafım iznim olmadan paylaşıldığında rahatsız oldum. Lütfen kaldırır mısın ve yeniden paylaşmaz mısın?” diyerek sözlü iletiyi açık kurar.\n5. Arkadaşının yanıtını dinlerken kollarını kapatıp arkasını dönmek yerine sakin durur. Beden dili, kişisel sınırı koruyan açık sözlerle aynı mesajı verir.\n\n## Sık yapılan hata\nBeden dilini abartılı hareketler yapmak sanmak yaygın bir hatadır. Sürekli el kol hareketi, kesintisiz göz teması veya dinleyiciye fazla yaklaşmak iletişimi güçlendirmez. Bir başka hata, “Gözünü kaçırdı, demek ki yalan söylüyor.” gibi kesin çıkarımlardır. Tek bir beden hareketi kişinin niyetini kanıtlamaz. Sözlü açıklama, bağlam ve kişinin bireysel özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Konuşma mekânını, geçişleri ve görüş alanını inceledim mi?\n- Duruşum doğal ve söylemimle uyumlu mu?\n- Göz temasını farklı dinleyicilere dengeli biçimde dağıttım mı?\n- Jest ve yüz ifadelerim anlamı destekliyor mu?\n- Kişisel mesafeye ve fiziksel temas sınırlarına saygı gösterdim mi?\n- Dinleyicinin rahatsızlık veya anlamama işaretlerine göre kendimi uyarladım mı?\n- Beden dilini tek başına kesin duygu veya niyet kanıtı saymaktan kaçındım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n066__tk725.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n066__tk725.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n066__tk725.h1","tr-g07-turkce-n066__tk725.h2","tr-g07-turkce-n066__tk725.h3","tr-g07-turkce-n066__tk725.h4"],"rows":[[{"v":"Beden duruşu"},{"v":"Gövde dinleyiciye dönük, omuzlar doğal, geçiş alanı açık"},{"v":"Hazır ve erişilebilir bir konuşma görünümü oluşturur"},{"v":"Sallanma, arkayı dönme veya yolu kapatma varsa konum değiştirilir"}],[{"v":"Göz teması"},{"v":"Kısa ve dengeli bakışlar farklı dinleyicilere yöneltilir"},{"v":"İlgi ve iletişim bağı kurar"},{"v":"Rahatsızlık yaratıyorsa bakış süresi kısaltılır veya yüz çevresine yönelinir"}],[{"v":"Jest"},{"v":"Sayı, yön veya karşılaştırmayı açıklayan ölçülü hareketler kullanılır"},{"v":"Sözel bilgiyi görünür ve düzenli kılar"},{"v":"Hareketler dikkati dağıtıyorsa azaltılır"}],[{"v":"Yüz ifadesi"},{"v":"Konuya uygun, doğal ve küçümsemeyen ifade seçilir"},{"v":"Duygu tonunu destekler"},{"v":"Sözle çelişiyorsa ifade ve söyleyiş yeniden ayarlanır"}],[{"v":"Mesafe ve mekân"},{"v":"Kişisel sınır, görüş alanı, ses ve erişim gereksinimi gözetilir"},{"v":"Güven, saygı ve anlaşılabilirlik sağlar"},{"v":"Kişi geri çekiliyor veya alan daralıyorsa mesafe artırılır"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n066__tk725.alt":"Dört sütunlu tabloda beş beden dili ögesi uygun kullanım, iletişim işlevi ve uyarlama gerektiren durumlarla eşleştirilir: doğal beden duruşu erişilebilirlik sağlar; dengeli göz teması iletişim bağı kurar; ölçülü jest sözel bilgiyi görünür kılar; konuya uygun yüz ifadesi duygu tonunu destekler; kişisel mesafe ve mekân düzeni güven, saygı ve anlaşılabilirlik sağlar.","tr-g07-turkce-n066__tk725.caption":"Beden dili ve mekân kullanımında işlev, sınır ve uyarlama","tr-g07-turkce-n066__tk725.h1":"Beden dili veya mekân ögesi","tr-g07-turkce-n066__tk725.h2":"Uygun kullanım","tr-g07-turkce-n066__tk725.h3":"İletişimdeki işlev","tr-g07-turkce-n066__tk725.h4":"Uyarlama gerektiren durum"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-k-7-25-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Konuşurken sözcüklerin yanında duruş, göz teması, yüz ifadesi, el-kol hareketleri ve konuşma alanını kullanma biçimi de anlam taşır. Bu ögelerin tümüne beden dili denir. Beden dili, söylenenleri desteklediğinde iletişimi kolaylaştırır; sözle çeliştiğinde ise belirsizlik oluşturabilir. Bu konuda konuşma yapılacak mekânı değerlendirmeyi, dinleyicilerle dengeli göz teması kurmayı, beden duruşunu ve jestleri içeriğe göre ayarlamayı, kişisel sınırlara saygı göstermeyi öğreneceksin.\n\nEtkili beden dili tek bir doğru kalıp değildir. Bazı kişiler uzun göz temasından rahatsız olabilir; bazı öğrenciler hareket etmekte, ayakta durmakta veya yüz ifadelerini kullanmakta farklı özelliklere sahip olabilir. Amaç herkesi aynı davranışa zorlamak değil, iletinin anlaşılmasını ve karşılıklı saygıyı destekleyecek seçenekler geliştirmektir. Beden dilinden hareketle bir kişinin duygusu hakkında kesin hüküm vermek de doğru değildir; gerektiğinde sözlü olarak açıklama istemek gerekir.","keyConcepts":"**Mekânı kullanma:** Konuşmacının oda büyüklüğü, oturma düzeni, ışık, ses, geçiş yolları ve dijital kamera alanı gibi özelliklere göre konumunu ayarlamasıdır.\n\n**Beden duruşu:** Baş, omuz, gövde, kol ve bacakların konuşma sırasındaki genel konumudur. Dengeli ve doğal duruş, konuşmaya hazır olunduğunu gösterir.\n\n**Göz teması:** Dinleyicilere bakarak iletişim bağı kurmaktır. Sürekli tek kişiye bakmak ya da gözünü hiç kaldırmamak yerine dinleyici grubuna dengeli biçimde yönelmek uygundur.\n\n**Jest:** El, kol ve baş hareketlerinin anlatımı desteklemek için kullanılmasıdır. Jest, sözcüklerin yerine geçmek zorunda değildir.\n\n**Yüz ifadesi:** Şaşırma, sevinç, kaygı veya ciddiyet gibi anlamları destekleyen yüz hareketleridir. İfade, konuya ve bağlama uygun olmalıdır.\n\n**Kişisel mesafe:** İnsanların kendilerini rahat ve güvende hissetmeleri için ihtiyaç duydukları fiziksel alandır. İzin almadan yaklaşmak veya dokunmak etkili iletişim değildir.","steps":"1. **Mekânı önceden incele.** Nerede duracağını, sesinin nereye ulaşacağını, sunum alanının geçişleri kapatıp kapatmadığını ve herkesin seni görüp göremediğini belirle.\n2. **Dinleyiciye göre konumlan.** Küçük bir grupta daireye yakın oturma düzeni karşılıklılığı destekleyebilir. Büyük sınıfta ise herkesin görüş alanına girecek bir noktada durmak gerekir. Tekerlekli sandalye geçişi gibi erişim alanlarını kapatma.\n3. **Doğal bir duruş kur.** Omuzlarını gereksizce kasmadan, gövdeni dinleyiciye dönük tut. Sürekli sallanmak veya arkayı dönerek konuşmak dikkati dağıtabilir.\n4. **Göz temasını dengeli kullan.** Bir cümleyi yalnız öğretmene değil, farklı dinleyicilere yönelterek tamamla. Göz temasının rahatsız edici olabileceği durumlarda kişinin yüzüne yakın güvenli bir noktaya bakmak veya kısa aralıklarla yönelmek mümkündür.\n5. **Jest ve yüz ifadesini işleve bağla.** Üç madde sayarken parmakla saymak veya iki seçeneği karşılaştırırken elleri iki yana açmak anlamı destekleyebilir. Her sözcüğe büyük hareket eklemek ise yapay görünür.\n6. **Mesafeyi ve sınırları koru.** Konuşmanın türüne göre uygun uzaklıkta dur. Bir arkadaşın geri çekiliyorsa yaklaşmayı sürdürme; fiziksel temas için izin iste.\n7. **Dinleyici tepkisini izle ve uyarlan.** Sesin duyulmuyor, görsel görünmüyor veya dinleyici rahatsız görünüyorsa konumunu, hızını ya da hareketlerini değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, beden duruşu, göz teması, jest ve yüz ifadesi ile kişisel mesafenin nasıl kullanılacağını; her davranışın iletişimdeki işlevini ve hangi durumda uyarlama yapılması gerektiğini gösterir.","workedExamples":["Arda, toplu taşımada nezaket kuralları hakkında üç dakikalık konuşma yapacaktır. Tahta önünde durduğunda bir grup öğrenci görseli görememekte, Arda da sürekli ekrana dönerek okumaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Mekân incelenir: Arda’nın ekranın tam önünde durduğu ve geçiş yolunu daralttığı fark edilir.\n2. Konumu ekranın yanına alınır; böylece hem görsel görünür hem de geçiş açık kalır.\n3. Her cümleyi ekrandan okumak yerine anahtar kelimelere kısa bakışlar atıp gövdesini dinleyiciye döndürür.\n4. Üç temel kuralı sıralarken ölçülü el hareketi kullanır; uyarı verirken parmak sallamak yerine açık avuçla işaret eder.\n5. Göz temasını sınıfın sol, orta ve sağ bölümlerine paylaştırır. Sonuçta beden dili, “dinleyiciye saygı” içeriğiyle uyumlu hâle gelir.","Mina, arkadaşına grup yazışmalarında kendisiyle ilgili bir fotoğrafın izinsiz paylaşılmasından rahatsız olduğunu söylemek ister. Konuşurken çok yakına gelmek ve arkadaşının kolunu tutmak üzereyken durur.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Konuşma, başkalarının duymayacağı fakat güvenli ve açık bir okul alanında yapılır.\n2. Mina uygun bir mesafede durur; fiziksel temas kurmaz ve arkadaşının geri çekilme işaretini dikkate alır.\n3. Yüz ifadesini küçümseyici veya tehdit edici olmadan ciddi tutar; sesini yükseltmez.\n4. “Fotoğrafım iznim olmadan paylaşıldığında rahatsız oldum. Lütfen kaldırır mısın ve yeniden paylaşmaz mısın?” diyerek sözlü iletiyi açık kurar.\n5. Arkadaşının yanıtını dinlerken kollarını kapatıp arkasını dönmek yerine sakin durur. Beden dili, kişisel sınırı koruyan açık sözlerle aynı mesajı verir."],"commonMistakes":"Beden dilini abartılı hareketler yapmak sanmak yaygın bir hatadır. Sürekli el kol hareketi, kesintisiz göz teması veya dinleyiciye fazla yaklaşmak iletişimi güçlendirmez. Bir başka hata, “Gözünü kaçırdı, demek ki yalan söylüyor.” gibi kesin çıkarımlardır. Tek bir beden hareketi kişinin niyetini kanıtlamaz. Sözlü açıklama, bağlam ve kişinin bireysel özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.","selfCheck":["Konuşma mekânını, geçişleri ve görüş alanını inceledim mi?","Duruşum doğal ve söylemimle uyumlu mu?","Göz temasını farklı dinleyicilere dengeli biçimde dağıttım mı?","Jest ve yüz ifadelerim anlamı destekliyor mu?","Kişisel mesafeye ve fiziksel temas sınırlarına saygı gösterdim mi?","Dinleyicinin rahatsızlık veya anlamama işaretlerine göre kendimi uyarladım mı?","Beden dilini tek başına kesin duygu veya niyet kanıtı saymaktan kaçındım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasında beden dilini ve mekânı etkili kullanabilme: T.K.7.25","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"56da4229556c0e97abb9d9281ae88b119e9fa912e7ca676e69aaff8c261f5c18","reviewDecisionSha256":"b582972271b0cc1aea3c172976818a264998d96194b35cd4eee5e320b7eb6878","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:56da4229556c0e97abb9d9281ae88b119e9fa912e7ca676e69aaff8c261f5c18","reviewedHash":"sha256:56da4229556c0e97abb9d9281ae88b119e9fa912e7ca676e69aaff8c261f5c18","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b582972271b0cc1aea3c172976818a264998d96194b35cd4eee5e320b7eb6878; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n066","contentProjectionSha256":"56da4229556c0e97abb9d9281ae88b119e9fa912e7ca676e69aaff8c261f5c18","reviewDecisionSha256":"b582972271b0cc1aea3c172976818a264998d96194b35cd4eee5e320b7eb6878","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n067","noteId":"tr.g07.turkce.n067","noteKey":"tr.g07.turkce.n067","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-26","title":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.K.7.26","objective":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir konuşmanın ardından yalnızca “İyiydi.” ya da “Kötüydü.” demek, gelişmek için yeterli değildir. Öz yansıtma; konuşma deneyimini kanıtlarla gözden geçirmek, güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirmek, sonraki çalışma için uygulanabilir bir tedbir belirlemek ve işe yarayan davranışları yeni konuşmalara aktarmaktır. Bu konuda kendini küçümsemeden, gerçekçi ve dürüst biçimde değerlendirmeyi öğreneceksin.\n\nKonuşma süreci; amaç, konu, hedef kitle, sözlü anlatım, etkileşim, beden dili ve zaman kullanımı gibi birçok ögeden oluşur. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında ayrıca karşıdakini dinleme, saygılı tepki verme, kişisel sınırları gözetme ve anlaşmazlık sırasında kanıta odaklanma önemlidir. Öz yansıtma, bütün bu ögeleri aynı anda düzeltmeye çalışmak değildir. Kanıta bakarak öncelikli bir gelişim alanı seçmek daha etkilidir.\n\n## Temel kavramlar\n**Öz yansıtma:** Kişinin kendi konuşma deneyimini inceleyip bu deneyimden sonraki çalışmalar için sonuç çıkarmasıdır.\n\n**Kanıt:** Ses veya video kaydı, konuşma taslağı, süre bilgisi, dinleyici geri bildirimi, öğretmen gözlem notu ya da kişinin belirli bir anda ne yaptığını gösteren somut veridir.\n\n**Güçlü yön:** Konuşmanın amacına ulaşmasını destekleyen ve sonraki çalışmalara aktarılması gereken davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Değiştirilebilir, belirli ve kanıtla gösterilebilen alandır. “Konuşmada kötüyüm.” gelişim alanı değildir; “Örnek verirken ana düşünceyle bağlantıyı açıklamadım.” belirli bir alandır.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için uygulanacak somut önlemdir. Prova sırasında süre tutmak, anahtar kelime kartı hazırlamak veya karşı görüşü özetleme alıştırması yapmak buna örnektir.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Ses kayıtları, konuşma metinleri, sunum videoları, geri bildirimler ve öz değerlendirme notlarının zaman içinde bir araya getirildiği dosyadır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Konuşma öncesi hedef belirle.** “Daha iyi konuşacağım.” yerine “İki görüşü kesmeden dinleyip yanıtlamadan önce özetleyeceğim.” gibi gözlenebilir bir hedef seç.\n2. **Uygulama sırasında kanıt topla.** Güvenli ve izinli koşullarda ses kaydı alabilir, süre tutabilir veya bir arkadaşından belirli ölçüte göre gözlem notu isteyebilirsin. Kayıt ve paylaşımlarda kişisel bilgileri koru.\n3. **Hedefle gerçekleşeni karşılaştır.** Kayıtta ne söylediğini ve hangi anda ne yaptığını belirle. Yalnız duyguna göre değil, gözlenebilir davranışa göre karar ver.\n4. **Bir güçlü yönü gerekçelendir.** “Sesim iyiydi.” yerine “Son sıradaki dinleyicinin de duyabildiği geri bildirimi geldi ve kayıt boyunca ses düzeyim değişmedi.” de.\n5. **Bir gelişmeye açık yön seç.** Çok sayıda eksik listelemek yerine etkisi yüksek ve değiştirilebilir bir alan belirle.\n6. **Somut tedbir oluştur.** “Daha dikkatli olacağım.” belirsizdir. “Bir sonraki tartışmada yanıt vermeden önce karşı görüşü bir cümleyle özetleyeceğim.” uygulanabilir bir tedbirdir.\n7. **Yeni konuşmada uygula ve yeniden değerlendir.** Önceki güçlü yönünü koru, tedbiri uygula ve sonucunu yeni kanıtla karşılaştır.\n8. **Ürün dosyasına ekle.** Tarih, görev, hedef, kanıt, güçlü yön, gelişim alanı ve yeni hedef bilgilerini birlikte sakla. Böylece zaman içindeki ilerleme görünür olur.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, öz yansıtmanın tek seferlik bir not verme işi olmadığını gösterir: hedef uygulamaya dönüşür, uygulamadan kanıt toplanır, kanıtla öz değerlendirme yapılır, yeni hedef belirlenir ve sonraki konuşma bu hedefle başlar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Tartışma sonrasında öz değerlendirme\nSelin’in hedefi, karşı görüşü doğru özetledikten sonra kendi yanıtını vermektir. Ses kaydında üç yanıttan ikisinde doğrudan itiraz ettiği, birinde ise “Sen, yazılı mesajın düşünmek için zaman verdiğini söylüyorsun.” diyerek görüşü özetlediği görülür.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Kanıt sayısallaştırılır: Üç fırsatın yalnız birinde hedef davranış gerçekleşmiştir.\n2. Güçlü yön belirlenir: Selin, özet yaptığı bölümde karşı görüşü çarpıtmadan aktarmıştır.\n3. Gelişmeye açık yön gerekçelendirilir: Diğer iki bölümde hızlı yanıt verdiği için karşı tarafın düşüncesi eksik kalmıştır.\n4. Tedbir oluşturulur: Bir sonraki tartışmada not kâğıdına “Önce özetle.” yazacak ve yanıt öncesi iki saniye duracaktır.\n5. Yeni hedef belirlenir: Dört karşı görüşün en az üçünde özetleme yapacaktır. Bu hedef, “daha saygılı olacağım” ifadesinden daha ölçülebilirdir.\n\n### Örnek 2: Kısa sunumdan sonraki uyarlama\nBora, güvenli dijital iletişim üzerine iki dakikalık sunum yapmıştır. Arkadaşları örneklerin anlaşılır olduğunu ancak son bölümde hızlandığı için önerileri takip edemediklerini belirtmiştir. Süre kaydı da son otuz saniyede konuşma hızının arttığını göstermektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Güçlü yön, “iki örnek günlük yaşamla ilgili ve ana düşünceyi açıklıyor” biçiminde kaydedilir.\n2. Gelişmeye açık yön, genel bir “heyecan” etiketi yerine “sonuç bölümünde hızın artması” olarak adlandırılır.\n3. Tedbirler seçilir: Sonuç cümlelerini anahtar kelime kartına yazmak, prova sırasında süre tutmak ve son otuz saniye için bilinçli duraklar işaretlemek.\n4. Bir sonraki konuşmada örnek kullanma gücü korunur; yalnız sonuç bölümünün hızı izlenir.\n5. Eski ve yeni kayıt ürün dosyasına eklenerek değişim karşılaştırılır.\n\n## Sık yapılan hata\nÖz yansıtmayı kendine sert davranmakla karıştırmak önemli bir hatadır. “Ben zaten konuşamıyorum.” cümlesi kanıta dayanmaz ve gelişim yolu göstermez. Yalnız dinleyicinin “çok güzeldi” yorumuna bağlı kalmak da yeterli değildir; geri bildirimin hangi davranışa dayandığı sorulmalıdır. Bir başka hata, her konuşmada tamamen yeni hedef seçip önceki tedbirin etkisini hiç izlememektir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Konuşma öncesinde gözlenebilir bir hedef belirledim mi?\n- Değerlendirmemi kayıt, süre veya belirli geri bildirim gibi kanıta dayandırdım mı?\n- Güçlü yönümü ve gelişmeye açık yönümü gerekçelendirdim mi?\n- Kişiliğimi değil, değiştirilebilir davranışı değerlendirdim mi?\n- Uygulanabilir ve ölçülebilir bir tedbir seçtim mi?\n- Güçlü yönümü sonraki konuşmaya aktardım mı?\n- Ürün ve seçki dosyamda ilerlemeyi gösterecek belgeleri düzenledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n067__tk726.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n067__tk726.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n067__tk726.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n067__tk726.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n067__tk726.kanit"},{"id":"degerlendirme","labelKey":"tr-g07-turkce-n067__tk726.degerlendirme"},{"id":"yenihedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n067__tk726.yenihedef"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"degerlendirme"},{"from":"degerlendirme","to":"yenihedef"},{"from":"yenihedef","to":"hedef"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n067__tk726.alt":"Döngüsel akışta hedef düğümü gözlenebilir konuşma amacını, uygulama düğümü konuşmanın gerçekleştirilmesini, kanıt düğümü kayıt, süre ve belirli geri bildirim toplamayı, öz değerlendirme düğümü güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirmeyi, yeni hedef düğümü ise tedbir belirleyip sonraki konuşmaya aktarmayı gösterir; yeni hedef yeniden hedef düğümüne bağlanır.","tr-g07-turkce-n067__tk726.caption":"Kanıta dayalı konuşma öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n067__tk726.hedef":"Hedef: gözlenebilir davranışı belirle","tr-g07-turkce-n067__tk726.uygulama":"Uygulama: konuşmayı gerçekleştir","tr-g07-turkce-n067__tk726.kanit":"Kanıt: kayıt, süre ve geri bildirim topla","tr-g07-turkce-n067__tk726.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n067__tk726.yenihedef":"Yeni hedef: tedbir al ve sonraki çalışmaya aktar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-k-7-26-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmanın ardından yalnızca “İyiydi.” ya da “Kötüydü.” demek, gelişmek için yeterli değildir. Öz yansıtma; konuşma deneyimini kanıtlarla gözden geçirmek, güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirmek, sonraki çalışma için uygulanabilir bir tedbir belirlemek ve işe yarayan davranışları yeni konuşmalara aktarmaktır. Bu konuda kendini küçümsemeden, gerçekçi ve dürüst biçimde değerlendirmeyi öğreneceksin.\n\nKonuşma süreci; amaç, konu, hedef kitle, sözlü anlatım, etkileşim, beden dili ve zaman kullanımı gibi birçok ögeden oluşur. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında ayrıca karşıdakini dinleme, saygılı tepki verme, kişisel sınırları gözetme ve anlaşmazlık sırasında kanıta odaklanma önemlidir. Öz yansıtma, bütün bu ögeleri aynı anda düzeltmeye çalışmak değildir. Kanıta bakarak öncelikli bir gelişim alanı seçmek daha etkilidir.","keyConcepts":"**Öz yansıtma:** Kişinin kendi konuşma deneyimini inceleyip bu deneyimden sonraki çalışmalar için sonuç çıkarmasıdır.\n\n**Kanıt:** Ses veya video kaydı, konuşma taslağı, süre bilgisi, dinleyici geri bildirimi, öğretmen gözlem notu ya da kişinin belirli bir anda ne yaptığını gösteren somut veridir.\n\n**Güçlü yön:** Konuşmanın amacına ulaşmasını destekleyen ve sonraki çalışmalara aktarılması gereken davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Değiştirilebilir, belirli ve kanıtla gösterilebilen alandır. “Konuşmada kötüyüm.” gelişim alanı değildir; “Örnek verirken ana düşünceyle bağlantıyı açıklamadım.” belirli bir alandır.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için uygulanacak somut önlemdir. Prova sırasında süre tutmak, anahtar kelime kartı hazırlamak veya karşı görüşü özetleme alıştırması yapmak buna örnektir.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Ses kayıtları, konuşma metinleri, sunum videoları, geri bildirimler ve öz değerlendirme notlarının zaman içinde bir araya getirildiği dosyadır.","steps":"1. **Konuşma öncesi hedef belirle.** “Daha iyi konuşacağım.” yerine “İki görüşü kesmeden dinleyip yanıtlamadan önce özetleyeceğim.” gibi gözlenebilir bir hedef seç.\n2. **Uygulama sırasında kanıt topla.** Güvenli ve izinli koşullarda ses kaydı alabilir, süre tutabilir veya bir arkadaşından belirli ölçüte göre gözlem notu isteyebilirsin. Kayıt ve paylaşımlarda kişisel bilgileri koru.\n3. **Hedefle gerçekleşeni karşılaştır.** Kayıtta ne söylediğini ve hangi anda ne yaptığını belirle. Yalnız duyguna göre değil, gözlenebilir davranışa göre karar ver.\n4. **Bir güçlü yönü gerekçelendir.** “Sesim iyiydi.” yerine “Son sıradaki dinleyicinin de duyabildiği geri bildirimi geldi ve kayıt boyunca ses düzeyim değişmedi.” de.\n5. **Bir gelişmeye açık yön seç.** Çok sayıda eksik listelemek yerine etkisi yüksek ve değiştirilebilir bir alan belirle.\n6. **Somut tedbir oluştur.** “Daha dikkatli olacağım.” belirsizdir. “Bir sonraki tartışmada yanıt vermeden önce karşı görüşü bir cümleyle özetleyeceğim.” uygulanabilir bir tedbirdir.\n7. **Yeni konuşmada uygula ve yeniden değerlendir.** Önceki güçlü yönünü koru, tedbiri uygula ve sonucunu yeni kanıtla karşılaştır.\n8. **Ürün dosyasına ekle.** Tarih, görev, hedef, kanıt, güçlü yön, gelişim alanı ve yeni hedef bilgilerini birlikte sakla. Böylece zaman içindeki ilerleme görünür olur.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, öz yansıtmanın tek seferlik bir not verme işi olmadığını gösterir: hedef uygulamaya dönüşür, uygulamadan kanıt toplanır, kanıtla öz değerlendirme yapılır, yeni hedef belirlenir ve sonraki konuşma bu hedefle başlar.","workedExamples":["Selin’in hedefi, karşı görüşü doğru özetledikten sonra kendi yanıtını vermektir. Ses kaydında üç yanıttan ikisinde doğrudan itiraz ettiği, birinde ise “Sen, yazılı mesajın düşünmek için zaman verdiğini söylüyorsun.” diyerek görüşü özetlediği görülür.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Kanıt sayısallaştırılır: Üç fırsatın yalnız birinde hedef davranış gerçekleşmiştir.\n2. Güçlü yön belirlenir: Selin, özet yaptığı bölümde karşı görüşü çarpıtmadan aktarmıştır.\n3. Gelişmeye açık yön gerekçelendirilir: Diğer iki bölümde hızlı yanıt verdiği için karşı tarafın düşüncesi eksik kalmıştır.\n4. Tedbir oluşturulur: Bir sonraki tartışmada not kâğıdına “Önce özetle.” yazacak ve yanıt öncesi iki saniye duracaktır.\n5. Yeni hedef belirlenir: Dört karşı görüşün en az üçünde özetleme yapacaktır. Bu hedef, “daha saygılı olacağım” ifadesinden daha ölçülebilirdir.","Bora, güvenli dijital iletişim üzerine iki dakikalık sunum yapmıştır. Arkadaşları örneklerin anlaşılır olduğunu ancak son bölümde hızlandığı için önerileri takip edemediklerini belirtmiştir. Süre kaydı da son otuz saniyede konuşma hızının arttığını göstermektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Güçlü yön, “iki örnek günlük yaşamla ilgili ve ana düşünceyi açıklıyor” biçiminde kaydedilir.\n2. Gelişmeye açık yön, genel bir “heyecan” etiketi yerine “sonuç bölümünde hızın artması” olarak adlandırılır.\n3. Tedbirler seçilir: Sonuç cümlelerini anahtar kelime kartına yazmak, prova sırasında süre tutmak ve son otuz saniye için bilinçli duraklar işaretlemek.\n4. Bir sonraki konuşmada örnek kullanma gücü korunur; yalnız sonuç bölümünün hızı izlenir.\n5. Eski ve yeni kayıt ürün dosyasına eklenerek değişim karşılaştırılır."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı kendine sert davranmakla karıştırmak önemli bir hatadır. “Ben zaten konuşamıyorum.” cümlesi kanıta dayanmaz ve gelişim yolu göstermez. Yalnız dinleyicinin “çok güzeldi” yorumuna bağlı kalmak da yeterli değildir; geri bildirimin hangi davranışa dayandığı sorulmalıdır. Bir başka hata, her konuşmada tamamen yeni hedef seçip önceki tedbirin etkisini hiç izlememektir.","selfCheck":["Konuşma öncesinde gözlenebilir bir hedef belirledim mi?","Değerlendirmemi kayıt, süre veya belirli geri bildirim gibi kanıta dayandırdım mı?","Güçlü yönümü ve gelişmeye açık yönümü gerekçelendirdim mi?","Kişiliğimi değil, değiştirilebilir davranışı değerlendirdim mi?","Uygulanabilir ve ölçülebilir bir tedbir seçtim mi?","Güçlü yönümü sonraki konuşmaya aktardım mı?","Ürün ve seçki dosyamda ilerlemeyi gösterecek belgeleri düzenledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.K.7.26","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fddf17e4c3e68326dcc47d369e904dcddfb8f48e42bc772ae6b95adcc42bb69f","reviewDecisionSha256":"38be470376064b419e5f553cc0c61dbc8267d1312584b27ef7f1d9ffd8e30a24","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fddf17e4c3e68326dcc47d369e904dcddfb8f48e42bc772ae6b95adcc42bb69f","reviewedHash":"sha256:fddf17e4c3e68326dcc47d369e904dcddfb8f48e42bc772ae6b95adcc42bb69f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:38be470376064b419e5f553cc0c61dbc8267d1312584b27ef7f1d9ffd8e30a24; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n067","contentProjectionSha256":"fddf17e4c3e68326dcc47d369e904dcddfb8f48e42bc772ae6b95adcc42bb69f","reviewDecisionSha256":"38be470376064b419e5f553cc0c61dbc8267d1312584b27ef7f1d9ffd8e30a24","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n068","noteId":"tr.g07.turkce.n068","noteKey":"tr.g07.turkce.n068","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-1","title":"Okumada materyal seçimini yönetebilme","objectiveId":"T.O.7.1","objective":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nOkuma çalışmasının niteliği, seçtiğin metinle doğrudan ilişkilidir. Aynı konuda bir kısa bilgilendirme broşürü, uzun bir araştırma yazısı, kişisel deneyim anlatısı ve kaynağı belirsiz bir paylaşım bulunabilir. Bunların her biri aynı amaç, süre ve okur için uygun değildir. Bu konuda okuma öncesinde amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, ayırabildiğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek metin ve yardımcı kaynak seçmeyi öğreneceksin.\n\nSeçim, okuma başlamadan önce verilen tek karar değildir. Metin aradığın bilgiyi sunmuyorsa, dili gereğinden ağırsa, örnekleri yetersizse veya güvenilirlik konusunda soru oluşturuyorsa başka bir metne geçebilir ya da ek kaynak kullanabilirsin. Bu düzenleme, kendi anlama durumunu izlemenin bir sonucudur. “İlk bulduğum metni bitirmeliyim.” düşüncesi yerine “Bu metin amacıma ne ölçüde hizmet ediyor?” sorusu yönlendirici olmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n**Okuma amacı:** Bilgi edinme, yönerge uygulama, görüşleri karşılaştırma, bir soruna çözüm arama veya edebî zevk alma gibi okumanın nedenidir.\n\n**Materyal türü:** Broşür, makale, öykü, kılavuz, afiş metni, dijital yazı veya sözlük maddesi gibi metnin sunuluş biçimidir.\n\n**Hedef kitle:** Metnin kimler için hazırlandığını gösterir. Dil, örnek ve ayrıntı düzeyi hedef kitleye göre değişir.\n\n**Kaynak güvenilirliği:** Yazar veya hazırlayan kurumun belli olması, bilginin dayanağının gösterilmesi ve metnin güncelliğinin amaçla uyumlu olmasıdır.\n\n**Kullanım bağlamı:** Metnin kısa bir sınıf sunumu, ayrıntılı araştırma, günlük uygulama veya karşılaştırma görevi için nasıl kullanılacağıdır.\n\n**Yardımcı materyal:** Sözlük, ikinci bir kaynak, not şeması, kavram haritası veya konu dizini gibi okumayı destekleyen araçtır.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Okurken anlayıp anlamadığını, amacına ulaşıp ulaşmadığını ve seçiminin uygunluğunu denetlemektir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Okuma sorunu açıklaştır.** “İletişim okuyacağım.” yerine “Empatik dinlemenin sınıf tartışmasında nasıl uygulanacağını açıklayan iki ilke bulacağım.” gibi bir hedef kur.\n2. **Gereken derinliği belirle.** Beş dakikalık hazırlık için kısa ve odaklı bir rehber; proje için daha ayrıntılı ve birden çok kaynak gerekebilir.\n3. **Metni okumadan önce incele.** Başlık, alt başlıklar, giriş, kaynak bilgisi, uzunluk ve görseller metnin amacına uygunluğu hakkında ipucu verir.\n4. **Hedef kitleyi ve dili kontrol et.** Metin yaşına uygun mu? Bilmediğin kavramlar açıklanmış mı? Ağır bir metin değerli olabilir; ancak süre kısıtlıysa daha erişilebilir bir giriş kaynağıyla başlamak gerekir.\n5. **Kaynağın güvenilirliğini sorgula.** Hazırlayan kişi ya da kurum belli mi? İddialar örnek, veri veya başvuru kaynağıyla destekleniyor mu? Reklam amacı bilgi verme amacının önüne geçiyor mu?\n6. **Seçenekleri kullanım bağlamına göre karşılaştır.** Bir deneyim yazısı duygu ve bakış açısı sağlayabilir; fakat genel kuralı tek başına kanıtlamaz. Kurumsal bir rehber uygulama adımları verebilir; edebî metin ise empatiyi farklı bir yolla geliştirebilir.\n7. **Ana metin ile yardımcı kaynağı seç.** Bilgilendirici metni ana kaynak, sözlüğü ve karşıt görüş içeren kısa metni yardımcı kaynak yapabilirsin.\n8. **Okurken seçim kararını yeniden değerlendir.** İlk iki bölümden sonra amacına uygun bilgi bulamıyorsan farklı bölüme geç, başka bir metin seç veya görevin kapsamını daralt. Güvenli dijital okuma için kişisel bilgi isteyen, yaşına uygun olmayan veya kaynağı belirsiz sayfalardan uzak dur; gerektiğinde güvenilir bir yetişkine danış.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, iletişim konulu dört okuma materyalini amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamı açısından karşılaştırır. Aynı metnin her görev için uygun olmadığı; seçimin güvenilirlik kadar süre, okur düzeyi ve kullanım amacına da bağlı olduğu gösterilir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nEylül, “empatik dinlemenin arkadaşlık ilişkilerindeki rolü” üzerine üç dakikalık bir sınıf konuşması hazırlayacaktır. Önünde yetişkinlere yönelik yirmi sayfalık akademik bir inceleme, okul kütüphanesindeki yaş düzeyine uygun iletişim rehberi ve yazarı belli olmayan “Empati İçin Beş Kesin Kural” başlıklı kısa bir dijital yazı vardır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Amaç, kısa konuşma için iki açık ilke ve bir örnek bulmaktır; süre sınırlıdır.\n2. Akademik inceleme ayrıntılı olabilir, ancak hedef kitle ve süre bakımından ilk kaynak olarak uygun değildir. Gerekirse yalnız tanım bölümü yardımcı kaynak olabilir.\n3. İletişim rehberinin yazarı ve yayımlandığı kaynak bellidir; yaş düzeyine uygun örnekler içerir. Ana materyal olarak seçilir.\n4. Yazarı belirsiz metindeki “kesin” iddiaların dayanağı gösterilmediği için temel kaynak yapılmaz.\n5. Eylül rehberden “duyduğunu özetleme” ve “açıklama sorusu sorma” ilkelerini seçer; akademik metnin kısa tanım bölümünden kavramı doğrular. Böylece tek kaynağa bağlı kalmadan süreye uygun seçim yapar.\n\n### Örnek 2:\nKerem, sınıf grubunda güvenli ve saygılı iletişim kuralları için bir afiş hazırlayacaktır. Bir seçenek, okulun dijital vatandaşlık kılavuzudur; ikinci seçenek, popüler bir kişinin kişisel deneyim yazısıdır; üçüncü seçenek ise tarihi ve hazırlayanı belirtilmemiş bir ekran görüntüsüdür.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Afiş uygulanabilir ve güvenli davranışlar içermelidir. Bu nedenle kaynak güvenilirliği ve açık yönergeler önceliklidir.\n2. Okul kılavuzu, hedef kitleye ve kullanım bağlamına uygun ana metindir. Kişisel bilgi paylaşmama ve izinsiz görüntü göndermeme gibi davranışları açıklar.\n3. Deneyim yazısı, bir kişinin yaşadığı durumu anlamaya yardım edebilir; ancak genel kuralın tek kanıtı değildir. Kerem bunu örnek bakış açısı olarak yardımcı materyal kabul eder.\n4. Kaynağı ve tarihi bulunmayan ekran görüntüsü doğrulanamadığı için kullanılmaz.\n5. Okuma sırasında kılavuzun bir terimi açıklamadığını fark eden Kerem, sözlükten yararlanır. Böylece seçimini anlama ihtiyacına göre destekler.\n\n### Örnek 3:\nNisa, farklı yaş gruplarıyla iletişim konusunda ayrıntılı bir proje hazırlarken yalnız kısa bir broşür seçmiştir. Okumayı bitirdiğinde broşürün genel nezaket önerileri verdiğini, ancak çocuklarla, akranlarla ve yaşlılarla iletişimdeki farklı ihtiyaçları açıklamadığını görür.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Nisa’nın amacı ayrıntılı karşılaştırmadır; broşür ise yalnız giriş düzeyinde bilgi sağlar.\n2. Broşürü tamamen değersiz saymak yerine temel kavramlar için kullanır.\n3. Hedef grupları ayrı ayrı ele alan, hazırlayanı belli ek metinler seçer ve ortak bir karşılaştırma tablosu oluşturur.\n4. Seçim değişikliği, ilk kararın yanlışlığından çok üst bilişsel izleme sonucudur: metin proje amacını tek başına karşılamamıştır.\n\n## Sık yapılan hata\nArama sonuçlarında ilk görünen metni seçmek, çekici tasarımı güvenilirlik kanıtı saymak veya çok paylaşılan bir yazının doğru olduğunu varsaymak yaygın hatalardır. Her amaç için en uzun metni seçmek de doğru değildir; gereksiz ayrıntı süreyi tüketebilir. Bir metni yarıda bırakmayı başarısızlık sanmak yerine, amaca uymadığını kanıtla fark edip seçimi düzenlemek gerekir. Kişisel deneyim metinleri değerlidir, fakat genel yargıların tek dayanağı yapılamaz.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Okuma amacımı ve aradığım bilgiyi açıkça belirledim mi?\n- Metnin türünü, uzunluğunu, hedef kitlesini ve dil düzeyini inceledim mi?\n- Yazarı veya hazırlayan kurumu ve bilginin dayanağını kontrol ettim mi?\n- Süreme ve kullanım bağlamıma uygun seçim yaptım mı?\n- Ana metin ile yardımcı kaynakların görevini ayırdım mı?\n- Okurken anlayıp anlamadığımı ve amaca ulaşıp ulaşmadığımı izledim mi?\n- Gerekirse metni, yardımcı kaynağı veya görev kapsamını bilinçli biçimde değiştirdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n068__to71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n068__to71.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n068__to71.h1","tr-g07-turkce-n068__to71.h2","tr-g07-turkce-n068__to71.h3","tr-g07-turkce-n068__to71.h4","tr-g07-turkce-n068__to71.h5"],"rows":[[{"v":"Yaş düzeyine uygun iletişim rehberi"},{"v":"Empatik dinleme için uygulanabilir ilkeler bulma"},{"v":"Ortaokul öğrencileri"},{"v":"Yazar/yayımlayan belli; kavramlar örneklerle açıklanmış"},{"v":"Kısa konuşma, sınıf etkinliği ve ilk kaynak"}],[{"v":"Okulun dijital vatandaşlık kılavuzu"},{"v":"Güvenli grup sohbeti kuralları belirleme"},{"v":"Öğrenciler, aileler ve okul topluluğu"},{"v":"Hazırlayan kurum, amaç ve davranış önerileri açık"},{"v":"Afiş, sınıf sözleşmesi ve güvenli iletişim çalışması"}],[{"v":"İmzalı kişisel deneyim yazısı"},{"v":"Bir iletişim durumunun kişi üzerindeki etkisini anlama"},{"v":"Genel okur kitlesi"},{"v":"Yazar belli; ancak deneyim genellenemez ve ek kaynak gerekir"},{"v":"Bakış açısı örneği ve tartışma başlangıcı"}],[{"v":"Kaynağı ve tarihi belirtilmeyen ekran görüntüsü"},{"v":"Hızlı bilgi edinme iddiası"},{"v":"Belirsiz hedef kitle"},{"v":"Hazırlayan, bağlam ve güncellik doğrulanamıyor"},{"v":"Temel kaynak olarak kullanılmaz; bilgi ayrıca doğrulanır"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n068__to71.alt":"Beş sütunlu tabloda yaş düzeyine uygun iletişim rehberi, empatik dinleme ilkeleri bulma amacı, ortaokul hedef kitlesi, belli yazar ve örneklerle açıklanmış kavramlar sayesinde kısa konuşma ve sınıf etkinliğinde ilk kaynak olarak gösterilir. Okulun dijital vatandaşlık kılavuzu, güvenli grup sohbeti kuralları amacı, öğrenci-aile-okul kitlesi ve açık kurum-davranış önerileriyle afiş ve sınıf sözleşmesi bağlamına yerleştirilir. İmzalı kişisel deneyim yazısı, kişi üzerindeki etkiyi anlama amacıyla bakış açısı örneği sayılır; yazar belli olsa da genellenemediği için ek kaynak ister. Kaynağı ve tarihi belirtilmeyen ekran görüntüsü ise belirsiz hedef kitle ve doğrulanamayan bağlam nedeniyle temel kaynak yapılmaz.","tr-g07-turkce-n068__to71.caption":"Okuma materyalini amaç, hedef kitle, güvenilirlik ve kullanım bağlamına göre seçme","tr-g07-turkce-n068__to71.h1":"Okuma materyali","tr-g07-turkce-n068__to71.h2":"Amaç","tr-g07-turkce-n068__to71.h3":"Hedef kitle","tr-g07-turkce-n068__to71.h4":"Kaynak güvenilirliği","tr-g07-turkce-n068__to71.h5":"Kullanım bağlamı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-o-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okuma çalışmasının niteliği, seçtiğin metinle doğrudan ilişkilidir. Aynı konuda bir kısa bilgilendirme broşürü, uzun bir araştırma yazısı, kişisel deneyim anlatısı ve kaynağı belirsiz bir paylaşım bulunabilir. Bunların her biri aynı amaç, süre ve okur için uygun değildir. Bu konuda okuma öncesinde amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, ayırabildiğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek metin ve yardımcı kaynak seçmeyi öğreneceksin.\n\nSeçim, okuma başlamadan önce verilen tek karar değildir. Metin aradığın bilgiyi sunmuyorsa, dili gereğinden ağırsa, örnekleri yetersizse veya güvenilirlik konusunda soru oluşturuyorsa başka bir metne geçebilir ya da ek kaynak kullanabilirsin. Bu düzenleme, kendi anlama durumunu izlemenin bir sonucudur. “İlk bulduğum metni bitirmeliyim.” düşüncesi yerine “Bu metin amacıma ne ölçüde hizmet ediyor?” sorusu yönlendirici olmalıdır.","keyConcepts":"**Okuma amacı:** Bilgi edinme, yönerge uygulama, görüşleri karşılaştırma, bir soruna çözüm arama veya edebî zevk alma gibi okumanın nedenidir.\n\n**Materyal türü:** Broşür, makale, öykü, kılavuz, afiş metni, dijital yazı veya sözlük maddesi gibi metnin sunuluş biçimidir.\n\n**Hedef kitle:** Metnin kimler için hazırlandığını gösterir. Dil, örnek ve ayrıntı düzeyi hedef kitleye göre değişir.\n\n**Kaynak güvenilirliği:** Yazar veya hazırlayan kurumun belli olması, bilginin dayanağının gösterilmesi ve metnin güncelliğinin amaçla uyumlu olmasıdır.\n\n**Kullanım bağlamı:** Metnin kısa bir sınıf sunumu, ayrıntılı araştırma, günlük uygulama veya karşılaştırma görevi için nasıl kullanılacağıdır.\n\n**Yardımcı materyal:** Sözlük, ikinci bir kaynak, not şeması, kavram haritası veya konu dizini gibi okumayı destekleyen araçtır.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Okurken anlayıp anlamadığını, amacına ulaşıp ulaşmadığını ve seçiminin uygunluğunu denetlemektir.","steps":"1. **Okuma sorunu açıklaştır.** “İletişim okuyacağım.” yerine “Empatik dinlemenin sınıf tartışmasında nasıl uygulanacağını açıklayan iki ilke bulacağım.” gibi bir hedef kur.\n2. **Gereken derinliği belirle.** Beş dakikalık hazırlık için kısa ve odaklı bir rehber; proje için daha ayrıntılı ve birden çok kaynak gerekebilir.\n3. **Metni okumadan önce incele.** Başlık, alt başlıklar, giriş, kaynak bilgisi, uzunluk ve görseller metnin amacına uygunluğu hakkında ipucu verir.\n4. **Hedef kitleyi ve dili kontrol et.** Metin yaşına uygun mu? Bilmediğin kavramlar açıklanmış mı? Ağır bir metin değerli olabilir; ancak süre kısıtlıysa daha erişilebilir bir giriş kaynağıyla başlamak gerekir.\n5. **Kaynağın güvenilirliğini sorgula.** Hazırlayan kişi ya da kurum belli mi? İddialar örnek, veri veya başvuru kaynağıyla destekleniyor mu? Reklam amacı bilgi verme amacının önüne geçiyor mu?\n6. **Seçenekleri kullanım bağlamına göre karşılaştır.** Bir deneyim yazısı duygu ve bakış açısı sağlayabilir; fakat genel kuralı tek başına kanıtlamaz. Kurumsal bir rehber uygulama adımları verebilir; edebî metin ise empatiyi farklı bir yolla geliştirebilir.\n7. **Ana metin ile yardımcı kaynağı seç.** Bilgilendirici metni ana kaynak, sözlüğü ve karşıt görüş içeren kısa metni yardımcı kaynak yapabilirsin.\n8. **Okurken seçim kararını yeniden değerlendir.** İlk iki bölümden sonra amacına uygun bilgi bulamıyorsan farklı bölüme geç, başka bir metin seç veya görevin kapsamını daralt. Güvenli dijital okuma için kişisel bilgi isteyen, yaşına uygun olmayan veya kaynağı belirsiz sayfalardan uzak dur; gerektiğinde güvenilir bir yetişkine danış.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, iletişim konulu dört okuma materyalini amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamı açısından karşılaştırır. Aynı metnin her görev için uygun olmadığı; seçimin güvenilirlik kadar süre, okur düzeyi ve kullanım amacına da bağlı olduğu gösterilir.","workedExamples":["Eylül, “empatik dinlemenin arkadaşlık ilişkilerindeki rolü” üzerine üç dakikalık bir sınıf konuşması hazırlayacaktır. Önünde yetişkinlere yönelik yirmi sayfalık akademik bir inceleme, okul kütüphanesindeki yaş düzeyine uygun iletişim rehberi ve yazarı belli olmayan “Empati İçin Beş Kesin Kural” başlıklı kısa bir dijital yazı vardır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Amaç, kısa konuşma için iki açık ilke ve bir örnek bulmaktır; süre sınırlıdır.\n2. Akademik inceleme ayrıntılı olabilir, ancak hedef kitle ve süre bakımından ilk kaynak olarak uygun değildir. Gerekirse yalnız tanım bölümü yardımcı kaynak olabilir.\n3. İletişim rehberinin yazarı ve yayımlandığı kaynak bellidir; yaş düzeyine uygun örnekler içerir. Ana materyal olarak seçilir.\n4. Yazarı belirsiz metindeki “kesin” iddiaların dayanağı gösterilmediği için temel kaynak yapılmaz.\n5. Eylül rehberden “duyduğunu özetleme” ve “açıklama sorusu sorma” ilkelerini seçer; akademik metnin kısa tanım bölümünden kavramı doğrular. Böylece tek kaynağa bağlı kalmadan süreye uygun seçim yapar.","Kerem, sınıf grubunda güvenli ve saygılı iletişim kuralları için bir afiş hazırlayacaktır. Bir seçenek, okulun dijital vatandaşlık kılavuzudur; ikinci seçenek, popüler bir kişinin kişisel deneyim yazısıdır; üçüncü seçenek ise tarihi ve hazırlayanı belirtilmemiş bir ekran görüntüsüdür.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Afiş uygulanabilir ve güvenli davranışlar içermelidir. Bu nedenle kaynak güvenilirliği ve açık yönergeler önceliklidir.\n2. Okul kılavuzu, hedef kitleye ve kullanım bağlamına uygun ana metindir. Kişisel bilgi paylaşmama ve izinsiz görüntü göndermeme gibi davranışları açıklar.\n3. Deneyim yazısı, bir kişinin yaşadığı durumu anlamaya yardım edebilir; ancak genel kuralın tek kanıtı değildir. Kerem bunu örnek bakış açısı olarak yardımcı materyal kabul eder.\n4. Kaynağı ve tarihi bulunmayan ekran görüntüsü doğrulanamadığı için kullanılmaz.\n5. Okuma sırasında kılavuzun bir terimi açıklamadığını fark eden Kerem, sözlükten yararlanır. Böylece seçimini anlama ihtiyacına göre destekler."],"commonMistakes":"Arama sonuçlarında ilk görünen metni seçmek, çekici tasarımı güvenilirlik kanıtı saymak veya çok paylaşılan bir yazının doğru olduğunu varsaymak yaygın hatalardır. Her amaç için en uzun metni seçmek de doğru değildir; gereksiz ayrıntı süreyi tüketebilir. Bir metni yarıda bırakmayı başarısızlık sanmak yerine, amaca uymadığını kanıtla fark edip seçimi düzenlemek gerekir. Kişisel deneyim metinleri değerlidir, fakat genel yargıların tek dayanağı yapılamaz.","selfCheck":["Okuma amacımı ve aradığım bilgiyi açıkça belirledim mi?","Metnin türünü, uzunluğunu, hedef kitlesini ve dil düzeyini inceledim mi?","Yazarı veya hazırlayan kurumu ve bilginin dayanağını kontrol ettim mi?","Süreme ve kullanım bağlamıma uygun seçim yaptım mı?","Ana metin ile yardımcı kaynakların görevini ayırdım mı?","Okurken anlayıp anlamadığımı ve amaca ulaşıp ulaşmadığımı izledim mi?","Gerekirse metni, yardımcı kaynağı veya görev kapsamını bilinçli biçimde değiştirdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okumada materyal seçimini yönetebilme: T.O.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"24d08182f851bae30983afe86000240697bdd2b705277c562966362b91be6a84","reviewDecisionSha256":"210c34f1d195b11babaaa4e66fcdc8057799552172ffd9305e3acce582a8e381","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:24d08182f851bae30983afe86000240697bdd2b705277c562966362b91be6a84","reviewedHash":"sha256:24d08182f851bae30983afe86000240697bdd2b705277c562966362b91be6a84","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:210c34f1d195b11babaaa4e66fcdc8057799552172ffd9305e3acce582a8e381; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n068","contentProjectionSha256":"24d08182f851bae30983afe86000240697bdd2b705277c562966362b91be6a84","reviewDecisionSha256":"210c34f1d195b11babaaa4e66fcdc8057799552172ffd9305e3acce582a8e381","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n069","noteId":"tr.g07.turkce.n069","noteKey":"tr.g07.turkce.n069","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-16","title":"Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.O.7.16","objective":"T.O.7.16","objectives":["T.O.7.16"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBir metnin bölümlerini belirlemek, yalnızca ilk paragrafı “giriş”, son paragrafı “sonuç” diye adlandırmak değildir. Asıl amaç, her bölümün metinde hangi işi yaptığını ve bölümler arasında nasıl bir bağ kurulduğunu çözümlemektir. Bilgilendirici bir metinde giriş bölümü konuya ve amaca yöneltir; gelişme bölümü açıklama, gerekçe, örnek veya karşılaştırmalarla düşünceyi ilerletir; sonuç bölümü ise ulaşılan ana yargıyı toparlar. Öyküleyici bir metinde serim; kişi, yer, zaman ve başlangıç durumunu tanıtır. Düğüm, çözülmesi gereken çatışmayı veya merak unsurunu geliştirir. Çözüm ise olayın nasıl sonuçlandığını gösterir.\n\nBu konuda metnin türüne göre doğru bölüm adlarını seçmeyi, bölüm sınırlarını işlev değişimlerinden hareketle belirlemeyi ve bölümler arasındaki geçişlerin tutarlı olup olmadığını incelemeyi öğreneceksin. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasındaki metinlerde bir iletişim sorununun nasıl tanıtıldığı, hangi neden ve örneklerle açıklandığı, hangi çözüm önerisine bağlandığı özellikle izlenebilir. Böylece metni yalnız parçalara ayırmakla kalmaz, parçaların bütünü nasıl oluşturduğunu da açıklarsın.\n\n## Temel kavramlar\n**Bölüm:** Metnin belirli bir işlev üstlenen anlam parçasıdır. Bölüm sınırı her zaman paragraf sınırıyla aynı olmayabilir.\n\n**Giriş:** Bilgilendirici metinde konuyu, amacı veya temel sorunu tanıtan bölümdür.\n\n**Gelişme:** Ana düşüncenin gerekçe, örnek, açıklama, karşılaştırma ve ayrıntılarla geliştirildiği bölümdür.\n\n**Sonuç:** Metindeki temel düşünceleri toparlayan, çıkarım veya öneriyi belirginleştiren bölümdür.\n\n**Serim:** Öyküleyici metinde kişiler, ortam, zaman ve başlangıç durumunun tanıtıldığı bölümdür.\n\n**Düğüm:** Olayı ilerleten sorun, çatışma, belirsizlik veya merakın yoğunlaştığı bölümdür.\n\n**Çözüm:** Düğümde ortaya çıkan durumun sonuca bağlandığı bölümdür.\n\n**Geçiş:** Bir bölümden diğerine geçerken düşünce veya olay akışını sürdüren bağlantıdır. “Bununla birlikte”, “bu nedenle”, “bir süre sonra” gibi ifadeler geçişi destekleyebilir; ancak tek başına bölüm kanıtı değildir.\n\n**Tutarlılık:** Bölümlerin birbirini mantıklı biçimde izlemesi, düşünce ve olay akışında açıklanmamış kopukluk bulunmamasıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Önce metnin türünü belirle.** Metin bilgi mi açıklıyor, yoksa olay mı anlatıyor? Bilgilendirici metinde giriş–gelişme–sonuç; öyküleyici metinde serim–düğüm–çözüm yapısı aranır.\n2. **Her paragrafın işlevini bir cümleyle yaz.** “Konuyu tanıtıyor”, “nedenleri açıklıyor”, “örnek veriyor”, “sorunu büyütüyor” veya “sonucu bildiriyor” gibi kısa notlar bölüm sınırını görmeni kolaylaştırır.\n3. **İşlevin değiştiği noktayı bul.** Konunun tanıtılmasından ayrıntılı açıklamaya, başlangıç durumundan çatışmaya ya da çözüm önerisinden genel sonuca geçildiğinde yeni bir bölüm başlamış olabilir.\n4. **Geçiş ifadelerini kanıt olarak kullan ama onlara bağımlı kalma.** “Sonuç olarak” çoğu kez sonuç bölümünü işaret eder; yine de cümlenin gerçekten toparlama yapıp yapmadığını kontrol et.\n5. **Bölümler arasındaki bağlantıyı açıkla.** Girişte sorulan sorunun gelişmede cevaplanıp cevaplanmadığını, düğümdeki sorunun çözümde karşılık bulup bulmadığını incele.\n6. **Düşünce veya olay akışını sınama yap.** Bir bölümü çıkardığında sonraki bölüm anlaşılmaz hâle geliyorsa aralarında güçlü bir bağ vardır. Ani kişi, zaman veya konu değişiklikleri açıklanmıyorsa tutarlılık sorunu olabilir.\n7. **Her bölümü tek cümleyle özetle.** Bu cümleler yan yana geldiğinde metnin genel akışını göstermelidir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, bilgilendirici bir metinde girişin konuyu ve amacı tanıttığını, gelişmenin neden ve örneklerle düşünceyi ilerlettiğini, sonucun ise ana yargıyı toparladığını somut metin parçalarıyla gösterir. Düğümler arasındaki oklar, bölümlerin ayrı kutular değil birbirini tamamlayan işlevler olduğunu öğretir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nAşağıdaki bilgilendirici metni inceleyelim:\n\n“Çevrim içi sınıf grubunda yazılan kısa mesajlar bazen beklenenden farklı anlaşılabilir. Çünkü yazılı mesajda ses tonu ve yüz ifadesi görülmez. Bu nedenle mesajı göndermeden önce yeniden okumak, belirsiz ifadeleri açıklamak ve kişisel bilgileri paylaşmamak güvenli iletişimi destekler. Kısacası açık, saygılı ve ölçülü mesajlar yanlış anlamaları azaltır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin bir olay anlatmıyor; çevrim içi iletişimle ilgili bilgi ve öneri veriyor. Bu nedenle giriş–gelişme–sonuç yapısını ararız.\n2. İlk cümle temel sorunu tanıtır: Kısa mesajların farklı anlaşılması. Bu cümle **giriş** işlevindedir.\n3. İkinci ve üçüncü cümle sorunun nedenini ve uygulanabilir önlemleri açıklar. Bunlar **gelişme** bölümünü oluşturur.\n4. “Kısacası” ile başlayan son cümle ana düşünceyi toparlar. Bu bölüm **sonuç**tur.\n5. Bölümler tutarlıdır: Girişte belirtilen yanlış anlama sorunu, gelişmede neden ve önlemlerle açıklanmış, sonuçta genel bir yargıya bağlanmıştır.\n\n**Sonuç:** Bölümler paragraf sayısına göre değil işlevlerine göre belirlenmiştir; tek paragraf içinde üç bölüm işlevi görülebilir.\n\n### Örnek 2:\nAşağıdaki öyküleyici parçayı inceleyelim:\n\n“Zeynep ile Arda, sınıf panosunu birlikte hazırlayacaktı. Görevleri paylaşırken Arda, Zeynep’in cümlesini tamamlamadan konuşmaya başladı. Zeynep sustu ve çalışmadan çekilmek istedi. Arda, arkadaşının yüzündeki rahatsızlığı fark edince sözünü kestiği için özür diledi; ikisi sırayla konuşup görevleri yeniden paylaştı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metinde kişiler ve bir olay bulunduğu için serim–düğüm–çözüm yapısını ararız.\n2. İlk cümle kişileri ve başlangıç durumunu tanıtır: Zeynep ile Arda pano hazırlayacaktır. Bu **serim**dir.\n3. Arda’nın söz kesmesi ve Zeynep’in çalışmadan çekilmek istemesi çatışmayı oluşturur. Bu bölüm **düğüm**dür.\n4. Arda’nın durumu fark etmesi, özür dilemesi ve görevlerin yeniden paylaşılması sorunu sonuca bağlar. Bu **çözüm**dür.\n5. Olay akışı tutarlıdır: Söz kesme davranışı rahatsızlığa, rahatsızlığın fark edilmesi ise özür ve yeni görev paylaşımına yol açmıştır.\n\n**Sonuç:** Bölümler arasındaki neden–sonuç bağı metnin olay akışını anlaşılır kılar.\n\n## Sık yapılan hata\nEn yaygın hata, metindeki her paragrafı ayrı bir bölüm sanmaktır. Oysa bir gelişme bölümü birkaç paragraftan oluşabilir; kısa bir metinde giriş, gelişme ve sonuç aynı paragrafta bulunabilir. Bir başka hata da yalnız “sonuç olarak” veya “bir gün” gibi ifadelere bakıp karar vermektir. Geçiş sözü ipucudur fakat bölümün asıl kanıtı, üstlendiği işlevdir. Ayrıca öyküleyici metinde düğümü yalnız “kötü bir olay” olarak görmek doğru değildir; düğüm, merak veya çözülmesi gereken belirsizlik de olabilir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Metnin bilgilendirici mi, öyküleyici mi olduğunu belirledim mi?\n- Her bölümün işlevini metinden kanıtla açıklayabiliyor muyum?\n- Giriş–gelişme–sonuç ile serim–düğüm–çözüm yapılarını karıştırmadım mı?\n- Bölümler arasındaki geçişleri ve bağlantıları inceledim mi?\n- Düşünce veya olay akışında kopukluk bulunup bulunmadığını kontrol ettim mi?\n- Bölüm sınırlarını yalnız paragraf sayısına göre belirlemekten kaçındım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n069__to716.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n069__to716.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"giris","labelKey":"tr-g07-turkce-n069__to716.giris"},{"id":"gelisme","labelKey":"tr-g07-turkce-n069__to716.gelisme"},{"id":"sonuc","labelKey":"tr-g07-turkce-n069__to716.sonuc"}],"edges":[{"from":"giris","to":"gelisme"},{"from":"gelisme","to":"sonuc"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n069__to716.alt":"Soldan sağa ilerleyen üç düğümlü akışta giriş bölümü “Sınıf içi iletişimde söz sırasını korumak ortak anlaşmayı kolaylaştırır.” cümlesiyle konuyu ve amacı tanıtır. Gelişme bölümü “Söz kesilmediğinde herkes düşüncesini tamamlar; anlaşılmayan noktalar uygun sorularla açılır.” cümlesiyle neden ve örnekleri açıklar. Sonuç bölümü “Bu nedenle söz sırası ve açıklayıcı sorular güvenli iletişimin temelidir.” cümlesiyle ana düşünceyi toparlar. Oklar girişten gelişmeye, gelişmeden sonuca düşünce akışını gösterir.","tr-g07-turkce-n069__to716.caption":"Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinin işlev ve metin parçalarıyla ilişkisi","tr-g07-turkce-n069__to716.giris":"Giriş — Konuyu ve amacı tanıtır: “Sınıf içi iletişimde söz sırasını korumak ortak anlaşmayı kolaylaştırır.”","tr-g07-turkce-n069__to716.gelisme":"Gelişme — Neden ve örnekleri açıklar: “Söz kesilmediğinde herkes düşüncesini tamamlar; anlaşılmayan noktalar uygun sorularla açılır.”","tr-g07-turkce-n069__to716.sonuc":"Sonuç — Ana düşünceyi toparlar: “Bu nedenle söz sırası ve açıklayıcı sorular güvenli iletişimin temelidir.”"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-o-7-16-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir metnin bölümlerini belirlemek, yalnızca ilk paragrafı “giriş”, son paragrafı “sonuç” diye adlandırmak değildir. Asıl amaç, her bölümün metinde hangi işi yaptığını ve bölümler arasında nasıl bir bağ kurulduğunu çözümlemektir. Bilgilendirici bir metinde giriş bölümü konuya ve amaca yöneltir; gelişme bölümü açıklama, gerekçe, örnek veya karşılaştırmalarla düşünceyi ilerletir; sonuç bölümü ise ulaşılan ana yargıyı toparlar. Öyküleyici bir metinde serim; kişi, yer, zaman ve başlangıç durumunu tanıtır. Düğüm, çözülmesi gereken çatışmayı veya merak unsurunu geliştirir. Çözüm ise olayın nasıl sonuçlandığını gösterir.\n\nBu konuda metnin türüne göre doğru bölüm adlarını seçmeyi, bölüm sınırlarını işlev değişimlerinden hareketle belirlemeyi ve bölümler arasındaki geçişlerin tutarlı olup olmadığını incelemeyi öğreneceksin. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasındaki metinlerde bir iletişim sorununun nasıl tanıtıldığı, hangi neden ve örneklerle açıklandığı, hangi çözüm önerisine bağlandığı özellikle izlenebilir. Böylece metni yalnız parçalara ayırmakla kalmaz, parçaların bütünü nasıl oluşturduğunu da açıklarsın.","keyConcepts":"**Bölüm:** Metnin belirli bir işlev üstlenen anlam parçasıdır. Bölüm sınırı her zaman paragraf sınırıyla aynı olmayabilir.\n\n**Giriş:** Bilgilendirici metinde konuyu, amacı veya temel sorunu tanıtan bölümdür.\n\n**Gelişme:** Ana düşüncenin gerekçe, örnek, açıklama, karşılaştırma ve ayrıntılarla geliştirildiği bölümdür.\n\n**Sonuç:** Metindeki temel düşünceleri toparlayan, çıkarım veya öneriyi belirginleştiren bölümdür.\n\n**Serim:** Öyküleyici metinde kişiler, ortam, zaman ve başlangıç durumunun tanıtıldığı bölümdür.\n\n**Düğüm:** Olayı ilerleten sorun, çatışma, belirsizlik veya merakın yoğunlaştığı bölümdür.\n\n**Çözüm:** Düğümde ortaya çıkan durumun sonuca bağlandığı bölümdür.\n\n**Geçiş:** Bir bölümden diğerine geçerken düşünce veya olay akışını sürdüren bağlantıdır. “Bununla birlikte”, “bu nedenle”, “bir süre sonra” gibi ifadeler geçişi destekleyebilir; ancak tek başına bölüm kanıtı değildir.\n\n**Tutarlılık:** Bölümlerin birbirini mantıklı biçimde izlemesi, düşünce ve olay akışında açıklanmamış kopukluk bulunmamasıdır.","steps":"1. **Önce metnin türünü belirle.** Metin bilgi mi açıklıyor, yoksa olay mı anlatıyor? Bilgilendirici metinde giriş–gelişme–sonuç; öyküleyici metinde serim–düğüm–çözüm yapısı aranır.\n2. **Her paragrafın işlevini bir cümleyle yaz.** “Konuyu tanıtıyor”, “nedenleri açıklıyor”, “örnek veriyor”, “sorunu büyütüyor” veya “sonucu bildiriyor” gibi kısa notlar bölüm sınırını görmeni kolaylaştırır.\n3. **İşlevin değiştiği noktayı bul.** Konunun tanıtılmasından ayrıntılı açıklamaya, başlangıç durumundan çatışmaya ya da çözüm önerisinden genel sonuca geçildiğinde yeni bir bölüm başlamış olabilir.\n4. **Geçiş ifadelerini kanıt olarak kullan ama onlara bağımlı kalma.** “Sonuç olarak” çoğu kez sonuç bölümünü işaret eder; yine de cümlenin gerçekten toparlama yapıp yapmadığını kontrol et.\n5. **Bölümler arasındaki bağlantıyı açıkla.** Girişte sorulan sorunun gelişmede cevaplanıp cevaplanmadığını, düğümdeki sorunun çözümde karşılık bulup bulmadığını incele.\n6. **Düşünce veya olay akışını sınama yap.** Bir bölümü çıkardığında sonraki bölüm anlaşılmaz hâle geliyorsa aralarında güçlü bir bağ vardır. Ani kişi, zaman veya konu değişiklikleri açıklanmıyorsa tutarlılık sorunu olabilir.\n7. **Her bölümü tek cümleyle özetle.** Bu cümleler yan yana geldiğinde metnin genel akışını göstermelidir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, bilgilendirici bir metinde girişin konuyu ve amacı tanıttığını, gelişmenin neden ve örneklerle düşünceyi ilerlettiğini, sonucun ise ana yargıyı toparladığını somut metin parçalarıyla gösterir. Düğümler arasındaki oklar, bölümlerin ayrı kutular değil birbirini tamamlayan işlevler olduğunu öğretir.","workedExamples":["Aşağıdaki bilgilendirici metni inceleyelim:\n\n“Çevrim içi sınıf grubunda yazılan kısa mesajlar bazen beklenenden farklı anlaşılabilir. Çünkü yazılı mesajda ses tonu ve yüz ifadesi görülmez. Bu nedenle mesajı göndermeden önce yeniden okumak, belirsiz ifadeleri açıklamak ve kişisel bilgileri paylaşmamak güvenli iletişimi destekler. Kısacası açık, saygılı ve ölçülü mesajlar yanlış anlamaları azaltır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin bir olay anlatmıyor; çevrim içi iletişimle ilgili bilgi ve öneri veriyor. Bu nedenle giriş–gelişme–sonuç yapısını ararız.\n2. İlk cümle temel sorunu tanıtır: Kısa mesajların farklı anlaşılması. Bu cümle **giriş** işlevindedir.\n3. İkinci ve üçüncü cümle sorunun nedenini ve uygulanabilir önlemleri açıklar. Bunlar **gelişme** bölümünü oluşturur.\n4. “Kısacası” ile başlayan son cümle ana düşünceyi toparlar. Bu bölüm **sonuç**tur.\n5. Bölümler tutarlıdır: Girişte belirtilen yanlış anlama sorunu, gelişmede neden ve önlemlerle açıklanmış, sonuçta genel bir yargıya bağlanmıştır.\n\n**Sonuç:** Bölümler paragraf sayısına göre değil işlevlerine göre belirlenmiştir; tek paragraf içinde üç bölüm işlevi görülebilir.","Aşağıdaki öyküleyici parçayı inceleyelim:\n\n“Zeynep ile Arda, sınıf panosunu birlikte hazırlayacaktı. Görevleri paylaşırken Arda, Zeynep’in cümlesini tamamlamadan konuşmaya başladı. Zeynep sustu ve çalışmadan çekilmek istedi. Arda, arkadaşının yüzündeki rahatsızlığı fark edince sözünü kestiği için özür diledi; ikisi sırayla konuşup görevleri yeniden paylaştı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metinde kişiler ve bir olay bulunduğu için serim–düğüm–çözüm yapısını ararız.\n2. İlk cümle kişileri ve başlangıç durumunu tanıtır: Zeynep ile Arda pano hazırlayacaktır. Bu **serim**dir.\n3. Arda’nın söz kesmesi ve Zeynep’in çalışmadan çekilmek istemesi çatışmayı oluşturur. Bu bölüm **düğüm**dür.\n4. Arda’nın durumu fark etmesi, özür dilemesi ve görevlerin yeniden paylaşılması sorunu sonuca bağlar. Bu **çözüm**dür.\n5. Olay akışı tutarlıdır: Söz kesme davranışı rahatsızlığa, rahatsızlığın fark edilmesi ise özür ve yeni görev paylaşımına yol açmıştır.\n\n**Sonuç:** Bölümler arasındaki neden–sonuç bağı metnin olay akışını anlaşılır kılar."],"commonMistakes":"En yaygın hata, metindeki her paragrafı ayrı bir bölüm sanmaktır. Oysa bir gelişme bölümü birkaç paragraftan oluşabilir; kısa bir metinde giriş, gelişme ve sonuç aynı paragrafta bulunabilir. Bir başka hata da yalnız “sonuç olarak” veya “bir gün” gibi ifadelere bakıp karar vermektir. Geçiş sözü ipucudur fakat bölümün asıl kanıtı, üstlendiği işlevdir. Ayrıca öyküleyici metinde düğümü yalnız “kötü bir olay” olarak görmek doğru değildir; düğüm, merak veya çözülmesi gereken belirsizlik de olabilir.","selfCheck":["Metnin bilgilendirici mi, öyküleyici mi olduğunu belirledim mi?","Her bölümün işlevini metinden kanıtla açıklayabiliyor muyum?","Giriş–gelişme–sonuç ile serim–düğüm–çözüm yapılarını karıştırmadım mı?","Bölümler arasındaki geçişleri ve bağlantıları inceledim mi?","Düşünce veya olay akışında kopukluk bulunup bulunmadığını kontrol ettim mi?","Bölüm sınırlarını yalnız paragraf sayısına göre belirlemekten kaçındım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.O.7.16","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"52e43640545ee6a64c846c5bf669e301b560d13ba4d25c3bf01a81bfc46274ce","reviewDecisionSha256":"4316d6c136c8e70a571297d6fee7977dedc9435e7da9aabde1db8245df204c39","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:52e43640545ee6a64c846c5bf669e301b560d13ba4d25c3bf01a81bfc46274ce","reviewedHash":"sha256:52e43640545ee6a64c846c5bf669e301b560d13ba4d25c3bf01a81bfc46274ce","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4316d6c136c8e70a571297d6fee7977dedc9435e7da9aabde1db8245df204c39; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n069","contentProjectionSha256":"52e43640545ee6a64c846c5bf669e301b560d13ba4d25c3bf01a81bfc46274ce","reviewDecisionSha256":"4316d6c136c8e70a571297d6fee7977dedc9435e7da9aabde1db8245df204c39","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n070","noteId":"tr.g07.turkce.n070","noteKey":"tr.g07.turkce.n070","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-17","title":"Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.O.7.17","objective":"T.O.7.17","objectives":["T.O.7.17"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nŞiir, yalnız ilettiği duygu ve düşüncelerle değil, sayfada nasıl kurulduğu ve seslerin nasıl düzenlendiğiyle de anlam kazanır. Bir şiiri biçim yönünden çözümlemek; dizeleri, bent veya dörtlükleri, dize uzunluklarını, ses benzerliklerini ve tekrarları belirlemek; sonra bu özelliklerin şiirin bütünüyle ilişkisini açıklamak demektir. Yedinci sınıf düzeyinde özellikle şiirin dış yapı özellikleri ile kafiye üzerinde durulur. Hece sayısı gibi ölçüye ilişkin gözlemler yapılabilir; ancak ayrıntılı ölçü kurallarına girmek yerine düzenin şiirde oluşturduğu ritmi fark etmek önemlidir.\n\n“İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında özgün bir şiir; selamlaşma, dinleme, empati veya saygı gibi kavramları kısa ve yoğun bir anlatımla işleyebilir. Dizelerin benzer uzunlukta olması okuma hızını dengeler, dize sonlarındaki ses benzerlikleri kulağa uyum verir, tekrarlanan bir sözcük ise ana kavramı öne çıkarabilir. Biçim çözümlemesinde amaç yalnız “dört dize var” demek değil, bu düzenin şiirin anlamına ve söyleyişine nasıl katkıda bulunduğunu göstermektir.\n\n## Temel kavramlar\n**Dize (mısra):** Şiirin her bir satırıdır. Dize, anlamı tek başına tamamlayabilir veya sonraki dizeyle sürdürebilir.\n\n**Bent:** Birden fazla dizenin anlam ve biçim bakımından oluşturduğu kümedir.\n\n**Dörtlük:** Dört dizeden oluşan benttir.\n\n**Dış yapı:** Şiirin dize, bent, dörtlük ve sayfa düzeni gibi gözle görülen kuruluş özellikleridir.\n\n**Ölçü:** Dizelerdeki hece veya ritim düzenidir. Bu düzeyde hece sayılarının benzerliğini gözlemek yeterlidir; ayrıntılı ölçü çözümlemesi yapılmaz.\n\n**Kafiye (uyak):** Dize sonlarında duyulan ses benzerliğidir. Yedinci sınıfta kafiye varlığını ve şiire kattığı ahengi fark etmek üzerinde durulur.\n\n**Tekrar:** Bir sözcük, söz grubu veya sesin bilinçli biçimde yeniden kullanılmasıdır. Tekrar, vurgu ve ritim oluşturabilir.\n\n**Ahenk:** Ses, ritim, kafiye ve tekrarların birlikte oluşturduğu işitsel uyumdur.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Şiiri önce anlam için oku.** Konuyu, duyguyu ve öne çıkan kavramı belirlemeden biçim özelliklerinin etkisini açıklamak zordur.\n2. **Dizeleri numaralandır.** Her satırı ayrı bir dize olarak işaretle. Cümlenin nokta ile bitmesi dize sınırını belirlemez; satır düzeni belirler.\n3. **Bentleri belirle.** Dizeler arasında bırakılan boşluklara ve anlam kümelerine bak. Dört dizelik bir küme dörtlüktür.\n4. **Dize uzunluklarını gözle.** Gerekirse heceleri say. Benzer hece sayıları düzenli bir söyleyiş yaratabilir; belirgin farklılık ise özel bir vurgu oluşturabilir.\n5. **Dize sonlarını sesli oku.** Son sözcüklerdeki ortak sesleri dinle. Kafiye bulunduğunu söylerken hangi dize sonlarının benzeştiğini açıkça göster.\n6. **Tekrarları işaretle.** Aynı sözcüğün veya söz grubunun kaç kez ve nerede kullanıldığını belirle. Tekrarın hangi düşünceyi öne çıkardığını sor.\n7. **Biçim ile anlamı ilişkilendir.** “İki dörtlük vardır.” demek çözümlemenin ilk basamağıdır; “İkinci dörtlükte tekrarlanan ‘birlikte’ sözcüğü ortak hareket düşüncesini güçlendirir.” demek ise ilişkiyi açıklar.\n8. **Kesin olmayan yorumu kanıt gibi sunma.** Ses benzerliği duymuyorsan kafiye varmış gibi zorlamamalı; şiirin her dizesinin aynı hece sayısında olmak zorunda olmadığını unutmamalısın.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, tamamen özgün dört dizelik örnekte dizeyi, dörtlüğü, her dizedeki yedi hecelik düzeni, “açar–saçar” ses benzerliğini ve “insan” sözcüğünün tekrarını ayrı satırlarda gösterir. Son sütun, bu biçim özelliklerinin akıcılık, vurgu ve anlam üzerindeki işlevini açıklar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nŞu özgün dörtlüğü inceleyelim:\n\n“Bir selam gönül açar\nİçten söz umut saçar\nSabırla dinler insan\nEmpati kurar insan”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Şiir dört satırdan oluştuğu için dört **dize** vardır ve bu dizeler tek bir **dörtlük** oluşturur.\n2. Heceleri sayalım: “Bir(1) se-lam(2) gö-nül(2) a-çar(2)” toplam yedi hecedir. Diğer üç dize de yedi hecedir. Bu eşitlik, şiiri düzenli bir hızla okumayı kolaylaştırır.\n3. Birinci ve ikinci dizelerin sonundaki “açar–saçar” sözcüklerinde belirgin bir ses benzerliği vardır. Bu kafiye, ilk iki dizeyi işitsel olarak birbirine bağlar.\n4. Üçüncü ve dördüncü dizelerin sonunda “insan” sözcüğü aynen tekrarlanır. Tekrar, dinleme ve empati davranışlarını insana bağlayan vurguyu güçlendirir.\n5. Biçim ile anlam ilişkilidir: Düzenli dize uzunluğu sakin bir ritim oluştururken kafiye ve tekrar, saygılı iletişim düşüncesini akılda kalıcı kılar.\n\n**Sonuç:** Şiirin biçim özellikleri yalnız süs değildir; ana düşüncenin duyulma ve hatırlanma biçimini etkiler.\n\n### Örnek 2:\nŞu özgün dörtlüğü inceleyelim:\n\n“Söz bekler, duyulur ses\nNezaket sıcak nefes\nBen değil, biz der herkes\nBirlikte güler herkes”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin dört dizeden ve bir dörtlükten oluşur.\n2. Dört dize de yedi hecedir. Eşit dize uzunluğu, okurken belirgin ve dengeli bir ritim verir; yine de çözümlemenin amacı ayrıntılı ölçü adı koymak değildir.\n3. Birinci dizedeki “ses” ile ikinci dizedeki “nefes” sözcüklerinin sonlarında işitilen ses benzerliği, ilk iki dize arasında kafiye ve ahenk kurar.\n4. Üçüncü dizedeki “ben değil, biz” karşıtlığı anlamı belirginleştirirken kısa ve dengeli kuruluş “biz” sözcüğünü öne çıkarır.\n5. Üçüncü ve dördüncü dizelerin sonunda “herkes” sözcüğünün tekrarlanması, ortak katılım düşüncesini vurgular.\n\n**Sonuç:** Dize düzeni, dize sonu sesleri ve sözcüklerin yerleşimi, şiirin sosyal bağ kurma düşüncesini destekler.\n\n## Sık yapılan hata\nŞiirin biçimini incelerken yalnız dize saymak ve “biçim özelliği budur” diyerek çözümlemeyi bitirmek sık yapılan bir hatadır. Biçim özelliklerinin şiirin anlamı ve ahengiyle ilişkisi de açıklanmalıdır. Her benzer son harfi otomatik olarak kafiye saymak, şiirdeki her sözcük tekrarını da amaçlı vurgu kabul etmek doğru değildir; sesin gerçekten duyulması ve tekrarın bağlamdaki işlevi incelenmelidir. Ayrıca dize ile cümle karıştırılmamalıdır: Bir cümle iki dizeye yayılabilir, bir dizede birden fazla cümle bulunabilir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Şiirdeki dizeleri ve bentleri doğru belirledim mi?\n- Dörtlük varsa dört dizeden oluştuğunu gösterdim mi?\n- Hece sayısını yalnız düzeni gözlemek amacıyla kullandım mı?\n- Kafiye bulunan dize sonlarını somut olarak karşılaştırdım mı?\n- Tekrar edilen sözcük veya sesin nerede geçtiğini belirledim mi?\n- Biçim özelliklerinin şiirin anlamına ve ahengine etkisini açıkladım mı?\n- Telifli bir şiir yerine verilen veya özgün örnek üzerinde çalıştım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n070__to717.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n070__to717.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n070__to717.h1","tr-g07-turkce-n070__to717.h2","tr-g07-turkce-n070__to717.h3","tr-g07-turkce-n070__to717.h4"],"rows":[[{"v":"Dize"},{"v":"“Bir selam gönül açar” dâhil dört ayrı satır"},{"v":"Her satır bir dizedir."},{"v":"Düşünceleri kısa ve yoğun birimlere ayırır."}],[{"v":"Bent / dörtlük"},{"v":"Dört dize tek küme hâlinde"},{"v":"Metin bir dörtlükten oluşur."},{"v":"Selam, içten söz, dinleme ve empatiyi tek anlam çevresinde toplar."}],[{"v":"Ölçü gözlemi"},{"v":"Dört dizenin her biri 7 hece"},{"v":"Dize uzunlukları eşittir."},{"v":"Düzenli ve sakin bir okuma ritmi sağlar."}],[{"v":"Kafiye"},{"v":"“açar” ile “saçar”"},{"v":"Dize sonlarında ses benzerliği vardır."},{"v":"İlk iki dizeyi işitsel olarak birbirine bağlar."}],[{"v":"Tekrar"},{"v":"Üçüncü ve dördüncü dize sonunda “insan”"},{"v":"Aynı sözcük iki kez kullanılır."},{"v":"Dinleme ve empati davranışlarını insan kavramında vurgular."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n070__to717.alt":"Dört sütunlu tabloda özgün “Bir selam gönül açar / İçten söz umut saçar / Sabırla dinler insan / Empati kurar insan” dörtlüğü çözümlenir. Dize satırı dört ayrı satırın düşünceleri kısa birimlere ayırdığını; bent-dörtlük satırı dört dizenin tek anlam kümesi oluşturduğunu; ölçü satırı her dizenin yedi heceyle düzenli ritim kurduğunu; kafiye satırı “açar” ile “saçar” sonlarındaki ses benzerliğini; tekrar satırı üçüncü ve dördüncü dize sonundaki “insan” sözcüğünün dinleme ve empatiyi vurguladığını açıklar.","tr-g07-turkce-n070__to717.caption":"Özgün dörtlükte dize, bent, ölçü gözlemi, kafiye ve tekrar","tr-g07-turkce-n070__to717.h1":"Biçim ögesi","tr-g07-turkce-n070__to717.h2":"Örnekteki konum","tr-g07-turkce-n070__to717.h3":"Saptama","tr-g07-turkce-n070__to717.h4":"Şiire etkisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-o-7-17-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Şiir, yalnız ilettiği duygu ve düşüncelerle değil, sayfada nasıl kurulduğu ve seslerin nasıl düzenlendiğiyle de anlam kazanır. Bir şiiri biçim yönünden çözümlemek; dizeleri, bent veya dörtlükleri, dize uzunluklarını, ses benzerliklerini ve tekrarları belirlemek; sonra bu özelliklerin şiirin bütünüyle ilişkisini açıklamak demektir. Yedinci sınıf düzeyinde özellikle şiirin dış yapı özellikleri ile kafiye üzerinde durulur. Hece sayısı gibi ölçüye ilişkin gözlemler yapılabilir; ancak ayrıntılı ölçü kurallarına girmek yerine düzenin şiirde oluşturduğu ritmi fark etmek önemlidir.\n\n“İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında özgün bir şiir; selamlaşma, dinleme, empati veya saygı gibi kavramları kısa ve yoğun bir anlatımla işleyebilir. Dizelerin benzer uzunlukta olması okuma hızını dengeler, dize sonlarındaki ses benzerlikleri kulağa uyum verir, tekrarlanan bir sözcük ise ana kavramı öne çıkarabilir. Biçim çözümlemesinde amaç yalnız “dört dize var” demek değil, bu düzenin şiirin anlamına ve söyleyişine nasıl katkıda bulunduğunu göstermektir.","keyConcepts":"**Dize (mısra):** Şiirin her bir satırıdır. Dize, anlamı tek başına tamamlayabilir veya sonraki dizeyle sürdürebilir.\n\n**Bent:** Birden fazla dizenin anlam ve biçim bakımından oluşturduğu kümedir.\n\n**Dörtlük:** Dört dizeden oluşan benttir.\n\n**Dış yapı:** Şiirin dize, bent, dörtlük ve sayfa düzeni gibi gözle görülen kuruluş özellikleridir.\n\n**Ölçü:** Dizelerdeki hece veya ritim düzenidir. Bu düzeyde hece sayılarının benzerliğini gözlemek yeterlidir; ayrıntılı ölçü çözümlemesi yapılmaz.\n\n**Kafiye (uyak):** Dize sonlarında duyulan ses benzerliğidir. Yedinci sınıfta kafiye varlığını ve şiire kattığı ahengi fark etmek üzerinde durulur.\n\n**Tekrar:** Bir sözcük, söz grubu veya sesin bilinçli biçimde yeniden kullanılmasıdır. Tekrar, vurgu ve ritim oluşturabilir.\n\n**Ahenk:** Ses, ritim, kafiye ve tekrarların birlikte oluşturduğu işitsel uyumdur.","steps":"1. **Şiiri önce anlam için oku.** Konuyu, duyguyu ve öne çıkan kavramı belirlemeden biçim özelliklerinin etkisini açıklamak zordur.\n2. **Dizeleri numaralandır.** Her satırı ayrı bir dize olarak işaretle. Cümlenin nokta ile bitmesi dize sınırını belirlemez; satır düzeni belirler.\n3. **Bentleri belirle.** Dizeler arasında bırakılan boşluklara ve anlam kümelerine bak. Dört dizelik bir küme dörtlüktür.\n4. **Dize uzunluklarını gözle.** Gerekirse heceleri say. Benzer hece sayıları düzenli bir söyleyiş yaratabilir; belirgin farklılık ise özel bir vurgu oluşturabilir.\n5. **Dize sonlarını sesli oku.** Son sözcüklerdeki ortak sesleri dinle. Kafiye bulunduğunu söylerken hangi dize sonlarının benzeştiğini açıkça göster.\n6. **Tekrarları işaretle.** Aynı sözcüğün veya söz grubunun kaç kez ve nerede kullanıldığını belirle. Tekrarın hangi düşünceyi öne çıkardığını sor.\n7. **Biçim ile anlamı ilişkilendir.** “İki dörtlük vardır.” demek çözümlemenin ilk basamağıdır; “İkinci dörtlükte tekrarlanan ‘birlikte’ sözcüğü ortak hareket düşüncesini güçlendirir.” demek ise ilişkiyi açıklar.\n8. **Kesin olmayan yorumu kanıt gibi sunma.** Ses benzerliği duymuyorsan kafiye varmış gibi zorlamamalı; şiirin her dizesinin aynı hece sayısında olmak zorunda olmadığını unutmamalısın.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, tamamen özgün dört dizelik örnekte dizeyi, dörtlüğü, her dizedeki yedi hecelik düzeni, “açar–saçar” ses benzerliğini ve “insan” sözcüğünün tekrarını ayrı satırlarda gösterir. Son sütun, bu biçim özelliklerinin akıcılık, vurgu ve anlam üzerindeki işlevini açıklar.","workedExamples":["Şu özgün dörtlüğü inceleyelim:\n\n“Bir selam gönül açar\nİçten söz umut saçar\nSabırla dinler insan\nEmpati kurar insan”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Şiir dört satırdan oluştuğu için dört **dize** vardır ve bu dizeler tek bir **dörtlük** oluşturur.\n2. Heceleri sayalım: “Bir(1) se-lam(2) gö-nül(2) a-çar(2)” toplam yedi hecedir. Diğer üç dize de yedi hecedir. Bu eşitlik, şiiri düzenli bir hızla okumayı kolaylaştırır.\n3. Birinci ve ikinci dizelerin sonundaki “açar–saçar” sözcüklerinde belirgin bir ses benzerliği vardır. Bu kafiye, ilk iki dizeyi işitsel olarak birbirine bağlar.\n4. Üçüncü ve dördüncü dizelerin sonunda “insan” sözcüğü aynen tekrarlanır. Tekrar, dinleme ve empati davranışlarını insana bağlayan vurguyu güçlendirir.\n5. Biçim ile anlam ilişkilidir: Düzenli dize uzunluğu sakin bir ritim oluştururken kafiye ve tekrar, saygılı iletişim düşüncesini akılda kalıcı kılar.\n\n**Sonuç:** Şiirin biçim özellikleri yalnız süs değildir; ana düşüncenin duyulma ve hatırlanma biçimini etkiler.","Şu özgün dörtlüğü inceleyelim:\n\n“Söz bekler, duyulur ses\nNezaket sıcak nefes\nBen değil, biz der herkes\nBirlikte güler herkes”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin dört dizeden ve bir dörtlükten oluşur.\n2. Dört dize de yedi hecedir. Eşit dize uzunluğu, okurken belirgin ve dengeli bir ritim verir; yine de çözümlemenin amacı ayrıntılı ölçü adı koymak değildir.\n3. Birinci dizedeki “ses” ile ikinci dizedeki “nefes” sözcüklerinin sonlarında işitilen ses benzerliği, ilk iki dize arasında kafiye ve ahenk kurar.\n4. Üçüncü dizedeki “ben değil, biz” karşıtlığı anlamı belirginleştirirken kısa ve dengeli kuruluş “biz” sözcüğünü öne çıkarır.\n5. Üçüncü ve dördüncü dizelerin sonunda “herkes” sözcüğünün tekrarlanması, ortak katılım düşüncesini vurgular.\n\n**Sonuç:** Dize düzeni, dize sonu sesleri ve sözcüklerin yerleşimi, şiirin sosyal bağ kurma düşüncesini destekler."],"commonMistakes":"Şiirin biçimini incelerken yalnız dize saymak ve “biçim özelliği budur” diyerek çözümlemeyi bitirmek sık yapılan bir hatadır. Biçim özelliklerinin şiirin anlamı ve ahengiyle ilişkisi de açıklanmalıdır. Her benzer son harfi otomatik olarak kafiye saymak, şiirdeki her sözcük tekrarını da amaçlı vurgu kabul etmek doğru değildir; sesin gerçekten duyulması ve tekrarın bağlamdaki işlevi incelenmelidir. Ayrıca dize ile cümle karıştırılmamalıdır: Bir cümle iki dizeye yayılabilir, bir dizede birden fazla cümle bulunabilir.","selfCheck":["Şiirdeki dizeleri ve bentleri doğru belirledim mi?","Dörtlük varsa dört dizeden oluştuğunu gösterdim mi?","Hece sayısını yalnız düzeni gözlemek amacıyla kullandım mı?","Kafiye bulunan dize sonlarını somut olarak karşılaştırdım mı?","Tekrar edilen sözcük veya sesin nerede geçtiğini belirledim mi?","Biçim özelliklerinin şiirin anlamına ve ahengine etkisini açıkladım mı?","Telifli bir şiir yerine verilen veya özgün örnek üzerinde çalıştım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.O.7.17","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a2290c7b302c66cd040c355ab4dace706710e1f1b371c230a83071e279a36cc7","reviewDecisionSha256":"956666c7b02a022d01d6fe999aa440fff232196606d4f953a9fac249190ef25f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a2290c7b302c66cd040c355ab4dace706710e1f1b371c230a83071e279a36cc7","reviewedHash":"sha256:a2290c7b302c66cd040c355ab4dace706710e1f1b371c230a83071e279a36cc7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:956666c7b02a022d01d6fe999aa440fff232196606d4f953a9fac249190ef25f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n070","contentProjectionSha256":"a2290c7b302c66cd040c355ab4dace706710e1f1b371c230a83071e279a36cc7","reviewDecisionSha256":"956666c7b02a022d01d6fe999aa440fff232196606d4f953a9fac249190ef25f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n071","noteId":"tr.g07.turkce.n071","noteKey":"tr.g07.turkce.n071","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-18","title":"Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.O.7.18","objective":"T.O.7.18","objectives":["T.O.7.18"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nBilgilendirici metinde yazar yalnız bir düşünce ileri sürmez; okurun bu düşünceyi anlaması ve gerekçesini görmesi için farklı yollar kullanır. Bir kavramı tanımlar, iki durumu karşılaştırır, soyut bir düşünceyi benzetmeyle somutlaştırır, örnek verir, güvenilir bir görüşe başvurur veya sayısal verilerden yararlanır. Bu yollar “düşünceyi geliştirme yolları”dır. Çözümleme yaparken önce kullanılan yolu belirler, ardından bu yolun metindeki ana düşünceye nasıl hizmet ettiğini açıklarsın.\n\nYedinci sınıf düzeyinde tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma üzerinde çalışılır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında yüz yüze ve dijital iletişimin karşılaştırılması, empati kavramının tanımlanması, saygılı bir tepkinin örneklenmesi veya metin içinde açıkça belirtilen bir araştırma sonucunun kullanılması bu yollara uygun örneklerdir. Burada önemli olan, yöntemi yalnız anahtar sözcükten tahmin etmek değil, cümlenin düşünceyi hangi işlevle geliştirdiğini kanıtlamaktır.\n\n## Temel kavramlar\n**Ana düşünce:** Metnin okura iletmek istediği temel yargıdır.\n\n**Düşünceyi geliştirme yolu:** Ana düşünceyi açıklamak, somutlaştırmak, karşılaştırmak veya desteklemek için kullanılan anlatım yoludur.\n\n**Tanımlama:** Bir kavramın “nedir?” sorusuna cevap verecek biçimde ayırt edici özellikleriyle açıklanmasıdır.\n\n**Karşılaştırma:** İki veya daha çok varlık, durum ya da düşüncenin benzer ve farklı yönlerinin ortaya konmasıdır.\n\n**Benzetme:** Bir düşüncenin, ortak özellik bakımından başka bir varlık veya duruma benzetilerek somutlaştırılmasıdır.\n\n**Örneklendirme:** Genel bir düşüncenin anlaşılması için ona uygun bir veya daha fazla örnek verilmesidir.\n\n**Tanık gösterme:** Görüşü desteklemek amacıyla konuya ilişkin bir kişinin, kurumun ya da metinde belirtilen kaynağın sözüne veya görüşüne başvurulmasıdır. Kaynak belirsizse destek zayıftır.\n\n**Sayısal verilerden yararlanma:** Oran, sayı, yüzde veya ölçüm gibi verilerin düşünceyi somutlaştırmak için kullanılmasıdır. Sayının metinle ilgili ve kaynağının açıklanmış olması önemlidir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Metnin ana düşüncesini belirle.** Yazarın neyi savunduğunu veya açıklamak istediğini bilmeden destek yollarını doğru yorumlayamazsın.\n2. **Ana düşünceyi geliştiren cümleleri işaretle.** “Bu cümle çıkarıldığında açıklama veya kanıt azalır mı?” sorusu yardımcı olur.\n3. **Cümlenin işlevini sor.** Kavramın anlamını mı veriyor, iki durumu mu kıyaslıyor, örnek mi sunuyor, bir kaynağa mı dayanıyor?\n4. **Dil ipuçlarını kullan.** “...dır” tanımlamaya, “oysa/iken/daha” karşılaştırmaya, “gibi/sanki” benzetmeye, “örneğin” örneklendirmeye işaret edebilir. Fakat kesin karar cümlenin işlevine göre verilir.\n5. **Tanık ve veri kullanımını denetle.** “Uzmanlar böyle diyor.” sözü, kim olduğu belirtilmediği için güçlü bir tanık gösterme değildir. Sayı verilmesi de tek başına kanıt değildir; sayı neyi ölçüyor ve hangi bağlamda kullanılıyor, bakılmalıdır.\n6. **Yöntemin ana düşünceyle ilişkisini açıkla.** “Karşılaştırma kullanılmıştır.” demek yerine “Yüz yüze iletişim ile yazılı mesajın farklı ipuçları karşılaştırılarak açık ifade kullanma gereği gösterilmiştir.” de.\n7. **Aynı cümlede birden fazla yol olabileceğini fark et.** Bir örnek sayısal veri içerebilir; bir tanım benzetmeyle güçlendirilebilir. Hangi işlevin baskın olduğunu gerekçelendir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, altı düşünceyi geliştirme yolunu kullanım amacı, ayırt edici özellik ve iletişim temasına uygun özgün örneklerle yan yana getirir. Böylece yöntemi yalnız adından değil, cümlenin metindeki görevinden hareketle belirleyebilirsin.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nAşağıdaki paragrafı inceleyelim:\n\n“Empati, karşıdaki kişinin duygu ve düşüncelerini onun bakış açısından anlamaya çalışma becerisidir. Yüz yüze konuşmada ses tonu ve yüz ifadesi hemen fark edilirken yazılı mesajda bu ipuçları sınırlıdır. Örneğin ‘Bu sözün beni neden rahatsız ettiğini anlatabilir miyim?’ cümlesi, suçlayıcı olmadan açıklama istemeye yardımcı olur.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümle “Empati nedir?” sorusuna cevap verir ve kavramın ayırt edici özelliğini açıklar. Kullanılan yol **tanımlama**dır.\n2. İkinci cümle yüz yüze konuşma ile yazılı mesajı ipuçlarının görünürlüğü bakımından karşılaştırır. “...iken” yapısı da bu işlevi destekler. Kullanılan yol **karşılaştırma**dır.\n3. Üçüncü cümle, saygılı açıklama istemenin somut bir cümleyle nasıl yapılacağını gösterir. Kullanılan yol **örneklendirme**dir.\n4. Üç yol aynı ana düşünceyi geliştirir: Empati kurmak için iletişim ortamının özelliklerini fark etmek ve açık, suçlamayan ifadeler kullanmak gerekir.\n\n**Sonuç:** Yöntemler yalnız tanınmamış, ana düşünceye katkıları da açıklanmıştır.\n\n### Örnek 2:\nAşağıdaki paragrafı inceleyelim:\n\n“Açık bir soru, konuşmadaki kapalı bir pencereyi açan anahtar gibidir. Yazar, örnek bir sınıf yoklamasında 24 öğrencinin 18’inin kısa ve açıklayıcı mesajları daha kolay anladığını belirtmektedir. Ayrıca metinde, okulun iletişim yönergesindeki ‘Kişisel bilgileri açık gruplarda paylaşma.’ uyarısı görüşe dayanak olarak gösterilmektedir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümlede açık soru “anahtar”a benzetilmiştir. Ortak özellik, belirsizliği açmasıdır. Kullanılan yol **benzetme**dir.\n2. İkinci cümlede 24 kişiden 18’ine ilişkin sayı verilerek düşünce somutlaştırılmıştır. Bu, metin içinde “örnek yoklama” olarak sınırlandırıldığı için **sayısal verilerden yararlanma**dır; gerçek dünyaya genellenemez.\n3. Üçüncü cümlede adı belirtilen bir yönergedeki uyarıya başvurulmuştur. Bu, metin bağlamında **tanık gösterme** işlevi görür.\n4. Üç yöntem, açık ve güvenli mesajlaşma düşüncesini farklı yönlerden destekler: benzetme kavramı somutlaştırır, sayı örnek bağlam sunar, yönerge ise kural dayanağı sağlar.\n\n**Sonuç:** Kaynağı ve kapsamı belirtilmeyen bir sayı ya da belirsiz “uzman görüşü”, aynı derecede güçlü destek sayılmaz.\n\n## Sık yapılan hata\n“Gibi” geçen her cümleyi benzetme, sayı geçen her cümleyi sayısal kanıt, bir kişinin adı geçen her cümleyi tanık gösterme saymak hatalıdır. “Ders saat üç gibi bitti.” cümlesindeki “gibi” yaklaşık zaman bildirir; benzetme yapmaz. “Grubumuzda üç mesaj vardı.” cümlesi yalnız bir ayrıntı olabilir; düşünceyi geliştirmiyorsa sayısal veriden yararlanma işlevi üstlenmez. Tanık göstermede ise görüşün kime ait olduğu ve metindeki düşünceyle nasıl ilişkilendirildiği açık olmalıdır. Yöntemi belirledikten sonra mutlaka “Bu yol ana düşünceyi nasıl geliştirdi?” sorusu cevaplanmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Metnin ana düşüncesini belirledim mi?\n- Tanımlama, karşılaştırma, benzetme ve örneklendirmeyi işlevlerine göre ayırabiliyor muyum?\n- Tanık gösterilen kişi veya kaynağın açıkça belirtildiğini kontrol ettim mi?\n- Sayısal verinin neyi gösterdiğini ve kapsamını inceledim mi?\n- Anahtar sözcük yerine cümlenin görevine göre karar verdim mi?\n- Belirlediğim yolun ana düşünceyle ilişkisini metin kanıtıyla açıkladım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n071__to718.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n071__to718.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n071__to718.h1","tr-g07-turkce-n071__to718.h2","tr-g07-turkce-n071__to718.h3","tr-g07-turkce-n071__to718.h4"],"rows":[[{"v":"Tanımlama"},{"v":"Kavramı açıklamak"},{"v":"“Nedir?” sorusuna ayırt edici özelliklerle cevap verir."},{"v":"“Empati, karşıdakinin duygu ve düşüncesini onun bakış açısından anlamaya çalışmaktır.”"}],[{"v":"Karşılaştırma"},{"v":"Benzerlik ve farkları göstermek"},{"v":"İki durum ortak bir ölçüte göre yan yana getirilir."},{"v":"“Yüz yüze konuşmada ses tonu fark edilirken yazılı mesajda bu ipucu sınırlıdır.”"}],[{"v":"Benzetme"},{"v":"Soyut düşünceyi somutlaştırmak"},{"v":"Ortak özellik üzerinden “gibi” veya benzeri bağ kurulur."},{"v":"“Açık bir soru, kapalı bir pencereyi açan anahtar gibidir.”"}],[{"v":"Örneklendirme"},{"v":"Genel düşünceyi somut durumla açıklamak"},{"v":"Düşünceye uygun örnek verilir."},{"v":"“Örneğin ‘Bunu neden düşündüğünü açıklar mısın?’ sorusu belirsizliği azaltır.”"}],[{"v":"Tanık gösterme"},{"v":"Görüşü belirtilen bir kaynağa dayandırmak"},{"v":"Kişi, kurum veya metin açıkça belirtilir."},{"v":"“Yazar, okulun iletişim yönergesindeki ‘Kişisel bilgileri paylaşma.’ uyarısına başvurur.”"}],[{"v":"Sayısal verilerden yararlanma"},{"v":"Düşünceyi ölçülebilir veriyle somutlaştırmak"},{"v":"Sayı, oran veya yüzde bağlamıyla birlikte verilir."},{"v":"“Örnek sınıf yoklamasında 24 öğrencinin 18’i kısa ve açık mesajı daha anlaşılır bulmuştur.”"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n071__to718.alt":"Dört sütunlu tabloda altı düşünceyi geliştirme yolu karşılaştırılır. Tanımlama empatiyi “karşıdakinin bakış açısından anlamaya çalışma” olarak açıklar. Karşılaştırma yüz yüze konuşmada ses tonunun fark edilmesiyle yazılı mesajdaki sınırlılığı yan yana getirir. Benzetme açık soruyu kapalı pencereyi açan anahtara benzetir. Örneklendirme “Bunu neden düşündüğünü açıklar mısın?” cümlesini verir. Tanık gösterme, okulun iletişim yönergesindeki kişisel bilgi uyarısına başvurur. Sayısal veri satırı, örnek sınıf yoklamasında 24 öğrencinin 18’inin kısa ve açık mesajı daha anlaşılır bulduğunu belirtir; her satır kullanım amacı ve ayırt edici özelliğiyle açıklanır.","tr-g07-turkce-n071__to718.caption":"Düşünceyi geliştirme yolları, amaçları, ayırt edici özellikleri ve özgün örnekleri","tr-g07-turkce-n071__to718.h1":"Düşünceyi geliştirme yolu","tr-g07-turkce-n071__to718.h2":"Kullanım amacı","tr-g07-turkce-n071__to718.h3":"Ayırt edici özellik","tr-g07-turkce-n071__to718.h4":"Özgün örnek"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-o-7-18-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bilgilendirici metinde yazar yalnız bir düşünce ileri sürmez; okurun bu düşünceyi anlaması ve gerekçesini görmesi için farklı yollar kullanır. Bir kavramı tanımlar, iki durumu karşılaştırır, soyut bir düşünceyi benzetmeyle somutlaştırır, örnek verir, güvenilir bir görüşe başvurur veya sayısal verilerden yararlanır. Bu yollar “düşünceyi geliştirme yolları”dır. Çözümleme yaparken önce kullanılan yolu belirler, ardından bu yolun metindeki ana düşünceye nasıl hizmet ettiğini açıklarsın.\n\nYedinci sınıf düzeyinde tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örneklendirme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma üzerinde çalışılır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında yüz yüze ve dijital iletişimin karşılaştırılması, empati kavramının tanımlanması, saygılı bir tepkinin örneklenmesi veya metin içinde açıkça belirtilen bir araştırma sonucunun kullanılması bu yollara uygun örneklerdir. Burada önemli olan, yöntemi yalnız anahtar sözcükten tahmin etmek değil, cümlenin düşünceyi hangi işlevle geliştirdiğini kanıtlamaktır.","keyConcepts":"**Ana düşünce:** Metnin okura iletmek istediği temel yargıdır.\n\n**Düşünceyi geliştirme yolu:** Ana düşünceyi açıklamak, somutlaştırmak, karşılaştırmak veya desteklemek için kullanılan anlatım yoludur.\n\n**Tanımlama:** Bir kavramın “nedir?” sorusuna cevap verecek biçimde ayırt edici özellikleriyle açıklanmasıdır.\n\n**Karşılaştırma:** İki veya daha çok varlık, durum ya da düşüncenin benzer ve farklı yönlerinin ortaya konmasıdır.\n\n**Benzetme:** Bir düşüncenin, ortak özellik bakımından başka bir varlık veya duruma benzetilerek somutlaştırılmasıdır.\n\n**Örneklendirme:** Genel bir düşüncenin anlaşılması için ona uygun bir veya daha fazla örnek verilmesidir.\n\n**Tanık gösterme:** Görüşü desteklemek amacıyla konuya ilişkin bir kişinin, kurumun ya da metinde belirtilen kaynağın sözüne veya görüşüne başvurulmasıdır. Kaynak belirsizse destek zayıftır.\n\n**Sayısal verilerden yararlanma:** Oran, sayı, yüzde veya ölçüm gibi verilerin düşünceyi somutlaştırmak için kullanılmasıdır. Sayının metinle ilgili ve kaynağının açıklanmış olması önemlidir.","steps":"1. **Metnin ana düşüncesini belirle.** Yazarın neyi savunduğunu veya açıklamak istediğini bilmeden destek yollarını doğru yorumlayamazsın.\n2. **Ana düşünceyi geliştiren cümleleri işaretle.** “Bu cümle çıkarıldığında açıklama veya kanıt azalır mı?” sorusu yardımcı olur.\n3. **Cümlenin işlevini sor.** Kavramın anlamını mı veriyor, iki durumu mu kıyaslıyor, örnek mi sunuyor, bir kaynağa mı dayanıyor?\n4. **Dil ipuçlarını kullan.** “...dır” tanımlamaya, “oysa/iken/daha” karşılaştırmaya, “gibi/sanki” benzetmeye, “örneğin” örneklendirmeye işaret edebilir. Fakat kesin karar cümlenin işlevine göre verilir.\n5. **Tanık ve veri kullanımını denetle.** “Uzmanlar böyle diyor.” sözü, kim olduğu belirtilmediği için güçlü bir tanık gösterme değildir. Sayı verilmesi de tek başına kanıt değildir; sayı neyi ölçüyor ve hangi bağlamda kullanılıyor, bakılmalıdır.\n6. **Yöntemin ana düşünceyle ilişkisini açıkla.** “Karşılaştırma kullanılmıştır.” demek yerine “Yüz yüze iletişim ile yazılı mesajın farklı ipuçları karşılaştırılarak açık ifade kullanma gereği gösterilmiştir.” de.\n7. **Aynı cümlede birden fazla yol olabileceğini fark et.** Bir örnek sayısal veri içerebilir; bir tanım benzetmeyle güçlendirilebilir. Hangi işlevin baskın olduğunu gerekçelendir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, altı düşünceyi geliştirme yolunu kullanım amacı, ayırt edici özellik ve iletişim temasına uygun özgün örneklerle yan yana getirir. Böylece yöntemi yalnız adından değil, cümlenin metindeki görevinden hareketle belirleyebilirsin.","workedExamples":["Aşağıdaki paragrafı inceleyelim:\n\n“Empati, karşıdaki kişinin duygu ve düşüncelerini onun bakış açısından anlamaya çalışma becerisidir. Yüz yüze konuşmada ses tonu ve yüz ifadesi hemen fark edilirken yazılı mesajda bu ipuçları sınırlıdır. Örneğin ‘Bu sözün beni neden rahatsız ettiğini anlatabilir miyim?’ cümlesi, suçlayıcı olmadan açıklama istemeye yardımcı olur.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümle “Empati nedir?” sorusuna cevap verir ve kavramın ayırt edici özelliğini açıklar. Kullanılan yol **tanımlama**dır.\n2. İkinci cümle yüz yüze konuşma ile yazılı mesajı ipuçlarının görünürlüğü bakımından karşılaştırır. “...iken” yapısı da bu işlevi destekler. Kullanılan yol **karşılaştırma**dır.\n3. Üçüncü cümle, saygılı açıklama istemenin somut bir cümleyle nasıl yapılacağını gösterir. Kullanılan yol **örneklendirme**dir.\n4. Üç yol aynı ana düşünceyi geliştirir: Empati kurmak için iletişim ortamının özelliklerini fark etmek ve açık, suçlamayan ifadeler kullanmak gerekir.\n\n**Sonuç:** Yöntemler yalnız tanınmamış, ana düşünceye katkıları da açıklanmıştır.","Aşağıdaki paragrafı inceleyelim:\n\n“Açık bir soru, konuşmadaki kapalı bir pencereyi açan anahtar gibidir. Yazar, örnek bir sınıf yoklamasında 24 öğrencinin 18’inin kısa ve açıklayıcı mesajları daha kolay anladığını belirtmektedir. Ayrıca metinde, okulun iletişim yönergesindeki ‘Kişisel bilgileri açık gruplarda paylaşma.’ uyarısı görüşe dayanak olarak gösterilmektedir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümlede açık soru “anahtar”a benzetilmiştir. Ortak özellik, belirsizliği açmasıdır. Kullanılan yol **benzetme**dir.\n2. İkinci cümlede 24 kişiden 18’ine ilişkin sayı verilerek düşünce somutlaştırılmıştır. Bu, metin içinde “örnek yoklama” olarak sınırlandırıldığı için **sayısal verilerden yararlanma**dır; gerçek dünyaya genellenemez.\n3. Üçüncü cümlede adı belirtilen bir yönergedeki uyarıya başvurulmuştur. Bu, metin bağlamında **tanık gösterme** işlevi görür.\n4. Üç yöntem, açık ve güvenli mesajlaşma düşüncesini farklı yönlerden destekler: benzetme kavramı somutlaştırır, sayı örnek bağlam sunar, yönerge ise kural dayanağı sağlar.\n\n**Sonuç:** Kaynağı ve kapsamı belirtilmeyen bir sayı ya da belirsiz “uzman görüşü”, aynı derecede güçlü destek sayılmaz."],"commonMistakes":"“Gibi” geçen her cümleyi benzetme, sayı geçen her cümleyi sayısal kanıt, bir kişinin adı geçen her cümleyi tanık gösterme saymak hatalıdır. “Ders saat üç gibi bitti.” cümlesindeki “gibi” yaklaşık zaman bildirir; benzetme yapmaz. “Grubumuzda üç mesaj vardı.” cümlesi yalnız bir ayrıntı olabilir; düşünceyi geliştirmiyorsa sayısal veriden yararlanma işlevi üstlenmez. Tanık göstermede ise görüşün kime ait olduğu ve metindeki düşünceyle nasıl ilişkilendirildiği açık olmalıdır. Yöntemi belirledikten sonra mutlaka “Bu yol ana düşünceyi nasıl geliştirdi?” sorusu cevaplanmalıdır.","selfCheck":["Metnin ana düşüncesini belirledim mi?","Tanımlama, karşılaştırma, benzetme ve örneklendirmeyi işlevlerine göre ayırabiliyor muyum?","Tanık gösterilen kişi veya kaynağın açıkça belirtildiğini kontrol ettim mi?","Sayısal verinin neyi gösterdiğini ve kapsamını inceledim mi?","Anahtar sözcük yerine cümlenin görevine göre karar verdim mi?","Belirlediğim yolun ana düşünceyle ilişkisini metin kanıtıyla açıkladım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.O.7.18","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f8c9443a580bc38c2551a359e9d21b08d7b4092b0c4b4aeebb939beba35d8b59","reviewDecisionSha256":"b5ce8d3fed9575f3d72237c0bacb9696eea508ab484ef37b663ab139d5ca144b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f8c9443a580bc38c2551a359e9d21b08d7b4092b0c4b4aeebb939beba35d8b59","reviewedHash":"sha256:f8c9443a580bc38c2551a359e9d21b08d7b4092b0c4b4aeebb939beba35d8b59","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b5ce8d3fed9575f3d72237c0bacb9696eea508ab484ef37b663ab139d5ca144b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n071","contentProjectionSha256":"f8c9443a580bc38c2551a359e9d21b08d7b4092b0c4b4aeebb939beba35d8b59","reviewDecisionSha256":"b5ce8d3fed9575f3d72237c0bacb9696eea508ab484ef37b663ab139d5ca144b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n072","noteId":"tr.g07.turkce.n072","noteKey":"tr.g07.turkce.n072","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-19","title":"Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.O.7.19","objective":"T.O.7.19","objectives":["T.O.7.19"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nSöz sanatları, bir düşünceyi doğrudan söylemek yerine benzerlik, canlandırma, karşıtlık veya ölçüyü aşan anlatım yoluyla daha etkili hâle getirir. Metindeki söz sanatını belirlemek, yalnız sanatın adını söylemek değildir. Önce dikkat çeken ifadeyi tespit eder, gerçek anlamda mümkün olup olmadığını inceler, hangi sanatın kurulduğunu belirler ve bu kullanımın metnin anlatımına nasıl katkıda bulunduğunu açıklarsın.\n\nYedinci sınıf düzeyinde kişileştirme, konuşturma, benzetme, karşıtlık ve abartma üzerinde çalışılır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında “Kırgınlık kapıda bekledi.” cümlesi soyut bir duyguyu canlıymış gibi gösterirken “Sesler yükseldi, anlayış küçüldü.” cümlesi iki zıt yönü yan yana getirir. Söz sanatları, iletişimde yaşanan duyguları görünür kılabilir; fakat gerçek bilgiyle mecazlı anlatım birbirine karıştırılmamalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n**Gerçek anlam:** Sözcüğün temel ve doğrudan anlamıdır.\n\n**Mecazlı anlatım:** Sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp bağlama göre yeni bir anlam kazanmasıdır.\n\n**Kişileştirme:** İnsan dışındaki bir varlığa, doğa unsuruna veya soyut kavrama insana özgü özellik ya da davranış verilmesidir.\n\n**Konuşturma:** İnsan dışındaki bir varlığın söz söylemesi, yani konuşturulmasıdır. Konuşturma çoğu kez kişileştirmeyi de içerir.\n\n**Benzetme:** Aralarında ortak özellik bulunan iki unsurdan birinin diğerine benzetilmesidir. “Gibi”, “sanki”, “kadar” ifadeleri bulunabilir; fakat benzetme bu sözcükler olmadan da kurulabilir.\n\n**Karşıtlık:** Birbirine zıt kavram, durum veya özelliklerin anlatımı güçlendirmek için birlikte kullanılmasıdır.\n\n**Abartma:** Bir durumu olduğundan çok büyük, küçük, güçlü veya etkili gösteren anlatımdır.\n\n**Anlatıma etki:** Söz sanatının duygu oluşturma, görüntüyü canlandırma, vurguyu artırma veya düşünceyi akılda tutma işlevidir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Metni önce bütünüyle anla.** Konu ve duygu bilinmeden tek bir ifadeye yanlış sanat adı verilebilir.\n2. **Gerçek anlamda olağan dışı görünen ifadeyi işaretle.** Bir duygu yürüyorsa, telefon konuşuyorsa veya bir dakika “yüzyıl” kadar uzun gösteriliyorsa mecazlı bir kullanım olabilir.\n3. **İki unsur arasındaki ilişkiyi belirle.** İnsan özelliği mi verilmiş, konuşma mı yaptırılmış, benzerlik mi kurulmuş, zıtlık mı yan yana getirilmiş, ölçü mü aşılmış?\n4. **Sanatı metin kanıtıyla adlandır.** “Kişileştirme vardır.” yerine “Kırgınlığa ‘bekleme’ davranışı verildiği için kişileştirme vardır.” de.\n5. **Konuşturma ile kişileştirmeyi ayır.** “Rüzgâr öfkelendi.” kişileştirmedir. “Rüzgâr ‘Beni dinle.’ dedi.” konuşturmadır; aynı zamanda insan özelliği taşıdığı için kişileştirme de barındırır.\n6. **Benzetmede ortak özelliği açıkla.** “Söz, buz gibiydi.” ifadesinde ortak özellik soğukluk veya inciticilik olabilir; bağlam bunu belirler.\n7. **Anlatıma etkisini belirt.** Sanat, yalnız süslü söyleyiş için değil, duyguyu veya düşünceyi yoğunlaştırmak için kullanılmıştır.\n8. **Gerçek bilgiyle karıştırma.** “Toplantı bir saat sürdü.” gerçek bir süredir; “Toplantı bin yıl sürdü.” ifadesi bağlama göre abartma olabilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, beş söz sanatını özgün ifadeler üzerinde gösterir; her satırda ifadenin gerçek dışı veya mecazlı yönü, hangi sanatın kurulduğu ve anlatıma kattığı etki açıklanır. Böylece adlandırma ile gerekçelendirme birlikte yapılır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nŞu özgün dizeleri inceleyelim:\n\n“Akşam sınıfın sesini topladı,\nTahta, ‘Biraz yavaş konuşun.’ dedi.\nKırgın söz buz gibi soğuktu,\nBir selam içimizi ısıttı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Akşam sınıfın sesini topladı.” dizesinde akşama insanın yapabileceği “toplama” davranışı verilmiştir. Bu **kişileştirme**dir; günün sonunda sınıfın sessizleşmesini canlandırır.\n2. “Tahta ... dedi.” dizesinde insan dışındaki tahta konuşturulmuştur. Bu **konuşturma**dır ve gürültüye dikkat çeken eğlenceli bir uyarı etkisi oluşturur.\n3. “Kırgın söz buz gibi soğuktu.” dizesinde söz, soğukluk ortak özelliğiyle buza benzetilmiştir. Bu **benzetme**, incitici sözün duygusal etkisini somutlaştırır.\n4. Son iki dizede “soğuk” ile “ısıttı” anlamları karşı karşıya gelir. Bu **karşıtlık**, kırıcı söz ile nazik selamın farklı etkisini belirginleştirir.\n\n**Sonuç:** Aynı kısa şiirde birden fazla söz sanatı bulunabilir; her biri ayrı bir metin kanıtıyla açıklanmalıdır.\n\n### Örnek 2:\nAşağıdaki kısa parçayı inceleyelim:\n\n“Mesajına cevap gelmeyince Efe, sanki bir asır beklemiş gibi hissetti. Oysa yalnız beş dakika geçmişti. Telefon masanın üzerinde sessizce ona küstü; ekranı ‘Önce sakinleş, sonra yaz.’ diye fısıldadı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Beş dakikalık süre “bir asır” gibi gösterilmiştir. Gerçek ölçüyü aşan bu anlatım **abartma**dır ve Efe’nin sabırsızlığını vurgular.\n2. “Bir asır” ile “beş dakika” arasındaki büyük fark aynı zamanda **karşıtlık** etkisi oluşturur; his ile gerçek süre ayrılır.\n3. Telefonun “küsmesi” insana özgü bir durumdur. Bu **kişileştirme**dir.\n4. Ekranın söz söylemesi **konuşturma**dır. “Önce sakinleş, sonra yaz.” cümlesi, düşünmeden mesaj göndermeme önerisini akılda kalıcı hâle getirir.\n5. Parçadaki sanatlar gerçek bir telefonun duygu taşıdığı anlamına gelmez; anlatım, Efe’nin iç konuşmasını ve bekleme duygusunu canlandırır.\n\n**Sonuç:** Söz sanatının anlamı, bağlamdaki duygu ve düşünceyle ilişkilendirildiğinde çözümleme tamamlanır.\n\n## Sık yapılan hata\nİnsan dışındaki her varlığın geçtiği cümleyi kişileştirme saymak yanlıştır. “Telefon masada duruyor.” cümlesinde insan özelliği yoktur. “Gibi” sözcüğü bulunan her cümle de benzetme değildir; “Saat beş gibi gelirim.” yaklaşık zaman bildirir. Karşıtlıkta iki zıt kavramın metinde anlamlı bir ilişki içinde bulunması gerekir. Abartma ise yalnız büyük sayı kullanmak değildir; durumun gerçek ölçüsünün bilinçli olarak aşılmasıdır. En önemli hata, sanatın adını söyleyip anlatıma etkisini açıklamamaktır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Dikkat çeken ifadeyi metinden aynen belirledim mi?\n- İnsan dışı unsura insan özelliği verilip verilmediğini kontrol ettim mi?\n- Konuşturma ile kişileştirme arasındaki farkı görebiliyor muyum?\n- Benzetmede benzetilen unsurları ve ortak özelliği açıkladım mı?\n- Karşıtlıkta zıt kavramları, abartmada aşırılaştırılan ölçüyü gösterdim mi?\n- Söz sanatının metnin duygu ve anlatımına katkısını belirttim mi?\n- Mecazlı anlatımı gerçek bilgi gibi yorumlamaktan kaçındım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n072__to719.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n072__to719.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n072__to719.h1","tr-g07-turkce-n072__to719.h2","tr-g07-turkce-n072__to719.h3","tr-g07-turkce-n072__to719.h4"],"rows":[[{"v":"Kişileştirme"},{"v":"“Kırgınlık, kapının önünde sessizce bekledi.”"},{"v":"Soyut kırgınlığa insana özgü bekleme davranışı verilir."},{"v":"Söylenmemiş duygunun ortamda sürdüğünü canlandırır."}],[{"v":"Konuşturma"},{"v":"“Telefon, ‘Beni biraz dinlendir.’ diye fısıldadı.”"},{"v":"İnsan dışındaki telefon söz söyler."},{"v":"Ekrandan uzaklaşma gereğini eğlenceli ve akılda kalıcı kılar."}],[{"v":"Benzetme"},{"v":"“Nezaket, konuşmanın yumuşak yastığı gibiydi.”"},{"v":"Nezaket ile yastık rahatlatma özelliği bakımından ilişkilendirilir."},{"v":"Nazik dilin gerginliği azaltmasını somutlaştırır."}],[{"v":"Karşıtlık"},{"v":"“Sesler yükseldi, anlayış küçüldü.”"},{"v":"Yükselme ve küçülme yönleri karşı karşıya getirilir."},{"v":"Gürültü arttıkça anlaşmanın azalmasını vurgular."}],[{"v":"Abartma"},{"v":"“Bir cümlesi bütün şehri susturdu.”"},{"v":"Bir cümlenin etkisi gerçek ölçünün çok üstünde gösterilir."},{"v":"Sözün güçlü etkisini yoğun biçimde hissettirir."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n072__to719.alt":"Dört sütunlu tabloda beş söz sanatı çözümlenir. “Kırgınlık kapıda bekledi” ifadesinde soyut kavrama insan davranışı verilerek kişileştirme yapılır. “Telefon beni dinlendir diye fısıldadı” ifadesinde telefon konuşturulur. “Nezaket konuşmanın yumuşak yastığı gibiydi” cümlesinde rahatlatma ortak özelliğiyle benzetme kurulur. “Sesler yükseldi, anlayış küçüldü” cümlesinde yükselme ve küçülme karşıtlığı gürültünün anlaşmayı azaltmasını vurgular. “Bir cümlesi bütün şehri susturdu” ifadesinde etki gerçek ölçünün üstünde gösterilerek abartma yapılır; son sütun her sanatın anlatıma etkisini açıklar.","tr-g07-turkce-n072__to719.caption":"Söz sanatı, özgün ifade, kurulan anlam ve anlatıma etkisi","tr-g07-turkce-n072__to719.h1":"Söz sanatı","tr-g07-turkce-n072__to719.h2":"Kullanılan ifade","tr-g07-turkce-n072__to719.h3":"Kurulan anlam","tr-g07-turkce-n072__to719.h4":"Anlatıma etkisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-o-7-19-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Söz sanatları, bir düşünceyi doğrudan söylemek yerine benzerlik, canlandırma, karşıtlık veya ölçüyü aşan anlatım yoluyla daha etkili hâle getirir. Metindeki söz sanatını belirlemek, yalnız sanatın adını söylemek değildir. Önce dikkat çeken ifadeyi tespit eder, gerçek anlamda mümkün olup olmadığını inceler, hangi sanatın kurulduğunu belirler ve bu kullanımın metnin anlatımına nasıl katkıda bulunduğunu açıklarsın.\n\nYedinci sınıf düzeyinde kişileştirme, konuşturma, benzetme, karşıtlık ve abartma üzerinde çalışılır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında “Kırgınlık kapıda bekledi.” cümlesi soyut bir duyguyu canlıymış gibi gösterirken “Sesler yükseldi, anlayış küçüldü.” cümlesi iki zıt yönü yan yana getirir. Söz sanatları, iletişimde yaşanan duyguları görünür kılabilir; fakat gerçek bilgiyle mecazlı anlatım birbirine karıştırılmamalıdır.","keyConcepts":"**Gerçek anlam:** Sözcüğün temel ve doğrudan anlamıdır.\n\n**Mecazlı anlatım:** Sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp bağlama göre yeni bir anlam kazanmasıdır.\n\n**Kişileştirme:** İnsan dışındaki bir varlığa, doğa unsuruna veya soyut kavrama insana özgü özellik ya da davranış verilmesidir.\n\n**Konuşturma:** İnsan dışındaki bir varlığın söz söylemesi, yani konuşturulmasıdır. Konuşturma çoğu kez kişileştirmeyi de içerir.\n\n**Benzetme:** Aralarında ortak özellik bulunan iki unsurdan birinin diğerine benzetilmesidir. “Gibi”, “sanki”, “kadar” ifadeleri bulunabilir; fakat benzetme bu sözcükler olmadan da kurulabilir.\n\n**Karşıtlık:** Birbirine zıt kavram, durum veya özelliklerin anlatımı güçlendirmek için birlikte kullanılmasıdır.\n\n**Abartma:** Bir durumu olduğundan çok büyük, küçük, güçlü veya etkili gösteren anlatımdır.\n\n**Anlatıma etki:** Söz sanatının duygu oluşturma, görüntüyü canlandırma, vurguyu artırma veya düşünceyi akılda tutma işlevidir.","steps":"1. **Metni önce bütünüyle anla.** Konu ve duygu bilinmeden tek bir ifadeye yanlış sanat adı verilebilir.\n2. **Gerçek anlamda olağan dışı görünen ifadeyi işaretle.** Bir duygu yürüyorsa, telefon konuşuyorsa veya bir dakika “yüzyıl” kadar uzun gösteriliyorsa mecazlı bir kullanım olabilir.\n3. **İki unsur arasındaki ilişkiyi belirle.** İnsan özelliği mi verilmiş, konuşma mı yaptırılmış, benzerlik mi kurulmuş, zıtlık mı yan yana getirilmiş, ölçü mü aşılmış?\n4. **Sanatı metin kanıtıyla adlandır.** “Kişileştirme vardır.” yerine “Kırgınlığa ‘bekleme’ davranışı verildiği için kişileştirme vardır.” de.\n5. **Konuşturma ile kişileştirmeyi ayır.** “Rüzgâr öfkelendi.” kişileştirmedir. “Rüzgâr ‘Beni dinle.’ dedi.” konuşturmadır; aynı zamanda insan özelliği taşıdığı için kişileştirme de barındırır.\n6. **Benzetmede ortak özelliği açıkla.** “Söz, buz gibiydi.” ifadesinde ortak özellik soğukluk veya inciticilik olabilir; bağlam bunu belirler.\n7. **Anlatıma etkisini belirt.** Sanat, yalnız süslü söyleyiş için değil, duyguyu veya düşünceyi yoğunlaştırmak için kullanılmıştır.\n8. **Gerçek bilgiyle karıştırma.** “Toplantı bir saat sürdü.” gerçek bir süredir; “Toplantı bin yıl sürdü.” ifadesi bağlama göre abartma olabilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, beş söz sanatını özgün ifadeler üzerinde gösterir; her satırda ifadenin gerçek dışı veya mecazlı yönü, hangi sanatın kurulduğu ve anlatıma kattığı etki açıklanır. Böylece adlandırma ile gerekçelendirme birlikte yapılır.","workedExamples":["Şu özgün dizeleri inceleyelim:\n\n“Akşam sınıfın sesini topladı,\nTahta, ‘Biraz yavaş konuşun.’ dedi.\nKırgın söz buz gibi soğuktu,\nBir selam içimizi ısıttı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Akşam sınıfın sesini topladı.” dizesinde akşama insanın yapabileceği “toplama” davranışı verilmiştir. Bu **kişileştirme**dir; günün sonunda sınıfın sessizleşmesini canlandırır.\n2. “Tahta ... dedi.” dizesinde insan dışındaki tahta konuşturulmuştur. Bu **konuşturma**dır ve gürültüye dikkat çeken eğlenceli bir uyarı etkisi oluşturur.\n3. “Kırgın söz buz gibi soğuktu.” dizesinde söz, soğukluk ortak özelliğiyle buza benzetilmiştir. Bu **benzetme**, incitici sözün duygusal etkisini somutlaştırır.\n4. Son iki dizede “soğuk” ile “ısıttı” anlamları karşı karşıya gelir. Bu **karşıtlık**, kırıcı söz ile nazik selamın farklı etkisini belirginleştirir.\n\n**Sonuç:** Aynı kısa şiirde birden fazla söz sanatı bulunabilir; her biri ayrı bir metin kanıtıyla açıklanmalıdır.","Aşağıdaki kısa parçayı inceleyelim:\n\n“Mesajına cevap gelmeyince Efe, sanki bir asır beklemiş gibi hissetti. Oysa yalnız beş dakika geçmişti. Telefon masanın üzerinde sessizce ona küstü; ekranı ‘Önce sakinleş, sonra yaz.’ diye fısıldadı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Beş dakikalık süre “bir asır” gibi gösterilmiştir. Gerçek ölçüyü aşan bu anlatım **abartma**dır ve Efe’nin sabırsızlığını vurgular.\n2. “Bir asır” ile “beş dakika” arasındaki büyük fark aynı zamanda **karşıtlık** etkisi oluşturur; his ile gerçek süre ayrılır.\n3. Telefonun “küsmesi” insana özgü bir durumdur. Bu **kişileştirme**dir.\n4. Ekranın söz söylemesi **konuşturma**dır. “Önce sakinleş, sonra yaz.” cümlesi, düşünmeden mesaj göndermeme önerisini akılda kalıcı hâle getirir.\n5. Parçadaki sanatlar gerçek bir telefonun duygu taşıdığı anlamına gelmez; anlatım, Efe’nin iç konuşmasını ve bekleme duygusunu canlandırır.\n\n**Sonuç:** Söz sanatının anlamı, bağlamdaki duygu ve düşünceyle ilişkilendirildiğinde çözümleme tamamlanır."],"commonMistakes":"İnsan dışındaki her varlığın geçtiği cümleyi kişileştirme saymak yanlıştır. “Telefon masada duruyor.” cümlesinde insan özelliği yoktur. “Gibi” sözcüğü bulunan her cümle de benzetme değildir; “Saat beş gibi gelirim.” yaklaşık zaman bildirir. Karşıtlıkta iki zıt kavramın metinde anlamlı bir ilişki içinde bulunması gerekir. Abartma ise yalnız büyük sayı kullanmak değildir; durumun gerçek ölçüsünün bilinçli olarak aşılmasıdır. En önemli hata, sanatın adını söyleyip anlatıma etkisini açıklamamaktır.","selfCheck":["Dikkat çeken ifadeyi metinden aynen belirledim mi?","İnsan dışı unsura insan özelliği verilip verilmediğini kontrol ettim mi?","Konuşturma ile kişileştirme arasındaki farkı görebiliyor muyum?","Benzetmede benzetilen unsurları ve ortak özelliği açıkladım mı?","Karşıtlıkta zıt kavramları, abartmada aşırılaştırılan ölçüyü gösterdim mi?","Söz sanatının metnin duygu ve anlatımına katkısını belirttim mi?","Mecazlı anlatımı gerçek bilgi gibi yorumlamaktan kaçındım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.O.7.19","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7210f327813048c87048ba4eeb2fbbc59cb85542040ade12271df86d50abe188","reviewDecisionSha256":"f2ce1fa88c5f6e65db5f9f9075321ec36c1a9c59a253345a22ca8628dc393c3e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7210f327813048c87048ba4eeb2fbbc59cb85542040ade12271df86d50abe188","reviewedHash":"sha256:7210f327813048c87048ba4eeb2fbbc59cb85542040ade12271df86d50abe188","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f2ce1fa88c5f6e65db5f9f9075321ec36c1a9c59a253345a22ca8628dc393c3e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n072","contentProjectionSha256":"7210f327813048c87048ba4eeb2fbbc59cb85542040ade12271df86d50abe188","reviewDecisionSha256":"f2ce1fa88c5f6e65db5f9f9075321ec36c1a9c59a253345a22ca8628dc393c3e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n073","noteId":"tr.g07.turkce.n073","noteKey":"tr.g07.turkce.n073","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-23","title":"Okuduğunu özetleyebilme","objectiveId":"T.O.7.23","objective":"T.O.7.23","objectives":["T.O.7.23"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nÖzet, bir metni kısaltılmış biçimde yeniden yazmak değil; metindeki bilgileri çözümleyip önemli olanları seçerek kendi cümlelerinle düzenli ve doğru biçimde ifade etmektir. İyi bir özet, metnin ana düşüncesini ve onu anlamak için gerekli temel ayrıntıları korur; renk, tekrar, süsleyici örnek veya ikincil ayrıntı gibi unsurları amaca göre eler. Öyküleyici metinde olayların sırası, bilgilendirici metinde ise düşüncelerin mantıksal akışı korunur.\n\nResmî süreçte önce metindeki bilgiler çözümlenir, ardından önemli ve önemsiz bilgiler sınıflandırılır ve önemli bilgiler kronolojik ya da düşünce akışına uygun biçimde kendi cümleleriyle ifade edilir. Bu süreçte silme, genelleme ve yapılandırma stratejileri kullanılır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasındaki bir metni özetlerken güvenli iletişim kuralı, sorunun nedeni ve ulaşılan çözüm korunabilir; kişilerin kıyafeti veya odanın rengi gibi ana düşünceyi etkilemeyen ayrıntılar çıkarılabilir.\n\n## Temel kavramlar\n**Ana düşünce:** Metnin iletmek istediği temel yargıdır.\n\n**Temel ayrıntı:** Ana düşünceyi anlamak için gerekli olan neden, sonuç, örnek olay veya açıklamadır.\n\n**İkincil ayrıntı:** Metni renklendiren fakat ana düşünceyi anlamak için zorunlu olmayan bilgidir.\n\n**Kronolojik akış:** Olayların gerçekleşme sırasına göre düzenlenmesidir.\n\n**Düşünce akışı:** Bilgilerin tanım, neden, örnek ve sonuç gibi mantıksal sıraya göre ilerlemesidir.\n\n**Silme:** Tekrarları, gereksiz ayrıntıları ve ana düşünceye hizmet etmeyen bilgileri çıkarmaktır.\n\n**Genelleme:** Aynı gruptaki çok sayıda ayrıntıyı daha kapsayıcı bir ifadeyle karşılamaktır. “Kalem, defter ve dosya” yerine bağlama göre “kırtasiye malzemeleri” denebilir.\n\n**Yapılandırma:** Metindeki dağınık bilgileri ana düşünce çevresinde yeni ve düzenli bir özet cümlesine dönüştürmektir.\n\n**Kendi cümleleriyle ifade:** Metni aynen kopyalamadan, anlamı değiştirmeden yeniden anlatmaktır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Metni bir kez bütün olarak oku.** İlk okumada ayrıntı seçmek yerine konu ve amaç üzerinde dur.\n2. **Ana düşünceyi tek cümleyle yaz.** “Metin en çok neyi anlatıyor ve bu konuda ne söylüyor?” sorusunu cevapla.\n3. **Bilgi birimlerini çözümle.** Her paragrafın veya olay basamağının işlevini kısa notlarla belirle.\n4. **Önemli–önemsiz sınıflandırması yap.** Ana düşünce ortadan kalkmadan çıkarılamayan bilgiler önemlidir. Tekrarlar, süsleyici betimlemeler ve amaca hizmet etmeyen ayrıntılar elenebilir.\n5. **Silme ve genelleme uygula.** Aynı düşünceyi tekrarlayan cümlelerden birini koru; çok sayıda benzer örneği kapsayıcı bir ifadeyle ver.\n6. **Sırayı koru.** Öyküde başlangıç, sorun ve sonuç; bilgilendirici metinde konu, açıklama ve sonuç akışını bozma.\n7. **Kendi cümlelerinle yapılandır.** Metinden uzun cümleler kopyalamak yerine temel bilgileri kısa ve bağlantılı cümlelerde birleştir.\n8. **Özete yeni yorum ekleme.** “Bence çok doğru yaptı.” gibi kişisel yargılar özetin parçası değildir.\n9. **Son kontrol yap.** Özet metinden kısa mı, ana düşünceyi koruyor mu, yanlış bilgi içeriyor mu ve tek başına anlaşılabiliyor mu?\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, önce ana düşüncenin belirlenmesini, sonra onu taşıyan temel ayrıntıların seçilmesini, elenecek tekrar ve ikincil ayrıntıların ayrılmasını ve son olarak bilgilerin kısa, kendi cümleleriyle bir özette yapılandırılmasını gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nAşağıdaki bilgilendirici metni özetleyelim:\n\n“Okulun ortak çalışma alanında bir iletişim panosu kurulacaktır. Panoda toplantı saatleri, görev paylaşımı ve güvenli dijital iletişim kuralları yer alacaktır. Öğrenciler kişisel telefon numarası gibi özel bilgileri paylaşmayacak, sorularını öğretmen gözetimindeki kanal üzerinden iletecektir. Pano mavi renkte olacak ve giriş kapısının yanında duracaktır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ana düşünce, ortak çalışma alanındaki iletişimi düzenlemek için bir pano kurulmasıdır.\n2. Temel ayrıntılar; panoda toplantı saatleri, görev paylaşımı ve güvenli iletişim kurallarının bulunmasıdır. Kişisel bilgilerin paylaşılmaması da güvenlik amacı açısından önemlidir.\n3. Panonun mavi rengi ana düşünceyi değiştirmez; elenebilir. Giriş kapısının yanında bulunması, özetin amacı yalnız panonun işlevini açıklamaksa ikincil ayrıntıdır.\n4. Bilgileri düşünce akışına göre kendi cümlelerimizle birleştiririz.\n\n**Özet:** “Okulun ortak çalışma alanında, toplantı ve görev bilgileriyle güvenli dijital iletişim kurallarını paylaşmak için bir pano kurulacaktır; öğrenciler özel bilgilerini paylaşmadan öğretmen gözetimindeki kanalı kullanacaktır.”\n\n**Sonuç:** Özet, işlev ve güvenlik kuralını korurken renk gibi ikincil ayrıntıyı silmiştir.\n\n### Örnek 2:\nAşağıdaki öyküleyici parçayı özetleyelim:\n\n“Ece, grup sohbetindeki ‘Tamam, sen bilirsin’ mesajını kızgınlık olarak yorumladı. Mesajı yazan Mina’nın o sırada aceleyle servise yetişmeye çalıştığını bilmiyordu. Ece doğrudan suçlayıcı bir cevap yazmak yerine Mina’yı arayıp ne demek istediğini sordu. Mina cümlenin yanlış anlaşıldığını açıkladı. İkisi, bundan sonra belirsiz mesajlarda yargıya varmadan açıklama istemeye karar verdi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Olayın temel sorunu, kısa bir mesajın yanlış anlaşılmasıdır.\n2. Önemli basamaklar kronolojik olarak şunlardır: Ece mesajı kızgınlık sandı; suçlayıcı cevap vermedi; Mina’dan açıklama istedi; yanlış anlama giderildi; iki arkadaş yeni bir iletişim kararı aldı.\n3. Mina’nın servise yetişme ayrıntısı yanlış anlamanın nedenini açıklar ancak özet içinde “aceleyle yazdığı için” biçiminde genellenebilir.\n4. Olayları kendi cümlelerimizle ve doğru sırayla anlatırız.\n\n**Özet:** “Ece, Mina’nın aceleyle yazdığı kısa mesajı kızgınlık olarak anlayınca suçlayıcı cevap vermek yerine açıklama istedi. Yanlış anlaşılma giderilince iki arkadaş, belirsiz mesajlarda önce soru sormaya karar verdi.”\n\n**Sonuç:** Özet, olayın nedeni, çözüm davranışı ve sonucunu korumuştur; metne kişisel yorum eklememiştir.\n\n## Sık yapılan hata\nMetindeki ilk ve son cümleyi birleştirmenin otomatik olarak özet oluşturduğunu sanmak yanlıştır. Ana düşünce bazen metnin farklı yerlerine dağılmıştır. Bir diğer hata, özgün metindeki cümleleri art arda kopyalamaktır; bu, seçme ve yapılandırma yapılmadığını gösterir. Aşırı kısaltma da sorun yaratır: “Bir yanlış anlaşılma oldu ve çözüldü.” cümlesi temel çözüm yolunu göstermediği için yetersizdir. Özet, ne ayrıntı yığını ne de anlamı belirsiz tek cümle olmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Metnin ana düşüncesini tek cümlede belirledim mi?\n- Temel ayrıntılarla ikincil ayrıntıları ayırdım mı?\n- Tekrarları silip benzer ayrıntıları genelledim mi?\n- Olay veya düşünce sırasını korudum mu?\n- Metni kopyalamadan kendi cümlelerimi kullandım mı?\n- Özete kişisel yorum veya metinde bulunmayan bilgi eklemedim mi?\n- Özetim kısa, doğru ve tek başına anlaşılır mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n073__to723.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n073__to723.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"ana","labelKey":"tr-g07-turkce-n073__to723.ana"},{"id":"temel","labelKey":"tr-g07-turkce-n073__to723.temel"},{"id":"ele","labelKey":"tr-g07-turkce-n073__to723.ele"},{"id":"ozet","labelKey":"tr-g07-turkce-n073__to723.ozet"}],"edges":[{"from":"ana","to":"temel"},{"from":"temel","to":"ele"},{"from":"ele","to":"ozet"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n073__to723.alt":"Soldan sağa dört düğümlü akışta önce ana düşünce “Metnin temel olarak ne söylediğini tek cümlede belirle” biçiminde saptanır. Ardından temel ayrıntılar “Ana düşüncenin nedeni, gerekli açıklaması ve sonucu” olarak seçilir. Üçüncü düğümde elenecek ayrıntılar “Tekrarlar, süsleyici ayrıntılar ve amaca hizmet etmeyen bilgiler” olarak ayrılır. Son düğümde kısa özet “Önemli bilgileri kronolojik veya düşünce akışına uygun biçimde kendi cümlelerinle birleştir” yönergesiyle oluşturulur. Oklar seçim ve elemeden yapılandırılmış özete ilerleyen süreci gösterir.","tr-g07-turkce-n073__to723.caption":"Ana düşünceden temel ayrıntı seçimine ve kısa özete ilerleyen özetleme akışı","tr-g07-turkce-n073__to723.ana":"Ana düşünce — Metnin temel olarak ne söylediğini tek cümlede belirle.","tr-g07-turkce-n073__to723.temel":"Temel ayrıntılar — Ana düşüncenin nedeni, gerekli açıklaması ve sonucunu seç.","tr-g07-turkce-n073__to723.ele":"Elenecek ayrıntılar — Tekrarları, süsleyici ayrıntıları ve amaca hizmet etmeyen bilgileri çıkar.","tr-g07-turkce-n073__to723.ozet":"Kısa özet — Önemli bilgileri doğru sırada, kendi cümlelerinle birleştir."},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-o-7-23-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Özet, bir metni kısaltılmış biçimde yeniden yazmak değil; metindeki bilgileri çözümleyip önemli olanları seçerek kendi cümlelerinle düzenli ve doğru biçimde ifade etmektir. İyi bir özet, metnin ana düşüncesini ve onu anlamak için gerekli temel ayrıntıları korur; renk, tekrar, süsleyici örnek veya ikincil ayrıntı gibi unsurları amaca göre eler. Öyküleyici metinde olayların sırası, bilgilendirici metinde ise düşüncelerin mantıksal akışı korunur.\n\nResmî süreçte önce metindeki bilgiler çözümlenir, ardından önemli ve önemsiz bilgiler sınıflandırılır ve önemli bilgiler kronolojik ya da düşünce akışına uygun biçimde kendi cümleleriyle ifade edilir. Bu süreçte silme, genelleme ve yapılandırma stratejileri kullanılır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasındaki bir metni özetlerken güvenli iletişim kuralı, sorunun nedeni ve ulaşılan çözüm korunabilir; kişilerin kıyafeti veya odanın rengi gibi ana düşünceyi etkilemeyen ayrıntılar çıkarılabilir.","keyConcepts":"**Ana düşünce:** Metnin iletmek istediği temel yargıdır.\n\n**Temel ayrıntı:** Ana düşünceyi anlamak için gerekli olan neden, sonuç, örnek olay veya açıklamadır.\n\n**İkincil ayrıntı:** Metni renklendiren fakat ana düşünceyi anlamak için zorunlu olmayan bilgidir.\n\n**Kronolojik akış:** Olayların gerçekleşme sırasına göre düzenlenmesidir.\n\n**Düşünce akışı:** Bilgilerin tanım, neden, örnek ve sonuç gibi mantıksal sıraya göre ilerlemesidir.\n\n**Silme:** Tekrarları, gereksiz ayrıntıları ve ana düşünceye hizmet etmeyen bilgileri çıkarmaktır.\n\n**Genelleme:** Aynı gruptaki çok sayıda ayrıntıyı daha kapsayıcı bir ifadeyle karşılamaktır. “Kalem, defter ve dosya” yerine bağlama göre “kırtasiye malzemeleri” denebilir.\n\n**Yapılandırma:** Metindeki dağınık bilgileri ana düşünce çevresinde yeni ve düzenli bir özet cümlesine dönüştürmektir.\n\n**Kendi cümleleriyle ifade:** Metni aynen kopyalamadan, anlamı değiştirmeden yeniden anlatmaktır.","steps":"1. **Metni bir kez bütün olarak oku.** İlk okumada ayrıntı seçmek yerine konu ve amaç üzerinde dur.\n2. **Ana düşünceyi tek cümleyle yaz.** “Metin en çok neyi anlatıyor ve bu konuda ne söylüyor?” sorusunu cevapla.\n3. **Bilgi birimlerini çözümle.** Her paragrafın veya olay basamağının işlevini kısa notlarla belirle.\n4. **Önemli–önemsiz sınıflandırması yap.** Ana düşünce ortadan kalkmadan çıkarılamayan bilgiler önemlidir. Tekrarlar, süsleyici betimlemeler ve amaca hizmet etmeyen ayrıntılar elenebilir.\n5. **Silme ve genelleme uygula.** Aynı düşünceyi tekrarlayan cümlelerden birini koru; çok sayıda benzer örneği kapsayıcı bir ifadeyle ver.\n6. **Sırayı koru.** Öyküde başlangıç, sorun ve sonuç; bilgilendirici metinde konu, açıklama ve sonuç akışını bozma.\n7. **Kendi cümlelerinle yapılandır.** Metinden uzun cümleler kopyalamak yerine temel bilgileri kısa ve bağlantılı cümlelerde birleştir.\n8. **Özete yeni yorum ekleme.** “Bence çok doğru yaptı.” gibi kişisel yargılar özetin parçası değildir.\n9. **Son kontrol yap.** Özet metinden kısa mı, ana düşünceyi koruyor mu, yanlış bilgi içeriyor mu ve tek başına anlaşılabiliyor mu?\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, önce ana düşüncenin belirlenmesini, sonra onu taşıyan temel ayrıntıların seçilmesini, elenecek tekrar ve ikincil ayrıntıların ayrılmasını ve son olarak bilgilerin kısa, kendi cümleleriyle bir özette yapılandırılmasını gösterir.","workedExamples":["Aşağıdaki bilgilendirici metni özetleyelim:\n\n“Okulun ortak çalışma alanında bir iletişim panosu kurulacaktır. Panoda toplantı saatleri, görev paylaşımı ve güvenli dijital iletişim kuralları yer alacaktır. Öğrenciler kişisel telefon numarası gibi özel bilgileri paylaşmayacak, sorularını öğretmen gözetimindeki kanal üzerinden iletecektir. Pano mavi renkte olacak ve giriş kapısının yanında duracaktır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ana düşünce, ortak çalışma alanındaki iletişimi düzenlemek için bir pano kurulmasıdır.\n2. Temel ayrıntılar; panoda toplantı saatleri, görev paylaşımı ve güvenli iletişim kurallarının bulunmasıdır. Kişisel bilgilerin paylaşılmaması da güvenlik amacı açısından önemlidir.\n3. Panonun mavi rengi ana düşünceyi değiştirmez; elenebilir. Giriş kapısının yanında bulunması, özetin amacı yalnız panonun işlevini açıklamaksa ikincil ayrıntıdır.\n4. Bilgileri düşünce akışına göre kendi cümlelerimizle birleştiririz.\n\n**Özet:** “Okulun ortak çalışma alanında, toplantı ve görev bilgileriyle güvenli dijital iletişim kurallarını paylaşmak için bir pano kurulacaktır; öğrenciler özel bilgilerini paylaşmadan öğretmen gözetimindeki kanalı kullanacaktır.”\n\n**Sonuç:** Özet, işlev ve güvenlik kuralını korurken renk gibi ikincil ayrıntıyı silmiştir.","Aşağıdaki öyküleyici parçayı özetleyelim:\n\n“Ece, grup sohbetindeki ‘Tamam, sen bilirsin’ mesajını kızgınlık olarak yorumladı. Mesajı yazan Mina’nın o sırada aceleyle servise yetişmeye çalıştığını bilmiyordu. Ece doğrudan suçlayıcı bir cevap yazmak yerine Mina’yı arayıp ne demek istediğini sordu. Mina cümlenin yanlış anlaşıldığını açıkladı. İkisi, bundan sonra belirsiz mesajlarda yargıya varmadan açıklama istemeye karar verdi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Olayın temel sorunu, kısa bir mesajın yanlış anlaşılmasıdır.\n2. Önemli basamaklar kronolojik olarak şunlardır: Ece mesajı kızgınlık sandı; suçlayıcı cevap vermedi; Mina’dan açıklama istedi; yanlış anlama giderildi; iki arkadaş yeni bir iletişim kararı aldı.\n3. Mina’nın servise yetişme ayrıntısı yanlış anlamanın nedenini açıklar ancak özet içinde “aceleyle yazdığı için” biçiminde genellenebilir.\n4. Olayları kendi cümlelerimizle ve doğru sırayla anlatırız.\n\n**Özet:** “Ece, Mina’nın aceleyle yazdığı kısa mesajı kızgınlık olarak anlayınca suçlayıcı cevap vermek yerine açıklama istedi. Yanlış anlaşılma giderilince iki arkadaş, belirsiz mesajlarda önce soru sormaya karar verdi.”\n\n**Sonuç:** Özet, olayın nedeni, çözüm davranışı ve sonucunu korumuştur; metne kişisel yorum eklememiştir."],"commonMistakes":"Metindeki ilk ve son cümleyi birleştirmenin otomatik olarak özet oluşturduğunu sanmak yanlıştır. Ana düşünce bazen metnin farklı yerlerine dağılmıştır. Bir diğer hata, özgün metindeki cümleleri art arda kopyalamaktır; bu, seçme ve yapılandırma yapılmadığını gösterir. Aşırı kısaltma da sorun yaratır: “Bir yanlış anlaşılma oldu ve çözüldü.” cümlesi temel çözüm yolunu göstermediği için yetersizdir. Özet, ne ayrıntı yığını ne de anlamı belirsiz tek cümle olmalıdır.","selfCheck":["Metnin ana düşüncesini tek cümlede belirledim mi?","Temel ayrıntılarla ikincil ayrıntıları ayırdım mı?","Tekrarları silip benzer ayrıntıları genelledim mi?","Olay veya düşünce sırasını korudum mu?","Metni kopyalamadan kendi cümlelerimi kullandım mı?","Özete kişisel yorum veya metinde bulunmayan bilgi eklemedim mi?","Özetim kısa, doğru ve tek başına anlaşılır mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okuduğunu özetleyebilme: T.O.7.23","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"af7c6110d7e6b496940768f02ee98948d480e44740b4f635e5dd20a4b8988b3d","reviewDecisionSha256":"2dc16fa056474e641375bf2de1be5a8071e072e8348ef2c55e1b61f50d36ee05","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:af7c6110d7e6b496940768f02ee98948d480e44740b4f635e5dd20a4b8988b3d","reviewedHash":"sha256:af7c6110d7e6b496940768f02ee98948d480e44740b4f635e5dd20a4b8988b3d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2dc16fa056474e641375bf2de1be5a8071e072e8348ef2c55e1b61f50d36ee05; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n073","contentProjectionSha256":"af7c6110d7e6b496940768f02ee98948d480e44740b4f635e5dd20a4b8988b3d","reviewDecisionSha256":"2dc16fa056474e641375bf2de1be5a8071e072e8348ef2c55e1b61f50d36ee05","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n074","noteId":"tr.g07.turkce.n074","noteKey":"tr.g07.turkce.n074","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-28","title":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.O.7.28","objective":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nOkuma becerisi, bir metni bitirip kitabı kapatınca sona ermez. Etkili bir okur; hangi hedefe ne ölçüde ulaştığını, hangi davranışlarının işe yaradığını ve nerede güçlük yaşadığını kanıtlarla değerlendirir. Sonra gelişmeye açık yönü için uygulanabilir bir tedbir belirler, güçlü yönünü yeni okuma çalışmalarına taşır. Bu sürece öz yansıtma ve kendini uyarlama denir.\n\nÖz yansıtma, “Metni iyi anladım.” veya “Okumam kötüydü.” gibi genel bir yargı değildir. “Ana düşünceyi doğru buldum çünkü üç paragrafın ortak mesajını birleştirdim; ancak geçiş ifadelerini atladığım için düşünce akışını iki kez yeniden okudum.” biçiminde gözlenebilir kanıt kullanır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasındaki bilgilendirici metin, şiir veya öyküler üzerinde çalışırken kendi dikkatini, kullandığın stratejiyi, süreyi ve anlama sonucunu izleyebilirsin. Böylece tek bir etkinliği düzeltmekten öte, okur kimliğinin nasıl geliştiğine yön verirsin.\n\n## Temel kavramlar\n**Öz yansıtma:** Kendi okuma sürecini geriye dönüp kanıtlarla incelemektir.\n\n**Güçlü yön:** Okuma hedefini destekleyen ve başka metinlerde de kullanılabilecek başarılı davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Hedefe ulaşmayı zorlaştıran fakat çalışmayla geliştirilebilecek beceri veya alışkanlıktır.\n\n**Kanıt:** Altı çizilen bölüm, doğru yapılan özet, yeniden okuma sayısı, harcanan süre veya yapılan hata gibi yargıyı destekleyen somut veridir.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için seçilen belirli uygulamadır. “Daha dikkatli olacağım.” belirsizdir; “Her paragrafın yanına işlevini yazacağım.” somuttur.\n\n**Kendini uyarlama:** Metnin türüne, görevin amacına ve kendi ihtiyacına göre okuma yolunu değiştirmektir.\n\n**Aktarım:** İşe yarayan bir stratejiyi sonraki okuma görevlerinde bilinçli biçimde kullanmaktır.\n\n**Okur kimliği:** Kişinin nasıl bir okur olduğunu, hangi metinlere nasıl yaklaştığını ve gelişimini nasıl yönettiğini gösteren özellikler bütünüdür.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Okuma öncesi hedef koy.** “Metni anlayacağım.” yerine “Metnin üç bölümünü ve aralarındaki geçişi belirleyeceğim.” gibi gözlenebilir bir hedef seç.\n2. **Süreç sırasında iz bırak.** Anahtar sözcükleri işaretle, anlamadığın yeri soru işaretiyle göster, yeniden okuduğun bölümü not et. Bu izler sonradan kanıt olur.\n3. **Ürünü hedefle karşılaştır.** Özetin ana düşünceyi koruyor mu, şiir çözümlemen dize sonu seslerini gösteriyor mu, bölüm belirlemen metin işlevlerine dayanıyor mu?\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Önemli bilgileri seçebildim çünkü her paragrafı bir cümleyle özetledim.” gibi neden–kanıt ilişkisi kur.\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** “Her şeyi yanlış yaptım.” yerine “İkincil ayrıntıları elemekte zorlandım.” de. Tek ve açık bir odak seçmek gelişimi kolaylaştırır.\n6. **Somut tedbir belirle.** Bir sonraki metinde ayrıntıları “zorunlu–destekleyici–elenebilir” biçiminde işaretlemek gibi uygulanabilir bir yöntem seç.\n7. **Yeni görevde uygula ve sonucu ölç.** Aynı güçlük azaldı mı, daha kısa sürede mi çözdün, daha doğru kanıt mı kullandın? Tedbir işe yaramadıysa yöntemi değiştir.\n8. **Güçlü yönü aktar.** Şiirde işe yarayan dize numaralandırma alışkanlığı, uzun bir metindeki alıntıları düzenlemende de yararlı olabilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü; hedef belirleme, okuma stratejisini uygulama, süreçten kanıt toplama, güçlü ve gelişmeye açık yönleri değerlendirme ve yeni hedef seçme basamaklarını birbirine bağlar. Son ok, yeni hedefi tekrar başlangıca götürerek gelişimin tek seferlik değil süreklilik gösteren bir süreç olduğunu açıklar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\nDeniz’in hedefi, iletişim ortamlarını karşılaştıran bilgilendirici metnin ana düşüncesini ve iki temel ayrıntısını belirlemektir. Okuma sonunda doğru ana düşünceyi yazar; ancak metindeki dört örneğin hepsini özetine alır. Çalışma kâğıdında her paragrafın yanına konu etiketi yazdığı, fakat örnekleri “gerekli–elenebilir” diye ayırmadığı görülür.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Hedefe göre kanıt:** Ana düşünce doğrudur; bu, paragraf etiketlerinin işe yaradığını gösterir.\n2. **Güçlü yön:** Deniz paragrafın konusunu kısa etiketlerle belirleyebilmektedir. Bu beceri düşünce akışını görmesini kolaylaştırmıştır.\n3. **Gelişmeye açık yön:** Örneklerin önem derecesini ayırmadığı için özet gereğinden uzundur.\n4. **Tedbir:** Bir sonraki okumada her örneğin yanına “ana düşünce için zorunlu mu?” sorusuna E/H işareti koyacaktır.\n5. **Yeni hedef:** “Ana düşünceyi koruyarak en fazla iki temel ayrıntı seçeceğim.”\n\n**Sonuç:** “Daha kısa yazacağım.” gibi belirsiz bir karar yerine, sorunun nedenine bağlı ölçülebilir bir tedbir seçilmiştir.\n\n### Örnek 2:\nMert, özgün bir şiirde dize ve kafiye belirleme çalışması yapar. Dize sonlarını sesli okuduğu için “açar–saçar” benzerliğini doğru bulur. Fakat bent sınırını, sayfadaki boşluğu fark etmeden yalnız noktalama işaretlerine göre belirlediği için iki dörtlüğü tek bent sanır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Kanıt:** Kafiye eşleştirmesi doğru, bent sayısı yanlıştır. Çalışma kâğıdında dize sonları işaretli fakat boşluklar işaretlenmemiştir.\n2. **Güçlü yön:** Sesli okuma, kafiye fark etmeyi desteklemiştir; bu strateji korunmalıdır.\n3. **Gelişmeye açık yön:** Dış yapı incelenirken sayfa düzeni gözden kaçmıştır.\n4. **Tedbir:** Mert bir sonraki şiirde önce dizeleri numaralandıracak, sonra boşlukla ayrılan kümelerin çevresini çizecektir.\n5. **Aktarım:** Metin bölümlerini incelerken de önce görsel düzeni, ardından anlam işlevini birlikte kontrol edecektir.\n\n**Sonuç:** Güçlü yön sonraki çalışmaya aktarılmış, hata ise uygulanabilir bir düzenleme planına dönüştürülmüştür.\n\n## Sık yapılan hata\nÖz yansıtmayı yalnız başarı puanı vermek sanmak yaygın bir hatadır. “On üzerinden sekizdim.” ifadesi, hangi davranışın güçlü veya eksik olduğunu açıklamaz. Başka bir hata, gelişmeye açık yönü kişilik etiketi hâline getirmektir: “Ben iyi okur değilim.” yerine “Uzun paragraflarda anahtar sözcükleri seçmekte zorlanıyorum.” denmelidir. Tedbirin de doğrudan kanıta dayanması gerekir; sorun kelime anlamıysa yalnız daha hızlı okumaya çalışmak uygun çözüm değildir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Okuma öncesinde açık ve ölçülebilir bir hedef koydum mu?\n- Süreçten somut kanıt topladım mı?\n- Güçlü yönümü neden ve kanıtla açıkladım mı?\n- Gelişmeye açık yönümü tek ve geliştirilebilir bir davranış olarak belirledim mi?\n- Seçtiğim tedbir doğrudan bu güçlüğe karşılık geliyor mu?\n- Yeni görevde tedbirin sonucunu kontrol ettim mi?\n- İşe yarayan stratejiyi sonraki okumalara aktardım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n074__to728.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n074__to728.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n074__to728.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n074__to728.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n074__to728.kanit"},{"id":"deger","labelKey":"tr-g07-turkce-n074__to728.deger"},{"id":"yeni","labelKey":"tr-g07-turkce-n074__to728.yeni"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"deger"},{"from":"deger","to":"yeni"},{"from":"yeni","to":"hedef"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n074__to728.alt":"Soldan sağa ilerleyip başlangıca dönen beş düğümlü öz yansıtma döngüsünde hedef düğümü ölçülebilir okuma amacını, uygulama düğümü seçilen stratejiyi, kanıt düğümü işaretler, süre, doğru ürün ve hatalar gibi somut verileri, öz değerlendirme düğümü güçlü ve gelişmeye açık yönlerin gerekçelendirilmesini, yeni hedef düğümü ise gelişmeye açık yön için tedbir seçip güçlü yönü sonraki çalışmaya aktarmayı gösterir. Yeni hedeften hedefe dönen ok gelişimin sürekli olduğunu belirtir.","tr-g07-turkce-n074__to728.caption":"Okuma hedefinden kanıta, öz değerlendirmeye ve yeni hedefe uzanan gelişim döngüsü","tr-g07-turkce-n074__to728.hedef":"Hedef — Okuma sonunda neyi başaracağını ölçülebilir biçimde belirle.","tr-g07-turkce-n074__to728.uygulama":"Uygulama — Metne ve ihtiyacına uygun okuma stratejisini kullan.","tr-g07-turkce-n074__to728.kanit":"Kanıt — İşaret, süre, doğru ürün, yeniden okuma ve hata gibi somut verileri topla.","tr-g07-turkce-n074__to728.deger":"Öz değerlendirme — Güçlü ve gelişmeye açık yönlerini kanıtlarla gerekçelendir.","tr-g07-turkce-n074__to728.yeni":"Yeni hedef — Tedbir seç, güçlü yönünü aktar ve sonraki okumaya uyarlan."},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-o-7-28-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okuma becerisi, bir metni bitirip kitabı kapatınca sona ermez. Etkili bir okur; hangi hedefe ne ölçüde ulaştığını, hangi davranışlarının işe yaradığını ve nerede güçlük yaşadığını kanıtlarla değerlendirir. Sonra gelişmeye açık yönü için uygulanabilir bir tedbir belirler, güçlü yönünü yeni okuma çalışmalarına taşır. Bu sürece öz yansıtma ve kendini uyarlama denir.\n\nÖz yansıtma, “Metni iyi anladım.” veya “Okumam kötüydü.” gibi genel bir yargı değildir. “Ana düşünceyi doğru buldum çünkü üç paragrafın ortak mesajını birleştirdim; ancak geçiş ifadelerini atladığım için düşünce akışını iki kez yeniden okudum.” biçiminde gözlenebilir kanıt kullanır. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasındaki bilgilendirici metin, şiir veya öyküler üzerinde çalışırken kendi dikkatini, kullandığın stratejiyi, süreyi ve anlama sonucunu izleyebilirsin. Böylece tek bir etkinliği düzeltmekten öte, okur kimliğinin nasıl geliştiğine yön verirsin.","keyConcepts":"**Öz yansıtma:** Kendi okuma sürecini geriye dönüp kanıtlarla incelemektir.\n\n**Güçlü yön:** Okuma hedefini destekleyen ve başka metinlerde de kullanılabilecek başarılı davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Hedefe ulaşmayı zorlaştıran fakat çalışmayla geliştirilebilecek beceri veya alışkanlıktır.\n\n**Kanıt:** Altı çizilen bölüm, doğru yapılan özet, yeniden okuma sayısı, harcanan süre veya yapılan hata gibi yargıyı destekleyen somut veridir.\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için seçilen belirli uygulamadır. “Daha dikkatli olacağım.” belirsizdir; “Her paragrafın yanına işlevini yazacağım.” somuttur.\n\n**Kendini uyarlama:** Metnin türüne, görevin amacına ve kendi ihtiyacına göre okuma yolunu değiştirmektir.\n\n**Aktarım:** İşe yarayan bir stratejiyi sonraki okuma görevlerinde bilinçli biçimde kullanmaktır.\n\n**Okur kimliği:** Kişinin nasıl bir okur olduğunu, hangi metinlere nasıl yaklaştığını ve gelişimini nasıl yönettiğini gösteren özellikler bütünüdür.","steps":"1. **Okuma öncesi hedef koy.** “Metni anlayacağım.” yerine “Metnin üç bölümünü ve aralarındaki geçişi belirleyeceğim.” gibi gözlenebilir bir hedef seç.\n2. **Süreç sırasında iz bırak.** Anahtar sözcükleri işaretle, anlamadığın yeri soru işaretiyle göster, yeniden okuduğun bölümü not et. Bu izler sonradan kanıt olur.\n3. **Ürünü hedefle karşılaştır.** Özetin ana düşünceyi koruyor mu, şiir çözümlemen dize sonu seslerini gösteriyor mu, bölüm belirlemen metin işlevlerine dayanıyor mu?\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Önemli bilgileri seçebildim çünkü her paragrafı bir cümleyle özetledim.” gibi neden–kanıt ilişkisi kur.\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** “Her şeyi yanlış yaptım.” yerine “İkincil ayrıntıları elemekte zorlandım.” de. Tek ve açık bir odak seçmek gelişimi kolaylaştırır.\n6. **Somut tedbir belirle.** Bir sonraki metinde ayrıntıları “zorunlu–destekleyici–elenebilir” biçiminde işaretlemek gibi uygulanabilir bir yöntem seç.\n7. **Yeni görevde uygula ve sonucu ölç.** Aynı güçlük azaldı mı, daha kısa sürede mi çözdün, daha doğru kanıt mı kullandın? Tedbir işe yaramadıysa yöntemi değiştir.\n8. **Güçlü yönü aktar.** Şiirde işe yarayan dize numaralandırma alışkanlığı, uzun bir metindeki alıntıları düzenlemende de yararlı olabilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü; hedef belirleme, okuma stratejisini uygulama, süreçten kanıt toplama, güçlü ve gelişmeye açık yönleri değerlendirme ve yeni hedef seçme basamaklarını birbirine bağlar. Son ok, yeni hedefi tekrar başlangıca götürerek gelişimin tek seferlik değil süreklilik gösteren bir süreç olduğunu açıklar.","workedExamples":["Deniz’in hedefi, iletişim ortamlarını karşılaştıran bilgilendirici metnin ana düşüncesini ve iki temel ayrıntısını belirlemektir. Okuma sonunda doğru ana düşünceyi yazar; ancak metindeki dört örneğin hepsini özetine alır. Çalışma kâğıdında her paragrafın yanına konu etiketi yazdığı, fakat örnekleri “gerekli–elenebilir” diye ayırmadığı görülür.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Hedefe göre kanıt:** Ana düşünce doğrudur; bu, paragraf etiketlerinin işe yaradığını gösterir.\n2. **Güçlü yön:** Deniz paragrafın konusunu kısa etiketlerle belirleyebilmektedir. Bu beceri düşünce akışını görmesini kolaylaştırmıştır.\n3. **Gelişmeye açık yön:** Örneklerin önem derecesini ayırmadığı için özet gereğinden uzundur.\n4. **Tedbir:** Bir sonraki okumada her örneğin yanına “ana düşünce için zorunlu mu?” sorusuna E/H işareti koyacaktır.\n5. **Yeni hedef:** “Ana düşünceyi koruyarak en fazla iki temel ayrıntı seçeceğim.”\n\n**Sonuç:** “Daha kısa yazacağım.” gibi belirsiz bir karar yerine, sorunun nedenine bağlı ölçülebilir bir tedbir seçilmiştir.","Mert, özgün bir şiirde dize ve kafiye belirleme çalışması yapar. Dize sonlarını sesli okuduğu için “açar–saçar” benzerliğini doğru bulur. Fakat bent sınırını, sayfadaki boşluğu fark etmeden yalnız noktalama işaretlerine göre belirlediği için iki dörtlüğü tek bent sanır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Kanıt:** Kafiye eşleştirmesi doğru, bent sayısı yanlıştır. Çalışma kâğıdında dize sonları işaretli fakat boşluklar işaretlenmemiştir.\n2. **Güçlü yön:** Sesli okuma, kafiye fark etmeyi desteklemiştir; bu strateji korunmalıdır.\n3. **Gelişmeye açık yön:** Dış yapı incelenirken sayfa düzeni gözden kaçmıştır.\n4. **Tedbir:** Mert bir sonraki şiirde önce dizeleri numaralandıracak, sonra boşlukla ayrılan kümelerin çevresini çizecektir.\n5. **Aktarım:** Metin bölümlerini incelerken de önce görsel düzeni, ardından anlam işlevini birlikte kontrol edecektir.\n\n**Sonuç:** Güçlü yön sonraki çalışmaya aktarılmış, hata ise uygulanabilir bir düzenleme planına dönüştürülmüştür."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı yalnız başarı puanı vermek sanmak yaygın bir hatadır. “On üzerinden sekizdim.” ifadesi, hangi davranışın güçlü veya eksik olduğunu açıklamaz. Başka bir hata, gelişmeye açık yönü kişilik etiketi hâline getirmektir: “Ben iyi okur değilim.” yerine “Uzun paragraflarda anahtar sözcükleri seçmekte zorlanıyorum.” denmelidir. Tedbirin de doğrudan kanıta dayanması gerekir; sorun kelime anlamıysa yalnız daha hızlı okumaya çalışmak uygun çözüm değildir.","selfCheck":["Okuma öncesinde açık ve ölçülebilir bir hedef koydum mu?","Süreçten somut kanıt topladım mı?","Güçlü yönümü neden ve kanıtla açıkladım mı?","Gelişmeye açık yönümü tek ve geliştirilebilir bir davranış olarak belirledim mi?","Seçtiğim tedbir doğrudan bu güçlüğe karşılık geliyor mu?","Yeni görevde tedbirin sonucunu kontrol ettim mi?","İşe yarayan stratejiyi sonraki okumalara aktardım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.O.7.28","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bd9000b8f2af0642f897c2e0f360e5a0c3730ad63ad0b81d8c6632bf8d15b25f","reviewDecisionSha256":"65385c57cd7b1e15818af1b308d6c4e0606dde429b4e28639b8e1dbd164f2d38","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:bd9000b8f2af0642f897c2e0f360e5a0c3730ad63ad0b81d8c6632bf8d15b25f","reviewedHash":"sha256:bd9000b8f2af0642f897c2e0f360e5a0c3730ad63ad0b81d8c6632bf8d15b25f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:65385c57cd7b1e15818af1b308d6c4e0606dde429b4e28639b8e1dbd164f2d38; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n074","contentProjectionSha256":"bd9000b8f2af0642f897c2e0f360e5a0c3730ad63ad0b81d8c6632bf8d15b25f","reviewDecisionSha256":"65385c57cd7b1e15818af1b308d6c4e0606dde429b4e28639b8e1dbd164f2d38","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n075","noteId":"tr.g07.turkce.n075","noteKey":"tr.g07.turkce.n075","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-1","title":"Yazma sürecini yönetebilme","objectiveId":"T.Y.7.1","objective":"T.Y.7.1","objectives":["T.Y.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nYazma sürecini yönetmek, akla gelen cümleleri hemen yazıp metni göndermekten daha geniş bir beceridir. Yazının amacı, bağlamı, hedef kitlesi, kullanılacak araç ve paylaşım ortamı daha ilk cümleden önce düşünülmelidir. Yazılı etkileşimde uygun selam ve hitapla başlamak, gerekli bilgiyi sürdürmek ve yazışmayı uygun biçimde sonlandırmak da sürecin parçasıdır. Bu konuda hazırlık yapmayı, taslak oluşturmayı, yazarken seçimlerini izlemeyi, metni gözden geçirmeyi ve güvenli biçimde paylaşmayı öğreneceksin.\n\n“İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında bir kulüp sorumlusuna bilgi mesajı, sınıf panosu için duyuru, arkadaş grubuna ortak çalışma notu veya bir iletişim sorununa ilişkin bilgilendirici metin yazılabilir. Her görev aynı araç ve dil düzeyini gerektirmez. Sınıf panosundaki metin geniş bir kitleye açıkken öğretmene gönderilen mesaj belirli bir alıcıya yöneliktir. Bu nedenle kişisel bilgi, fotoğraf, konum ve iletişim ayrıntıları yalnız gerekli ve güvenli koşullarda ele alınmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n**Yazma amacı:** Bilgi verme, açıklama, istemde bulunma, görüş bildirme, karşılaştırma veya etkileşimi sürdürme gibi yazının nedenidir.\n\n**Bağlam:** Yazının üretildiği durumdur. Ders görevi, resmî yazışma, arkadaşlar arası güvenli iletişim veya herkese açık duyuru farklı bağlamlardır.\n\n**Hedef kitle:** Metni okuyacak kişi ya da gruptur. Yaş, bilgi düzeyi, ihtiyaç ve iletişim ilişkisi sözcük seçimini etkiler.\n\n**Yazma aracı ve ortamı:** Defter, sınıf panosu, okulun güvenli dijital sistemi veya elektronik posta gibi yazının oluşturulduğu ve paylaşıldığı yerdir.\n\n**Yazılı etkileşim:** Gönderici ile alıcının yazılı iletilerle karşılıklı iletişim kurmasıdır. Başlatma, sürdürme ve sonlandırma aşamaları vardır.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Yazarken “Amacıma ulaşıyor muyum, okuyucu gerekli bilgiyi anlayacak mı, ortam güvenli mi?” sorularıyla süreci takip edip düzenleme yapmaktır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Görevi çözümle.** Ne yazılacak, neden yazılacak, kim okuyacak ve hangi sonuç bekleniyor? Gereksiz ayrıntıyı bu aşamada ayır.\n2. **Konu ve sınırı belirle.** “İletişim” çok geniştir. “Sınıf grup yazışmalarında kişisel sınırları koruma” daha yönetilebilir bir konudur.\n3. **Hedef kitleyi ve tonu seç.** Arkadaşa yazılan metinle okul kulübü sorumlusuna yazılan mesaj aynı hitabı kullanmaz. Saygılı ve açık ton, aşırı resmiyet ya da belirsiz kısaltmalar arasında denge kurar.\n4. **Araç ve ortam kararı ver.** Herkese açık panoya telefon numarası yazılmaz. Kısa bir toplantı bilgisi için okulun güvenli sistemi; uzun bir bilgilendirme için düzenlenebilir belge daha uygun olabilir.\n5. **İçerik planı oluştur.** Ana ileti, gerekli ayrıntılar, istek veya sonuç ve gerekiyorsa yanıt beklentisini sırala.\n6. **Taslağı yaz.** Yazılı etkileşimde uygun selam ve hitapla başla. Konuyu açıkla, gerekli bilgiyi ver, teşekkür veya uygun kapanışla bitir.\n7. **Süreç içinde izle ve düzenle.** Yazarken hedef kitlenin bilmediği bir ayrıntı fark edersen ekle; tekrarı, gereksiz kişisel bilgiyi veya sert ifadeyi çıkar.\n8. **Gözden geçir.** İçerik, yapı, yazım, noktalama, ton ve güvenlik açısından ayrı okumalar yap. Bir metni yalnız yazım yanlışlarına bakarak değerlendirmek yeterli değildir.\n9. **Paylaş ve sonucu izle.** Doğru alıcıyı ve ekleri kontrol et. Yanıt geldiyse yazışmayı uygun biçimde sürdür veya sonlandır.\n10. **Kısa öz değerlendirme yap.** Hangi kararın işe yaradığını ve bir sonraki yazıda neyi değiştireceğini kaydet.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış; hazırlıkta amaç, hedef kitle ve ortamın seçilmesini; oluşturma aşamasında taslağın yazılmasını; gözden geçirmede içerik, dil ve güvenliğin denetlenmesini; paylaşmada doğru alıcının kontrolünü ve son aşamada öz değerlendirmeyi gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Kulüp sorumlusuna bilgi isteme mesajı\nEce, okul içindeki iletişim kulübünün toplantı yerini öğrenmek istiyor. “Toplantı nerede?” yazıp göndermek yerine yazışmayı yönetmesi gerekir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Amaç belirlenir: toplantının yerini ve saatini öğrenmek.\n2. Hedef kitle kulüp sorumlusudur; bu nedenle açık ve saygılı bir hitap seçilir.\n3. Güvenli okul iletişim sistemi kullanılır; gereksiz telefon, adres veya konum bilgisi eklenmez.\n4. Mesaj şöyle yapılandırılır: “Merhaba Öğretmenim, iletişim kulübünün bu haftaki toplantısına katılmak istiyorum. Toplantının gününü, saatini ve okul içindeki yerini paylaşabilir misiniz? Teşekkür ederim. Ece, 7/B.”\n5. Göndermeden önce sınıf bilgisi dışında gereksiz kişisel veri olmadığı, sorunun açık olduğu ve kapanışın bulunduğu kontrol edilir.\n\n### Örnek 2: Sınıf panosu için güvenli iletişim duyurusu\nBir grup, “Grup yazışmalarında saygı” başlıklı kısa bir pano metni hazırlayacaktır. İlk taslakta uzun açıklamalar, arkadaşların adları ve yaşanmış bir tartışmanın ayrıntıları vardır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Bağlamın herkese açık sınıf panosu olduğu belirlenir; kişilerin adları ve özel olay ayrıntıları çıkarılır.\n2. Hedef kitle öğrenciler olduğundan kısa başlık ve uygulanabilir maddeler seçilir.\n3. İçerik üç bölümde planlanır: amaç, temel ilkeler, yardım yolu.\n4. Metin şu biçimde düzenlenir: “Grup yazışmalarında mesajı göndermeden önce okuyalım; başkasına ait fotoğrafı izinsiz paylaşmayalım; anlaşılmayan iletileri sakin bir soruyla açıklığa kavuşturalım. Rahatsız edici bir durum sürerse güvendiğimiz bir yetişkinden destek isteyelim.”\n5. Pano için gerekli olmayan kişisel iletişim bilgileri eklenmez. Metin, hedef kitleye uygun ve güvenli hâle gelir.\n\n## Sık yapılan hata\nYazma sürecini yalnız “yaz ve düzelt” biçiminde görmek sık yapılan hatadır. Amaç, hedef kitle ve ortam yanlış seçilmişse sonradan yalnız noktalama düzeltmek metni uygun hâle getirmez. Bir başka hata, dijital ortamda hızlı davranıp alıcıyı kontrol etmeden göndermek veya herkese açık metinde kişisel ayrıntı paylaşmaktır. Kısa yazmak da eksik yazmak değildir; gerekli bilgiyi açık ve güvenli biçimde vermek esastır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Yazma amacımı ve konunun sınırını belirledim mi?\n- Hedef kitleye uygun ton, hitap ve ayrıntı düzeyi seçtim mi?\n- Yazma aracı ve paylaşım ortamı görev için uygun ve güvenli mi?\n- İçeriği başlamadan önce planladım mı?\n- Yazılı etkileşimi uygun selam, sürdürme ve kapanışla yönettim mi?\n- Taslakta içerik, yapı, dil ve kişisel bilgi güvenliğini ayrı ayrı kontrol ettim mi?\n- Doğru alıcıya gönderdiğimden ve süreci uygun biçimde sonlandırdığımdan emin miyim?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n075__ty71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n075__ty71.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hazirlik","labelKey":"tr-g07-turkce-n075__ty71.hazirlik"},{"id":"olusturma","labelKey":"tr-g07-turkce-n075__ty71.olusturma"},{"id":"gozden","labelKey":"tr-g07-turkce-n075__ty71.gozden"},{"id":"paylasma","labelKey":"tr-g07-turkce-n075__ty71.paylasma"},{"id":"ozdegerlendirme","labelKey":"tr-g07-turkce-n075__ty71.ozdegerlendirme"}],"edges":[{"from":"hazirlik","to":"olusturma"},{"from":"olusturma","to":"gozden"},{"from":"gozden","to":"paylasma"},{"from":"paylasma","to":"ozdegerlendirme"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n075__ty71.alt":"Soldan sağa yazma süreci akışında hazırlık düğümü amaç, konu, hedef kitle, araç ve ortam seçimini; oluşturma düğümü içerik planı ile taslak yazmayı; gözden geçirme düğümü içerik, yapı, dil, yazım ve kişisel bilgi güvenliğini denetlemeyi; paylaşma düğümü doğru alıcı ve ortamı kontrol etmeyi; öz değerlendirme düğümü ise işe yarayan seçimleri ve yeni düzenleme hedefini belirlemeyi gösterir.","tr-g07-turkce-n075__ty71.caption":"Amaçtan öz değerlendirmeye yazma sürecini yönetme","tr-g07-turkce-n075__ty71.hazirlik":"Hazırlık: amaç, konu, hedef kitle, araç ve ortam","tr-g07-turkce-n075__ty71.olusturma":"Oluşturma: planla ve taslağı yaz","tr-g07-turkce-n075__ty71.gozden":"Gözden geçirme: içerik, yapı, dil ve güvenlik","tr-g07-turkce-n075__ty71.paylasma":"Paylaşma: doğru alıcıyı ve ortamı kontrol et","tr-g07-turkce-n075__ty71.ozdegerlendirme":"Öz değerlendirme: işe yarayan seçimi ve yeni hedefi belirle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-y-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazma sürecini yönetmek, akla gelen cümleleri hemen yazıp metni göndermekten daha geniş bir beceridir. Yazının amacı, bağlamı, hedef kitlesi, kullanılacak araç ve paylaşım ortamı daha ilk cümleden önce düşünülmelidir. Yazılı etkileşimde uygun selam ve hitapla başlamak, gerekli bilgiyi sürdürmek ve yazışmayı uygun biçimde sonlandırmak da sürecin parçasıdır. Bu konuda hazırlık yapmayı, taslak oluşturmayı, yazarken seçimlerini izlemeyi, metni gözden geçirmeyi ve güvenli biçimde paylaşmayı öğreneceksin.\n\n“İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında bir kulüp sorumlusuna bilgi mesajı, sınıf panosu için duyuru, arkadaş grubuna ortak çalışma notu veya bir iletişim sorununa ilişkin bilgilendirici metin yazılabilir. Her görev aynı araç ve dil düzeyini gerektirmez. Sınıf panosundaki metin geniş bir kitleye açıkken öğretmene gönderilen mesaj belirli bir alıcıya yöneliktir. Bu nedenle kişisel bilgi, fotoğraf, konum ve iletişim ayrıntıları yalnız gerekli ve güvenli koşullarda ele alınmalıdır.","keyConcepts":"**Yazma amacı:** Bilgi verme, açıklama, istemde bulunma, görüş bildirme, karşılaştırma veya etkileşimi sürdürme gibi yazının nedenidir.\n\n**Bağlam:** Yazının üretildiği durumdur. Ders görevi, resmî yazışma, arkadaşlar arası güvenli iletişim veya herkese açık duyuru farklı bağlamlardır.\n\n**Hedef kitle:** Metni okuyacak kişi ya da gruptur. Yaş, bilgi düzeyi, ihtiyaç ve iletişim ilişkisi sözcük seçimini etkiler.\n\n**Yazma aracı ve ortamı:** Defter, sınıf panosu, okulun güvenli dijital sistemi veya elektronik posta gibi yazının oluşturulduğu ve paylaşıldığı yerdir.\n\n**Yazılı etkileşim:** Gönderici ile alıcının yazılı iletilerle karşılıklı iletişim kurmasıdır. Başlatma, sürdürme ve sonlandırma aşamaları vardır.\n\n**Üst bilişsel izleme:** Yazarken “Amacıma ulaşıyor muyum, okuyucu gerekli bilgiyi anlayacak mı, ortam güvenli mi?” sorularıyla süreci takip edip düzenleme yapmaktır.","steps":"1. **Görevi çözümle.** Ne yazılacak, neden yazılacak, kim okuyacak ve hangi sonuç bekleniyor? Gereksiz ayrıntıyı bu aşamada ayır.\n2. **Konu ve sınırı belirle.** “İletişim” çok geniştir. “Sınıf grup yazışmalarında kişisel sınırları koruma” daha yönetilebilir bir konudur.\n3. **Hedef kitleyi ve tonu seç.** Arkadaşa yazılan metinle okul kulübü sorumlusuna yazılan mesaj aynı hitabı kullanmaz. Saygılı ve açık ton, aşırı resmiyet ya da belirsiz kısaltmalar arasında denge kurar.\n4. **Araç ve ortam kararı ver.** Herkese açık panoya telefon numarası yazılmaz. Kısa bir toplantı bilgisi için okulun güvenli sistemi; uzun bir bilgilendirme için düzenlenebilir belge daha uygun olabilir.\n5. **İçerik planı oluştur.** Ana ileti, gerekli ayrıntılar, istek veya sonuç ve gerekiyorsa yanıt beklentisini sırala.\n6. **Taslağı yaz.** Yazılı etkileşimde uygun selam ve hitapla başla. Konuyu açıkla, gerekli bilgiyi ver, teşekkür veya uygun kapanışla bitir.\n7. **Süreç içinde izle ve düzenle.** Yazarken hedef kitlenin bilmediği bir ayrıntı fark edersen ekle; tekrarı, gereksiz kişisel bilgiyi veya sert ifadeyi çıkar.\n8. **Gözden geçir.** İçerik, yapı, yazım, noktalama, ton ve güvenlik açısından ayrı okumalar yap. Bir metni yalnız yazım yanlışlarına bakarak değerlendirmek yeterli değildir.\n9. **Paylaş ve sonucu izle.** Doğru alıcıyı ve ekleri kontrol et. Yanıt geldiyse yazışmayı uygun biçimde sürdür veya sonlandır.\n10. **Kısa öz değerlendirme yap.** Hangi kararın işe yaradığını ve bir sonraki yazıda neyi değiştireceğini kaydet.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış; hazırlıkta amaç, hedef kitle ve ortamın seçilmesini; oluşturma aşamasında taslağın yazılmasını; gözden geçirmede içerik, dil ve güvenliğin denetlenmesini; paylaşmada doğru alıcının kontrolünü ve son aşamada öz değerlendirmeyi gösterir.","workedExamples":["Ece, okul içindeki iletişim kulübünün toplantı yerini öğrenmek istiyor. “Toplantı nerede?” yazıp göndermek yerine yazışmayı yönetmesi gerekir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Amaç belirlenir: toplantının yerini ve saatini öğrenmek.\n2. Hedef kitle kulüp sorumlusudur; bu nedenle açık ve saygılı bir hitap seçilir.\n3. Güvenli okul iletişim sistemi kullanılır; gereksiz telefon, adres veya konum bilgisi eklenmez.\n4. Mesaj şöyle yapılandırılır: “Merhaba Öğretmenim, iletişim kulübünün bu haftaki toplantısına katılmak istiyorum. Toplantının gününü, saatini ve okul içindeki yerini paylaşabilir misiniz? Teşekkür ederim. Ece, 7/B.”\n5. Göndermeden önce sınıf bilgisi dışında gereksiz kişisel veri olmadığı, sorunun açık olduğu ve kapanışın bulunduğu kontrol edilir.","Bir grup, “Grup yazışmalarında saygı” başlıklı kısa bir pano metni hazırlayacaktır. İlk taslakta uzun açıklamalar, arkadaşların adları ve yaşanmış bir tartışmanın ayrıntıları vardır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Bağlamın herkese açık sınıf panosu olduğu belirlenir; kişilerin adları ve özel olay ayrıntıları çıkarılır.\n2. Hedef kitle öğrenciler olduğundan kısa başlık ve uygulanabilir maddeler seçilir.\n3. İçerik üç bölümde planlanır: amaç, temel ilkeler, yardım yolu.\n4. Metin şu biçimde düzenlenir: “Grup yazışmalarında mesajı göndermeden önce okuyalım; başkasına ait fotoğrafı izinsiz paylaşmayalım; anlaşılmayan iletileri sakin bir soruyla açıklığa kavuşturalım. Rahatsız edici bir durum sürerse güvendiğimiz bir yetişkinden destek isteyelim.”\n5. Pano için gerekli olmayan kişisel iletişim bilgileri eklenmez. Metin, hedef kitleye uygun ve güvenli hâle gelir."],"commonMistakes":"Yazma sürecini yalnız “yaz ve düzelt” biçiminde görmek sık yapılan hatadır. Amaç, hedef kitle ve ortam yanlış seçilmişse sonradan yalnız noktalama düzeltmek metni uygun hâle getirmez. Bir başka hata, dijital ortamda hızlı davranıp alıcıyı kontrol etmeden göndermek veya herkese açık metinde kişisel ayrıntı paylaşmaktır. Kısa yazmak da eksik yazmak değildir; gerekli bilgiyi açık ve güvenli biçimde vermek esastır.","selfCheck":["Yazma amacımı ve konunun sınırını belirledim mi?","Hedef kitleye uygun ton, hitap ve ayrıntı düzeyi seçtim mi?","Yazma aracı ve paylaşım ortamı görev için uygun ve güvenli mi?","İçeriği başlamadan önce planladım mı?","Yazılı etkileşimi uygun selam, sürdürme ve kapanışla yönettim mi?","Taslakta içerik, yapı, dil ve kişisel bilgi güvenliğini ayrı ayrı kontrol ettim mi?","Doğru alıcıya gönderdiğimden ve süreci uygun biçimde sonlandırdığımdan emin miyim?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazma sürecini yönetebilme: T.Y.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"01aff1024b90e795b67b097b65716d41c2e31ba7a491d2f90ff72f789d95ce2d","reviewDecisionSha256":"b68a75c02b8401b7f451e28a8a7ae8f6227f20ca344fa2cdecfd7bafb35a77dd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:01aff1024b90e795b67b097b65716d41c2e31ba7a491d2f90ff72f789d95ce2d","reviewedHash":"sha256:01aff1024b90e795b67b097b65716d41c2e31ba7a491d2f90ff72f789d95ce2d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b68a75c02b8401b7f451e28a8a7ae8f6227f20ca344fa2cdecfd7bafb35a77dd; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n075","contentProjectionSha256":"01aff1024b90e795b67b097b65716d41c2e31ba7a491d2f90ff72f789d95ce2d","reviewDecisionSha256":"b68a75c02b8401b7f451e28a8a7ae8f6227f20ca344fa2cdecfd7bafb35a77dd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n076","noteId":"tr.g07.turkce.n076","noteKey":"tr.g07.turkce.n076","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-17","title":"Yazısında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme","objectiveId":"T.Y.7.17","objective":"T.Y.7.17","objectives":["T.Y.7.17"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nDüşünceyi geliştirme yolları, yazıda ileri sürülen ana düşüncenin okuyucu tarafından anlaşılmasını ve dayanaklarının görülmesini sağlar. Yedinci sınıfta tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örnekleme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma yolları üzerinde durulur. Bu konuda yazma amacına uygun yöntemi seçmeyi, birden fazla yöntemi metnin bütünüyle uyumlu biçimde kullanmayı ve kaynak gerektiren bilgileri doğru sınırlarla aktarmayı öğreneceksin.\n\nBir yöntemi kullanmak, o yöntemin adını metne yazmak değildir. “Örneğin” sözcüğü geçen her cümle güçlü örnekleme sayılmaz; verilen durum ana düşünceyi gerçekten açıklamalıdır. Benzer biçimde sayı kullanmak da tek başına güvenilirlik oluşturmaz. Verinin kimden, nereden ve hangi koşulda elde edildiği belirtilmelidir. İletişim ve sosyal ilişkiler konusunda yazarken kişileri teşhir eden örneklerden, izin alınmamış mesajlardan ve doğrulanmamış sözlerden kaçınılmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n**Ana düşünce:** Yazının okuyucuya iletmek istediği temel yargıdır.\n\n**Tanımlama:** Kavramın ne olduğunu, hangi özellikleriyle diğerlerinden ayrıldığını açıklamaktır.\n\n**Karşılaştırma:** İki veya daha çok unsurun ortak ölçütlere göre benzer ve farklı yönlerini göstermektir.\n\n**Benzetme:** Bir düşünceyi ortak özellik üzerinden başka bir varlık veya durumla ilişkilendirerek açıklamaktır.\n\n**Örnekleme:** Genel düşünceyi temsil eden somut bir durum vermektir.\n\n**Tanık gösterme:** Konu hakkında yetkinliği ve kaynağı belli bir görüşten yararlanmaktır. Doğrudan alıntı yapılıyorsa söz değiştirilmemeli; özetleniyorsa bunun bir aktarım olduğu anlaşılmalıdır.\n\n**Sayısal veri:** Sayı, oran, sıklık veya ölçüm bilgisidir. Veri, kapsamadığı gruplara genellenmemelidir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Ana düşünceyi yaz.** “Saygılı iletişim gereklidir.” yerine “Saygılı ve açık ifadeler, anlaşmazlığın kişisel çatışmaya dönüşmesini önleyebilir.” gibi geliştirilebilir bir yargı kur.\n2. **Okuyucunun hangi noktada desteğe ihtiyaç duyacağını belirle.** Bilinmeyen kavram için tanımlama, iki seçenek için karşılaştırma, soyut düşünce için benzetme, davranışın görünümü için örnekleme seç.\n3. **Kaynak gerektiren bilgileri ayır.** Uzman görüşü veya sayı kullanacaksan kaynağın konuya uygunluğunu, kapsamını ve doğruluğunu denetle.\n4. **Paragrafın işlevini planla.** Bir paragraf kavramı tanımlayabilir, sonraki paragraf karşılaştırma ve örnekle ana düşünceyi geliştirebilir. Her yöntemi tek paragrafta sıkıştırma.\n5. **Yöntemler arasında bağlantı kur.** Tanımdan sonra örnek, karşılaştırmadan sonra sonuç yargısı gelebilir. Yöntemler birbirini tamamlamalıdır.\n6. **Kanıtı açıkla.** Sayı veya tanık görüşünü yazdıktan sonra “Bu bilgi ana düşünceyi nasıl destekliyor?” sorusunu yanıtla.\n7. **Kaynak ve mahremiyet kontrolü yap.** Uydurma alıntı, adı belirsiz araştırma ve kişisel yazışma ekran görüntüsü kullanma. Örnek gerekiyorsa kimliği belli olmayan, güvenli ve yeniden kurulmuş bir durum yaz.\n8. **Bütünlük denetimi yap.** Metinden bir örnek çıkarıldığında ana düşünce etkilenmiyorsa o örnek gereksiz olabilir. Yöntemlerin sayısı değil işlevi önemlidir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, altı düşünceyi geliştirme yolunu yazıdaki amacı, ayırt edici özelliği ve iletişim temalı örneğiyle eşleştirir. Satırlar, yöntemin yalnız adını değil, metinde hangi işi yaptığını ve kanıtın nasıl sınırlandırılması gerektiğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Nezaketin iletişimdeki işlevini açıklayan paragraf\nAna düşünce: “Nezaket, düşünceyi gizlemek değil; düşünceyi karşı tarafın insanlık değerini koruyarak ifade etmektir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Tanımlama** yapılır: Nezaketin yalnız “lütfen” demek değil, söz sırasına, kişisel sınıra ve uygun hitaba dikkat etmek olduğu açıklanır.\n2. **Karşılaştırma** eklenir: “Bu fikre katılmıyorum; çünkü verilen örnek bütün durumları kapsamıyor.” cümlesiyle “Bu çok saçma.” cümlesi karşılaştırılır. İki cümle de karşı çıkmaktadır; ancak ilki düşünceye ve gerekçeye, ikincisi kişiyi incitebilecek bir yargıya yönelir.\n3. **Örnekleme** yapılır: Grup çalışmasında söz kesildiğinde “Düşüncemi tamamlamam için kısa bir süre verir misiniz?” demek, sınırı açık ve saygılı biçimde belirtir.\n4. Sonuç cümlesi yöntemleri ana düşünceye bağlar: Nezaket, görüş ayrılığını ortadan kaldırmaz; görüş ayrılığının güvenli biçimde konuşulmasını sağlar.\n\n### Örnek 2: Yanlış anlamayı azaltma üzerine bilgilendirici metin\nBir öğrenci, yazılı mesajlarda yanlış anlamayı azaltmak için kısa bir metin yazacaktır. Elinde yalnız kendi sınıfında yapılan örnek bir inceleme vardır: 20 gönüllü öğrenciye noktalamasız ve düzenlenmiş iki kısa mesaj gösterilmiş, 14 öğrenci düzenlenmiş mesajı daha açık bulmuştur.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Veri **sayısal kanıt** olarak kullanılır ancak kapsamı açıkça belirtilir: “Bu sonuç yalnız 20 gönüllünün katıldığı sınıf içi örneğe aittir.”\n2. **Karşılaştırma** yapılır: Noktalamasız mesajda soru ile buyruğun karışabildiği; düzenlenmiş mesajda cümle sınırlarının ve niyetin daha belirgin olduğu açıklanır.\n3. **Benzetme** eklenir: “Noktalama, yazılı iletişimde yol işaretleri gibidir; okuyucuya nerede duracağını ve cümlenin hangi yöne gittiğini gösterir.” Ortak özellik yönlendirmedir.\n4. **Örnek** verilir: “Toplantıya geliyor musun” ile “Toplantıya geliyor musun?” arasındaki fark soru işareti üzerinden gösterilir.\n5. Sonuçta sayı tek başına bırakılmaz; karşılaştırma ve örnek, verinin ne anlama geldiğini açıklar.\n\n## Sık yapılan hata\nTanık gösterirken tanınmış bir kişinin adını yazmanın yeterli olduğu sanılır. Kişi konu hakkında yetkin değilse veya sözün kaynağı bulunamıyorsa bu kullanım güvenilir değildir. Sayısal veride de “yüzde” sözcüğü ikna amacıyla abartılmamalıdır. Ayrıca metni örneklerle doldurup ana düşünceyi açıklamamak, düşünceyi geliştirme değil örnek yığmadır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Ana düşüncemi açık ve geliştirilebilir biçimde kurdum mu?\n- Her yöntemi okuyucunun ihtiyacına göre seçtim mi?\n- Tanım, karşılaştırma, benzetme ve örnek ana düşünceyle bağlantılı mı?\n- Tanık görüşünün kaynağı ve konuya uygunluğu belli mi?\n- Sayısal verinin grubu, kapsamı ve sınırı açık mı?\n- Kişisel bilgi veya izinsiz ileti içeriği kullanmaktan kaçındım mı?\n- Yöntemler birbirleriyle ve metnin bütünüyle uyumlu mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n076__ty717.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n076__ty717.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n076__ty717.h1","tr-g07-turkce-n076__ty717.h2","tr-g07-turkce-n076__ty717.h3","tr-g07-turkce-n076__ty717.h4"],"rows":[[{"v":"Tanımlama"},{"v":"Kavramı sınırlandırıp açıklamak"},{"v":"Ayırt edici özelliklere dayanır"},{"v":"Nezaketi söz sırası, hitap ve kişisel sınıra dikkat etme olarak açıklamak"}],[{"v":"Karşılaştırma"},{"v":"İki anlatımın etkisini göstermek"},{"v":"Ortak ölçütlerde benzerlik ve farklılık kurar"},{"v":"Gerekçeli karşı çıkış ile küçümseyici ifadeyi odak bakımından karşılaştırmak"}],[{"v":"Benzetme"},{"v":"Soyut ilişkiyi somutlaştırmak"},{"v":"Ortak özellik açıkça kurulmalıdır"},{"v":"Noktalamayı okuyucuyu yönlendiren yol işaretlerine benzetmek"}],[{"v":"Örnekleme"},{"v":"Genel yargının davranıştaki karşılığını göstermek"},{"v":"Ana düşünceyi temsil eden somut durum verir"},{"v":"Söz kesildiğinde sınırı saygılı cümleyle belirtmek"}],[{"v":"Tanık gösterme"},{"v":"Düşünceyi yetkin görüşle desteklemek"},{"v":"Kaynak, bağlam ve aktarım biçimi belli olmalıdır"},{"v":"Kaynağı açıklanmış bir rehberlik metnindeki iletişim ilkesini özetlemek"}],[{"v":"Sayısal veri"},{"v":"Nicel sonucu görünür kılmak"},{"v":"Örneklem ve genelleme sınırı belirtilir"},{"v":"20 gönüllüden 14’ünün düzenlenmiş mesajı daha açık bulduğunu yalnız o örnekle sınırlamak"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n076__ty717.alt":"Dört sütunlu tabloda tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örnekleme, tanık gösterme ve sayısal veri kullanımı yazıdaki amaç, ayırt edici özellik ve iletişim temalı örnekle ilişkilendirilir. Tanık gösterme satırı kaynak ve bağlamı, sayısal veri satırı ise 20 gönüllülük örneğin genelleme sınırını özellikle belirtir.","tr-g07-turkce-n076__ty717.caption":"Yazıda düşünceyi geliştirme yollarını amaç ve kanıtla eşleştirme","tr-g07-turkce-n076__ty717.h1":"Düşünceyi geliştirme yolu","tr-g07-turkce-n076__ty717.h2":"Yazıdaki amaç","tr-g07-turkce-n076__ty717.h3":"Ayırt edici özellik","tr-g07-turkce-n076__ty717.h4":"İletişim temalı kullanım"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-y-7-17-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Düşünceyi geliştirme yolları, yazıda ileri sürülen ana düşüncenin okuyucu tarafından anlaşılmasını ve dayanaklarının görülmesini sağlar. Yedinci sınıfta tanımlama, karşılaştırma, benzetme, örnekleme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma yolları üzerinde durulur. Bu konuda yazma amacına uygun yöntemi seçmeyi, birden fazla yöntemi metnin bütünüyle uyumlu biçimde kullanmayı ve kaynak gerektiren bilgileri doğru sınırlarla aktarmayı öğreneceksin.\n\nBir yöntemi kullanmak, o yöntemin adını metne yazmak değildir. “Örneğin” sözcüğü geçen her cümle güçlü örnekleme sayılmaz; verilen durum ana düşünceyi gerçekten açıklamalıdır. Benzer biçimde sayı kullanmak da tek başına güvenilirlik oluşturmaz. Verinin kimden, nereden ve hangi koşulda elde edildiği belirtilmelidir. İletişim ve sosyal ilişkiler konusunda yazarken kişileri teşhir eden örneklerden, izin alınmamış mesajlardan ve doğrulanmamış sözlerden kaçınılmalıdır.","keyConcepts":"**Ana düşünce:** Yazının okuyucuya iletmek istediği temel yargıdır.\n\n**Tanımlama:** Kavramın ne olduğunu, hangi özellikleriyle diğerlerinden ayrıldığını açıklamaktır.\n\n**Karşılaştırma:** İki veya daha çok unsurun ortak ölçütlere göre benzer ve farklı yönlerini göstermektir.\n\n**Benzetme:** Bir düşünceyi ortak özellik üzerinden başka bir varlık veya durumla ilişkilendirerek açıklamaktır.\n\n**Örnekleme:** Genel düşünceyi temsil eden somut bir durum vermektir.\n\n**Tanık gösterme:** Konu hakkında yetkinliği ve kaynağı belli bir görüşten yararlanmaktır. Doğrudan alıntı yapılıyorsa söz değiştirilmemeli; özetleniyorsa bunun bir aktarım olduğu anlaşılmalıdır.\n\n**Sayısal veri:** Sayı, oran, sıklık veya ölçüm bilgisidir. Veri, kapsamadığı gruplara genellenmemelidir.","steps":"1. **Ana düşünceyi yaz.** “Saygılı iletişim gereklidir.” yerine “Saygılı ve açık ifadeler, anlaşmazlığın kişisel çatışmaya dönüşmesini önleyebilir.” gibi geliştirilebilir bir yargı kur.\n2. **Okuyucunun hangi noktada desteğe ihtiyaç duyacağını belirle.** Bilinmeyen kavram için tanımlama, iki seçenek için karşılaştırma, soyut düşünce için benzetme, davranışın görünümü için örnekleme seç.\n3. **Kaynak gerektiren bilgileri ayır.** Uzman görüşü veya sayı kullanacaksan kaynağın konuya uygunluğunu, kapsamını ve doğruluğunu denetle.\n4. **Paragrafın işlevini planla.** Bir paragraf kavramı tanımlayabilir, sonraki paragraf karşılaştırma ve örnekle ana düşünceyi geliştirebilir. Her yöntemi tek paragrafta sıkıştırma.\n5. **Yöntemler arasında bağlantı kur.** Tanımdan sonra örnek, karşılaştırmadan sonra sonuç yargısı gelebilir. Yöntemler birbirini tamamlamalıdır.\n6. **Kanıtı açıkla.** Sayı veya tanık görüşünü yazdıktan sonra “Bu bilgi ana düşünceyi nasıl destekliyor?” sorusunu yanıtla.\n7. **Kaynak ve mahremiyet kontrolü yap.** Uydurma alıntı, adı belirsiz araştırma ve kişisel yazışma ekran görüntüsü kullanma. Örnek gerekiyorsa kimliği belli olmayan, güvenli ve yeniden kurulmuş bir durum yaz.\n8. **Bütünlük denetimi yap.** Metinden bir örnek çıkarıldığında ana düşünce etkilenmiyorsa o örnek gereksiz olabilir. Yöntemlerin sayısı değil işlevi önemlidir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, altı düşünceyi geliştirme yolunu yazıdaki amacı, ayırt edici özelliği ve iletişim temalı örneğiyle eşleştirir. Satırlar, yöntemin yalnız adını değil, metinde hangi işi yaptığını ve kanıtın nasıl sınırlandırılması gerektiğini gösterir.","workedExamples":["Ana düşünce: “Nezaket, düşünceyi gizlemek değil; düşünceyi karşı tarafın insanlık değerini koruyarak ifade etmektir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. **Tanımlama** yapılır: Nezaketin yalnız “lütfen” demek değil, söz sırasına, kişisel sınıra ve uygun hitaba dikkat etmek olduğu açıklanır.\n2. **Karşılaştırma** eklenir: “Bu fikre katılmıyorum; çünkü verilen örnek bütün durumları kapsamıyor.” cümlesiyle “Bu çok saçma.” cümlesi karşılaştırılır. İki cümle de karşı çıkmaktadır; ancak ilki düşünceye ve gerekçeye, ikincisi kişiyi incitebilecek bir yargıya yönelir.\n3. **Örnekleme** yapılır: Grup çalışmasında söz kesildiğinde “Düşüncemi tamamlamam için kısa bir süre verir misiniz?” demek, sınırı açık ve saygılı biçimde belirtir.\n4. Sonuç cümlesi yöntemleri ana düşünceye bağlar: Nezaket, görüş ayrılığını ortadan kaldırmaz; görüş ayrılığının güvenli biçimde konuşulmasını sağlar.","Bir öğrenci, yazılı mesajlarda yanlış anlamayı azaltmak için kısa bir metin yazacaktır. Elinde yalnız kendi sınıfında yapılan örnek bir inceleme vardır: 20 gönüllü öğrenciye noktalamasız ve düzenlenmiş iki kısa mesaj gösterilmiş, 14 öğrenci düzenlenmiş mesajı daha açık bulmuştur.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Veri **sayısal kanıt** olarak kullanılır ancak kapsamı açıkça belirtilir: “Bu sonuç yalnız 20 gönüllünün katıldığı sınıf içi örneğe aittir.”\n2. **Karşılaştırma** yapılır: Noktalamasız mesajda soru ile buyruğun karışabildiği; düzenlenmiş mesajda cümle sınırlarının ve niyetin daha belirgin olduğu açıklanır.\n3. **Benzetme** eklenir: “Noktalama, yazılı iletişimde yol işaretleri gibidir; okuyucuya nerede duracağını ve cümlenin hangi yöne gittiğini gösterir.” Ortak özellik yönlendirmedir.\n4. **Örnek** verilir: “Toplantıya geliyor musun” ile “Toplantıya geliyor musun?” arasındaki fark soru işareti üzerinden gösterilir.\n5. Sonuçta sayı tek başına bırakılmaz; karşılaştırma ve örnek, verinin ne anlama geldiğini açıklar."],"commonMistakes":"Tanık gösterirken tanınmış bir kişinin adını yazmanın yeterli olduğu sanılır. Kişi konu hakkında yetkin değilse veya sözün kaynağı bulunamıyorsa bu kullanım güvenilir değildir. Sayısal veride de “yüzde” sözcüğü ikna amacıyla abartılmamalıdır. Ayrıca metni örneklerle doldurup ana düşünceyi açıklamamak, düşünceyi geliştirme değil örnek yığmadır.","selfCheck":["Ana düşüncemi açık ve geliştirilebilir biçimde kurdum mu?","Her yöntemi okuyucunun ihtiyacına göre seçtim mi?","Tanım, karşılaştırma, benzetme ve örnek ana düşünceyle bağlantılı mı?","Tanık görüşünün kaynağı ve konuya uygunluğu belli mi?","Sayısal verinin grubu, kapsamı ve sınırı açık mı?","Kişisel bilgi veya izinsiz ileti içeriği kullanmaktan kaçındım mı?","Yöntemler birbirleriyle ve metnin bütünüyle uyumlu mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazısında düşünceyi geliştirme yollarını kullanabilme: T.Y.7.17","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"371dfb3aadf9524e6704891b03c7b24df766e73d0705920f4b550b64c76cf72a","reviewDecisionSha256":"9740299823ddc0567daa20e9aa52cf9e95aeb54b6943051d4cdf135559b3948f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:371dfb3aadf9524e6704891b03c7b24df766e73d0705920f4b550b64c76cf72a","reviewedHash":"sha256:371dfb3aadf9524e6704891b03c7b24df766e73d0705920f4b550b64c76cf72a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9740299823ddc0567daa20e9aa52cf9e95aeb54b6943051d4cdf135559b3948f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n076","contentProjectionSha256":"371dfb3aadf9524e6704891b03c7b24df766e73d0705920f4b550b64c76cf72a","reviewDecisionSha256":"9740299823ddc0567daa20e9aa52cf9e95aeb54b6943051d4cdf135559b3948f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n077","noteId":"tr.g07.turkce.n077","noteKey":"tr.g07.turkce.n077","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-21","title":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nYazım kuralları ve noktalama işaretleri, metnin yalnız görünüşünü değil anlamını da düzenler. Bir işaret; cümlenin nerede bittiğini, iki düşüncenin nasıl ilişkilendiğini, bir sözün doğrudan aktarıldığını veya bir bilginin açıklama amacıyla eklendiğini gösterebilir. Bu konuda önceki sınıflarda öğrenilen kuralları kullanmayı sürdürürken yedinci sınıf düzeyinde noktalı virgül, tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayraç ile ünlem ve kısa çizginin ele alınan diğer işlevlerine dikkat etmeyi öğreneceksin. Tema uygulamalarında eğik çizginin tarih, adres ve ek biçimlerini ayırma görevleri, üç noktanın anlam amacına bağlı uygun kullanımları ile pekiştirmeli kelimelerin ve ikilemelerin yazımı da öne çıkar.\n\nDoğru noktalama, saygılı iletişime de katkı sağlar. Bir iletinin soru mu, buyruk mu, alıntı mı olduğu belirsiz kalırsa yanlış anlaşılma artabilir. Bununla birlikte alay veya küçümseme anlamı veren işaretler teknik olarak tanınsa bile günlük iletişimde karşı tarafı incitebilir. Açık, doğrudan ve saygılı ifade çoğu zaman daha güvenlidir.\n\n## Temel kavramlar\n**Yazım kuralı:** Kelime, ek, sayı veya özel adların standart yazılışını düzenleyen ilkedir.\n\n**Noktalı virgül (;):** Anlamca ilişkili cümleleri veya içinde virgül bulunan grupları birbirinden ayırmada kullanılır.\n\n**Tırnak işareti (“ ”):** Başkasından olduğu gibi aktarılan sözleri veya metin içinde özel olarak belirtilen ifadeleri sınırlar.\n\n**Yay ayraç ( ):** Cümlenin temel akışına ek açıklama, tarih veya tamamlayıcı bilgi getirir. Ünlem işaretinin yay ayraç içinde kullanılması, bazı metinlerde alay, kinaye ya da küçümseme anlamını gösterir; saygılı iletişimde bu kullanımın etkisi dikkatle değerlendirilmelidir.\n\n**Köşeli ayraç [ ]:** Özellikle aktarılan bir sözün içine açıklayıcı bir ek yapıldığını göstermede kullanılabilir.\n\n**Kısa çizgi (-):** Kelime veya sayılar arasında “ile, arasında, -den -e” ilişkisi kurabilir: “7-8. sınıflar”, “15.00-16.00”.\n\n**Üç nokta (...):** Sözün bilinçli olarak eksik bırakıldığını, örneklerin sürdürülebileceğini ya da aktarımın tamamının verilmediğini göstermek gibi anlam amacına bağlı durumlarda kullanılır. Her cümlenin sonuna konulmaz.\n\n**Eğik çizgi (/):** Tarihlerde gün, ay ve yılı; adreslerde bazı bölümleri; eklerin farklı biçimlerini ayırabilir: “18/03/2026”, “12/4”, “-da/-de”.\n\n**Pekiştirmeli kelime ve ikileme:** “Tertemiz, masmavi” gibi pekiştirmeler bitişik; “adım adım, yavaş yavaş, tek tek” gibi ikilemeler ayrı yazılır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Önce anlamı kur.** Noktalama, düşünce yerine geçmez. Cümlenin ne söylediğini netleştirmeden işaret seçme.\n2. **Cümle sınırlarını belirle.** Bitmiş yargıları noktayla ayır; soru ve duyguyu işlevine göre işaretle. Çok uzun cümleyi yalnız virgüllerle sürdürme.\n3. **İlişkiyi seç.** Birbiriyle yakın iki bağımsız yargı veya virgüllü iki grup varsa noktalı virgül uygun olabilir.\n4. **Aktarılan sözleri sınırla.** Doğrudan sözü tırnak içine al; alıntının içine açıklayıcı bir ek koyuyorsan köşeli ayraçtan yararlan.\n5. **Ek bilgiyi ayır.** Ana cümle olmadan da çıkarılabilen açıklamayı yay ayraç içinde verebilirsin. Ayraçları gereksiz yere üst üste kullanma.\n6. **Kısa çizgi ve eğik çizginin işlevini denetle.** Aralık bildiren kısa çizgi ile tarih veya seçenek ayıran eğik çizgiyi karıştırma.\n7. **Üç noktayı amacına göre seç.** Eksiltili anlatım, tamamlanmamış alıntı veya benzeri bağlamlar varsa üç noktayı kullan; yalnız cümle bitti diye ekleme.\n8. **Kelime yazımını kontrol et.** Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yaz. Sözcüğün kulağa nasıl geldiğine değil kurala bak.\n9. **Sesli ve sessiz son okuma yap.** Önce anlam akışını, sonra tek tek işaretleri ve kelimeleri denetle. Her düzeltmede anlamın değişip değişmediğini düşün.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, hatalı cümleyi düzeltilmiş biçimiyle yan yana getirir; hangi kuralın uygulandığını ve düzeltmenin anlamı nasıl daha açık hâle getirdiğini gösterir. Böylece noktalama ve yazım, ezberlenen işaretler değil iletiyi düzenleyen araçlar olarak görülür.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Duyuru metnini düzenleme\nTaslak şöyledir: “İletişim kulübü toplantısı 18 03 2026 günü 15.00 16.00 arasında yapılacak katılımcılar tertemiz bir sınıf için adımadım öneri hazırlayacak.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Tarih bölümleri eğik çizgiyle ayrılır: “18/03/2026”.\n2. Saat aralığında kısa çizgi kullanılır: “15.00-16.00”.\n3. İki tamamlanmış yargı tek cümlede yığılmıştır; noktayla ayrılır.\n4. “Tertemiz” pekiştirmeli kelime olduğu için bitişik, “adım adım” ikileme olduğu için ayrı yazılır.\n5. Düzeltilmiş metin: “İletişim kulübü toplantısı 18/03/2026 günü 15.00-16.00 arasında yapılacak. Katılımcılar tertemiz bir sınıf ortamı için adım adım öneri hazırlayacak.”\n6. Düzeltme, tarih ve süreyi açıklaştırır; iki eylemi birbirinden ayırır ve kelime yazımını standartlaştırır.\n\n### Örnek 2: Alıntı ve karşılaştırma içeren paragraf\nTaslak şöyledir: “Ece saygılı iletişim düşünceyi saklamak değildir dedi yüz yüze görüşmede ses vurgu ve beden dili önemlidir yazılı iletişimde sözcük seçimi noktalama ve düzen öne çıkar.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ece’nin doğrudan sözü tırnak içine alınır ve aktarma cümlesi virgülle düzenlenir: Ece, “Saygılı iletişim, düşünceyi saklamak değildir.” dedi.\n2. İkinci bölümde iki ilişkili yargının kendi içinde virgüllü ögeleri vardır. Aralarına noktalı virgül konur.\n3. Düzeltilmiş paragraf şöyledir: Ece, “Saygılı iletişim, düşünceyi saklamak değildir.” dedi. Yüz yüze görüşmede ses, vurgu ve beden dili önemlidir; yazılı iletişimde sözcük seçimi, noktalama ve düzen öne çıkar.\n4. Tırnak işareti sözün kime ait olduğunu, noktalı virgül ise iki iletişim ortamına ilişkin yakın fakat ayrı yargıları gösterir.\n5. Köşeli ayraç gereken bir aktarımda açıklayıcı ek şöyle verilebilir: Konuşmacı, “Bu davranış [söz kesme] iletişimi zorlaştırır.” dedi. Ek bölümün özgün sözün parçası olmadığı anlaşılır.\n\n\n### Örnek 3: Eksiltili anlatım\nTaslak cümle: “Bazen söylemek istediğim çok şey var.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Konuşanın sözünü özellikle eksik bıraktığı bir bağlam kurulacaksa üç nokta kullanılabilir: “Bazen söylemek istediğim çok şey var...” \n2. Eğer cümle yalnızca tamamlanmış bir yargıyı bildiriyorsa üç nokta yerine nokta kullanılır.\n3. İşaret seçimi, anlam amacına göre yapılır; üç nokta her cümle sonunda kullanılmaz.\n\n## Sık yapılan hata\nNoktalı virgülü uzun görünen her cümleye eklemek veya tırnak içindeki sözün son noktalamasını unutmak sık yapılan hatalardır. Kısa çizgi ile eğik çizgiyi aynı işlevde kullanmak da anlamı belirsizleştirir. Üç noktayı yalnızca cümleyi bitirmek için kullanmak doğru değildir; işaret ancak eksiltili anlatım, tamamlanmamış aktarım veya benzeri anlam amaçları olduğunda seçilir. “Nazik (!) davranış” gibi alay bildiren kullanım, kuralı tanımak açısından incelenebilir; ancak gerçek iletişimde küçümsemeyi artırabileceği için açık ve saygılı cümle tercih edilmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Cümle sınırlarını yalnız virgülle uzatmadan doğru belirledim mi?\n- Noktalı virgülü anlamca ilişkili yargı veya virgüllü gruplarda kullandım mı?\n- Doğrudan aktarılan sözleri tırnakla doğru sınırlandırdım mı?\n- Yay ayraç ve köşeli ayracın ek bilgi işlevini ayırt ettim mi?\n- Kısa çizgiyi aralık ve ilişki, eğik çizgiyi tarih, adres veya ek biçimi için doğru kullandım mı?\n- Üç noktayı yalnız anlam amacının gerektirdiği durumlarda kullandım mı?\n- Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yazdım mı?\n- İşaretlerin anlamı ve iletişim tonunu nasıl etkilediğini son okumada denetledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n077__ty721.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n077__ty721.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n077__ty721.h1","tr-g07-turkce-n077__ty721.h2","tr-g07-turkce-n077__ty721.h3","tr-g07-turkce-n077__ty721.h4"],"rows":[[{"v":"Toplantı 7 8. sınıflar içindir."},{"v":"Toplantı 7-8. sınıflar içindir."},{"v":"Kısa çizgi sayı aralığını ve “7’den 8’e” ilişkisini gösterir."},{"v":"Hangi sınıf düzeylerinin kapsandığı açıklaşır."}],[{"v":"Tertemiz bir ortam için adımadım ilerledik."},{"v":"Tertemiz bir ortam için adım adım ilerledik."},{"v":"Pekiştirmeli kelime bitişik, ikileme ayrı yazılır."},{"v":"Kelime yapıları standart ve kolay okunur hâle gelir."}],[{"v":"Ece saygılı iletişim önemlidir dedi."},{"v":"Ece, “Saygılı iletişim önemlidir.” dedi."},{"v":"Doğrudan söz tırnak içine alınır; aktarma bölümü virgülle ayrılır."},{"v":"Sözün sınırı ve kime ait olduğu belirginleşir."}],[{"v":"Yüz yüze görüşmede ses vurgu ve beden dili önemlidir yazılı iletişimde sözcük seçimi noktalama ve düzen öne çıkar."},{"v":"Yüz yüze görüşmede ses, vurgu ve beden dili önemlidir; yazılı iletişimde sözcük seçimi, noktalama ve düzen öne çıkar."},{"v":"Virgüllü iki ilişkili yargı noktalı virgülle ayrılır."},{"v":"İki iletişim ortamına ilişkin yargılar karışmadan karşılaştırılır."}],[{"v":"Belki bir gün..."},{"v":"Belki bir gün... (eksiltili anlatım amacıyla)"},{"v":"Üç nokta yalnız anlam amacına bağlı eksiltili kullanımda seçilir."},{"v":"Okur, sözün bilinçli olarak tamamlanmadığını anlar."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n077__ty721.alt":"Dört sütunlu düzenleme tablosunda beş hatalı cümle düzeltilmiş biçim, uygulanan kural ve anlam etkisiyle karşılaştırılır: 7 ile 8 arasına kısa çizgi konarak kapsam açıklanır; “tertemiz” bitişik ve “adım adım” ayrı yazılır; Ece’nin doğrudan sözü tırnakla sınırlandırılır; virgüllü iki ilişkili yargı noktalı virgülle ayrılarak yüz yüze ve yazılı iletişim karşılaştırması okunur hâle gelir. Son satırda üç noktanın eksiltili anlatım amacıyla kullanımı, kuralı ve anlam etkisi karşılaştırılır.","tr-g07-turkce-n077__ty721.caption":"Yazım ve noktalama düzeltmelerinin anlam üzerindeki etkisi","tr-g07-turkce-n077__ty721.h1":"Hatalı kullanım","tr-g07-turkce-n077__ty721.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n077__ty721.h3":"Uygulanan kural","tr-g07-turkce-n077__ty721.h4":"Anlama etkisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-y-7-21-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazım kuralları ve noktalama işaretleri, metnin yalnız görünüşünü değil anlamını da düzenler. Bir işaret; cümlenin nerede bittiğini, iki düşüncenin nasıl ilişkilendiğini, bir sözün doğrudan aktarıldığını veya bir bilginin açıklama amacıyla eklendiğini gösterebilir. Bu konuda önceki sınıflarda öğrenilen kuralları kullanmayı sürdürürken yedinci sınıf düzeyinde noktalı virgül, tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayraç ile ünlem ve kısa çizginin ele alınan diğer işlevlerine dikkat etmeyi öğreneceksin. Tema uygulamalarında eğik çizginin tarih, adres ve ek biçimlerini ayırma görevleri, üç noktanın anlam amacına bağlı uygun kullanımları ile pekiştirmeli kelimelerin ve ikilemelerin yazımı da öne çıkar.\n\nDoğru noktalama, saygılı iletişime de katkı sağlar. Bir iletinin soru mu, buyruk mu, alıntı mı olduğu belirsiz kalırsa yanlış anlaşılma artabilir. Bununla birlikte alay veya küçümseme anlamı veren işaretler teknik olarak tanınsa bile günlük iletişimde karşı tarafı incitebilir. Açık, doğrudan ve saygılı ifade çoğu zaman daha güvenlidir.","keyConcepts":"**Yazım kuralı:** Kelime, ek, sayı veya özel adların standart yazılışını düzenleyen ilkedir.\n\n**Noktalı virgül (;):** Anlamca ilişkili cümleleri veya içinde virgül bulunan grupları birbirinden ayırmada kullanılır.\n\n**Tırnak işareti (“ ”):** Başkasından olduğu gibi aktarılan sözleri veya metin içinde özel olarak belirtilen ifadeleri sınırlar.\n\n**Yay ayraç ( ):** Cümlenin temel akışına ek açıklama, tarih veya tamamlayıcı bilgi getirir. Ünlem işaretinin yay ayraç içinde kullanılması, bazı metinlerde alay, kinaye ya da küçümseme anlamını gösterir; saygılı iletişimde bu kullanımın etkisi dikkatle değerlendirilmelidir.\n\n**Köşeli ayraç [ ]:** Özellikle aktarılan bir sözün içine açıklayıcı bir ek yapıldığını göstermede kullanılabilir.\n\n**Kısa çizgi (-):** Kelime veya sayılar arasında “ile, arasında, -den -e” ilişkisi kurabilir: “7-8. sınıflar”, “15.00-16.00”.\n\n**Üç nokta (...):** Sözün bilinçli olarak eksik bırakıldığını, örneklerin sürdürülebileceğini ya da aktarımın tamamının verilmediğini göstermek gibi anlam amacına bağlı durumlarda kullanılır. Her cümlenin sonuna konulmaz.\n\n**Eğik çizgi (/):** Tarihlerde gün, ay ve yılı; adreslerde bazı bölümleri; eklerin farklı biçimlerini ayırabilir: “18/03/2026”, “12/4”, “-da/-de”.\n\n**Pekiştirmeli kelime ve ikileme:** “Tertemiz, masmavi” gibi pekiştirmeler bitişik; “adım adım, yavaş yavaş, tek tek” gibi ikilemeler ayrı yazılır.","steps":"1. **Önce anlamı kur.** Noktalama, düşünce yerine geçmez. Cümlenin ne söylediğini netleştirmeden işaret seçme.\n2. **Cümle sınırlarını belirle.** Bitmiş yargıları noktayla ayır; soru ve duyguyu işlevine göre işaretle. Çok uzun cümleyi yalnız virgüllerle sürdürme.\n3. **İlişkiyi seç.** Birbiriyle yakın iki bağımsız yargı veya virgüllü iki grup varsa noktalı virgül uygun olabilir.\n4. **Aktarılan sözleri sınırla.** Doğrudan sözü tırnak içine al; alıntının içine açıklayıcı bir ek koyuyorsan köşeli ayraçtan yararlan.\n5. **Ek bilgiyi ayır.** Ana cümle olmadan da çıkarılabilen açıklamayı yay ayraç içinde verebilirsin. Ayraçları gereksiz yere üst üste kullanma.\n6. **Kısa çizgi ve eğik çizginin işlevini denetle.** Aralık bildiren kısa çizgi ile tarih veya seçenek ayıran eğik çizgiyi karıştırma.\n7. **Üç noktayı amacına göre seç.** Eksiltili anlatım, tamamlanmamış alıntı veya benzeri bağlamlar varsa üç noktayı kullan; yalnız cümle bitti diye ekleme.\n8. **Kelime yazımını kontrol et.** Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yaz. Sözcüğün kulağa nasıl geldiğine değil kurala bak.\n9. **Sesli ve sessiz son okuma yap.** Önce anlam akışını, sonra tek tek işaretleri ve kelimeleri denetle. Her düzeltmede anlamın değişip değişmediğini düşün.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, hatalı cümleyi düzeltilmiş biçimiyle yan yana getirir; hangi kuralın uygulandığını ve düzeltmenin anlamı nasıl daha açık hâle getirdiğini gösterir. Böylece noktalama ve yazım, ezberlenen işaretler değil iletiyi düzenleyen araçlar olarak görülür.","workedExamples":["Taslak şöyledir: “İletişim kulübü toplantısı 18 03 2026 günü 15.00 16.00 arasında yapılacak katılımcılar tertemiz bir sınıf için adımadım öneri hazırlayacak.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Tarih bölümleri eğik çizgiyle ayrılır: “18/03/2026”.\n2. Saat aralığında kısa çizgi kullanılır: “15.00-16.00”.\n3. İki tamamlanmış yargı tek cümlede yığılmıştır; noktayla ayrılır.\n4. “Tertemiz” pekiştirmeli kelime olduğu için bitişik, “adım adım” ikileme olduğu için ayrı yazılır.\n5. Düzeltilmiş metin: “İletişim kulübü toplantısı 18/03/2026 günü 15.00-16.00 arasında yapılacak. Katılımcılar tertemiz bir sınıf ortamı için adım adım öneri hazırlayacak.”\n6. Düzeltme, tarih ve süreyi açıklaştırır; iki eylemi birbirinden ayırır ve kelime yazımını standartlaştırır.","Taslak şöyledir: “Ece saygılı iletişim düşünceyi saklamak değildir dedi yüz yüze görüşmede ses vurgu ve beden dili önemlidir yazılı iletişimde sözcük seçimi noktalama ve düzen öne çıkar.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ece’nin doğrudan sözü tırnak içine alınır ve aktarma cümlesi virgülle düzenlenir: Ece, “Saygılı iletişim, düşünceyi saklamak değildir.” dedi.\n2. İkinci bölümde iki ilişkili yargının kendi içinde virgüllü ögeleri vardır. Aralarına noktalı virgül konur.\n3. Düzeltilmiş paragraf şöyledir: Ece, “Saygılı iletişim, düşünceyi saklamak değildir.” dedi. Yüz yüze görüşmede ses, vurgu ve beden dili önemlidir; yazılı iletişimde sözcük seçimi, noktalama ve düzen öne çıkar.\n4. Tırnak işareti sözün kime ait olduğunu, noktalı virgül ise iki iletişim ortamına ilişkin yakın fakat ayrı yargıları gösterir.\n5. Köşeli ayraç gereken bir aktarımda açıklayıcı ek şöyle verilebilir: Konuşmacı, “Bu davranış [söz kesme] iletişimi zorlaştırır.” dedi. Ek bölümün özgün sözün parçası olmadığı anlaşılır."],"commonMistakes":"Noktalı virgülü uzun görünen her cümleye eklemek veya tırnak içindeki sözün son noktalamasını unutmak sık yapılan hatalardır. Kısa çizgi ile eğik çizgiyi aynı işlevde kullanmak da anlamı belirsizleştirir. Üç noktayı yalnızca cümleyi bitirmek için kullanmak doğru değildir; işaret ancak eksiltili anlatım, tamamlanmamış aktarım veya benzeri anlam amaçları olduğunda seçilir. “Nazik (!) davranış” gibi alay bildiren kullanım, kuralı tanımak açısından incelenebilir; ancak gerçek iletişimde küçümsemeyi artırabileceği için açık ve saygılı cümle tercih edilmelidir.","selfCheck":["Cümle sınırlarını yalnız virgülle uzatmadan doğru belirledim mi?","Noktalı virgülü anlamca ilişkili yargı veya virgüllü gruplarda kullandım mı?","Doğrudan aktarılan sözleri tırnakla doğru sınırlandırdım mı?","Yay ayraç ve köşeli ayracın ek bilgi işlevini ayırt ettim mi?","Kısa çizgiyi aralık ve ilişki, eğik çizgiyi tarih, adres veya ek biçimi için doğru kullandım mı?","Üç noktayı yalnız anlam amacının gerektirdiği durumlarda kullandım mı?","Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yazdım mı?","İşaretlerin anlamı ve iletişim tonunu nasıl etkilediğini son okumada denetledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme: T.Y.7.21","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4edb37a9796cf95b4b1f73e436a6302153401754aba9e3568aedb78112546682","reviewDecisionSha256":"6433dd48719d3ec31ed5827b96d096a8cf25b0a247fd5193875f52ab0a01a618","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4edb37a9796cf95b4b1f73e436a6302153401754aba9e3568aedb78112546682","reviewedHash":"sha256:4edb37a9796cf95b4b1f73e436a6302153401754aba9e3568aedb78112546682","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6433dd48719d3ec31ed5827b96d096a8cf25b0a247fd5193875f52ab0a01a618; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n077","contentProjectionSha256":"4edb37a9796cf95b4b1f73e436a6302153401754aba9e3568aedb78112546682","reviewDecisionSha256":"6433dd48719d3ec31ed5827b96d096a8cf25b0a247fd5193875f52ab0a01a618","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n078","noteId":"tr.g07.turkce.n078","noteKey":"tr.g07.turkce.n078","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-22","title":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nYazdığın bir mesajın, bilgilendirici metnin ya da şiirin amacına ulaşıp ulaşmadığını anlamak; metni bitirmekten daha ileri bir adımdır. Bu konuda yazma deneyimini kanıtlara dayanarak gözden geçirmeyi, güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirmeyi, uygulanabilir tedbirler almayı ve işe yarayan davranışlarını yeni yazılara taşımayı öğreneceksin. Böylece değerlendirme, “İyi yazdım.” veya “Başarısızım.” gibi belirsiz etiketlerden çıkar; gelişimi yöneten bir araca dönüşür.\n\n“İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında yazının amacı, hedef kitlesi, üslubu, yapısı, yazım ve noktalama doğruluğu ile duygu ve düşünceleri saygılı, açık ve güvenli biçimde aktarma yeterliliği birlikte incelenir. Taslağı değiştirmek veya kanıt karşısında görüşünü geliştirmek yetersizlik değil, bilinçli yazarlık davranışıdır.\n\n## Temel kavramlar\n**Öz yansıtma:** Yazma sürecindeki seçimleri ve ürünü somut kanıtlarla inceleyip gerekçeli sonuçlara ulaşmaktır.\n\n**Kendini uyarlama:** Öz değerlendirmeden çıkan sonucu sonraki yazma görevinde davranış değişikliğine dönüştürmektir.\n\n**Ölçüt:** Yazının hangi özelliklere göre inceleneceğini gösterir. Amaç, hedef kitle, tür, yapı, anlatım açıklığı, saygılı üslup, yazım ve noktalama ölçüt olabilir.\n\n**Kanıt:** Plan, ilk taslak, son metin, yapılan düzeltme, kontrol listesi, geri bildirim veya metinden seçilmiş bir cümledir.\n\n**Güçlü yön:** Yazının amacına katkı sağlayan ve sonraki çalışmaya aktarılması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Belirli bir çalışmayla iyileştirilebilecek yazma davranışıdır; kişiyi değişmez bir etiketle tanımlamaz.\n\n**Tedbir ve yeni hedef:** Tedbir, gelişim için uygulanacak somut adımdır. Yeni hedef, sonraki yazıda gözlenebilecek sonuçtur.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Sözlük, günlük, anı, gezi yazısı, özgün şiir, alıntı, özdeyiş, atasözü veya deyim seçkisi gibi ürünleri; plan, taslak, geri bildirim ve yansıtma notlarıyla birlikte saklayan gelişim dosyasıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Hedefi yeniden oku.** Yazının amacı, konusu, hedef kitlesi ve türü neydi? “Sınıf panosu için farklı yaş gruplarıyla saygılı iletişimi açıklayacağım.” gibi açık bir hedef kullan.\n2. **Ölçütleri görünür kıl.** Anlaşılırlık, metin yapısı, uygun üslup, kanıt kullanımı, yazım-noktalama ve kişisel bilgi güvenliği için kısa bir kontrol listesi hazırla.\n3. **Süreç kanıtlarını topla.** Planı, ilk taslağı, son metni, değiştirdiğin cümleleri ve aldığın geri bildirimi yan yana getir. Yalnız son ürün gelişimin nasıl oluştuğunu göstermez.\n4. **Yargını metinle gerekçelendir.** “Üslubum saygılıydı.” demek yerine bunu gösteren cümleyi seç ve cümlenin hedef kitle üzerindeki etkisini açıkla.\n5. **İki yönü birlikte belirle.** Açık giriş güçlü yönken sonuç bölümünün eksik kalması gelişmeye açık yön olabilir. Sadece kusur arama; korunacak davranışı da bul.\n6. **Öncelik seç ve tedbir al.** “Daha dikkatli olacağım.” yerine “Göndermeden önce hitap, gerekçe, çözüm önerisi ve özel bilgi için dört maddelik denetim yapacağım.” de.\n7. **Güçlü yönü aktar, yeni hedefi ölçülebilir kur.** “Bir sonraki karşılaştırma yazısında her ölçüt için iki kanıt kullanacağım.” gibi denetlenebilir bir hedef belirle.\n8. **Ürün dosyasını güncelle.** Tarih, amaç, ilk ve son biçim, geri bildirim, öz değerlendirme, tedbir ve yeni hedef aynı ürünün yanında bulunsun. Başkalarına ait özel konuşmaları veya kişisel bilgileri ekleme.\n9. **Yeni üründe yeniden kontrol et.** Önceki hedefin uygulanıp uygulanmadığını sonraki metinden kanıtla; gerekirse tedbirini değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hedef belirlemeden uygulamaya; uygulamadan taslak, son ürün ve geri bildirim kanıtlarına; kanıtlardan gerekçeli öz değerlendirmeye; oradan tedbir ve yeni hedefe ilerleyip yeniden hedefe döner. Görsel, öz yansıtmanın tek seferlik bir yorum değil, ürün dosyasıyla izlenen sürekli bir gelişim döngüsü olduğunu öğretir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1:\n**Yazma durumu:** Deniz, okul panosu için “Yüz yüze iletişim ile sınıf grubundaki yazılı iletişim” başlıklı bir karşılaştırma metni yazmıştır. İlk taslakta hız ve geri bildirim ölçütlerini kullanmış, fakat iki ortamı yalnız kişisel beğenisine göre değerlendirmiştir. Son taslağa “Yüz yüze iletişimde ses tonu ve beden dili anlamı destekler; yazılı iletişimde ise ifade yeniden okunabilir.” cümlesini eklemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Hedef, iki ortamı ortak ölçütlerle ve dengeli bir dille karşılaştırmaktır.\n2. Güçlü yön kanıtı, son cümlenin iki ortamın farklı imkânlarını göstermesi ve birini küçümsememesidir.\n3. Gelişmeye açık yön, “geri bildirim” ölçütünde somut durum verilmemesidir; bu bölüm genel kalmıştır.\n4. Öz değerlendirme: “Ortak ölçüt kullandığımda düşüncem dengelendi; örneksiz bölüm yeterince açıklanmadı.”\n5. Tedbir, plan tablosunda her ölçütün yanına iki ortamdan birer örnek yazmaktır.\n6. Yeni hedef: “Sonraki karşılaştırmamda üç ortak ölçüt kullanacak ve her ölçütü iki metin kanıtıyla destekleyeceğim.” İlk ve son taslak, bu notla birlikte seçki dosyasına eklenir.\n\n### Örnek 2:\n**Yazılı etkileşim durumu:** Ece, ortak sunum dosyasının habersiz değiştirilmesine kızarak “Bütün emeğimizi bozdun.” yazmıştır. Göndermeden önce mesajı “Başlıklar değişince hazırladığım bölümle bağlantı koptu. Değişiklikleri birlikte gözden geçirip ikimizin de onayladığı sürümü kullanalım.” biçiminde düzenlemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ölçütler; sorunu açık ifade etme, kişiye saldırmama, sınırı belirtme ve uygulanabilir çözüm önermedir.\n2. İlk cümle genelleme yapar ve sorunun hangi değişiklikten doğduğunu açıklamaz.\n3. Düzeltilmiş mesaj, olay ile etkisini somutlaştırır ve ortak inceleme önerir; bu güçlü yönün kanıtıdır.\n4. Gelişmeye açık yön, görüşmenin zamanı belirtilmediği için önerinin uygulama bakımından eksik kalmasıdır.\n5. Tedbir, anlaşmazlık mesajlarında “olay-etki-sınır-öneri-zaman” sırasını kontrol etmektir.\n6. Yeni hedef: “Sonraki grup mesajında suçlayıcı genelleme kullanmayacak ve çözüm önerime zaman seçeneği ekleyeceğim.” Ece, başkalarının yazışmalarını değil yalnız kendi ilk ve düzeltilmiş cümlelerini ürün dosyasında saklar.\n\n## Sık yapılan hata\nÖz değerlendirmeyi “iyi-kötü” yargısına veya yalnız puana indirgemek, hangi davranışın değişeceğini göstermez. Sadece hatalara bakmak da eksiktir; etkili giriş, dengeli karşılaştırma veya saygılı çözüm önerisi gibi güçlü yönler sonraki yazıya aktarılmalıdır. “Daha çok çalışacağım.” türündeki tedbirler belirsizdir. Her geri bildirimi sorgulamadan kabul etmek yerine hedef ve metin kanıtıyla uyumu incelenmelidir. Yalnız en düzgün ürünü saklamak gelişim izini siler; özel yazışmaları bütünüyle dosyaya koymak ise mahremiyeti zedeler. Kanıt karşısında görüş değiştirmek başarısızlık değil, kendini uyarlamadır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- [ ] Hedefimi, hedef kitlemi ve ölçütlerimi belirledim.\n- [ ] Plan, taslak, son ürün, düzeltme ve geri bildirimlerden kanıt topladım.\n- [ ] Güçlü yönümü metinden örnek ve etki açıklamasıyla gerekçelendirdim.\n- [ ] Gelişmeye açık yönümü değiştirilebilir bir davranış olarak tanımladım.\n- [ ] Ne zaman ve nasıl uygulanacağı belli bir tedbir seçtim.\n- [ ] Güçlü yönümü sonraki yazıya nasıl aktaracağımı yazdım.\n- [ ] Yeni hedefimi açık, güvenli, uygulanabilir ve gözlenebilir kurdum.\n- [ ] Ürün dosyamı taslak, son ürün ve yansıtma notuyla güncelledim.\n- [ ] Başkalarının özel bilgilerini veya izinsiz yazışmalarını paylaşmadım.\n- [ ] Sonraki üründe önceki hedefimi kanıtlarla yeniden kontrol edeceğim.\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n078__ty722t3.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n078__ty722t3.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n078__ty722t3.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n078__ty722t3.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n078__ty722t3.kanit"},{"id":"degerlendirme","labelKey":"tr-g07-turkce-n078__ty722t3.degerlendirme"},{"id":"yenihedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n078__ty722t3.yenihedef"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"degerlendirme"},{"from":"degerlendirme","to":"yenihedef"},{"from":"yenihedef","to":"hedef"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n078__ty722t3.alt":"Beş düğümlü döngüde hedef düğümü amaç, hedef kitle ve ölçütleri belirlemeyi; uygulama düğümü plan, taslak, gözden geçirme ve son ürünü oluşturmayı; kanıt düğümü metin örnekleri, düzeltmeler, geri bildirim ve ürün dosyası kayıtlarını toplamayı; öz değerlendirme düğümü güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendirmeyi; yeni hedef düğümü somut tedbir seçip güçlü yönü sonraki yazıya aktarmayı gösterir. Hedef uygulamaya, uygulama kanıta, kanıt öz değerlendirmeye, öz değerlendirme yeni hedefe, yeni hedef de yeniden hedefe bağlanır.","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.caption":"Kanıttan yeni hedefe ilerleyen yazma öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.hedef":"Hedef: amaç, hedef kitle ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.uygulama":"Uygulama: planla, taslağı yaz ve düzenle","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.kanit":"Kanıt: metin örneği, düzeltme, geri bildirim ve ürün dosyası topla","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n078__ty722t3.yenihedef":"Yeni hedef: tedbir al, güçlü yönü sonraki yazıya aktar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-y-7-22-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazdığın bir mesajın, bilgilendirici metnin ya da şiirin amacına ulaşıp ulaşmadığını anlamak; metni bitirmekten daha ileri bir adımdır. Bu konuda yazma deneyimini kanıtlara dayanarak gözden geçirmeyi, güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirmeyi, uygulanabilir tedbirler almayı ve işe yarayan davranışlarını yeni yazılara taşımayı öğreneceksin. Böylece değerlendirme, “İyi yazdım.” veya “Başarısızım.” gibi belirsiz etiketlerden çıkar; gelişimi yöneten bir araca dönüşür.\n\n“İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında yazının amacı, hedef kitlesi, üslubu, yapısı, yazım ve noktalama doğruluğu ile duygu ve düşünceleri saygılı, açık ve güvenli biçimde aktarma yeterliliği birlikte incelenir. Taslağı değiştirmek veya kanıt karşısında görüşünü geliştirmek yetersizlik değil, bilinçli yazarlık davranışıdır.","keyConcepts":"**Öz yansıtma:** Yazma sürecindeki seçimleri ve ürünü somut kanıtlarla inceleyip gerekçeli sonuçlara ulaşmaktır.\n\n**Kendini uyarlama:** Öz değerlendirmeden çıkan sonucu sonraki yazma görevinde davranış değişikliğine dönüştürmektir.\n\n**Ölçüt:** Yazının hangi özelliklere göre inceleneceğini gösterir. Amaç, hedef kitle, tür, yapı, anlatım açıklığı, saygılı üslup, yazım ve noktalama ölçüt olabilir.\n\n**Kanıt:** Plan, ilk taslak, son metin, yapılan düzeltme, kontrol listesi, geri bildirim veya metinden seçilmiş bir cümledir.\n\n**Güçlü yön:** Yazının amacına katkı sağlayan ve sonraki çalışmaya aktarılması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Belirli bir çalışmayla iyileştirilebilecek yazma davranışıdır; kişiyi değişmez bir etiketle tanımlamaz.\n\n**Tedbir ve yeni hedef:** Tedbir, gelişim için uygulanacak somut adımdır. Yeni hedef, sonraki yazıda gözlenebilecek sonuçtur.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Sözlük, günlük, anı, gezi yazısı, özgün şiir, alıntı, özdeyiş, atasözü veya deyim seçkisi gibi ürünleri; plan, taslak, geri bildirim ve yansıtma notlarıyla birlikte saklayan gelişim dosyasıdır.","steps":"1. **Hedefi yeniden oku.** Yazının amacı, konusu, hedef kitlesi ve türü neydi? “Sınıf panosu için farklı yaş gruplarıyla saygılı iletişimi açıklayacağım.” gibi açık bir hedef kullan.\n2. **Ölçütleri görünür kıl.** Anlaşılırlık, metin yapısı, uygun üslup, kanıt kullanımı, yazım-noktalama ve kişisel bilgi güvenliği için kısa bir kontrol listesi hazırla.\n3. **Süreç kanıtlarını topla.** Planı, ilk taslağı, son metni, değiştirdiğin cümleleri ve aldığın geri bildirimi yan yana getir. Yalnız son ürün gelişimin nasıl oluştuğunu göstermez.\n4. **Yargını metinle gerekçelendir.** “Üslubum saygılıydı.” demek yerine bunu gösteren cümleyi seç ve cümlenin hedef kitle üzerindeki etkisini açıkla.\n5. **İki yönü birlikte belirle.** Açık giriş güçlü yönken sonuç bölümünün eksik kalması gelişmeye açık yön olabilir. Sadece kusur arama; korunacak davranışı da bul.\n6. **Öncelik seç ve tedbir al.** “Daha dikkatli olacağım.” yerine “Göndermeden önce hitap, gerekçe, çözüm önerisi ve özel bilgi için dört maddelik denetim yapacağım.” de.\n7. **Güçlü yönü aktar, yeni hedefi ölçülebilir kur.** “Bir sonraki karşılaştırma yazısında her ölçüt için iki kanıt kullanacağım.” gibi denetlenebilir bir hedef belirle.\n8. **Ürün dosyasını güncelle.** Tarih, amaç, ilk ve son biçim, geri bildirim, öz değerlendirme, tedbir ve yeni hedef aynı ürünün yanında bulunsun. Başkalarına ait özel konuşmaları veya kişisel bilgileri ekleme.\n9. **Yeni üründe yeniden kontrol et.** Önceki hedefin uygulanıp uygulanmadığını sonraki metinden kanıtla; gerekirse tedbirini değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hedef belirlemeden uygulamaya; uygulamadan taslak, son ürün ve geri bildirim kanıtlarına; kanıtlardan gerekçeli öz değerlendirmeye; oradan tedbir ve yeni hedefe ilerleyip yeniden hedefe döner. Görsel, öz yansıtmanın tek seferlik bir yorum değil, ürün dosyasıyla izlenen sürekli bir gelişim döngüsü olduğunu öğretir.","workedExamples":["**Yazma durumu:** Deniz, okul panosu için “Yüz yüze iletişim ile sınıf grubundaki yazılı iletişim” başlıklı bir karşılaştırma metni yazmıştır. İlk taslakta hız ve geri bildirim ölçütlerini kullanmış, fakat iki ortamı yalnız kişisel beğenisine göre değerlendirmiştir. Son taslağa “Yüz yüze iletişimde ses tonu ve beden dili anlamı destekler; yazılı iletişimde ise ifade yeniden okunabilir.” cümlesini eklemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Hedef, iki ortamı ortak ölçütlerle ve dengeli bir dille karşılaştırmaktır.\n2. Güçlü yön kanıtı, son cümlenin iki ortamın farklı imkânlarını göstermesi ve birini küçümsememesidir.\n3. Gelişmeye açık yön, “geri bildirim” ölçütünde somut durum verilmemesidir; bu bölüm genel kalmıştır.\n4. Öz değerlendirme: “Ortak ölçüt kullandığımda düşüncem dengelendi; örneksiz bölüm yeterince açıklanmadı.”\n5. Tedbir, plan tablosunda her ölçütün yanına iki ortamdan birer örnek yazmaktır.\n6. Yeni hedef: “Sonraki karşılaştırmamda üç ortak ölçüt kullanacak ve her ölçütü iki metin kanıtıyla destekleyeceğim.” İlk ve son taslak, bu notla birlikte seçki dosyasına eklenir.","**Yazılı etkileşim durumu:** Ece, ortak sunum dosyasının habersiz değiştirilmesine kızarak “Bütün emeğimizi bozdun.” yazmıştır. Göndermeden önce mesajı “Başlıklar değişince hazırladığım bölümle bağlantı koptu. Değişiklikleri birlikte gözden geçirip ikimizin de onayladığı sürümü kullanalım.” biçiminde düzenlemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ölçütler; sorunu açık ifade etme, kişiye saldırmama, sınırı belirtme ve uygulanabilir çözüm önermedir.\n2. İlk cümle genelleme yapar ve sorunun hangi değişiklikten doğduğunu açıklamaz.\n3. Düzeltilmiş mesaj, olay ile etkisini somutlaştırır ve ortak inceleme önerir; bu güçlü yönün kanıtıdır.\n4. Gelişmeye açık yön, görüşmenin zamanı belirtilmediği için önerinin uygulama bakımından eksik kalmasıdır.\n5. Tedbir, anlaşmazlık mesajlarında “olay-etki-sınır-öneri-zaman” sırasını kontrol etmektir.\n6. Yeni hedef: “Sonraki grup mesajında suçlayıcı genelleme kullanmayacak ve çözüm önerime zaman seçeneği ekleyeceğim.” Ece, başkalarının yazışmalarını değil yalnız kendi ilk ve düzeltilmiş cümlelerini ürün dosyasında saklar."],"commonMistakes":"Öz değerlendirmeyi “iyi-kötü” yargısına veya yalnız puana indirgemek, hangi davranışın değişeceğini göstermez. Sadece hatalara bakmak da eksiktir; etkili giriş, dengeli karşılaştırma veya saygılı çözüm önerisi gibi güçlü yönler sonraki yazıya aktarılmalıdır. “Daha çok çalışacağım.” türündeki tedbirler belirsizdir. Her geri bildirimi sorgulamadan kabul etmek yerine hedef ve metin kanıtıyla uyumu incelenmelidir. Yalnız en düzgün ürünü saklamak gelişim izini siler; özel yazışmaları bütünüyle dosyaya koymak ise mahremiyeti zedeler. Kanıt karşısında görüş değiştirmek başarısızlık değil, kendini uyarlamadır.","selfCheck":["[ ] Hedefimi, hedef kitlemi ve ölçütlerimi belirledim.","[ ] Plan, taslak, son ürün, düzeltme ve geri bildirimlerden kanıt topladım.","[ ] Güçlü yönümü metinden örnek ve etki açıklamasıyla gerekçelendirdim.","[ ] Gelişmeye açık yönümü değiştirilebilir bir davranış olarak tanımladım.","[ ] Ne zaman ve nasıl uygulanacağı belli bir tedbir seçtim.","[ ] Güçlü yönümü sonraki yazıya nasıl aktaracağımı yazdım.","[ ] Yeni hedefimi açık, güvenli, uygulanabilir ve gözlenebilir kurdum.","[ ] Ürün dosyamı taslak, son ürün ve yansıtma notuyla güncelledim.","[ ] Başkalarının özel bilgilerini veya izinsiz yazışmalarını paylaşmadım.","[ ] Sonraki üründe önceki hedefimi kanıtlarla yeniden kontrol edeceğim.","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.Y.7.22","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2fa03a56ef20282eda520a1ac79c68177991d3460c6dff2a294ff5093e2639bc","reviewDecisionSha256":"fccee1bb4d3d542536871f020dd9f11f2ba806f009dccdd16fdb9f5abb9212fb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2fa03a56ef20282eda520a1ac79c68177991d3460c6dff2a294ff5093e2639bc","reviewedHash":"sha256:2fa03a56ef20282eda520a1ac79c68177991d3460c6dff2a294ff5093e2639bc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fccee1bb4d3d542536871f020dd9f11f2ba806f009dccdd16fdb9f5abb9212fb; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n078","contentProjectionSha256":"2fa03a56ef20282eda520a1ac79c68177991d3460c6dff2a294ff5093e2639bc","reviewDecisionSha256":"fccee1bb4d3d542536871f020dd9f11f2ba806f009dccdd16fdb9f5abb9212fb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n079","noteId":"tr.g07.turkce.n079","noteKey":"tr.g07.turkce.n079","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-9","title":"Yazısında karşılaştırma yapabilme","objectiveId":"T.Y.7.9","objective":"T.Y.7.9","objectives":["T.Y.7.9"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nKarşılaştırma, iki şeyi art arda anlatmak değil; onları aynı ölçütlere göre inceleyerek benzerlik ve farklılıkları görünür kılmaktır. Bu konuda yazma amacına, konuya ve hedef kitleye göre karşılaştırılacak unsurların özelliklerini belirlemeyi; benzerlikleri ve farklılıkları listelemeyi; bunlardan hareketle gerekçeli bir yargıyı yazıya aktarmayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde öznel karşılaştırmalar yapılabilir. Öznel olmak, dayanaksız biçimde “Bence bu daha iyi.” demek değildir. Yazar; kendi bakış açısını açıkça belirtir, hangi ölçütleri kullandığını gösterir ve yargısını metin, gözlem veya örnekle destekler. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında yüz yüze konuşma ile güvenli yazılı mesajlaşma, iki duyuru biçimi veya iki anlaşmazlık çözme yaklaşımı karşılaştırılabilir.\n\n## Temel kavramlar\n**Karşılaştırılan unsurlar:** Benzer ve farklı yönleri incelenecek kişi, durum, metin, iletişim ortamı veya davranışlardır.\n\n**Ölçüt:** Her iki unsura da uygulanan ortak inceleme özelliğidir. Hız, açıklık, geri bildirim, mahremiyet ve kalıcılık birer ölçüt olabilir.\n\n**Benzerlik:** İki unsurun aynı ölçüte göre ortak yönüdür.\n\n**Farklılık:** İki unsurun aynı ölçütte ayrıldığı yönüdür.\n\n**Metin kanıtı:** Karşılaştırma yargısını destekleyen söz, ayrıntı, veri veya gözlemdir.\n\n**Öznel yargı:** Yazarın bakış açısını taşıyan fakat ölçüt ve gerekçeyle açıklanan sonuçtur. “Bana göre duygusal bir konuda yüz yüze konuşma daha anlaşılırdır; çünkü anlık soru sorma ve ses tonunu duyma olanağı verir.” buna örnektir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Yazma amacını belirle.** Okuyucuya iki iletişim ortamını tanıtmak mı, bir seçim önermek mi, iki metnin etkililiğini değerlendirmek mi istiyorsun?\n2. **Karşılaştırılabilir unsurlar seç.** Aynı düzeyde ve aynı konuya bağlı unsurlar kullan. Bir uygulamanın yalnız hızını, diğerinin yalnız görünümünü anlatmak ortak karşılaştırma oluşturmaz.\n3. **Ortak ölçütleri belirle.** Her ölçüt iki unsura da uygulanmalıdır. Geri bildirim, düşünme süresi, mahremiyet ve mesajın kalıcılığı gibi ölçütler tabloya yazılabilir.\n4. **Kanıt topla.** Metindeki ifadeleri, gözlemleri veya verilen bilgileri ölçütlerin altına yerleştir. Kişilerin özel yaşantılarını izin olmadan örnek yapma.\n5. **Benzerlikleri ve farklılıkları ayır.** Aynı bilgi hem benzerlik hem farklılık olarak yazılmamalıdır. “İkisi de bilgi iletir.” benzerlik; “biri anlık sözlü dönüt, diğeri gecikmeli yazılı dönüt sağlar.” farklılıktır.\n6. **Yargını oluştur.** Sonuç, karşılaştırma amacına bağlı olmalıdır. Tek bir seçeneği her durumda üstün ilan etmek yerine hangi koşulda hangisinin daha uygun olduğunu açıklayabilirsin.\n7. **Metni düzenle.** Nokta nokta karşılaştırma düzeninde her ölçütte iki unsuru birlikte ele alabilir veya önce birini, sonra diğerini açıklayıp sonuçta ilişkilendirebilirsin.\n8. **Bağlantı ifadelerini kullan.** “Her ikisi de, buna karşılık, oysa, benzer biçimde, farklı olarak” gibi ifadeler ilişkiyi görünür kılar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, yüz yüze görüşme ile güvenli okul mesajını aynı ölçütler altında karşılaştırır; benzerlik, farklılık ve her yargının dayandığı somut bilgiyi ayrı sütunlarda gösterir. Bu yapı, karşılaştırmanın yalnız görüş değil, düzenlenmiş kanıt gerektirdiğini öğretir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Yüz yüze görüşme ve güvenli yazılı mesaj\nGörev, bir yanlış anlaşılmayı çözmek için iki iletişim ortamını karşılaştıran paragraf yazmaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ölçütler seçilir: anlık geri bildirim, düşünmek için zaman, beden dili ve kalıcılık.\n2. Benzerlik belirlenir: İki ortamda da soru sorulabilir ve açıklama istenebilir.\n3. Farklılıklar yazılır: Yüz yüze görüşmede ses tonu ve yüz ifadesi görülür; yazılı mesajda ise kişi göndermeden önce cümlesini düzenleyebilir ve ileti kayıtlı kalır.\n4. Öznel yargı gerekçelendirilir: “Bana göre duygu yoğunluğu yüksek bir yanlış anlaşılmada, güvenli bir yerde yüz yüze görüşmek daha uygundur; çünkü anlık açıklama ve ses tonu yanlış anlamayı azaltabilir. Buna karşılık yalnız toplantı saatini netleştirmek için okulun güvenli yazılı kanalı daha kullanışlıdır.”\n5. Sonuç, tek seçeneği her durumda üstün saymaz; bağlama göre seçim yapar.\n\n### Örnek 2: İki sınıf duyurusunu karşılaştırma\nA duyurusu: “Toplantı yarın. Herkes gelsin.” B duyurusu: “İletişim kulübü toplantısı 14 Mart günü saat 13.10’da kütüphanede yapılacaktır. Katılamayacak öğrenciler kulüp sorumlusuna bilgi verebilir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ölçütler açıklık, nezaket, gerekli bilgi ve hedef kitleye uygunluk olarak belirlenir.\n2. Benzerlik: İki metin de toplantıya katılım istemektedir.\n3. Farklılık: A metninde yer, kesin saat ve hangi toplantı olduğu yoktur; “Herkes gelsin.” ifadesi seçenek bırakmadan buyurucu duyulabilir. B metni gerekli ayrıntıları verir ve katılamama durumuna saygılı bir yol sunar.\n4. Metin kanıtları doğrudan gösterilir: “14 Mart”, “13.10”, “kütüphane” ve “bilgi verebilir” ifadeleri yargının dayanağıdır.\n5. Sonuç paragrafı: “B duyurusu bana göre daha işlevseldir; çünkü gerekli bilgileri açıklar ve okuyucunun durumunu gözeten bir dil kullanır. A duyurusu ise kısa olsa da belirsizliği nedeniyle ek soru gerektirir.”\n\n## Sık yapılan hata\nKarşılaştırmada en sık yapılan hata, ortak ölçüt kullanmamaktır. “Yüz yüze konuşma samimidir, mesajlaşma hızlıdır.” cümlesinde iki farklı ölçüt yan yana gelir ve gerçek karşılaştırma kurulmaz. Başka bir hata, öznel yargıyı kesin gerçek gibi sunmaktır. “Mesajlaşma her zaman kötüdür.” yerine hangi bağlamda, hangi ölçüte göre sınırlı kaldığını açıklamak gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Karşılaştırma amacımı ve iki unsuru açıkça belirledim mi?\n- Her iki unsura da uygulanabilen ortak ölçütler seçtim mi?\n- Benzerlik ve farklılıkları ayrı ve tutarlı biçimde listeledim mi?\n- Her yargıyı metin, gözlem veya verilen bilgiyle destekledim mi?\n- Öznel görüşümü “bana göre” demekle bırakmayıp gerekçelendirdim mi?\n- Sonucumu bağlama göre sınırladım mı?\n- Karşılaştırma ve bağlantı ifadelerini işlevine uygun kullandım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n079__ty79.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n079__ty79.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n079__ty79.h1","tr-g07-turkce-n079__ty79.h2","tr-g07-turkce-n079__ty79.h3","tr-g07-turkce-n079__ty79.h4"],"rows":[[{"v":"Amaç"},{"v":"İkisi de iletiyi karşı tarafa ulaştırır"},{"v":"Yüz yüze görüşme eş zamanlı; güvenli mesaj zaman farkıyla yürüyebilir"},{"v":"Konuşmada anlık yanıt, mesajda gönderme ve cevap zamanı ayrı olabilir"}],[{"v":"Geri bildirim"},{"v":"İkisinde de soru ve açıklama mümkündür"},{"v":"Yüz yüze ortamda ses ve yüz ifadesi; mesajda yazılı yanıt kullanılır"},{"v":"Aynı cümle ses tonuyla açıklanabilirken mesajda noktalama ve sözcük seçimi belirleyicidir"}],[{"v":"Mahremiyet"},{"v":"İki ortamda da kişisel sınırlar korunmalıdır"},{"v":"Yüz yüze görüşmede fiziksel çevre; mesajda alıcı ve paylaşım ayarları denetlenir"},{"v":"Özel konu kalabalıkta konuşulmaz, ileti de yetkisiz kişilere gönderilmez"}],[{"v":"Kalıcılık"},{"v":"İki ortamda da önemli bilgi sonradan hatırlanabilir"},{"v":"Sözlü ileti kendiliğinden kayıtlı değildir; yazılı ileti kalıcı olabilir"},{"v":"Toplantı saati güvenli mesajda yeniden okunabilir, yüz yüze konuşmada not almak gerekebilir"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n079__ty79.alt":"Dört sütunlu karşılaştırma tablosunda amaç, geri bildirim, mahremiyet ve kalıcılık ölçütleri yüz yüze görüşme ile güvenli okul mesajına uygulanır. Her satır iki ortamın ortak yönünü, ayrıldığı yönü ve bu yargıyı destekleyen somut iletişim kanıtını birlikte verir.","tr-g07-turkce-n079__ty79.caption":"Ortak ölçütlerle iletişim ortamlarını karşılaştırma","tr-g07-turkce-n079__ty79.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n079__ty79.h2":"Benzerlik","tr-g07-turkce-n079__ty79.h3":"Farklılık","tr-g07-turkce-n079__ty79.h4":"Metin veya durum kanıtı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t03-t-y-7-9-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Karşılaştırma, iki şeyi art arda anlatmak değil; onları aynı ölçütlere göre inceleyerek benzerlik ve farklılıkları görünür kılmaktır. Bu konuda yazma amacına, konuya ve hedef kitleye göre karşılaştırılacak unsurların özelliklerini belirlemeyi; benzerlikleri ve farklılıkları listelemeyi; bunlardan hareketle gerekçeli bir yargıyı yazıya aktarmayı öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde öznel karşılaştırmalar yapılabilir. Öznel olmak, dayanaksız biçimde “Bence bu daha iyi.” demek değildir. Yazar; kendi bakış açısını açıkça belirtir, hangi ölçütleri kullandığını gösterir ve yargısını metin, gözlem veya örnekle destekler. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında yüz yüze konuşma ile güvenli yazılı mesajlaşma, iki duyuru biçimi veya iki anlaşmazlık çözme yaklaşımı karşılaştırılabilir.","keyConcepts":"**Karşılaştırılan unsurlar:** Benzer ve farklı yönleri incelenecek kişi, durum, metin, iletişim ortamı veya davranışlardır.\n\n**Ölçüt:** Her iki unsura da uygulanan ortak inceleme özelliğidir. Hız, açıklık, geri bildirim, mahremiyet ve kalıcılık birer ölçüt olabilir.\n\n**Benzerlik:** İki unsurun aynı ölçüte göre ortak yönüdür.\n\n**Farklılık:** İki unsurun aynı ölçütte ayrıldığı yönüdür.\n\n**Metin kanıtı:** Karşılaştırma yargısını destekleyen söz, ayrıntı, veri veya gözlemdir.\n\n**Öznel yargı:** Yazarın bakış açısını taşıyan fakat ölçüt ve gerekçeyle açıklanan sonuçtur. “Bana göre duygusal bir konuda yüz yüze konuşma daha anlaşılırdır; çünkü anlık soru sorma ve ses tonunu duyma olanağı verir.” buna örnektir.","steps":"1. **Yazma amacını belirle.** Okuyucuya iki iletişim ortamını tanıtmak mı, bir seçim önermek mi, iki metnin etkililiğini değerlendirmek mi istiyorsun?\n2. **Karşılaştırılabilir unsurlar seç.** Aynı düzeyde ve aynı konuya bağlı unsurlar kullan. Bir uygulamanın yalnız hızını, diğerinin yalnız görünümünü anlatmak ortak karşılaştırma oluşturmaz.\n3. **Ortak ölçütleri belirle.** Her ölçüt iki unsura da uygulanmalıdır. Geri bildirim, düşünme süresi, mahremiyet ve mesajın kalıcılığı gibi ölçütler tabloya yazılabilir.\n4. **Kanıt topla.** Metindeki ifadeleri, gözlemleri veya verilen bilgileri ölçütlerin altına yerleştir. Kişilerin özel yaşantılarını izin olmadan örnek yapma.\n5. **Benzerlikleri ve farklılıkları ayır.** Aynı bilgi hem benzerlik hem farklılık olarak yazılmamalıdır. “İkisi de bilgi iletir.” benzerlik; “biri anlık sözlü dönüt, diğeri gecikmeli yazılı dönüt sağlar.” farklılıktır.\n6. **Yargını oluştur.** Sonuç, karşılaştırma amacına bağlı olmalıdır. Tek bir seçeneği her durumda üstün ilan etmek yerine hangi koşulda hangisinin daha uygun olduğunu açıklayabilirsin.\n7. **Metni düzenle.** Nokta nokta karşılaştırma düzeninde her ölçütte iki unsuru birlikte ele alabilir veya önce birini, sonra diğerini açıklayıp sonuçta ilişkilendirebilirsin.\n8. **Bağlantı ifadelerini kullan.** “Her ikisi de, buna karşılık, oysa, benzer biçimde, farklı olarak” gibi ifadeler ilişkiyi görünür kılar.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, yüz yüze görüşme ile güvenli okul mesajını aynı ölçütler altında karşılaştırır; benzerlik, farklılık ve her yargının dayandığı somut bilgiyi ayrı sütunlarda gösterir. Bu yapı, karşılaştırmanın yalnız görüş değil, düzenlenmiş kanıt gerektirdiğini öğretir.","workedExamples":["Görev, bir yanlış anlaşılmayı çözmek için iki iletişim ortamını karşılaştıran paragraf yazmaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ölçütler seçilir: anlık geri bildirim, düşünmek için zaman, beden dili ve kalıcılık.\n2. Benzerlik belirlenir: İki ortamda da soru sorulabilir ve açıklama istenebilir.\n3. Farklılıklar yazılır: Yüz yüze görüşmede ses tonu ve yüz ifadesi görülür; yazılı mesajda ise kişi göndermeden önce cümlesini düzenleyebilir ve ileti kayıtlı kalır.\n4. Öznel yargı gerekçelendirilir: “Bana göre duygu yoğunluğu yüksek bir yanlış anlaşılmada, güvenli bir yerde yüz yüze görüşmek daha uygundur; çünkü anlık açıklama ve ses tonu yanlış anlamayı azaltabilir. Buna karşılık yalnız toplantı saatini netleştirmek için okulun güvenli yazılı kanalı daha kullanışlıdır.”\n5. Sonuç, tek seçeneği her durumda üstün saymaz; bağlama göre seçim yapar.","A duyurusu: “Toplantı yarın. Herkes gelsin.” B duyurusu: “İletişim kulübü toplantısı 14 Mart günü saat 13.10’da kütüphanede yapılacaktır. Katılamayacak öğrenciler kulüp sorumlusuna bilgi verebilir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Ölçütler açıklık, nezaket, gerekli bilgi ve hedef kitleye uygunluk olarak belirlenir.\n2. Benzerlik: İki metin de toplantıya katılım istemektedir.\n3. Farklılık: A metninde yer, kesin saat ve hangi toplantı olduğu yoktur; “Herkes gelsin.” ifadesi seçenek bırakmadan buyurucu duyulabilir. B metni gerekli ayrıntıları verir ve katılamama durumuna saygılı bir yol sunar.\n4. Metin kanıtları doğrudan gösterilir: “14 Mart”, “13.10”, “kütüphane” ve “bilgi verebilir” ifadeleri yargının dayanağıdır.\n5. Sonuç paragrafı: “B duyurusu bana göre daha işlevseldir; çünkü gerekli bilgileri açıklar ve okuyucunun durumunu gözeten bir dil kullanır. A duyurusu ise kısa olsa da belirsizliği nedeniyle ek soru gerektirir.”"],"commonMistakes":"Karşılaştırmada en sık yapılan hata, ortak ölçüt kullanmamaktır. “Yüz yüze konuşma samimidir, mesajlaşma hızlıdır.” cümlesinde iki farklı ölçüt yan yana gelir ve gerçek karşılaştırma kurulmaz. Başka bir hata, öznel yargıyı kesin gerçek gibi sunmaktır. “Mesajlaşma her zaman kötüdür.” yerine hangi bağlamda, hangi ölçüte göre sınırlı kaldığını açıklamak gerekir.","selfCheck":["Karşılaştırma amacımı ve iki unsuru açıkça belirledim mi?","Her iki unsura da uygulanabilen ortak ölçütler seçtim mi?","Benzerlik ve farklılıkları ayrı ve tutarlı biçimde listeledim mi?","Her yargıyı metin, gözlem veya verilen bilgiyle destekledim mi?","Öznel görüşümü “bana göre” demekle bırakmayıp gerekçelendirdim mi?","Sonucumu bağlama göre sınırladım mı?","Karşılaştırma ve bağlantı ifadelerini işlevine uygun kullandım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazısında karşılaştırma yapabilme: T.Y.7.9","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6855aae0cc44e18f66eaeff207e3c82ed31f00001deb93d867ae2e2b3248f6b5","reviewDecisionSha256":"c6418f83d4b3e9615617b4d9287d605d4ea3129fd40db7d725cb376e248f3f76","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6855aae0cc44e18f66eaeff207e3c82ed31f00001deb93d867ae2e2b3248f6b5","reviewedHash":"sha256:6855aae0cc44e18f66eaeff207e3c82ed31f00001deb93d867ae2e2b3248f6b5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c6418f83d4b3e9615617b4d9287d605d4ea3129fd40db7d725cb376e248f3f76; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n079","contentProjectionSha256":"6855aae0cc44e18f66eaeff207e3c82ed31f00001deb93d867ae2e2b3248f6b5","reviewDecisionSha256":"c6418f83d4b3e9615617b4d9287d605d4ea3129fd40db7d725cb376e248f3f76","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n080","noteId":"tr.g07.turkce.n080","noteKey":"tr.g07.turkce.n080","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-1","title":"Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme","objectiveId":"T.D.7.1","objective":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nDinleme ya da izleme çalışmasına başlamadan önce “Hangi içeriği açsam?” sorusunu rastgele cevaplamak doğru değildir. Materyal seçimini yönetmek; amacını, ilgi ve ihtiyacını, etkinliğin etkileşimli olup olmadığını, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını birlikte düşünmektir. Ayrıca seçtiğin içeriğin kimler için hazırlandığını, kaynağının izlenebilir olup olmadığını ve görevine gerçekten katkı sağlayıp sağlamadığını denetlemen gerekir.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir ebru uygulamasını, çini örneklerinin tanıtıldığı bir sergi videosunu, geleneksel tiyatroya ilişkin bir kaydı ya da mimariyi konu alan bir söyleşiyi dinleyip izleyebilirsin. Bunların hepsi aynı amaç için uygun değildir. Üretim aşamalarını öğrenmek isteyen biriyle sanat ürünlerinin anlatım özelliklerini karşılaştırmak isteyen biri farklı materyaller seçer. Etkileşimli bir söyleşide konuşmacıyla ilişkiyi sürdürmek; uygun zamanda soru sormak, dikkatini konuşmacıya vermek ve empatiyle dinlemek de seçimin uygulanmasının bir parçasıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Amaç**, dinleme/izleme sonunda ulaşmak istediğin sonuçtur. “Bir sanat dalının tanıtımında kullanılan görsel ve sözlü kanıtları belirlemek” açık bir amaçtır. **İhtiyaç**, amaca ulaşmak için eksik olan bilgi veya destektir. **Materyal**, video, ses kaydı, sunum, canlı anlatım ya da çoklu ortam içeriğidir. **Yardımcı kaynak** ise sözlük, not çizelgesi, kavram haritası veya güvenilir bir başvuru metni gibi ana materyali anlamanı kolaylaştıran araçtır.\n\n**Hedef kitle**, içeriğin kimler için hazırlandığını gösterir. Uzmanlara yönelik yoğun terimli bir konuşma, kısa bir sınıf görevi için zorlayıcı olabilir. **Kaynak güvenilirliği**, içeriği hazırlayan kişi veya kurumun belli olması, açıklamaların dayanağının görülebilmesi ve bilgilerin başka güvenilir kaynaklarla denetlenebilmesiyle ilişkilidir. Güzel görüntüler tek başına güvenilirlik kanıtı değildir.\n\n**Üst bilişsel izleme**, seçimin işe yarayıp yaramadığını süreç sırasında fark etmektir. Materyal amacını karşılamıyor, süreni aşıyor veya önemli bölümleri anlaşılmıyorsa seçimini değiştirebilirsin. Bu değişiklik başarısızlık değil, süreci bilinçli yönetmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Dinleme/izleme biçimini belirle.** Canlı bir söyleşi etkileşimlidir; kayıtlı bir video çoğunlukla etkileşimsizdir. Canlı ortamda soru sorma zamanını ve konuşmacıyla saygılı ilişkiyi de planlamalısın.\n2. **Amacını tek cümleyle yaz.** “Türk sanatını tanımak” çok geniştir. “İzlenen tanıtımda çini örneklerinin hangi görsel ayrıntılarla öne çıkarıldığını belirlemek” daha yönetilebilir bir amaçtır.\n3. **Süre ve erişim koşullarını incele.** On dakikalık görev için bir saatlik kaydı baştan sona seçmek yerine ilgili bölümü belirlemek gerekebilir. Altyazı, ses düzeyi ve görüntü açıklığı da erişilebilirliği etkiler.\n4. **Aday materyalleri karşılaştır.** Başlık, hazırlayan kişi veya kurum, yayın tarihi, açıklama bölümü, hedef kitle ve içerik yapısı gibi göstergelere bak. Kaynağı belirsiz bir paylaşımı yalnız çok izlendiği için seçme.\n5. **Yardımcı kaynakları belirle.** Bilmediğin sanat terimleri için sözlük; süreç sırasını kaydetmek için zaman çizelgesi; görsel ayrıntıları ayırmak için iki sütunlu not kâğıdı kullanabilirsin.\n6. **Seçimini uygula.** Duruşunu ve dikkatini ayarla, dikkat dağıtan hareketlerden kaçın, gerektiğinde not al. Canlı anlatımda anlamadığın bölümü konuşmayı kesmeden uygun zamanda sor.\n7. **Süreç içinde izle ve düzenle.** İlk üç dakikada materyalin yalnız tanıtım müziği ve genel görüntülerden oluştuğunu, fakat amacın teknik açıklamaları bulmak olduğunu fark edersen daha uygun bir bölüme veya başka kaynağa geç.\n8. **Kısa yansıtma yap.** “Bu materyal hangi ihtiyacımı karşıladı, hangi konuda ek kaynağa gerek kaldı?” sorularını cevapla.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı görev için düşünülen iki aday materyali amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamı bakımından karşılaştırır. Görselin öğretim işlevi, “en çekici olanı” değil, ölçütleri en iyi karşılayan materyali gerekçeyle seçmeyi görünür kılmaktır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Ebru uygulamasını anlamaya uygun video seçimi\n\nGörev, izlenen içerikten uygulamanın aşamalarını sıralamak ve kullanılan açıklama biçimini incelemektir. Adaylardan biri kaynağı belirtilmemiş, çok kısa ve hızlandırılmış bir görüntü derlemesidir. Diğeri hazırlayan birimi ve anlatıcısı belirtilmiş, işlemleri sırayla gösteren, terimleri ekranda açıklayan bir eğitim videosudur.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç “aşamaları ve açıklama biçimini belirlemek” olarak netleştirilir.\n2. İlk video hızlı görüntüler sunsa da sıralama ve açıklama ihtiyacını karşılamaz.\n3. İkinci videoda hazırlayan birim izlenebilir, hedef kitle öğrencidir ve süreç bölümlere ayrılmıştır.\n4. Süre görevle uyumludur; bilinmeyen kelimeler için kısa bir sözlük çizelgesi hazırlanabilir.\n5. Bu nedenle ikinci video ana materyal seçilir. Seçimin gerekçesi görüntü güzelliği değil, amaçla uyum, izlenebilir kaynak ve anlaşılır yapıdır.\n\n### Örnek 2: Geleneksel tiyatro üzerine canlı söyleşiye hazırlanma\n\nSınıfa davet edilen bir konuşmacı, bir gösterinin hazırlanışını anlatacaktır. Öğrencinin amacı, anlatılan görevleri ve iş birliği biçimlerini belirlemektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Etkinliğin etkileşimli olduğu fark edilir; yalnız not kâğıdı değil, soru listesi de yardımcı materyal olarak seçilir.\n2. Not kâğıdı “görev”, “iş birliği”, “kanıt” başlıklarıyla düzenlenir.\n3. Konuşma sırasında göz teması kurulur, dikkat dağıtan davranışlardan kaçınılır ve konuşmacının deneyimine saygılı biçimde odaklanılır.\n4. Anlaşılmayan bir bölüm olduğunda söz kesilmez; soru-cevap kısmında “Bu görevlerin hangi sırayla yürütüldüğünü açıklayabilir misiniz?” diye sorulur.\n5. Etkinlik sonunda notların amacı karşılayıp karşılamadığı incelenir. Görevler açık fakat sıra eksikse ek açıklama istenir veya güvenilir bir destek metni seçilir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn yaygın hata, ilk bulunan ya da en kısa içeriği otomatik olarak seçmektir. Çok izlenme, parlak görüntü veya etkileyici müzik; kaynağın güvenilir, hedef kitleye uygun ve amaçla uyumlu olduğunu kanıtlamaz. Başka bir hata, seçimi yaptıktan sonra değiştirmemeyi “kararlılık” sanmaktır. Materyal anlaşılmıyorsa, süreyi aşıyorsa veya görev için gerekli kanıtı sunmuyorsa düzenleme yapılmalıdır. Etkileşimli dinlemede sürekli soru sorarak konuşmayı bölmek de doğru değildir; soru uygun zamanda ve konuyla bağlantılı biçimde yöneltilir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Dinleme/izleme amacımı açıkça belirledim mi?\n- Etkileşim biçimini, süreyi ve erişim olanaklarını düşündüm mü?\n- Materyalin hedef kitlesini ve kaynağını denetledim mi?\n- Gereken yardımcı kaynakları seçtim mi?\n- Canlı anlatımda saygılı ilişkiyi sürdürdüm mü?\n- Seçim işe yaramadığında gerekçeyle düzenleme yaptım mı?\n- Etkinlik sonunda kısa bir yansıtma yaptım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n080__td71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n080__td71.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n080__td71.h1","tr-g07-turkce-n080__td71.h2","tr-g07-turkce-n080__td71.h3","tr-g07-turkce-n080__td71.h4"],"rows":[[{"v":"Amaçla uyum"},{"v":"Hızlı görüntü derlemesi; aşamaları açıklamıyor"},{"v":"Sıralı anlatım ve terim açıklamaları içeriyor"},{"v":"Aşamaları belirleme görevi için ikinci materyal uygundur"}],[{"v":"Hedef kitle"},{"v":"Kimler için hazırlandığı belirtilmemiş"},{"v":"Öğrenci düzeyine uygun açıklamalar kullanıyor"},{"v":"İkinci materyalin dil ve yapı düzeyi görevle uyumludur"}],[{"v":"Kaynak güvenilirliği"},{"v":"Hazırlayan ve dayanak bilgisi görünmüyor"},{"v":"Hazırlayan birim ve anlatıcı izlenebiliyor"},{"v":"İkinci materyalin kaynağı denetlenebilir"}],[{"v":"Kullanım bağlamı"},{"v":"Kısa tanıtım için kullanılabilir, çözümleme için yetersiz"},{"v":"Not çıkarma ve süreç sıralama çalışmasına elverişli"},{"v":"Ders görevinin kanıt ihtiyacını ikinci materyal karşılar"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n080__td71.alt":"Dört satırlı tabloda iki aday sanat videosu karşılaştırılır. Amaçla uyum satırında ilk videonun yalnız hızlı görüntüler sunduğu, ikinci videonun aşamaları ve terimleri açıkladığı; hedef kitle satırında ilkinin kitlesinin belirsiz, ikincinin öğrenci düzeyinde olduğu; kaynak güvenilirliği satırında ilkinin hazırlayanının görünmediği, ikincinin hazırlayan birim ve anlatıcısının izlenebildiği; kullanım bağlamı satırında ilkinin kısa tanıtıma, ikincinin not çıkarma ve süreç sıralamaya uygun olduğu belirtilir. Her satırın son hücresi ikinci materyalin ders görevi için neden seçildiğini açıklar.","tr-g07-turkce-n080__td71.caption":"Türk sanatı konulu iki dinleme/izleme materyalini ölçütlerle seçme","tr-g07-turkce-n080__td71.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n080__td71.h2":"Aday materyal A","tr-g07-turkce-n080__td71.h3":"Aday materyal B","tr-g07-turkce-n080__td71.h4":"Seçim gerekçesi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-d-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinleme ya da izleme çalışmasına başlamadan önce “Hangi içeriği açsam?” sorusunu rastgele cevaplamak doğru değildir. Materyal seçimini yönetmek; amacını, ilgi ve ihtiyacını, etkinliğin etkileşimli olup olmadığını, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını birlikte düşünmektir. Ayrıca seçtiğin içeriğin kimler için hazırlandığını, kaynağının izlenebilir olup olmadığını ve görevine gerçekten katkı sağlayıp sağlamadığını denetlemen gerekir.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir ebru uygulamasını, çini örneklerinin tanıtıldığı bir sergi videosunu, geleneksel tiyatroya ilişkin bir kaydı ya da mimariyi konu alan bir söyleşiyi dinleyip izleyebilirsin. Bunların hepsi aynı amaç için uygun değildir. Üretim aşamalarını öğrenmek isteyen biriyle sanat ürünlerinin anlatım özelliklerini karşılaştırmak isteyen biri farklı materyaller seçer. Etkileşimli bir söyleşide konuşmacıyla ilişkiyi sürdürmek; uygun zamanda soru sormak, dikkatini konuşmacıya vermek ve empatiyle dinlemek de seçimin uygulanmasının bir parçasıdır.","keyConcepts":"**Amaç**, dinleme/izleme sonunda ulaşmak istediğin sonuçtur. “Bir sanat dalının tanıtımında kullanılan görsel ve sözlü kanıtları belirlemek” açık bir amaçtır. **İhtiyaç**, amaca ulaşmak için eksik olan bilgi veya destektir. **Materyal**, video, ses kaydı, sunum, canlı anlatım ya da çoklu ortam içeriğidir. **Yardımcı kaynak** ise sözlük, not çizelgesi, kavram haritası veya güvenilir bir başvuru metni gibi ana materyali anlamanı kolaylaştıran araçtır.\n\n**Hedef kitle**, içeriğin kimler için hazırlandığını gösterir. Uzmanlara yönelik yoğun terimli bir konuşma, kısa bir sınıf görevi için zorlayıcı olabilir. **Kaynak güvenilirliği**, içeriği hazırlayan kişi veya kurumun belli olması, açıklamaların dayanağının görülebilmesi ve bilgilerin başka güvenilir kaynaklarla denetlenebilmesiyle ilişkilidir. Güzel görüntüler tek başına güvenilirlik kanıtı değildir.\n\n**Üst bilişsel izleme**, seçimin işe yarayıp yaramadığını süreç sırasında fark etmektir. Materyal amacını karşılamıyor, süreni aşıyor veya önemli bölümleri anlaşılmıyorsa seçimini değiştirebilirsin. Bu değişiklik başarısızlık değil, süreci bilinçli yönetmektir.","steps":"1. **Dinleme/izleme biçimini belirle.** Canlı bir söyleşi etkileşimlidir; kayıtlı bir video çoğunlukla etkileşimsizdir. Canlı ortamda soru sorma zamanını ve konuşmacıyla saygılı ilişkiyi de planlamalısın.\n2. **Amacını tek cümleyle yaz.** “Türk sanatını tanımak” çok geniştir. “İzlenen tanıtımda çini örneklerinin hangi görsel ayrıntılarla öne çıkarıldığını belirlemek” daha yönetilebilir bir amaçtır.\n3. **Süre ve erişim koşullarını incele.** On dakikalık görev için bir saatlik kaydı baştan sona seçmek yerine ilgili bölümü belirlemek gerekebilir. Altyazı, ses düzeyi ve görüntü açıklığı da erişilebilirliği etkiler.\n4. **Aday materyalleri karşılaştır.** Başlık, hazırlayan kişi veya kurum, yayın tarihi, açıklama bölümü, hedef kitle ve içerik yapısı gibi göstergelere bak. Kaynağı belirsiz bir paylaşımı yalnız çok izlendiği için seçme.\n5. **Yardımcı kaynakları belirle.** Bilmediğin sanat terimleri için sözlük; süreç sırasını kaydetmek için zaman çizelgesi; görsel ayrıntıları ayırmak için iki sütunlu not kâğıdı kullanabilirsin.\n6. **Seçimini uygula.** Duruşunu ve dikkatini ayarla, dikkat dağıtan hareketlerden kaçın, gerektiğinde not al. Canlı anlatımda anlamadığın bölümü konuşmayı kesmeden uygun zamanda sor.\n7. **Süreç içinde izle ve düzenle.** İlk üç dakikada materyalin yalnız tanıtım müziği ve genel görüntülerden oluştuğunu, fakat amacın teknik açıklamaları bulmak olduğunu fark edersen daha uygun bir bölüme veya başka kaynağa geç.\n8. **Kısa yansıtma yap.** “Bu materyal hangi ihtiyacımı karşıladı, hangi konuda ek kaynağa gerek kaldı?” sorularını cevapla.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı görev için düşünülen iki aday materyali amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamı bakımından karşılaştırır. Görselin öğretim işlevi, “en çekici olanı” değil, ölçütleri en iyi karşılayan materyali gerekçeyle seçmeyi görünür kılmaktır.","workedExamples":["Görev, izlenen içerikten uygulamanın aşamalarını sıralamak ve kullanılan açıklama biçimini incelemektir. Adaylardan biri kaynağı belirtilmemiş, çok kısa ve hızlandırılmış bir görüntü derlemesidir. Diğeri hazırlayan birimi ve anlatıcısı belirtilmiş, işlemleri sırayla gösteren, terimleri ekranda açıklayan bir eğitim videosudur.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç “aşamaları ve açıklama biçimini belirlemek” olarak netleştirilir.\n2. İlk video hızlı görüntüler sunsa da sıralama ve açıklama ihtiyacını karşılamaz.\n3. İkinci videoda hazırlayan birim izlenebilir, hedef kitle öğrencidir ve süreç bölümlere ayrılmıştır.\n4. Süre görevle uyumludur; bilinmeyen kelimeler için kısa bir sözlük çizelgesi hazırlanabilir.\n5. Bu nedenle ikinci video ana materyal seçilir. Seçimin gerekçesi görüntü güzelliği değil, amaçla uyum, izlenebilir kaynak ve anlaşılır yapıdır.","Sınıfa davet edilen bir konuşmacı, bir gösterinin hazırlanışını anlatacaktır. Öğrencinin amacı, anlatılan görevleri ve iş birliği biçimlerini belirlemektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Etkinliğin etkileşimli olduğu fark edilir; yalnız not kâğıdı değil, soru listesi de yardımcı materyal olarak seçilir.\n2. Not kâğıdı “görev”, “iş birliği”, “kanıt” başlıklarıyla düzenlenir.\n3. Konuşma sırasında göz teması kurulur, dikkat dağıtan davranışlardan kaçınılır ve konuşmacının deneyimine saygılı biçimde odaklanılır.\n4. Anlaşılmayan bir bölüm olduğunda söz kesilmez; soru-cevap kısmında “Bu görevlerin hangi sırayla yürütüldüğünü açıklayabilir misiniz?” diye sorulur.\n5. Etkinlik sonunda notların amacı karşılayıp karşılamadığı incelenir. Görevler açık fakat sıra eksikse ek açıklama istenir veya güvenilir bir destek metni seçilir."],"commonMistakes":"En yaygın hata, ilk bulunan ya da en kısa içeriği otomatik olarak seçmektir. Çok izlenme, parlak görüntü veya etkileyici müzik; kaynağın güvenilir, hedef kitleye uygun ve amaçla uyumlu olduğunu kanıtlamaz. Başka bir hata, seçimi yaptıktan sonra değiştirmemeyi “kararlılık” sanmaktır. Materyal anlaşılmıyorsa, süreyi aşıyorsa veya görev için gerekli kanıtı sunmuyorsa düzenleme yapılmalıdır. Etkileşimli dinlemede sürekli soru sorarak konuşmayı bölmek de doğru değildir; soru uygun zamanda ve konuyla bağlantılı biçimde yöneltilir.","selfCheck":["Dinleme/izleme amacımı açıkça belirledim mi?","Etkileşim biçimini, süreyi ve erişim olanaklarını düşündüm mü?","Materyalin hedef kitlesini ve kaynağını denetledim mi?","Gereken yardımcı kaynakları seçtim mi?","Canlı anlatımda saygılı ilişkiyi sürdürdüm mü?","Seçim işe yaramadığında gerekçeyle düzenleme yaptım mı?","Etkinlik sonunda kısa bir yansıtma yaptım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme: T.D.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"65792799a7e2f136c6aac198df86b6a767724572749558ef70599ec58c985f6f","reviewDecisionSha256":"53b85f10c8b9b51a53551c2b9c6df0bc2b40f3667fb3dee0b8e3c9db91a33438","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:65792799a7e2f136c6aac198df86b6a767724572749558ef70599ec58c985f6f","reviewedHash":"sha256:65792799a7e2f136c6aac198df86b6a767724572749558ef70599ec58c985f6f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:53b85f10c8b9b51a53551c2b9c6df0bc2b40f3667fb3dee0b8e3c9db91a33438; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n080","contentProjectionSha256":"65792799a7e2f136c6aac198df86b6a767724572749558ef70599ec58c985f6f","reviewDecisionSha256":"53b85f10c8b9b51a53551c2b9c6df0bc2b40f3667fb3dee0b8e3c9db91a33438","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n081","noteId":"tr.g07.turkce.n081","noteKey":"tr.g07.turkce.n081","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-11","title":"Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme","objectiveId":"T.D.7.11","objective":"T.D.7.11","objectives":["T.D.7.11"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nSınıflandırma, dinlediğin ya da izlediğin unsurları gelişigüzel gruplara ayırmak değildir. Önce hangi ölçüte göre ayıracağını belirlemen, sonra kavramları, nesneleri, bilgileri, olayları veya durumları bu ölçüte göre ayrıştırman, ayırt edici özelliklerinden hareketle grupları oluşturman ve grupları uygun adlarla etiketlemen gerekir. Yedinci sınıf düzeyinde aynı içeriği birden fazla ölçüte göre sınıflandırabilmen ve daha önce öğrendiğin bilgilerden yararlanarak yeni bir içeriğe uygun ölçüt geliştirebilmen beklenir.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir dinleme/izleme içeriğinde mimari, müzik, resim, geleneksel tiyatro, dokuma veya süsleme örneklerinden söz edilebilir. Bunları yalnız adlarına göre sıralamak sınıflandırma değildir. “İfade ortamı”, “kullanılan ana malzeme”, “işlev”, “görsel-işitsel ağırlık” veya metnin sunduğu başka bir nitelik ölçüt olabilir. Ancak oluşturulan gruplar evrensel ve değişmez kabul edilmemelidir; sınıflandırma, görevin amacına ve eldeki kanıta göre kurulur.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Ölçüt**, unsurları ayırmak için kullanılan ortak özelliktir. **Ayrıştırma**, içerikteki unsurları seçilen ölçüte göre birbirinden ayırmaktır. **Tasnif**, ayırt edici özellikleri benzer olan unsurları aynı grupta toplamaktır. **Etiket**, oluşan grubun içeriğini doğru ve kısa biçimde anlatan addır.\n\n**Tek ölçütlü sınıflandırma**, unsurları yalnız bir özelliğe göre ayırır. **Çok ölçütlü sınıflandırma**, aynı unsurları farklı özelliklere göre yeniden düzenler. Örneğin bir tanıtımda geçen sanat örnekleri önce “görsel, işitsel, gösterime dayalı” biçiminde; sonra anlatıcının verdiği bilgiler doğrultusunda “günlük kullanım, süsleme, gösteri” gibi başka bir ölçütle gruplandırılabilir. Bir unsur, farklı sınıflandırmalarda farklı gruplarda bulunabilir; bu bir çelişki değil, ölçütün değişmesidir.\n\n**Kanıt**, bir unsuru belirli kategoriye yerleştirmeyi haklı çıkaran dinleme/izleme ayrıntısıdır. “Anlatıcı, bu bölümde hareket ve sesin birlikte kullanıldığını söyledi.” ifadesi, kategori seçimine dayanak olabilir. Kişisel beğeni kanıt değildir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Sınıflandırılacak unsurları çıkar.** Dinleme/izleme sırasında geçen sanat dallarını, nesneleri, bilgileri, olayları veya görüşleri kısa bir liste hâline getir.\n2. **Görevin amacını belirle.** Amaç sanatları kullanılan ifade ortamına göre mi, anlatıcının ileri sürdüğü görüşlerin niteliğine göre mi, yoksa sürecin aşamalarına göre mi ayırmaktır?\n3. **Ölçütü açık bir cümleyle yaz.** “Benzer olanları ayıracağım.” belirsizdir. “İçerikteki örnekleri baskın olarak görsel, işitsel veya gösterime dayalı oluşlarına göre ayıracağım.” daha açıktır.\n4. **Her unsur için kanıt bul.** Kategoriye yerleştirmeden önce anlatıcının sözüne, görüntüye, başlığa veya gözlenebilir özelliğe dayan.\n5. **Ayrıştır ve tasnif et.** Aynı ölçüte uyan unsurları bir araya getir. Bir unsur ölçüte uymuyorsa onu zorla bir gruba sokma; “karma” veya “yeterli kanıt yok” kategorisi gerekebilir.\n6. **Kategorileri etiketle.** Etiketler birbirinden ayırt edilebilir ve kapsamı anlaşılır olmalıdır. “Güzel sanatlar” ile “çok güzel sanatlar” ölçülebilir değildir.\n7. **İkinci bir ölçütle yeniden sınıflandır.** Yedinci sınıfta aynı içeriği farklı bir ölçütle ele almak, unsurlar arasındaki yeni ilişkileri görmeni sağlar.\n8. **Ön bilgini kontrol ederek kullan.** Daha önce öğrendiğin ölçüt, yeni içeriğe uymuyorsa onu değiştirebilirsin. Ön bilgi, metindeki kanıtın yerine geçmez.\n9. **Sonucu uygun biçimde sun.** Liste, tablo, kavram haritası veya şekil arasından ilişkileri en açık göstereni seç.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, dinleme/izleme içeriğindeki örneklerin hangi ölçütle sınıflandırıldığını, oluşturulan kategoriyi ve bu kategoriye yerleştirmeyi destekleyen kanıtı birlikte gösterir. Görsel, aynı unsurun neden belirli bir grupta yer aldığını denetlenebilir hâle getirir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Bir sanat tanıtımındaki örnekleri ifade ortamına göre sınıflandırma\n\nDinlenen tanıtımda bir mimari süsleme fotoğrafı, bir müzik icrasından kısa kayıt, bir gölge oyunu gösterisi ve bir dokuma örneği ele alınıyor. Görev, örnekleri tanıtımda baskın olan ifade ortamına göre gruplandırmaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Unsurlar listeye yazılır: mimari süsleme, müzik icrası, gölge oyunu, dokuma.\n2. Ölçüt “tanıtımda baskın olan ifade ortamı” olarak belirlenir.\n3. Mimari süsleme ve dokuma, görüntüde biçim ve desen üzerinden anlatıldığı için “görsel ağırlıklı” kategorisine yerleştirilir.\n4. Müzik icrası, sesin temel kanıt olması nedeniyle “işitsel ağırlıklı” kategorisine alınır.\n5. Gölge oyunu, hareket, ses ve gösterim birlikte kullanıldığı için “gösterime dayalı/karma” biçiminde etiketlenir.\n6. Sonuç değişmez bir sanat kuramı olarak değil, izlenen tanıtımın sunduğu kanıtlara göre oluşturulan görev sınıflandırması olarak açıklanır.\n\n### Örnek 2: Bir müze söyleşisindeki ifadeleri bilgi türüne göre ayırma\n\nSöyleşide şu üç tür ifade yer alıyor: konuşmacının doğrudan gözlediği ayrıntılar, bu ayrıntılardan yaptığı yorumlar ve ziyaretçilere sunduğu öneriler. Öğrenci, ifadeleri “gözlem, yorum, öneri” ölçütüyle sınıflandıracaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Her cümlenin işlevi dinlenir; yalnız konuya değil, cümlenin ne yaptığına bakılır.\n2. “Yüzeyde tekrar eden iki biçim görülüyor.” cümlesi gözlenebilir ayrıntı bildirdiği için “gözlem”dir.\n3. “Bu tekrar, bakışı merkeze yönlendiriyor olabilir.” cümlesi kanıttan anlam ürettiği için “yorum”dur.\n4. “Ayrıntıları fark etmek için görüntüyü yakınlaştırarak inceleyebilirsiniz.” cümlesi yapılabilecek bir davranış sunduğu için “öneri”dir.\n5. Aynı söyleşi ikinci ölçütle, örneğin “kesin bilgi / olasılık bildiren ifade” bakımından yeniden sınıflandırılabilir.\n6. Böylece çok ölçütlü sınıflandırmanın içeriği farklı yönlerden görünür kıldığı anlaşılır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nBir sınıflandırmada birden fazla ölçütü fark etmeden karıştırmak en yaygın hatadır. “Müzik işitseldir, dokuma eskidir, gölge oyunu eğlencelidir.” biçimindeki gruplama; ifade ortamı, zaman ve kişisel değerlendirme ölçütlerini aynı düzlemde kullanır. Başka bir hata, kategorileri kanıtsız ve değer yüklü adlandırmaktır. “Önemli” ve “önemsiz” gibi etiketler açık bir ölçüt ve dayanak olmadan kullanılamaz. Bir unsuru hiçbir kategoriye uymadığı hâlde zorla yerleştirmek de doğru değildir. Ölçüt gözden geçirilmeli veya yeni bir kategori oluşturulmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Sınıflandıracağım unsurları eksiksiz belirledim mi?\n- Ölçütümü açık ve uygulanabilir biçimde yazdım mı?\n- Her kategorinin ayırt edici özelliği belli mi?\n- Her yerleştirme için dinleme/izleme kanıtı gösterebiliyor muyum?\n- Aynı sınıflandırmada ölçütleri karıştırmadım mı?\n- İçeriği ikinci bir ölçütle yeniden düzenleyebiliyor muyum?\n- Sonucu uygun bir liste, tablo veya şekille sundum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n081__td711.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n081__td711.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n081__td711.h1","tr-g07-turkce-n081__td711.h2","tr-g07-turkce-n081__td711.h3"],"rows":[[{"v":"Tanıtımda baskın ifade ortamı"},{"v":"Görsel ağırlıklı"},{"v":"Mimari süsleme ve dokuma, biçim ile desen üzerinden gösteriliyor"}],[{"v":"Tanıtımda baskın ifade ortamı"},{"v":"İşitsel ağırlıklı"},{"v":"Müzik icrasında anlamın temel kanıtı ses kaydıdır"}],[{"v":"Tanıtımda baskın ifade ortamı"},{"v":"Gösterime dayalı/karma"},{"v":"Gölge oyunu bölümünde hareket, ses ve sahne görüntüsü birlikte kullanılıyor"}],[{"v":"Söylem işlevi"},{"v":"Gözlem, yorum veya öneri"},{"v":"Cümle ya görüleni bildiriyor, ya kanıttan anlam çıkarıyor ya da uygulanabilir davranış sunuyor"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n081__td711.alt":"Tablonun ilk üç satırında aynı ölçüt, tanıtımda baskın ifade ortamıdır. Mimari süsleme ve dokuma biçim ile desen kanıtına dayanarak görsel ağırlıklı; müzik icrası ses kaydı temel kanıt olduğu için işitsel ağırlıklı; gölge oyunu hareket, ses ve sahne görüntüsünü birlikte kullandığı için gösterime dayalı veya karma kategoriye yerleştirilir. Son satırda ölçüt söylem işlevine çevrilir ve cümleler görüleni bildirme, kanıttan anlam çıkarma veya davranış önerme özelliklerine göre gözlem, yorum ve öneri olarak sınıflandırılır.","tr-g07-turkce-n081__td711.caption":"Ölçüt, kategori ve kanıtla sınıflandırma","tr-g07-turkce-n081__td711.h1":"Sınıflandırma ölçütü","tr-g07-turkce-n081__td711.h2":"Kategori","tr-g07-turkce-n081__td711.h3":"Örnek kanıt"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-d-7-11-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Sınıflandırma, dinlediğin ya da izlediğin unsurları gelişigüzel gruplara ayırmak değildir. Önce hangi ölçüte göre ayıracağını belirlemen, sonra kavramları, nesneleri, bilgileri, olayları veya durumları bu ölçüte göre ayrıştırman, ayırt edici özelliklerinden hareketle grupları oluşturman ve grupları uygun adlarla etiketlemen gerekir. Yedinci sınıf düzeyinde aynı içeriği birden fazla ölçüte göre sınıflandırabilmen ve daha önce öğrendiğin bilgilerden yararlanarak yeni bir içeriğe uygun ölçüt geliştirebilmen beklenir.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir dinleme/izleme içeriğinde mimari, müzik, resim, geleneksel tiyatro, dokuma veya süsleme örneklerinden söz edilebilir. Bunları yalnız adlarına göre sıralamak sınıflandırma değildir. “İfade ortamı”, “kullanılan ana malzeme”, “işlev”, “görsel-işitsel ağırlık” veya metnin sunduğu başka bir nitelik ölçüt olabilir. Ancak oluşturulan gruplar evrensel ve değişmez kabul edilmemelidir; sınıflandırma, görevin amacına ve eldeki kanıta göre kurulur.","keyConcepts":"**Ölçüt**, unsurları ayırmak için kullanılan ortak özelliktir. **Ayrıştırma**, içerikteki unsurları seçilen ölçüte göre birbirinden ayırmaktır. **Tasnif**, ayırt edici özellikleri benzer olan unsurları aynı grupta toplamaktır. **Etiket**, oluşan grubun içeriğini doğru ve kısa biçimde anlatan addır.\n\n**Tek ölçütlü sınıflandırma**, unsurları yalnız bir özelliğe göre ayırır. **Çok ölçütlü sınıflandırma**, aynı unsurları farklı özelliklere göre yeniden düzenler. Örneğin bir tanıtımda geçen sanat örnekleri önce “görsel, işitsel, gösterime dayalı” biçiminde; sonra anlatıcının verdiği bilgiler doğrultusunda “günlük kullanım, süsleme, gösteri” gibi başka bir ölçütle gruplandırılabilir. Bir unsur, farklı sınıflandırmalarda farklı gruplarda bulunabilir; bu bir çelişki değil, ölçütün değişmesidir.\n\n**Kanıt**, bir unsuru belirli kategoriye yerleştirmeyi haklı çıkaran dinleme/izleme ayrıntısıdır. “Anlatıcı, bu bölümde hareket ve sesin birlikte kullanıldığını söyledi.” ifadesi, kategori seçimine dayanak olabilir. Kişisel beğeni kanıt değildir.","steps":"1. **Sınıflandırılacak unsurları çıkar.** Dinleme/izleme sırasında geçen sanat dallarını, nesneleri, bilgileri, olayları veya görüşleri kısa bir liste hâline getir.\n2. **Görevin amacını belirle.** Amaç sanatları kullanılan ifade ortamına göre mi, anlatıcının ileri sürdüğü görüşlerin niteliğine göre mi, yoksa sürecin aşamalarına göre mi ayırmaktır?\n3. **Ölçütü açık bir cümleyle yaz.** “Benzer olanları ayıracağım.” belirsizdir. “İçerikteki örnekleri baskın olarak görsel, işitsel veya gösterime dayalı oluşlarına göre ayıracağım.” daha açıktır.\n4. **Her unsur için kanıt bul.** Kategoriye yerleştirmeden önce anlatıcının sözüne, görüntüye, başlığa veya gözlenebilir özelliğe dayan.\n5. **Ayrıştır ve tasnif et.** Aynı ölçüte uyan unsurları bir araya getir. Bir unsur ölçüte uymuyorsa onu zorla bir gruba sokma; “karma” veya “yeterli kanıt yok” kategorisi gerekebilir.\n6. **Kategorileri etiketle.** Etiketler birbirinden ayırt edilebilir ve kapsamı anlaşılır olmalıdır. “Güzel sanatlar” ile “çok güzel sanatlar” ölçülebilir değildir.\n7. **İkinci bir ölçütle yeniden sınıflandır.** Yedinci sınıfta aynı içeriği farklı bir ölçütle ele almak, unsurlar arasındaki yeni ilişkileri görmeni sağlar.\n8. **Ön bilgini kontrol ederek kullan.** Daha önce öğrendiğin ölçüt, yeni içeriğe uymuyorsa onu değiştirebilirsin. Ön bilgi, metindeki kanıtın yerine geçmez.\n9. **Sonucu uygun biçimde sun.** Liste, tablo, kavram haritası veya şekil arasından ilişkileri en açık göstereni seç.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, dinleme/izleme içeriğindeki örneklerin hangi ölçütle sınıflandırıldığını, oluşturulan kategoriyi ve bu kategoriye yerleştirmeyi destekleyen kanıtı birlikte gösterir. Görsel, aynı unsurun neden belirli bir grupta yer aldığını denetlenebilir hâle getirir.","workedExamples":["Dinlenen tanıtımda bir mimari süsleme fotoğrafı, bir müzik icrasından kısa kayıt, bir gölge oyunu gösterisi ve bir dokuma örneği ele alınıyor. Görev, örnekleri tanıtımda baskın olan ifade ortamına göre gruplandırmaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Unsurlar listeye yazılır: mimari süsleme, müzik icrası, gölge oyunu, dokuma.\n2. Ölçüt “tanıtımda baskın olan ifade ortamı” olarak belirlenir.\n3. Mimari süsleme ve dokuma, görüntüde biçim ve desen üzerinden anlatıldığı için “görsel ağırlıklı” kategorisine yerleştirilir.\n4. Müzik icrası, sesin temel kanıt olması nedeniyle “işitsel ağırlıklı” kategorisine alınır.\n5. Gölge oyunu, hareket, ses ve gösterim birlikte kullanıldığı için “gösterime dayalı/karma” biçiminde etiketlenir.\n6. Sonuç değişmez bir sanat kuramı olarak değil, izlenen tanıtımın sunduğu kanıtlara göre oluşturulan görev sınıflandırması olarak açıklanır.","Söyleşide şu üç tür ifade yer alıyor: konuşmacının doğrudan gözlediği ayrıntılar, bu ayrıntılardan yaptığı yorumlar ve ziyaretçilere sunduğu öneriler. Öğrenci, ifadeleri “gözlem, yorum, öneri” ölçütüyle sınıflandıracaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Her cümlenin işlevi dinlenir; yalnız konuya değil, cümlenin ne yaptığına bakılır.\n2. “Yüzeyde tekrar eden iki biçim görülüyor.” cümlesi gözlenebilir ayrıntı bildirdiği için “gözlem”dir.\n3. “Bu tekrar, bakışı merkeze yönlendiriyor olabilir.” cümlesi kanıttan anlam ürettiği için “yorum”dur.\n4. “Ayrıntıları fark etmek için görüntüyü yakınlaştırarak inceleyebilirsiniz.” cümlesi yapılabilecek bir davranış sunduğu için “öneri”dir.\n5. Aynı söyleşi ikinci ölçütle, örneğin “kesin bilgi / olasılık bildiren ifade” bakımından yeniden sınıflandırılabilir.\n6. Böylece çok ölçütlü sınıflandırmanın içeriği farklı yönlerden görünür kıldığı anlaşılır."],"commonMistakes":"Bir sınıflandırmada birden fazla ölçütü fark etmeden karıştırmak en yaygın hatadır. “Müzik işitseldir, dokuma eskidir, gölge oyunu eğlencelidir.” biçimindeki gruplama; ifade ortamı, zaman ve kişisel değerlendirme ölçütlerini aynı düzlemde kullanır. Başka bir hata, kategorileri kanıtsız ve değer yüklü adlandırmaktır. “Önemli” ve “önemsiz” gibi etiketler açık bir ölçüt ve dayanak olmadan kullanılamaz. Bir unsuru hiçbir kategoriye uymadığı hâlde zorla yerleştirmek de doğru değildir. Ölçüt gözden geçirilmeli veya yeni bir kategori oluşturulmalıdır.","selfCheck":["Sınıflandıracağım unsurları eksiksiz belirledim mi?","Ölçütümü açık ve uygulanabilir biçimde yazdım mı?","Her kategorinin ayırt edici özelliği belli mi?","Her yerleştirme için dinleme/izleme kanıtı gösterebiliyor muyum?","Aynı sınıflandırmada ölçütleri karıştırmadım mı?","İçeriği ikinci bir ölçütle yeniden düzenleyebiliyor muyum?","Sonucu uygun bir liste, tablo veya şekille sundum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğindeki/izlediğindeki unsurları sınıflandırabilme: T.D.7.11","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5f4c6f517961591bbb9448f45befd75a0a97c516b9e962cb1ca267992d35f3cb","reviewDecisionSha256":"e9748ffbace16c4a3d2185cf9a9cdd45cf6e81dc490d7e80cc6bbb9d6df47fd7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5f4c6f517961591bbb9448f45befd75a0a97c516b9e962cb1ca267992d35f3cb","reviewedHash":"sha256:5f4c6f517961591bbb9448f45befd75a0a97c516b9e962cb1ca267992d35f3cb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e9748ffbace16c4a3d2185cf9a9cdd45cf6e81dc490d7e80cc6bbb9d6df47fd7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n081","contentProjectionSha256":"5f4c6f517961591bbb9448f45befd75a0a97c516b9e962cb1ca267992d35f3cb","reviewDecisionSha256":"e9748ffbace16c4a3d2185cf9a9cdd45cf6e81dc490d7e80cc6bbb9d6df47fd7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n082","noteId":"tr.g07.turkce.n082","noteKey":"tr.g07.turkce.n082","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-12","title":"Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme","objectiveId":"T.D.7.12","objective":"T.D.7.12","objectives":["T.D.7.12"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYorum yapmak, dinlediğin ya da izlediğin içeriği yalnız kendi beğenine göre değerlendirmek değildir. Önce olay, konu veya durumu dikkatle incelemeli; açık bilgileri, örtük anlamları, konuşanın bakış açısını ve görsel kanıtları belirlemelisin. Ardından içeriği kendi bakış açınla, konuşanın bakış açısıyla veya belirlediğin başka bir bakış açısıyla yeniden ele alıp anlamı açıklamalı, ayrıntılandırmalı ve kendine özgü biçimde ifade etmelisin.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir sanat uygulamasını gösteren video, bir müzik tanıtımı, geleneksel tiyatroya ilişkin söyleşi ya da mimari ayrıntıları ele alan belgesel farklı yorumlara açık olabilir. Farklı yorumların bulunması, her yorumun eşit derecede geçerli olduğu anlamına gelmez. Geçerli yorum, dinlenen sözler, görüntüler ve ön bilgiler arasında mantıklı bağ kurar; metinde olmayan tarihsel veya teknik ayrıntıları eklemez. Aynı kanıtı farklı bakış açılarıyla ele alan iki yorum, gerekçeleri açık olduğu sürece birlikte tartışılabilir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Yüzey anlam**, içerikte doğrudan verilen bilgidir. **Derin anlam**, doğrudan söylenmeyen fakat kanıtların ilişkilendirilmesiyle ulaşılan anlamdır. **Bakış açısı**, olayın ya da konunun kimin konumundan ele alındığını gösterir. Konuşmacının amacı, izleyicinin ihtiyacı veya bir öğrencinin öğrenme deneyimi farklı bakış açıları oluşturabilir.\n\n**Yorum**, kanıta dayalı anlamlandırmadır. **Gerekçe**, yorumun neden kabul edilebilir olduğunu açıklayan mantıklı bağlantıdır. **Genelleme**, birden çok ayrıntıdan daha geniş bir sonuca ulaşmaktır; ancak tek örnekten bütün sanatlar hakkında sonuç çıkarılamaz. **Dönüştürme**, içeriği seçilen bakış açısına göre genişletmek, daraltmak veya yeniden düzenlemektir. Bu işlem içeriği çarpıtmak değil, anlamı belirli bir odakla açıklamaktır.\n\nYorum cümlelerinde kesinlik derecesi önemlidir. “Bu bölüm, sabırlı çalışmanın önemini vurguluyor olabilir.” ifadesi, kanıtın olasılık düzeyini korur. “Bu sanatın tek anlamı sabırdır.” cümlesi ise gereksiz ve kanıtsız bir kesinlik taşır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İçeriğin yüzey anlamını belirle.** Kim konuşuyor, hangi konu ele alınıyor, hangi olay veya durum gösteriliyor? Doğrudan verilen bilgileri not et.\n2. **Kanıtları ayır.** Konuşmacının sözleri, ses tonu, tekrar edilen kavramlar, görüntü seçimi ve olay sırası yorum için ayrı kanıt türleridir.\n3. **Bakış açısını seç.** “Bu içeriği anlatıcının amacı bakımından mı, öğrenen bir öğrencinin ihtiyacı bakımından mı, kültürel mirasın aktarımı bakımından mı yorumlayacağım?” sorusunu cevapla.\n4. **Ön bilgiyi denetle.** Bildiğin bir kavram yorumunu destekleyebilir; fakat kaynağı belirsiz bilgi eklenmemelidir. Ön bilgi ile içerikteki kanıt çelişiyorsa önce güvenilir kaynaktan kontrol yap.\n5. **Açıklık getir.** “Konuşmacı bunu söyleyerek aslında neyi öne çıkarıyor?”, “Bu görüntü yalnız sonucu mu, süreci de mi kapsıyor?” gibi sorular sor.\n6. **Ayrıntılandır veya genelle.** Birkaç kanıt aynı düşünceyi destekliyorsa daha geniş bir sonuç kurulabilir. Ancak kapsamı, içerikteki kanıt sınırında tut.\n7. **Yorumu kendi sözlerinle ifade et.** Alıntıları art arda dizmek yorum değildir. Kanıtı belirttikten sonra “Bu nedenle...” bağlantısıyla ulaştığın anlamı yaz.\n8. **Alternatif yorumu düşün.** Aynı bölüm başka bir bakış açısıyla nasıl anlaşılabilir? Alternatif yorum, ilk yorumu otomatik olarak geçersiz kılmaz.\n9. **Yorumu denetle.** Her iddianın yanında hangi söz, görüntü veya ilişkiye dayandığını gösterebiliyor musun? Gösteremiyorsan yorumunu daralt.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, dinlenen ya da izlenen somut kanıtı, seçilen bakış açısını, bu bakış açısıyla oluşturulan yorumu ve yorumu destekleyen gerekçeyi aynı satırda birleştirir. Öğretim işlevi, kişisel beğeni cümlesiyle kanıta dayalı yorum arasındaki farkı görünür kılmaktır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Uygulama sürecini gösteren videoyu yorumlama\n\nVideoda bir çalışma boyunca ellerin ayrıntılı hareketleri yakın planda gösteriliyor. Anlatıcı, sonucun tek denemede oluşmadığını, uygulama sırasında kararların gözden geçirildiğini söylüyor. Kamera son ürünü kısa, süreci ise daha uzun gösteriyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yüzey bilgileri belirlenir: el hareketleri yakın plandadır; anlatıcı kararların gözden geçirildiğini söyler; süreç görüntüleri son üründen daha uzundur.\n2. Bakış açısı “öğrenme süreci” olarak seçilir.\n3. Yakın planlar ve uzun süreç görüntüleri, izleyicinin yalnız ürüne değil uygulamadaki dikkat ve düzenlemelere yöneltildiğini gösterir.\n4. Anlatıcının “kararları gözden geçirme” sözü görsel kanıtı destekler.\n5. Yorum şöyle kurulur: “Bölüm, sanat çalışmasının yalnız ortaya çıkan üründen ibaret olmadığını; gözlem, deneme ve düzenleme içeren bir süreç olduğunu vurguluyor.”\n6. Videoda belirtilmeyen belirli teknikler veya tarihsel bilgiler yoruma eklenmez.\n\n### Örnek 2: Geleneksel tiyatro söyleşisini farklı bakış açılarıyla yorumlama\n\nSöyleşide konuşmacı, gösteri sırasında izleyici tepkilerine göre anlatımın temposunun değişebildiğini belirtiyor. Kayıtta seyircinin gülüşleri ve kısa duraklamalar duyuluyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Sözlü kanıt: konuşmacı, izleyici tepkisinin tempoyu etkileyebildiğini söylüyor.\n2. İşitsel kanıt: seyirci tepkileri ile ardından gelen kısa duraklamalar duyuluyor.\n3. Gösteriyi yapan kişinin bakış açısından yorum: “İzleyicinin tepkisini izlemek, anlatımın akışını düzenlemeye yardım ediyor olabilir.”\n4. İzleyicinin bakış açısından yorum: “Gösteri, yalnız seyredilen bir ürün değil; tepki ve zamanlama yoluyla karşılıklı iletişim hissi kuran bir deneyim olarak anlaşılabilir.”\n5. Her iki yorum da aynı kanıtlara dayanır fakat odağı farklıdır.\n6. “Bütün gösteriler mutlaka aynı şekilde yürür.” gibi kanıtı aşan bir genelleme yapılmaz.\n\n## Sık yapılan hata\n\nYorumu özetle karıştırmak sık görülür. “Videoda eller gösterildi, anlatıcı konuştu.” cümlesi yalnız içerik aktarır; bu ayrıntıların ne anlama geldiğini açıklamaz. Tersine, “Bu sanat kesinlikle herkese huzur verir.” cümlesi de metin kanıtı olmadan geniş bir yargı kurar. Konuşmacının görüşünü kendi görüşünmüş gibi sunmak, bakış açısını belirtmemek ve tek bir görüntüden tarihsel sonuç çıkarmak diğer hatalardır. Yorum, içerikten kopmamalı; fakat içeriği yalnız tekrar etmekle de kalmamalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Önce yüzey anlamı ve temel durumu belirledim mi?\n- Sözlü, işitsel ve görsel kanıtları ayırdım mı?\n- Hangi bakış açısıyla yorum yaptığımı belirttim mi?\n- Ön bilgilerimi denetlenebilir biçimde kullandım mı?\n- Yorumumu kendi sözlerimle ve gerekçeyle kurdum mu?\n- Kanıtın sınırını aşan kesin genellemelerden kaçındım mı?\n- Olası başka bir yorumu saygıyla değerlendirdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n082__td712.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n082__td712.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n082__td712.h1","tr-g07-turkce-n082__td712.h2","tr-g07-turkce-n082__td712.h3","tr-g07-turkce-n082__td712.h4"],"rows":[[{"v":"Süreç görüntülerinin son üründen daha uzun gösterilmesi ve kararların gözden geçirildiğinin söylenmesi"},{"v":"Öğrenen kişinin bakış açısı"},{"v":"Sanat çalışması, yalnız sonuç değil; deneme ve düzenleme içeren bir öğrenme sürecidir"},{"v":"Görüntü süresi ile anlatıcının sözü aynı odağı destekler"}],[{"v":"İzleyici tepkilerinden sonra anlatımda kısa duraklamalar bulunması"},{"v":"Gösteriyi yapan kişinin bakış açısı"},{"v":"İzleyici tepkisi, anlatımın temposunu düzenlemeye yardım ediyor olabilir"},{"v":"Konuşmacının açıklaması ile kayıttaki zamanlama ilişkisi birlikte değerlendirilir"}],[{"v":"Aynı gösteride ses, hareket ve seyirci tepkisinin birlikte duyulup görülmesi"},{"v":"İzleyicinin bakış açısı"},{"v":"Gösteri karşılıklı iletişim hissi kuran bir deneyim olarak yorumlanabilir"},{"v":"Birden çok ögenin etkileşimi izleyicinin yalnız pasif alıcı olmadığını düşündürür"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n082__td712.alt":"Dört sütunlu tablonun ilk satırında süreç görüntülerinin uzunluğu ve kararların gözden geçirildiğine ilişkin söz, öğrenen kişinin bakış açısından sanat çalışmasının deneme ve düzenleme içeren bir süreç olduğu yorumuna bağlanır. İkinci satırda izleyici tepkilerinden sonraki duraklamalar, gösteriyi yapan kişinin bakış açısından tepkinin tempoyu düzenlemeye yardım edebileceği yorumunu destekler. Üçüncü satırda ses, hareket ve seyirci tepkisinin birlikte kullanılması, izleyici açısından gösterinin karşılıklı iletişim hissi kurduğu yorumuna gerekçe olur.","tr-g07-turkce-n082__td712.caption":"Kanıt, bakış açısı, yorum ve gerekçe ilişkisi","tr-g07-turkce-n082__td712.h1":"Metin veya görsel kanıtı","tr-g07-turkce-n082__td712.h2":"Bakış açısı","tr-g07-turkce-n082__td712.h3":"Yorum","tr-g07-turkce-n082__td712.h4":"Gerekçe"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-d-7-12-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yorum yapmak, dinlediğin ya da izlediğin içeriği yalnız kendi beğenine göre değerlendirmek değildir. Önce olay, konu veya durumu dikkatle incelemeli; açık bilgileri, örtük anlamları, konuşanın bakış açısını ve görsel kanıtları belirlemelisin. Ardından içeriği kendi bakış açınla, konuşanın bakış açısıyla veya belirlediğin başka bir bakış açısıyla yeniden ele alıp anlamı açıklamalı, ayrıntılandırmalı ve kendine özgü biçimde ifade etmelisin.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir sanat uygulamasını gösteren video, bir müzik tanıtımı, geleneksel tiyatroya ilişkin söyleşi ya da mimari ayrıntıları ele alan belgesel farklı yorumlara açık olabilir. Farklı yorumların bulunması, her yorumun eşit derecede geçerli olduğu anlamına gelmez. Geçerli yorum, dinlenen sözler, görüntüler ve ön bilgiler arasında mantıklı bağ kurar; metinde olmayan tarihsel veya teknik ayrıntıları eklemez. Aynı kanıtı farklı bakış açılarıyla ele alan iki yorum, gerekçeleri açık olduğu sürece birlikte tartışılabilir.","keyConcepts":"**Yüzey anlam**, içerikte doğrudan verilen bilgidir. **Derin anlam**, doğrudan söylenmeyen fakat kanıtların ilişkilendirilmesiyle ulaşılan anlamdır. **Bakış açısı**, olayın ya da konunun kimin konumundan ele alındığını gösterir. Konuşmacının amacı, izleyicinin ihtiyacı veya bir öğrencinin öğrenme deneyimi farklı bakış açıları oluşturabilir.\n\n**Yorum**, kanıta dayalı anlamlandırmadır. **Gerekçe**, yorumun neden kabul edilebilir olduğunu açıklayan mantıklı bağlantıdır. **Genelleme**, birden çok ayrıntıdan daha geniş bir sonuca ulaşmaktır; ancak tek örnekten bütün sanatlar hakkında sonuç çıkarılamaz. **Dönüştürme**, içeriği seçilen bakış açısına göre genişletmek, daraltmak veya yeniden düzenlemektir. Bu işlem içeriği çarpıtmak değil, anlamı belirli bir odakla açıklamaktır.\n\nYorum cümlelerinde kesinlik derecesi önemlidir. “Bu bölüm, sabırlı çalışmanın önemini vurguluyor olabilir.” ifadesi, kanıtın olasılık düzeyini korur. “Bu sanatın tek anlamı sabırdır.” cümlesi ise gereksiz ve kanıtsız bir kesinlik taşır.","steps":"1. **İçeriğin yüzey anlamını belirle.** Kim konuşuyor, hangi konu ele alınıyor, hangi olay veya durum gösteriliyor? Doğrudan verilen bilgileri not et.\n2. **Kanıtları ayır.** Konuşmacının sözleri, ses tonu, tekrar edilen kavramlar, görüntü seçimi ve olay sırası yorum için ayrı kanıt türleridir.\n3. **Bakış açısını seç.** “Bu içeriği anlatıcının amacı bakımından mı, öğrenen bir öğrencinin ihtiyacı bakımından mı, kültürel mirasın aktarımı bakımından mı yorumlayacağım?” sorusunu cevapla.\n4. **Ön bilgiyi denetle.** Bildiğin bir kavram yorumunu destekleyebilir; fakat kaynağı belirsiz bilgi eklenmemelidir. Ön bilgi ile içerikteki kanıt çelişiyorsa önce güvenilir kaynaktan kontrol yap.\n5. **Açıklık getir.** “Konuşmacı bunu söyleyerek aslında neyi öne çıkarıyor?”, “Bu görüntü yalnız sonucu mu, süreci de mi kapsıyor?” gibi sorular sor.\n6. **Ayrıntılandır veya genelle.** Birkaç kanıt aynı düşünceyi destekliyorsa daha geniş bir sonuç kurulabilir. Ancak kapsamı, içerikteki kanıt sınırında tut.\n7. **Yorumu kendi sözlerinle ifade et.** Alıntıları art arda dizmek yorum değildir. Kanıtı belirttikten sonra “Bu nedenle...” bağlantısıyla ulaştığın anlamı yaz.\n8. **Alternatif yorumu düşün.** Aynı bölüm başka bir bakış açısıyla nasıl anlaşılabilir? Alternatif yorum, ilk yorumu otomatik olarak geçersiz kılmaz.\n9. **Yorumu denetle.** Her iddianın yanında hangi söz, görüntü veya ilişkiye dayandığını gösterebiliyor musun? Gösteremiyorsan yorumunu daralt.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, dinlenen ya da izlenen somut kanıtı, seçilen bakış açısını, bu bakış açısıyla oluşturulan yorumu ve yorumu destekleyen gerekçeyi aynı satırda birleştirir. Öğretim işlevi, kişisel beğeni cümlesiyle kanıta dayalı yorum arasındaki farkı görünür kılmaktır.","workedExamples":["Videoda bir çalışma boyunca ellerin ayrıntılı hareketleri yakın planda gösteriliyor. Anlatıcı, sonucun tek denemede oluşmadığını, uygulama sırasında kararların gözden geçirildiğini söylüyor. Kamera son ürünü kısa, süreci ise daha uzun gösteriyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yüzey bilgileri belirlenir: el hareketleri yakın plandadır; anlatıcı kararların gözden geçirildiğini söyler; süreç görüntüleri son üründen daha uzundur.\n2. Bakış açısı “öğrenme süreci” olarak seçilir.\n3. Yakın planlar ve uzun süreç görüntüleri, izleyicinin yalnız ürüne değil uygulamadaki dikkat ve düzenlemelere yöneltildiğini gösterir.\n4. Anlatıcının “kararları gözden geçirme” sözü görsel kanıtı destekler.\n5. Yorum şöyle kurulur: “Bölüm, sanat çalışmasının yalnız ortaya çıkan üründen ibaret olmadığını; gözlem, deneme ve düzenleme içeren bir süreç olduğunu vurguluyor.”\n6. Videoda belirtilmeyen belirli teknikler veya tarihsel bilgiler yoruma eklenmez.","Söyleşide konuşmacı, gösteri sırasında izleyici tepkilerine göre anlatımın temposunun değişebildiğini belirtiyor. Kayıtta seyircinin gülüşleri ve kısa duraklamalar duyuluyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Sözlü kanıt: konuşmacı, izleyici tepkisinin tempoyu etkileyebildiğini söylüyor.\n2. İşitsel kanıt: seyirci tepkileri ile ardından gelen kısa duraklamalar duyuluyor.\n3. Gösteriyi yapan kişinin bakış açısından yorum: “İzleyicinin tepkisini izlemek, anlatımın akışını düzenlemeye yardım ediyor olabilir.”\n4. İzleyicinin bakış açısından yorum: “Gösteri, yalnız seyredilen bir ürün değil; tepki ve zamanlama yoluyla karşılıklı iletişim hissi kuran bir deneyim olarak anlaşılabilir.”\n5. Her iki yorum da aynı kanıtlara dayanır fakat odağı farklıdır.\n6. “Bütün gösteriler mutlaka aynı şekilde yürür.” gibi kanıtı aşan bir genelleme yapılmaz."],"commonMistakes":"Yorumu özetle karıştırmak sık görülür. “Videoda eller gösterildi, anlatıcı konuştu.” cümlesi yalnız içerik aktarır; bu ayrıntıların ne anlama geldiğini açıklamaz. Tersine, “Bu sanat kesinlikle herkese huzur verir.” cümlesi de metin kanıtı olmadan geniş bir yargı kurar. Konuşmacının görüşünü kendi görüşünmüş gibi sunmak, bakış açısını belirtmemek ve tek bir görüntüden tarihsel sonuç çıkarmak diğer hatalardır. Yorum, içerikten kopmamalı; fakat içeriği yalnız tekrar etmekle de kalmamalıdır.","selfCheck":["Önce yüzey anlamı ve temel durumu belirledim mi?","Sözlü, işitsel ve görsel kanıtları ayırdım mı?","Hangi bakış açısıyla yorum yaptığımı belirttim mi?","Ön bilgilerimi denetlenebilir biçimde kullandım mı?","Yorumumu kendi sözlerimle ve gerekçeyle kurdum mu?","Kanıtın sınırını aşan kesin genellemelerden kaçındım mı?","Olası başka bir yorumu saygıyla değerlendirdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğini/izlediğini yorumlayabilme: T.D.7.12","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6b49c52d191bf9b8a2414a38d30ed3b18186c23d57f1f112363634216ea6806b","reviewDecisionSha256":"e69582a17ffdb32d06be95ecb6b93940ad7c15a8b16279d14182f90ff9168923","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6b49c52d191bf9b8a2414a38d30ed3b18186c23d57f1f112363634216ea6806b","reviewedHash":"sha256:6b49c52d191bf9b8a2414a38d30ed3b18186c23d57f1f112363634216ea6806b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e69582a17ffdb32d06be95ecb6b93940ad7c15a8b16279d14182f90ff9168923; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n082","contentProjectionSha256":"6b49c52d191bf9b8a2414a38d30ed3b18186c23d57f1f112363634216ea6806b","reviewDecisionSha256":"e69582a17ffdb32d06be95ecb6b93940ad7c15a8b16279d14182f90ff9168923","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n083","noteId":"tr.g07.turkce.n083","noteKey":"tr.g07.turkce.n083","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-2","title":"Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.D.7.2","objective":"T.D.7.2","objectives":["T.D.7.2"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir içeriği dikkatle dinlemek ya da izlemek için yalnız “sessiz olma” kuralı yetmez. Amaç, materyalin yapısı, etkinliğin süresi ve ortam değiştikçe kullanacağın strateji ile yöntem de değişir. Strateji, anlamaya ulaşmak için kurduğun genel düşünme planıdır; yöntem ise bu planı uygularken izlediğin somut yoldur. Seçimlerini yönetebilmek, başlamadan önce uygun yolu belirlemek, süreçte işe yarayıp yaramadığını izlemek ve gerektiğinde değiştirmek demektir.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir sanat uygulamasının aşamalarını anlatan video, bir müze söyleşisi, bir müzik dinletisinin tanıtımı veya geleneksel tiyatroya ilişkin ses kaydı aynı biçimde dinlenmez. Bir süreç videosunda sıralama ve sebep-sonuç ilişkileri; bir problem durumunu anlatan söyleşide problem-çözüm yapısı; canlı konuşmada ise katılımlı dinleme ve uygun zamanda soru sorma öne çıkabilir. Yedinci sınıf düzeyinde önceki yıllarda öğrenilen stratejileri kullanmanın yanında sebep-sonuç ve problem-çözüm yapılarındaki bilgileri düzenlemek önemlidir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Bilişsel strateji**, bilgiyi anlamak ve düzenlemek için kullandığın zihinsel plandır. Ön bilgiyi harekete geçirme, tahmin etme, soru sorma, görselleştirme, çıkarım yapma, özetleme ve metin yapısına göre bilgi düzenleme buna örnektir. **Üst bilişsel izleme**, “Anlıyor muyum, hedefime yaklaşıyor muyum, seçtiğim yol işe yarıyor mu?” sorularıyla kendi sürecini denetlemektir.\n\n**Dinleme/izleme yöntemi**, etkinliğin nasıl yürütüldüğünü gösterir. Not alarak, seçici, katılımlı, katılımsız, grup hâlinde, empati kurarak veya yaratıcı dinleme/izleme farklı amaçlara hizmet eder. Seçici dinlemede yalnız belirlenen kanıtlara odaklanılır. Katılımlı dinlemede konuşmacıyla uygun biçimde etkileşim kurulur. Empati kurarak dinlemede konuşanın bakış açısını anlamaya çalışılır; bu, her görüşü doğru kabul etmek anlamına gelmez.\n\n**Metin yapısı**, bilgilerin hangi ilişkiyle düzenlendiğidir. Sebep-sonuç yapısında bir durumun nedenleri ve sonuçları; problem-çözüm yapısında sorun, nedenler, çözüm seçenekleri ve sonuç bağlantıları izlenir. Yapı fark edildiğinde notlar daha anlamlı biçimde düzenlenir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Amacı ve ihtiyacı belirle.** “Videodaki bütün ayrıntıları öğrenmek” yerine “Anlatıcının bir sanat çalışmasında karşılaşılan sorunu ve önerdiği çözümü belirlemek” gibi ölçülebilir bir amaç kur.\n2. **Dinleme/izleme biçimini çözümle.** Canlı söyleşi mi, kayıt mı? Tek başına mı, grup hâlinde mi çalışacaksın? Kaydı durdurma veya yeniden izleme olanağın var mı?\n3. **Materyalin yapısını önceden incele.** Başlık, bölüm adları, süre göstergesi ve varsa açıklama metni; içeriğin süreç, sebep-sonuç ya da problem-çözüm düzeninde olabileceğine ilişkin ipucu verir.\n4. **Bilişsel stratejiyi seç.** Süreç anlatılıyorsa zaman çizelgesi; sebep-sonuç anlatılıyorsa iki sütun; problem-çözüm anlatılıyorsa “problem-neden-seçenek-sonuç” şeması kullan. Ön bilgilerini yaz ve dinlerken doğrula.\n5. **Yöntemi seç.** Belirli ayrıntılar gerekiyorsa seçici ve not alarak; konuşmacıya soru yöneltme olanağı varsa katılımlı; bir sanatçının deneyimini anlamak amaçlanıyorsa empati kurarak dinleme uygun olabilir.\n6. **Uygularken işaret sistemi kullan.** Ana düşünce için “A”, kanıt için “K”, anlamadığın bölüm için “?” işareti koyabilirsin. Her cümleyi yazmaya çalışmak yerine anahtar ifadeleri kaydet.\n7. **Anlamayı izle.** Notların yalnız dağınık kelimelerden oluşuyorsa stratejin bilgiyi düzenlemiyor demektir. Kaydı durdurma olanağın varsa kısa bir bölümden sonra notlarını toparla; canlı ortamdaysan uygun zamanda açıklama sorusu sor.\n8. **Seçimini düzenle.** İlk yöntemin işe yaramadığı anlaşılırsa not tablosunu değiştir, ikinci dinlemede farklı bir odak belirle veya grup içinde görev paylaş.\n9. **Sonucu değerlendir.** Hedeflediğin bilgi notlarında görünüyorsa seçim işlevseldir. Görünmüyorsa sorun dikkat eksikliği kadar yanlış strateji seçimi de olabilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, amaç ve ihtiyacın belirlenmesinden materyal türü, süre ve ortamın çözümlenmesine; ardından strateji ve yöntemin seçilmesine, uygulamaya ve üst bilişsel kontrole ilerler. Görsel, yöntem adını ezberletmek yerine seçimin hangi gerekçelerle yapıldığını öğretir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Çini tanıtım videosunda sebep-sonuç ilişkilerini izleme\n\nSekiz dakikalık videoda anlatıcı, bir sergi düzenlemesinde ışığın yüzey ayrıntılarını görmeyi nasıl etkilediğini açıklıyor. Görev, belirtilen nedenleri ve sonuçları ayırmaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, “neden-sonuç çiftlerini belirlemek” biçiminde yazılır.\n2. Materyal kayıtlı olduğu için gerektiğinde kısa bölümler yeniden izlenebilir.\n3. “Neden / Gözlenen sonuç / Kanıt sözü” başlıklı üç sütunlu not çizelgesi seçilir.\n4. Seçici ve not alarak izleme uygulanır; yalnız neden veya sonuç bildiren ifadeler kaydedilir.\n5. İlk izleme sonunda bazı sonuçlar var fakat nedenler eksikse ikinci izlemede yalnız “çünkü, bu nedenle, sonucunda” gibi ilişki işaretlerine odaklanılır.\n6. Böylece strateji, materyalin sebep-sonuç yapısına uyarlanmış olur; görüntüden çıkarılan kişisel yorum, anlatıcının söylediği kanıtla karıştırılmaz.\n\n### Örnek 2: Mimari üzerine canlı konuşmada katılımlı dinleme\n\nBir konuşmacı, geleneksel mimaride süsleme örneklerini incelerken hangi sorulara dikkat ettiğini anlatıyor. Öğrencinin amacı, inceleme ölçütlerini ve konuşmacının gerekçelerini belirlemektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Etkinliğin canlı ve etkileşimli olduğu belirlenir.\n2. Not alarak ve katılımlı dinleme birlikte seçilir. Not sayfası “ölçüt”, “örnek”, “gerekçe” başlıklarıyla hazırlanır.\n3. Konuşma sırasında her ayrıntıyı yazmak yerine tekrarlanan anahtar kavramlar kaydedilir.\n4. Bir ölçütün neden önemli olduğu anlaşılmadığında konuşmacının sözü kesilmez; soru bölümünde açık ve kısa bir açıklama sorusu sorulur.\n5. Konuşmacının yaklaşımı anlaşılmaya çalışılır, fakat öğrencinin kendi gözlemi ayrı tutulur.\n6. Etkinlik sonunda notlarda ölçütler var ancak gerekçeler azsa sonraki canlı konuşma için “Her ölçütün yanına bir gerekçe yazacağım.” hedefi konur.\n\n## Sık yapılan hata\n\nTek bir yöntemi her içerikte kullanmak önemli bir hatadır. Süreç anlatan videoda yalnız serbest not almak, sıralamayı görünmez kılabilir; canlı söyleşide kaydı durdurmaya dayalı plan yapmak ise uygulanamaz. “Empati kurarak dinleme”yi konuşmacının her görüşüne katılmak, “seçici dinleme”yi içeriğin geri kalanını önemsememek sanmak da yanlıştır. Seçim yapıldıktan sonra değiştirilemez diye düşünülmemelidir. Üst bilişsel izleme, yöntemi gerekçeyle düzenlemeyi gerektirir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Amacımı ve ihtiyaç duyduğum bilgi türünü belirledim mi?\n- Materyalin yapısını, süresini ve ortamını inceledim mi?\n- Uygun bilişsel stratejiyi seçtim mi?\n- Yöntemimi etkileşim biçimine göre belirledim mi?\n- Notlarımı sebep-sonuç veya problem-çözüm ilişkisine göre düzenledim mi?\n- Anlamadığımda stratejimi değiştirdim mi?\n- Sonuçta hangi seçimin işe yaradığını kanıtla açıklayabiliyor muyum?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n083__td72.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n083__td72.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"amac","labelKey":"tr-g07-turkce-n083__td72.amac"},{"id":"cozumle","labelKey":"tr-g07-turkce-n083__td72.cozumle"},{"id":"strateji","labelKey":"tr-g07-turkce-n083__td72.strateji"},{"id":"yontem","labelKey":"tr-g07-turkce-n083__td72.yontem"},{"id":"uygula","labelKey":"tr-g07-turkce-n083__td72.uygula"},{"id":"izle","labelKey":"tr-g07-turkce-n083__td72.izle"}],"edges":[{"from":"amac","to":"cozumle"},{"from":"cozumle","to":"strateji"},{"from":"strateji","to":"yontem"},{"from":"yontem","to":"uygula"},{"from":"uygula","to":"izle"},{"from":"izle","to":"strateji"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n083__td72.alt":"Karar akışında önce dinleme veya izleme amacı ve ihtiyaç belirlenir; sonra materyalin metin türü, süresi, etkileşim biçimi ve ortamı çözümlenir. Bu çözümleme bilişsel strateji seçimine, strateji seçimi not alarak, seçici, katılımlı veya empati kurarak dinleme gibi yöntem seçimine bağlanır. Seçimler uygulanır ve anlama ile amaca ulaşma izlenir. İzleme sonucu yöntem işe yaramıyorsa ok yeniden strateji seçimi düğümüne döner.","tr-g07-turkce-n083__td72.caption":"Amaç ve koşullara göre dinleme/izleme stratejisi ile yöntem seçme","tr-g07-turkce-n083__td72.amac":"Amaç ve ihtiyacı belirle","tr-g07-turkce-n083__td72.cozumle":"Metin türü, süre, etkileşim ve ortamı çözümle","tr-g07-turkce-n083__td72.strateji":"Bilgiyi düzenleme stratejisini seç","tr-g07-turkce-n083__td72.yontem":"Dinleme/izleme yöntemini seç","tr-g07-turkce-n083__td72.uygula":"Seçimleri uygulayarak dinle/izle","tr-g07-turkce-n083__td72.izle":"Anlamayı izle ve gerektiğinde düzenle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-d-7-2-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir içeriği dikkatle dinlemek ya da izlemek için yalnız “sessiz olma” kuralı yetmez. Amaç, materyalin yapısı, etkinliğin süresi ve ortam değiştikçe kullanacağın strateji ile yöntem de değişir. Strateji, anlamaya ulaşmak için kurduğun genel düşünme planıdır; yöntem ise bu planı uygularken izlediğin somut yoldur. Seçimlerini yönetebilmek, başlamadan önce uygun yolu belirlemek, süreçte işe yarayıp yaramadığını izlemek ve gerektiğinde değiştirmek demektir.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir sanat uygulamasının aşamalarını anlatan video, bir müze söyleşisi, bir müzik dinletisinin tanıtımı veya geleneksel tiyatroya ilişkin ses kaydı aynı biçimde dinlenmez. Bir süreç videosunda sıralama ve sebep-sonuç ilişkileri; bir problem durumunu anlatan söyleşide problem-çözüm yapısı; canlı konuşmada ise katılımlı dinleme ve uygun zamanda soru sorma öne çıkabilir. Yedinci sınıf düzeyinde önceki yıllarda öğrenilen stratejileri kullanmanın yanında sebep-sonuç ve problem-çözüm yapılarındaki bilgileri düzenlemek önemlidir.","keyConcepts":"**Bilişsel strateji**, bilgiyi anlamak ve düzenlemek için kullandığın zihinsel plandır. Ön bilgiyi harekete geçirme, tahmin etme, soru sorma, görselleştirme, çıkarım yapma, özetleme ve metin yapısına göre bilgi düzenleme buna örnektir. **Üst bilişsel izleme**, “Anlıyor muyum, hedefime yaklaşıyor muyum, seçtiğim yol işe yarıyor mu?” sorularıyla kendi sürecini denetlemektir.\n\n**Dinleme/izleme yöntemi**, etkinliğin nasıl yürütüldüğünü gösterir. Not alarak, seçici, katılımlı, katılımsız, grup hâlinde, empati kurarak veya yaratıcı dinleme/izleme farklı amaçlara hizmet eder. Seçici dinlemede yalnız belirlenen kanıtlara odaklanılır. Katılımlı dinlemede konuşmacıyla uygun biçimde etkileşim kurulur. Empati kurarak dinlemede konuşanın bakış açısını anlamaya çalışılır; bu, her görüşü doğru kabul etmek anlamına gelmez.\n\n**Metin yapısı**, bilgilerin hangi ilişkiyle düzenlendiğidir. Sebep-sonuç yapısında bir durumun nedenleri ve sonuçları; problem-çözüm yapısında sorun, nedenler, çözüm seçenekleri ve sonuç bağlantıları izlenir. Yapı fark edildiğinde notlar daha anlamlı biçimde düzenlenir.","steps":"1. **Amacı ve ihtiyacı belirle.** “Videodaki bütün ayrıntıları öğrenmek” yerine “Anlatıcının bir sanat çalışmasında karşılaşılan sorunu ve önerdiği çözümü belirlemek” gibi ölçülebilir bir amaç kur.\n2. **Dinleme/izleme biçimini çözümle.** Canlı söyleşi mi, kayıt mı? Tek başına mı, grup hâlinde mi çalışacaksın? Kaydı durdurma veya yeniden izleme olanağın var mı?\n3. **Materyalin yapısını önceden incele.** Başlık, bölüm adları, süre göstergesi ve varsa açıklama metni; içeriğin süreç, sebep-sonuç ya da problem-çözüm düzeninde olabileceğine ilişkin ipucu verir.\n4. **Bilişsel stratejiyi seç.** Süreç anlatılıyorsa zaman çizelgesi; sebep-sonuç anlatılıyorsa iki sütun; problem-çözüm anlatılıyorsa “problem-neden-seçenek-sonuç” şeması kullan. Ön bilgilerini yaz ve dinlerken doğrula.\n5. **Yöntemi seç.** Belirli ayrıntılar gerekiyorsa seçici ve not alarak; konuşmacıya soru yöneltme olanağı varsa katılımlı; bir sanatçının deneyimini anlamak amaçlanıyorsa empati kurarak dinleme uygun olabilir.\n6. **Uygularken işaret sistemi kullan.** Ana düşünce için “A”, kanıt için “K”, anlamadığın bölüm için “?” işareti koyabilirsin. Her cümleyi yazmaya çalışmak yerine anahtar ifadeleri kaydet.\n7. **Anlamayı izle.** Notların yalnız dağınık kelimelerden oluşuyorsa stratejin bilgiyi düzenlemiyor demektir. Kaydı durdurma olanağın varsa kısa bir bölümden sonra notlarını toparla; canlı ortamdaysan uygun zamanda açıklama sorusu sor.\n8. **Seçimini düzenle.** İlk yöntemin işe yaramadığı anlaşılırsa not tablosunu değiştir, ikinci dinlemede farklı bir odak belirle veya grup içinde görev paylaş.\n9. **Sonucu değerlendir.** Hedeflediğin bilgi notlarında görünüyorsa seçim işlevseldir. Görünmüyorsa sorun dikkat eksikliği kadar yanlış strateji seçimi de olabilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, amaç ve ihtiyacın belirlenmesinden materyal türü, süre ve ortamın çözümlenmesine; ardından strateji ve yöntemin seçilmesine, uygulamaya ve üst bilişsel kontrole ilerler. Görsel, yöntem adını ezberletmek yerine seçimin hangi gerekçelerle yapıldığını öğretir.","workedExamples":["Sekiz dakikalık videoda anlatıcı, bir sergi düzenlemesinde ışığın yüzey ayrıntılarını görmeyi nasıl etkilediğini açıklıyor. Görev, belirtilen nedenleri ve sonuçları ayırmaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, “neden-sonuç çiftlerini belirlemek” biçiminde yazılır.\n2. Materyal kayıtlı olduğu için gerektiğinde kısa bölümler yeniden izlenebilir.\n3. “Neden / Gözlenen sonuç / Kanıt sözü” başlıklı üç sütunlu not çizelgesi seçilir.\n4. Seçici ve not alarak izleme uygulanır; yalnız neden veya sonuç bildiren ifadeler kaydedilir.\n5. İlk izleme sonunda bazı sonuçlar var fakat nedenler eksikse ikinci izlemede yalnız “çünkü, bu nedenle, sonucunda” gibi ilişki işaretlerine odaklanılır.\n6. Böylece strateji, materyalin sebep-sonuç yapısına uyarlanmış olur; görüntüden çıkarılan kişisel yorum, anlatıcının söylediği kanıtla karıştırılmaz.","Bir konuşmacı, geleneksel mimaride süsleme örneklerini incelerken hangi sorulara dikkat ettiğini anlatıyor. Öğrencinin amacı, inceleme ölçütlerini ve konuşmacının gerekçelerini belirlemektir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Etkinliğin canlı ve etkileşimli olduğu belirlenir.\n2. Not alarak ve katılımlı dinleme birlikte seçilir. Not sayfası “ölçüt”, “örnek”, “gerekçe” başlıklarıyla hazırlanır.\n3. Konuşma sırasında her ayrıntıyı yazmak yerine tekrarlanan anahtar kavramlar kaydedilir.\n4. Bir ölçütün neden önemli olduğu anlaşılmadığında konuşmacının sözü kesilmez; soru bölümünde açık ve kısa bir açıklama sorusu sorulur.\n5. Konuşmacının yaklaşımı anlaşılmaya çalışılır, fakat öğrencinin kendi gözlemi ayrı tutulur.\n6. Etkinlik sonunda notlarda ölçütler var ancak gerekçeler azsa sonraki canlı konuşma için “Her ölçütün yanına bir gerekçe yazacağım.” hedefi konur."],"commonMistakes":"Tek bir yöntemi her içerikte kullanmak önemli bir hatadır. Süreç anlatan videoda yalnız serbest not almak, sıralamayı görünmez kılabilir; canlı söyleşide kaydı durdurmaya dayalı plan yapmak ise uygulanamaz. “Empati kurarak dinleme”yi konuşmacının her görüşüne katılmak, “seçici dinleme”yi içeriğin geri kalanını önemsememek sanmak da yanlıştır. Seçim yapıldıktan sonra değiştirilemez diye düşünülmemelidir. Üst bilişsel izleme, yöntemi gerekçeyle düzenlemeyi gerektirir.","selfCheck":["Amacımı ve ihtiyaç duyduğum bilgi türünü belirledim mi?","Materyalin yapısını, süresini ve ortamını inceledim mi?","Uygun bilişsel stratejiyi seçtim mi?","Yöntemimi etkileşim biçimine göre belirledim mi?","Notlarımı sebep-sonuç veya problem-çözüm ilişkisine göre düzenledim mi?","Anlamadığımda stratejimi değiştirdim mi?","Sonuçta hangi seçimin işe yaradığını kanıtla açıklayabiliyor muyum?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme: T.D.7.2","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"593ea712430d4c127f6a2fcaf09a55c1b29891978baba62abe7dcee484875c1c","reviewDecisionSha256":"897e6e50ca635970ef7bc1615d69dd2967f5bda4c8c54f75faeb0e2ec6687697","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:593ea712430d4c127f6a2fcaf09a55c1b29891978baba62abe7dcee484875c1c","reviewedHash":"sha256:593ea712430d4c127f6a2fcaf09a55c1b29891978baba62abe7dcee484875c1c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:897e6e50ca635970ef7bc1615d69dd2967f5bda4c8c54f75faeb0e2ec6687697; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n083","contentProjectionSha256":"593ea712430d4c127f6a2fcaf09a55c1b29891978baba62abe7dcee484875c1c","reviewDecisionSha256":"897e6e50ca635970ef7bc1615d69dd2967f5bda4c8c54f75faeb0e2ec6687697","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n084","noteId":"tr.g07.turkce.n084","noteKey":"tr.g07.turkce.n084","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-26","title":"Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme","objectiveId":"T.D.7.26","objective":"T.D.7.26","objectives":["T.D.7.26"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nDinlediğin ya da izlediğin bir içerikte çözümü hazır biçimde verilmeyen bir olay veya durum bulunabilir. Probleme çözüm üretmek; önce bu durumu açık bir problem olarak yapılandırmak, sorunlu yönü ve olası nedenleri belirlemek, birden fazla çözüm seçeneği geliştirmek, seçenekleri ölçütlerle karşılaştırmak, en uygun olanı seçmek ve seçimin sonucunu değerlendirmektir. Çözüm, yalnız “Böyle olmasın.” dileği değil; kimin, neyi, hangi koşulda ve nasıl yapacağını gösteren uygulanabilir bir öneridir.\n\nT.D.7.26, “Türk Sanatı” temasının basılı öğrenme çıktıları listesinde ayrı bir satır olarak yer almaz. Resmî programın genel öğrenme çıktısı ve süreç bileşenleri bölümünde tanımlanır; Tema 4 uygulamasında ise dinleme/izleme yoluyla ulaşılan yorumların klasik Türk sanatlarına ilginin artırılması için yapılması gerekenlere yönelik önerilerle ilişkilendirilmesi amacıyla açıkça kullanılır. Bu nedenle bu konuda hem problem çözme basamaklarını hem de sanat ve kültürel miras hakkında saygılı, kanıta dayalı öneri geliştirmeyi öğreneceksin.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Problem**, mevcut durum ile ulaşılmak istenen durum arasındaki gerekçelendirilebilir farktır. “Bu sunum kötü.” problem tanımı değildir. “Sunumdaki görsellerle açıklamalar aynı sırada verilmediği için izleyiciler hangi açıklamanın hangi örneğe ait olduğunu ayırt edemiyor.” daha açık bir tanımdır.\n\n**Neden**, problemin ortaya çıkmasına katkı sağlayan etkendir. Görünen belirti ile neden aynı olmayabilir. **Paydaş**, problemden etkilenen veya çözümde rolü bulunan kişidir. **Alternatif çözüm**, aynı probleme yönelik farklı uygulanabilir yoldur. **Ölçüt**, seçenekleri karşılaştırmak için kullanılan özelliktir: güvenlik, erişilebilirlik, uygulanabilirlik, süre, kaynak ihtiyacı, doğruluk ve kültürel saygı gibi.\n\n**En uygun çözüm**, her durumda kusursuz olan değil, belirlenen ölçütleri mevcut koşullarda en iyi karşılayan seçenektir. **Yansıtma ve değerlendirme**, seçilen çözümün beklenen sonucu verip vermediğini kanıtla incelemek ve gerekirse düzeltmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Olayı veya durumu dikkatle dinle/izle.** Yalnız rahatsız edici sonucu değil, kimlerin etkilendiğini, hangi koşulların bulunduğunu ve içerikte verilen kanıtları kaydet.\n2. **Problemi tek cümlede yapılandır.** Cümle, mevcut durumu, sorunlu yönü ve etkisini göstermelidir. Kişileri etiketleme; davranış veya düzenleme sorununa odaklan.\n3. **Problemli yönü özetle.** Ayrıntıları kaybetmeden kısa bir açıklama yap. “Ziyaretçiler ilgisiz.” demek yerine “Açıklama yazıları uzakta ve yoğun olduğu için bazı ziyaretçiler içerikle eser görüntüsünü eşleştiremiyor.” denebilir.\n4. **Olası nedenleri ayır.** İçerikte açıkça verilen nedenlerle kendi olası neden tahminlerini farklı işaretle. Tahminleri kesin bilgi gibi sunma.\n5. **En az iki alternatif üret.** Aynı fikri farklı kelimelerle tekrar etme. Düzenleme, bilgilendirme, erişilebilirlik veya katılım yollarından farklı seçenekler düşün.\n6. **Ölçütleri belirle.** Çözüm güvenli mi, yaşa uygun mu, uygulanabilir mi, doğru bilgi sunuyor mu, farklı yorumlara saygılı mı, kişisel verileri koruyor mu?\n7. **Seçenekleri karşılaştır.** Her çözümün yararını, sınırlılığını ve gerekli kaynakları yaz. En pahalı veya en gösterişli seçenek otomatik olarak en uygun değildir.\n8. **En uygun çözümü gerekçelendir.** “Bu çözümü seçtim çünkü...” cümlesinde en az iki ölçüte dayan.\n9. **Uygulama ve kontrol planı kur.** Sorumlu kişi, süre, yapılacak işlem ve başarının nasıl gözleneceği belirlenmelidir.\n10. **Yansıt ve düzenle.** Uygulama sonrası kanıt topla. Sonuç yeterli değilse nedeni inceleyip çözümü değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, problem olarak görülen durumun netleştirilmesinden olası nedenlere, farklı seçeneklere, ölçütlerle karşılaştırmaya, çözüm seçimine ve sonuç kontrolüne ilerler. Öğretim işlevi, ilk akla gelen öneriyi hemen “çözüm” saymak yerine gerekçeli ve denetlenebilir bir karar kurmaktır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Okul sergisi tanıtımındaki eşleştirme sorunu\n\nİzlenen değerlendirme kaydında öğrenciler, sergideki açıklama kartlarının görsellerden uzakta ve çok yoğun yazıldığını; bazı ziyaretçilerin hangi açıklamanın hangi çalışmaya ait olduğunu ayırt edemediğini söylüyor. Kayıt, hazır bir çözüm vermiyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem şöyle yapılandırılır: “Açıklama kartları ile ilgili görseller arasındaki bağ görünür olmadığı için ziyaretçiler bilgiyi doğru örnekle eşleştiremiyor.”\n2. Olası nedenler ayrılır: kartların uzak konumu ve metinlerin gereğinden yoğun oluşu kayıtta verilen kanıtlardır. “Ziyaretçiler sanata ilgisizdir.” ise kanıtsız bir suçlamadır ve kullanılmaz.\n3. Seçenekler üretilir: kartları ilgili görselin yakınına taşımak; metinleri kısa başlık ve temel bilgi biçiminde yeniden düzenlemek; belirli saatlerde kısa sözlü tanıtım yapmak.\n4. Ölçütler belirlenir: doğruluk, erişilebilirlik, uygulanabilirlik ve süre.\n5. Kartları yakınlaştırma ile metni sadeleştirme birlikte düşük kaynakla uygulanabilir ve eşleştirme sorununu doğrudan hedefler.\n6. Kontrol için sergi öncesi küçük bir gruba “Hangi kart hangi görsele ait?” görevi verilir; karışıklık sürerse düzen yeniden gözden geçirilir.\n\n### Örnek 2: Müzik aletlerini tanıtan sunudaki ses-görsel uyumsuzluğu\n\nBir sınıf sunumunun kaydında, geleneksel müzik aletlerinin görselleri hızlı değişirken ses örnekleri gecikmeli veriliyor. İzleyiciler hangi sesin hangi görselle ilişkili olduğunu notlarında karıştırıyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem, “Ses örnekleri ile görseller aynı sırada ve aynı anda sunulmadığı için eşleştirme yapılamıyor.” biçiminde tanımlanır.\n2. Nedenler, hızlı geçiş ve zamanlama uyumsuzluğudur; sunumu yapan öğrencilerin “yeteneksiz” olduğu söylenmez.\n3. Alternatifler geliştirilir: her görselde kısa süre durup adı ve ses örneğini birlikte vermek; sunumdan önce eşleştirme tablosu dağıtmak; örnek sayısını azaltıp her birine daha fazla süre ayırmak.\n4. Ölçütler, anlaşılabilirlik, telif ve kullanım izni, süreye uyum ve uygulanabilirliktir.\n5. Kaynağı ve kullanım izni uygun kısa ses örneklerini görselle eş zamanlı verme, problemi doğrudan çözer. Örnek sayısını azaltmak da süreyi dengeler.\n6. Kontrol için izleyicilerden üç görsel-ses eşleştirmesi yapmaları istenir. Sonuçlar karışıyorsa geçiş süresi artırılır veya açıklama yeniden düzenlenir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nProblemi kişiyle özdeşleştirmek önemli bir hatadır. “İzleyiciler dikkatsiz.” ya da “Sunumu yapanlar başarısız.” gibi etiketler, düzenlenebilir koşulları görünmez kılar. Bir başka hata, neden belirlemeden çözüm önermektir. Sorun açıklama kartlarının konumuysa yalnız “Daha çok afiş asalım.” önerisi probleme cevap vermeyebilir. Tek seçenek üretip onu ölçütsüz seçmek, kültürel miras adına baskıcı veya dışlayıcı dil kullanmak ve sonucu kontrol etmemek de doğru değildir. Çözüm, farklı kişilerin erişimini ve yorum hakkını gözetmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Olayı veya durumu açık bir problem olarak yapılandırdım mı?\n- Problemli yönü kişileri etiketlemeden özetledim mi?\n- Kanıtlanan nedenlerle tahmin edilen nedenleri ayırdım mı?\n- Birbirinden gerçekten farklı en az iki çözüm ürettim mi?\n- Güvenlik, doğruluk, erişilebilirlik ve uygulanabilirlik ölçütlerini kullandım mı?\n- En uygun çözümü gerekçelendirdim mi?\n- Uygulama sorumlusu, süre ve kontrol kanıtını belirledim mi?\n- Sonuca göre çözümü yeniden düzenlemeye açık mıyım?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n084__td726.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n084__td726.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"problem","labelKey":"tr-g07-turkce-n084__td726.problem"},{"id":"neden","labelKey":"tr-g07-turkce-n084__td726.neden"},{"id":"secenek","labelKey":"tr-g07-turkce-n084__td726.secenek"},{"id":"olcut","labelKey":"tr-g07-turkce-n084__td726.olcut"},{"id":"cozum","labelKey":"tr-g07-turkce-n084__td726.cozum"},{"id":"kontrol","labelKey":"tr-g07-turkce-n084__td726.kontrol"}],"edges":[{"from":"problem","to":"neden"},{"from":"neden","to":"secenek"},{"from":"secenek","to":"olcut"},{"from":"olcut","to":"cozum"},{"from":"cozum","to":"kontrol"},{"from":"kontrol","to":"problem"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n084__td726.alt":"Döngüsel problem çözme akışında önce dinlenen veya izlenen olayın sorunlu yönü ve etkisiyle problem netleştirilir. Sonra içerikte verilen kanıtlar ile olası nedenler ayrılır, birbirinden farklı çözüm seçenekleri üretilir ve seçenekler güvenlik, doğruluk, erişilebilirlik, süre ile uygulanabilirlik ölçütleriyle karşılaştırılır. En uygun çözüm gerekçeyle seçilir, uygulama sonucu kanıtla kontrol edilir; sonuç yeterli değilse ok yeniden problem düğümüne dönerek tanımın veya çözümün düzenlenmesini gösterir.","tr-g07-turkce-n084__td726.caption":"Kanıta ve ölçütlere dayalı problem çözme döngüsü","tr-g07-turkce-n084__td726.problem":"Problemi ve etkisini netleştir","tr-g07-turkce-n084__td726.neden":"Kanıtlanan ve olası nedenleri ayır","tr-g07-turkce-n084__td726.secenek":"Farklı çözüm seçenekleri üret","tr-g07-turkce-n084__td726.olcut":"Seçenekleri ölçütlerle karşılaştır","tr-g07-turkce-n084__td726.cozum":"En uygun çözümü gerekçeyle seç","tr-g07-turkce-n084__td726.kontrol":"Sonucu kanıtla kontrol et ve düzenle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-d-7-26-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinlediğin ya da izlediğin bir içerikte çözümü hazır biçimde verilmeyen bir olay veya durum bulunabilir. Probleme çözüm üretmek; önce bu durumu açık bir problem olarak yapılandırmak, sorunlu yönü ve olası nedenleri belirlemek, birden fazla çözüm seçeneği geliştirmek, seçenekleri ölçütlerle karşılaştırmak, en uygun olanı seçmek ve seçimin sonucunu değerlendirmektir. Çözüm, yalnız “Böyle olmasın.” dileği değil; kimin, neyi, hangi koşulda ve nasıl yapacağını gösteren uygulanabilir bir öneridir.\n\nT.D.7.26, “Türk Sanatı” temasının basılı öğrenme çıktıları listesinde ayrı bir satır olarak yer almaz. Resmî programın genel öğrenme çıktısı ve süreç bileşenleri bölümünde tanımlanır; Tema 4 uygulamasında ise dinleme/izleme yoluyla ulaşılan yorumların klasik Türk sanatlarına ilginin artırılması için yapılması gerekenlere yönelik önerilerle ilişkilendirilmesi amacıyla açıkça kullanılır. Bu nedenle bu konuda hem problem çözme basamaklarını hem de sanat ve kültürel miras hakkında saygılı, kanıta dayalı öneri geliştirmeyi öğreneceksin.","keyConcepts":"**Problem**, mevcut durum ile ulaşılmak istenen durum arasındaki gerekçelendirilebilir farktır. “Bu sunum kötü.” problem tanımı değildir. “Sunumdaki görsellerle açıklamalar aynı sırada verilmediği için izleyiciler hangi açıklamanın hangi örneğe ait olduğunu ayırt edemiyor.” daha açık bir tanımdır.\n\n**Neden**, problemin ortaya çıkmasına katkı sağlayan etkendir. Görünen belirti ile neden aynı olmayabilir. **Paydaş**, problemden etkilenen veya çözümde rolü bulunan kişidir. **Alternatif çözüm**, aynı probleme yönelik farklı uygulanabilir yoldur. **Ölçüt**, seçenekleri karşılaştırmak için kullanılan özelliktir: güvenlik, erişilebilirlik, uygulanabilirlik, süre, kaynak ihtiyacı, doğruluk ve kültürel saygı gibi.\n\n**En uygun çözüm**, her durumda kusursuz olan değil, belirlenen ölçütleri mevcut koşullarda en iyi karşılayan seçenektir. **Yansıtma ve değerlendirme**, seçilen çözümün beklenen sonucu verip vermediğini kanıtla incelemek ve gerekirse düzeltmektir.","steps":"1. **Olayı veya durumu dikkatle dinle/izle.** Yalnız rahatsız edici sonucu değil, kimlerin etkilendiğini, hangi koşulların bulunduğunu ve içerikte verilen kanıtları kaydet.\n2. **Problemi tek cümlede yapılandır.** Cümle, mevcut durumu, sorunlu yönü ve etkisini göstermelidir. Kişileri etiketleme; davranış veya düzenleme sorununa odaklan.\n3. **Problemli yönü özetle.** Ayrıntıları kaybetmeden kısa bir açıklama yap. “Ziyaretçiler ilgisiz.” demek yerine “Açıklama yazıları uzakta ve yoğun olduğu için bazı ziyaretçiler içerikle eser görüntüsünü eşleştiremiyor.” denebilir.\n4. **Olası nedenleri ayır.** İçerikte açıkça verilen nedenlerle kendi olası neden tahminlerini farklı işaretle. Tahminleri kesin bilgi gibi sunma.\n5. **En az iki alternatif üret.** Aynı fikri farklı kelimelerle tekrar etme. Düzenleme, bilgilendirme, erişilebilirlik veya katılım yollarından farklı seçenekler düşün.\n6. **Ölçütleri belirle.** Çözüm güvenli mi, yaşa uygun mu, uygulanabilir mi, doğru bilgi sunuyor mu, farklı yorumlara saygılı mı, kişisel verileri koruyor mu?\n7. **Seçenekleri karşılaştır.** Her çözümün yararını, sınırlılığını ve gerekli kaynakları yaz. En pahalı veya en gösterişli seçenek otomatik olarak en uygun değildir.\n8. **En uygun çözümü gerekçelendir.** “Bu çözümü seçtim çünkü...” cümlesinde en az iki ölçüte dayan.\n9. **Uygulama ve kontrol planı kur.** Sorumlu kişi, süre, yapılacak işlem ve başarının nasıl gözleneceği belirlenmelidir.\n10. **Yansıt ve düzenle.** Uygulama sonrası kanıt topla. Sonuç yeterli değilse nedeni inceleyip çözümü değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, problem olarak görülen durumun netleştirilmesinden olası nedenlere, farklı seçeneklere, ölçütlerle karşılaştırmaya, çözüm seçimine ve sonuç kontrolüne ilerler. Öğretim işlevi, ilk akla gelen öneriyi hemen “çözüm” saymak yerine gerekçeli ve denetlenebilir bir karar kurmaktır.","workedExamples":["İzlenen değerlendirme kaydında öğrenciler, sergideki açıklama kartlarının görsellerden uzakta ve çok yoğun yazıldığını; bazı ziyaretçilerin hangi açıklamanın hangi çalışmaya ait olduğunu ayırt edemediğini söylüyor. Kayıt, hazır bir çözüm vermiyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem şöyle yapılandırılır: “Açıklama kartları ile ilgili görseller arasındaki bağ görünür olmadığı için ziyaretçiler bilgiyi doğru örnekle eşleştiremiyor.”\n2. Olası nedenler ayrılır: kartların uzak konumu ve metinlerin gereğinden yoğun oluşu kayıtta verilen kanıtlardır. “Ziyaretçiler sanata ilgisizdir.” ise kanıtsız bir suçlamadır ve kullanılmaz.\n3. Seçenekler üretilir: kartları ilgili görselin yakınına taşımak; metinleri kısa başlık ve temel bilgi biçiminde yeniden düzenlemek; belirli saatlerde kısa sözlü tanıtım yapmak.\n4. Ölçütler belirlenir: doğruluk, erişilebilirlik, uygulanabilirlik ve süre.\n5. Kartları yakınlaştırma ile metni sadeleştirme birlikte düşük kaynakla uygulanabilir ve eşleştirme sorununu doğrudan hedefler.\n6. Kontrol için sergi öncesi küçük bir gruba “Hangi kart hangi görsele ait?” görevi verilir; karışıklık sürerse düzen yeniden gözden geçirilir.","Bir sınıf sunumunun kaydında, geleneksel müzik aletlerinin görselleri hızlı değişirken ses örnekleri gecikmeli veriliyor. İzleyiciler hangi sesin hangi görselle ilişkili olduğunu notlarında karıştırıyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem, “Ses örnekleri ile görseller aynı sırada ve aynı anda sunulmadığı için eşleştirme yapılamıyor.” biçiminde tanımlanır.\n2. Nedenler, hızlı geçiş ve zamanlama uyumsuzluğudur; sunumu yapan öğrencilerin “yeteneksiz” olduğu söylenmez.\n3. Alternatifler geliştirilir: her görselde kısa süre durup adı ve ses örneğini birlikte vermek; sunumdan önce eşleştirme tablosu dağıtmak; örnek sayısını azaltıp her birine daha fazla süre ayırmak.\n4. Ölçütler, anlaşılabilirlik, telif ve kullanım izni, süreye uyum ve uygulanabilirliktir.\n5. Kaynağı ve kullanım izni uygun kısa ses örneklerini görselle eş zamanlı verme, problemi doğrudan çözer. Örnek sayısını azaltmak da süreyi dengeler.\n6. Kontrol için izleyicilerden üç görsel-ses eşleştirmesi yapmaları istenir. Sonuçlar karışıyorsa geçiş süresi artırılır veya açıklama yeniden düzenlenir."],"commonMistakes":"Problemi kişiyle özdeşleştirmek önemli bir hatadır. “İzleyiciler dikkatsiz.” ya da “Sunumu yapanlar başarısız.” gibi etiketler, düzenlenebilir koşulları görünmez kılar. Bir başka hata, neden belirlemeden çözüm önermektir. Sorun açıklama kartlarının konumuysa yalnız “Daha çok afiş asalım.” önerisi probleme cevap vermeyebilir. Tek seçenek üretip onu ölçütsüz seçmek, kültürel miras adına baskıcı veya dışlayıcı dil kullanmak ve sonucu kontrol etmemek de doğru değildir. Çözüm, farklı kişilerin erişimini ve yorum hakkını gözetmelidir.","selfCheck":["Olayı veya durumu açık bir problem olarak yapılandırdım mı?","Problemli yönü kişileri etiketlemeden özetledim mi?","Kanıtlanan nedenlerle tahmin edilen nedenleri ayırdım mı?","Birbirinden gerçekten farklı en az iki çözüm ürettim mi?","Güvenlik, doğruluk, erişilebilirlik ve uygulanabilirlik ölçütlerini kullandım mı?","En uygun çözümü gerekçelendirdim mi?","Uygulama sorumlusu, süre ve kontrol kanıtını belirledim mi?","Sonuca göre çözümü yeniden düzenlemeye açık mıyım?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğindeki/izlediğindeki probleme çözüm üretebilme: T.D.7.26","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7492041108e056ffccb931fbc269c7e9dc93ad5ca78f76d8d888c8ee314322c5","reviewDecisionSha256":"60b6caccbb7d767afc7b70394abf8c7f29866d75c88ce6bbbf3acd255f07d7c0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7492041108e056ffccb931fbc269c7e9dc93ad5ca78f76d8d888c8ee314322c5","reviewedHash":"sha256:7492041108e056ffccb931fbc269c7e9dc93ad5ca78f76d8d888c8ee314322c5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:60b6caccbb7d767afc7b70394abf8c7f29866d75c88ce6bbbf3acd255f07d7c0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n084","contentProjectionSha256":"7492041108e056ffccb931fbc269c7e9dc93ad5ca78f76d8d888c8ee314322c5","reviewDecisionSha256":"60b6caccbb7d767afc7b70394abf8c7f29866d75c88ce6bbbf3acd255f07d7c0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n085","noteId":"tr.g07.turkce.n085","noteKey":"tr.g07.turkce.n085","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-27","title":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nDinleme/izleme etkinliği tamamlandığında yalnız “İyiydi.”, “Zordu.” veya “Daha dikkatli olacağım.” demek gelişim için yeterli değildir. Öz yansıtma; neyi amaçladığını, hangi yöntemi kullandığını ve ortaya çıkan kanıtların hedefinle ne ölçüde uyuştuğunu incelemektir. Kendini uyarlama ise güçlü yönlerini sonraki çalışmaya taşımak, gelişmeye açık yönün için uygulanabilir bir tedbir seçmek ve yeni bir hedefle tekrar denemektir.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir ebru tanıtımını, mimari üzerine bir söyleşiyi, müzik aletlerine ilişkin sunuyu veya geleneksel tiyatro kaydını dinleyip izlerken farklı güçlüklerle karşılaşabilirsin. Görüntüye fazla odaklanıp anlatıcının gerekçesini kaçırabilir, her sözü yazmaya çalışırken ana düşünceyi göremeyebilir ya da canlı konuşmada sorunu uygun zamanda ifade edemeyebilirsin. Bunlar kişiliğini tanımlayan eksiklikler değildir; belirli bir görevde gözlenen ve uygun tedbirle geliştirilebilen süreç özellikleridir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Hedef**, etkinlik sonunda gözlenebilir biçimde gerçekleştirmek istediğin davranıştır. “İyi dinleyeceğim.” yerine “Anlatıcının belirttiği üç karşılaştırma ölçütünü not edeceğim.” denebilir. **Süreç kanıtı**, not kâğıdı, kısa özet, zaman kaydı, soru listesi, doğru belirlenen ayrıntı sayısı veya belirli geri bildirimdir.\n\n**Güçlü yön**, kanıtla başarılı olduğu görülen davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, belirli bir görevde hedefe ulaşmayı zorlaştıran fakat değiştirilebilir davranıştır. **Tedbir**, bu güçlüğün nedenine uygun somut düzenlemedir. “Daha çok çalışacağım.” belirsizdir; “İkinci dinlemede notlarımı ‘görsel kanıt / sözlü kanıt’ olarak iki sütuna ayıracağım.” uygulanabilir bir tedbirdir.\n\n**Aktarım**, işe yarayan davranışı sonraki görevde bilinçli biçimde kullanmaktır. **Yeni hedef**, önceki kanıttan çıkarılan, ulaşılabilir ve gözlenebilir sonraki adımdır. Öz yansıtma kendini suçlamak değil, kararlarını kanıtla yönetmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Etkinlikten önce hedef koy.** Hedefi içerik ve davranışla ilişkilendir: “Videoda sanat çalışmasının anlatıldığı bölümlerde iki görsel ve iki sözlü kanıt belirleyeceğim.”\n2. **Uygun yöntemi seç.** Not alarak, seçici veya katılımlı dinleme gibi yöntemi hedefe göre belirle. Hangi not düzenini kullanacağını önceden hazırla.\n3. **Uygulama sırasında iz bırak.** Anlamadığın yere “?”, önemli kanıta “K”, sonradan kontrol edeceğin bölüme “D” işareti koy. Bu işaretler yansıtma için veri sağlar.\n4. **Sonuç kanıtını topla.** Kısa özet yaz, notlarını hedefle karşılaştır, varsa öğretmen veya akran geri bildirimini belirli davranışlar bakımından kaydet.\n5. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Görsel kanıtları ayırabildim; çünkü tablomdaki üç satırın tamamında görüntü ayrıntısı ve zaman işareti var.” gibi kanıt kullan.\n6. **Gelişmeye açık yönü gerekçelendir.** “Anlatıcının iki gerekçesinden yalnız birini not ettim; çünkü görüntü değiştikçe not başlığımı değiştirdim ve sözlü açıklamayı izlemeyi bıraktım.”\n7. **Nedene uygun tedbir seç.** Sorun uzun cümleleri kaçırmaksa anahtar kelime yöntemi; görsel-sözlü ilişkiyi karıştırmaksa iki sütun; canlı konuşmada soru zamanını kaçırmaksa kısa soru kartı kullanılabilir.\n8. **Güçlü yönü aktar.** İşe yarayan kısa işaret sistemini sonraki içerikte de kullanacağını açıkça belirt.\n9. **Yeni hedef koy.** Tek seferde her şeyi değiştirmeye çalışma. “Bir sonraki videoda her ana bölüm için bir sözlü ve bir görsel kanıt kaydedeceğim.” gibi ölçülebilir hedef seç.\n10. **Yeniden dene ve karşılaştır.** İkinci çalışmanın kanıtlarını ilk çalışmayla karşılaştır. Tedbir işe yaramadıysa başka bir düzenleme yap.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, gözlenebilir hedefin belirlenmesinden uygulamaya, süreç kanıtı toplamaya, güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçeli değerlendirmeye ve yeni hedef koymaya ilerler. Son bağlantı, yeni hedefin bir sonraki dinleme/izleme çalışmasının başlangıcına dönüştüğünü gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Ebru tanıtımında görüntü ile sözü birlikte izleme\n\nÖğrencinin hedefi, videoda açıklanan dört ana bölümün her biri için bir görsel ayrıntı ve bir anlatıcı sözü kaydetmektir. Etkinlik sonunda dört görsel ayrıntı yazmış, ancak yalnız bir sözlü açıklamayı not etmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Kanıtlar sayılır: görsel ayrıntılarda hedefe ulaşılmış, sözlü kanıtlarda üç eksik vardır.\n2. Güçlü yön, “Görüntüdeki değişimleri zaman işaretleriyle doğru kaydettim.” biçiminde gerekçelendirilir.\n3. Gelişmeye açık yön, “Görüntü değiştiğinde bütün dikkatimi ekrana verdim; anlatıcının gerekçelerini not edemedim.” diye somutlaştırılır.\n4. Tedbir olarak sayfa iki sütuna ayrılır: “Gördüğüm / Duyduğum”. Her bölüm sonunda iki sütuna da en az bir anahtar ifade yazılır.\n5. Güçlü olan zaman işareti kullanımı yeni tabloda korunur.\n6. Yeni hedef, “Bir sonraki kısa videoda dört bölümün en az üçünde görsel ve sözlü kanıtı eşleştireceğim.” olarak belirlenir.\n7. Sonraki çalışmada eşleştirme sayısı artarsa tedbirin işe yaradığı kanıtlanır.\n\n### Örnek 2: Mimari söyleşisinde uygun zamanda soru sorma\n\nCanlı söyleşide öğrenci iki kavramı anlamamış, fakat konuşmacıyı bölmek istemediği için hiç soru sormamıştır. Notlarında iki soru işareti vardır; soru-cevap bölümünde ise hazırladığı soru bulunmamaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Güçlü yön, konuşmacının sözünü kesmeden dikkatle dinlemek ve anlamadığı yerleri “?” ile işaretlemektir.\n2. Gelişmeye açık yön, işaretlenen soruları uygun zamanda sözlü soruya dönüştürememektir.\n3. “Daha cesur olacağım.” tedbir değildir. Bunun yerine her “?” işaretinin yanına en fazla sekiz kelimelik bir soru taslağı yazma tedbiri seçilir.\n4. Soru-cevap başladığında konuya en çok bağlı bir soru seçilir ve saygılı hitapla sorulur.\n5. Yeni hedef, “Bir sonraki canlı anlatımda anlamadığım iki bölümden biri için uygun zamanda açıklama sorusu soracağım.” biçiminde kurulur.\n6. Etkinlik sonunda soru sorulup sorulmadığı ve cevabın notlara eklenip eklenmediği kanıt olarak incelenir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz yansıtmayı kişilik yargısına dönüştürmek yanlıştır. “Ben zaten iyi dinleyemem.” değiştirilebilir davranışı göstermez. Yalnız güçlü yönleri yazmak kadar yalnız hatalara odaklanmak da eksiktir. Başka bir hata, kanıt göstermeden “Her şeyi anladım.” demek veya gelişmeye açık yönle ilgisiz tedbir seçmektir. Ana düşünceyi kaçıran birinin yalnız daha güzel yazmaya çalışması sorunu çözmez. Yeni hedef çok geniş kurulmamalı; aynı anda not alma, soru sorma, özetleme ve yorumlama davranışlarının hepsini değiştirmeye çalışmak izlemeyi zorlaştırır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Etkinlikten önce gözlenebilir bir hedef belirledim mi?\n- Kullandığım yöntemi ve not düzenini kaydettim mi?\n- Sonuç için not, özet veya geri bildirim kanıtı topladım mı?\n- Güçlü yönümü kanıtla gerekçelendirdim mi?\n- Gelişmeye açık yönü belirli bir davranış olarak yazdım mı?\n- Sorunun nedenine uygun ve uygulanabilir tedbir seçtim mi?\n- Güçlü yönümü sonraki çalışmaya aktardım mı?\n- Yeni hedefimi ölçülebilir ve ulaşılabilir kurdum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n085__td727.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n085__td727.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n085__td727.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n085__td727.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n085__td727.kanit"},{"id":"yansitma","labelKey":"tr-g07-turkce-n085__td727.yansitma"},{"id":"yenihedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n085__td727.yenihedef"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"yansitma"},{"from":"yansitma","to":"yenihedef"},{"from":"yenihedef","to":"hedef"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n085__td727.alt":"Beş düğümlü döngüde hedef düğümü ölçülebilir dinleme veya izleme davranışını belirler; uygulama düğümü seçilen yöntemin kullanılmasını; kanıt düğümü not, kısa özet, soru işareti ve belirli geri bildirim toplanmasını; öz yansıtma düğümü güçlü ve gelişmeye açık yönlerin gerekçelendirilmesini; yeni hedef düğümü ise güçlü yönün aktarılması, uygun tedbirin seçilmesi ve sonraki çalışmanın hedefinin kurulmasını gösterir. Yeni hedeften hedefe dönen ok gelişimin tekrar eden bir süreç olduğunu belirtir.","tr-g07-turkce-n085__td727.caption":"Kanıta dayalı dinleme/izleme öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n085__td727.hedef":"Hedef: gözlenebilir sonucu belirle","tr-g07-turkce-n085__td727.uygulama":"Uygulama: yöntemi bilinçli kullan","tr-g07-turkce-n085__td727.kanit":"Kanıt: not, özet ve geri bildirim topla","tr-g07-turkce-n085__td727.yansitma":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n085__td727.yenihedef":"Yeni hedef: tedbir seç, güçlü yönü aktar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-d-7-27-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinleme/izleme etkinliği tamamlandığında yalnız “İyiydi.”, “Zordu.” veya “Daha dikkatli olacağım.” demek gelişim için yeterli değildir. Öz yansıtma; neyi amaçladığını, hangi yöntemi kullandığını ve ortaya çıkan kanıtların hedefinle ne ölçüde uyuştuğunu incelemektir. Kendini uyarlama ise güçlü yönlerini sonraki çalışmaya taşımak, gelişmeye açık yönün için uygulanabilir bir tedbir seçmek ve yeni bir hedefle tekrar denemektir.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir ebru tanıtımını, mimari üzerine bir söyleşiyi, müzik aletlerine ilişkin sunuyu veya geleneksel tiyatro kaydını dinleyip izlerken farklı güçlüklerle karşılaşabilirsin. Görüntüye fazla odaklanıp anlatıcının gerekçesini kaçırabilir, her sözü yazmaya çalışırken ana düşünceyi göremeyebilir ya da canlı konuşmada sorunu uygun zamanda ifade edemeyebilirsin. Bunlar kişiliğini tanımlayan eksiklikler değildir; belirli bir görevde gözlenen ve uygun tedbirle geliştirilebilen süreç özellikleridir.","keyConcepts":"**Hedef**, etkinlik sonunda gözlenebilir biçimde gerçekleştirmek istediğin davranıştır. “İyi dinleyeceğim.” yerine “Anlatıcının belirttiği üç karşılaştırma ölçütünü not edeceğim.” denebilir. **Süreç kanıtı**, not kâğıdı, kısa özet, zaman kaydı, soru listesi, doğru belirlenen ayrıntı sayısı veya belirli geri bildirimdir.\n\n**Güçlü yön**, kanıtla başarılı olduğu görülen davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, belirli bir görevde hedefe ulaşmayı zorlaştıran fakat değiştirilebilir davranıştır. **Tedbir**, bu güçlüğün nedenine uygun somut düzenlemedir. “Daha çok çalışacağım.” belirsizdir; “İkinci dinlemede notlarımı ‘görsel kanıt / sözlü kanıt’ olarak iki sütuna ayıracağım.” uygulanabilir bir tedbirdir.\n\n**Aktarım**, işe yarayan davranışı sonraki görevde bilinçli biçimde kullanmaktır. **Yeni hedef**, önceki kanıttan çıkarılan, ulaşılabilir ve gözlenebilir sonraki adımdır. Öz yansıtma kendini suçlamak değil, kararlarını kanıtla yönetmektir.","steps":"1. **Etkinlikten önce hedef koy.** Hedefi içerik ve davranışla ilişkilendir: “Videoda sanat çalışmasının anlatıldığı bölümlerde iki görsel ve iki sözlü kanıt belirleyeceğim.”\n2. **Uygun yöntemi seç.** Not alarak, seçici veya katılımlı dinleme gibi yöntemi hedefe göre belirle. Hangi not düzenini kullanacağını önceden hazırla.\n3. **Uygulama sırasında iz bırak.** Anlamadığın yere “?”, önemli kanıta “K”, sonradan kontrol edeceğin bölüme “D” işareti koy. Bu işaretler yansıtma için veri sağlar.\n4. **Sonuç kanıtını topla.** Kısa özet yaz, notlarını hedefle karşılaştır, varsa öğretmen veya akran geri bildirimini belirli davranışlar bakımından kaydet.\n5. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Görsel kanıtları ayırabildim; çünkü tablomdaki üç satırın tamamında görüntü ayrıntısı ve zaman işareti var.” gibi kanıt kullan.\n6. **Gelişmeye açık yönü gerekçelendir.** “Anlatıcının iki gerekçesinden yalnız birini not ettim; çünkü görüntü değiştikçe not başlığımı değiştirdim ve sözlü açıklamayı izlemeyi bıraktım.”\n7. **Nedene uygun tedbir seç.** Sorun uzun cümleleri kaçırmaksa anahtar kelime yöntemi; görsel-sözlü ilişkiyi karıştırmaksa iki sütun; canlı konuşmada soru zamanını kaçırmaksa kısa soru kartı kullanılabilir.\n8. **Güçlü yönü aktar.** İşe yarayan kısa işaret sistemini sonraki içerikte de kullanacağını açıkça belirt.\n9. **Yeni hedef koy.** Tek seferde her şeyi değiştirmeye çalışma. “Bir sonraki videoda her ana bölüm için bir sözlü ve bir görsel kanıt kaydedeceğim.” gibi ölçülebilir hedef seç.\n10. **Yeniden dene ve karşılaştır.** İkinci çalışmanın kanıtlarını ilk çalışmayla karşılaştır. Tedbir işe yaramadıysa başka bir düzenleme yap.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, gözlenebilir hedefin belirlenmesinden uygulamaya, süreç kanıtı toplamaya, güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçeli değerlendirmeye ve yeni hedef koymaya ilerler. Son bağlantı, yeni hedefin bir sonraki dinleme/izleme çalışmasının başlangıcına dönüştüğünü gösterir.","workedExamples":["Öğrencinin hedefi, videoda açıklanan dört ana bölümün her biri için bir görsel ayrıntı ve bir anlatıcı sözü kaydetmektir. Etkinlik sonunda dört görsel ayrıntı yazmış, ancak yalnız bir sözlü açıklamayı not etmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Kanıtlar sayılır: görsel ayrıntılarda hedefe ulaşılmış, sözlü kanıtlarda üç eksik vardır.\n2. Güçlü yön, “Görüntüdeki değişimleri zaman işaretleriyle doğru kaydettim.” biçiminde gerekçelendirilir.\n3. Gelişmeye açık yön, “Görüntü değiştiğinde bütün dikkatimi ekrana verdim; anlatıcının gerekçelerini not edemedim.” diye somutlaştırılır.\n4. Tedbir olarak sayfa iki sütuna ayrılır: “Gördüğüm / Duyduğum”. Her bölüm sonunda iki sütuna da en az bir anahtar ifade yazılır.\n5. Güçlü olan zaman işareti kullanımı yeni tabloda korunur.\n6. Yeni hedef, “Bir sonraki kısa videoda dört bölümün en az üçünde görsel ve sözlü kanıtı eşleştireceğim.” olarak belirlenir.\n7. Sonraki çalışmada eşleştirme sayısı artarsa tedbirin işe yaradığı kanıtlanır.","Canlı söyleşide öğrenci iki kavramı anlamamış, fakat konuşmacıyı bölmek istemediği için hiç soru sormamıştır. Notlarında iki soru işareti vardır; soru-cevap bölümünde ise hazırladığı soru bulunmamaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Güçlü yön, konuşmacının sözünü kesmeden dikkatle dinlemek ve anlamadığı yerleri “?” ile işaretlemektir.\n2. Gelişmeye açık yön, işaretlenen soruları uygun zamanda sözlü soruya dönüştürememektir.\n3. “Daha cesur olacağım.” tedbir değildir. Bunun yerine her “?” işaretinin yanına en fazla sekiz kelimelik bir soru taslağı yazma tedbiri seçilir.\n4. Soru-cevap başladığında konuya en çok bağlı bir soru seçilir ve saygılı hitapla sorulur.\n5. Yeni hedef, “Bir sonraki canlı anlatımda anlamadığım iki bölümden biri için uygun zamanda açıklama sorusu soracağım.” biçiminde kurulur.\n6. Etkinlik sonunda soru sorulup sorulmadığı ve cevabın notlara eklenip eklenmediği kanıt olarak incelenir."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı kişilik yargısına dönüştürmek yanlıştır. “Ben zaten iyi dinleyemem.” değiştirilebilir davranışı göstermez. Yalnız güçlü yönleri yazmak kadar yalnız hatalara odaklanmak da eksiktir. Başka bir hata, kanıt göstermeden “Her şeyi anladım.” demek veya gelişmeye açık yönle ilgisiz tedbir seçmektir. Ana düşünceyi kaçıran birinin yalnız daha güzel yazmaya çalışması sorunu çözmez. Yeni hedef çok geniş kurulmamalı; aynı anda not alma, soru sorma, özetleme ve yorumlama davranışlarının hepsini değiştirmeye çalışmak izlemeyi zorlaştırır.","selfCheck":["Etkinlikten önce gözlenebilir bir hedef belirledim mi?","Kullandığım yöntemi ve not düzenini kaydettim mi?","Sonuç için not, özet veya geri bildirim kanıtı topladım mı?","Güçlü yönümü kanıtla gerekçelendirdim mi?","Gelişmeye açık yönü belirli bir davranış olarak yazdım mı?","Sorunun nedenine uygun ve uygulanabilir tedbir seçtim mi?","Güçlü yönümü sonraki çalışmaya aktardım mı?","Yeni hedefimi ölçülebilir ve ulaşılabilir kurdum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.D.7.27","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"96d868659293f2de484b469be6e2a7882129924154fa1c1efb83f04504196060","reviewDecisionSha256":"62658fe7b7f0b3b136df76dfa14cd0bd9a728c7d907891662847c22fa89029b5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:96d868659293f2de484b469be6e2a7882129924154fa1c1efb83f04504196060","reviewedHash":"sha256:96d868659293f2de484b469be6e2a7882129924154fa1c1efb83f04504196060","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:62658fe7b7f0b3b136df76dfa14cd0bd9a728c7d907891662847c22fa89029b5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n085","contentProjectionSha256":"96d868659293f2de484b469be6e2a7882129924154fa1c1efb83f04504196060","reviewDecisionSha256":"62658fe7b7f0b3b136df76dfa14cd0bd9a728c7d907891662847c22fa89029b5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n086","noteId":"tr.g07.turkce.n086","noteKey":"tr.g07.turkce.n086","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-6","title":"Görselle iletilen anlamı belirleyebilme","objectiveId":"T.D.7.6","objective":"T.D.7.6","objectives":["T.D.7.6"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir video, sunu ya da dijital anlatımda anlam yalnız konuşulan cümlelerle kurulmaz. Fotoğrafın seçimi, nesnelerin yerleşimi, boyut farkı, tekrar, karşıtlık, yazı ile görüntünün ilişkisi ve görüntülerin sırası da ileti taşır. Görselle iletilen anlamı belirlemek; önce gerçekten görülen unsurları dikkatle incelemek, ardından bu unsurlardan ipuçları çıkarmak, ipuçlarını ön bilgilerle ilişkilendirmek ve açık ya da örtük mesajı kanıtla açıklamaktır.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir sergi afişi, ebru çalışmasının yakın plan görüntüsü, mimari bir ayrıntının fotoğrafı, geleneksel tiyatroya ilişkin sahne kaydı, bir tablo veya bilgi grafiği kullanılabilir. Görseli yorumlarken “Bana böyle hissettirdi.” demek tek başına yeterli değildir. Hangi renk, konum, başlık, tekrar, hareket ya da metin-görsel ilişkisine dayandığını göstermelisin. Bununla birlikte tek bir ayrıntıdan kesin tarih, sanatçı, teknik ya da değer yargısı çıkarmamalısın.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Görsel unsur**, fotoğraftaki nesne, kişi, çizgi, biçim, renk, yazı, simge, konum veya hareket gibi gözlenebilir ögedir. **İpucu**, anlam kurmaya yardım eden belirgin ayrıntıdır. **Açık ileti**, görselde doğrudan verilen mesajdır; başlıkta “Öğrenci Sergisi” yazması buna örnektir. **Örtük ileti**, doğrudan söylenmeyen fakat birden çok görsel kanıtın ilişkilendirilmesiyle ulaşılan anlamdır.\n\n**Dayanak**, çıkarımını destekleyen somut kanıttır. “Görsel sakinliği anlatıyor.” cümlesinin dayanağı, yavaş hareketler, uzun planlar ve az sayıda ögenin gösterilmesi olabilir. Ancak renklerin her kültürde ve her bağlamda aynı anlamı taşıdığı varsayılamaz. Renk, biçim veya sembolün anlamı; görselin başlığı, açıklaması ve kullanım bağlamıyla birlikte değerlendirilir.\n\n**Metin-görsel ilişkisi**, yazılı veya sözlü açıklamanın görüntüyü desteklemesi, tamamlaması ya da görüntüyle çelişmesi durumudur. Görsel, konuşulan bilgiyi yalnız tekrar edebilir; yeni ayrıntı ekleyebilir veya izleyicinin dikkatini belirli bir noktaya yöneltebilir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Bağlamı belirle.** Görsel bir afişin, belgeselin, haberin, ders sunusunun ya da sanat tanıtımının parçası mı? Aynı fotoğraf farklı bağlamlarda farklı işlev görebilir.\n2. **Yargı vermeden gözlem yap.** “Ortada büyük bir desenli yüzey var, başlık üstte, tarih altta küçük yazılmış.” gibi yalnız görüleni kaydet. “Bu en değerli eserdir.” gözlem değil, kanıtsız yargıdır.\n3. **Dikkat yönünü incele.** En büyük, en parlak, merkezde veya tekrar edilen ögeler hangi noktayı öne çıkarıyor? Kamera hangi ayrıntıda uzun süre kalıyor?\n4. **Yazı ve sesle ilişki kur.** Başlık, altyazı, anlatıcı sözü veya müzik; görseldeki anlamı destekliyor mu? Görüntü, söylenmeyen bir ayrıntı ekliyor mu?\n5. **Açık iletiyi belirle.** Tarih, yer, etkinlik adı, yönerge veya doğrudan gösterilen süreç gibi açık bilgileri yaz.\n6. **Örtük ileti için birden çok ipucu kullan.** Yakın plan el hareketleri, araçların sırayla gösterilmesi ve anlatıcının “adım adım” ifadesi birlikteyse içerik, son üründen çok yapım sürecine dikkat çekiyor olabilir.\n7. **Ön bilgini sınırlı ve denetlenebilir kullan.** Bir motifin anlamını bilmiyorsan tahminini kesin bilgi gibi sunma; açıklama metnine veya güvenilir kaynağa başvur.\n8. **Çıkarımını dayanakla yaz.** “Görsel, izleyiciyi ayrıntılara dikkat etmeye yöneltiyor; çünkü kamera yüzeye yakınlaşıyor ve aynı bölüm birkaç açıdan gösteriliyor.”\n9. **Gereken tepkiyi belirle.** Görsel bir yönlendirme ya da uyarı içeriyorsa, mesajın gerektirdiği güvenli ve uygun davranışı uygula.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, üç görsel ayrıntıyı bunlardan çıkarılabilecek anlam ve çıkarımın dayanağıyla eşleştirir. Öğretim amacı, gözlem ile yorumu ayırmak ve her anlam yargısının somut bir görsel kanıta bağlanmasını sağlamaktır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Sanat etkinliği afişindeki anlamı belirleme\n\nAfişte merkezde desenli bir yüzeyin yakın planı, üst bölümde büyük puntolu “Yüzeyde İzler” başlığı, alt bölümde etkinlik günü ve yeri bulunuyor. Arka planda çok küçük birkaç araç silueti yer alıyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Gözlenen unsurlar yargısız yazılır: merkezde yakın plan yüzey, büyük başlık, küçük tarih ve yer bilgisi, arka planda araç siluetleri.\n2. Açık ileti belirlenir: etkinliğin adı, günü ve yeri afişte doğrudan verilmiştir.\n3. Merkezdeki büyük yakın plan ile başlığın “yüzey” sözcüğü ilişkilendirilir.\n4. Bu iki kanıt, afişin izleyicinin dikkatini yüzeydeki desen ve izlere yönelttiğini düşündürür.\n5. Araçların küçük ve arka planda olması, uygulama araçlarının ana odak değil destekleyici unsur olduğunu gösterebilir.\n6. Afişten eserin yaşı, üreticisi veya tekniği çıkarılamaz; bu bilgiler için ek kaynak gerekir.\n\n### Örnek 2: Dokuma çalışmasını gösteren video bölümünü çözümleme\n\nKısa videoda ellerin ipleri düzenlediği yakın planlar, aynı hareketin farklı açılardan gösterimi ve ekranda sırayı belirten numaralar vardır. Anlatıcı, ayrıntılara dikkat edilmesi gerektiğini söylüyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Görsel kanıtlar kaydedilir: el hareketleri yakın planda, hareket tekrar ediliyor, numaralar sıralamayı gösteriyor.\n2. Sözlü açıklama ile görsel ilişkilendirilir; anlatıcının “ayrıntı” vurgusu yakın planlarla desteklenmiştir.\n3. Açık ileti, işlemlerin belirli bir sırayla gösterilmesidir.\n4. Örtük ileti, izleyicinin yalnız son ürüne değil dikkatli uygulama sürecine odaklanmasının istendiğidir.\n5. Bu çıkarım, üç ayrı kanıta dayanır; yalnız “video güzel görünüyor” yargısına dayanmaz.\n6. Görüntüde yer almayan malzeme adı ya da tarihsel bilgi eklenmez.\n\n## Sık yapılan hata\n\nGörselde bulunan bir ayrıntıyı hemen kesin bir anlama bağlamak sık yapılan hatadır. “Mavi renk her zaman huzur demektir.” gibi genellemeler bağlamı yok sayar. Başka bir hata, gözlem ile çıkarımı aynı cümlede karıştırmaktır: “Ortadaki eser en önemlisidir.” yerine “Ortadaki eser diğerlerinden daha büyük gösterildiği için görselin ana odağı olabilir.” denmelidir. Görselin söylemediği sanatçı, dönem veya teknik bilgisini tahmin ederek eklemek de doğru değildir. Çıkarım, gözlenebilir kanıtla sınırlı kalmalı ve gerektiğinde “olabilir” gibi kesinlik derecesi belirtilmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Görselin kullanım bağlamını belirledim mi?\n- Önce yalnız gözlenebilir ayrıntıları yazdım mı?\n- Açık ileti ile örtük iletiyi ayırdım mı?\n- Metin, ses ve görüntü arasındaki ilişkiyi inceledim mi?\n- Çıkarımım için en az bir somut dayanak gösterdim mi?\n- Evrensel olmayan renk ve sembol anlamlarını kesinleştirmedim mi?\n- Görselde bulunmayan tarih, sanatçı veya teknik bilgisini eklemedim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n086__td76.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n086__td76.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n086__td76.h1","tr-g07-turkce-n086__td76.h2","tr-g07-turkce-n086__td76.h3"],"rows":[[{"v":"Desenli yüzeyin merkezde ve diğer ögelerden büyük gösterilmesi"},{"v":"Yüzey ayrıntıları ana odak olabilir"},{"v":"Boyut ve merkezî konum izleyicinin dikkatini aynı noktaya yöneltir"}],[{"v":"El hareketlerinin yakın planda ve birkaç açıdan tekrar gösterilmesi"},{"v":"Yapım sürecindeki ayrıntılara dikkat çekiliyor olabilir"},{"v":"Yakın plan, tekrar ve anlatıcının ayrıntı vurgusu birlikte kullanılır"}],[{"v":"Etkinlik adı, gün ve yer bilgisinin açıkça yazılması"},{"v":"İzleyici etkinliğin temel bilgilerine doğrudan ulaşır"},{"v":"Bilgi metin olarak görünür; çıkarım gerektirmez"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n086__td76.alt":"Üç satırlı kanıt tablosunun ilk satırında merkezde büyük gösterilen desenli yüzeyden ana odağın yüzey ayrıntıları olabileceği, dayanak olarak boyut ve merkezî konum gösterilir. İkinci satırda yakın planda tekrarlanan el hareketlerinden yapım sürecinin ayrıntılarına dikkat çekildiği çıkarılır; dayanak yakın plan, tekrar ve anlatıcının sözüdür. Üçüncü satırda etkinlik adı, gün ve yer bilgisinin yazıyla açıkça verildiği, bu nedenle izleyicinin temel bilgilere doğrudan ulaştığı belirtilir.","tr-g07-turkce-n086__td76.caption":"Görsel ayrıntıdan kanıta dayalı anlama ulaşma","tr-g07-turkce-n086__td76.h1":"Görsel ayrıntı","tr-g07-turkce-n086__td76.h2":"Çıkarılan anlam","tr-g07-turkce-n086__td76.h3":"Dayanak"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-d-7-6-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir video, sunu ya da dijital anlatımda anlam yalnız konuşulan cümlelerle kurulmaz. Fotoğrafın seçimi, nesnelerin yerleşimi, boyut farkı, tekrar, karşıtlık, yazı ile görüntünün ilişkisi ve görüntülerin sırası da ileti taşır. Görselle iletilen anlamı belirlemek; önce gerçekten görülen unsurları dikkatle incelemek, ardından bu unsurlardan ipuçları çıkarmak, ipuçlarını ön bilgilerle ilişkilendirmek ve açık ya da örtük mesajı kanıtla açıklamaktır.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir sergi afişi, ebru çalışmasının yakın plan görüntüsü, mimari bir ayrıntının fotoğrafı, geleneksel tiyatroya ilişkin sahne kaydı, bir tablo veya bilgi grafiği kullanılabilir. Görseli yorumlarken “Bana böyle hissettirdi.” demek tek başına yeterli değildir. Hangi renk, konum, başlık, tekrar, hareket ya da metin-görsel ilişkisine dayandığını göstermelisin. Bununla birlikte tek bir ayrıntıdan kesin tarih, sanatçı, teknik ya da değer yargısı çıkarmamalısın.","keyConcepts":"**Görsel unsur**, fotoğraftaki nesne, kişi, çizgi, biçim, renk, yazı, simge, konum veya hareket gibi gözlenebilir ögedir. **İpucu**, anlam kurmaya yardım eden belirgin ayrıntıdır. **Açık ileti**, görselde doğrudan verilen mesajdır; başlıkta “Öğrenci Sergisi” yazması buna örnektir. **Örtük ileti**, doğrudan söylenmeyen fakat birden çok görsel kanıtın ilişkilendirilmesiyle ulaşılan anlamdır.\n\n**Dayanak**, çıkarımını destekleyen somut kanıttır. “Görsel sakinliği anlatıyor.” cümlesinin dayanağı, yavaş hareketler, uzun planlar ve az sayıda ögenin gösterilmesi olabilir. Ancak renklerin her kültürde ve her bağlamda aynı anlamı taşıdığı varsayılamaz. Renk, biçim veya sembolün anlamı; görselin başlığı, açıklaması ve kullanım bağlamıyla birlikte değerlendirilir.\n\n**Metin-görsel ilişkisi**, yazılı veya sözlü açıklamanın görüntüyü desteklemesi, tamamlaması ya da görüntüyle çelişmesi durumudur. Görsel, konuşulan bilgiyi yalnız tekrar edebilir; yeni ayrıntı ekleyebilir veya izleyicinin dikkatini belirli bir noktaya yöneltebilir.","steps":"1. **Bağlamı belirle.** Görsel bir afişin, belgeselin, haberin, ders sunusunun ya da sanat tanıtımının parçası mı? Aynı fotoğraf farklı bağlamlarda farklı işlev görebilir.\n2. **Yargı vermeden gözlem yap.** “Ortada büyük bir desenli yüzey var, başlık üstte, tarih altta küçük yazılmış.” gibi yalnız görüleni kaydet. “Bu en değerli eserdir.” gözlem değil, kanıtsız yargıdır.\n3. **Dikkat yönünü incele.** En büyük, en parlak, merkezde veya tekrar edilen ögeler hangi noktayı öne çıkarıyor? Kamera hangi ayrıntıda uzun süre kalıyor?\n4. **Yazı ve sesle ilişki kur.** Başlık, altyazı, anlatıcı sözü veya müzik; görseldeki anlamı destekliyor mu? Görüntü, söylenmeyen bir ayrıntı ekliyor mu?\n5. **Açık iletiyi belirle.** Tarih, yer, etkinlik adı, yönerge veya doğrudan gösterilen süreç gibi açık bilgileri yaz.\n6. **Örtük ileti için birden çok ipucu kullan.** Yakın plan el hareketleri, araçların sırayla gösterilmesi ve anlatıcının “adım adım” ifadesi birlikteyse içerik, son üründen çok yapım sürecine dikkat çekiyor olabilir.\n7. **Ön bilgini sınırlı ve denetlenebilir kullan.** Bir motifin anlamını bilmiyorsan tahminini kesin bilgi gibi sunma; açıklama metnine veya güvenilir kaynağa başvur.\n8. **Çıkarımını dayanakla yaz.** “Görsel, izleyiciyi ayrıntılara dikkat etmeye yöneltiyor; çünkü kamera yüzeye yakınlaşıyor ve aynı bölüm birkaç açıdan gösteriliyor.”\n9. **Gereken tepkiyi belirle.** Görsel bir yönlendirme ya da uyarı içeriyorsa, mesajın gerektirdiği güvenli ve uygun davranışı uygula.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, üç görsel ayrıntıyı bunlardan çıkarılabilecek anlam ve çıkarımın dayanağıyla eşleştirir. Öğretim amacı, gözlem ile yorumu ayırmak ve her anlam yargısının somut bir görsel kanıta bağlanmasını sağlamaktır.","workedExamples":["Afişte merkezde desenli bir yüzeyin yakın planı, üst bölümde büyük puntolu “Yüzeyde İzler” başlığı, alt bölümde etkinlik günü ve yeri bulunuyor. Arka planda çok küçük birkaç araç silueti yer alıyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Gözlenen unsurlar yargısız yazılır: merkezde yakın plan yüzey, büyük başlık, küçük tarih ve yer bilgisi, arka planda araç siluetleri.\n2. Açık ileti belirlenir: etkinliğin adı, günü ve yeri afişte doğrudan verilmiştir.\n3. Merkezdeki büyük yakın plan ile başlığın “yüzey” sözcüğü ilişkilendirilir.\n4. Bu iki kanıt, afişin izleyicinin dikkatini yüzeydeki desen ve izlere yönelttiğini düşündürür.\n5. Araçların küçük ve arka planda olması, uygulama araçlarının ana odak değil destekleyici unsur olduğunu gösterebilir.\n6. Afişten eserin yaşı, üreticisi veya tekniği çıkarılamaz; bu bilgiler için ek kaynak gerekir.","Kısa videoda ellerin ipleri düzenlediği yakın planlar, aynı hareketin farklı açılardan gösterimi ve ekranda sırayı belirten numaralar vardır. Anlatıcı, ayrıntılara dikkat edilmesi gerektiğini söylüyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Görsel kanıtlar kaydedilir: el hareketleri yakın planda, hareket tekrar ediliyor, numaralar sıralamayı gösteriyor.\n2. Sözlü açıklama ile görsel ilişkilendirilir; anlatıcının “ayrıntı” vurgusu yakın planlarla desteklenmiştir.\n3. Açık ileti, işlemlerin belirli bir sırayla gösterilmesidir.\n4. Örtük ileti, izleyicinin yalnız son ürüne değil dikkatli uygulama sürecine odaklanmasının istendiğidir.\n5. Bu çıkarım, üç ayrı kanıta dayanır; yalnız “video güzel görünüyor” yargısına dayanmaz.\n6. Görüntüde yer almayan malzeme adı ya da tarihsel bilgi eklenmez."],"commonMistakes":"Görselde bulunan bir ayrıntıyı hemen kesin bir anlama bağlamak sık yapılan hatadır. “Mavi renk her zaman huzur demektir.” gibi genellemeler bağlamı yok sayar. Başka bir hata, gözlem ile çıkarımı aynı cümlede karıştırmaktır: “Ortadaki eser en önemlisidir.” yerine “Ortadaki eser diğerlerinden daha büyük gösterildiği için görselin ana odağı olabilir.” denmelidir. Görselin söylemediği sanatçı, dönem veya teknik bilgisini tahmin ederek eklemek de doğru değildir. Çıkarım, gözlenebilir kanıtla sınırlı kalmalı ve gerektiğinde “olabilir” gibi kesinlik derecesi belirtilmelidir.","selfCheck":["Görselin kullanım bağlamını belirledim mi?","Önce yalnız gözlenebilir ayrıntıları yazdım mı?","Açık ileti ile örtük iletiyi ayırdım mı?","Metin, ses ve görüntü arasındaki ilişkiyi inceledim mi?","Çıkarımım için en az bir somut dayanak gösterdim mi?","Evrensel olmayan renk ve sembol anlamlarını kesinleştirmedim mi?","Görselde bulunmayan tarih, sanatçı veya teknik bilgisini eklemedim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Görselle iletilen anlamı belirleyebilme: T.D.7.6","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e2c4c94b698844dcbe3132a1673552b00dad2d9729f818e0a12f53c47aea27f8","reviewDecisionSha256":"1445b241ac6a90eaf06358872ecbe243fe2ea116875de3b0088e7679b887ffb3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e2c4c94b698844dcbe3132a1673552b00dad2d9729f818e0a12f53c47aea27f8","reviewedHash":"sha256:e2c4c94b698844dcbe3132a1673552b00dad2d9729f818e0a12f53c47aea27f8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1445b241ac6a90eaf06358872ecbe243fe2ea116875de3b0088e7679b887ffb3; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n086","contentProjectionSha256":"e2c4c94b698844dcbe3132a1673552b00dad2d9729f818e0a12f53c47aea27f8","reviewDecisionSha256":"1445b241ac6a90eaf06358872ecbe243fe2ea116875de3b0088e7679b887ffb3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n087","noteId":"tr.g07.turkce.n087","noteKey":"tr.g07.turkce.n087","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-1","title":"Konuşma sürecini yönetebilme","objectiveId":"T.K.7.1","objective":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nKonuşma sürecini yönetmek, yalnız hazırladığın bilgileri sırayla söylemek değildir. Sözlü üretimde konuşmayı uygun biçimde başlatman, düşüncelerini anlaşılır bir akışla sürdürmen ve amacına uygun biçimde sonlandırman gerekir. Sözlü etkileşimde ise dinleyiciye göre selam ve hitap kullanır, anlaşılmayan noktaları açmak için soru sorar, sana yöneltilen soruları cevaplar, uygun zamanda söz alır ve başkasına söz verirsin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sanat metnini tanıtabilir, sınıfta bir sergi tasarımı üzerine görüş alışverişi yapabilir ya da bir sunumdan sonra soru-cevap bölümüne katılabilirsin. Yedinci sınıfta sorular yalnız açıklığa kavuşturmak için değil, araştırmak ve keşfetmek için de kullanılır. “Bu nedir?” sorusunun yanında “Bu düzenin farklı bölümlerde nasıl değiştiğini hangi ayrıntılardan anlayabiliriz?” gibi kanıta yönelten sorular da sorabilmelisin. Bilmediğin sanatçı, tarih veya teknik hakkında kesin cevap uydurmak yerine bilgiyi hangi güvenilir kaynaktan doğrulayacağını belirtmek konuşma sorumluluğunun parçasıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Sözlü üretim**, bir konuyu dinleyiciye yapılandırılmış biçimde anlatmaktır. **Sözlü etkileşim**, konuşmacı ile dinleyicilerin karşılıklı soru, cevap ve tepkiyle anlam kurmasıdır. **Başlatma**, selam, uygun hitap, konu ve amaç cümlesiyle dinleyiciyi konuşmaya hazırlamaktır.\n\n**Sürdürme**, ana düşünceleri bağlantılı biçimde açıklamak, gerektiğinde örnek ve kanıt sunmak, soruları dinlemek ve konu çizgisini korumaktır. **Sonlandırma**, ana noktayı kısaca toparlamak, dinleyiciye teşekkür etmek ve varsa sonraki adımı belirtmektir.\n\n**Söz alma ve söz verme**, iletişim sırasını saygılı biçimde düzenler. **Açıklayıcı soru**, anlaşılmayan bir noktayı netleştirir; **araştırıcı soru**, kaynağı veya dayanağı sorgular; **keşfedici soru**, yeni bir ilişkiyi fark etmeye yöneltir. **Uygun cevap**, sorunun amacına doğrudan karşılık verir, kanıt sınırını korur ve belirsizliği dürüstçe belirtir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Konuşma durumunu çözümle.** Kime, hangi amaçla, ne kadar süre konuşacağını ve etkileşim olup olmayacağını belirle.\n2. **Güvenilir içerik hazırla.** Gözlem ile kaynak bilgisini ayır. Doğrulanmamış sanat tarihi ayrıntılarını konuşmaya ekleme.\n3. **Açılışını planla.** Uygun selam ve hitabın ardından konu ile amacı bir ya da iki cümlede açıkla: “Bugün iki sergi metninin görsel ayrıntıları nasıl yönlendirdiğini paylaşacağım.”\n4. **Ana düşünceleri sırala.** İki veya üç temel nokta seç; her birini kanıt ya da örnekle destekle. Konudan uzak ayrıntıları ayıkla.\n5. **Geçiş ifadeleri kullan.** “İlk olarak”, “bununla bağlantılı olarak”, “son olarak” gibi sözler dinleyicinin akışı izlemesini kolaylaştırır.\n6. **Dinleyiciyi izle.** Yüz ifadeleri, sorular ve geri bildirimler açıklama gerekip gerekmediğini gösterebilir. Varsayım yapmak yerine “Bu noktayı örneklememi ister misiniz?” diye sor.\n7. **Soruyu tam dinle.** Cevaba başlamadan önce sorunun açıklama mı, kaynak mı, yorum mu istediğini belirle. Gerekirse soruyu kendi sözlerinle yeniden ifade et.\n8. **Araştırıcı ve keşfedici sorular sor.** “Bu bilgi hangi metne dayanıyor?”, “İki görsel arasındaki fark hangi düşünceyi öne çıkarıyor?” gibi sorular konuşmayı derinleştirir.\n9. **Söz sırasını yönet.** Başkasının sözünü kesme; uygun işaretle söz iste, kısa ve konuya bağlı konuş, ardından başka katılımcılara alan aç.\n10. **Bilgi sınırını koru.** Cevabı bilmiyorsan “Bu ayrıntı elimizdeki metinde yok; kaynağı kontrol ederek doğrulamamız gerekir.” de.\n11. **Konuşmayı tamamla.** Ana noktaları kısaca birleştir, dinleyicilere teşekkür et ve gerekiyorsa kaynak inceleme ya da soru bölümünü belirt.\n12. **Süreci değerlendir.** Açılış, akış, soru-cevap ve kapanışın amaca hizmet edip etmediğini kanıtlarla gözden geçir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıktan uygun açılışa, ana düşünceleri kanıtlarla sürdürmeye, soru-cevap ve söz sırasını yönetmeye, ardından toparlayıcı kapanış ile öz değerlendirmeye geçer. Görselin öğretim işlevi, konuşmanın tek yönlü bir metin okuma değil, hazırlık ve etkileşim kararlarıyla yönetilen bütünlüklü bir süreç olduğunu göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Dijital sergi sunumundan sonra soru-cevap\n\nÖğrenci, özgün bir dijital sergi tasarımında yazı ve görsellerin ilişkisini anlatmıştır. Bir dinleyici, “Fotoğrafların metni desteklediğini neye göre söylüyorsun?” diye sorar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Öğrenci sorunun kanıt istediğini fark eder ve soruyu kesmeden dinler.\n2. Cevabına doğrudan başlar: “Çünkü metin, desenlerin merkezden çevreye tekrarlandığını söylüyor; yanındaki fotoğraf bu yerleşimi görünür kılıyor.”\n3. Yazı ve fotoğraf arasındaki somut ilişkiyi açıklar; “Fotoğraflar çok güzel.” gibi beğeni cümlesiyle yetinmez.\n4. Bilmediği bir tarih bilgisini cevaba eklemez.\n5. Cevabı bitirdikten sonra “Bu ilişkiyi daha açık gösteren başka bir ayrıntı fark eden var mı?” diyerek başkalarına söz alanı açar.\n6. Kısa bir geçişle sunumun ana düşüncesine döner.\n7. Böylece soru, savunulması gereken bir saldırı gibi değil, açıklamayı geliştiren etkileşim fırsatı olarak yönetilir.\n\n### Örnek 2: Grup konuşmasında araştırıcı soru sorma\n\nBir grup, gölge oyunu konulu iki kısa tanıtım metninden hangisinin öğrenci sunumuna uygun olduğunu tartışmaktadır. Bir katılımcı, “İkinci metin kesinlikle daha güvenilir.” der; ancak gerekçe sunmaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Öğrenci uygun anda söz ister ve kişiyi küçümsemeden görüşün dayanağını sorar: “İkinci metnin güvenilirliğini gösteren hangi bilgiye dayanıyorsun?”\n2. Katılımcı, metinde hazırlayan kurum ve kullanılan kaynakların belirtildiğini söyler.\n3. Öğrenci açıklayıcı bir takip sorusu yöneltir: “Bu kaynak bilgisi, metnin hangi iddiasını denetlememizi sağlıyor?”\n4. Grup, güvenilirliğin yalnız düzenli tasarımdan değil, izlenebilir dayanaklardan çıkarılması gerektiğini belirler.\n5. Öğrenci kendi görüşünü kısa ve kanıtlı biçimde ekler: “İlk metin daha kısa; ancak kaynak göstermediği için araştırma sunumunda tek başına yeterli olmayabilir.”\n6. Sonra başka bir katılımcıya söz verir.\n7. Grup sonucu, “İkinci metin her bakımdan üstündür.” diye değil, “Kaynak temelli sunum amacı için ikinci metin daha denetlenebilirdir.” biçiminde sınırlar.\n8. Konuşmanın sonunda karar ve gerekçe özetlenir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nHazırlanmış metni baştan sona okumak, dinleyicilerle etkileşimi yönetmek anlamına gelmez. Uygun selam ve amaç cümlesi olmadan konuya girmek, çok uzun konuşup söz sırasını kapatmak veya soruyu bitmeden cevaplamak iletişimi zorlaştırır. Soru soran kişiyi karşı taraf gibi görmek de yanlıştır; saygılı soru, düşünceyi açıklığa kavuşturabilir. Bilmediği ayrıntıyı kesinmiş gibi söylemek yerine sınırı belirtmek gerekir. “Bunu bilmiyor musunuz?” gibi küçümseyici hitaplar güvenli iletişime zarar verir. Kapanış yapmadan konuşmayı aniden bitirmek de ana düşüncenin dinleyicide dağılmasına yol açar.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Konuşmanın amacını, dinleyiciyi ve süreyi belirledim mi?\n- Uygun selam, hitap ve amaç cümlesiyle başladım mı?\n- Ana düşüncelerimi bağlantılı ve kanıtlı biçimde sundum mu?\n- Anlaşılmayan noktalar için açıklayıcı, araştırıcı ve keşfedici sorular kullandım mı?\n- Soruları tam dinleyip doğrudan ve dürüst cevapladım mı?\n- Uygun zamanda söz alıp başkalarına söz verdim mi?\n- Bilmediğim ayrıntıları uydurmak yerine doğrulama gereğini belirttim mi?\n- Ana noktayı toparlayıp uygun bir ifadeyle konuşmayı sonlandırdım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n087__tk71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n087__tk71.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hazirlik","labelKey":"tr-g07-turkce-n087__tk71.hazirlik"},{"id":"acilis","labelKey":"tr-g07-turkce-n087__tk71.acilis"},{"id":"surdurme","labelKey":"tr-g07-turkce-n087__tk71.surdurme"},{"id":"etkilesim","labelKey":"tr-g07-turkce-n087__tk71.etkilesim"},{"id":"kapanis","labelKey":"tr-g07-turkce-n087__tk71.kapanis"},{"id":"degerlendirme","labelKey":"tr-g07-turkce-n087__tk71.degerlendirme"}],"edges":[{"from":"hazirlik","to":"acilis"},{"from":"acilis","to":"surdurme"},{"from":"surdurme","to":"etkilesim"},{"from":"etkilesim","to":"surdurme"},{"from":"surdurme","to":"kapanis"},{"from":"kapanis","to":"degerlendirme"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n087__tk71.alt":"Soldan sağa akışta konuşmacı önce amaç, dinleyici, süre ve güvenilir içeriği hazırlar; selam, hitap ve amaç cümlesiyle açılış yapar; ana düşünceleri geçiş ve kanıtlarla sürdürür; soru sorma, cevaplama, söz alma ve söz verme yoluyla etkileşimi yönetir. Etkileşimden sürdürme düğümüne dönüş, açıklamanın dinleyici ihtiyacına göre düzenlenmesini gösterir. Süreç toparlayıcı kapanış ve kanıta dayalı öz değerlendirmeyle tamamlanır.","tr-g07-turkce-n087__tk71.caption":"Hazırlık, açılış, sürdürme, etkileşim, kapanış ve değerlendirmeden oluşan konuşma süreci","tr-g07-turkce-n087__tk71.hazirlik":"Amaç, dinleyici, süre ve içeriği hazırla","tr-g07-turkce-n087__tk71.acilis":"Selam, hitap ve amaçla başlat","tr-g07-turkce-n087__tk71.surdurme":"Düşünceleri kanıt ve geçişlerle sürdür","tr-g07-turkce-n087__tk71.etkilesim":"Soru, cevap ve söz sırasını yönet","tr-g07-turkce-n087__tk71.kapanis":"Ana noktayı toparlayıp sonlandır","tr-g07-turkce-n087__tk71.degerlendirme":"Süreci kanıtla değerlendir"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-k-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Konuşma sürecini yönetmek, yalnız hazırladığın bilgileri sırayla söylemek değildir. Sözlü üretimde konuşmayı uygun biçimde başlatman, düşüncelerini anlaşılır bir akışla sürdürmen ve amacına uygun biçimde sonlandırman gerekir. Sözlü etkileşimde ise dinleyiciye göre selam ve hitap kullanır, anlaşılmayan noktaları açmak için soru sorar, sana yöneltilen soruları cevaplar, uygun zamanda söz alır ve başkasına söz verirsin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sanat metnini tanıtabilir, sınıfta bir sergi tasarımı üzerine görüş alışverişi yapabilir ya da bir sunumdan sonra soru-cevap bölümüne katılabilirsin. Yedinci sınıfta sorular yalnız açıklığa kavuşturmak için değil, araştırmak ve keşfetmek için de kullanılır. “Bu nedir?” sorusunun yanında “Bu düzenin farklı bölümlerde nasıl değiştiğini hangi ayrıntılardan anlayabiliriz?” gibi kanıta yönelten sorular da sorabilmelisin. Bilmediğin sanatçı, tarih veya teknik hakkında kesin cevap uydurmak yerine bilgiyi hangi güvenilir kaynaktan doğrulayacağını belirtmek konuşma sorumluluğunun parçasıdır.","keyConcepts":"**Sözlü üretim**, bir konuyu dinleyiciye yapılandırılmış biçimde anlatmaktır. **Sözlü etkileşim**, konuşmacı ile dinleyicilerin karşılıklı soru, cevap ve tepkiyle anlam kurmasıdır. **Başlatma**, selam, uygun hitap, konu ve amaç cümlesiyle dinleyiciyi konuşmaya hazırlamaktır.\n\n**Sürdürme**, ana düşünceleri bağlantılı biçimde açıklamak, gerektiğinde örnek ve kanıt sunmak, soruları dinlemek ve konu çizgisini korumaktır. **Sonlandırma**, ana noktayı kısaca toparlamak, dinleyiciye teşekkür etmek ve varsa sonraki adımı belirtmektir.\n\n**Söz alma ve söz verme**, iletişim sırasını saygılı biçimde düzenler. **Açıklayıcı soru**, anlaşılmayan bir noktayı netleştirir; **araştırıcı soru**, kaynağı veya dayanağı sorgular; **keşfedici soru**, yeni bir ilişkiyi fark etmeye yöneltir. **Uygun cevap**, sorunun amacına doğrudan karşılık verir, kanıt sınırını korur ve belirsizliği dürüstçe belirtir.","steps":"1. **Konuşma durumunu çözümle.** Kime, hangi amaçla, ne kadar süre konuşacağını ve etkileşim olup olmayacağını belirle.\n2. **Güvenilir içerik hazırla.** Gözlem ile kaynak bilgisini ayır. Doğrulanmamış sanat tarihi ayrıntılarını konuşmaya ekleme.\n3. **Açılışını planla.** Uygun selam ve hitabın ardından konu ile amacı bir ya da iki cümlede açıkla: “Bugün iki sergi metninin görsel ayrıntıları nasıl yönlendirdiğini paylaşacağım.”\n4. **Ana düşünceleri sırala.** İki veya üç temel nokta seç; her birini kanıt ya da örnekle destekle. Konudan uzak ayrıntıları ayıkla.\n5. **Geçiş ifadeleri kullan.** “İlk olarak”, “bununla bağlantılı olarak”, “son olarak” gibi sözler dinleyicinin akışı izlemesini kolaylaştırır.\n6. **Dinleyiciyi izle.** Yüz ifadeleri, sorular ve geri bildirimler açıklama gerekip gerekmediğini gösterebilir. Varsayım yapmak yerine “Bu noktayı örneklememi ister misiniz?” diye sor.\n7. **Soruyu tam dinle.** Cevaba başlamadan önce sorunun açıklama mı, kaynak mı, yorum mu istediğini belirle. Gerekirse soruyu kendi sözlerinle yeniden ifade et.\n8. **Araştırıcı ve keşfedici sorular sor.** “Bu bilgi hangi metne dayanıyor?”, “İki görsel arasındaki fark hangi düşünceyi öne çıkarıyor?” gibi sorular konuşmayı derinleştirir.\n9. **Söz sırasını yönet.** Başkasının sözünü kesme; uygun işaretle söz iste, kısa ve konuya bağlı konuş, ardından başka katılımcılara alan aç.\n10. **Bilgi sınırını koru.** Cevabı bilmiyorsan “Bu ayrıntı elimizdeki metinde yok; kaynağı kontrol ederek doğrulamamız gerekir.” de.\n11. **Konuşmayı tamamla.** Ana noktaları kısaca birleştir, dinleyicilere teşekkür et ve gerekiyorsa kaynak inceleme ya da soru bölümünü belirt.\n12. **Süreci değerlendir.** Açılış, akış, soru-cevap ve kapanışın amaca hizmet edip etmediğini kanıtlarla gözden geçir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıktan uygun açılışa, ana düşünceleri kanıtlarla sürdürmeye, soru-cevap ve söz sırasını yönetmeye, ardından toparlayıcı kapanış ile öz değerlendirmeye geçer. Görselin öğretim işlevi, konuşmanın tek yönlü bir metin okuma değil, hazırlık ve etkileşim kararlarıyla yönetilen bütünlüklü bir süreç olduğunu göstermektir.","workedExamples":["Öğrenci, özgün bir dijital sergi tasarımında yazı ve görsellerin ilişkisini anlatmıştır. Bir dinleyici, “Fotoğrafların metni desteklediğini neye göre söylüyorsun?” diye sorar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Öğrenci sorunun kanıt istediğini fark eder ve soruyu kesmeden dinler.\n2. Cevabına doğrudan başlar: “Çünkü metin, desenlerin merkezden çevreye tekrarlandığını söylüyor; yanındaki fotoğraf bu yerleşimi görünür kılıyor.”\n3. Yazı ve fotoğraf arasındaki somut ilişkiyi açıklar; “Fotoğraflar çok güzel.” gibi beğeni cümlesiyle yetinmez.\n4. Bilmediği bir tarih bilgisini cevaba eklemez.\n5. Cevabı bitirdikten sonra “Bu ilişkiyi daha açık gösteren başka bir ayrıntı fark eden var mı?” diyerek başkalarına söz alanı açar.\n6. Kısa bir geçişle sunumun ana düşüncesine döner.\n7. Böylece soru, savunulması gereken bir saldırı gibi değil, açıklamayı geliştiren etkileşim fırsatı olarak yönetilir.","Bir grup, gölge oyunu konulu iki kısa tanıtım metninden hangisinin öğrenci sunumuna uygun olduğunu tartışmaktadır. Bir katılımcı, “İkinci metin kesinlikle daha güvenilir.” der; ancak gerekçe sunmaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Öğrenci uygun anda söz ister ve kişiyi küçümsemeden görüşün dayanağını sorar: “İkinci metnin güvenilirliğini gösteren hangi bilgiye dayanıyorsun?”\n2. Katılımcı, metinde hazırlayan kurum ve kullanılan kaynakların belirtildiğini söyler.\n3. Öğrenci açıklayıcı bir takip sorusu yöneltir: “Bu kaynak bilgisi, metnin hangi iddiasını denetlememizi sağlıyor?”\n4. Grup, güvenilirliğin yalnız düzenli tasarımdan değil, izlenebilir dayanaklardan çıkarılması gerektiğini belirler.\n5. Öğrenci kendi görüşünü kısa ve kanıtlı biçimde ekler: “İlk metin daha kısa; ancak kaynak göstermediği için araştırma sunumunda tek başına yeterli olmayabilir.”\n6. Sonra başka bir katılımcıya söz verir.\n7. Grup sonucu, “İkinci metin her bakımdan üstündür.” diye değil, “Kaynak temelli sunum amacı için ikinci metin daha denetlenebilirdir.” biçiminde sınırlar.\n8. Konuşmanın sonunda karar ve gerekçe özetlenir."],"commonMistakes":"Hazırlanmış metni baştan sona okumak, dinleyicilerle etkileşimi yönetmek anlamına gelmez. Uygun selam ve amaç cümlesi olmadan konuya girmek, çok uzun konuşup söz sırasını kapatmak veya soruyu bitmeden cevaplamak iletişimi zorlaştırır. Soru soran kişiyi karşı taraf gibi görmek de yanlıştır; saygılı soru, düşünceyi açıklığa kavuşturabilir. Bilmediği ayrıntıyı kesinmiş gibi söylemek yerine sınırı belirtmek gerekir. “Bunu bilmiyor musunuz?” gibi küçümseyici hitaplar güvenli iletişime zarar verir. Kapanış yapmadan konuşmayı aniden bitirmek de ana düşüncenin dinleyicide dağılmasına yol açar.","selfCheck":["Konuşmanın amacını, dinleyiciyi ve süreyi belirledim mi?","Uygun selam, hitap ve amaç cümlesiyle başladım mı?","Ana düşüncelerimi bağlantılı ve kanıtlı biçimde sundum mu?","Anlaşılmayan noktalar için açıklayıcı, araştırıcı ve keşfedici sorular kullandım mı?","Soruları tam dinleyip doğrudan ve dürüst cevapladım mı?","Uygun zamanda söz alıp başkalarına söz verdim mi?","Bilmediğim ayrıntıları uydurmak yerine doğrulama gereğini belirttim mi?","Ana noktayı toparlayıp uygun bir ifadeyle konuşmayı sonlandırdım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecini yönetebilme: T.K.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"21aa20ff4b6d4deadcc6e745ed9fd6e8420f0a29267b6ae5045b003db29ea238","reviewDecisionSha256":"3ff8a7f06831ac50292cdb635dac642e1b42a13c8599c3d383fe0e5cfc7b8f96","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:21aa20ff4b6d4deadcc6e745ed9fd6e8420f0a29267b6ae5045b003db29ea238","reviewedHash":"sha256:21aa20ff4b6d4deadcc6e745ed9fd6e8420f0a29267b6ae5045b003db29ea238","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3ff8a7f06831ac50292cdb635dac642e1b42a13c8599c3d383fe0e5cfc7b8f96; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n087","contentProjectionSha256":"21aa20ff4b6d4deadcc6e745ed9fd6e8420f0a29267b6ae5045b003db29ea238","reviewDecisionSha256":"3ff8a7f06831ac50292cdb635dac642e1b42a13c8599c3d383fe0e5cfc7b8f96","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n088","noteId":"tr.g07.turkce.n088","noteKey":"tr.g07.turkce.n088","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-11","title":"Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme","objectiveId":"T.K.7.11","objective":"T.K.7.11","objectives":["T.K.7.11"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir konuşmada tahminden yararlanmak, bilinmeyen bir şeyi rastgele söylemek değildir. Tahmin; mevcut olay, konu ya da durumla gözlemlerini ve ön bilgilerini ilişkilendirerek olası bir sonuca ulaşmandır. Bu sonuç henüz kesinleşmediği için konuşmanda “olabilir”, “büyük olasılıkla”, “şu ipucuna dayanarak” gibi sınırlandırıcı ifadeler kullanman gerekir. Yeni bir kanıt geldiğinde tahminini koruyabilir, daraltabilir ya da değiştirebilirsin.\n\nBu beceri hem hazırladığın sözlü metinlerde hem de karşılıklı konuşmalarda işe yarar. Bir arkadaşının kullandığı kelimeleri, vurgu ve tonlamayı ya da gözlenebilir beden dili ipuçlarını çözümleyerek duygu durumuna ve konuşmanın nasıl sürebileceğine ilişkin ölçülü bir tahminde bulunabilirsin. “TÜRK SANATI” temasında ise bir sergi duyurusu, sanat içerikli bir görsel, kısa bir tanıtım ya da farklı kültürlere ilişkin güvenilir bilgiler üzerinden konuşmanı tahminlerle zenginleştirebilirsin. Buradaki amaç, tahmini gerçekmiş gibi sunmak değil; tahminin dayanağını açıklamak ve yeni bilgiyle sınamaktır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Gözlem**, doğrudan fark ettiğin ayrıntıdır: afişteki başlık, konuşmacının kullandığı kelime, sunumdaki bölüm sırası gibi. **Ön bilgi**, daha önceki okuma, dinleme, izleme veya deneyimlerinden edindiğin ilgili bilgidir. **Tahmin**, gözlem ile ön bilgiden hareketle kurulan olasılıklı yargıdır. **Gerekçe**, tahminini hangi ipucuna dayandırdığını açıklar. **Yeni kanıt**, tahminini sınamana yarayan sonradan edinilmiş bilgidir. **Güncelleme**, yeni kanıtla tahmini değiştirme, daraltma ya da doğrulama işlemidir.\n\nTahmin ile doğrulanmış bilgi aynı değildir. “Afişte üç farklı çalışma alanı belirtilmiş; sunumun bölümlere ayrılması muhtemel.” bir tahmindir. “Programda üç bölüm başlığı yazıyor.” ise gözlenebilir bilgidir. Tahminini konuşmana aktarırken bu ayrımı dilinle görünür kılmalısın. Ayrıca bir kişinin duygu durumuna ilişkin tahmin, yalnızca tek bir jestten çıkarılamaz; sözler, tonlama ve bağlam birlikte düşünülmelidir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Konuşma durumunu belirle.** Hazırlıklı bir sunum mu yapıyorsun, yoksa karşılıklı konuşmaya mı katılıyorsun? Tahminin ne işe yarayacağını açıkla.\n2. **Gözlenebilir ipuçlarını ayır.** Başlık, görsel ayrıntı, kelime seçimi, vurgu, bölüm sırası veya açıklanmış koşullar gibi somut kanıtları not et.\n3. **İlgili ön bilgiyi çağır.** Yalnız konuyla bağlantılı ve güvenilir bilgiyi kullan. Emin olmadığın bir bilgiyi dayanak yapma.\n4. **Olasılıklı yargı kur.** “Bu ipuçlarına göre… olabilir.” biçiminde bir tahmin oluştur. Kesinlik bildiren dilden kaçın.\n5. **Gerekçeyi söyle.** Dinleyici, tahmininin hangi gözlem ve ön bilgiye dayandığını anlayabilmelidir.\n6. **Yeni kanıtı dinle veya araştır.** Konuşmanın devamındaki açıklama, görselin altyazısı ya da soruya verilen cevap tahminini sınayabilir.\n7. **Tahmini güncelle ve konuşmana yansıt.** “İlk tahminim şuydu; yeni bilgi nedeniyle bunu şöyle değiştirdim.” diyerek düşünme sürecini açıkla.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, konuşma bağlamındaki ilk ipucundan gerekçeli tahmine, yeni kanıtla sınamaya ve son sözlü ifadeye nasıl ilerlediğini gösterir. Son basamakta tahminin doğrulanmış bilgiye dönüşmesi şart değildir; önemli olan, yeni kanıta göre uygun biçimde güncellenmesidir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Sergi duyurusundan sunum düzenini tahmin etme\n\nBir okul sergisinin duyurusunda “Gözlem”, “Karşılaştırma” ve “Yeniden Tasarlama” başlıklı üç bölüm görülüyor. Sunumu henüz izlemedin. Konuşmana başlamadan önce sunumun nasıl ilerleyebileceğine ilişkin tahmin kurman isteniyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Somut ipuçlarını belirle: Duyuruda üç ayrı bölüm başlığı var ve başlıklar bir işlem sırası düşündürüyor.\n2. Ön bilgiyi ilişkilendir: Bölümlü sunumlarda içerik çoğunlukla başlık sırasıyla düzenlenir; ancak bu kesin bir kural değildir.\n3. Tahmini olasılıklı kur: “Başlıklara dayanarak sunumun önce sanat çalışmalarındaki ayrıntıları gözlemleme, sonra iki örneği karşılaştırma ve sonunda özgün bir tasarım geliştirme sırasıyla ilerlemesi muhtemel.”\n4. Gerekçeyi açıkla: Tahmin, duyurudaki başlıkların anlamına ve sırasına dayanıyor.\n5. Yeni kanıtı kullan: Sunum başladığında konuşmacı, karşılaştırmanın yalnız son bölümde yapılacağını söylüyor.\n6. Güncelle: “İlk başta karşılaştırmanın ikinci bölüm olacağını düşünmüştüm; açıklamadan sonra bunun son değerlendirme aşamasında kullanılacağını anladım.” Bu ifade, tahminini kanıta göre değiştirdiğini gösterir.\n\n### Örnek 2: Karşılıklı konuşmanın devamını öngörme\n\nBir arkadaşın, hazırladığı özgün gölge oyunu sahnesini anlatırken “Diyalog anlaşılır oldu ama geçişte izleyicinin ne olduğunu fark etmeyeceğinden endişeliyim.” diyor. Sesi sakin, fakat “endişeliyim” kelimesini vurguluyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Dil ipucunu belirle: Arkadaşın güçlü yönü ve gelişmeye açık yönü birlikte söylüyor.\n2. Tonlama ipucunu belirle: Endişe kelimesine yapılan vurgu, asıl yardım ihtiyacının geçiş bölümünde olduğunu düşündürüyor.\n3. Ölçülü tahmin kur: “Sanırım sahnenin tamamını değil, iki bölüm arasındaki bağlantıyı nasıl belirginleştireceğin konusunda görüş istiyorsun.”\n4. Tahmini soru ile sına: “Doğru anladıysam geçişe ilişkin öneri mi bekliyorsun?” diye sor.\n5. Gelen cevaba göre yön ver: Arkadaşın “Evet, özellikle o kısım.” derse konuşmanı geçiş çözümüne odakla. “Hayır, yalnızca düşüncemi paylaştım.” derse ısrar etme.\n6. Sonuç: Tahmin, kişiye bir duygu etiketi yapıştırmak için değil, iletişimin yönünü saygılı biçimde belirlemek için kullanılmış olur.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn yaygın hata, tahmini kanıtsız bir kesinlik cümlesi gibi söylemektir. “Bu görsel kesinlikle şu anlama geliyor.” yerine “Şu iki ayrıntı nedeniyle böyle bir anlam taşıyor olabilir.” demek gerekir. Bir başka hata, yeni kanıt tahminle çeliştiğinde ilk görüşte ısrar etmektir. Tahmini değiştirmek başarısızlık değil, kanıta göre düşünmektir. Karşılıklı konuşmada tek bir yüz ifadesinden kişinin niyetine karar vermek de doğru değildir; söz, tonlama, bağlam ve doğrudan sorulan açıklama birlikte değerlendirilmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Konuşma durumunu ve tahminin amacını belirledim mi?\n- Gözlem ile ön bilgiyi birbirinden ayırdım mı?\n- Tahminimi somut bir ipucuyla gerekçelendirdim mi?\n- Olasılık bildiren, ölçülü bir dil kullandım mı?\n- Tahminimi gerçek bilgi gibi sunmaktan kaçındım mı?\n- Yeni kanıt geldiğinde tahminimi yeniden değerlendirdim mi?\n- Karşımdakinin duygu ve niyetine ilişkin çıkarımımı soru ile sınadım mı?\n- Güncellenmiş tahminimi konuşmamın yönüne uygun biçimde yansıttım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n088__tk711t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n088__tk711t4.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"ipucu","labelKey":"tr-g07-turkce-n088__tk711t4.ipucu"},{"id":"onbilgi","labelKey":"tr-g07-turkce-n088__tk711t4.onbilgi"},{"id":"tahmin","labelKey":"tr-g07-turkce-n088__tk711t4.tahmin"},{"id":"gerekce","labelKey":"tr-g07-turkce-n088__tk711t4.gerekce"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n088__tk711t4.kanit"},{"id":"ifade","labelKey":"tr-g07-turkce-n088__tk711t4.ifade"}],"edges":[{"from":"ipucu","to":"onbilgi"},{"from":"onbilgi","to":"tahmin"},{"from":"tahmin","to":"gerekce"},{"from":"gerekce","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"ifade"},{"from":"kanit","to":"tahmin"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n088__tk711t4.alt":"Soldan sağa ilerleyen akışta konuşmacı önce başlık, söz, tonlama veya görsel ayrıntı gibi gözlenebilir ipucunu belirler; ilgili ve güvenilir ön bilgisini bu ipucuyla ilişkilendirir; olasılık bildiren bir tahmin kurar ve dayanağını gerekçelendirir. Yeni kanıt düğümü tahmini doğrulayabilir, daraltabilir ya da tahmin düğümüne geri bağlanarak değiştirebilir. Son düğümde güncellenen tahmin, kesin bilgi gibi sunulmadan sözlü ifadeye dönüştürülür.","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.caption":"İpucundan gerekçeli tahmine ve yeni kanıtla güncellenmiş sözlü ifadeye ilerleyen akış","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.ipucu":"Gözlenebilir ipucunu belirle","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.onbilgi":"İlgili ön bilgiyi ilişkilendir","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.tahmin":"Olasılıklı tahmin kur","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.gerekce":"Gerekçeyi açıkla","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.kanit":"Yeni kanıtla sına ve güncelle","tr-g07-turkce-n088__tk711t4.ifade":"Güncel tahmini konuşmaya yansıt"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-k-7-11-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmada tahminden yararlanmak, bilinmeyen bir şeyi rastgele söylemek değildir. Tahmin; mevcut olay, konu ya da durumla gözlemlerini ve ön bilgilerini ilişkilendirerek olası bir sonuca ulaşmandır. Bu sonuç henüz kesinleşmediği için konuşmanda “olabilir”, “büyük olasılıkla”, “şu ipucuna dayanarak” gibi sınırlandırıcı ifadeler kullanman gerekir. Yeni bir kanıt geldiğinde tahminini koruyabilir, daraltabilir ya da değiştirebilirsin.\n\nBu beceri hem hazırladığın sözlü metinlerde hem de karşılıklı konuşmalarda işe yarar. Bir arkadaşının kullandığı kelimeleri, vurgu ve tonlamayı ya da gözlenebilir beden dili ipuçlarını çözümleyerek duygu durumuna ve konuşmanın nasıl sürebileceğine ilişkin ölçülü bir tahminde bulunabilirsin. “TÜRK SANATI” temasında ise bir sergi duyurusu, sanat içerikli bir görsel, kısa bir tanıtım ya da farklı kültürlere ilişkin güvenilir bilgiler üzerinden konuşmanı tahminlerle zenginleştirebilirsin. Buradaki amaç, tahmini gerçekmiş gibi sunmak değil; tahminin dayanağını açıklamak ve yeni bilgiyle sınamaktır.","keyConcepts":"**Gözlem**, doğrudan fark ettiğin ayrıntıdır: afişteki başlık, konuşmacının kullandığı kelime, sunumdaki bölüm sırası gibi. **Ön bilgi**, daha önceki okuma, dinleme, izleme veya deneyimlerinden edindiğin ilgili bilgidir. **Tahmin**, gözlem ile ön bilgiden hareketle kurulan olasılıklı yargıdır. **Gerekçe**, tahminini hangi ipucuna dayandırdığını açıklar. **Yeni kanıt**, tahminini sınamana yarayan sonradan edinilmiş bilgidir. **Güncelleme**, yeni kanıtla tahmini değiştirme, daraltma ya da doğrulama işlemidir.\n\nTahmin ile doğrulanmış bilgi aynı değildir. “Afişte üç farklı çalışma alanı belirtilmiş; sunumun bölümlere ayrılması muhtemel.” bir tahmindir. “Programda üç bölüm başlığı yazıyor.” ise gözlenebilir bilgidir. Tahminini konuşmana aktarırken bu ayrımı dilinle görünür kılmalısın. Ayrıca bir kişinin duygu durumuna ilişkin tahmin, yalnızca tek bir jestten çıkarılamaz; sözler, tonlama ve bağlam birlikte düşünülmelidir.","steps":"1. **Konuşma durumunu belirle.** Hazırlıklı bir sunum mu yapıyorsun, yoksa karşılıklı konuşmaya mı katılıyorsun? Tahminin ne işe yarayacağını açıkla.\n2. **Gözlenebilir ipuçlarını ayır.** Başlık, görsel ayrıntı, kelime seçimi, vurgu, bölüm sırası veya açıklanmış koşullar gibi somut kanıtları not et.\n3. **İlgili ön bilgiyi çağır.** Yalnız konuyla bağlantılı ve güvenilir bilgiyi kullan. Emin olmadığın bir bilgiyi dayanak yapma.\n4. **Olasılıklı yargı kur.** “Bu ipuçlarına göre… olabilir.” biçiminde bir tahmin oluştur. Kesinlik bildiren dilden kaçın.\n5. **Gerekçeyi söyle.** Dinleyici, tahmininin hangi gözlem ve ön bilgiye dayandığını anlayabilmelidir.\n6. **Yeni kanıtı dinle veya araştır.** Konuşmanın devamındaki açıklama, görselin altyazısı ya da soruya verilen cevap tahminini sınayabilir.\n7. **Tahmini güncelle ve konuşmana yansıt.** “İlk tahminim şuydu; yeni bilgi nedeniyle bunu şöyle değiştirdim.” diyerek düşünme sürecini açıkla.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, konuşma bağlamındaki ilk ipucundan gerekçeli tahmine, yeni kanıtla sınamaya ve son sözlü ifadeye nasıl ilerlediğini gösterir. Son basamakta tahminin doğrulanmış bilgiye dönüşmesi şart değildir; önemli olan, yeni kanıta göre uygun biçimde güncellenmesidir.","workedExamples":["Bir okul sergisinin duyurusunda “Gözlem”, “Karşılaştırma” ve “Yeniden Tasarlama” başlıklı üç bölüm görülüyor. Sunumu henüz izlemedin. Konuşmana başlamadan önce sunumun nasıl ilerleyebileceğine ilişkin tahmin kurman isteniyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Somut ipuçlarını belirle: Duyuruda üç ayrı bölüm başlığı var ve başlıklar bir işlem sırası düşündürüyor.\n2. Ön bilgiyi ilişkilendir: Bölümlü sunumlarda içerik çoğunlukla başlık sırasıyla düzenlenir; ancak bu kesin bir kural değildir.\n3. Tahmini olasılıklı kur: “Başlıklara dayanarak sunumun önce sanat çalışmalarındaki ayrıntıları gözlemleme, sonra iki örneği karşılaştırma ve sonunda özgün bir tasarım geliştirme sırasıyla ilerlemesi muhtemel.”\n4. Gerekçeyi açıkla: Tahmin, duyurudaki başlıkların anlamına ve sırasına dayanıyor.\n5. Yeni kanıtı kullan: Sunum başladığında konuşmacı, karşılaştırmanın yalnız son bölümde yapılacağını söylüyor.\n6. Güncelle: “İlk başta karşılaştırmanın ikinci bölüm olacağını düşünmüştüm; açıklamadan sonra bunun son değerlendirme aşamasında kullanılacağını anladım.” Bu ifade, tahminini kanıta göre değiştirdiğini gösterir.","Bir arkadaşın, hazırladığı özgün gölge oyunu sahnesini anlatırken “Diyalog anlaşılır oldu ama geçişte izleyicinin ne olduğunu fark etmeyeceğinden endişeliyim.” diyor. Sesi sakin, fakat “endişeliyim” kelimesini vurguluyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Dil ipucunu belirle: Arkadaşın güçlü yönü ve gelişmeye açık yönü birlikte söylüyor.\n2. Tonlama ipucunu belirle: Endişe kelimesine yapılan vurgu, asıl yardım ihtiyacının geçiş bölümünde olduğunu düşündürüyor.\n3. Ölçülü tahmin kur: “Sanırım sahnenin tamamını değil, iki bölüm arasındaki bağlantıyı nasıl belirginleştireceğin konusunda görüş istiyorsun.”\n4. Tahmini soru ile sına: “Doğru anladıysam geçişe ilişkin öneri mi bekliyorsun?” diye sor.\n5. Gelen cevaba göre yön ver: Arkadaşın “Evet, özellikle o kısım.” derse konuşmanı geçiş çözümüne odakla. “Hayır, yalnızca düşüncemi paylaştım.” derse ısrar etme.\n6. Sonuç: Tahmin, kişiye bir duygu etiketi yapıştırmak için değil, iletişimin yönünü saygılı biçimde belirlemek için kullanılmış olur."],"commonMistakes":"En yaygın hata, tahmini kanıtsız bir kesinlik cümlesi gibi söylemektir. “Bu görsel kesinlikle şu anlama geliyor.” yerine “Şu iki ayrıntı nedeniyle böyle bir anlam taşıyor olabilir.” demek gerekir. Bir başka hata, yeni kanıt tahminle çeliştiğinde ilk görüşte ısrar etmektir. Tahmini değiştirmek başarısızlık değil, kanıta göre düşünmektir. Karşılıklı konuşmada tek bir yüz ifadesinden kişinin niyetine karar vermek de doğru değildir; söz, tonlama, bağlam ve doğrudan sorulan açıklama birlikte değerlendirilmelidir.","selfCheck":["Konuşma durumunu ve tahminin amacını belirledim mi?","Gözlem ile ön bilgiyi birbirinden ayırdım mı?","Tahminimi somut bir ipucuyla gerekçelendirdim mi?","Olasılık bildiren, ölçülü bir dil kullandım mı?","Tahminimi gerçek bilgi gibi sunmaktan kaçındım mı?","Yeni kanıt geldiğinde tahminimi yeniden değerlendirdim mi?","Karşımdakinin duygu ve niyetine ilişkin çıkarımımı soru ile sınadım mı?","Güncellenmiş tahminimi konuşmamın yönüne uygun biçimde yansıttım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasında tahminlerinden yararlanabilme: T.K.7.11","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5d322d8b53ee1e12fae90dccf62aebcd19abd8206b615887e2358ac1cfa10321","reviewDecisionSha256":"63f4ffca1cae64d89a2f9094e5b4def72c55dc7f7843076ef17440d92b883c0d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5d322d8b53ee1e12fae90dccf62aebcd19abd8206b615887e2358ac1cfa10321","reviewedHash":"sha256:5d322d8b53ee1e12fae90dccf62aebcd19abd8206b615887e2358ac1cfa10321","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:63f4ffca1cae64d89a2f9094e5b4def72c55dc7f7843076ef17440d92b883c0d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n088","contentProjectionSha256":"5d322d8b53ee1e12fae90dccf62aebcd19abd8206b615887e2358ac1cfa10321","reviewDecisionSha256":"63f4ffca1cae64d89a2f9094e5b4def72c55dc7f7843076ef17440d92b883c0d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n089","noteId":"tr.g07.turkce.n089","noteKey":"tr.g07.turkce.n089","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-12","title":"Konuşmasında karşılaştırma yapabilme","objectiveId":"T.K.7.12","objective":"T.K.7.12","objectives":["T.K.7.12"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nKonuşmada karşılaştırma yapmak, iki unsurun peş peşe özelliklerini saymak değildir. Önce konuşmanın amacı, konusu ve dinleyicisi düşünülür; ardından karşılaştırılacak unsurlar için ortak ölçütler belirlenir. Benzerlikler ile farklılıklar aynı ölçütlere göre incelenir ve elde edilen sonuçtan gerekçeli bir yargıya ulaşılır. Böylece dinleyici yalnız “A ve B farklıdır.” cümlesini değil, farkın hangi bakımdan ortaya çıktığını ve bunun konuşmanın amacı için ne anlama geldiğini anlayabilir.\n\n“TÜRK SANATI” temasında iki sanat tanıtımını, iki sergileme biçimini, iki öğrenci sunusunu ya da farklı kültürel ürünleri anlatan güvenilir içerikleri karşılaştırabilirsin. Karşılaştırmanın amacı birini üstün ilan etmek değildir. Amaç; benzer ve farklı yönleri kanıta dayalı biçimde görünür kılmak, farklı yorumlara saygı göstermek ve konuşmanın sonunda ölçülü bir sonuca varmaktır. Karşılaştırma sırasında sanatçı, eser, tarih veya teknik hakkında doğrulanmamış ayrıntı eklemek yerine sana sunulan metin, görsel ya da kayıt içindeki verilere dayanmalısın.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Karşılaştırılan unsur**, birbiriyle ilişkilendirilen nesne, olay, bilgi, uygulama veya metindir. **Ölçüt**, karşılaştırmayı hangi özellik bakımından yaptığını gösterir: amaç, hedef kitle, kullanılan kanıt, düzen, erişilebilirlik ya da anlatım biçimi gibi. **Benzerlik**, iki unsurun aynı ölçütte ortaklaşan yönüdür. **Farklılık**, aynı ölçütte ayrılan yönüdür. **Kanıt**, söylediğin benzerlik veya farklılığı destekleyen gözlenebilir ayrıntıdır. **Yargı**, karşılaştırma sonucunda ulaştığın, ölçüt ve kanıtlarla gerekçelendirilmiş sonuçtur.\n\nÖlçüt değişirse sonuç da değişebilir. İki dijital sunu “görsel çeşitliliği” bakımından benzer, “kaynak gösterme” bakımından farklı olabilir. Bu nedenle “hangisi daha iyi?” gibi belirsiz bir soruyla başlamamalısın. “Hangi sunu, yeni başlayan bir dinleyici için kavramları daha açık açıklıyor?” gibi amacı ve ölçütü belli bir soru kurmak daha doğrudur. Sınıflandırmada unsurlar gruplara ayrılır; karşılaştırmada ise belirlenen unsurların ortak ve ayrılan yönleri aynı ölçüt üzerinden ilişkilendirilir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Konuşmanın amacını belirle.** Bilgilendirmek, seçim yapmak, bir görüşü tartışmak veya iki uygulamanın etkisini açıklamak isteyebilirsin.\n2. **Karşılaştırılabilir unsurları seç.** Aynı konuda yeterli veri sunan iki unsur kullan. Bir sergi afişi ile ilgisiz bir öyküyü karşılaştırmak anlamlı değildir.\n3. **Ortak ölçütleri oluştur.** Amaç, düzen, kanıt, hedef kitle ve anlatım biçimi gibi ölçütlerden konuşma amacına uygun olanları seç.\n4. **Her ölçütte kanıt topla.** A unsurundaki ve B unsurundaki gözlenebilir ayrıntıyı ayrı ayrı not et.\n5. **Benzerlik ve farklılığı açıkla.** “Her ikisi de…” ve “Buna karşılık…” gibi bağlantılarla aynı ölçütteki sonuçları ilişkilendir.\n6. **Yargıya ulaş.** Sonucu “Bu nedenle…” diyerek ölçüte bağla. Yargın bütün alanlar için değil, belirlediğin amaç için geçerli olmalıdır.\n7. **Konuşmayı dengeli sun.** Bir unsurun güçlü yönünü anlatırken diğerini küçümseme; kanıtın sınırını belirt.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, iki sanat içerikli sunumun aynı dört ölçüte göre nasıl karşılaştırılabileceğini gösterir. Her satırda önce ölçüt, sonra ortak yön, ayrılan yön ve bu bulgudan konuşmada kurulabilecek kanıta dayalı sonuç yer alır. Tabloyu ezberlenecek cevap olarak değil, karşılaştırma düzenini kuran bir model olarak kullanmalısın.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: İki sergi tanıtımını sözlü karşılaştırma\n\nBirinci tanıtımda her bölüm için kısa açıklama ve yakından çekilmiş çalışma görselleri bulunuyor. İkinci tanıtımda bölüm başlıkları, bir yönlendirme şeması ve öğrencilerin kısa sesli açıklamaları var. Sınıfta “Yeni ziyaretçinin sergiyi izlemesini hangisi daha çok kolaylaştırır?” sorusuna cevap vereceksin.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amacı belirle: Genel bir üstünlük kararı değil, yeni ziyaretçinin sergiyi izlemesini kolaylaştırma düzeyi karşılaştırılacak.\n2. Ölçütleri seç: Bölüm düzeninin açıklığı, ayrıntı sunma biçimi ve erişim yolu.\n3. Benzerliği bul: İki tanıtım da sergi bölümlerini adlandırıyor ve ziyaretçiye ön bilgi veriyor.\n4. Farklılıkları kanıtla: Birinci tanıtım görsellerdeki ayrıntıları yakından gösteriyor; ikinci tanıtım ise yönlendirme şemasıyla gezi sırasını ve sesli açıklamalarla ek bilgiyi sunuyor.\n5. Yargıyı sınırlandır: “Sergide hangi sırayla ilerleyeceğini bilmeyen bir ziyaretçi için ikinci tanıtım daha işlevsel olabilir; çünkü yönlendirme şeması bölüm ilişkilerini açıkça gösteriyor. Ayrıntılı görsel inceleme amacı varsa birinci tanıtımın yakın çekimleri daha yararlıdır.”\n6. Sonuç: Tek bir “en iyi” yerine, amaca göre değişen iki gerekçeli sonuç kurulmuştur.\n\n### Örnek 2: İki atölye önerisini karşılaştırarak seçim yapma\n\nBir öğrenci grubu, motiflerle ilgili güvenilir bilgilerden sınıf sunusu hazırlayacaktır. A önerisi, basılı kaynaklardan not alıp büyük bir karşılaştırma panosu oluşturmayı; B önerisi, aynı bilgileri kaynak künyeleriyle dijital kartlara yerleştirip kartları sınıfta sunmayı içeriyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Konuşma amacını belirle: Sınırlı ders süresinde ortak çalışmaya uygun yöntemi seçmek.\n2. Ortak ölçütleri kur: Kaynağın izlenebilirliği, grup üyelerinin katkısı ve sunum sırasında düzenleme kolaylığı.\n3. Benzerliği söyle: İki öneri de bilgiyi karşılaştırmalı bir düzende sunmayı ve grup iş birliğini gerektiriyor.\n4. Farklılığı göster: Basılı panoda bütün bilgiler aynı yüzeyde birlikte görülür; dijital kartlarda kaynak künyeleri ve içerik sırası kolay güncellenebilir.\n5. Yargıyı kanıtla: “Çalışma sırasında yeni bilgi eklenmesi bekleniyorsa B önerisi daha kolay uyarlanabilir. Ancak sınıfta bütün karşılaştırmaları aynı anda görmek öncelikliyse A önerisi daha uygun olabilir.”\n6. Dinleyiciye açıklık sağla: Seçimin hangi koşula bağlı olduğunu belirt; karşı öneriyi değersizleştirme.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn sık hata, ortak ölçüt belirlemeden özellikleri sıralamaktır. “Birincide görsel var, ikincisi kısa, birincinin başlığı güzel.” cümleleri aynı ölçüte bağlı olmadığı için karşılaştırma oluşturmaz. Diğer bir hata, öznel beğeniyi kanıt gibi sunmaktır. “Bunu daha çok sevdim.” kişisel bir tepkidir; “Bölümler numaralandırıldığı için izleme sırası daha açık.” ise gerekçeli karşılaştırmadır. Karşılaştırma sonucunu bütün durumlara genellemek ve bir kültürel ürünü diğerinden üstün göstermek de kaçınılması gereken bir yaklaşımdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Konuşmamın karşılaştırma amacını açıkça belirledim mi?\n- Birbiriyle gerçekten karşılaştırılabilir unsurlar seçtim mi?\n- Her iki unsur için aynı ölçütleri kullandım mı?\n- Benzerlik ve farklılıkları somut kanıtlarla açıkladım mı?\n- Sınıflandırma ile karşılaştırmayı birbirine karıştırmadım mı?\n- Kişisel beğenimi doğrulanmış bilgi gibi sunmaktan kaçındım mı?\n- Ulaştığım yargıyı belirli amaç ve koşullarla sınırlandırdım mı?\n- Farklı kültürel ürünleri küçümsemeden, saygılı bir dil kullandım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n089__tk712t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n089__tk712t4.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h1","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h2","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h3","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h4"],"rows":[[{"v":"Amaç"},{"v":"İkisi de sergiyi tanıtıyor."},{"v":"A ayrıntılı incelemeyi, B izleme sırasını öne çıkarıyor."},{"v":"Seçim, dinleyicinin ayrıntı mı yönlendirme mi aradığına göre değişir."}],[{"v":"Hedef kitle"},{"v":"İkisi de ilk kez karşılaşan ziyaretçiye sesleniyor."},{"v":"A görsel incelemeye, B adım adım yönlenmeye daha çok destek veriyor."},{"v":"Yeni ziyaretçi için açıklık, hedef kitleye uygunluk kanıtıdır."}],[{"v":"Kanıt düzeni"},{"v":"İkisinde de bölüm başlıkları var."},{"v":"A yakın çekim görseller, B yönlendirme şeması ve sesli açıklama kullanıyor."},{"v":"Kanıt türleri farklı işlevler üstlendiği için tek ölçütte mutlak üstünlük kurulamaz."}],[{"v":"Kullanım koşulu"},{"v":"İkisi de sergi öncesinde kullanılabilir."},{"v":"A sessiz incelemeye, B ses erişimi bulunan ortama daha uygun."},{"v":"Ortam koşulu belirtilmeden verilen seçim yargısı eksik kalır."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n089__tk712t4.alt":"Dört sütunlu tabloda amaç, hedef kitle, kanıt düzeni ve kullanım koşulu ölçütleriyle iki sergi tanıtımı karşılaştırılır. Amaç satırında her ikisinin sergiyi tanıttığı, A'nın ayrıntılı incelemeyi, B'nin izleme sırasını öne çıkardığı ve seçimin dinleyici ihtiyacına bağlı olduğu gösterilir. Hedef kitle satırında ikisinin de yeni ziyaretçiye seslendiği, ancak farklı destekler sunduğu belirtilir. Kanıt düzeni satırında ortak bölüm başlıklarına karşı A'nın yakın çekimleri ile B'nin şema ve sesli açıklamaları ayrılır. Kullanım koşulu satırında iki tanıtımın sergi öncesi kullanılabildiği, ortam gereksinimlerinin farklı olduğu ve yargının koşulla sınırlandırılması gerektiği açıklanır.","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.caption":"Ortak ölçütlere, metin kanıtına ve sınırlandırılmış yargıya dayalı sözlü karşılaştırma tablosu","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h2":"Benzerlik","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h3":"Farklılık","tr-g07-turkce-n089__tk712t4.h4":"Konuşmada kanıta dayalı yargı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-k-7-12-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Konuşmada karşılaştırma yapmak, iki unsurun peş peşe özelliklerini saymak değildir. Önce konuşmanın amacı, konusu ve dinleyicisi düşünülür; ardından karşılaştırılacak unsurlar için ortak ölçütler belirlenir. Benzerlikler ile farklılıklar aynı ölçütlere göre incelenir ve elde edilen sonuçtan gerekçeli bir yargıya ulaşılır. Böylece dinleyici yalnız “A ve B farklıdır.” cümlesini değil, farkın hangi bakımdan ortaya çıktığını ve bunun konuşmanın amacı için ne anlama geldiğini anlayabilir.\n\n“TÜRK SANATI” temasında iki sanat tanıtımını, iki sergileme biçimini, iki öğrenci sunusunu ya da farklı kültürel ürünleri anlatan güvenilir içerikleri karşılaştırabilirsin. Karşılaştırmanın amacı birini üstün ilan etmek değildir. Amaç; benzer ve farklı yönleri kanıta dayalı biçimde görünür kılmak, farklı yorumlara saygı göstermek ve konuşmanın sonunda ölçülü bir sonuca varmaktır. Karşılaştırma sırasında sanatçı, eser, tarih veya teknik hakkında doğrulanmamış ayrıntı eklemek yerine sana sunulan metin, görsel ya da kayıt içindeki verilere dayanmalısın.","keyConcepts":"**Karşılaştırılan unsur**, birbiriyle ilişkilendirilen nesne, olay, bilgi, uygulama veya metindir. **Ölçüt**, karşılaştırmayı hangi özellik bakımından yaptığını gösterir: amaç, hedef kitle, kullanılan kanıt, düzen, erişilebilirlik ya da anlatım biçimi gibi. **Benzerlik**, iki unsurun aynı ölçütte ortaklaşan yönüdür. **Farklılık**, aynı ölçütte ayrılan yönüdür. **Kanıt**, söylediğin benzerlik veya farklılığı destekleyen gözlenebilir ayrıntıdır. **Yargı**, karşılaştırma sonucunda ulaştığın, ölçüt ve kanıtlarla gerekçelendirilmiş sonuçtur.\n\nÖlçüt değişirse sonuç da değişebilir. İki dijital sunu “görsel çeşitliliği” bakımından benzer, “kaynak gösterme” bakımından farklı olabilir. Bu nedenle “hangisi daha iyi?” gibi belirsiz bir soruyla başlamamalısın. “Hangi sunu, yeni başlayan bir dinleyici için kavramları daha açık açıklıyor?” gibi amacı ve ölçütü belli bir soru kurmak daha doğrudur. Sınıflandırmada unsurlar gruplara ayrılır; karşılaştırmada ise belirlenen unsurların ortak ve ayrılan yönleri aynı ölçüt üzerinden ilişkilendirilir.","steps":"1. **Konuşmanın amacını belirle.** Bilgilendirmek, seçim yapmak, bir görüşü tartışmak veya iki uygulamanın etkisini açıklamak isteyebilirsin.\n2. **Karşılaştırılabilir unsurları seç.** Aynı konuda yeterli veri sunan iki unsur kullan. Bir sergi afişi ile ilgisiz bir öyküyü karşılaştırmak anlamlı değildir.\n3. **Ortak ölçütleri oluştur.** Amaç, düzen, kanıt, hedef kitle ve anlatım biçimi gibi ölçütlerden konuşma amacına uygun olanları seç.\n4. **Her ölçütte kanıt topla.** A unsurundaki ve B unsurundaki gözlenebilir ayrıntıyı ayrı ayrı not et.\n5. **Benzerlik ve farklılığı açıkla.** “Her ikisi de…” ve “Buna karşılık…” gibi bağlantılarla aynı ölçütteki sonuçları ilişkilendir.\n6. **Yargıya ulaş.** Sonucu “Bu nedenle…” diyerek ölçüte bağla. Yargın bütün alanlar için değil, belirlediğin amaç için geçerli olmalıdır.\n7. **Konuşmayı dengeli sun.** Bir unsurun güçlü yönünü anlatırken diğerini küçümseme; kanıtın sınırını belirt.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, iki sanat içerikli sunumun aynı dört ölçüte göre nasıl karşılaştırılabileceğini gösterir. Her satırda önce ölçüt, sonra ortak yön, ayrılan yön ve bu bulgudan konuşmada kurulabilecek kanıta dayalı sonuç yer alır. Tabloyu ezberlenecek cevap olarak değil, karşılaştırma düzenini kuran bir model olarak kullanmalısın.","workedExamples":["Birinci tanıtımda her bölüm için kısa açıklama ve yakından çekilmiş çalışma görselleri bulunuyor. İkinci tanıtımda bölüm başlıkları, bir yönlendirme şeması ve öğrencilerin kısa sesli açıklamaları var. Sınıfta “Yeni ziyaretçinin sergiyi izlemesini hangisi daha çok kolaylaştırır?” sorusuna cevap vereceksin.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amacı belirle: Genel bir üstünlük kararı değil, yeni ziyaretçinin sergiyi izlemesini kolaylaştırma düzeyi karşılaştırılacak.\n2. Ölçütleri seç: Bölüm düzeninin açıklığı, ayrıntı sunma biçimi ve erişim yolu.\n3. Benzerliği bul: İki tanıtım da sergi bölümlerini adlandırıyor ve ziyaretçiye ön bilgi veriyor.\n4. Farklılıkları kanıtla: Birinci tanıtım görsellerdeki ayrıntıları yakından gösteriyor; ikinci tanıtım ise yönlendirme şemasıyla gezi sırasını ve sesli açıklamalarla ek bilgiyi sunuyor.\n5. Yargıyı sınırlandır: “Sergide hangi sırayla ilerleyeceğini bilmeyen bir ziyaretçi için ikinci tanıtım daha işlevsel olabilir; çünkü yönlendirme şeması bölüm ilişkilerini açıkça gösteriyor. Ayrıntılı görsel inceleme amacı varsa birinci tanıtımın yakın çekimleri daha yararlıdır.”\n6. Sonuç: Tek bir “en iyi” yerine, amaca göre değişen iki gerekçeli sonuç kurulmuştur.","Bir öğrenci grubu, motiflerle ilgili güvenilir bilgilerden sınıf sunusu hazırlayacaktır. A önerisi, basılı kaynaklardan not alıp büyük bir karşılaştırma panosu oluşturmayı; B önerisi, aynı bilgileri kaynak künyeleriyle dijital kartlara yerleştirip kartları sınıfta sunmayı içeriyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Konuşma amacını belirle: Sınırlı ders süresinde ortak çalışmaya uygun yöntemi seçmek.\n2. Ortak ölçütleri kur: Kaynağın izlenebilirliği, grup üyelerinin katkısı ve sunum sırasında düzenleme kolaylığı.\n3. Benzerliği söyle: İki öneri de bilgiyi karşılaştırmalı bir düzende sunmayı ve grup iş birliğini gerektiriyor.\n4. Farklılığı göster: Basılı panoda bütün bilgiler aynı yüzeyde birlikte görülür; dijital kartlarda kaynak künyeleri ve içerik sırası kolay güncellenebilir.\n5. Yargıyı kanıtla: “Çalışma sırasında yeni bilgi eklenmesi bekleniyorsa B önerisi daha kolay uyarlanabilir. Ancak sınıfta bütün karşılaştırmaları aynı anda görmek öncelikliyse A önerisi daha uygun olabilir.”\n6. Dinleyiciye açıklık sağla: Seçimin hangi koşula bağlı olduğunu belirt; karşı öneriyi değersizleştirme."],"commonMistakes":"En sık hata, ortak ölçüt belirlemeden özellikleri sıralamaktır. “Birincide görsel var, ikincisi kısa, birincinin başlığı güzel.” cümleleri aynı ölçüte bağlı olmadığı için karşılaştırma oluşturmaz. Diğer bir hata, öznel beğeniyi kanıt gibi sunmaktır. “Bunu daha çok sevdim.” kişisel bir tepkidir; “Bölümler numaralandırıldığı için izleme sırası daha açık.” ise gerekçeli karşılaştırmadır. Karşılaştırma sonucunu bütün durumlara genellemek ve bir kültürel ürünü diğerinden üstün göstermek de kaçınılması gereken bir yaklaşımdır.","selfCheck":["Konuşmamın karşılaştırma amacını açıkça belirledim mi?","Birbiriyle gerçekten karşılaştırılabilir unsurlar seçtim mi?","Her iki unsur için aynı ölçütleri kullandım mı?","Benzerlik ve farklılıkları somut kanıtlarla açıkladım mı?","Sınıflandırma ile karşılaştırmayı birbirine karıştırmadım mı?","Kişisel beğenimi doğrulanmış bilgi gibi sunmaktan kaçındım mı?","Ulaştığım yargıyı belirli amaç ve koşullarla sınırlandırdım mı?","Farklı kültürel ürünleri küçümsemeden, saygılı bir dil kullandım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasında karşılaştırma yapabilme: T.K.7.12","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a689f91b319b3bb13781102a86f2126b11bc330be67dacec5a9940b8a1ae3112","reviewDecisionSha256":"0cd1d2eab2b20122c54f9e444a6afed3d497d2a6bb6159c1dc918a12b2c8b59c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a689f91b319b3bb13781102a86f2126b11bc330be67dacec5a9940b8a1ae3112","reviewedHash":"sha256:a689f91b319b3bb13781102a86f2126b11bc330be67dacec5a9940b8a1ae3112","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0cd1d2eab2b20122c54f9e444a6afed3d497d2a6bb6159c1dc918a12b2c8b59c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n089","contentProjectionSha256":"a689f91b319b3bb13781102a86f2126b11bc330be67dacec5a9940b8a1ae3112","reviewDecisionSha256":"0cd1d2eab2b20122c54f9e444a6afed3d497d2a6bb6159c1dc918a12b2c8b59c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n090","noteId":"tr.g07.turkce.n090","noteKey":"tr.g07.turkce.n090","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-20","title":"Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme","objectiveId":"T.K.7.20","objective":"T.K.7.20","objectives":["T.K.7.20"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nHazırlıklı konuşma, bilgileri sıraya koymadan uzun uzun anlatmak ya da ekrandaki metni okumak değildir. Konuşmacı önce amacını, konusunu, hedef kitlesini ve süresini belirler; güvenilir bilgiye ulaşır; konuşmanın bölümlerini planlar; metin veya taslak hazırlar; prova yapar; dinleyiciden gelebilecek soruları öngörür ve kendi performansını değerlendireceği ölçütleri önceden seçer. Bu işlemler, konuşmanın anlaşılır ve yönetilebilir bir yapı kazanmasını sağlar.\n\n“TÜRK SANATI” temasında geleneksel sanatlar, mimari, müzik, halk oyunları ya da sınıfta üretilen sanat içerikleri hakkında bireysel veya grup konuşmaları hazırlanabilir. Böyle bir konuşmada amaç yalnız bilgi aktarmak olmayabilir; iki yaklaşımı karşılaştırmak, kültürel mirasa yönelik bir sorunu tartışmak veya güvenilir bir araştırmanın sonuçlarını paylaşmak da amaç olabilir. Konuşmanın yapısı amaca göre değişir. Ancak her durumda açılış, düzenli ana bölümler, kanıtlar, gerektiğinde işlevsel görsel destek ve konuya bağlı bir kapanış bulunmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Amaç**, konuşmanın sonunda dinleyicinin neyi bilmesini, düşünmesini veya yapmasını istediğini açıklar. **Hedef kitle**, konuşmayı dinleyecek kişilerin bilgi düzeyi ve ihtiyaçlarıdır. **Konuşma planı**, ana bölümlerin sırasını gösterir. **Taslak**, cümle cümle okunacak bir metin değil; ana düşünceler, kanıtlar ve geçişler için hazırlanan yol haritasıdır. **Kanıt**, güvenilir kaynaktan edinilen bilgi, gözlem ya da sunulan materyalde görülebilen ayrıntıdır. **Görsel destek**, sözlü anlatımın anlaşılmasını kolaylaştıran ve açıklanan noktaya doğrudan bağlı ögedir. **Prova**, süreyi, geçişleri, ses kullanımını ve açıklığı sınama çalışmasıdır. **Değerlendirme ölçütü**, konuşmanın amaç, içerik, düzen ve anlatım bakımından nasıl inceleneceğini önceden belirler.\n\nHazırlıklı konuşmada araştırma ile yapı kurma birbirinden ayrılmaz. Çok bilgi toplamak iyi bir konuşmayı garanti etmez. Dinleyicinin izleyemeyeceği ayrıntıları elemek, önemli bilgileri ana başlıklar altında düzenlemek ve her iddiayı uygun kanıtla desteklemek gerekir. Ayrıca konuşma sırasında sorulabilecek soruları tahmin etmek, eksik açıklamaları prova aşamasında fark etmeyi sağlar.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Görevi çözümle.** Konuyu, amacı, dinleyiciyi, süreyi, ortamı ve bireysel ya da grup çalışması olup olmadığını belirle.\n2. **Bilgi topla ve seç.** Resmî, kurumsal ya da açıkça tanımlanmış güvenilir kaynaklardan yalnız amaca hizmet eden bilgileri al. Bilmediğin ayrıntıyı ekleme.\n3. **Ana düşünceyi kur.** Konuşmanın tek cümlelik temel mesajını yaz. Her bölüm bu mesajla ilişkili olmalıdır.\n4. **Açılışı planla.** Konuyu ve amacı açıkla; dinleyicinin neden dikkat etmesi gerektiğini göster. Abartılı slogan yerine merak uyandıran soru, gözlem veya kısa bağlam kullan.\n5. **Ana bölümleri sırala.** Her bölümde bir ana düşünce, onu destekleyen kanıt ve uygun bir geçiş bulunsun.\n6. **Görsel desteği işlevine göre seç.** Görsel, söylediğini tekrarlamak yerine ayrıntıyı göstermeli, ilişkiyi açıklamalı veya karşılaştırmayı kolaylaştırmalıdır.\n7. **Kapanışı hazırla.** Temel sonucu özetle; konuşmanın amacıyla bağlantılı son düşünceyi ver.\n8. **Olası soruları tahmin et.** “Bu bilginin kaynağı nedir?”, “Neden bu örnek seçildi?” gibi sorulara kısa ve doğru cevaplar hazırla.\n9. **Ölçüt belirle ve prova yap.** Süre, bölüm dengesi, kanıt açıklığı, ses, beden dili ve görsel uyumunu kontrol et; gerekirse taslağı düzenle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıklı konuşmanın açılıştan ana bölümlere, kanıta, görsel desteğe ve kapanışa ilerleyen görünür yapısını gösterir. Olası sorular ve değerlendirme ölçütleri bu sıranın dışında kalan ek işler değil, hazırlık boyunca bütün bölümlerin niteliğini denetleyen unsurlardır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Bireysel sergi tanıtımı hazırlama\n\nÜç dakikalık bir konuşmada okulda hazırlanan “Desenleri Okumak” sergisini tanıtman isteniyor. Elinde sergi bölümlerinin adları, öğrencilerin kısa açıklamaları ve okulun hazırladığı görseller var.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amacı belirle: Dinleyiciye serginin nasıl düzenlendiğini ve incelerken hangi kanıtlara dikkat edebileceğini açıklamak.\n2. Ana düşünceyi yaz: “Sergi, çalışmaların yalnız görünüşünü değil, öğrencilerin gözlem ve yorum sürecini de görünür kılıyor.”\n3. Açılışı kur: “Bir sanat çalışmasına bakarken önce neyi fark ederiz: rengi mi, düzeni mi, anlatılan düşünceyi mi?” sorusuyla konuya gir; ardından serginin üç bölümden oluştuğunu söyle.\n4. Ana bölümleri düzenle: Birinci bölümde gözlem notlarını, ikinci bölümde karşılaştırma kartlarını, üçüncü bölümde özgün öğrenci ürünlerini açıkla. Her bölüm için yalnız bir doğrulanabilir ayrıntı seç.\n5. Görseli işlevli kullan: Bölüm planını gösteren şema, dinleyicinin sergi sırasını izlemesine yardım etsin. Görselde olmayan tarih veya teknik bilgi ekleme.\n6. Kapanışı bağla: “Bu düzen, bakma ile yorum yapma arasındaki aşamaları izlememizi sağlıyor.” diyerek ana düşünceye dön.\n7. Olası soruyu hazırla: “Öğrenci açıklamaları nasıl seçildi?” sorusuna, elindeki resmî sergi yönergesinde belirtilen ölçüt kadar cevap ver; belirsizse bunu açıkça söyle.\n8. Prova sonucu: İlk denemede dört dakika sürdüyse yinelenen örneği çıkar; ana yapıyı koru.\n\n### Örnek 2: Grup sunusunu yapılandırma\n\nDört kişilik bir grup, geleneksel mimariye ilişkin süsleme örnekleri üzerine yaptığı kaynak taramasını sınıfa sunacaktır. Her öğrenci ayrı bilgi toplamış, fakat sunumda tekrarlar oluşmuştur.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ortak amacı netleştir: Amaç, tüm bilgileri sıralamak değil; araştırma sorusuna verilen cevapları kaynaklarıyla açıklamak.\n2. Bölümleri kişi adlarına göre değil işleve göre kur: “Araştırma sorusu ve yöntem”, “Gözlenen ortak özellikler”, “Farklı örneklerde değişen yönler”, “Kaynak sınırları ve sonuç”.\n3. Görev dağılımı yap: Her konuşmacı bir bölümü üstlensin; geçiş cümleleri önceden yazılsın.\n4. Kanıtları azalt: Aynı noktayı söyleyen üç görselden en açıklayıcı olanı seç. Her görsele kaynak bilgisi ve neyin inceleneceğine dair kısa açıklama ekle.\n5. Soruları tahmin et: “Bu örnekler bütün bölgeleri temsil ediyor mu?” sorusuna “Hayır, çalışmamız yalnız incelediğimiz kaynaklarla sınırlıdır.” cevabını hazırlamak bilimsel dürüstlük sağlar.\n6. Ölçüt belirle: Her bölümün iki dakikayı aşmaması, en az bir kaynak kanıtı içermesi ve önceki bölümle geçiş kurması denetlensin.\n7. Sonuç: Grup sunusu, dört ayrı konuşmanın art arda gelmesinden çıkar; ortak ana düşünceye bağlı tek yapı hâline gelir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn yaygın hata, sunu slaytlarını konuşma planı sanmak ve ekrandaki uzun metni okumaktır. Görsel destek konuşmacının yerine geçmez. Bir başka hata, araştırılan her ayrıntıyı kullanmaya çalışarak ana düşünceyi kaybetmektir. Kaynağı belirsiz bir bilgiyi boşluğu doldurmak için eklemek, konuşmanın güvenilirliğini azaltır. Hazırlığı yalnız metin yazma olarak görmek; prova, olası soru ve değerlendirme ölçütünü atlamak da süreci eksik bırakır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Konuşmanın amacını, hedef kitlesini, süresini ve ortamını belirledim mi?\n- Ana düşüncem bütün bölümleri bir arada tutuyor mu?\n- Açılış konuya ve dinleyiciye uygun mu?\n- Her ana bölümde açık düşünce, güvenilir kanıt ve geçiş var mı?\n- Görsel destek söylediğim noktayı gerçekten açıklıyor mu?\n- Kapanış ana düşünceye dönüyor mu?\n- Gelebilecek soruları tahmin edip doğrulanabilir cevaplar hazırladım mı?\n- Süre, açıklık ve bölüm dengesi ölçütleriyle prova yaptım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n090__tk720t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n090__tk720t4.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"acilis","labelKey":"tr-g07-turkce-n090__tk720t4.acilis"},{"id":"bolumler","labelKey":"tr-g07-turkce-n090__tk720t4.bolumler"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n090__tk720t4.kanit"},{"id":"gorsel","labelKey":"tr-g07-turkce-n090__tk720t4.gorsel"},{"id":"kapanis","labelKey":"tr-g07-turkce-n090__tk720t4.kapanis"},{"id":"sorular","labelKey":"tr-g07-turkce-n090__tk720t4.sorular"},{"id":"olcut","labelKey":"tr-g07-turkce-n090__tk720t4.olcut"}],"edges":[{"from":"acilis","to":"bolumler"},{"from":"bolumler","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"gorsel"},{"from":"gorsel","to":"kapanis"},{"from":"bolumler","to":"sorular"},{"from":"sorular","to":"olcut"},{"from":"olcut","to":"acilis"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n090__tk720t4.alt":"Soldan sağa ana sunum akışında açılış konuşmanın amacı ve ana düşüncesini tanıtır; ana bölümler düşünceleri düzenler; kanıt düğümü her bölümü güvenilir bilgi veya gözlemle destekler; görsel destek düğümü kanıtın görünür ilişkisini açıklar; kapanış temel sonucu ana düşünceye bağlar. Ana bölümlerden olası sorular düğümüne ayrılan kol, dinleyici sorularını önceden tahmin etmeyi; buradan değerlendirme ölçütlerine ve yeniden açılışa dönen bağlantı ise süre, açıklık, bölüm dengesi ve görsel uyumuna göre bütün planı prova sırasında düzenlemeyi gösterir.","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.caption":"Açılıştan kanıtlı ana bölümlere ve kapanışa uzanan, soru tahmini ile ölçütlü provayla denetlenen hazırlıklı konuşma yapısı","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.acilis":"Açılış: amaç ve ana düşünce","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.bolumler":"Ana bölümler ve geçişler","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.kanit":"Her bölüm için güvenilir kanıt","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.gorsel":"İşlevli görsel destek","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.kapanis":"Kapanış: sonuç ve ana düşünce","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.sorular":"Olası dinleyici sorularını tahmin et","tr-g07-turkce-n090__tk720t4.olcut":"Süre, açıklık ve uyum ölçütleriyle prova yap"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-k-7-20-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Hazırlıklı konuşma, bilgileri sıraya koymadan uzun uzun anlatmak ya da ekrandaki metni okumak değildir. Konuşmacı önce amacını, konusunu, hedef kitlesini ve süresini belirler; güvenilir bilgiye ulaşır; konuşmanın bölümlerini planlar; metin veya taslak hazırlar; prova yapar; dinleyiciden gelebilecek soruları öngörür ve kendi performansını değerlendireceği ölçütleri önceden seçer. Bu işlemler, konuşmanın anlaşılır ve yönetilebilir bir yapı kazanmasını sağlar.\n\n“TÜRK SANATI” temasında geleneksel sanatlar, mimari, müzik, halk oyunları ya da sınıfta üretilen sanat içerikleri hakkında bireysel veya grup konuşmaları hazırlanabilir. Böyle bir konuşmada amaç yalnız bilgi aktarmak olmayabilir; iki yaklaşımı karşılaştırmak, kültürel mirasa yönelik bir sorunu tartışmak veya güvenilir bir araştırmanın sonuçlarını paylaşmak da amaç olabilir. Konuşmanın yapısı amaca göre değişir. Ancak her durumda açılış, düzenli ana bölümler, kanıtlar, gerektiğinde işlevsel görsel destek ve konuya bağlı bir kapanış bulunmalıdır.","keyConcepts":"**Amaç**, konuşmanın sonunda dinleyicinin neyi bilmesini, düşünmesini veya yapmasını istediğini açıklar. **Hedef kitle**, konuşmayı dinleyecek kişilerin bilgi düzeyi ve ihtiyaçlarıdır. **Konuşma planı**, ana bölümlerin sırasını gösterir. **Taslak**, cümle cümle okunacak bir metin değil; ana düşünceler, kanıtlar ve geçişler için hazırlanan yol haritasıdır. **Kanıt**, güvenilir kaynaktan edinilen bilgi, gözlem ya da sunulan materyalde görülebilen ayrıntıdır. **Görsel destek**, sözlü anlatımın anlaşılmasını kolaylaştıran ve açıklanan noktaya doğrudan bağlı ögedir. **Prova**, süreyi, geçişleri, ses kullanımını ve açıklığı sınama çalışmasıdır. **Değerlendirme ölçütü**, konuşmanın amaç, içerik, düzen ve anlatım bakımından nasıl inceleneceğini önceden belirler.\n\nHazırlıklı konuşmada araştırma ile yapı kurma birbirinden ayrılmaz. Çok bilgi toplamak iyi bir konuşmayı garanti etmez. Dinleyicinin izleyemeyeceği ayrıntıları elemek, önemli bilgileri ana başlıklar altında düzenlemek ve her iddiayı uygun kanıtla desteklemek gerekir. Ayrıca konuşma sırasında sorulabilecek soruları tahmin etmek, eksik açıklamaları prova aşamasında fark etmeyi sağlar.","steps":"1. **Görevi çözümle.** Konuyu, amacı, dinleyiciyi, süreyi, ortamı ve bireysel ya da grup çalışması olup olmadığını belirle.\n2. **Bilgi topla ve seç.** Resmî, kurumsal ya da açıkça tanımlanmış güvenilir kaynaklardan yalnız amaca hizmet eden bilgileri al. Bilmediğin ayrıntıyı ekleme.\n3. **Ana düşünceyi kur.** Konuşmanın tek cümlelik temel mesajını yaz. Her bölüm bu mesajla ilişkili olmalıdır.\n4. **Açılışı planla.** Konuyu ve amacı açıkla; dinleyicinin neden dikkat etmesi gerektiğini göster. Abartılı slogan yerine merak uyandıran soru, gözlem veya kısa bağlam kullan.\n5. **Ana bölümleri sırala.** Her bölümde bir ana düşünce, onu destekleyen kanıt ve uygun bir geçiş bulunsun.\n6. **Görsel desteği işlevine göre seç.** Görsel, söylediğini tekrarlamak yerine ayrıntıyı göstermeli, ilişkiyi açıklamalı veya karşılaştırmayı kolaylaştırmalıdır.\n7. **Kapanışı hazırla.** Temel sonucu özetle; konuşmanın amacıyla bağlantılı son düşünceyi ver.\n8. **Olası soruları tahmin et.** “Bu bilginin kaynağı nedir?”, “Neden bu örnek seçildi?” gibi sorulara kısa ve doğru cevaplar hazırla.\n9. **Ölçüt belirle ve prova yap.** Süre, bölüm dengesi, kanıt açıklığı, ses, beden dili ve görsel uyumunu kontrol et; gerekirse taslağı düzenle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıklı konuşmanın açılıştan ana bölümlere, kanıta, görsel desteğe ve kapanışa ilerleyen görünür yapısını gösterir. Olası sorular ve değerlendirme ölçütleri bu sıranın dışında kalan ek işler değil, hazırlık boyunca bütün bölümlerin niteliğini denetleyen unsurlardır.","workedExamples":["Üç dakikalık bir konuşmada okulda hazırlanan “Desenleri Okumak” sergisini tanıtman isteniyor. Elinde sergi bölümlerinin adları, öğrencilerin kısa açıklamaları ve okulun hazırladığı görseller var.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amacı belirle: Dinleyiciye serginin nasıl düzenlendiğini ve incelerken hangi kanıtlara dikkat edebileceğini açıklamak.\n2. Ana düşünceyi yaz: “Sergi, çalışmaların yalnız görünüşünü değil, öğrencilerin gözlem ve yorum sürecini de görünür kılıyor.”\n3. Açılışı kur: “Bir sanat çalışmasına bakarken önce neyi fark ederiz: rengi mi, düzeni mi, anlatılan düşünceyi mi?” sorusuyla konuya gir; ardından serginin üç bölümden oluştuğunu söyle.\n4. Ana bölümleri düzenle: Birinci bölümde gözlem notlarını, ikinci bölümde karşılaştırma kartlarını, üçüncü bölümde özgün öğrenci ürünlerini açıkla. Her bölüm için yalnız bir doğrulanabilir ayrıntı seç.\n5. Görseli işlevli kullan: Bölüm planını gösteren şema, dinleyicinin sergi sırasını izlemesine yardım etsin. Görselde olmayan tarih veya teknik bilgi ekleme.\n6. Kapanışı bağla: “Bu düzen, bakma ile yorum yapma arasındaki aşamaları izlememizi sağlıyor.” diyerek ana düşünceye dön.\n7. Olası soruyu hazırla: “Öğrenci açıklamaları nasıl seçildi?” sorusuna, elindeki resmî sergi yönergesinde belirtilen ölçüt kadar cevap ver; belirsizse bunu açıkça söyle.\n8. Prova sonucu: İlk denemede dört dakika sürdüyse yinelenen örneği çıkar; ana yapıyı koru.","Dört kişilik bir grup, geleneksel mimariye ilişkin süsleme örnekleri üzerine yaptığı kaynak taramasını sınıfa sunacaktır. Her öğrenci ayrı bilgi toplamış, fakat sunumda tekrarlar oluşmuştur.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ortak amacı netleştir: Amaç, tüm bilgileri sıralamak değil; araştırma sorusuna verilen cevapları kaynaklarıyla açıklamak.\n2. Bölümleri kişi adlarına göre değil işleve göre kur: “Araştırma sorusu ve yöntem”, “Gözlenen ortak özellikler”, “Farklı örneklerde değişen yönler”, “Kaynak sınırları ve sonuç”.\n3. Görev dağılımı yap: Her konuşmacı bir bölümü üstlensin; geçiş cümleleri önceden yazılsın.\n4. Kanıtları azalt: Aynı noktayı söyleyen üç görselden en açıklayıcı olanı seç. Her görsele kaynak bilgisi ve neyin inceleneceğine dair kısa açıklama ekle.\n5. Soruları tahmin et: “Bu örnekler bütün bölgeleri temsil ediyor mu?” sorusuna “Hayır, çalışmamız yalnız incelediğimiz kaynaklarla sınırlıdır.” cevabını hazırlamak bilimsel dürüstlük sağlar.\n6. Ölçüt belirle: Her bölümün iki dakikayı aşmaması, en az bir kaynak kanıtı içermesi ve önceki bölümle geçiş kurması denetlensin.\n7. Sonuç: Grup sunusu, dört ayrı konuşmanın art arda gelmesinden çıkar; ortak ana düşünceye bağlı tek yapı hâline gelir."],"commonMistakes":"En yaygın hata, sunu slaytlarını konuşma planı sanmak ve ekrandaki uzun metni okumaktır. Görsel destek konuşmacının yerine geçmez. Bir başka hata, araştırılan her ayrıntıyı kullanmaya çalışarak ana düşünceyi kaybetmektir. Kaynağı belirsiz bir bilgiyi boşluğu doldurmak için eklemek, konuşmanın güvenilirliğini azaltır. Hazırlığı yalnız metin yazma olarak görmek; prova, olası soru ve değerlendirme ölçütünü atlamak da süreci eksik bırakır.","selfCheck":["Konuşmanın amacını, hedef kitlesini, süresini ve ortamını belirledim mi?","Ana düşüncem bütün bölümleri bir arada tutuyor mu?","Açılış konuya ve dinleyiciye uygun mu?","Her ana bölümde açık düşünce, güvenilir kanıt ve geçiş var mı?","Görsel destek söylediğim noktayı gerçekten açıklıyor mu?","Kapanış ana düşünceye dönüyor mu?","Gelebilecek soruları tahmin edip doğrulanabilir cevaplar hazırladım mı?","Süre, açıklık ve bölüm dengesi ölçütleriyle prova yaptım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Hazırlıklı konuşmasını yapılandırabilme: T.K.7.20","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"380f2c7fabcc536c855a23b888a5d7d28cd4b40769efd4c6eee8a19b79bb1a62","reviewDecisionSha256":"861122e183e868a431533723d6dae83a450afbdad2ff884db2d17424428a56b5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:380f2c7fabcc536c855a23b888a5d7d28cd4b40769efd4c6eee8a19b79bb1a62","reviewedHash":"sha256:380f2c7fabcc536c855a23b888a5d7d28cd4b40769efd4c6eee8a19b79bb1a62","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:861122e183e868a431533723d6dae83a450afbdad2ff884db2d17424428a56b5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n090","contentProjectionSha256":"380f2c7fabcc536c855a23b888a5d7d28cd4b40769efd4c6eee8a19b79bb1a62","reviewDecisionSha256":"861122e183e868a431533723d6dae83a450afbdad2ff884db2d17424428a56b5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n091","noteId":"tr.g07.turkce.n091","noteKey":"tr.g07.turkce.n091","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-23","title":"Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme","objectiveId":"T.K.7.23","objective":"T.K.7.23","objectives":["T.K.7.23"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nKonuşmada açık ifade, anlatılmak istenen düşüncenin doğrudan ve anlaşılır biçimde söylenmesidir. Örtük ifade ise anlamın tamamını doğrudan söylemeden, bağlamdaki ipuçları ve söz varlığı unsurları aracılığıyla dinleyicinin çıkarım yapmasını sağlar. İyi bir konuşmacı, gerekli bilginin açıkça verilmesi gereken yerlerle duygu, çağrışım veya estetik etki oluşturmak için örtük anlatım kullanılabilecek yerleri ayırt eder.\n\nAçıklık her zaman önceliklidir. Yönerge, kaynak bilgisi, güvenlik uyarısı, tarih, görev paylaşımı veya değerlendirme ölçütü gibi yanlış anlaşılması sorun yaratacak bilgiler örtülü bırakılmamalıdır. Buna karşılık bir sanat çalışmasının sende uyandırdığı duyguyu anlatırken benzetme, kişileştirme, konuşturma, karşıtlık ya da abartma gibi söz sanatlarından yararlanabilirsin. Yedinci sınıf düzeyinde bu söz sanatlarını kullanırken anlam ilişkilerinin doğru kurulması, bağlamın çıkarımı desteklemesi ve dinleyicinin yanıltılmaması beklenir.\n\n“TÜRK SANATI” temasında hazırlıklı konuşma, tartışma veya sınıf sunusu yaparken açık ve örtük ifadeleri birlikte kullanabilirsin. Örneğin bir serginin bölüm sayısını açıkça söyleyip, renklerin oluşturduğu etkiyi “Sessiz bir konuşma gibi birbirine cevap veriyorlar.” sözüyle örtük biçimde anlatabilirsin. İkinci cümle gözlenebilir bir olguyu bilimsel gerçek gibi bildirmez; bir izlenimi kişileştirme yoluyla aktarır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Açık anlam**, cümlede doğrudan bildirilen anlamdır. “Sunum üç bölümden oluşuyor.” cümlesinde bilgi açıkça verilir. **Örtük anlam**, bağlam ve ipuçları kullanılarak çıkarılan anlamdır. “Bu çalışma yalnız vitrinde kalmamalı.” cümlesi, bağlama göre çalışmanın daha geniş bir kitleyle buluşturulması gerektiğini düşündürebilir. **Bağlam**, ifadenin söylendiği konu, ortam, önceki ve sonraki cümlelerdir. **İpucu**, örtük anlamı destekleyen kelime, karşıtlık, benzetme, tonlama veya ortak bilgidir. **Çıkarım**, dinleyicinin bu ipuçlarından ulaştığı anlamdır.\n\n**Benzetme**, bir varlığı ortak özellik bakımından başka bir varlığa yaklaştırır. **Kişileştirme**, insan dışındaki varlıklara insana ait özellik verir. **Konuşturma**, insan dışındaki varlığı konuşturur. **Karşıtlık**, zıt özellikleri yan yana getirerek anlamı belirginleştirir. **Abartma**, etkiyi güçlendirmek amacıyla bir durumu gerçek ölçüsünün ötesinde anlatır. Bu araçlar, örtük anlamı destekleyebilir; ancak bilgi yerine geçmez.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İletişim amacını belirle.** Bilgi mi veriyorsun, yorum mu yapıyorsun, dinleyicide duygu ve çağrışım mı oluşturuyorsun?\n2. **Açık verilmesi gereken bilgiyi ayır.** Görev, kaynak, süre, ölçüt ve temel iddiaları doğrudan söyle.\n3. **Örtük anlatım için uygun noktayı seç.** Duygu, izlenim, değer veya estetik etki anlatılan bölümde bağlama uygun bir söz sanatı kullanılabilir.\n4. **Bağlam ipucunu kur.** Dinleyicinin örtük anlamı çıkarabilmesi için önce konuya ilişkin yeterli açıklama ver.\n5. **Anlam ilişkisini denetle.** Benzetilen özellik gerçekten anlaşılabiliyor mu? Karşıtlık hangi iki düşünce arasında? Abartma gerçek bilgi sanılabilir mi?\n6. **Dinleyiciye göre düzenle.** Örtük ifade çok kapalı kalıyorsa kısa bir açıklamayla destekle.\n7. **Açık ve örtük ifadeyi dengele.** Bütün konuşmayı mecazlarla doldurma; önemli bilgilerin izlenmesini zorlaştırma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, konuşmadaki açık cümle ile örtük anlam taşıyan cümleyi, bağlam ipucunu ve dinleyicinin ulaşabileceği çıkarımı birlikte gösterir. Örtük anlamın kişiden kişiye sınırsız biçimde değişmediğine dikkat et: Geçerli çıkarım, konuşmanın bağlamı ve verilen ipuçlarıyla desteklenmelidir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Sergi tanıtımında açık bilgi ve kişileştirme\n\nBir sınıf sergisini tanıtırken şu iki cümleyi kullanmayı düşünüyorsun: “Sergide gözlem, karşılaştırma ve özgün tasarım başlıklı üç bölüm vardır.” “Son bölümde çizgiler sanki birbirine yol gösteriyor.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Birinci cümlenin işlevini belirle: Bölüm sayısını ve adlarını doğrudan bildirir; bu nedenle açık ifadedir.\n2. İkinci cümledeki söz sanatını bul: “Çizgilerin birbirine yol göstermesi” insan davranışının çizgilere aktarılmasıdır; kişileştirme vardır.\n3. Bağlam ipucunu ekle: Önce dinleyiciye son bölümde birbirine yönelen çizgilerin gözlenebildiğini söyle. Böylece örtük ifade havada kalmaz.\n4. Çıkarımı açıkla: Dinleyici, çizgilerin düzenli bir ilişki oluşturduğu yönünde estetik bir yorum çıkarabilir.\n5. Sınırı koru: “Çizgiler gerçekten yol gösteriyor.” biçiminde olgusal iddia kurma; “sanki” sözcüğü benzetme ve yorum niteliğini görünür kılar.\n6. Son konuşma parçası: “Sergide üç bölüm vardır. Son bölümde birbirine yönelen çizgiler görülür; çizgiler sanki birbirine yol göstererek düzenin nasıl kurulduğunu anlatır.” Böylece bilgi ve yorum dengelenir.\n\n### Örnek 2: Tartışmada örtük çağrıyı açıklığa kavuşturma\n\nBir konuşmacı, sanat içeriklerinin gençlere ulaştırılması üzerine tartışırken “Bu çalışmalar yalnız raflarda uyumamalı.” diyor. Dinleyicilerden biri cümlenin ne anlama geldiğini soruyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Açıkça söylenmeyen düşünceyi ara: “Uyumak” fiili raflardaki çalışmalar için gerçek anlamda kullanılamaz.\n2. Söz sanatını belirle: Çalışmalara canlı özelliği verildiği için kişileştirme vardır.\n3. Bağlamı kullan: Tartışmanın konusu, içeriklerin erişilebilir olmasıdır. Bu bağlam, ifadenin “Çalışmalar kullanılmalı, paylaşılmalı ve öğrenme ortamlarına taşınmalı.” anlamına yöneldiğini gösterir.\n4. Çıkarımı sözlü olarak doğrula: “Bu ifadeyle çalışmaların yalnız saklanmaması, uygun ortamlarda insanlarla buluşturulması gerektiğini mi anlatıyorsunuz?” diye sor.\n5. Açık cümleyle destekle: Konuşmacı “Evet, okullarda ve güvenli dijital ortamlarda erişilebilir olmasını öneriyorum.” derse örtük çağrı açık bir öneriye dönüşür.\n6. Sonuç: Örtük ifade konuşmaya etki katmış, fakat karar verilecek öneri açık biçimde belirtilmiştir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nHer kapalı veya belirsiz cümleyi örtük anlatım sanmak önemli bir hatadır. Örtük ifade, bağlamdan çıkarılabilir bir anlam taşır; eksik bilgi yüzünden anlaşılmayan cümle ise yalnızca belirsizdir. Bir başka hata, kaynak ve görev gibi temel bilgileri mecazla söyleyerek dinleyiciyi zorlamaktır. Söz sanatlarını art arda kullanmak konuşmayı otomatik olarak etkileyici yapmaz. İfade, konuşmanın amacına hizmet etmeli ve gerçek bilgiyle yorum arasındaki sınırı korumalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Doğrudan verilmesi gereken bilgileri açıkça söyledim mi?\n- Örtük ifadeyi konuşmanın amacı ve bağlamıyla ilişkilendirdim mi?\n- Dinleyicinin çıkarım yapmasını sağlayacak somut ipucu var mı?\n- Kullandığım söz sanatının anlam ilişkisi doğru mu?\n- Benzetme, kişileştirme, konuşturma, karşıtlık veya abartmayı yerinde kullandım mı?\n- Yorumumu doğrulanmış bilgi gibi sunmaktan kaçındım mı?\n- Örtük ifade çok kapalı kaldığında kısa açıklama ekledim mi?\n- Açık ve örtük anlatım arasında dinlenebilir bir denge kurdum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n091__tk723t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n091__tk723t4.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h1","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h2","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h3","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h4"],"rows":[[{"v":"Sergi üç bölümden oluşuyor."},{"v":"Bilgi doğrudan verilir; ek çıkarım gerekmez."},{"v":"Bölüm sayısı ve düzeni açıklanıyor."},{"v":"Dinleyici serginin yapısını açıkça öğrenir."}],[{"v":"Çizgiler sanki birbirine yol gösteriyor."},{"v":"Düzenli yöneliş kişileştirme ve benzetmeyle anlatılır."},{"v":"Konuşmada birbirine yönelen çizgilerden önce söz edilir."},{"v":"Dinleyici görsel düzenin ilişki duygusu oluşturduğu yorumuna ulaşır."}],[{"v":"Bu çalışmalar yalnız raflarda uyumamalı."},{"v":"Çalışmaların saklı kalmayıp uygun kitlelerle buluşturulması önerilir."},{"v":"Bağlam, sanat içeriklerine erişimi tartışır."},{"v":"Dinleyici kişileştirmeden bir paylaşma ve kullanma çağrısı çıkarır."}],[{"v":"Program beş dakika sürecek."},{"v":"Süre açık ve ölçülebilir biçimde bildirilir."},{"v":"Sunum planı ve zaman sınırı konuşuluyor."},{"v":"Dinleyici süreyi mecaz aramadan doğrudan anlar."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n091__tk723t4.alt":"Dört sütunlu tabloda konuşmada kullanılan ifade, taşıdığı açık ya da örtük anlam, bağlam ipucu ve dinleyicinin geçerli çıkarımı ilişkilendirilir. Birinci ve dördüncü satırlarda serginin üç bölümden oluşması ile programın beş dakika sürmesi doğrudan verilen açık bilgilerdir. İkinci satırda birbirine yönelen çizgiler, önceden açıklanan görsel düzen bağlamında kişileştirmeyle ilişki duygusu oluşturur. Üçüncü satırda raflarda uyuyan çalışmalar ifadesi, erişim tartışması bağlamında içeriklerin uygun kitlelerle buluşturulması çağrısına dönüşür. Böylece örtük çıkarımların bağlam kanıtıyla sınırlandığı gösterilir.","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.caption":"Açık bilgi ile bağlam destekli örtük anlamı ayıran konuşma tablosu","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h1":"Kullanılan ifade","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h2":"Açık veya örtük anlam","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h3":"Bağlam ipucu","tr-g07-turkce-n091__tk723t4.h4":"Desteklenen çıkarım"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-k-7-23-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Konuşmada açık ifade, anlatılmak istenen düşüncenin doğrudan ve anlaşılır biçimde söylenmesidir. Örtük ifade ise anlamın tamamını doğrudan söylemeden, bağlamdaki ipuçları ve söz varlığı unsurları aracılığıyla dinleyicinin çıkarım yapmasını sağlar. İyi bir konuşmacı, gerekli bilginin açıkça verilmesi gereken yerlerle duygu, çağrışım veya estetik etki oluşturmak için örtük anlatım kullanılabilecek yerleri ayırt eder.\n\nAçıklık her zaman önceliklidir. Yönerge, kaynak bilgisi, güvenlik uyarısı, tarih, görev paylaşımı veya değerlendirme ölçütü gibi yanlış anlaşılması sorun yaratacak bilgiler örtülü bırakılmamalıdır. Buna karşılık bir sanat çalışmasının sende uyandırdığı duyguyu anlatırken benzetme, kişileştirme, konuşturma, karşıtlık ya da abartma gibi söz sanatlarından yararlanabilirsin. Yedinci sınıf düzeyinde bu söz sanatlarını kullanırken anlam ilişkilerinin doğru kurulması, bağlamın çıkarımı desteklemesi ve dinleyicinin yanıltılmaması beklenir.\n\n“TÜRK SANATI” temasında hazırlıklı konuşma, tartışma veya sınıf sunusu yaparken açık ve örtük ifadeleri birlikte kullanabilirsin. Örneğin bir serginin bölüm sayısını açıkça söyleyip, renklerin oluşturduğu etkiyi “Sessiz bir konuşma gibi birbirine cevap veriyorlar.” sözüyle örtük biçimde anlatabilirsin. İkinci cümle gözlenebilir bir olguyu bilimsel gerçek gibi bildirmez; bir izlenimi kişileştirme yoluyla aktarır.","keyConcepts":"**Açık anlam**, cümlede doğrudan bildirilen anlamdır. “Sunum üç bölümden oluşuyor.” cümlesinde bilgi açıkça verilir. **Örtük anlam**, bağlam ve ipuçları kullanılarak çıkarılan anlamdır. “Bu çalışma yalnız vitrinde kalmamalı.” cümlesi, bağlama göre çalışmanın daha geniş bir kitleyle buluşturulması gerektiğini düşündürebilir. **Bağlam**, ifadenin söylendiği konu, ortam, önceki ve sonraki cümlelerdir. **İpucu**, örtük anlamı destekleyen kelime, karşıtlık, benzetme, tonlama veya ortak bilgidir. **Çıkarım**, dinleyicinin bu ipuçlarından ulaştığı anlamdır.\n\n**Benzetme**, bir varlığı ortak özellik bakımından başka bir varlığa yaklaştırır. **Kişileştirme**, insan dışındaki varlıklara insana ait özellik verir. **Konuşturma**, insan dışındaki varlığı konuşturur. **Karşıtlık**, zıt özellikleri yan yana getirerek anlamı belirginleştirir. **Abartma**, etkiyi güçlendirmek amacıyla bir durumu gerçek ölçüsünün ötesinde anlatır. Bu araçlar, örtük anlamı destekleyebilir; ancak bilgi yerine geçmez.","steps":"1. **İletişim amacını belirle.** Bilgi mi veriyorsun, yorum mu yapıyorsun, dinleyicide duygu ve çağrışım mı oluşturuyorsun?\n2. **Açık verilmesi gereken bilgiyi ayır.** Görev, kaynak, süre, ölçüt ve temel iddiaları doğrudan söyle.\n3. **Örtük anlatım için uygun noktayı seç.** Duygu, izlenim, değer veya estetik etki anlatılan bölümde bağlama uygun bir söz sanatı kullanılabilir.\n4. **Bağlam ipucunu kur.** Dinleyicinin örtük anlamı çıkarabilmesi için önce konuya ilişkin yeterli açıklama ver.\n5. **Anlam ilişkisini denetle.** Benzetilen özellik gerçekten anlaşılabiliyor mu? Karşıtlık hangi iki düşünce arasında? Abartma gerçek bilgi sanılabilir mi?\n6. **Dinleyiciye göre düzenle.** Örtük ifade çok kapalı kalıyorsa kısa bir açıklamayla destekle.\n7. **Açık ve örtük ifadeyi dengele.** Bütün konuşmayı mecazlarla doldurma; önemli bilgilerin izlenmesini zorlaştırma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, konuşmadaki açık cümle ile örtük anlam taşıyan cümleyi, bağlam ipucunu ve dinleyicinin ulaşabileceği çıkarımı birlikte gösterir. Örtük anlamın kişiden kişiye sınırsız biçimde değişmediğine dikkat et: Geçerli çıkarım, konuşmanın bağlamı ve verilen ipuçlarıyla desteklenmelidir.","workedExamples":["Bir sınıf sergisini tanıtırken şu iki cümleyi kullanmayı düşünüyorsun: “Sergide gözlem, karşılaştırma ve özgün tasarım başlıklı üç bölüm vardır.” “Son bölümde çizgiler sanki birbirine yol gösteriyor.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Birinci cümlenin işlevini belirle: Bölüm sayısını ve adlarını doğrudan bildirir; bu nedenle açık ifadedir.\n2. İkinci cümledeki söz sanatını bul: “Çizgilerin birbirine yol göstermesi” insan davranışının çizgilere aktarılmasıdır; kişileştirme vardır.\n3. Bağlam ipucunu ekle: Önce dinleyiciye son bölümde birbirine yönelen çizgilerin gözlenebildiğini söyle. Böylece örtük ifade havada kalmaz.\n4. Çıkarımı açıkla: Dinleyici, çizgilerin düzenli bir ilişki oluşturduğu yönünde estetik bir yorum çıkarabilir.\n5. Sınırı koru: “Çizgiler gerçekten yol gösteriyor.” biçiminde olgusal iddia kurma; “sanki” sözcüğü benzetme ve yorum niteliğini görünür kılar.\n6. Son konuşma parçası: “Sergide üç bölüm vardır. Son bölümde birbirine yönelen çizgiler görülür; çizgiler sanki birbirine yol göstererek düzenin nasıl kurulduğunu anlatır.” Böylece bilgi ve yorum dengelenir.","Bir konuşmacı, sanat içeriklerinin gençlere ulaştırılması üzerine tartışırken “Bu çalışmalar yalnız raflarda uyumamalı.” diyor. Dinleyicilerden biri cümlenin ne anlama geldiğini soruyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Açıkça söylenmeyen düşünceyi ara: “Uyumak” fiili raflardaki çalışmalar için gerçek anlamda kullanılamaz.\n2. Söz sanatını belirle: Çalışmalara canlı özelliği verildiği için kişileştirme vardır.\n3. Bağlamı kullan: Tartışmanın konusu, içeriklerin erişilebilir olmasıdır. Bu bağlam, ifadenin “Çalışmalar kullanılmalı, paylaşılmalı ve öğrenme ortamlarına taşınmalı.” anlamına yöneldiğini gösterir.\n4. Çıkarımı sözlü olarak doğrula: “Bu ifadeyle çalışmaların yalnız saklanmaması, uygun ortamlarda insanlarla buluşturulması gerektiğini mi anlatıyorsunuz?” diye sor.\n5. Açık cümleyle destekle: Konuşmacı “Evet, okullarda ve güvenli dijital ortamlarda erişilebilir olmasını öneriyorum.” derse örtük çağrı açık bir öneriye dönüşür.\n6. Sonuç: Örtük ifade konuşmaya etki katmış, fakat karar verilecek öneri açık biçimde belirtilmiştir."],"commonMistakes":"Her kapalı veya belirsiz cümleyi örtük anlatım sanmak önemli bir hatadır. Örtük ifade, bağlamdan çıkarılabilir bir anlam taşır; eksik bilgi yüzünden anlaşılmayan cümle ise yalnızca belirsizdir. Bir başka hata, kaynak ve görev gibi temel bilgileri mecazla söyleyerek dinleyiciyi zorlamaktır. Söz sanatlarını art arda kullanmak konuşmayı otomatik olarak etkileyici yapmaz. İfade, konuşmanın amacına hizmet etmeli ve gerçek bilgiyle yorum arasındaki sınırı korumalıdır.","selfCheck":["Doğrudan verilmesi gereken bilgileri açıkça söyledim mi?","Örtük ifadeyi konuşmanın amacı ve bağlamıyla ilişkilendirdim mi?","Dinleyicinin çıkarım yapmasını sağlayacak somut ipucu var mı?","Kullandığım söz sanatının anlam ilişkisi doğru mu?","Benzetme, kişileştirme, konuşturma, karşıtlık veya abartmayı yerinde kullandım mı?","Yorumumu doğrulanmış bilgi gibi sunmaktan kaçındım mı?","Örtük ifade çok kapalı kaldığında kısa açıklama ekledim mi?","Açık ve örtük anlatım arasında dinlenebilir bir denge kurdum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasında açık ve örtük ifadeleri kullanabilme: T.K.7.23","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cf4d94734e73af1ea12f574533a090e15cac806dd630a4e5fec67a20d98042f3","reviewDecisionSha256":"3fee184b1dfa08c28841d7145acd6ba3a1f015c8680de34d6bff49f162507dbf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:cf4d94734e73af1ea12f574533a090e15cac806dd630a4e5fec67a20d98042f3","reviewedHash":"sha256:cf4d94734e73af1ea12f574533a090e15cac806dd630a4e5fec67a20d98042f3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3fee184b1dfa08c28841d7145acd6ba3a1f015c8680de34d6bff49f162507dbf; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n091","contentProjectionSha256":"cf4d94734e73af1ea12f574533a090e15cac806dd630a4e5fec67a20d98042f3","reviewDecisionSha256":"3fee184b1dfa08c28841d7145acd6ba3a1f015c8680de34d6bff49f162507dbf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n092","noteId":"tr.g07.turkce.n092","noteKey":"tr.g07.turkce.n092","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-26","title":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.K.7.26","objective":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nKonuşma bittikten sonra yalnız “İyi konuştum.” ya da “Başarısız oldum.” demek, gelişimi yönlendiren bir öz değerlendirme değildir. Öz yansıtma; konuşma deneyimini amaç, konu, hedef kitle, içerik düzeni, kanıt kullanımı ve anlatım gibi ölçütlerle yeniden incelemek; güçlü ve gelişmeye açık yönleri somut kanıtlarla gerekçelendirmek; gelişmeye açık yönler için uygulanabilir tedbir belirlemek ve işe yarayan yönleri sonraki konuşmalara aktarmaktır. Kendini uyarlama ise bu değerlendirme sonucunda konuşma yönteminde bilinçli değişiklik yapmaktır.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sergi tanıtımı, iki sanat içeriğini karşılaştıran konuşma, grup sunusu ya da özgün bir çalışma hakkında sözlü açıklama yaptıktan sonra taslağını, süre notunu, öğretmen veya akran geri bildirimini ve uygun koşullarda alınmış ses ya da video kaydını inceleyebilirsin. Bu kanıtlar, “Bence iyiydi.” türü genel yargıların yerine gözlenebilir sonuçlar koyar. Amaç kendine bir başarı ya da başarısızlık etiketi vermek değil, sonraki konuşmada neyi koruyacağını ve neyi değiştireceğini belirlemektir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Hedef**, konuşma başlamadan önce belirlenen ulaşılabilir amaçtır. **Performans kanıtı**, konuşma sırasında veya sonrasında incelenebilen somut veridir: taslak, kayıt, süre, kullanılan kaynak listesi, dinleyici soruları veya geri bildirim gibi. **Güçlü yön**, hedefe ulaşmayı destekleyen ve kanıtla gösterilebilen davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, üzerinde çalışıldığında ilerleme sağlanabilecek belirli bir alandır. **Gerekçe**, değerlendirme yargısının hangi kanıta dayandığını açıklar. **Tedbir**, gelişmeye açık yön için uygulanacak somut ve denetlenebilir adımdır. **Yeni hedef**, sonraki çalışmada ölçülebilecek biçimde tanımlanan gelişim yönüdür. **Ürün ve seçki dosyası**, konuşma metni, ses kaydı, sunum görseli ve geri bildirim gibi süreç kanıtlarının düzenli biçimde saklandığı dosyadır.\n\n“Sesim kötü.” kişiyi etiketleyen ve belirsiz bir yargıdır. “Kaydın son bir dakikasında ses düzeyim düştüğü için arka sıradan iki dinleyici tekrar istemiş.” ise kanıta bağlı bir gelişim alanıdır. Tedbir de “Daha iyi konuşacağım.” değil, “Bir sonraki provada son bölümü ayakta ve zamanlayıcıyla iki kez seslendireceğim.” kadar somut olmalıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Başlangıç hedefini yaz.** Örneğin “Dört dakikalık sunuda iki ana düşünceyi kaynak kanıtıyla açıklayacağım.”\n2. **Uygulamayı tamamla.** Konuşma sırasında plana uy; ancak doğal etkileşime de yer ver.\n3. **Kanıtları topla.** Taslak, süre çizelgesi, kullanılan görsel, dinleyici soruları ve uygun geri bildirimleri ürün dosyana ekle.\n4. **Ölçütlerle incele.** Amaç, içerik, düzen, kanıt, ses kullanımı, beden dili ve hedef kitleye uygunluk bakımından kanıt ara.\n5. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Bölüm geçişlerim açıktı; çünkü üç dinleyici notlarında konuşmanın sırasını doğru yazdı.” gibi.\n6. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** Bütün konuşmayı olumsuzlama; belirli davranışı ve sonucunu söyle.\n7. **Tedbir ve yeni hedef belirle.** Uygulanabilir yöntem, zaman ve ölçü ekle.\n8. **Güçlü yönü aktar.** İşe yarayan kart düzeni, prova tekniği veya kaynak doğrulama yöntemi sonraki konuşmada da kullanılsın.\n9. **Döngüyü sürdür.** Yeni konuşmanın kanıtlarını eski dosyayla karşılaştırarak değişimi izle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, hedefin uygulamaya, uygulamanın kanıta, kanıtın gerekçeli öz değerlendirmeye ve bunun da yeni hedefe dönüşmesini gösterir. Yeni hedef yeniden uygulamaya bağlanır; böylece öz yansıtma, konuşma sonundaki tek seferlik yorum değil, gelişimi izleyen sürekli bir süreç olur.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Bireysel sanat tanıtımını kanıtla değerlendirme\n\nBir öğrenci, sınıf sergisindeki üç çalışma bölümünü dört dakikada tanıtmayı hedeflemiştir. Kayıt 3 dakika 50 saniyedir. Her bölüm için bir görsel göstermiş, fakat ikinci görselin kaynağını sözlü olarak açıklamamıştır. Dinleyicilerin çoğu bölüm sırasını doğru not etmiş, iki kişi ise ikinci görselin nereden alındığını sormuştur.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Hedefle kanıtı karşılaştır: Süre hedefi karşılanmış ve üç bölüm de açıklanmıştır.\n2. Güçlü yönü belirle: Bölüm düzeni izlenebilmiştir. Kanıt, dinleyici notlarındaki doğru sıralamadır.\n3. Gelişmeye açık yönü belirle: İkinci görselin kaynak bilgisi konuşmada belirtilmemiştir. İki sorunun aynı noktaya yönelmesi bunu destekler.\n4. Kişiyi değil davranışı değerlendir: “Kaynak göstermede kötüyüm.” yerine “İkinci görselin kaynağını açıklamadım.” de.\n5. Tedbir oluştur: Sonraki sunuda her görsel kartına “kaynak ve işlev” satırı eklenecek; prova sırasında bu satır yüksek sesle kontrol edilecek.\n6. Güçlü yönü aktar: Bölümleri numaralandıran kart düzeni korunacak.\n7. Yeni hedefi yaz: “Bir sonraki dört dakikalık konuşmada kullandığım her görselin kaynağını ve konuşmadaki işlevini bir cümleyle belirteceğim.”\n\n### Örnek 2: Grup karşılaştırma konuşmasını uyarlama\n\nÜç kişilik grup, iki sergileme biçimini amaç, hedef kitle ve kanıt düzeni açısından karşılaştırmıştır. Süre eşit paylaşılmıştır. Kayıtta birinci ve ikinci konuşmacının aynı benzerliği tekrarladığı, üçüncü konuşmacının ise net bir sonuç cümlesi kurduğu görülmektedir. Akran geri bildiriminde “Ölçütler anlaşılırdı; tekrar nedeniyle ikinci bölüm uzadı.” denmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Kanıtları ayır: Süre çizelgesi, kayıt ve akran geri bildirimi aynı noktaları farklı biçimde destekler.\n2. Güçlü yönü gerekçelendir: Ölçütlerin açık olması ve sonuç cümlesinin karşılaştırmayı bağlaması, konuşmanın anlaşılmasını sağlamıştır.\n3. Gelişim alanını belirle: Görev paylaşımı yapılmış olsa da içerik paylaşımı yeterince denetlenmediği için benzerlik tekrarlanmıştır.\n4. Tedbir seç: Prova öncesinde ortak karşılaştırma tablosunda her kanıt tek konuşmacıya atanacak; tekrar görülen satırlar birleştirilecek.\n5. Yeni hedef koy: “Grup provasından sonra aynı kanıtın iki kez kullanılıp kullanılmadığını kontrol edeceğiz ve her bölümün farklı bir ölçüte hizmet etmesini sağlayacağız.”\n6. Ürün dosyasını güncelle: Eski ve düzeltilmiş plan birlikte saklanır. Böylece hangi değişikliğin neden yapıldığı izlenebilir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz değerlendirmeyi yalnız eksik aramaya çevirmek önemli bir hatadır. Güçlü yönleri belirlemek, işe yarayan yöntemi sonraki çalışmaya taşımak için gereklidir. Diğer bir hata, tek bir kişinin beğenisini kesin hüküm saymaktır; geri bildirim, kayıt ve hedef birlikte incelenmelidir. “Daha çok çalışacağım.” gibi ölçülemeyen tedbirler de değişimi izlemeyi zorlaştırır. Kanıt toplamadan kendine ağır etiketler vermek yerine belirli davranışa, koşula ve sonuca odaklanmalısın.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Konuşma öncesinde açık ve ölçülebilir bir hedef belirledim mi?\n- Taslak, kayıt, süre ve geri bildirim gibi kanıtları topladım mı?\n- Güçlü yönlerimi somut kanıtlarla gerekçelendirdim mi?\n- Gelişmeye açık yönü belirli bir davranışla sınırladım mı?\n- Kendimi başarı veya başarısızlık etiketiyle tanımlamaktan kaçındım mı?\n- Uygulanabilir, zamanı ve yöntemi belli bir tedbir seçtim mi?\n- İşe yarayan yöntemimi sonraki konuşmaya aktardım mı?\n- Yeni hedefimi ürün ve seçki dosyamda izlenebilir biçimde kaydettim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n092__tk726t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n092__tk726t4.caption","direction":"TB","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n092__tk726t4.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n092__tk726t4.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n092__tk726t4.kanit"},{"id":"degerlendirme","labelKey":"tr-g07-turkce-n092__tk726t4.degerlendirme"},{"id":"yenih","labelKey":"tr-g07-turkce-n092__tk726t4.yenih"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"degerlendirme"},{"from":"degerlendirme","to":"yenih"},{"from":"yenih","to":"uygulama"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n092__tk726t4.alt":"Yukarıdan aşağı ilerleyen öz yansıtma döngüsünde ilk düğüm konuşmanın amaç, süre ve kanıt hedefini belirler; uygulama düğümü planlanan konuşmayı gerçekleştirir; kanıt düğümü taslak, kayıt, süre, dinleyici sorusu ve geri bildirimi ürün-seçki dosyasında toplar; öz değerlendirme düğümü güçlü ve gelişmeye açık yönleri bu kanıtlarla gerekçelendirir; yeni hedef düğümü güçlü yönü koruyan, gelişim alanı için somut tedbir içeren ölçülebilir hedef kurar. Son bağlantı yeni hedefi bir sonraki konuşma uygulamasına geri taşır.","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.caption":"Hedef, uygulama, kanıt, gerekçeli öz değerlendirme ve yeni hedef arasında süren konuşma gelişim döngüsü","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.hedef":"Hedef: amaç, süre ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.uygulama":"Uygulama: konuşmayı gerçekleştir","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.kanit":"Kanıt: taslak, kayıt, süre ve geri bildirimi topla","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n092__tk726t4.yenih":"Yeni hedef: tedbir al ve güçlü yönü aktar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-k-7-26-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Konuşma bittikten sonra yalnız “İyi konuştum.” ya da “Başarısız oldum.” demek, gelişimi yönlendiren bir öz değerlendirme değildir. Öz yansıtma; konuşma deneyimini amaç, konu, hedef kitle, içerik düzeni, kanıt kullanımı ve anlatım gibi ölçütlerle yeniden incelemek; güçlü ve gelişmeye açık yönleri somut kanıtlarla gerekçelendirmek; gelişmeye açık yönler için uygulanabilir tedbir belirlemek ve işe yarayan yönleri sonraki konuşmalara aktarmaktır. Kendini uyarlama ise bu değerlendirme sonucunda konuşma yönteminde bilinçli değişiklik yapmaktır.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sergi tanıtımı, iki sanat içeriğini karşılaştıran konuşma, grup sunusu ya da özgün bir çalışma hakkında sözlü açıklama yaptıktan sonra taslağını, süre notunu, öğretmen veya akran geri bildirimini ve uygun koşullarda alınmış ses ya da video kaydını inceleyebilirsin. Bu kanıtlar, “Bence iyiydi.” türü genel yargıların yerine gözlenebilir sonuçlar koyar. Amaç kendine bir başarı ya da başarısızlık etiketi vermek değil, sonraki konuşmada neyi koruyacağını ve neyi değiştireceğini belirlemektir.","keyConcepts":"**Hedef**, konuşma başlamadan önce belirlenen ulaşılabilir amaçtır. **Performans kanıtı**, konuşma sırasında veya sonrasında incelenebilen somut veridir: taslak, kayıt, süre, kullanılan kaynak listesi, dinleyici soruları veya geri bildirim gibi. **Güçlü yön**, hedefe ulaşmayı destekleyen ve kanıtla gösterilebilen davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, üzerinde çalışıldığında ilerleme sağlanabilecek belirli bir alandır. **Gerekçe**, değerlendirme yargısının hangi kanıta dayandığını açıklar. **Tedbir**, gelişmeye açık yön için uygulanacak somut ve denetlenebilir adımdır. **Yeni hedef**, sonraki çalışmada ölçülebilecek biçimde tanımlanan gelişim yönüdür. **Ürün ve seçki dosyası**, konuşma metni, ses kaydı, sunum görseli ve geri bildirim gibi süreç kanıtlarının düzenli biçimde saklandığı dosyadır.\n\n“Sesim kötü.” kişiyi etiketleyen ve belirsiz bir yargıdır. “Kaydın son bir dakikasında ses düzeyim düştüğü için arka sıradan iki dinleyici tekrar istemiş.” ise kanıta bağlı bir gelişim alanıdır. Tedbir de “Daha iyi konuşacağım.” değil, “Bir sonraki provada son bölümü ayakta ve zamanlayıcıyla iki kez seslendireceğim.” kadar somut olmalıdır.","steps":"1. **Başlangıç hedefini yaz.** Örneğin “Dört dakikalık sunuda iki ana düşünceyi kaynak kanıtıyla açıklayacağım.”\n2. **Uygulamayı tamamla.** Konuşma sırasında plana uy; ancak doğal etkileşime de yer ver.\n3. **Kanıtları topla.** Taslak, süre çizelgesi, kullanılan görsel, dinleyici soruları ve uygun geri bildirimleri ürün dosyana ekle.\n4. **Ölçütlerle incele.** Amaç, içerik, düzen, kanıt, ses kullanımı, beden dili ve hedef kitleye uygunluk bakımından kanıt ara.\n5. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Bölüm geçişlerim açıktı; çünkü üç dinleyici notlarında konuşmanın sırasını doğru yazdı.” gibi.\n6. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** Bütün konuşmayı olumsuzlama; belirli davranışı ve sonucunu söyle.\n7. **Tedbir ve yeni hedef belirle.** Uygulanabilir yöntem, zaman ve ölçü ekle.\n8. **Güçlü yönü aktar.** İşe yarayan kart düzeni, prova tekniği veya kaynak doğrulama yöntemi sonraki konuşmada da kullanılsın.\n9. **Döngüyü sürdür.** Yeni konuşmanın kanıtlarını eski dosyayla karşılaştırarak değişimi izle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, hedefin uygulamaya, uygulamanın kanıta, kanıtın gerekçeli öz değerlendirmeye ve bunun da yeni hedefe dönüşmesini gösterir. Yeni hedef yeniden uygulamaya bağlanır; böylece öz yansıtma, konuşma sonundaki tek seferlik yorum değil, gelişimi izleyen sürekli bir süreç olur.","workedExamples":["Bir öğrenci, sınıf sergisindeki üç çalışma bölümünü dört dakikada tanıtmayı hedeflemiştir. Kayıt 3 dakika 50 saniyedir. Her bölüm için bir görsel göstermiş, fakat ikinci görselin kaynağını sözlü olarak açıklamamıştır. Dinleyicilerin çoğu bölüm sırasını doğru not etmiş, iki kişi ise ikinci görselin nereden alındığını sormuştur.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Hedefle kanıtı karşılaştır: Süre hedefi karşılanmış ve üç bölüm de açıklanmıştır.\n2. Güçlü yönü belirle: Bölüm düzeni izlenebilmiştir. Kanıt, dinleyici notlarındaki doğru sıralamadır.\n3. Gelişmeye açık yönü belirle: İkinci görselin kaynak bilgisi konuşmada belirtilmemiştir. İki sorunun aynı noktaya yönelmesi bunu destekler.\n4. Kişiyi değil davranışı değerlendir: “Kaynak göstermede kötüyüm.” yerine “İkinci görselin kaynağını açıklamadım.” de.\n5. Tedbir oluştur: Sonraki sunuda her görsel kartına “kaynak ve işlev” satırı eklenecek; prova sırasında bu satır yüksek sesle kontrol edilecek.\n6. Güçlü yönü aktar: Bölümleri numaralandıran kart düzeni korunacak.\n7. Yeni hedefi yaz: “Bir sonraki dört dakikalık konuşmada kullandığım her görselin kaynağını ve konuşmadaki işlevini bir cümleyle belirteceğim.”","Üç kişilik grup, iki sergileme biçimini amaç, hedef kitle ve kanıt düzeni açısından karşılaştırmıştır. Süre eşit paylaşılmıştır. Kayıtta birinci ve ikinci konuşmacının aynı benzerliği tekrarladığı, üçüncü konuşmacının ise net bir sonuç cümlesi kurduğu görülmektedir. Akran geri bildiriminde “Ölçütler anlaşılırdı; tekrar nedeniyle ikinci bölüm uzadı.” denmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Kanıtları ayır: Süre çizelgesi, kayıt ve akran geri bildirimi aynı noktaları farklı biçimde destekler.\n2. Güçlü yönü gerekçelendir: Ölçütlerin açık olması ve sonuç cümlesinin karşılaştırmayı bağlaması, konuşmanın anlaşılmasını sağlamıştır.\n3. Gelişim alanını belirle: Görev paylaşımı yapılmış olsa da içerik paylaşımı yeterince denetlenmediği için benzerlik tekrarlanmıştır.\n4. Tedbir seç: Prova öncesinde ortak karşılaştırma tablosunda her kanıt tek konuşmacıya atanacak; tekrar görülen satırlar birleştirilecek.\n5. Yeni hedef koy: “Grup provasından sonra aynı kanıtın iki kez kullanılıp kullanılmadığını kontrol edeceğiz ve her bölümün farklı bir ölçüte hizmet etmesini sağlayacağız.”\n6. Ürün dosyasını güncelle: Eski ve düzeltilmiş plan birlikte saklanır. Böylece hangi değişikliğin neden yapıldığı izlenebilir."],"commonMistakes":"Öz değerlendirmeyi yalnız eksik aramaya çevirmek önemli bir hatadır. Güçlü yönleri belirlemek, işe yarayan yöntemi sonraki çalışmaya taşımak için gereklidir. Diğer bir hata, tek bir kişinin beğenisini kesin hüküm saymaktır; geri bildirim, kayıt ve hedef birlikte incelenmelidir. “Daha çok çalışacağım.” gibi ölçülemeyen tedbirler de değişimi izlemeyi zorlaştırır. Kanıt toplamadan kendine ağır etiketler vermek yerine belirli davranışa, koşula ve sonuca odaklanmalısın.","selfCheck":["Konuşma öncesinde açık ve ölçülebilir bir hedef belirledim mi?","Taslak, kayıt, süre ve geri bildirim gibi kanıtları topladım mı?","Güçlü yönlerimi somut kanıtlarla gerekçelendirdim mi?","Gelişmeye açık yönü belirli bir davranışla sınırladım mı?","Kendimi başarı veya başarısızlık etiketiyle tanımlamaktan kaçındım mı?","Uygulanabilir, zamanı ve yöntemi belli bir tedbir seçtim mi?","İşe yarayan yöntemimi sonraki konuşmaya aktardım mı?","Yeni hedefimi ürün ve seçki dosyamda izlenebilir biçimde kaydettim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.K.7.26","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"062020c1fac09fde9a9b8fc728c7db52fa9b644f3166511598abeb8bceeb1241","reviewDecisionSha256":"ba1eba2cd1ddf8a899f329514f1d7805be241523c51f23bb6a8f27e70d6427c0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:062020c1fac09fde9a9b8fc728c7db52fa9b644f3166511598abeb8bceeb1241","reviewedHash":"sha256:062020c1fac09fde9a9b8fc728c7db52fa9b644f3166511598abeb8bceeb1241","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ba1eba2cd1ddf8a899f329514f1d7805be241523c51f23bb6a8f27e70d6427c0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n092","contentProjectionSha256":"062020c1fac09fde9a9b8fc728c7db52fa9b644f3166511598abeb8bceeb1241","reviewDecisionSha256":"ba1eba2cd1ddf8a899f329514f1d7805be241523c51f23bb6a8f27e70d6427c0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n093","noteId":"tr.g07.turkce.n093","noteKey":"tr.g07.turkce.n093","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-1","title":"Okumada materyal seçimini yönetebilme","objectiveId":"T.O.7.1","objective":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nOkuma materyali seçmek, arama sonuçlarında ilk görünen metni açmak değildir. Okuma öncesinde amacını, ilgi ve ihtiyacını, materyalin özelliklerini, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını incelemeli; bu çözümlemeden hareketle ana metni ve gerekli yardımcı kaynakları seçmelisin. Okuma sırasında metni anlayıp anlamadığını ve amacına ulaşıp ulaşmadığını izleyerek seçimini değiştirebilmen de bu becerinin parçasıdır.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir sergi katalog metni, müze eğitim yazısı, sanat sözlüğü, kısa tanıtım broşürü, söyleşi dökümü veya araştırma yazısı okuyabilirsin. Aynı konuya değinseler bile bu materyallerin hedef kitlesi, ayrıntı düzeyi, kaynak gösterme biçimi ve kullanım amacı farklıdır. Beş dakikalık sınıf tanıtımı için yüz sayfalık uzmanlık kitabını baştan sona okumak verimli olmayabilir; fakat kısa metindeki bir bilgiyi doğrulamak için kitabın ilgili bölümü yardımcı kaynak olarak kullanılabilir. Seçim, “uzun metin daha güvenilirdir” ya da “görseli çok olan metin daha iyidir” gibi tek ölçüte indirgenemez.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Okuma amacı**, metinden elde etmek istediğin sonuçtur: genel bilgi edinmek, iki görüşü karşılaştırmak, bir kavramı açıklamak, sunum için kanıt toplamak veya bir metni eleştirmek gibi. **Materyal özelliği**, metnin türü, uzunluğu, dili, düzeni, görsel kullanımı, kaynakları ve erişilebilirliğidir. **Hedef kitle**, metnin kimler için hazırlandığını gösterir.\n\n**Kaynak güvenilirliği**, yazarı veya yayımlayan kurumu belli olan, bilgi dayanaklarını gösteren, konuya uygun ve gerektiğinde başka güvenilir kaynaklarla denetlenebilen metinlerle ilişkilidir. Kurumsal ad tek başına her cümlenin doğru olduğunu garanti etmez; tarih, kapsam ve kanıt yine incelenir. **Yardımcı materyal**, sözlük, kavram haritası, not çizelgesi, ek kaynak veya grafik düzenleyicidir.\n\n**Üst bilişsel izleme**, okuma sırasında “Metni anlayabiliyor muyum, gerekli bilgi burada mı, bu materyal süreme uygun mu?” sorularıyla seçimini denetlemektir. Metin gereğinden teknikse daha uygun bir başlangıç kaynağı seçmek, sonra ayrıntılı metne dönmek bilinçli bir düzenlemedir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Okuma görevini sınırla.** “Türk sanatı hakkında araştırma yapacağım.” yerine “Bir sergi afişinde çini örneklerinin nasıl tanıtıldığını açıklamak için üç güvenilir bilgi bulacağım.” gibi açık amaç kur.\n2. **İhtiyaç duyduğun bilgi türünü belirle.** Tanım mı, süreç açıklaması mı, görsel çözümleme mi, karşılaştırma mı, görüş mü arıyorsun? Her metin bütün ihtiyaçları karşılamaz.\n3. **Süre ve erişim koşullarını yaz.** Ne kadar zamanın var? Metne çevrim dışı erişmen gerekiyor mu? Yazı boyutu, bölümleme ve dil düzeyi senin için uygun mu?\n4. **Aday metinlerin künyesini incele.** Başlık, yazar veya kurum, yayın tarihi, hedef kitle, kaynakça ya da dayanak açıklaması, metnin kapsamı ve güncelliği hakkında ipucu verir.\n5. **Amaçla uyumu karşılaştır.** Genel bir tanıtım metni konuya giriş için; katalog bölümü belirli örnekleri ayrıntılandırmak için; sözlük kavramları açıklamak için kullanılabilir.\n6. **Ana ve yardımcı materyali ayır.** Bir metni ana kaynak, diğerini doğrulama veya kavram desteği için seçebilirsin. Çok sayıda kaynak toplamak yerine her kaynağın görevini belirle.\n7. **Kısa ön okuma yap.** Başlıkları, giriş ve sonuç bölümünü, görsellerin açıklamalarını ve anahtar kelimeleri gözden geçir. Metnin amacı karşılayıp karşılamadığına karar ver.\n8. **Okurken anlamayı izle.** Anahtar bilgileri işaretle, anlamadığın kavramları kaydet ve her bölüm sonunda bir cümlelik özet yaz. Sürekli sözlüğe bakmak akışı bozuyorsa önce bağlamdan tahmin edip sonra topluca doğrula.\n9. **Gerekirse seçim üzerinde düzenleme yap.** Metin çok genel kalıyorsa ayrıntılı destek kaynağına geç; çok teknikse öğrenci düzeyindeki açıklamayla temel kavramları kur.\n10. **Kaynakları karşılaştırarak sonuçlandır.** Aynı bilgi iki kaynakta farklı veriliyorsa farkın bağlam, tarih veya kapsamdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını araştır; belirsizliği gizleme.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı okuma görevi için düşünülen iki materyali amaçla uyum, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamı bakımından karşılaştırır. Görselin öğretim işlevi, bir metni yalnız kısa veya görsel açıdan çekici olduğu için değil, bilgi ihtiyacına ve çalışma koşullarına uygun olduğu için seçmeyi göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Çini konulu sınıf tanıtımı için ana metin seçme\n\nÖğrencinin beş dakikalık sunumda bir çini sergisinin tanıtım dilini incelemesi gerekiyor. Aday A, yazarı ve tarihi belirtilmeyen, çok sayıda görsel içeren kısa bir paylaşım. Aday B, bir müzenin eğitim bölümü için hazırlanmış, hedef kitlesi belirtilen, kavramları açıklayan ve görsellere açıklama ekleyen bir metin.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, “tanıtım dilini ve kullanılan kanıtları belirlemek” olarak yazılır.\n2. Aday A hızlı bir genel izlenim verse de bilginin kaynağı ve görsellerin bağlamı görünmez.\n3. Aday B'nin hazırlayan birimi, hedef kitlesi ve açıklama yapısı izlenebilir; metin bölümlere ayrılmıştır.\n4. Beş dakikalık sunum için Aday B'nin yalnız ilgili başlıkları seçilerek okunabilir.\n5. Bilinmeyen terimler için sözlük yardımcı materyal olarak belirlenir.\n6. Ana metin Aday B olur. Aday A, doğrulanamayan bilgi içerdiği için kanıt kaynağı olarak kullanılmaz.\n\n### Örnek 2: Geleneksel mimari süsleme üzerine kısa araştırmada kaynakları birlikte kullanma\n\nGörev, bir mimari fotoğrafın açıklamasında gözlem ile kaynak bilgisini ayıran iki paragraflık metin yazmaktır. Adaylardan biri öğrenci düzeyinde kısa bir giriş yazısı, diğeri ayrıntılı ve yoğun terimli bir katalog bölümüdür.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İhtiyaç ikiye ayrılır: temel kavramları anlamak ve belirli fotoğraf açıklamasındaki bilgiyi doğrulamak.\n2. Kısa giriş yazısı dil düzeyi ve süre bakımından başlangıç için uygundur; ana kavramların çerçevesini kurar.\n3. Katalog bölümünün tamamı okunmaz. İçindekiler ve başlıklar taranarak yalnız ilgili açıklama bölümü seçilir.\n4. Öğrenci düzeyindeki metin ana okuma materyali, katalog bölümü ise ayrıntı doğrulama kaynağı olarak kullanılır.\n5. Fotoğrafta doğrudan görülen biçim ve yerleşim “gözlem”, katalogdan alınan açıklama ise kaynak belirtilerek “kaynak bilgisi” olarak ayrılır.\n6. Katalog dili anlaşılmıyorsa bilinmeyen terimler sözlükten kontrol edilir; anlamı kesinleşmeyen bilgi metne eklenmez.\n7. Böylece iki materyal, aynı işi tekrar etmek yerine farklı ihtiyaçları karşılar.\n\n## Sık yapılan hata\n\nKaynağı yalnız görünüşüne göre değerlendirmek önemli bir hatadır. Düzenli tasarım ve çok sayıda görsel, bilgilerin doğru veya görevle ilgili olduğunu tek başına göstermez. “Resmî kurum yayımladıysa her bağlamda yeterlidir.” düşüncesi de eksiktir; metnin tarihi, kapsamı ve hedef kitlesi yine incelenmelidir. Başka bir hata, çok sayıda metin açıp hiçbirinin görevini belirlememektir. Ana ve yardımcı kaynak ayrımı yapılmadığında notlar tekrarlanır ve çelişkiler fark edilmez. Okuma sırasında anlamadığını fark ettiği hâlde materyali değiştirmemek de bilinçli seçim değildir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Okuma amacımı ve ihtiyaç duyduğum bilgi türünü belirledim mi?\n- Süreyi, erişim koşullarını ve metnin dil düzeyini düşündüm mü?\n- Yazar, kurum, tarih ve dayanak bilgilerini inceledim mi?\n- Materyalin hedef kitlesi görevime uygun mu?\n- Ana metin ile yardımcı materyalin görevini ayırdım mı?\n- Ön okuma yaparak kapsamı denetledim mi?\n- Anlamadığımda veya amaç karşılanmadığında seçimi düzenledim mi?\n- Çelişen bilgileri başka güvenilir kaynaklarla kontrol ettim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n093__to71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n093__to71.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n093__to71.h1","tr-g07-turkce-n093__to71.h2","tr-g07-turkce-n093__to71.h3","tr-g07-turkce-n093__to71.h4"],"rows":[[{"v":"Amaçla uyum"},{"v":"Genel ve kaynaksız bilgiler; tanıtım dilini çözümlemek için dayanak sınırlı"},{"v":"Kavram açıklamaları ve görsel alt yazıları görevle doğrudan ilişkili"},{"v":"Materyal B ana metin olarak seçilir"}],[{"v":"Hedef kitle"},{"v":"Kimin için yazıldığı belirtilmemiş"},{"v":"Öğrenci ve genel ziyaretçi için anlaşılır bölümleme kullanıyor"},{"v":"Materyal B'nin dil düzeyi çalışma koşuluna uygundur"}],[{"v":"Kaynak güvenilirliği"},{"v":"Yazar, tarih ve bilgi dayanakları görünmüyor"},{"v":"Hazırlayan birim, tarih ve açıklamaların bağlamı izlenebiliyor"},{"v":"Materyal B'nin bilgileri denetlenebilir"}],[{"v":"Kullanım bağlamı"},{"v":"Hızlı göz atma dışında araştırma kanıtı olarak yetersiz"},{"v":"Seçili başlıklar okunabilir; sözlük ve katalog bölümüyle desteklenebilir"},{"v":"Materyal B sınıf sunumu için ana, diğer güvenilir kaynaklar yardımcı materyal olur"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n093__to71.alt":"Dört satırlı tabloda iki okuma materyali karşılaştırılır. Amaçla uyum satırında A materyalinin genel ve kaynaksız, B materyalinin kavram açıklamaları ile görsel alt yazıları sayesinde görevle doğrudan ilişkili olduğu belirtilir. Hedef kitle satırında A'nın kitlesi belirsiz, B'nin öğrenci ve genel ziyaretçiye uygun olduğu; kaynak güvenilirliği satırında A'nın yazar, tarih ve dayanak göstermediği, B'nin hazırlayan birim, tarih ve bağlam sunduğu açıklanır. Kullanım bağlamında A yalnız hızlı göz atmaya, B seçili başlıkları okuyup sözlük ve katalog bölümüyle desteklemeye uygundur. Son sütun B materyalinin ana metin olarak seçilme gerekçesini verir.","tr-g07-turkce-n093__to71.caption":"Türk sanatı araştırması için okuma materyallerini ölçütlerle karşılaştırma","tr-g07-turkce-n093__to71.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n093__to71.h2":"Aday materyal A","tr-g07-turkce-n093__to71.h3":"Aday materyal B","tr-g07-turkce-n093__to71.h4":"Karar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-o-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okuma materyali seçmek, arama sonuçlarında ilk görünen metni açmak değildir. Okuma öncesinde amacını, ilgi ve ihtiyacını, materyalin özelliklerini, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını incelemeli; bu çözümlemeden hareketle ana metni ve gerekli yardımcı kaynakları seçmelisin. Okuma sırasında metni anlayıp anlamadığını ve amacına ulaşıp ulaşmadığını izleyerek seçimini değiştirebilmen de bu becerinin parçasıdır.\n\n“Türk Sanatı” temasında bir sergi katalog metni, müze eğitim yazısı, sanat sözlüğü, kısa tanıtım broşürü, söyleşi dökümü veya araştırma yazısı okuyabilirsin. Aynı konuya değinseler bile bu materyallerin hedef kitlesi, ayrıntı düzeyi, kaynak gösterme biçimi ve kullanım amacı farklıdır. Beş dakikalık sınıf tanıtımı için yüz sayfalık uzmanlık kitabını baştan sona okumak verimli olmayabilir; fakat kısa metindeki bir bilgiyi doğrulamak için kitabın ilgili bölümü yardımcı kaynak olarak kullanılabilir. Seçim, “uzun metin daha güvenilirdir” ya da “görseli çok olan metin daha iyidir” gibi tek ölçüte indirgenemez.","keyConcepts":"**Okuma amacı**, metinden elde etmek istediğin sonuçtur: genel bilgi edinmek, iki görüşü karşılaştırmak, bir kavramı açıklamak, sunum için kanıt toplamak veya bir metni eleştirmek gibi. **Materyal özelliği**, metnin türü, uzunluğu, dili, düzeni, görsel kullanımı, kaynakları ve erişilebilirliğidir. **Hedef kitle**, metnin kimler için hazırlandığını gösterir.\n\n**Kaynak güvenilirliği**, yazarı veya yayımlayan kurumu belli olan, bilgi dayanaklarını gösteren, konuya uygun ve gerektiğinde başka güvenilir kaynaklarla denetlenebilen metinlerle ilişkilidir. Kurumsal ad tek başına her cümlenin doğru olduğunu garanti etmez; tarih, kapsam ve kanıt yine incelenir. **Yardımcı materyal**, sözlük, kavram haritası, not çizelgesi, ek kaynak veya grafik düzenleyicidir.\n\n**Üst bilişsel izleme**, okuma sırasında “Metni anlayabiliyor muyum, gerekli bilgi burada mı, bu materyal süreme uygun mu?” sorularıyla seçimini denetlemektir. Metin gereğinden teknikse daha uygun bir başlangıç kaynağı seçmek, sonra ayrıntılı metne dönmek bilinçli bir düzenlemedir.","steps":"1. **Okuma görevini sınırla.** “Türk sanatı hakkında araştırma yapacağım.” yerine “Bir sergi afişinde çini örneklerinin nasıl tanıtıldığını açıklamak için üç güvenilir bilgi bulacağım.” gibi açık amaç kur.\n2. **İhtiyaç duyduğun bilgi türünü belirle.** Tanım mı, süreç açıklaması mı, görsel çözümleme mi, karşılaştırma mı, görüş mü arıyorsun? Her metin bütün ihtiyaçları karşılamaz.\n3. **Süre ve erişim koşullarını yaz.** Ne kadar zamanın var? Metne çevrim dışı erişmen gerekiyor mu? Yazı boyutu, bölümleme ve dil düzeyi senin için uygun mu?\n4. **Aday metinlerin künyesini incele.** Başlık, yazar veya kurum, yayın tarihi, hedef kitle, kaynakça ya da dayanak açıklaması, metnin kapsamı ve güncelliği hakkında ipucu verir.\n5. **Amaçla uyumu karşılaştır.** Genel bir tanıtım metni konuya giriş için; katalog bölümü belirli örnekleri ayrıntılandırmak için; sözlük kavramları açıklamak için kullanılabilir.\n6. **Ana ve yardımcı materyali ayır.** Bir metni ana kaynak, diğerini doğrulama veya kavram desteği için seçebilirsin. Çok sayıda kaynak toplamak yerine her kaynağın görevini belirle.\n7. **Kısa ön okuma yap.** Başlıkları, giriş ve sonuç bölümünü, görsellerin açıklamalarını ve anahtar kelimeleri gözden geçir. Metnin amacı karşılayıp karşılamadığına karar ver.\n8. **Okurken anlamayı izle.** Anahtar bilgileri işaretle, anlamadığın kavramları kaydet ve her bölüm sonunda bir cümlelik özet yaz. Sürekli sözlüğe bakmak akışı bozuyorsa önce bağlamdan tahmin edip sonra topluca doğrula.\n9. **Gerekirse seçim üzerinde düzenleme yap.** Metin çok genel kalıyorsa ayrıntılı destek kaynağına geç; çok teknikse öğrenci düzeyindeki açıklamayla temel kavramları kur.\n10. **Kaynakları karşılaştırarak sonuçlandır.** Aynı bilgi iki kaynakta farklı veriliyorsa farkın bağlam, tarih veya kapsamdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını araştır; belirsizliği gizleme.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı okuma görevi için düşünülen iki materyali amaçla uyum, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamı bakımından karşılaştırır. Görselin öğretim işlevi, bir metni yalnız kısa veya görsel açıdan çekici olduğu için değil, bilgi ihtiyacına ve çalışma koşullarına uygun olduğu için seçmeyi göstermektir.","workedExamples":["Öğrencinin beş dakikalık sunumda bir çini sergisinin tanıtım dilini incelemesi gerekiyor. Aday A, yazarı ve tarihi belirtilmeyen, çok sayıda görsel içeren kısa bir paylaşım. Aday B, bir müzenin eğitim bölümü için hazırlanmış, hedef kitlesi belirtilen, kavramları açıklayan ve görsellere açıklama ekleyen bir metin.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, “tanıtım dilini ve kullanılan kanıtları belirlemek” olarak yazılır.\n2. Aday A hızlı bir genel izlenim verse de bilginin kaynağı ve görsellerin bağlamı görünmez.\n3. Aday B'nin hazırlayan birimi, hedef kitlesi ve açıklama yapısı izlenebilir; metin bölümlere ayrılmıştır.\n4. Beş dakikalık sunum için Aday B'nin yalnız ilgili başlıkları seçilerek okunabilir.\n5. Bilinmeyen terimler için sözlük yardımcı materyal olarak belirlenir.\n6. Ana metin Aday B olur. Aday A, doğrulanamayan bilgi içerdiği için kanıt kaynağı olarak kullanılmaz.","Görev, bir mimari fotoğrafın açıklamasında gözlem ile kaynak bilgisini ayıran iki paragraflık metin yazmaktır. Adaylardan biri öğrenci düzeyinde kısa bir giriş yazısı, diğeri ayrıntılı ve yoğun terimli bir katalog bölümüdür.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İhtiyaç ikiye ayrılır: temel kavramları anlamak ve belirli fotoğraf açıklamasındaki bilgiyi doğrulamak.\n2. Kısa giriş yazısı dil düzeyi ve süre bakımından başlangıç için uygundur; ana kavramların çerçevesini kurar.\n3. Katalog bölümünün tamamı okunmaz. İçindekiler ve başlıklar taranarak yalnız ilgili açıklama bölümü seçilir.\n4. Öğrenci düzeyindeki metin ana okuma materyali, katalog bölümü ise ayrıntı doğrulama kaynağı olarak kullanılır.\n5. Fotoğrafta doğrudan görülen biçim ve yerleşim “gözlem”, katalogdan alınan açıklama ise kaynak belirtilerek “kaynak bilgisi” olarak ayrılır.\n6. Katalog dili anlaşılmıyorsa bilinmeyen terimler sözlükten kontrol edilir; anlamı kesinleşmeyen bilgi metne eklenmez.\n7. Böylece iki materyal, aynı işi tekrar etmek yerine farklı ihtiyaçları karşılar."],"commonMistakes":"Kaynağı yalnız görünüşüne göre değerlendirmek önemli bir hatadır. Düzenli tasarım ve çok sayıda görsel, bilgilerin doğru veya görevle ilgili olduğunu tek başına göstermez. “Resmî kurum yayımladıysa her bağlamda yeterlidir.” düşüncesi de eksiktir; metnin tarihi, kapsamı ve hedef kitlesi yine incelenmelidir. Başka bir hata, çok sayıda metin açıp hiçbirinin görevini belirlememektir. Ana ve yardımcı kaynak ayrımı yapılmadığında notlar tekrarlanır ve çelişkiler fark edilmez. Okuma sırasında anlamadığını fark ettiği hâlde materyali değiştirmemek de bilinçli seçim değildir.","selfCheck":["Okuma amacımı ve ihtiyaç duyduğum bilgi türünü belirledim mi?","Süreyi, erişim koşullarını ve metnin dil düzeyini düşündüm mü?","Yazar, kurum, tarih ve dayanak bilgilerini inceledim mi?","Materyalin hedef kitlesi görevime uygun mu?","Ana metin ile yardımcı materyalin görevini ayırdım mı?","Ön okuma yaparak kapsamı denetledim mi?","Anlamadığımda veya amaç karşılanmadığında seçimi düzenledim mi?","Çelişen bilgileri başka güvenilir kaynaklarla kontrol ettim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okumada materyal seçimini yönetebilme: T.O.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cfb17201476c2af0c55037132c38e04ba06bceadf2451f1cc98732c2600a60ab","reviewDecisionSha256":"687f1ee92c5d4429b04c125e5d7f1043e567fae9a3dc6bcd0fde4df57a311c96","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:cfb17201476c2af0c55037132c38e04ba06bceadf2451f1cc98732c2600a60ab","reviewedHash":"sha256:cfb17201476c2af0c55037132c38e04ba06bceadf2451f1cc98732c2600a60ab","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:687f1ee92c5d4429b04c125e5d7f1043e567fae9a3dc6bcd0fde4df57a311c96; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n093","contentProjectionSha256":"cfb17201476c2af0c55037132c38e04ba06bceadf2451f1cc98732c2600a60ab","reviewDecisionSha256":"687f1ee92c5d4429b04c125e5d7f1043e567fae9a3dc6bcd0fde4df57a311c96","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n094","noteId":"tr.g07.turkce.n094","noteKey":"tr.g07.turkce.n094","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-10","title":"Metinler arası karşılaştırma yapabilme","objectiveId":"T.O.7.10","objective":"T.O.7.10","objectives":["T.O.7.10"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nMetinler arası karşılaştırma, aynı ya da ilişkili bir konuyu ele alan en az iki ayrı metni ortak ölçütlerle incelemektir. Bu çalışmada yalnız metinlerin ne anlattığına değil, bilgiyi nasıl sunduğuna da bakarsın. Yedinci sınıf düzeyinde iki metnin içeriği, dili ve organizasyonu karşılaştırılır. Böylece bir metnin hangi ihtiyacı daha iyi karşıladığını, metinlerin birbirini nasıl tamamladığını veya neden farklı sonuçlara ulaştığını kanıtla açıklayabilirsin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sanat dalını tanıtan bilgilendirici yazıyla aynı konuda yapılmış söyleşi; bir sergi broşürüyle öğrenci dergisi yazısı; iki farklı müze eğitim metni karşılaştırılabilir. Metinlerden biri kısa ve genel, diğeri ayrıntılı ve terim ağırlıklı olabilir. Bu fark, metinlerden birinin yanlış olduğunu göstermez. Amaçları, hedef kitleleri ve düzenleri farklı olduğunda aynı konuyu farklı biçimlerde sunmaları doğaldır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Karşılaştırma birimi**, ayrı metinlerde karşılığı bulunan unsur veya özelliktir: ana düşünce, yardımcı düşünce, örnek, görüş, kelime seçimi, cümle uzunluğu, giriş biçimi veya düşünce akışı gibi. **Ortak ölçüt**, iki metne de aynı sorunun yöneltilmesidir: “Ana düşünce nedir?”, “Kavramlar nasıl açıklanmıştır?”, “Giriş gelişme ve sonuç arasında nasıl bir akış vardır?”\n\n**İçerik**, metnin konusu, ana düşüncesi, yardımcı düşünceleri, olayları, örnekleri ve ileri sürdüğü görüşlerdir. **Dil**, kelime seçimleri, terim yoğunluğu, cümle uzunluğu, açıklık ve anlatım biçimidir. **Organizasyon**, düşüncelerin veya olayların sıralanması; giriş, gelişme ve sonuç bölümleri arasındaki bağlantıdır.\n\n**Metin kanıtı**, karşılaştırma yargısını destekleyen bölüm, ifade veya yapı özelliğidir. “A metni daha anlaşılır.” demek yerine “A metni her terimi kısa tanımlarla açıklarken B metni terimleri açıklamadan kullanıyor.” demek kanıtlı bir karşılaştırmadır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Karşılaştırma amacını belirle.** “İki metinden hangisi sınıf sunumuna hazırlık için daha uygundur?” veya “İki metin aynı sanat uygulamasını hangi yönlerden farklı açıklıyor?” gibi bir amaç kur.\n2. **Metinleri ayrı ayrı anla.** Her metnin konusu, ana düşüncesi, önemli ayrıntıları ve hedef kitlesi için kısa not çıkar. Birini yeterince anlamadan karşılaştırmaya geçme.\n3. **Ortak karşılaştırma ölçütlerini seç.** İçerikten en az bir, dilden bir, organizasyondan bir ölçüt belirle. Ölçütler görevle ilgili olmalıdır.\n4. **Her ölçüt için iki metinden kanıt bul.** Kanıtları aynı satıra yerleştir. Bir metinde karşılığı yoksa “yer verilmemiş” diye belirt; uydurma eşleştirme yapma.\n5. **Benzerlikleri belirle.** İki metnin ortak ana düşüncesi, ortak örnek türü veya benzer sonuç bölümü olabilir.\n6. **Farklılıkları açıklığa kavuştur.** Yalnız “biri uzun, biri kısa” demek yerine bunun okuma amacına etkisini açıkla.\n7. **Organizasyonu incele.** Bir metin genelden özele, diğeri soru-cevap biçiminde ilerleyebilir. Bölümler arasındaki bağlantıların açık olup olmadığını metinden göster.\n8. **Farkı hata olarak yorumlamadan önce amacı düşün.** Söyleşide konuşma dili, katalog yazısında yoğun terim kullanımı beklenebilir. Uygunluk, bağlama göre değerlendirilir.\n9. **Karşılaştırmalı sonuç yaz.** Sonuç, hangi metnin hangi ihtiyaç için daha elverişli olduğunu ve iki metnin birbirini nasıl tamamladığını belirtmelidir.\n10. **Kaynak sınırını koru.** Sanatçı, tarih veya teknik hakkında metinlerin vermediği bilgileri karşılaştırmanın içine katma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, iki ayrı Türk sanatı metnini içerik, dil, organizasyon ve kullanım amacı bakımından aynı ölçütlerle yan yana getirir. Görselin öğretim işlevi, farklı metinleri rastgele özelliklerle değil, iki metinde de karşılığı bulunan kanıtlarla karşılaştırmayı göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Ebru hakkında tanıtım yazısı ile söyleşi\n\nMetin A, ebruyu tanıtan kısa bir öğrenci dergisi yazısıdır. İlk paragrafta konu açıklanır, sonraki paragraflarda uygulama sürecinin genel aşamaları sıralanır ve sonuçta dikkatli gözlemin önemine değinilir. Metin B, bir atölye yürütücüsüyle yapılmış özgün bir söyleşidir; soru-cevap biçiminde ilerler, deneyim ve öğrenme sürecine odaklanır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, iki metnin yeni başlayan bir öğrenciye sağladığı bilgiyi karşılaştırmaktır.\n2. İçerik ölçütü seçilir. A metni genel süreç ve temel kavramları; B metni uygulama sırasında karşılaşılan güçlükleri ve deneyimleri öne çıkarır.\n3. Dil ölçütü incelenir. A metninde kısa tanımlar ve açıklayıcı cümleler, B metninde konuşma diline yakın soru-cevaplar vardır.\n4. Organizasyon karşılaştırılır. A metni giriş-gelişme-sonuç düzenindedir; B metni soruların sırasına göre ilerler.\n5. Benzerlik: İki metin de öğrenmede dikkat ve denemenin önemini vurgular.\n6. Farklılık: A başlangıç bilgisi sunar, B kişisel deneyim yoluyla süreci somutlaştırır.\n7. Sonuç: Konuya ilk kez yaklaşan biri için A temel çerçeve, uygulamadaki düşünme biçimini anlamak için B tamamlayıcı kaynak olur.\n\n### Örnek 2: İki mimari tanıtım metninin karşılaştırılması\n\nMetin C, bir gezi kitapçığında yer alan iki paragraflık genel bir tanıtımdır. Metin D ise aynı yapının süsleme düzenini açıklayan eğitim amaçlı bir metindir; “gözlem”, “ayrıntı” ve “yerleşim” başlıklarıyla bölümlere ayrılmıştır. Her iki metin de yapının görsel özelliklerine değinir, ancak doğrulanmamış tarih bilgisi içermez.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, ayrıntılı görsel inceleme için hangi metnin daha uygun olduğunu belirlemektir.\n2. İçerik kanıtları çıkarılır. C, genel görünüşü ve ziyaretçi izlenimini anlatır; D, gözlenecek bölümleri ve ayrıntılar arasındaki ilişkileri açıklar.\n3. Dil karşılaştırılır. C betimleyici ve kısa; D yönlendirici, ölçüt bildiren ve daha açıklayıcıdır.\n4. Organizasyon incelenir. C iki bütün paragraftan oluşur; D başlıklarla gözlem sırası kurar.\n5. Benzerlik: İki metin de biçim ve düzenin birlikte fark edilmesini ister.\n6. Farklılık: C hızlı tanıtım, D sistemli çözümleme için hazırlanmıştır.\n7. Sonuç: Gezi öncesi genel fikir edinmek için C; ayrıntıları kanıtlayarak incelemek için D daha uygundur. “D her bakımdan daha iyi.” denmez, çünkü seçim amaca bağlıdır.\n8. İki metinde olmayan sanat tarihi ayrıntıları karşılaştırmaya eklenmez.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn önemli hata, iki metni ayrı ayrı özetleyip karşılaştırma yaptığını sanmaktır. Ortak ölçüt, benzerlik ve farklılık kurulmadan iki özet karşılaştırma sayılmaz. Metin içi karşılaştırmayla karıştırmak da sık görülür: Burada kanıtlar aynı metnin iki bölümünden değil, iki ayrı metinden gelir. Başka bir hata, A metnini içerik yönünden, B metnini yalnız uzunluk yönünden inceleyerek eş değer olmayan sonuçlar çıkarmaktır. Dil farkını doğrudan “zor olan kötü, kolay olan iyi” diye etiketlemek de yanlıştır; hedef kitle ve amaç düşünülmelidir. Son olarak, metinlerde bulunmayan tarih veya teknik bilgileri ekleyerek bir metni üstün ilan etmek kanıt sınırını bozar.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Karşılaştırdığım kaynaklar iki ayrı metin mi?\n- Her metni önce kendi içinde doğru anladım mı?\n- İçerik, dil ve organizasyon için ortak ölçütler belirledim mi?\n- Her ölçüt için iki metinden somut kanıt kullandım mı?\n- Benzerlikleri ve farklılıkları açıkça yazdım mı?\n- Metinlerin amaç ve hedef kitle farkını hesaba kattım mı?\n- Farklılığı otomatik olarak hata veya üstünlük saymaktan kaçındım mı?\n- Sonucum, hangi metnin hangi amaç için uygun olduğunu gerekçelendiriyor mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n094__to710.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n094__to710.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n094__to710.h1","tr-g07-turkce-n094__to710.h2","tr-g07-turkce-n094__to710.h3","tr-g07-turkce-n094__to710.h4"],"rows":[[{"v":"İçerik"},{"v":"Temel kavramları ve genel süreci açıklar."},{"v":"Uygulama deneyimlerini ve karşılaşılan güçlükleri açıklar."},{"v":"Metin A başlangıç çerçevesi, Metin B deneyim ayrıntısı sağlar."}],[{"v":"Dil"},{"v":"Kısa tanımlar ve açıklayıcı cümleler kullanır."},{"v":"Konuşma diline yakın soru-cevaplar kullanır."},{"v":"Dil farkı, hedef kitle ve metin türüyle ilişkilidir."}],[{"v":"Organizasyon"},{"v":"Giriş-gelişme-sonuç düzeninde ilerler."},{"v":"Soruların sırasına göre bölümlenir."},{"v":"Biri konu akışı, diğeri etkileşim akışı kurar."}],[{"v":"Kullanım amacı"},{"v":"Konuya ilk giriş ve temel not çıkarma için uygundur."},{"v":"Uygulamadaki düşünme biçimini somutlaştırmak için uygundur."},{"v":"Metinler üstünlük sırasına değil, farklı okuma ihtiyaçlarına göre seçilir."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n094__to710.alt":"Dört satırlı tablo iki ayrı sanat metnini aynı ölçütlerle karşılaştırır. İçerikte Metin A'nın temel kavram ve genel süreç, Metin B'nin deneyim ve güçlük sunduğu; dilde A'nın kısa tanımlar, B'nin soru-cevap dili kullandığı; organizasyonda A'nın giriş-gelişme-sonuç, B'nin soru sırası izlediği; kullanım amacında A'nın başlangıç bilgisine, B'nin uygulama düşüncesine uygun olduğu gösterilir. Son sütun, farkların üstünlük değil amaç ve hedef kitle farkı olduğunu açıklar.","tr-g07-turkce-n094__to710.caption":"İki sanat metnini içerik, dil, organizasyon ve kullanım amacıyla karşılaştırma","tr-g07-turkce-n094__to710.h1":"Karşılaştırma boyutu","tr-g07-turkce-n094__to710.h2":"Metin A","tr-g07-turkce-n094__to710.h3":"Metin B","tr-g07-turkce-n094__to710.h4":"Kanıtlı sonuç"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-o-7-10-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Metinler arası karşılaştırma, aynı ya da ilişkili bir konuyu ele alan en az iki ayrı metni ortak ölçütlerle incelemektir. Bu çalışmada yalnız metinlerin ne anlattığına değil, bilgiyi nasıl sunduğuna da bakarsın. Yedinci sınıf düzeyinde iki metnin içeriği, dili ve organizasyonu karşılaştırılır. Böylece bir metnin hangi ihtiyacı daha iyi karşıladığını, metinlerin birbirini nasıl tamamladığını veya neden farklı sonuçlara ulaştığını kanıtla açıklayabilirsin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sanat dalını tanıtan bilgilendirici yazıyla aynı konuda yapılmış söyleşi; bir sergi broşürüyle öğrenci dergisi yazısı; iki farklı müze eğitim metni karşılaştırılabilir. Metinlerden biri kısa ve genel, diğeri ayrıntılı ve terim ağırlıklı olabilir. Bu fark, metinlerden birinin yanlış olduğunu göstermez. Amaçları, hedef kitleleri ve düzenleri farklı olduğunda aynı konuyu farklı biçimlerde sunmaları doğaldır.","keyConcepts":"**Karşılaştırma birimi**, ayrı metinlerde karşılığı bulunan unsur veya özelliktir: ana düşünce, yardımcı düşünce, örnek, görüş, kelime seçimi, cümle uzunluğu, giriş biçimi veya düşünce akışı gibi. **Ortak ölçüt**, iki metne de aynı sorunun yöneltilmesidir: “Ana düşünce nedir?”, “Kavramlar nasıl açıklanmıştır?”, “Giriş gelişme ve sonuç arasında nasıl bir akış vardır?”\n\n**İçerik**, metnin konusu, ana düşüncesi, yardımcı düşünceleri, olayları, örnekleri ve ileri sürdüğü görüşlerdir. **Dil**, kelime seçimleri, terim yoğunluğu, cümle uzunluğu, açıklık ve anlatım biçimidir. **Organizasyon**, düşüncelerin veya olayların sıralanması; giriş, gelişme ve sonuç bölümleri arasındaki bağlantıdır.\n\n**Metin kanıtı**, karşılaştırma yargısını destekleyen bölüm, ifade veya yapı özelliğidir. “A metni daha anlaşılır.” demek yerine “A metni her terimi kısa tanımlarla açıklarken B metni terimleri açıklamadan kullanıyor.” demek kanıtlı bir karşılaştırmadır.","steps":"1. **Karşılaştırma amacını belirle.** “İki metinden hangisi sınıf sunumuna hazırlık için daha uygundur?” veya “İki metin aynı sanat uygulamasını hangi yönlerden farklı açıklıyor?” gibi bir amaç kur.\n2. **Metinleri ayrı ayrı anla.** Her metnin konusu, ana düşüncesi, önemli ayrıntıları ve hedef kitlesi için kısa not çıkar. Birini yeterince anlamadan karşılaştırmaya geçme.\n3. **Ortak karşılaştırma ölçütlerini seç.** İçerikten en az bir, dilden bir, organizasyondan bir ölçüt belirle. Ölçütler görevle ilgili olmalıdır.\n4. **Her ölçüt için iki metinden kanıt bul.** Kanıtları aynı satıra yerleştir. Bir metinde karşılığı yoksa “yer verilmemiş” diye belirt; uydurma eşleştirme yapma.\n5. **Benzerlikleri belirle.** İki metnin ortak ana düşüncesi, ortak örnek türü veya benzer sonuç bölümü olabilir.\n6. **Farklılıkları açıklığa kavuştur.** Yalnız “biri uzun, biri kısa” demek yerine bunun okuma amacına etkisini açıkla.\n7. **Organizasyonu incele.** Bir metin genelden özele, diğeri soru-cevap biçiminde ilerleyebilir. Bölümler arasındaki bağlantıların açık olup olmadığını metinden göster.\n8. **Farkı hata olarak yorumlamadan önce amacı düşün.** Söyleşide konuşma dili, katalog yazısında yoğun terim kullanımı beklenebilir. Uygunluk, bağlama göre değerlendirilir.\n9. **Karşılaştırmalı sonuç yaz.** Sonuç, hangi metnin hangi ihtiyaç için daha elverişli olduğunu ve iki metnin birbirini nasıl tamamladığını belirtmelidir.\n10. **Kaynak sınırını koru.** Sanatçı, tarih veya teknik hakkında metinlerin vermediği bilgileri karşılaştırmanın içine katma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, iki ayrı Türk sanatı metnini içerik, dil, organizasyon ve kullanım amacı bakımından aynı ölçütlerle yan yana getirir. Görselin öğretim işlevi, farklı metinleri rastgele özelliklerle değil, iki metinde de karşılığı bulunan kanıtlarla karşılaştırmayı göstermektir.","workedExamples":["Metin A, ebruyu tanıtan kısa bir öğrenci dergisi yazısıdır. İlk paragrafta konu açıklanır, sonraki paragraflarda uygulama sürecinin genel aşamaları sıralanır ve sonuçta dikkatli gözlemin önemine değinilir. Metin B, bir atölye yürütücüsüyle yapılmış özgün bir söyleşidir; soru-cevap biçiminde ilerler, deneyim ve öğrenme sürecine odaklanır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, iki metnin yeni başlayan bir öğrenciye sağladığı bilgiyi karşılaştırmaktır.\n2. İçerik ölçütü seçilir. A metni genel süreç ve temel kavramları; B metni uygulama sırasında karşılaşılan güçlükleri ve deneyimleri öne çıkarır.\n3. Dil ölçütü incelenir. A metninde kısa tanımlar ve açıklayıcı cümleler, B metninde konuşma diline yakın soru-cevaplar vardır.\n4. Organizasyon karşılaştırılır. A metni giriş-gelişme-sonuç düzenindedir; B metni soruların sırasına göre ilerler.\n5. Benzerlik: İki metin de öğrenmede dikkat ve denemenin önemini vurgular.\n6. Farklılık: A başlangıç bilgisi sunar, B kişisel deneyim yoluyla süreci somutlaştırır.\n7. Sonuç: Konuya ilk kez yaklaşan biri için A temel çerçeve, uygulamadaki düşünme biçimini anlamak için B tamamlayıcı kaynak olur.","Metin C, bir gezi kitapçığında yer alan iki paragraflık genel bir tanıtımdır. Metin D ise aynı yapının süsleme düzenini açıklayan eğitim amaçlı bir metindir; “gözlem”, “ayrıntı” ve “yerleşim” başlıklarıyla bölümlere ayrılmıştır. Her iki metin de yapının görsel özelliklerine değinir, ancak doğrulanmamış tarih bilgisi içermez.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, ayrıntılı görsel inceleme için hangi metnin daha uygun olduğunu belirlemektir.\n2. İçerik kanıtları çıkarılır. C, genel görünüşü ve ziyaretçi izlenimini anlatır; D, gözlenecek bölümleri ve ayrıntılar arasındaki ilişkileri açıklar.\n3. Dil karşılaştırılır. C betimleyici ve kısa; D yönlendirici, ölçüt bildiren ve daha açıklayıcıdır.\n4. Organizasyon incelenir. C iki bütün paragraftan oluşur; D başlıklarla gözlem sırası kurar.\n5. Benzerlik: İki metin de biçim ve düzenin birlikte fark edilmesini ister.\n6. Farklılık: C hızlı tanıtım, D sistemli çözümleme için hazırlanmıştır.\n7. Sonuç: Gezi öncesi genel fikir edinmek için C; ayrıntıları kanıtlayarak incelemek için D daha uygundur. “D her bakımdan daha iyi.” denmez, çünkü seçim amaca bağlıdır.\n8. İki metinde olmayan sanat tarihi ayrıntıları karşılaştırmaya eklenmez."],"commonMistakes":"En önemli hata, iki metni ayrı ayrı özetleyip karşılaştırma yaptığını sanmaktır. Ortak ölçüt, benzerlik ve farklılık kurulmadan iki özet karşılaştırma sayılmaz. Metin içi karşılaştırmayla karıştırmak da sık görülür: Burada kanıtlar aynı metnin iki bölümünden değil, iki ayrı metinden gelir. Başka bir hata, A metnini içerik yönünden, B metnini yalnız uzunluk yönünden inceleyerek eş değer olmayan sonuçlar çıkarmaktır. Dil farkını doğrudan “zor olan kötü, kolay olan iyi” diye etiketlemek de yanlıştır; hedef kitle ve amaç düşünülmelidir. Son olarak, metinlerde bulunmayan tarih veya teknik bilgileri ekleyerek bir metni üstün ilan etmek kanıt sınırını bozar.","selfCheck":["Karşılaştırdığım kaynaklar iki ayrı metin mi?","Her metni önce kendi içinde doğru anladım mı?","İçerik, dil ve organizasyon için ortak ölçütler belirledim mi?","Her ölçüt için iki metinden somut kanıt kullandım mı?","Benzerlikleri ve farklılıkları açıkça yazdım mı?","Metinlerin amaç ve hedef kitle farkını hesaba kattım mı?","Farklılığı otomatik olarak hata veya üstünlük saymaktan kaçındım mı?","Sonucum, hangi metnin hangi amaç için uygun olduğunu gerekçelendiriyor mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metinler arası karşılaştırma yapabilme: T.O.7.10","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"23f642e2d7f6c7200e646afcb6188dfc6fe014c9be6e5088254e020ce0edbcf0","reviewDecisionSha256":"71bf07035236b5155df37405081f3acf3447b9d85e1bca516d45c8812d7deac7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:23f642e2d7f6c7200e646afcb6188dfc6fe014c9be6e5088254e020ce0edbcf0","reviewedHash":"sha256:23f642e2d7f6c7200e646afcb6188dfc6fe014c9be6e5088254e020ce0edbcf0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:71bf07035236b5155df37405081f3acf3447b9d85e1bca516d45c8812d7deac7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n094","contentProjectionSha256":"23f642e2d7f6c7200e646afcb6188dfc6fe014c9be6e5088254e020ce0edbcf0","reviewDecisionSha256":"71bf07035236b5155df37405081f3acf3447b9d85e1bca516d45c8812d7deac7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n095","noteId":"tr.g07.turkce.n095","noteKey":"tr.g07.turkce.n095","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-11","title":"Metindeki unsurları sınıflandırabilme","objectiveId":"T.O.7.11","objective":"T.O.7.11","objectives":["T.O.7.11"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nSınıflandırma, bir metindeki kavram, nesne, bilgi, olay veya durumları ortak özelliklerine göre gruplandırmaktır. Bu işlem, sözcükleri rastgele kutulara ayırmak değildir. Önce amaca uygun ölçüt belirlenir, sonra her unsur bu ölçüte göre incelenir, gruplar açık adlarla etiketlenir ve sonuç uygun bir düzen içinde sunulur. Yedinci sınıfta aynı unsurları birden fazla ölçütle sınıflandırabilir; daha önce okuduğun bir metinden çıkardığın ölçütü yeni metne uygulayabilirsin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında metinde geçen sanat uygulamaları; kullanılan malzeme, üretim biçimi, kullanım alanı, iki ya da üç boyutlu oluşu, bireysel ya da ortak çalışma gerektirmesi gibi metnin desteklediği ölçütlerle ele alınabilir. Ancak bir sanat alanını tek bir özelliğe indirgememek gerekir. Sınıflandırmanın amacı kültürel ürünleri üstünlük sırasına koymak değil, metindeki bilgileri anlaşılır ve denetlenebilir biçimde düzenlemektir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Unsur**, metinde sınıflandırılabilecek kavram, nesne, varlık, bilgi, olay veya durumdur. **Ölçüt**, unsurların hangi özelliğe göre ayrılacağını belirleyen kuraldır. “Malzemeye göre”, “metindeki işleve göre” veya “bilginin nesnel-öznel oluşuna göre” ifadeleri ölçüttür.\n\n**Kategori**, ölçüte göre oluşan gruptur. Kategoriler birbirini mümkün olduğunca açık biçimde ayırmalı ve adları içerdikleri unsuru anlatmalıdır. **Etiketleme**, oluşan gruba “yüzey süsleme”, “gösteri sanatı” ya da “doğrudan gözlem” gibi anlamlı bir ad vermektir.\n\n**Çok ölçütlü sınıflandırma**, aynı unsurları farklı yönlerden yeniden düzenlemektir. Örneğin bir metindeki örnekler önce kullanılan ortama, sonra metindeki amaçlarına göre ayrılabilir. **Aktarılan ölçüt**, daha önce okunan bir metinde işe yarayan bir sınıflandırma kuralının yeni metindeki unsurlara uygulanmasıdır. Ölçütün yeni metne uygunluğu ayrıca denetlenir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Sınıflandırma amacını yaz.** “Metindeki sanat adlarını ayıracağım.” yerine “Metindeki sanat uygulamalarını kullanılan yüzey ve sunuluş biçimi bakımından düzenleyeceğim.” gibi açık bir amaç kur.\n2. **Sınıflandırılacak unsurları çıkar.** Metinde gerçekten geçen kavramları listele. Metinde bulunmayan sanat dallarını örnek olsun diye ekleme.\n3. **İlk ölçütü belirle.** Ölçüt, bütün unsurlara uygulanabilir olmalıdır. “Güzel olanlar” kişisel ve belirsizdir; “metinde üretim yüzeyi olarak kâğıt, kumaş veya yapı bölümü belirtilenler” daha denetlenebilirdir.\n4. **Kategorileri oluştur.** Her kategoriye açık bir ad ver. “Diğer” grubunu gereksiz yere büyütme; bu durum ölçütün yetersiz olduğunu gösterebilir.\n5. **Her unsuru kanıtla yerleştir.** Bir unsuru kategoriye koyarken metindeki açıklamayı dayanak göster. Yalnız ön bilgine dayanma.\n6. **Çakışmaları incele.** Bir unsur birden fazla kategoriye girebiliyorsa ölçüt buna izin veriyor mu? Gerekirse ana ve ikincil özellikleri ayrı sütunlarda göster.\n7. **İkinci bir ölçüt uygula.** Aynı listeyi “metindeki işlev”, “sunum biçimi” veya “nesnel-öznel bilgi” bakımından yeniden sınıflandır. İlk sınıflamayla aynı sonucu vermesi gerekmez.\n8. **Önceki metinden ölçüt aktar.** Daha önce okuduğun metinde “tanıtma, açıklama, yorum” biçiminde bilgi işlevleri belirlediysen yeni metindeki cümleleri de bu ölçütle inceleyebilirsin.\n9. **Sonucu uygun biçimde sun.** Liste az sayıda unsur için, tablo birden çok ölçüt için, kavram haritası ilişkileri göstermek için elverişlidir.\n10. **Sınıflamanın amaca hizmet edip etmediğini denetle.** Kategoriler metni daha anlaşılır kılmıyorsa ölçütü değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir Türk sanatı metnindeki unsurları malzeme ya da ortam, metindeki işlev ve sunuluş biçimi gibi farklı ölçütlerle gruplandırır. Görselin öğretim işlevi, aynı unsurun farklı ölçütlerde farklı kategorilere girebileceğini ve her yerleştirmenin metin kanıtına dayanması gerektiğini göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Bir tanıtım metnindeki sanat uygulamalarını iki ölçütle ayırma\n\nÖzgün metin parçası: “Serginin ilk bölümünde kâğıt yüzeyde hazırlanmış ebru örnekleri yer alıyordu. İkinci bölümde kumaş üzerine dokunmuş motifler tanıtılıyor, son bölümde ise bir yapının iç yüzeyindeki çini düzenini gösteren fotoğraflar bulunuyordu. Açıklama kartları ilk iki bölümde üretim sürecini, son bölümde ise motiflerin yerleşimini anlatıyordu.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Unsurlar çıkarılır: ebru örnekleri, dokunmuş motifler, çini düzeni fotoğrafları ve açıklama kartları.\n2. İlk ölçüt “metinde belirtilen yüzey veya ortam”dır.\n3. Kategoriler kâğıt, kumaş ve yapı yüzeyi olarak adlandırılır. Ebru kâğıt; dokuma örnekleri kumaş; çini düzeni yapı yüzeyi kategorisine yerleştirilir.\n4. Fotoğraf, çininin üretim yüzeyi değildir; sunum aracı olduğu için ayrı not edilir.\n5. İkinci ölçüt “açıklamanın işlevi”dir. İlk iki bölüm üretim sürecini açıklama, son bölüm yerleşimi açıklama kategorisine girer.\n6. Aynı metin iki farklı ölçütle düzenlendiğinde, sınıflandırmanın farklı sorulara cevap verdiği görülür.\n7. “En değerli sanat” gibi metnin desteklemediği bir üstünlük kategorisi oluşturulmaz.\n\n### Örnek 2: Önceki metinden alınan ölçütü yeni metne uygulama\n\nÖnceki bir okumada cümleler “doğrudan gözlem”, “kaynak bilgisi” ve “kişisel yorum” olarak sınıflandırılmıştır. Yeni özgün metinde şu cümleler vardır: “Panoda üç farklı renk grubu görülüyor. Sergi açıklamasına göre örnekler aynı çalışma dizisinin parçalarıdır. Renk geçişlerinin bölümler arasında sakin bir bağ kurduğunu düşünüyorum.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Önceki ölçütün yeni metne uygulanabilirliği denetlenir; üç cümle de bilgi kaynağı bakımından ayrılabilir.\n2. “Üç farklı renk grubu görülüyor.” doğrudan gözlem kategorisine yerleştirilir.\n3. “Sergi açıklamasına göre...” ifadesi kaynağını belirttiği için kaynak bilgisi kategorisine girer.\n4. “Düşünüyorum” sözü, son cümlenin kişisel yorum olduğunu açıkça gösterir.\n5. Kategoriler, cümlelerin doğruluk sırası değildir; yalnız bilginin nasıl kurulduğunu gösterir.\n6. Sonuç tabloyla sunulur ve her cümlenin yanında yerleştirme gerekçesi yazılır.\n7. Önceki ölçüt yeni metindeki bütün cümlelere uyduğu için korunur; uymayan bir unsur olsaydı ölçüt genişletilirdi.\n\n## Sık yapılan hata\n\nSınıflandırmayı yalnız benzer adları aynı yere yazmak sanmak önemli bir hatadır. Ölçüt belirtilmezse kategorilerin neden oluştuğu anlaşılamaz. Bir başka hata, “sevdiğim-sevmediğim” gibi kişisel beğeniyi bilgi ölçütü olarak kullanmak veya kategorileri kültürel üstünlük sırasına dönüştürmektir. Aynı unsurun farklı ölçütlere göre farklı gruplarda bulunabileceğini gözden kaçırmak da karışıklık yaratır. Örneğin bir fotoğraf, sanat ürününün kendisi değil, metinde onu gösteren sunum ögesi olabilir. Metinde bulunmayan teknik veya tarih bilgileriyle sınıflama yapmak kaynak sınırını aşar. Çok geniş bir “diğer” kategorisi oluşuyorsa unsurları suçlamak yerine ölçütün açıklığını yeniden değerlendirmek gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Sınıflandırma amacımı açıkça belirledim mi?\n- Yalnız metinde bulunan unsurları listeledim mi?\n- Ölçütüm bütün unsurlara uygulanabilir ve denetlenebilir mi?\n- Kategorileri açık, tarafsız ve anlamlı adlarla etiketledim mi?\n- Her yerleştirme için metinden kanıt gösterebiliyor muyum?\n- Aynı unsuru birden fazla ölçütle yeniden inceleyebildim mi?\n- Önceki metinden aldığım ölçütün yeni metne uygunluğunu kontrol ettim mi?\n- Sonucu liste, tablo veya kavram haritasından uygun olanıyla sundum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n095__to711.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n095__to711.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n095__to711.h1","tr-g07-turkce-n095__to711.h2","tr-g07-turkce-n095__to711.h3","tr-g07-turkce-n095__to711.h4"],"rows":[[{"v":"Yüzey veya ortam"},{"v":"Kâğıt"},{"v":"Ebru örneği"},{"v":"Metin, örneğin kâğıt yüzeyde hazırlandığını açıkça bildiriyor."}],[{"v":"Yüzey veya ortam"},{"v":"Kumaş"},{"v":"Dokunmuş motif"},{"v":"Metin, motifin kumaş üzerine dokunduğunu belirtiyor."}],[{"v":"Bilginin işlevi"},{"v":"Doğrudan gözlem"},{"v":"Üç renk grubunun görülmesi"},{"v":"Cümle, görülebilen ayrıntıyı kaynak yorumu eklemeden aktarıyor."}],[{"v":"Bilginin işlevi"},{"v":"Kaynak bilgisi"},{"v":"Örneklerin aynı diziye ait olması"},{"v":"Cümle, bilgiyi sergi açıklamasına dayandırıyor."}],[{"v":"Bilginin işlevi"},{"v":"Kişisel yorum"},{"v":"Renk geçişlerinin sakin bağ kurduğu düşüncesi"},{"v":"Düşünüyorum ifadesi yargının kişisel olduğunu gösteriyor."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n095__to711.alt":"Beş satırlı sınıflandırma tablosunda ölçüt, kategori, metindeki unsur ve yerleştirme kanıtı gösterilir. Yüzey veya ortam ölçütünde ebru örneği kâğıt, dokunmuş motif kumaş kategorisine; bilginin işlevi ölçütünde üç renk grubunun görülmesi doğrudan gözlem, örneklerin aynı diziye ait olması kaynak bilgisi, renk geçişlerinin sakin bağ kurduğu düşüncesi kişisel yorum kategorisine yerleştirilir. Her satır son sütunda metindeki sözle gerekçelendirilir.","tr-g07-turkce-n095__to711.caption":"Metindeki sanat unsurlarını birden çok ölçüt ve açık kanıtla sınıflandırma","tr-g07-turkce-n095__to711.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n095__to711.h2":"Kategori","tr-g07-turkce-n095__to711.h3":"Metindeki unsur","tr-g07-turkce-n095__to711.h4":"Yerleştirme kanıtı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-o-7-11-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Sınıflandırma, bir metindeki kavram, nesne, bilgi, olay veya durumları ortak özelliklerine göre gruplandırmaktır. Bu işlem, sözcükleri rastgele kutulara ayırmak değildir. Önce amaca uygun ölçüt belirlenir, sonra her unsur bu ölçüte göre incelenir, gruplar açık adlarla etiketlenir ve sonuç uygun bir düzen içinde sunulur. Yedinci sınıfta aynı unsurları birden fazla ölçütle sınıflandırabilir; daha önce okuduğun bir metinden çıkardığın ölçütü yeni metne uygulayabilirsin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında metinde geçen sanat uygulamaları; kullanılan malzeme, üretim biçimi, kullanım alanı, iki ya da üç boyutlu oluşu, bireysel ya da ortak çalışma gerektirmesi gibi metnin desteklediği ölçütlerle ele alınabilir. Ancak bir sanat alanını tek bir özelliğe indirgememek gerekir. Sınıflandırmanın amacı kültürel ürünleri üstünlük sırasına koymak değil, metindeki bilgileri anlaşılır ve denetlenebilir biçimde düzenlemektir.","keyConcepts":"**Unsur**, metinde sınıflandırılabilecek kavram, nesne, varlık, bilgi, olay veya durumdur. **Ölçüt**, unsurların hangi özelliğe göre ayrılacağını belirleyen kuraldır. “Malzemeye göre”, “metindeki işleve göre” veya “bilginin nesnel-öznel oluşuna göre” ifadeleri ölçüttür.\n\n**Kategori**, ölçüte göre oluşan gruptur. Kategoriler birbirini mümkün olduğunca açık biçimde ayırmalı ve adları içerdikleri unsuru anlatmalıdır. **Etiketleme**, oluşan gruba “yüzey süsleme”, “gösteri sanatı” ya da “doğrudan gözlem” gibi anlamlı bir ad vermektir.\n\n**Çok ölçütlü sınıflandırma**, aynı unsurları farklı yönlerden yeniden düzenlemektir. Örneğin bir metindeki örnekler önce kullanılan ortama, sonra metindeki amaçlarına göre ayrılabilir. **Aktarılan ölçüt**, daha önce okunan bir metinde işe yarayan bir sınıflandırma kuralının yeni metindeki unsurlara uygulanmasıdır. Ölçütün yeni metne uygunluğu ayrıca denetlenir.","steps":"1. **Sınıflandırma amacını yaz.** “Metindeki sanat adlarını ayıracağım.” yerine “Metindeki sanat uygulamalarını kullanılan yüzey ve sunuluş biçimi bakımından düzenleyeceğim.” gibi açık bir amaç kur.\n2. **Sınıflandırılacak unsurları çıkar.** Metinde gerçekten geçen kavramları listele. Metinde bulunmayan sanat dallarını örnek olsun diye ekleme.\n3. **İlk ölçütü belirle.** Ölçüt, bütün unsurlara uygulanabilir olmalıdır. “Güzel olanlar” kişisel ve belirsizdir; “metinde üretim yüzeyi olarak kâğıt, kumaş veya yapı bölümü belirtilenler” daha denetlenebilirdir.\n4. **Kategorileri oluştur.** Her kategoriye açık bir ad ver. “Diğer” grubunu gereksiz yere büyütme; bu durum ölçütün yetersiz olduğunu gösterebilir.\n5. **Her unsuru kanıtla yerleştir.** Bir unsuru kategoriye koyarken metindeki açıklamayı dayanak göster. Yalnız ön bilgine dayanma.\n6. **Çakışmaları incele.** Bir unsur birden fazla kategoriye girebiliyorsa ölçüt buna izin veriyor mu? Gerekirse ana ve ikincil özellikleri ayrı sütunlarda göster.\n7. **İkinci bir ölçüt uygula.** Aynı listeyi “metindeki işlev”, “sunum biçimi” veya “nesnel-öznel bilgi” bakımından yeniden sınıflandır. İlk sınıflamayla aynı sonucu vermesi gerekmez.\n8. **Önceki metinden ölçüt aktar.** Daha önce okuduğun metinde “tanıtma, açıklama, yorum” biçiminde bilgi işlevleri belirlediysen yeni metindeki cümleleri de bu ölçütle inceleyebilirsin.\n9. **Sonucu uygun biçimde sun.** Liste az sayıda unsur için, tablo birden çok ölçüt için, kavram haritası ilişkileri göstermek için elverişlidir.\n10. **Sınıflamanın amaca hizmet edip etmediğini denetle.** Kategoriler metni daha anlaşılır kılmıyorsa ölçütü değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir Türk sanatı metnindeki unsurları malzeme ya da ortam, metindeki işlev ve sunuluş biçimi gibi farklı ölçütlerle gruplandırır. Görselin öğretim işlevi, aynı unsurun farklı ölçütlerde farklı kategorilere girebileceğini ve her yerleştirmenin metin kanıtına dayanması gerektiğini göstermektir.","workedExamples":["Özgün metin parçası: “Serginin ilk bölümünde kâğıt yüzeyde hazırlanmış ebru örnekleri yer alıyordu. İkinci bölümde kumaş üzerine dokunmuş motifler tanıtılıyor, son bölümde ise bir yapının iç yüzeyindeki çini düzenini gösteren fotoğraflar bulunuyordu. Açıklama kartları ilk iki bölümde üretim sürecini, son bölümde ise motiflerin yerleşimini anlatıyordu.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Unsurlar çıkarılır: ebru örnekleri, dokunmuş motifler, çini düzeni fotoğrafları ve açıklama kartları.\n2. İlk ölçüt “metinde belirtilen yüzey veya ortam”dır.\n3. Kategoriler kâğıt, kumaş ve yapı yüzeyi olarak adlandırılır. Ebru kâğıt; dokuma örnekleri kumaş; çini düzeni yapı yüzeyi kategorisine yerleştirilir.\n4. Fotoğraf, çininin üretim yüzeyi değildir; sunum aracı olduğu için ayrı not edilir.\n5. İkinci ölçüt “açıklamanın işlevi”dir. İlk iki bölüm üretim sürecini açıklama, son bölüm yerleşimi açıklama kategorisine girer.\n6. Aynı metin iki farklı ölçütle düzenlendiğinde, sınıflandırmanın farklı sorulara cevap verdiği görülür.\n7. “En değerli sanat” gibi metnin desteklemediği bir üstünlük kategorisi oluşturulmaz.","Önceki bir okumada cümleler “doğrudan gözlem”, “kaynak bilgisi” ve “kişisel yorum” olarak sınıflandırılmıştır. Yeni özgün metinde şu cümleler vardır: “Panoda üç farklı renk grubu görülüyor. Sergi açıklamasına göre örnekler aynı çalışma dizisinin parçalarıdır. Renk geçişlerinin bölümler arasında sakin bir bağ kurduğunu düşünüyorum.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Önceki ölçütün yeni metne uygulanabilirliği denetlenir; üç cümle de bilgi kaynağı bakımından ayrılabilir.\n2. “Üç farklı renk grubu görülüyor.” doğrudan gözlem kategorisine yerleştirilir.\n3. “Sergi açıklamasına göre...” ifadesi kaynağını belirttiği için kaynak bilgisi kategorisine girer.\n4. “Düşünüyorum” sözü, son cümlenin kişisel yorum olduğunu açıkça gösterir.\n5. Kategoriler, cümlelerin doğruluk sırası değildir; yalnız bilginin nasıl kurulduğunu gösterir.\n6. Sonuç tabloyla sunulur ve her cümlenin yanında yerleştirme gerekçesi yazılır.\n7. Önceki ölçüt yeni metindeki bütün cümlelere uyduğu için korunur; uymayan bir unsur olsaydı ölçüt genişletilirdi."],"commonMistakes":"Sınıflandırmayı yalnız benzer adları aynı yere yazmak sanmak önemli bir hatadır. Ölçüt belirtilmezse kategorilerin neden oluştuğu anlaşılamaz. Bir başka hata, “sevdiğim-sevmediğim” gibi kişisel beğeniyi bilgi ölçütü olarak kullanmak veya kategorileri kültürel üstünlük sırasına dönüştürmektir. Aynı unsurun farklı ölçütlere göre farklı gruplarda bulunabileceğini gözden kaçırmak da karışıklık yaratır. Örneğin bir fotoğraf, sanat ürününün kendisi değil, metinde onu gösteren sunum ögesi olabilir. Metinde bulunmayan teknik veya tarih bilgileriyle sınıflama yapmak kaynak sınırını aşar. Çok geniş bir “diğer” kategorisi oluşuyorsa unsurları suçlamak yerine ölçütün açıklığını yeniden değerlendirmek gerekir.","selfCheck":["Sınıflandırma amacımı açıkça belirledim mi?","Yalnız metinde bulunan unsurları listeledim mi?","Ölçütüm bütün unsurlara uygulanabilir ve denetlenebilir mi?","Kategorileri açık, tarafsız ve anlamlı adlarla etiketledim mi?","Her yerleştirme için metinden kanıt gösterebiliyor muyum?","Aynı unsuru birden fazla ölçütle yeniden inceleyebildim mi?","Önceki metinden aldığım ölçütün yeni metne uygunluğunu kontrol ettim mi?","Sonucu liste, tablo veya kavram haritasından uygun olanıyla sundum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metindeki unsurları sınıflandırabilme: T.O.7.11","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"58c8c40ae4ada171746e4e0a7675bb44bea6410588d8c6c3b7aaa5c63218bf89","reviewDecisionSha256":"d01874e262f41b9cea50605968c7ae6cbd1075afc45b5323e454cda286710b32","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:58c8c40ae4ada171746e4e0a7675bb44bea6410588d8c6c3b7aaa5c63218bf89","reviewedHash":"sha256:58c8c40ae4ada171746e4e0a7675bb44bea6410588d8c6c3b7aaa5c63218bf89","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d01874e262f41b9cea50605968c7ae6cbd1075afc45b5323e454cda286710b32; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n095","contentProjectionSha256":"58c8c40ae4ada171746e4e0a7675bb44bea6410588d8c6c3b7aaa5c63218bf89","reviewDecisionSha256":"d01874e262f41b9cea50605968c7ae6cbd1075afc45b5323e454cda286710b32","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n096","noteId":"tr.g07.turkce.n096","noteKey":"tr.g07.turkce.n096","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-2","title":"Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.O.7.2","objective":"T.O.7.2","objectives":["T.O.7.2"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir metni okumaya başlamadan önce yöntem seçmek, “Ben hep altını çizerim.” demek değildir. Okuma amacı, metnin türü ve yapısı, ayırabildiğin süre, bulunduğun ortam ve erişebildiğin yardımcı kaynaklar değiştikçe kullanacağın strateji de değişir. Bu konuda bir okuma görevini çözümleyerek uygun strateji ve yöntemi seçmeyi, seçimini uygulama sırasında izlemeyi ve işe yaramadığında düzenlemeyi öğreneceksin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sanat dalını tanıtan açıklayıcı metin, kültürel mirasın korunmasına ilişkin sebep-sonuç metni, bir atölyedeki soruna çözüm öneren problem-çözüm metni veya görsellerle desteklenen katalog yazısı okuyabilirsin. Yedinci sınıfta özellikle sebep-sonuç ve problem-çözüm yapılarındaki bilgileri fark edip düzenlemek önemlidir. Strateji seçimin, metindeki bilgilerin nasıl bağlandığını görmeni sağlamalıdır; yalnızca daha hızlı bitirmeye hizmet etmemelidir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Okuma amacı**, metni neden okuduğunu açıklar: genel bilgi edinmek, nedenleri ve sonuçları belirlemek, bir probleme sunulan çözümleri incelemek, iki düşünceyi karşılaştırmak ya da sunum için kanıt toplamak gibi. **Faaliyet analizi**, amacını, ilgi ve ihtiyacını, materyalin özelliklerini, süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını birlikte düşünmektir.\n\n**Strateji**, anlam kurmak ve bilgiyi düzenlemek için izlenen zihinsel yoldur. Sebep-sonuç ilişkilerini şemaya aktarmak veya problem, neden, çözüm ve sonucu ayırmak birer stratejidir. **Yöntem ve teknik** ise bu yolu uygulama biçimidir: göz atarak okuma, not alarak okuma, işaretleyerek okuma, soru sorarak okuma, tartışarak okuma ve özetleyerek okuma gibi.\n\n**Üst bilişsel izleme**, okurken kendi anlamanı denetlemendir. “Bu paragraf amacımla ilgili mi?”, “Neden ile sonucu karıştırdım mı?”, “Seçtiğim çizelge bilgiyi göstermeye yetiyor mu?” soruları bu izlemenin parçasıdır. Seçimini değiştirmek başarısızlık değil, okuma sürecini bilinçli yönetmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Görevi açıklaştır.** “Ebru hakkında okuyacağım.” yerine “Metinde ebruya ilginin azalmasına bağlanan nedenleri ve önerilen çözümleri belirleyeceğim.” gibi sınırları belli bir amaç yaz.\n2. **Metni ön incele.** Başlık, ara başlık, giriş, sonuç, görsel açıklamaları ve bağlayıcı sözler hakkında hızlıca bilgi edin. “Bu yüzden, sonucunda, çünkü” ifadeleri sebep-sonuç; “sorun, çözüm, öneri, önlem” ifadeleri problem-çözüm yapısına işaret edebilir.\n3. **Koşullarını değerlendir.** Süren kısa mı? Sessiz bir ortamda mısın? Sözlüğe ya da ek kaynağa erişebiliyor musun? Uzun ve yoğun bir metinde önce göz atma, ardından seçili bölümlerde ayrıntılı okuma gerekebilir.\n4. **Stratejiyi yapıya göre seç.** Sebep-sonuç metninde “neden → ara etki → sonuç” zinciri; problem-çözüm metninde “problem → nedenler → seçenekler → beklenen sonuç” şeması kullan.\n5. **Uygun yöntemi belirle.** Ana ilişkileri bulmak için işaretleyerek, kanıtları kaydetmek için not alarak, belirsiz noktaları açmak için soru sorarak okuyabilirsin. Her yöntemi aynı anda kullanmak zorunda değilsin.\n6. **Okumayı amaçla bağlantılı yürüt.** Her paragraftan sonra “Bu bölüm, amacıma hangi bilgiyi ekledi?” sorusuna kısa cevap ver. İlgisiz ayrıntıları ana notlarına taşımama konusunda seçici ol.\n7. **Anlamanı izle.** Şeman boş kalıyorsa ya metnin yapısını yanlış belirlemişsindir ya da yöntem yeterli değildir. Paragrafı yeniden oku, başka bir düzenleyici dene veya anlamını bilmediğin kavramları doğrula.\n8. **Seçimini düzenle.** İlk okumada problem-çözüm sandığın metin aslında birkaç nedenin sonuçlarını açıklıyorsa çizelgeni sebep-sonuç şemasına dönüştür. Düzenleme, kanıta dayanmalıdır.\n9. **Sonuç ürününü denetle.** Notlarında metnin ana ilişkileri, dayanak cümleleri ve kendi kısa ifadelerin bulunmalıdır. Metnin cümlelerini yığmak stratejik okuma değildir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, okuma amacını belirledikten sonra metin türü ve yapısını, süre ile ortamı çözümleyip strateji seçmeyi; uygulama sırasında anlamayı izleyerek gerekirse seçime geri dönmeyi gösterir. Görselin öğretim işlevi, okuma yönteminin rastgele değil, görev ve kanıt temelinde seçildiğini görünür kılmaktır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Kültürel mirasın korunmasına ilişkin sebep-sonuç metni\n\nÖzgün metin parçası: “Atölye çalışmalarının yalnız yetişkinlere duyurulması, gençlerin etkinliklerden haberdar olmasını zorlaştırdı. Katılım azaldıkça yeni öğrenenlerin sayısı da düştü. Bu nedenle tanıtımların yaşa uygun kanallarda ve açıklayıcı içeriklerle yapılması önerildi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, azalmanın nedenini ve sonucunu belirlemek olarak yazılır.\n2. “Zorlaştırdı”, “azaldıkça” ve “bu nedenle” sözleri ilişki ipucu olarak işaretlenir.\n3. Sebep-sonuç şeması seçilir: sınırlı duyuru → gençlerin haberdar olmaması → katılımın azalması → yeni öğrenenlerin sayısının düşmesi.\n4. Son cümledeki öneri, zincirin sonucu değil, olumsuz sonucu azaltmaya yönelik bir düzenleme olarak ayrı not edilir.\n5. Metin kısa olduğu için işaretleyerek okuma ve tek bir ilişki şeması yeterlidir. Uzun özet çıkarmak amacı aşar.\n6. Okuma sonunda zincirin her halkası için metinden bir ifade bulunduğu denetlenir.\n\n### Örnek 2: Sanat sergisi metnindeki problem ve çözüm seçenekleri\n\nÖzgün metin parçası: “Sergideki açıklama kartları çok küçük yazıldığı için bazı ziyaretçiler bilgileri okuyamadı. Bir grup kartların büyütülmesini, başka bir grup ise aynı metinlerin sesli olarak sunulmasını önerdi. Düzenleyiciler, büyük puntolu kısa kartlarla isteğe bağlı sesli anlatımı birlikte kullanmaya karar verdi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Görev, problemi, çözüm seçeneklerini ve seçilen çözümü ayırmaktır.\n2. Problem-çözüm düzenleyicisi seçilir. Problem: açıklama bilgilerinin bazı ziyaretçilerce okunamaması.\n3. Neden, küçük yazı boyutudur. “Ziyaretçilerin ilgisizliği” metinde bulunmadığı için eklenmez.\n4. İki seçenek ayrı yazılır: kartları büyütmek; sesli anlatım sunmak.\n5. Son çözümün iki seçeneği birleştirdiği belirlenir: kısa ve büyük puntolu kart + isteğe bağlı ses.\n6. Yöntem olarak not alarak ve soru sorarak okuma kullanılır: “Çözüm hangi ihtiyacı karşılıyor?” sorusunun cevabı erişilebilirliği artırmaktır.\n7. Metni yalnız altını çizerek okumak seçenekler arasındaki ilişkiyi göstermeyeceği için seçilen şema korunur.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn yaygın hata, sevilen tek bir yöntemi her metne uygulamaktır. Her cümlenin altını çizmek önemli bilgiyi görünmez hâle getirebilir; yalnız göz atmak ise ayrıntılı kanıt gereken bir görevde yetersiz kalabilir. Sebep-sonuç ile problem-çözüm yapısını karıştırmak da yanlış notlara yol açar: Her olumsuz sonuç açıkça kurulmuş bir problem değildir, her öneri de metnin ana çözümü olmayabilir. Bir başka hata, seçilen yöntemin işlemediğini fark ettiği hâlde değiştirmemektir. İzleme sonucunda düzenleme yapmak okuma becerisinin temel parçasıdır. Akıcı okumayı geliştirmek için öğretmenin seçtiği eşli veya tekrarlı okuma gibi uygulamalarla, öğrencinin anlam amacına göre seçtiği yöntemleri de birbirine karıştırmamak gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Okuma amacımı açık ve ölçülebilir biçimde belirledim mi?\n- Metnin türünü ve sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısını inceledim mi?\n- Süreyi, ortamı ve yardımcı kaynağa erişimimi düşündüm mü?\n- Strateji ile yöntemi görevime göre seçtim mi?\n- Notlarımda ilişkileri metin kanıtlarıyla gösterdim mi?\n- Okurken anlayıp anlamadığımı düzenli olarak kontrol ettim mi?\n- İşe yaramayan yöntemi gerekçeli biçimde değiştirdim mi?\n- Son ürünüm, okuma amacımı gerçekten karşılıyor mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n096__to72.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n096__to72.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"amac","labelKey":"tr-g07-turkce-n096__to72.amac"},{"id":"yapi","labelKey":"tr-g07-turkce-n096__to72.yapi"},{"id":"kosul","labelKey":"tr-g07-turkce-n096__to72.kosul"},{"id":"secim","labelKey":"tr-g07-turkce-n096__to72.secim"},{"id":"uygula","labelKey":"tr-g07-turkce-n096__to72.uygula"},{"id":"izle","labelKey":"tr-g07-turkce-n096__to72.izle"},{"id":"duzenle","labelKey":"tr-g07-turkce-n096__to72.duzenle"}],"edges":[{"from":"amac","to":"yapi"},{"from":"yapi","to":"kosul"},{"from":"kosul","to":"secim"},{"from":"secim","to":"uygula"},{"from":"uygula","to":"izle"},{"from":"izle","to":"duzenle"},{"from":"duzenle","to":"uygula"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n096__to72.alt":"Soldan sağa ilerleyen akışta okur önce amacını ve bilgi ihtiyacını belirler; ardından metnin türünü ve sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısını inceler, süre-ortam-kaynak koşullarını değerlendirir, uygun strateji ile yöntemi seçer ve metin kanıtlarıyla uygular. Uygulamadan sonra anlamayı ve amaca ulaşmayı izler; seçim yetersizse strateji veya yöntemi düzenleyerek uygulama düğümüne geri döner.","tr-g07-turkce-n096__to72.caption":"Amaç ve koşullardan strateji seçimine, izlemeden gerekçeli düzenlemeye uzanan okuma akışı","tr-g07-turkce-n096__to72.amac":"Amaç ve bilgi ihtiyacını belirle","tr-g07-turkce-n096__to72.yapi":"Metin türünü ve yapısını incele","tr-g07-turkce-n096__to72.kosul":"Süre, ortam ve erişimi değerlendir","tr-g07-turkce-n096__to72.secim":"Strateji ile yöntemi seç","tr-g07-turkce-n096__to72.uygula":"Seçimi kanıtlarla uygula","tr-g07-turkce-n096__to72.izle":"Anlamayı ve amacı izle","tr-g07-turkce-n096__to72.duzenle":"Gerekirse seçimi düzenle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-o-7-2-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir metni okumaya başlamadan önce yöntem seçmek, “Ben hep altını çizerim.” demek değildir. Okuma amacı, metnin türü ve yapısı, ayırabildiğin süre, bulunduğun ortam ve erişebildiğin yardımcı kaynaklar değiştikçe kullanacağın strateji de değişir. Bu konuda bir okuma görevini çözümleyerek uygun strateji ve yöntemi seçmeyi, seçimini uygulama sırasında izlemeyi ve işe yaramadığında düzenlemeyi öğreneceksin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sanat dalını tanıtan açıklayıcı metin, kültürel mirasın korunmasına ilişkin sebep-sonuç metni, bir atölyedeki soruna çözüm öneren problem-çözüm metni veya görsellerle desteklenen katalog yazısı okuyabilirsin. Yedinci sınıfta özellikle sebep-sonuç ve problem-çözüm yapılarındaki bilgileri fark edip düzenlemek önemlidir. Strateji seçimin, metindeki bilgilerin nasıl bağlandığını görmeni sağlamalıdır; yalnızca daha hızlı bitirmeye hizmet etmemelidir.","keyConcepts":"**Okuma amacı**, metni neden okuduğunu açıklar: genel bilgi edinmek, nedenleri ve sonuçları belirlemek, bir probleme sunulan çözümleri incelemek, iki düşünceyi karşılaştırmak ya da sunum için kanıt toplamak gibi. **Faaliyet analizi**, amacını, ilgi ve ihtiyacını, materyalin özelliklerini, süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını birlikte düşünmektir.\n\n**Strateji**, anlam kurmak ve bilgiyi düzenlemek için izlenen zihinsel yoldur. Sebep-sonuç ilişkilerini şemaya aktarmak veya problem, neden, çözüm ve sonucu ayırmak birer stratejidir. **Yöntem ve teknik** ise bu yolu uygulama biçimidir: göz atarak okuma, not alarak okuma, işaretleyerek okuma, soru sorarak okuma, tartışarak okuma ve özetleyerek okuma gibi.\n\n**Üst bilişsel izleme**, okurken kendi anlamanı denetlemendir. “Bu paragraf amacımla ilgili mi?”, “Neden ile sonucu karıştırdım mı?”, “Seçtiğim çizelge bilgiyi göstermeye yetiyor mu?” soruları bu izlemenin parçasıdır. Seçimini değiştirmek başarısızlık değil, okuma sürecini bilinçli yönetmektir.","steps":"1. **Görevi açıklaştır.** “Ebru hakkında okuyacağım.” yerine “Metinde ebruya ilginin azalmasına bağlanan nedenleri ve önerilen çözümleri belirleyeceğim.” gibi sınırları belli bir amaç yaz.\n2. **Metni ön incele.** Başlık, ara başlık, giriş, sonuç, görsel açıklamaları ve bağlayıcı sözler hakkında hızlıca bilgi edin. “Bu yüzden, sonucunda, çünkü” ifadeleri sebep-sonuç; “sorun, çözüm, öneri, önlem” ifadeleri problem-çözüm yapısına işaret edebilir.\n3. **Koşullarını değerlendir.** Süren kısa mı? Sessiz bir ortamda mısın? Sözlüğe ya da ek kaynağa erişebiliyor musun? Uzun ve yoğun bir metinde önce göz atma, ardından seçili bölümlerde ayrıntılı okuma gerekebilir.\n4. **Stratejiyi yapıya göre seç.** Sebep-sonuç metninde “neden → ara etki → sonuç” zinciri; problem-çözüm metninde “problem → nedenler → seçenekler → beklenen sonuç” şeması kullan.\n5. **Uygun yöntemi belirle.** Ana ilişkileri bulmak için işaretleyerek, kanıtları kaydetmek için not alarak, belirsiz noktaları açmak için soru sorarak okuyabilirsin. Her yöntemi aynı anda kullanmak zorunda değilsin.\n6. **Okumayı amaçla bağlantılı yürüt.** Her paragraftan sonra “Bu bölüm, amacıma hangi bilgiyi ekledi?” sorusuna kısa cevap ver. İlgisiz ayrıntıları ana notlarına taşımama konusunda seçici ol.\n7. **Anlamanı izle.** Şeman boş kalıyorsa ya metnin yapısını yanlış belirlemişsindir ya da yöntem yeterli değildir. Paragrafı yeniden oku, başka bir düzenleyici dene veya anlamını bilmediğin kavramları doğrula.\n8. **Seçimini düzenle.** İlk okumada problem-çözüm sandığın metin aslında birkaç nedenin sonuçlarını açıklıyorsa çizelgeni sebep-sonuç şemasına dönüştür. Düzenleme, kanıta dayanmalıdır.\n9. **Sonuç ürününü denetle.** Notlarında metnin ana ilişkileri, dayanak cümleleri ve kendi kısa ifadelerin bulunmalıdır. Metnin cümlelerini yığmak stratejik okuma değildir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, okuma amacını belirledikten sonra metin türü ve yapısını, süre ile ortamı çözümleyip strateji seçmeyi; uygulama sırasında anlamayı izleyerek gerekirse seçime geri dönmeyi gösterir. Görselin öğretim işlevi, okuma yönteminin rastgele değil, görev ve kanıt temelinde seçildiğini görünür kılmaktır.","workedExamples":["Özgün metin parçası: “Atölye çalışmalarının yalnız yetişkinlere duyurulması, gençlerin etkinliklerden haberdar olmasını zorlaştırdı. Katılım azaldıkça yeni öğrenenlerin sayısı da düştü. Bu nedenle tanıtımların yaşa uygun kanallarda ve açıklayıcı içeriklerle yapılması önerildi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, azalmanın nedenini ve sonucunu belirlemek olarak yazılır.\n2. “Zorlaştırdı”, “azaldıkça” ve “bu nedenle” sözleri ilişki ipucu olarak işaretlenir.\n3. Sebep-sonuç şeması seçilir: sınırlı duyuru → gençlerin haberdar olmaması → katılımın azalması → yeni öğrenenlerin sayısının düşmesi.\n4. Son cümledeki öneri, zincirin sonucu değil, olumsuz sonucu azaltmaya yönelik bir düzenleme olarak ayrı not edilir.\n5. Metin kısa olduğu için işaretleyerek okuma ve tek bir ilişki şeması yeterlidir. Uzun özet çıkarmak amacı aşar.\n6. Okuma sonunda zincirin her halkası için metinden bir ifade bulunduğu denetlenir.","Özgün metin parçası: “Sergideki açıklama kartları çok küçük yazıldığı için bazı ziyaretçiler bilgileri okuyamadı. Bir grup kartların büyütülmesini, başka bir grup ise aynı metinlerin sesli olarak sunulmasını önerdi. Düzenleyiciler, büyük puntolu kısa kartlarla isteğe bağlı sesli anlatımı birlikte kullanmaya karar verdi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Görev, problemi, çözüm seçeneklerini ve seçilen çözümü ayırmaktır.\n2. Problem-çözüm düzenleyicisi seçilir. Problem: açıklama bilgilerinin bazı ziyaretçilerce okunamaması.\n3. Neden, küçük yazı boyutudur. “Ziyaretçilerin ilgisizliği” metinde bulunmadığı için eklenmez.\n4. İki seçenek ayrı yazılır: kartları büyütmek; sesli anlatım sunmak.\n5. Son çözümün iki seçeneği birleştirdiği belirlenir: kısa ve büyük puntolu kart + isteğe bağlı ses.\n6. Yöntem olarak not alarak ve soru sorarak okuma kullanılır: “Çözüm hangi ihtiyacı karşılıyor?” sorusunun cevabı erişilebilirliği artırmaktır.\n7. Metni yalnız altını çizerek okumak seçenekler arasındaki ilişkiyi göstermeyeceği için seçilen şema korunur."],"commonMistakes":"En yaygın hata, sevilen tek bir yöntemi her metne uygulamaktır. Her cümlenin altını çizmek önemli bilgiyi görünmez hâle getirebilir; yalnız göz atmak ise ayrıntılı kanıt gereken bir görevde yetersiz kalabilir. Sebep-sonuç ile problem-çözüm yapısını karıştırmak da yanlış notlara yol açar: Her olumsuz sonuç açıkça kurulmuş bir problem değildir, her öneri de metnin ana çözümü olmayabilir. Bir başka hata, seçilen yöntemin işlemediğini fark ettiği hâlde değiştirmemektir. İzleme sonucunda düzenleme yapmak okuma becerisinin temel parçasıdır. Akıcı okumayı geliştirmek için öğretmenin seçtiği eşli veya tekrarlı okuma gibi uygulamalarla, öğrencinin anlam amacına göre seçtiği yöntemleri de birbirine karıştırmamak gerekir.","selfCheck":["Okuma amacımı açık ve ölçülebilir biçimde belirledim mi?","Metnin türünü ve sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısını inceledim mi?","Süreyi, ortamı ve yardımcı kaynağa erişimimi düşündüm mü?","Strateji ile yöntemi görevime göre seçtim mi?","Notlarımda ilişkileri metin kanıtlarıyla gösterdim mi?","Okurken anlayıp anlamadığımı düzenli olarak kontrol ettim mi?","İşe yaramayan yöntemi gerekçeli biçimde değiştirdim mi?","Son ürünüm, okuma amacımı gerçekten karşılıyor mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme: T.O.7.2","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9741a50578f4f8a42f480a0078204bedb0ecdc36a5eb81384e1c0c54cf32d01b","reviewDecisionSha256":"8a1f1a03d03078c0b9330bada16818e82defbff741cfee38c880742a83c1c51b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9741a50578f4f8a42f480a0078204bedb0ecdc36a5eb81384e1c0c54cf32d01b","reviewedHash":"sha256:9741a50578f4f8a42f480a0078204bedb0ecdc36a5eb81384e1c0c54cf32d01b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8a1f1a03d03078c0b9330bada16818e82defbff741cfee38c880742a83c1c51b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n096","contentProjectionSha256":"9741a50578f4f8a42f480a0078204bedb0ecdc36a5eb81384e1c0c54cf32d01b","reviewDecisionSha256":"8a1f1a03d03078c0b9330bada16818e82defbff741cfee38c880742a83c1c51b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n097","noteId":"tr.g07.turkce.n097","noteKey":"tr.g07.turkce.n097","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-22","title":"Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.O.7.22","objective":"T.O.7.22","objectives":["T.O.7.22"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nÇoklu ortam metninde anlam yalnız yazıyla kurulmaz. Yazı, fotoğraf, çizim, ses, müzik, konuşma ve hareket aynı içerikte farklı görevler üstlenebilir. Bir öge yazının ilettiği mesajı yeniden söyleyebilir, onu ayrıntılandırıp destekleyebilir veya yazıda bulunmayan bağımsız bir anlam kurabilir. Bu konuda her ögenin işlevini belirlemeyi, ögeler arasındaki bağlantıyı açıklamayı ve bütün içeriğin anlamına nasıl katkıda bulunduğunu kanıtlarla göstermeyi öğreneceksin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında dijital sergi, kısa belgesel, sesli sunu, etkileşimli katalog veya hareketli tanıtım gibi içeriklerle karşılaşabilirsin. Bir ebru videosunda yazılı yönerge işlem adını verirken görüntü el hareketini gösterebilir; anlatıcı bu hareketin amacını açıklayabilir. Bir mimari sunuda fotoğraf, metinde sözü edilmeyen bir yerleşim ayrıntısını tek başına görünür kılabilir. Çözümleme yaparken “Görsel güzel olmuş.” demek yerine ögenin hangi bilgiyi, duyguyu veya ilişkiyi kurduğunu belirtmelisin.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Çoklu ortam**, yazı, ses, görsel ve hareket gibi birden fazla anlatım ögesinin bir arada kullanıldığı ortamdır. **İşlev**, bir ögenin içerikte yaptığı iştir. Program kapsamında üç temel işlev ayırt edilir: **eş anlam oluşturma**, **anlamı destekleme** ve **tek başına anlam oluşturma**.\n\nEş anlam oluşturan öge, yazılı ya da sözlü mesajı büyük ölçüde aynı içerikle tekrarlar. “Motifler merkezden çevreye yayılır.” cümlesiyle aynı düzeni açıkça gösteren şema buna örnek olabilir. Destekleyen öge, ana mesajı tekrarlamakla yetinmez; ayrıntı, örnek, duygu tonu veya açıklık ekler. Tek başına anlam oluşturan öge ise yazıda bulunmayan bir bilgiyi yalnız kendi yapısıyla iletir. Örneğin sessiz bir görüntüde iki aşama arasındaki değişim gösteriliyorsa hareket bağımsız bilgi sağlayabilir.\n\n**Ögeler arası bağlantı**, yazı, ses, görsel ve hareketin birbirini tamamlama, yineleme, sınırlandırma veya farklılaştırma ilişkisidir. **Kanıt**, çözümlediğin belirli söz, görüntü, ses değişimi ya da hareket bölümüdür. Arka plan müziği her zaman bilgi kanıtı değildir; bazen yalnız duygusal atmosfer kurar.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İçeriğin genel amacını belirle.** Tanıtmak, öğretmek, karşılaştırmak, bir süreci göstermek veya ilgi uyandırmak gibi amaçlardan hangisi öne çıkıyor?\n2. **Bütün ögeleri listele.** Yazı, anlatıcı sesi, doğal ses, müzik, fotoğraf, çizim, renk, hareket ve geçişleri ayrı ayrı kaydet.\n3. **Her ögenin ilettiği somut anlamı yaz.** “Fotoğraf var.” demek yerine “Fotoğraf, desenlerin yüzeyde tekrar eden bir düzen kurduğunu gösteriyor.” de.\n4. **İşlevi belirle.** Öge yazıyla aynı mesajı mı yineliyor, yazıyı ayrıntılandırıyor mu, yoksa yazıda olmayan bir anlamı kendi başına mı iletiyor?\n5. **Bağlantıyı incele.** Görsel ile anlatıcı aynı anda mı çalışıyor? Hareket, yazılı aşamalar arasındaki geçişi mi gösteriyor? Müzik, bilgi değil duygu tonu mu ekliyor?\n6. **Çelişki veya kopukluk olup olmadığını denetle.** Yazı “iki aşama” derken görüntü üç farklı işlem gösteriyorsa bu uyumsuzluğu belirt.\n7. **Ögelerin birlikte oluşturduğu anlamı açıkla.** Tek tek işlevleri sıraladıktan sonra bütünün izleyiciye ne sağladığını bir sonuç cümlesiyle ifade et.\n8. **Kişisel beğeni ile çözümlemeyi ayır.** Bir müziği sevmemen, onun anlatıma katkı sağlamadığı anlamına gelmez; işlevi içerikle ilişkisinden çıkar.\n9. **Kaynak sınırını koru.** Görselde açıkça gözlenmeyen teknik, tarih veya sanatçı bilgilerini ögenin anlamıymış gibi ekleme.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir sanat içeriğindeki yazı, görsel, ses ve hareket ögelerini; ilettikleri somut anlam, üstlendikleri işlev ve diğer ögelerle bağlantıları bakımından eşleştirir. Görselin öğretim işlevi, her ögenin aynı görevi yapmadığını ve çoklu ortam anlamının bu görevlerin etkileşiminden doğduğunu göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Ebru sürecini anlatan kısa video\n\nÖzgün içerikte ekranda “Renk yüzeye bırakılır.” yazısı görünür. Aynı anda yakın çekim görüntüde fırçadan düşen rengin su yüzeyinde yayıldığı görülür. Anlatıcı, damlanın yayılışını dikkatle gözlemlemenin sonraki kararı etkilediğini söyler. Son bölümde yazı olmadan iki farklı damla büyüklüğünün farklı yayılma biçimleri yan yana gösterilir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Genel amaç, sürecin bir aşamasını tanıtmak ve gözlem gerektiren farkı göstermek olarak belirlenir.\n2. Yazı ögesi işlem adını bildirir: rengin yüzeye bırakılması.\n3. Yakın çekim görüntü, yazıyla aynı olayı gösterdiği için eş anlam kurar; ayrıca yayılma biçimini görünür kılarak mesajı destekler.\n4. Anlatıcı, gözlemin sonraki kararla ilişkisini açıkladığı için görüntüye neden-sonuç bilgisi ekler.\n5. Son bölümdeki iki görüntü, yazıda bulunmayan bir karşılaştırmayı tek başına iletir. Bu nedenle hareketli görsel bağımsız anlam kurar.\n6. Bütün ögeler birlikte, yalnız işlem adını değil, işlem sırasında neyin gözleneceğini de öğretir.\n7. Videodan tekniğe ilişkin başka sonuçlar çıkarılmaz; yalnız gösterilen ilişki açıklanır.\n\n### Örnek 2: Mimari ayrıntıları tanıtan dijital sergi sayfası\n\nSayfada “Düzen, parçaların birbirleriyle ilişkisiyle anlaşılır.” cümlesi yer alır. Yanındaki fotoğrafta merkezdeki biçimin çevrede tekrarlandığı görülür. Kullanıcı görseli kaydırdığında önce bütün yüzey, sonra küçük bir ayrıntı büyütülür. Arka planda sözsüz, yavaş tempolu bir müzik çalar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yazı, parçalar arası ilişkinin önemli olduğunu açıkça bildirir.\n2. Fotoğraf, merkez ve çevre arasındaki tekrarı göstererek yazıyı somutlaştırır; destekleme işlevindedir.\n3. Yakınlaştırma hareketi, bütün ile ayrıntı arasında nasıl geçiş yapılacağını gösterir ve gözlem sırasını tek başına kurar.\n4. Müzik, mimari düzen hakkında doğrulanabilir bilgi vermez; sakin bir inceleme atmosferi oluşturur.\n5. Yazı ile fotoğraf arasında uyum vardır. Hareket, bu ilişkiyi inceleme yöntemiyle genişletir.\n6. Sonuç olarak içerik, “bütün-parça ilişkisini gözlemleme” mesajını yazı, görsel ve hareketin farklı görevleriyle kurar.\n7. Müzik “yapının eski olduğu” gibi bir kanıt sayılmaz; duygusal ton ile bilgi işlevi ayrılır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nBütün ögelerin yazıyı aynı şekilde tekrar ettiğini varsaymak yaygın bir hatadır. Bir fotoğraf yazıyı desteklerken hareket yeni bilgi kurabilir, müzik ise yalnız duygu tonu ekleyebilir. “Görsel metinden daha güçlü.” gibi ölçütsüz bir yargı da çözümleme değildir. Başka bir hata, görseldeki her ayrıntıya sanat tarihi anlamı yüklemek veya sesin oluşturduğu duyguyu gerçek bilgi gibi sunmaktır. Ögeleri tek tek sayıp aralarındaki bağlantıyı açıklamamak da kazanımın ikinci bölümünü eksik bırakır. Çözümleme sonunda hem işlev hem etkileşim gösterilmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- İçeriğin genel amacını belirledim mi?\n- Yazı, görsel, ses ve hareket ögelerini ayrı ayrı listeledim mi?\n- Her ögenin ilettiği somut anlamı açıkladım mı?\n- Eş anlam, destekleme ve tek başına anlam oluşturma işlevlerini ayırdım mı?\n- Ögeler arasındaki bağlantıyı kanıtla gösterdim mi?\n- Duygusal atmosferi doğrulanabilir bilgiyle karıştırmadım mı?\n- Uyumsuzluk veya eksik bağlantı varsa belirttim mi?\n- Sonuçta ögelerin birlikte kurduğu anlamı açıkladım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n097__to722.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n097__to722.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n097__to722.h1","tr-g07-turkce-n097__to722.h2","tr-g07-turkce-n097__to722.h3","tr-g07-turkce-n097__to722.h4"],"rows":[[{"v":"Yazı"},{"v":"Rengin yüzeye bırakılması aşamasını adlandırır."},{"v":"Ana bilgiyi açıkça iletir."},{"v":"Yakın çekim görüntünün neyi gösterdiğini sınırlar."}],[{"v":"Görsel"},{"v":"Damlanın yüzeyde nasıl yayıldığını görünür kılar."},{"v":"Yazıyla eş anlam kurar ve ayrıntıyla destekler."},{"v":"Yazılı aşamayı somutlaştırır; anlatıcının açıklamasına gözlem kanıtı sağlar."}],[{"v":"Anlatıcı sesi"},{"v":"Gözlemin sonraki kararı etkilediğini açıklar."},{"v":"Neden-sonuç ilişkisi ekleyerek anlamı destekler."},{"v":"Görüntüdeki yayılma ile sonraki uygulama kararını bağlar."}],[{"v":"Hareketli karşılaştırma"},{"v":"İki damla büyüklüğünün farklı yayılmasını yan yana gösterir."},{"v":"Yazıda bulunmayan karşılaştırmayı tek başına kurar."},{"v":"Önceki yazı ve görüntüyü yeni bir gözlem ilişkisiyle genişletir."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n097__to722.alt":"Dört satırlı tabloda çoklu ortam ögeleri somut anlam, işlev ve bağlantı bakımından çözümlenir. Yazı rengin yüzeye bırakılması aşamasını adlandırır; görsel damlanın yayılmasını göstererek yazıyla eş anlam kurar ve onu destekler; anlatıcı sesi gözlem ile sonraki karar arasında neden-sonuç ilişkisi kurar; hareketli karşılaştırma iki damla büyüklüğünün farklı yayılmasını yazı olmadan göstererek bağımsız anlam oluşturur. Son sütun her ögenin diğerleriyle kurduğu bağlantıyı açıklar.","tr-g07-turkce-n097__to722.caption":"Yazı, görsel, ses ve hareketin çoklu ortam içindeki farklı işlevleri","tr-g07-turkce-n097__to722.h1":"Çoklu ortam ögesi","tr-g07-turkce-n097__to722.h2":"İlettiği somut anlam","tr-g07-turkce-n097__to722.h3":"İşlev","tr-g07-turkce-n097__to722.h4":"Diğer ögelerle bağlantı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-o-7-22-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Çoklu ortam metninde anlam yalnız yazıyla kurulmaz. Yazı, fotoğraf, çizim, ses, müzik, konuşma ve hareket aynı içerikte farklı görevler üstlenebilir. Bir öge yazının ilettiği mesajı yeniden söyleyebilir, onu ayrıntılandırıp destekleyebilir veya yazıda bulunmayan bağımsız bir anlam kurabilir. Bu konuda her ögenin işlevini belirlemeyi, ögeler arasındaki bağlantıyı açıklamayı ve bütün içeriğin anlamına nasıl katkıda bulunduğunu kanıtlarla göstermeyi öğreneceksin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında dijital sergi, kısa belgesel, sesli sunu, etkileşimli katalog veya hareketli tanıtım gibi içeriklerle karşılaşabilirsin. Bir ebru videosunda yazılı yönerge işlem adını verirken görüntü el hareketini gösterebilir; anlatıcı bu hareketin amacını açıklayabilir. Bir mimari sunuda fotoğraf, metinde sözü edilmeyen bir yerleşim ayrıntısını tek başına görünür kılabilir. Çözümleme yaparken “Görsel güzel olmuş.” demek yerine ögenin hangi bilgiyi, duyguyu veya ilişkiyi kurduğunu belirtmelisin.","keyConcepts":"**Çoklu ortam**, yazı, ses, görsel ve hareket gibi birden fazla anlatım ögesinin bir arada kullanıldığı ortamdır. **İşlev**, bir ögenin içerikte yaptığı iştir. Program kapsamında üç temel işlev ayırt edilir: **eş anlam oluşturma**, **anlamı destekleme** ve **tek başına anlam oluşturma**.\n\nEş anlam oluşturan öge, yazılı ya da sözlü mesajı büyük ölçüde aynı içerikle tekrarlar. “Motifler merkezden çevreye yayılır.” cümlesiyle aynı düzeni açıkça gösteren şema buna örnek olabilir. Destekleyen öge, ana mesajı tekrarlamakla yetinmez; ayrıntı, örnek, duygu tonu veya açıklık ekler. Tek başına anlam oluşturan öge ise yazıda bulunmayan bir bilgiyi yalnız kendi yapısıyla iletir. Örneğin sessiz bir görüntüde iki aşama arasındaki değişim gösteriliyorsa hareket bağımsız bilgi sağlayabilir.\n\n**Ögeler arası bağlantı**, yazı, ses, görsel ve hareketin birbirini tamamlama, yineleme, sınırlandırma veya farklılaştırma ilişkisidir. **Kanıt**, çözümlediğin belirli söz, görüntü, ses değişimi ya da hareket bölümüdür. Arka plan müziği her zaman bilgi kanıtı değildir; bazen yalnız duygusal atmosfer kurar.","steps":"1. **İçeriğin genel amacını belirle.** Tanıtmak, öğretmek, karşılaştırmak, bir süreci göstermek veya ilgi uyandırmak gibi amaçlardan hangisi öne çıkıyor?\n2. **Bütün ögeleri listele.** Yazı, anlatıcı sesi, doğal ses, müzik, fotoğraf, çizim, renk, hareket ve geçişleri ayrı ayrı kaydet.\n3. **Her ögenin ilettiği somut anlamı yaz.** “Fotoğraf var.” demek yerine “Fotoğraf, desenlerin yüzeyde tekrar eden bir düzen kurduğunu gösteriyor.” de.\n4. **İşlevi belirle.** Öge yazıyla aynı mesajı mı yineliyor, yazıyı ayrıntılandırıyor mu, yoksa yazıda olmayan bir anlamı kendi başına mı iletiyor?\n5. **Bağlantıyı incele.** Görsel ile anlatıcı aynı anda mı çalışıyor? Hareket, yazılı aşamalar arasındaki geçişi mi gösteriyor? Müzik, bilgi değil duygu tonu mu ekliyor?\n6. **Çelişki veya kopukluk olup olmadığını denetle.** Yazı “iki aşama” derken görüntü üç farklı işlem gösteriyorsa bu uyumsuzluğu belirt.\n7. **Ögelerin birlikte oluşturduğu anlamı açıkla.** Tek tek işlevleri sıraladıktan sonra bütünün izleyiciye ne sağladığını bir sonuç cümlesiyle ifade et.\n8. **Kişisel beğeni ile çözümlemeyi ayır.** Bir müziği sevmemen, onun anlatıma katkı sağlamadığı anlamına gelmez; işlevi içerikle ilişkisinden çıkar.\n9. **Kaynak sınırını koru.** Görselde açıkça gözlenmeyen teknik, tarih veya sanatçı bilgilerini ögenin anlamıymış gibi ekleme.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir sanat içeriğindeki yazı, görsel, ses ve hareket ögelerini; ilettikleri somut anlam, üstlendikleri işlev ve diğer ögelerle bağlantıları bakımından eşleştirir. Görselin öğretim işlevi, her ögenin aynı görevi yapmadığını ve çoklu ortam anlamının bu görevlerin etkileşiminden doğduğunu göstermektir.","workedExamples":["Özgün içerikte ekranda “Renk yüzeye bırakılır.” yazısı görünür. Aynı anda yakın çekim görüntüde fırçadan düşen rengin su yüzeyinde yayıldığı görülür. Anlatıcı, damlanın yayılışını dikkatle gözlemlemenin sonraki kararı etkilediğini söyler. Son bölümde yazı olmadan iki farklı damla büyüklüğünün farklı yayılma biçimleri yan yana gösterilir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Genel amaç, sürecin bir aşamasını tanıtmak ve gözlem gerektiren farkı göstermek olarak belirlenir.\n2. Yazı ögesi işlem adını bildirir: rengin yüzeye bırakılması.\n3. Yakın çekim görüntü, yazıyla aynı olayı gösterdiği için eş anlam kurar; ayrıca yayılma biçimini görünür kılarak mesajı destekler.\n4. Anlatıcı, gözlemin sonraki kararla ilişkisini açıkladığı için görüntüye neden-sonuç bilgisi ekler.\n5. Son bölümdeki iki görüntü, yazıda bulunmayan bir karşılaştırmayı tek başına iletir. Bu nedenle hareketli görsel bağımsız anlam kurar.\n6. Bütün ögeler birlikte, yalnız işlem adını değil, işlem sırasında neyin gözleneceğini de öğretir.\n7. Videodan tekniğe ilişkin başka sonuçlar çıkarılmaz; yalnız gösterilen ilişki açıklanır.","Sayfada “Düzen, parçaların birbirleriyle ilişkisiyle anlaşılır.” cümlesi yer alır. Yanındaki fotoğrafta merkezdeki biçimin çevrede tekrarlandığı görülür. Kullanıcı görseli kaydırdığında önce bütün yüzey, sonra küçük bir ayrıntı büyütülür. Arka planda sözsüz, yavaş tempolu bir müzik çalar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yazı, parçalar arası ilişkinin önemli olduğunu açıkça bildirir.\n2. Fotoğraf, merkez ve çevre arasındaki tekrarı göstererek yazıyı somutlaştırır; destekleme işlevindedir.\n3. Yakınlaştırma hareketi, bütün ile ayrıntı arasında nasıl geçiş yapılacağını gösterir ve gözlem sırasını tek başına kurar.\n4. Müzik, mimari düzen hakkında doğrulanabilir bilgi vermez; sakin bir inceleme atmosferi oluşturur.\n5. Yazı ile fotoğraf arasında uyum vardır. Hareket, bu ilişkiyi inceleme yöntemiyle genişletir.\n6. Sonuç olarak içerik, “bütün-parça ilişkisini gözlemleme” mesajını yazı, görsel ve hareketin farklı görevleriyle kurar.\n7. Müzik “yapının eski olduğu” gibi bir kanıt sayılmaz; duygusal ton ile bilgi işlevi ayrılır."],"commonMistakes":"Bütün ögelerin yazıyı aynı şekilde tekrar ettiğini varsaymak yaygın bir hatadır. Bir fotoğraf yazıyı desteklerken hareket yeni bilgi kurabilir, müzik ise yalnız duygu tonu ekleyebilir. “Görsel metinden daha güçlü.” gibi ölçütsüz bir yargı da çözümleme değildir. Başka bir hata, görseldeki her ayrıntıya sanat tarihi anlamı yüklemek veya sesin oluşturduğu duyguyu gerçek bilgi gibi sunmaktır. Ögeleri tek tek sayıp aralarındaki bağlantıyı açıklamamak da kazanımın ikinci bölümünü eksik bırakır. Çözümleme sonunda hem işlev hem etkileşim gösterilmelidir.","selfCheck":["İçeriğin genel amacını belirledim mi?","Yazı, görsel, ses ve hareket ögelerini ayrı ayrı listeledim mi?","Her ögenin ilettiği somut anlamı açıkladım mı?","Eş anlam, destekleme ve tek başına anlam oluşturma işlevlerini ayırdım mı?","Ögeler arasındaki bağlantıyı kanıtla gösterdim mi?","Duygusal atmosferi doğrulanabilir bilgiyle karıştırmadım mı?","Uyumsuzluk veya eksik bağlantı varsa belirttim mi?","Sonuçta ögelerin birlikte kurduğu anlamı açıkladım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme: T.O.7.22","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"88f874ad0e27fa6b2d49544e3b06d0dce78e285e92656c0f571105c942ec9d98","reviewDecisionSha256":"b52fb45fe374095762273b68ef25ebef6c1dd3de9d924eff6e1e8f3bada06664","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:88f874ad0e27fa6b2d49544e3b06d0dce78e285e92656c0f571105c942ec9d98","reviewedHash":"sha256:88f874ad0e27fa6b2d49544e3b06d0dce78e285e92656c0f571105c942ec9d98","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b52fb45fe374095762273b68ef25ebef6c1dd3de9d924eff6e1e8f3bada06664; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n097","contentProjectionSha256":"88f874ad0e27fa6b2d49544e3b06d0dce78e285e92656c0f571105c942ec9d98","reviewDecisionSha256":"b52fb45fe374095762273b68ef25ebef6c1dd3de9d924eff6e1e8f3bada06664","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n098","noteId":"tr.g07.turkce.n098","noteKey":"tr.g07.turkce.n098","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-26","title":"Metni eleştirebilme","objectiveId":"T.O.7.26","objective":"T.O.7.26","objectives":["T.O.7.26"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir metni eleştirmek, yazarı ya da metinde anlatılan kültürel ürünü küçümsemek değildir. Eleştirel okuma; metnin belirli bir özelliğini ön bilgilere ve açık bir ölçüte göre sorgulamak, güçlü ya da sınırlı yön hakkında gerekçeli yargıya ulaşmak ve gerektiğinde uygulanabilir bir alternatif önermektir. Yedinci sınıfta metnin başlığı, içeriği, dili ve organizasyonu eleştirel olarak incelenir.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sergi tanıtımı, sanat dalını açıklayan bilgilendirici metin, söyleşi dökümü veya dijital katalog yazısı okuyabilirsin. Metin sanat konusunu değerli buluyor diye her anlatım seçimini başarılı saymak doğru değildir. Tersi biçimde, tek bir eksik yüzünden bütün metni değersiz ilan etmek de eleştiri değildir. Amaç, metnin okura neyi ne kadar açık ve düzenli sunduğunu kanıtlarla belirlemek; sınırlı bir nokta varsa metnin amacına uygun iyileştirme önermektir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Eleştiri odağı**, metinde incelenecek belirli özelliktir: başlığın içerikle uyumu, örneklerin yeterliliği, kelime seçimlerinin açıklığı, cümlelerin hedef kitleye uygunluğu veya bölümler arasındaki akış gibi. **Ölçüt ya da norm**, bu özelliğin başarılı sayılması için beklenen niteliktir. Örneğin öğrenciye yönelik tanıtım metninde temel terimlerin açıklanması bir ölçüt olabilir.\n\n**Sorgulama**, metindeki özelliği kanıtlarla incelemektir. **Olumlu yargı**, özelliğin ölçütü karşıladığını; **olumsuz yargı**, karşılamadığını belirtir. İki yargı türü de gerekçe ister. **Alternatif**, saptanan sınırlılığı gidermek için önerilen somut düzenlemedir. “Daha güzel yazılmalı.” belirsizdir; “İkinci paragraftaki üç terim kısa tanımlarla açıklanmalı.” uygulanabilir bir alternatiftir.\n\nYedinci sınıfta organizasyon da eleştiri kapsamındadır. Girişin konuyu hazırlaması, gelişme bölümündeki düşüncelerin bağlantılı ilerlemesi ve sonucun ana düşünceyi uygun biçimde tamamlaması incelenebilir. Eleştiri, kişiye yönelik varsayım üretmeden metnin gözlenebilir özelliklerinde kalmalıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Metnin amacını ve hedef kitlesini belirle.** Tanıtmak, bilgilendirmek, görüş sunmak veya yönlendirmek gibi amaçlar farklı beklentiler doğurur.\n2. **Tek ve açık bir eleştiri odağı seç.** İlk incelemede başlık, içerik, dil veya organizasyondan birine odaklan. Çok sayıda özelliği yüzeysel biçimde ele alma.\n3. **Ölçüt oluştur.** Ölçüt ön bilgine, görevin amacına ve metnin türüne uygun olmalıdır. “Ben beğendim.” ölçüt değildir.\n4. **Metinden kanıt topla.** Başlık ile ana düşünce arasındaki ilişkiyi, örnek sayısını, açıklanmayan terimleri veya geçiş ifadelerini somut biçimde kaydet.\n5. **Kanıtı ölçütle karşılaştır.** Metnin özelliği beklentiyi bütünüyle, kısmen ya da hiç karşılıyor mu?\n6. **Dengeli yargı kur.** Güçlü yönü ve varsa sınırlılığı ayrı cümlelerle belirt. Olumlu sonuç için de gerekçe sun.\n7. **Sınırlılığın etkisini açıkla.** Eksiklik okurun anlamasını, kanıtları izlemesini ya da bölümler arası bağlantıyı nasıl etkiliyor?\n8. **Alternatif öner.** Alternatif metnin amacı, hedef kitlesi ve mevcut yapısıyla uyumlu olmalıdır. Metni bambaşka türe dönüştürmek her zaman uygun değildir.\n9. **Kişi ile metni ayır.** “Yazar bilgisizdir.” yerine “Metin, bu iddia için dayanak göstermemektedir.” de.\n10. **Son yargıyı kanıtla sınırla.** Metinde yer almayan tarih, eser veya sanatçı bilgileriyle eleştiri oluşturma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir sanat metninin güçlü yönünü, sınırlılığını, her yargının metin kanıtını ve sınırlılık için uygulanabilir geliştirme önerisini yan yana gösterir. Görselin öğretim işlevi, eleştirinin beğeni ya da kişisel saldırı değil, ölçüt-kanıt-yargı-alternatif zinciri olduğunu somutlaştırmaktır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Çini sergisi tanıtım metninin başlığı ve organizasyonu\n\nÖzgün metnin başlığı “Renklerin İzinde Bir Sergi”dir. Giriş, sergide farklı yüzey düzenlerinin inceleneceğini açıklar. İkinci paragraf örnekleri sıralar; üçüncü paragraf ise hiçbir geçiş kurmadan ziyaret saatlerine geçer. Sonuç bölümü bulunmaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Metnin amacı, sergiyi tanıtmak ve okuru temel içerik hakkında bilgilendirmek olarak belirlenir.\n2. İlk eleştiri odağı başlıktır. Ölçüt, başlığın metnin ana konusuna işaret etmesi ve ilgi uyandırmasıdır.\n3. “Renklerin İzinde” ifadesi içerikteki görsel düzen konusuyla bağlantılıdır; bu olumlu yargı giriş paragrafıyla kanıtlanır.\n4. İkinci odak organizasyondur. Ölçüt, bölümler arasında anlaşılır geçiş ve tamamlayıcı sonuç bulunmasıdır.\n5. Örneklerden ziyaret bilgisine geçişte bağlayıcı cümle olmaması akışı kesmektedir.\n6. Gerekçeli yargı kurulur: Başlık amaçla uyumludur; fakat gelişmeden pratik bilgiye geçiş açıklanmadığı için organizasyon kısmen sınırlıdır.\n7. Alternatif olarak ikinci paragraf sonuna “Bu örnekleri yerinde incelemek isteyen ziyaretçiler için...” biçiminde bir geçiş cümlesi ve sona bir cümlelik amaç özeti önerilir.\n8. Serginin gerçek içeriği hakkında metinde olmayan bilgi eklenmez.\n\n### Örnek 2: Geleneksel sanatları tanıtan öğrenci metninin dili\n\nÖzgün metin, “kompozisyon”, “yüzey düzeni” ve “ritmik tekrar” terimlerini art arda kullanmakta; ancak bunları açıklamamaktadır. Buna karşılık her paragrafta gözlenebilir bir ayrıntıya yer vermekte ve görsel açıklamalarını metinle ilişkilendirmektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Hedef kitlenin konuya yeni başlayan öğrenciler olduğu belirlenir.\n2. Dil ölçütü, temel terimlerin bağlamdan anlaşılması veya kısa biçimde açıklanmasıdır.\n3. Üç terimin açıklanmadan kullanılması, okurun ana düşünceyi izlemesini zorlaştırabilir. Bu sınırlılık somut kelimelerle gösterilir.\n4. Güçlü yön de belirlenir: Her paragraftaki gözlem örneği, soyut düşünceyi görselle ilişkilendirir.\n5. Yargı dengeli kurulur: Metnin örnekleri açıklayıcıdır; ancak terim yoğunluğu hedef kitleye göre düzenlenmelidir.\n6. Alternatif olarak ilk kullanımda parantez içi kısa açıklama, metin sonunda küçük bir sözlük veya daha bilinen karşılıklarla yeniden yazım önerilir.\n7. “Yazar kötü anlatıyor.” denmez; sorun, metindeki belirli dil seçimiyle sınırlandırılır.\n8. Alternatifin amacı, terimleri kaldırmak değil, okurun onları anlayarak öğrenmesini sağlamaktır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEleştiriyi yalnız kusur bulma çalışması sanmak en yaygın hatadır. Metnin ölçütü karşılayan güçlü yönleri de kanıtlanmalıdır. “Sıkıcı”, “güzel”, “başarısız” gibi gerekçesiz sıfatlar eleştiri oluşturmaz. Yazarın niyeti veya kişiliği hakkında metinden desteklenmeyen varsayım yapmak kişisel saldırıya dönüşebilir. Başka bir hata, sınırlılıkla ilgisiz bir alternatif önermektir; dil sorunu için metne yeni tarih bilgisi eklemek çözüm değildir. Metindeki kültürel unsurları üstünlük sırasına koymak da eleştirel okumanın amacı değildir. Son olarak, bütün metni tek ayrıntı üzerinden yargılamak yerine yargının kapsamını açıkça belirtmek gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Metnin amacını ve hedef kitlesini belirledim mi?\n- Başlık, içerik, dil veya organizasyondan açık bir odak seçtim mi?\n- İnceleme için denetlenebilir bir ölçüt oluşturdum mu?\n- Olumlu ve olumsuz yargılarımı metin kanıtıyla destekledim mi?\n- Sınırlılığın okur üzerindeki etkisini açıkladım mı?\n- Önerdiğim alternatif somut ve uygulanabilir mi?\n- Metni eleştirirken yazarı küçümseyen ifadelerden kaçındım mı?\n- Metinde bulunmayan sanat tarihi bilgisini yargıma katmadım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n098__to726.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n098__to726.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n098__to726.h1","tr-g07-turkce-n098__to726.h2","tr-g07-turkce-n098__to726.h3","tr-g07-turkce-n098__to726.h4","tr-g07-turkce-n098__to726.h5"],"rows":[[{"v":"Başlık"},{"v":"Ana konuya işaret ediyor ve ilgi uyandırıyor."},{"v":"Serginin kapsamını tam olarak sınırlandırmıyor."},{"v":"Girişte renk ve yüzey düzeni anlatılıyor; başlık yalnız renge vurgu yapıyor."},{"v":"Başlığa yüzey düzenini belirten kısa bir ifade eklenebilir."}],[{"v":"Dil"},{"v":"Gözlenebilir ayrıntılara yer veriyor."},{"v":"Üç temel terimi açıklamadan kullanıyor."},{"v":"Kompozisyon, yüzey düzeni ve ritmik tekrar ilk kullanımda tanımlanmıyor."},{"v":"İlk kullanımlarda kısa açıklama veya küçük bir sözlük eklenebilir."}],[{"v":"Organizasyon"},{"v":"Giriş, okuru metnin amacına hazırlıyor."},{"v":"Örneklerden ziyaret bilgisine geçiş keskin; sonuç bölümü yok."},{"v":"İkinci ve üçüncü paragraf arasında bağlayıcı cümle bulunmuyor."},{"v":"Geçiş cümlesi ve ana düşünceyi tamamlayan kısa sonuç eklenebilir."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n098__to726.alt":"Üç satırlı eleştiri tablosunda başlık, dil ve organizasyon ölçütleri incelenir. Başlık ana konuya işaret etse de kapsamı tam sınırlandırmadığı için yüzey düzenini belirten ek önerilir. Dil gözlenebilir ayrıntılar sunsa da üç terimi açıklamadığından kısa tanım veya sözlük önerilir. Organizasyon girişte amacı kurmasına rağmen örneklerden ziyaret bilgisine keskin geçtiği ve sonuç içermediği için geçiş cümlesi ile kısa sonuç önerilir. Her yargı ayrı metin kanıtına dayanır.","tr-g07-turkce-n098__to726.caption":"Metnin güçlü yönünü, sınırlılığını, kanıtını ve geliştirme alternatifini birlikte gösteren eleştiri tablosu","tr-g07-turkce-n098__to726.h1":"İncelenen yön","tr-g07-turkce-n098__to726.h2":"Güçlü yön","tr-g07-turkce-n098__to726.h3":"Sınırlılık","tr-g07-turkce-n098__to726.h4":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n098__to726.h5":"Geliştirme önerisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-o-7-26-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir metni eleştirmek, yazarı ya da metinde anlatılan kültürel ürünü küçümsemek değildir. Eleştirel okuma; metnin belirli bir özelliğini ön bilgilere ve açık bir ölçüte göre sorgulamak, güçlü ya da sınırlı yön hakkında gerekçeli yargıya ulaşmak ve gerektiğinde uygulanabilir bir alternatif önermektir. Yedinci sınıfta metnin başlığı, içeriği, dili ve organizasyonu eleştirel olarak incelenir.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sergi tanıtımı, sanat dalını açıklayan bilgilendirici metin, söyleşi dökümü veya dijital katalog yazısı okuyabilirsin. Metin sanat konusunu değerli buluyor diye her anlatım seçimini başarılı saymak doğru değildir. Tersi biçimde, tek bir eksik yüzünden bütün metni değersiz ilan etmek de eleştiri değildir. Amaç, metnin okura neyi ne kadar açık ve düzenli sunduğunu kanıtlarla belirlemek; sınırlı bir nokta varsa metnin amacına uygun iyileştirme önermektir.","keyConcepts":"**Eleştiri odağı**, metinde incelenecek belirli özelliktir: başlığın içerikle uyumu, örneklerin yeterliliği, kelime seçimlerinin açıklığı, cümlelerin hedef kitleye uygunluğu veya bölümler arasındaki akış gibi. **Ölçüt ya da norm**, bu özelliğin başarılı sayılması için beklenen niteliktir. Örneğin öğrenciye yönelik tanıtım metninde temel terimlerin açıklanması bir ölçüt olabilir.\n\n**Sorgulama**, metindeki özelliği kanıtlarla incelemektir. **Olumlu yargı**, özelliğin ölçütü karşıladığını; **olumsuz yargı**, karşılamadığını belirtir. İki yargı türü de gerekçe ister. **Alternatif**, saptanan sınırlılığı gidermek için önerilen somut düzenlemedir. “Daha güzel yazılmalı.” belirsizdir; “İkinci paragraftaki üç terim kısa tanımlarla açıklanmalı.” uygulanabilir bir alternatiftir.\n\nYedinci sınıfta organizasyon da eleştiri kapsamındadır. Girişin konuyu hazırlaması, gelişme bölümündeki düşüncelerin bağlantılı ilerlemesi ve sonucun ana düşünceyi uygun biçimde tamamlaması incelenebilir. Eleştiri, kişiye yönelik varsayım üretmeden metnin gözlenebilir özelliklerinde kalmalıdır.","steps":"1. **Metnin amacını ve hedef kitlesini belirle.** Tanıtmak, bilgilendirmek, görüş sunmak veya yönlendirmek gibi amaçlar farklı beklentiler doğurur.\n2. **Tek ve açık bir eleştiri odağı seç.** İlk incelemede başlık, içerik, dil veya organizasyondan birine odaklan. Çok sayıda özelliği yüzeysel biçimde ele alma.\n3. **Ölçüt oluştur.** Ölçüt ön bilgine, görevin amacına ve metnin türüne uygun olmalıdır. “Ben beğendim.” ölçüt değildir.\n4. **Metinden kanıt topla.** Başlık ile ana düşünce arasındaki ilişkiyi, örnek sayısını, açıklanmayan terimleri veya geçiş ifadelerini somut biçimde kaydet.\n5. **Kanıtı ölçütle karşılaştır.** Metnin özelliği beklentiyi bütünüyle, kısmen ya da hiç karşılıyor mu?\n6. **Dengeli yargı kur.** Güçlü yönü ve varsa sınırlılığı ayrı cümlelerle belirt. Olumlu sonuç için de gerekçe sun.\n7. **Sınırlılığın etkisini açıkla.** Eksiklik okurun anlamasını, kanıtları izlemesini ya da bölümler arası bağlantıyı nasıl etkiliyor?\n8. **Alternatif öner.** Alternatif metnin amacı, hedef kitlesi ve mevcut yapısıyla uyumlu olmalıdır. Metni bambaşka türe dönüştürmek her zaman uygun değildir.\n9. **Kişi ile metni ayır.** “Yazar bilgisizdir.” yerine “Metin, bu iddia için dayanak göstermemektedir.” de.\n10. **Son yargıyı kanıtla sınırla.** Metinde yer almayan tarih, eser veya sanatçı bilgileriyle eleştiri oluşturma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir sanat metninin güçlü yönünü, sınırlılığını, her yargının metin kanıtını ve sınırlılık için uygulanabilir geliştirme önerisini yan yana gösterir. Görselin öğretim işlevi, eleştirinin beğeni ya da kişisel saldırı değil, ölçüt-kanıt-yargı-alternatif zinciri olduğunu somutlaştırmaktır.","workedExamples":["Çözümlü örnek 1 — Durum: T.O.7.26 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: Özgün metnin başlığı “Renklerin İzinde Bir Sergi”dir. Giriş, sergide farklı yüzey düzenlerinin inceleneceğini açıklar. İkinci paragraf örnekleri sıralar; üçüncü paragraf ise hiçbir geçiş kurmadan ziyaret saatlerine geçer. Sonuç bölümü bulunmaz. #### Çözüm adımları: 1. Metnin amacı, sergiyi tanıtmak ve okuru temel içerik hakkında bilgilendirmek olarak belirlenir. 2. İlk eleştiri odağı başlıktır. Ölçüt, başlığın metnin ana konusuna işaret etmesi ve ilgi uyandırmasıdır. 3. “Renklerin İzinde” ifadesi içerikteki görsel düzen konusuyla bağlantılıdır; bu olumlu yargı giriş paragrafıyla kanıtlanır. 4. İkinci odak organizasyondur. Ölçüt, bölümler arasında anlaşılır geçiş ve tamamlayıcı sonuç bulunmasıdır. 5. Örneklerden ziyaret bilgisine geçişte bağlayıcı cümle olmaması akışı kesmektedir. 6. Gerekçeli yargı kurulur: Başlık amaçla uyumludur; fakat gelişmeden pratik bilgiye geçiş açıklanmadığı için organizasyon kısmen sınırlıdır. 7. Alternatif olarak ikinci paragraf sonuna “Bu örnekleri yerinde incelemek isteyen ziyaretçiler için...” biçiminde bir geçiş cümlesi ve sona bir cümlelik amaç özeti önerilir. 8. Serginin gerçek içeriği hakkında metinde olmayan bilgi eklenmez. Önce verilen kanıt ile T.O.7.26 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Eleştiriyi yalnız kusur bulma çalışması sanmak en yaygın hatadır. Metnin ölçütü karşılayan güçlü yönleri de kanıtlanmalıdır. “Sıkıcı”, “güzel”, “başarısız” gibi gerekçesiz sıfatlar eleştiri oluşturmaz. Yazarın niyeti veya kişiliği hakkında metinden desteklenmeyen varsayım yapmak kişisel saldırıya dönüşebilir. Başka bir hata, sınırlılıkla ilgisiz bir alternatif önermektir; dil sorunu için metne yeni tarih bilgisi eklemek çözüm değildir. Metindeki kültürel unsurları üstünlük sırasına koymak da eleştirel okumanın amacı değildir. Son olarak, bütün metni tek ayrıntı üzerinden yargılamak yerine yargının kapsamını açıkça belirtmek gerekir.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır.","Çözümlü örnek 2 — Durum: T.O.7.26 kazanımını yeni bir örnekte uygulama. Çözüm: Özgün metin, “kompozisyon”, “yüzey düzeni” ve “ritmik tekrar” terimlerini art arda kullanmakta; ancak bunları açıklamamaktadır. Buna karşılık her paragrafta gözlenebilir bir ayrıntıya yer vermekte ve görsel açıklamalarını metinle ilişkilendirmektedir. #### Çözüm adımları: 1. Hedef kitlenin konuya yeni başlayan öğrenciler olduğu belirlenir. 2. Dil ölçütü, temel terimlerin bağlamdan anlaşılması veya kısa biçimde açıklanmasıdır. 3. Üç terimin açıklanmadan kullanılması, okurun ana düşünceyi izlemesini zorlaştırabilir. Bu sınırlılık somut kelimelerle gösterilir. 4. Güçlü yön de belirlenir: Her paragraftaki gözlem örneği, soyut düşünceyi görselle ilişkilendirir. 5. Yargı dengeli kurulur: Metnin örnekleri açıklayıcıdır; ancak terim yoğunluğu hedef kitleye göre düzenlenmelidir. 6. Alternatif olarak ilk kullanımda parantez içi kısa açıklama, metin sonunda küçük bir sözlük veya daha bilinen karşılıklarla yeniden yazım önerilir. 7. “Yazar kötü anlatıyor.” denmez; sorun, metindeki belirli dil seçimiyle sınırlandırılır. 8. Alternatifin amacı, terimleri kaldırmak değil, okurun onları anlayarak öğrenmesini sağlamaktır. Önce verilen kanıt ile T.O.7.26 hedefinin ölçütü eşleştirilir; ardından sonuç yalnız bu kanıtın izin verdiği kapsamda yazılır. 'Eleştiriyi yalnız kusur bulma çalışması sanmak en yaygın hatadır. Metnin ölçütü karşılayan güçlü yönleri de kanıtlanmalıdır. “Sıkıcı”, “güzel”, “başarısız” gibi gerekçesiz sıfatlar eleştiri oluşturmaz. Yazarın niyeti veya kişiliği hakkında metinden desteklenmeyen varsayım yapmak kişisel saldırıya dönüşebilir. Başka bir hata, sınırlılıkla ilgisiz bir alternatif önermektir; dil sorunu için metne yeni tarih bilgisi eklemek çözüm değildir. Metindeki kültürel unsurları üstünlük sırasına koymak da eleştirel okumanın amacı değildir. Son olarak, bütün metni tek ayrıntı üzerinden yargılamak yerine yargının kapsamını açıkça belirtmek gerekir.' yorumu, koşulu ya da kanıt sınırını ihlal ettiği için elenir. Son kontrol, gerekçenin duruma özgü bilgiyi açıkça kullanmasıdır."],"commonMistakes":"Eleştiriyi yalnız kusur bulma çalışması sanmak en yaygın hatadır. Metnin ölçütü karşılayan güçlü yönleri de kanıtlanmalıdır. “Sıkıcı”, “güzel”, “başarısız” gibi gerekçesiz sıfatlar eleştiri oluşturmaz. Yazarın niyeti veya kişiliği hakkında metinden desteklenmeyen varsayım yapmak kişisel saldırıya dönüşebilir. Başka bir hata, sınırlılıkla ilgisiz bir alternatif önermektir; dil sorunu için metne yeni tarih bilgisi eklemek çözüm değildir. Metindeki kültürel unsurları üstünlük sırasına koymak da eleştirel okumanın amacı değildir. Son olarak, bütün metni tek ayrıntı üzerinden yargılamak yerine yargının kapsamını açıkça belirtmek gerekir.","selfCheck":["Metnin amacını ve hedef kitlesini belirledim mi?","Başlık, içerik, dil veya organizasyondan açık bir odak seçtim mi?","İnceleme için denetlenebilir bir ölçüt oluşturdum mu?","Olumlu ve olumsuz yargılarımı metin kanıtıyla destekledim mi?","Sınırlılığın okur üzerindeki etkisini açıkladım mı?","Önerdiğim alternatif somut ve uygulanabilir mi?","Metni eleştirirken yazarı küçümseyen ifadelerden kaçındım mı?","Metinde bulunmayan sanat tarihi bilgisini yargıma katmadım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"T.O.7.26, Okuma içeriğindeki bilgiyi uygun yöntemle işleyip sonucu kanıt sınırlarında gerekçelendirmeyi gerektirir.","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"summary":"T.O.7.26, Okuma içeriğindeki bilgiyi uygun yöntemle işleyip sonucu kanıt sınırlarında gerekçelendirmeyi gerektirir.","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0a983dfdbee4a34be7c4e565037371928148a6b91a84c4c2ccbe61e94df32d3a","reviewDecisionSha256":"587ac7559fdf6fc0ea4af56d53bbba629517bf0494fdd662e21b3f55057f1449","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0a983dfdbee4a34be7c4e565037371928148a6b91a84c4c2ccbe61e94df32d3a","reviewedHash":"sha256:0a983dfdbee4a34be7c4e565037371928148a6b91a84c4c2ccbe61e94df32d3a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:587ac7559fdf6fc0ea4af56d53bbba629517bf0494fdd662e21b3f55057f1449; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n098","contentProjectionSha256":"0a983dfdbee4a34be7c4e565037371928148a6b91a84c4c2ccbe61e94df32d3a","reviewDecisionSha256":"587ac7559fdf6fc0ea4af56d53bbba629517bf0494fdd662e21b3f55057f1449","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n099","noteId":"tr.g07.turkce.n099","noteKey":"tr.g07.turkce.n099","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-28","title":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.O.7.28","objective":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nOkuma sürecine yönelik öz yansıtma, “İyi okudum.” ya da “Hiç anlamadım.” gibi genel bir yargı vermek değildir. Okuma hedefini, kullandığın yöntemi ve ortaya çıkan ürünü inceleyerek güçlü ve gelişmeye açık yönlerini kanıtlarla belirlemendir. Ardından güçlü yönünü sonraki çalışmaya aktarman, gelişmeye açık yön için uygulanabilir bir tedbir alman ve yeni bir hedef kurman gerekir. Böylece kendi okuma sürecini tanır ve etkili okur kimliğini adım adım geliştirirsin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sebep-sonuç metnini şemaya aktarmış, iki sanat metnini karşılaştırmış, çoklu ortam ögelerini çözümlemiş veya bir tanıtım yazısını eleştirmiş olabilirsin. Öz değerlendirme yaparken konuya duyduğun ilgiyi değil yalnızca, metinden kanıt seçme, bilgileri düzenleme, anlamadığın yerde yöntem değiştirme ve süreyi kullanma biçimini de incelersin. Amaç kendine başarı ya da başarısızlık etiketi vermek değil, sonraki okumayı daha bilinçli planlamaktır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Okuma hedefi**, çalışmanın sonunda ulaşmak istediğin somut sonuçtur: iki metnin organizasyonunu karşılaştırmak, bir metindeki neden-sonuç zincirini çıkarmak veya çoklu ortam ögelerinin işlevini belirlemek gibi. **Süreç kanıtı**, hedefe ulaşırken ne yaptığını gösteren işaretleme, not, soru listesi, şema, karşılaştırma tablosu veya yeniden okuma kaydıdır.\n\n**Ürün kanıtı**, okuma sonunda oluşan özet, yorum, sınıflandırma, eleştiri veya cevapların niteliğidir. **Güçlü yön**, kanıtla desteklenen ve başka okumalarda da işe yarayabilecek davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, değiştirilebilir bir süreç özelliğidir; kişinin değişmez niteliği değildir.\n\n**Tedbir**, gelişmeye açık yönü destekleyen somut uygulamadır: her paragraf sonunda bir cümlelik not yazmak, iki metinden kanıtları ayrı sütunlarda tutmak, bilinmeyen terimleri topluca doğrulamak veya okumayı kısa bölümlere ayırmak gibi. **Yeni hedef**, bir sonraki çalışmada gözlenebilir ve ulaşılabilir olmalıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Başlangıç hedefini yeniden oku.** Hedefin ne kadar açık olduğunu ve sonunda hangi ürünün beklenildiğini belirle.\n2. **Süreç kanıtlarını topla.** İşaretlediğin yerleri, notlarını, kullandığın şemayı, sorduğun soruları ve yaptığın yöntem değişikliklerini incele.\n3. **Ürünü hedefle karşılaştır.** Sonucun hedefte istenen bilgileri içerip içermediğine bak. Uzun bir ürün her zaman başarılı değildir.\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Kanıt bulmada iyiyim.” yerine “Her karşılaştırma ölçütü için iki metinden ayrı kanıt kaydettim; sonuç cümlelerim bu nedenle metne dayanıyor.” de.\n5. **Gelişmeye açık yönü belirle.** “Ben dikkatsizim.” gibi etiket yerine “İkinci metnin organizasyonunu incelemeden sonuca geçtim.” gibi değiştirilebilir davranışı yaz.\n6. **Nedeni araştır.** Süre yetersiz mi kaldı, amaç mı belirsizdi, seçilen yöntem mi uygun değildi, yoksa bilinmeyen terimler akışı mı bozdu?\n7. **Uygulanabilir tedbir seç.** Tek seferde çok büyük değişim isteme. “Daha dikkatli olacağım.” yerine “Her bölüm sonunda ana işlevi beş kelimelik notla kaydedeceğim.” gibi bir adım belirle.\n8. **Güçlü yönü aktar.** İşe yarayan tabloyu, soru biçimini veya zaman planını sonraki okuma görevinde bilinçli biçimde tekrar kullan.\n9. **Yeni hedef oluştur.** Hedef ölçülebilir olsun: “Bir sonraki metinde üç ana ilişki için ayrı kanıt göstereceğim.”\n10. **Sonraki çalışmada ilerlemeyi kontrol et.** Tedbirin işe yarayıp yaramadığını yeni ürün ve süreç kanıtlarıyla karşılaştır; gerekirse yeniden düzenle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, hedef belirleme, uygulama, kanıt toplama, öz değerlendirme ve yeni hedef oluşturma basamaklarını birbirine bağlar; yeni hedef yeniden uygulamaya döner. Görselin öğretim işlevi, öz yansıtmanın çalışma bittikten sonra verilen tek bir not değil, sonraki okuma davranışını değiştiren sürekli bir süreç olduğunu göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Sebep-sonuç metnini okuma sürecini değerlendirme\n\nÖğrenci, kültürel mirasa ilginin azalmasının nedenlerini ve sonuçlarını belirlemek amacıyla bir metin okur. Dört paragrafın üçünü doğru biçimde şemaya aktarır; ancak son paragraftaki öneriyi sonuç zincirinin bir parçası gibi yazar. Notlarında “bu nedenle” ve “azaldıkça” sözlerini işaretlediği görülür.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Hedef, nedenlerle sonuçları doğru ilişkilendirmektir.\n2. Güçlü yönün kanıtı, ilişki bildiren sözlerin işaretlenmesi ve ilk üç paragrafın doğru şemalaştırılmasıdır.\n3. Gelişmeye açık yön, öneri ile sonucu ayıramamaktır; “Metin yapılarında kötüyüm.” etiketi kullanılmaz.\n4. Hatanın nedeni incelenir: Öğrenci son paragrafı hızlı okuyup “önerilir” fiilinin işlevini kaydetmemiştir.\n5. Tedbir olarak sonraki okumada her cümleyi “neden, sonuç, problem, öneri” etiketlerinden biriyle işaretleme kararı alınır.\n6. Güçlü yön olan bağlayıcı sözleri bulma yöntemi yeni çalışmaya aktarılır.\n7. Yeni hedef, “Bir sonraki problem-çözüm metninde en az iki çözüm önerisini sonuçlardan ayrı göstereceğim.” biçiminde kurulur.\n8. Öz değerlendirme, “Çoğunu yaptım.” yerine kanıt, tedbir ve yeni hedef içerir.\n\n### Örnek 2: İki sanat metnini karşılaştırdıktan sonra kendini uyarlama\n\nÖğrenci, bir sergi broşürü ile eğitim yazısını içerik, dil ve organizasyon bakımından karşılaştırır. İçerik ve dil için iki metinden de kanıt gösterir; organizasyon satırında yalnız “B metni daha düzenli.” yazar. Çalışmayı planlanan süreden beş dakika önce tamamlamıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ürün hedefle karşılaştırılır. Üç ölçütten ikisi kanıtlı, organizasyon ölçütü eksiktir.\n2. Güçlü yön, metinlerin içerik ve dil kanıtlarını ayrı sütunlarda düzenli tutmaktır.\n3. Gelişmeye açık yön, organizasyon yargısını bölüm ve geçiş kanıtlarıyla desteklememektir.\n4. Süre kanıtı, öğrencinin görevi erken bitirdiğini gösterir; sorun zaman yokluğu değil, kontrol basamağının atlanmasıdır.\n5. Tedbir olarak teslimden önce “Her sonuç cümlesinin iki metinde de kanıtı var mı?” kontrolü için son beş dakika ayrılır.\n6. Güçlü yön olan iki sütunlu kanıt tablosu sonraki karşılaştırmada korunur.\n7. Yeni hedef, “İki metnin giriş, gelişme ve sonuç akışından en az birer kanıt kullanacağım.” olur.\n8. Bir sonraki görev sonunda eski ve yeni tablo karşılaştırılarak tedbirin etkisi incelenir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz yansıtmayı yalnız puana, hıza veya beğeniye indirgemek sık yapılan bir hatadır. “Sekiz doğru yaptım, iyiyim.” ifadesi hangi davranışın işe yaradığını göstermez. “Ben zaten anlamıyorum.” gibi değişmez etiketler de gelişmeye yardım etmez. Başka bir hata, gelişmeye açık yön için belirsiz karar almaktır: “Daha çok çalışacağım.” yerine ne zaman, hangi yöntemle ve hangi kanıtla ilerlemenin ölçüleceği belirtilmelidir. Yalnız eksiklere odaklanıp güçlü yöntemi sonraki çalışmaya taşımamak da öz yansıtmayı yarım bırakır. Tedbirin işe yarayıp yaramadığını yeni okumada kontrol etmeden sürekli yeni hedef koymak ise döngüyü koparır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Başlangıç hedefimi ve beklenen ürünü yeniden inceledim mi?\n- Süreç ve ürün kanıtlarını birlikte kullandım mı?\n- Güçlü yönümü somut bir davranışla gerekçelendirdim mi?\n- Gelişmeye açık yönü kişilik etiketi kullanmadan belirledim mi?\n- Bu yönün olası nedenini araştırdım mı?\n- Uygulanabilir ve gözlenebilir bir tedbir seçtim mi?\n- İşe yarayan yöntemimi sonraki çalışmaya aktardım mı?\n- Yeni hedefimi ölçülebilir biçimde kurup ilerlemeyi denetledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n099__to728.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n099__to728.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n099__to728.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n099__to728.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n099__to728.kanit"},{"id":"yansitma","labelKey":"tr-g07-turkce-n099__to728.yansitma"},{"id":"tedbir","labelKey":"tr-g07-turkce-n099__to728.tedbir"},{"id":"yenihedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n099__to728.yenihedef"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"yansitma"},{"from":"yansitma","to":"tedbir"},{"from":"tedbir","to":"yenihedef"},{"from":"yenihedef","to":"uygulama"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n099__to728.alt":"Soldan sağa döngüde okur önce somut okuma hedefini belirler, strateji ve yöntemi uygular, not-şema-ürün gibi süreç ve sonuç kanıtlarını toplar, bu kanıtlarla güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirir, gelişmeye açık yön için tedbir seçer ve ölçülebilir yeni hedef kurar. Yeni hedef düğümü yeniden uygulamaya bağlanarak öz yansıtmanın sonraki okumayı değiştirdiğini gösterir.","tr-g07-turkce-n099__to728.caption":"Hedef, uygulama, kanıt, öz değerlendirme, tedbir ve yeni hedeften oluşan okuma öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n099__to728.hedef":"Somut okuma hedefi belirle","tr-g07-turkce-n099__to728.uygulama":"Strateji ve yöntemi uygula","tr-g07-turkce-n099__to728.kanit":"Süreç ve ürün kanıtı topla","tr-g07-turkce-n099__to728.yansitma":"Güçlü ve açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n099__to728.tedbir":"Uygulanabilir tedbir seç","tr-g07-turkce-n099__to728.yenihedef":"Ölçülebilir yeni hedef kur"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-o-7-28-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma, “İyi okudum.” ya da “Hiç anlamadım.” gibi genel bir yargı vermek değildir. Okuma hedefini, kullandığın yöntemi ve ortaya çıkan ürünü inceleyerek güçlü ve gelişmeye açık yönlerini kanıtlarla belirlemendir. Ardından güçlü yönünü sonraki çalışmaya aktarman, gelişmeye açık yön için uygulanabilir bir tedbir alman ve yeni bir hedef kurman gerekir. Böylece kendi okuma sürecini tanır ve etkili okur kimliğini adım adım geliştirirsin.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir sebep-sonuç metnini şemaya aktarmış, iki sanat metnini karşılaştırmış, çoklu ortam ögelerini çözümlemiş veya bir tanıtım yazısını eleştirmiş olabilirsin. Öz değerlendirme yaparken konuya duyduğun ilgiyi değil yalnızca, metinden kanıt seçme, bilgileri düzenleme, anlamadığın yerde yöntem değiştirme ve süreyi kullanma biçimini de incelersin. Amaç kendine başarı ya da başarısızlık etiketi vermek değil, sonraki okumayı daha bilinçli planlamaktır.","keyConcepts":"**Okuma hedefi**, çalışmanın sonunda ulaşmak istediğin somut sonuçtur: iki metnin organizasyonunu karşılaştırmak, bir metindeki neden-sonuç zincirini çıkarmak veya çoklu ortam ögelerinin işlevini belirlemek gibi. **Süreç kanıtı**, hedefe ulaşırken ne yaptığını gösteren işaretleme, not, soru listesi, şema, karşılaştırma tablosu veya yeniden okuma kaydıdır.\n\n**Ürün kanıtı**, okuma sonunda oluşan özet, yorum, sınıflandırma, eleştiri veya cevapların niteliğidir. **Güçlü yön**, kanıtla desteklenen ve başka okumalarda da işe yarayabilecek davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, değiştirilebilir bir süreç özelliğidir; kişinin değişmez niteliği değildir.\n\n**Tedbir**, gelişmeye açık yönü destekleyen somut uygulamadır: her paragraf sonunda bir cümlelik not yazmak, iki metinden kanıtları ayrı sütunlarda tutmak, bilinmeyen terimleri topluca doğrulamak veya okumayı kısa bölümlere ayırmak gibi. **Yeni hedef**, bir sonraki çalışmada gözlenebilir ve ulaşılabilir olmalıdır.","steps":"1. **Başlangıç hedefini yeniden oku.** Hedefin ne kadar açık olduğunu ve sonunda hangi ürünün beklenildiğini belirle.\n2. **Süreç kanıtlarını topla.** İşaretlediğin yerleri, notlarını, kullandığın şemayı, sorduğun soruları ve yaptığın yöntem değişikliklerini incele.\n3. **Ürünü hedefle karşılaştır.** Sonucun hedefte istenen bilgileri içerip içermediğine bak. Uzun bir ürün her zaman başarılı değildir.\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Kanıt bulmada iyiyim.” yerine “Her karşılaştırma ölçütü için iki metinden ayrı kanıt kaydettim; sonuç cümlelerim bu nedenle metne dayanıyor.” de.\n5. **Gelişmeye açık yönü belirle.** “Ben dikkatsizim.” gibi etiket yerine “İkinci metnin organizasyonunu incelemeden sonuca geçtim.” gibi değiştirilebilir davranışı yaz.\n6. **Nedeni araştır.** Süre yetersiz mi kaldı, amaç mı belirsizdi, seçilen yöntem mi uygun değildi, yoksa bilinmeyen terimler akışı mı bozdu?\n7. **Uygulanabilir tedbir seç.** Tek seferde çok büyük değişim isteme. “Daha dikkatli olacağım.” yerine “Her bölüm sonunda ana işlevi beş kelimelik notla kaydedeceğim.” gibi bir adım belirle.\n8. **Güçlü yönü aktar.** İşe yarayan tabloyu, soru biçimini veya zaman planını sonraki okuma görevinde bilinçli biçimde tekrar kullan.\n9. **Yeni hedef oluştur.** Hedef ölçülebilir olsun: “Bir sonraki metinde üç ana ilişki için ayrı kanıt göstereceğim.”\n10. **Sonraki çalışmada ilerlemeyi kontrol et.** Tedbirin işe yarayıp yaramadığını yeni ürün ve süreç kanıtlarıyla karşılaştır; gerekirse yeniden düzenle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, hedef belirleme, uygulama, kanıt toplama, öz değerlendirme ve yeni hedef oluşturma basamaklarını birbirine bağlar; yeni hedef yeniden uygulamaya döner. Görselin öğretim işlevi, öz yansıtmanın çalışma bittikten sonra verilen tek bir not değil, sonraki okuma davranışını değiştiren sürekli bir süreç olduğunu göstermektir.","workedExamples":["Öğrenci, kültürel mirasa ilginin azalmasının nedenlerini ve sonuçlarını belirlemek amacıyla bir metin okur. Dört paragrafın üçünü doğru biçimde şemaya aktarır; ancak son paragraftaki öneriyi sonuç zincirinin bir parçası gibi yazar. Notlarında “bu nedenle” ve “azaldıkça” sözlerini işaretlediği görülür.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Hedef, nedenlerle sonuçları doğru ilişkilendirmektir.\n2. Güçlü yönün kanıtı, ilişki bildiren sözlerin işaretlenmesi ve ilk üç paragrafın doğru şemalaştırılmasıdır.\n3. Gelişmeye açık yön, öneri ile sonucu ayıramamaktır; “Metin yapılarında kötüyüm.” etiketi kullanılmaz.\n4. Hatanın nedeni incelenir: Öğrenci son paragrafı hızlı okuyup “önerilir” fiilinin işlevini kaydetmemiştir.\n5. Tedbir olarak sonraki okumada her cümleyi “neden, sonuç, problem, öneri” etiketlerinden biriyle işaretleme kararı alınır.\n6. Güçlü yön olan bağlayıcı sözleri bulma yöntemi yeni çalışmaya aktarılır.\n7. Yeni hedef, “Bir sonraki problem-çözüm metninde en az iki çözüm önerisini sonuçlardan ayrı göstereceğim.” biçiminde kurulur.\n8. Öz değerlendirme, “Çoğunu yaptım.” yerine kanıt, tedbir ve yeni hedef içerir.","Öğrenci, bir sergi broşürü ile eğitim yazısını içerik, dil ve organizasyon bakımından karşılaştırır. İçerik ve dil için iki metinden de kanıt gösterir; organizasyon satırında yalnız “B metni daha düzenli.” yazar. Çalışmayı planlanan süreden beş dakika önce tamamlamıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ürün hedefle karşılaştırılır. Üç ölçütten ikisi kanıtlı, organizasyon ölçütü eksiktir.\n2. Güçlü yön, metinlerin içerik ve dil kanıtlarını ayrı sütunlarda düzenli tutmaktır.\n3. Gelişmeye açık yön, organizasyon yargısını bölüm ve geçiş kanıtlarıyla desteklememektir.\n4. Süre kanıtı, öğrencinin görevi erken bitirdiğini gösterir; sorun zaman yokluğu değil, kontrol basamağının atlanmasıdır.\n5. Tedbir olarak teslimden önce “Her sonuç cümlesinin iki metinde de kanıtı var mı?” kontrolü için son beş dakika ayrılır.\n6. Güçlü yön olan iki sütunlu kanıt tablosu sonraki karşılaştırmada korunur.\n7. Yeni hedef, “İki metnin giriş, gelişme ve sonuç akışından en az birer kanıt kullanacağım.” olur.\n8. Bir sonraki görev sonunda eski ve yeni tablo karşılaştırılarak tedbirin etkisi incelenir."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı yalnız puana, hıza veya beğeniye indirgemek sık yapılan bir hatadır. “Sekiz doğru yaptım, iyiyim.” ifadesi hangi davranışın işe yaradığını göstermez. “Ben zaten anlamıyorum.” gibi değişmez etiketler de gelişmeye yardım etmez. Başka bir hata, gelişmeye açık yön için belirsiz karar almaktır: “Daha çok çalışacağım.” yerine ne zaman, hangi yöntemle ve hangi kanıtla ilerlemenin ölçüleceği belirtilmelidir. Yalnız eksiklere odaklanıp güçlü yöntemi sonraki çalışmaya taşımamak da öz yansıtmayı yarım bırakır. Tedbirin işe yarayıp yaramadığını yeni okumada kontrol etmeden sürekli yeni hedef koymak ise döngüyü koparır.","selfCheck":["Başlangıç hedefimi ve beklenen ürünü yeniden inceledim mi?","Süreç ve ürün kanıtlarını birlikte kullandım mı?","Güçlü yönümü somut bir davranışla gerekçelendirdim mi?","Gelişmeye açık yönü kişilik etiketi kullanmadan belirledim mi?","Bu yönün olası nedenini araştırdım mı?","Uygulanabilir ve gözlenebilir bir tedbir seçtim mi?","İşe yarayan yöntemimi sonraki çalışmaya aktardım mı?","Yeni hedefimi ölçülebilir biçimde kurup ilerlemeyi denetledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.O.7.28","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3ec7175b7ddba092461fcbf239b8d4dd7be6592ea1cb288cd565a68271658970","reviewDecisionSha256":"ee0952dc385a4dd82e04577bf4150319327e242cc355721f1f12b13b745a1134","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3ec7175b7ddba092461fcbf239b8d4dd7be6592ea1cb288cd565a68271658970","reviewedHash":"sha256:3ec7175b7ddba092461fcbf239b8d4dd7be6592ea1cb288cd565a68271658970","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ee0952dc385a4dd82e04577bf4150319327e242cc355721f1f12b13b745a1134; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n099","contentProjectionSha256":"3ec7175b7ddba092461fcbf239b8d4dd7be6592ea1cb288cd565a68271658970","reviewDecisionSha256":"ee0952dc385a4dd82e04577bf4150319327e242cc355721f1f12b13b745a1134","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n100","noteId":"tr.g07.turkce.n100","noteKey":"tr.g07.turkce.n100","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-9","title":"Metin içi karşılaştırma yapabilme","objectiveId":"T.O.7.9","objective":"T.O.7.9","objectives":["T.O.7.9"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nMetin içi karşılaştırma, tek bir metnin farklı bölümlerinde bulunan iki ya da daha çok unsuru aynı ölçütle incelemektir. Bir anlatının başındaki ve sonundaki duygu, bilgilendirici metnin iki bölümündeki görüş, aynı kişinin farklı zamanlardaki tutumu ya da yazarın önce verdiği bilgiyle sonra yaptığı açıklama karşılaştırılabilir. Bu beceride başka bir metne geçmezsin; kanıtların tamamı okuduğun metnin içinden gelir.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir atölye yazısının başlangıcında geleneksel yöntemlere ilişkin çekince, sonunda ise deneyimle oluşan yeni görüş anlatılabilir. Bir müze tanıtımında iki sergileme biçimi, bir mimari metinde iki süsleme alanı veya bir gölge oyunu yazısında sahne öncesi ile sonrası karşılaştırılabilir. Amaç, “Bunlar farklı.” demek değil; hangi ölçüte göre benzer veya farklı olduklarını metindeki ifadelerle göstermektir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Karşılaştırılabilir unsur**, aynı ölçüt altında incelenebilen duygu, düşünce, görüş, kişi, olay, bilgi, dil kullanımı veya bölüm özelliğidir. **Ölçüt**, karşılaştırmanın hangi yönden yapılacağını belirler: önem, doğruluk, güvenirlik, öncelik-sonralık, duygu yoğunluğu, açıklık veya kullanılan dil gibi.\n\n**Metin içi kanıt**, aynı metnin farklı bölümlerinden alınan söz, olay ya da açıklamadır. **Benzerlik**, iki unsurun ortak özelliği; **farklılık**, aynı ölçütte ayrıştıkları noktadır. **Sentez cümlesi**, karşılaştırmanın sonucunu tek bir yargıda birleştirir: “Her iki bölümde de sanatın öğrenilebilir olduğu savunulurken ilk bölüm sürecin güçlüğüne, son bölüm düzenli çalışmanın etkisine odaklanır.”\n\nYedinci sınıfta içerik; önem, doğruluk, güvenirlik ve öncelik-sonralık bakımından karşılaştırılabilir. Bir bilginin güvenilirliğini değerlendirirken metnin kendi dayanaklarına bakılır; metinde bulunmayan tarih veya uzman görüşü eklenmez.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Tek metni ve karşılaştırma amacını belirle.** “Metnin başlangıcı ile sonucu arasında anlatıcının görüşü nasıl değişiyor?” gibi açık bir soru kur.\n2. **Karşılaştırılacak unsurları eşleştir.** Duygu ile duygu, görüş ile görüş, bilgi ile bilgi karşılaştırılır. Bir kişinin duygusunu başka bölümdeki mekân betimlemesiyle karşılaştırmak ortak ölçüt kurmayı zorlaştırır.\n3. **Aynı ölçütü seç.** İki bölüm için de “tutum”, “güvenirlik dayanağı”, “öncelik” veya “dil” gibi tek bir ölçüt kullan. Ölçüt değişirse sonuç belirsizleşir.\n4. **Her bölümden kanıt topla.** Kısa alıntı yerine gerektiğinde kendi cümlenle somut olayı veya düşünceyi kaydet. Kanıtın hangi bölüme ait olduğunu belirt.\n5. **Benzerlikleri listele.** Ortak konu, amaç, duygu ya da yaklaşımı bul. Benzerlik yoksa zorla üretme.\n6. **Farklılıkları listele.** Farkın yönünü açıkla: “İlk bölüm kuşkuyu, son bölüm güveni öne çıkarıyor.” gibi.\n7. **Önem ve sıra ilişkisini düşün.** Önce verilen bilgi sonraki görüşün gerekçesini mi hazırlıyor? Son bölüm ilk bilgiyi düzeltiyor ya da sınırlandırıyor mu?\n8. **Kanıtların gücünü denetle.** Bir yargı yalnız tek kelimeye mi dayanıyor, yoksa bölümdeki birkaç belirti onu destekliyor mu?\n9. **Sentez cümlesi kur.** Sonuç, iki tarafı ve ölçütü birlikte içermelidir. “İkinci bölüm daha iyi.” yerine neden farklı olduğunu belirt.\n10. **Metinler arası karşılaştırmaya kaymadığını kontrol et.** Başka kaynaklardaki bilgileri doğrulama amacıyla kullanabilirsin; ancak bu görevde karşılaştırma birimleri aynı metnin içindedir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı sanat metninin iki bölümünü ortak ölçüt, benzerlik, farklılık ve metin kanıtı bakımından yan yana getirir. Görselin öğretim işlevi, karşılaştırmanın kişisel beğeniye değil, aynı metinden seçilmiş eş değer kanıtlara dayanması gerektiğini göstermektir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Bir ebru atölyesi anlatısında tutum değişimi\n\nÖzgün metin parçası: “Atölyeye girerken renklerin su üzerinde denetlenemeyeceğini düşündüm; ortaya çıkacak biçimlerin yalnızca rastlantıya bağlı olduğuna inanıyordum. Ustanın yönlendirmesiyle fırçayı farklı yüksekliklerden tuttuğumda damlaların yayılışının değiştiğini gözledim. Çalışmanın sonunda rastlantının payı olsa da hazırlık ve uygulama kararlarının sonucu etkilediğini anladım.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Karşılaştırılacak iki bölüm seçilir: atölyeye girişteki görüş ve çalışma sonundaki görüş.\n2. Ortak ölçüt “sonucun neye bağlı olduğu hakkındaki tutum”dur.\n3. İlk bölümün kanıtı “yalnızca rastlantıya bağlı” ifadesidir.\n4. Son bölümün kanıtı, fırça yüksekliğinin yayılışı değiştirdiği gözlemi ve “hazırlık ve uygulama kararları” ifadesidir.\n5. Benzerlik: Her iki bölüm de biçimin oluşumunu açıklamaya çalışır.\n6. Farklılık: İlk görüş tek neden olarak rastlantıyı öne çıkarırken son görüş rastlantı ile uygulama kararlarını birlikte düşünür.\n7. Sentez: Anlatıcının tutumu, doğrudan gözleme dayalı deneyim sonucunda tek yönlü açıklamadan daha dengeli bir açıklamaya dönüşmüştür.\n\n### Örnek 2: Mimari süsleme yazısında iki bölümün bilgi güvenilirliği\n\nÖzgün metnin ilk bölümünde “Bu yapıdaki bütün bezemeler aynı dönemde yapılmıştır.” denir; dayanak verilmez. Sonraki bölümde ise “İnceleme notlarında bazı bezemelerin daha sonraki onarımlarda eklendiği belirtilmektedir.” açıklaması ve incelenen kayıtların adı verilir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Karşılaştırma unsurları, aynı metindeki iki bilgi cümlesidir.\n2. Ölçüt “bilginin metin içinde gösterilen dayanağı” olarak belirlenir.\n3. İlk iddia kesin bir ifade taşır fakat kaynak veya gözlem sunmaz.\n4. Sonraki bilgi, inceleme notlarına dayandırılır ve ilk iddiayı sınırlar.\n5. Benzerlik: İki bölüm de bezemelerin zamanına ilişkindir.\n6. Farklılık: İlk bölüm dayanak göstermeyen genelleme, ikinci bölüm ise kaydı belirtilen daha sınırlı bilgidir.\n7. Sonuç: Metin içindeki kanıt düzeyine göre ikinci bilgi daha denetlenebilirdir; bu yargı, yapının gerçek tarihi hakkında dışarıdan ek bilgi vermeden kurulmuştur.\n8. Metnin kendi içindeki bu değişim, yazarın ilk cümleyi düzeltmesi veya ayrıntılandırması olarak yorumlanır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nMetin içi karşılaştırmayı özetlemeyle karıştırmak sık görülür. İki bölümü ayrı ayrı anlatmak, ortak ölçütle benzerlik ve farklılık kurmadıkça karşılaştırma değildir. Başka bir hata, ilk bölüm için “duygu”, ikinci bölüm için “bilgi miktarı” gibi farklı ölçütler kullanmaktır. “Bence son bölüm daha güzel.” türündeki beğeni cümlesi de metin kanıtı sunmaz. Metinde olmayan sanat tarihi bilgilerini ekleyerek bir tarafı doğru ilan etmek, görevin sınırını aşar. Karşılaştırma sonunda değişimi “iyi-kötü” biçiminde etiketlemek yerine, değişimin yönünü ve dayanağını açıklamak gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Karşılaştırdığım unsurlar aynı metnin farklı bölümlerinde mi?\n- İki unsur gerçekten karşılaştırılabilir mi?\n- Her iki taraf için aynı ölçütü kullandım mı?\n- Her bölümden somut metin kanıtı seçtim mi?\n- Benzerlikleri ve farklılıkları ayrı ayrı belirledim mi?\n- Önem, doğruluk, güvenirlik veya sıra ilişkisini gerektiğinde inceledim mi?\n- Kişisel beğeniyi kanıt yerine kullanmaktan kaçındım mı?\n- Sonuç cümlem iki tarafı, ölçütü ve değişimin yönünü birlikte gösteriyor mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n100__to79.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n100__to79.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n100__to79.h1","tr-g07-turkce-n100__to79.h2","tr-g07-turkce-n100__to79.h3","tr-g07-turkce-n100__to79.h4"],"rows":[[{"v":"Tutum"},{"v":"Sonucun yalnız rastlantıya bağlı olduğu düşünülüyor."},{"v":"Rastlantı ile hazırlık kararlarının birlikte etkili olduğu belirtiliyor."},{"v":"Tutum, deneyim kanıtıyla tek yönlü açıklamadan dengeli açıklamaya dönüşüyor."}],[{"v":"Bilgi dayanağı"},{"v":"Kesin iddia var, metin içinde dayanak gösterilmiyor."},{"v":"Gözlem veya adı belirtilen kayıt dayanak olarak sunuluyor."},{"v":"İkinci bölümün bilgisi metin içinde daha denetlenebilir."}],[{"v":"Öncelik"},{"v":"İlk izlenim ve beklenti öne çıkarılıyor."},{"v":"Uygulama sonucu ve öğrenilen ilişki öne çıkarılıyor."},{"v":"Metnin akışı, beklentiden kanıta dayalı sonuca ilerliyor."}],[{"v":"Dil kullanımı"},{"v":"Kesinlik bildiren kısa yargılar kullanılıyor."},{"v":"Sınırlandıran ve gerekçelendiren ifadeler kullanılıyor."},{"v":"Dil, görüşteki değişimi görünür kılıyor."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n100__to79.alt":"Dört satırlı tabloda aynı metnin ilk ve sonraki bölümleri karşılaştırılır. Tutum satırında rastlantıyı tek neden sayan ilk görüşün, hazırlık kararlarını da içeren sonraki görüşe dönüştüğü; bilgi dayanağı satırında ilk kesin iddianın kanıtsız, sonraki bilginin gözlem veya kayıtla destekli olduğu; öncelik satırında ilk izlenimden uygulama sonucuna geçildiği; dil satırında kesin yargılardan sınırlandırılmış gerekçeli ifadelere yönelindiği gösterilir. Son sütun her farkı aynı metinden alınan kanıtla sentezler.","tr-g07-turkce-n100__to79.caption":"Tek metnin farklı bölümlerini ortak ölçüt ve kanıtlarla karşılaştırma","tr-g07-turkce-n100__to79.h1":"Ortak ölçüt","tr-g07-turkce-n100__to79.h2":"Metnin ilk bölümü","tr-g07-turkce-n100__to79.h3":"Metnin sonraki bölümü","tr-g07-turkce-n100__to79.h4":"Kanıtlı karşılaştırma"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-o-7-9-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Metin içi karşılaştırma, tek bir metnin farklı bölümlerinde bulunan iki ya da daha çok unsuru aynı ölçütle incelemektir. Bir anlatının başındaki ve sonundaki duygu, bilgilendirici metnin iki bölümündeki görüş, aynı kişinin farklı zamanlardaki tutumu ya da yazarın önce verdiği bilgiyle sonra yaptığı açıklama karşılaştırılabilir. Bu beceride başka bir metne geçmezsin; kanıtların tamamı okuduğun metnin içinden gelir.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir atölye yazısının başlangıcında geleneksel yöntemlere ilişkin çekince, sonunda ise deneyimle oluşan yeni görüş anlatılabilir. Bir müze tanıtımında iki sergileme biçimi, bir mimari metinde iki süsleme alanı veya bir gölge oyunu yazısında sahne öncesi ile sonrası karşılaştırılabilir. Amaç, “Bunlar farklı.” demek değil; hangi ölçüte göre benzer veya farklı olduklarını metindeki ifadelerle göstermektir.","keyConcepts":"**Karşılaştırılabilir unsur**, aynı ölçüt altında incelenebilen duygu, düşünce, görüş, kişi, olay, bilgi, dil kullanımı veya bölüm özelliğidir. **Ölçüt**, karşılaştırmanın hangi yönden yapılacağını belirler: önem, doğruluk, güvenirlik, öncelik-sonralık, duygu yoğunluğu, açıklık veya kullanılan dil gibi.\n\n**Metin içi kanıt**, aynı metnin farklı bölümlerinden alınan söz, olay ya da açıklamadır. **Benzerlik**, iki unsurun ortak özelliği; **farklılık**, aynı ölçütte ayrıştıkları noktadır. **Sentez cümlesi**, karşılaştırmanın sonucunu tek bir yargıda birleştirir: “Her iki bölümde de sanatın öğrenilebilir olduğu savunulurken ilk bölüm sürecin güçlüğüne, son bölüm düzenli çalışmanın etkisine odaklanır.”\n\nYedinci sınıfta içerik; önem, doğruluk, güvenirlik ve öncelik-sonralık bakımından karşılaştırılabilir. Bir bilginin güvenilirliğini değerlendirirken metnin kendi dayanaklarına bakılır; metinde bulunmayan tarih veya uzman görüşü eklenmez.","steps":"1. **Tek metni ve karşılaştırma amacını belirle.** “Metnin başlangıcı ile sonucu arasında anlatıcının görüşü nasıl değişiyor?” gibi açık bir soru kur.\n2. **Karşılaştırılacak unsurları eşleştir.** Duygu ile duygu, görüş ile görüş, bilgi ile bilgi karşılaştırılır. Bir kişinin duygusunu başka bölümdeki mekân betimlemesiyle karşılaştırmak ortak ölçüt kurmayı zorlaştırır.\n3. **Aynı ölçütü seç.** İki bölüm için de “tutum”, “güvenirlik dayanağı”, “öncelik” veya “dil” gibi tek bir ölçüt kullan. Ölçüt değişirse sonuç belirsizleşir.\n4. **Her bölümden kanıt topla.** Kısa alıntı yerine gerektiğinde kendi cümlenle somut olayı veya düşünceyi kaydet. Kanıtın hangi bölüme ait olduğunu belirt.\n5. **Benzerlikleri listele.** Ortak konu, amaç, duygu ya da yaklaşımı bul. Benzerlik yoksa zorla üretme.\n6. **Farklılıkları listele.** Farkın yönünü açıkla: “İlk bölüm kuşkuyu, son bölüm güveni öne çıkarıyor.” gibi.\n7. **Önem ve sıra ilişkisini düşün.** Önce verilen bilgi sonraki görüşün gerekçesini mi hazırlıyor? Son bölüm ilk bilgiyi düzeltiyor ya da sınırlandırıyor mu?\n8. **Kanıtların gücünü denetle.** Bir yargı yalnız tek kelimeye mi dayanıyor, yoksa bölümdeki birkaç belirti onu destekliyor mu?\n9. **Sentez cümlesi kur.** Sonuç, iki tarafı ve ölçütü birlikte içermelidir. “İkinci bölüm daha iyi.” yerine neden farklı olduğunu belirt.\n10. **Metinler arası karşılaştırmaya kaymadığını kontrol et.** Başka kaynaklardaki bilgileri doğrulama amacıyla kullanabilirsin; ancak bu görevde karşılaştırma birimleri aynı metnin içindedir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı sanat metninin iki bölümünü ortak ölçüt, benzerlik, farklılık ve metin kanıtı bakımından yan yana getirir. Görselin öğretim işlevi, karşılaştırmanın kişisel beğeniye değil, aynı metinden seçilmiş eş değer kanıtlara dayanması gerektiğini göstermektir.","workedExamples":["Özgün metin parçası: “Atölyeye girerken renklerin su üzerinde denetlenemeyeceğini düşündüm; ortaya çıkacak biçimlerin yalnızca rastlantıya bağlı olduğuna inanıyordum. Ustanın yönlendirmesiyle fırçayı farklı yüksekliklerden tuttuğumda damlaların yayılışının değiştiğini gözledim. Çalışmanın sonunda rastlantının payı olsa da hazırlık ve uygulama kararlarının sonucu etkilediğini anladım.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Karşılaştırılacak iki bölüm seçilir: atölyeye girişteki görüş ve çalışma sonundaki görüş.\n2. Ortak ölçüt “sonucun neye bağlı olduğu hakkındaki tutum”dur.\n3. İlk bölümün kanıtı “yalnızca rastlantıya bağlı” ifadesidir.\n4. Son bölümün kanıtı, fırça yüksekliğinin yayılışı değiştirdiği gözlemi ve “hazırlık ve uygulama kararları” ifadesidir.\n5. Benzerlik: Her iki bölüm de biçimin oluşumunu açıklamaya çalışır.\n6. Farklılık: İlk görüş tek neden olarak rastlantıyı öne çıkarırken son görüş rastlantı ile uygulama kararlarını birlikte düşünür.\n7. Sentez: Anlatıcının tutumu, doğrudan gözleme dayalı deneyim sonucunda tek yönlü açıklamadan daha dengeli bir açıklamaya dönüşmüştür.","Özgün metnin ilk bölümünde “Bu yapıdaki bütün bezemeler aynı dönemde yapılmıştır.” denir; dayanak verilmez. Sonraki bölümde ise “İnceleme notlarında bazı bezemelerin daha sonraki onarımlarda eklendiği belirtilmektedir.” açıklaması ve incelenen kayıtların adı verilir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Karşılaştırma unsurları, aynı metindeki iki bilgi cümlesidir.\n2. Ölçüt “bilginin metin içinde gösterilen dayanağı” olarak belirlenir.\n3. İlk iddia kesin bir ifade taşır fakat kaynak veya gözlem sunmaz.\n4. Sonraki bilgi, inceleme notlarına dayandırılır ve ilk iddiayı sınırlar.\n5. Benzerlik: İki bölüm de bezemelerin zamanına ilişkindir.\n6. Farklılık: İlk bölüm dayanak göstermeyen genelleme, ikinci bölüm ise kaydı belirtilen daha sınırlı bilgidir.\n7. Sonuç: Metin içindeki kanıt düzeyine göre ikinci bilgi daha denetlenebilirdir; bu yargı, yapının gerçek tarihi hakkında dışarıdan ek bilgi vermeden kurulmuştur.\n8. Metnin kendi içindeki bu değişim, yazarın ilk cümleyi düzeltmesi veya ayrıntılandırması olarak yorumlanır."],"commonMistakes":"Metin içi karşılaştırmayı özetlemeyle karıştırmak sık görülür. İki bölümü ayrı ayrı anlatmak, ortak ölçütle benzerlik ve farklılık kurmadıkça karşılaştırma değildir. Başka bir hata, ilk bölüm için “duygu”, ikinci bölüm için “bilgi miktarı” gibi farklı ölçütler kullanmaktır. “Bence son bölüm daha güzel.” türündeki beğeni cümlesi de metin kanıtı sunmaz. Metinde olmayan sanat tarihi bilgilerini ekleyerek bir tarafı doğru ilan etmek, görevin sınırını aşar. Karşılaştırma sonunda değişimi “iyi-kötü” biçiminde etiketlemek yerine, değişimin yönünü ve dayanağını açıklamak gerekir.","selfCheck":["Karşılaştırdığım unsurlar aynı metnin farklı bölümlerinde mi?","İki unsur gerçekten karşılaştırılabilir mi?","Her iki taraf için aynı ölçütü kullandım mı?","Her bölümden somut metin kanıtı seçtim mi?","Benzerlikleri ve farklılıkları ayrı ayrı belirledim mi?","Önem, doğruluk, güvenirlik veya sıra ilişkisini gerektiğinde inceledim mi?","Kişisel beğeniyi kanıt yerine kullanmaktan kaçındım mı?","Sonuç cümlem iki tarafı, ölçütü ve değişimin yönünü birlikte gösteriyor mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metin içi karşılaştırma yapabilme: T.O.7.9","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1f7a49db4c9b25bc447cdc65937932dccb9efa331ab061d5e0e9ddb3bd25af72","reviewDecisionSha256":"8eac320467a9fbd23564049e26749b72bf702158ad1294bc8a9cc5cd76580be7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1f7a49db4c9b25bc447cdc65937932dccb9efa331ab061d5e0e9ddb3bd25af72","reviewedHash":"sha256:1f7a49db4c9b25bc447cdc65937932dccb9efa331ab061d5e0e9ddb3bd25af72","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8eac320467a9fbd23564049e26749b72bf702158ad1294bc8a9cc5cd76580be7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n100","contentProjectionSha256":"1f7a49db4c9b25bc447cdc65937932dccb9efa331ab061d5e0e9ddb3bd25af72","reviewDecisionSha256":"8eac320467a9fbd23564049e26749b72bf702158ad1294bc8a9cc5cd76580be7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n101","noteId":"tr.g07.turkce.n101","noteKey":"tr.g07.turkce.n101","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-12","title":"Yazılı olarak özetleyebilme","objectiveId":"T.Y.7.12","objective":"T.Y.7.12","objectives":["T.Y.7.12"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nYazılı özet, bir metnin bütün cümlelerini kısaltmak değil; sunulan bilgileri çözümleyip önemli olanları seçerek düşünce veya olay akışını kendi cümlelerinle yeniden kurmaktır. İyi bir özet, kaynak metnin ana düşüncesini korur, gerekli temel ayrıntıları içerir, gereksiz ayrıntıları eler ve metne yeni görüş eklemez. Bu beceri hem bağımsız bir yazma görevinde hem de yazılı etkileşimde uzun bir içeriği başkasına anlaşılır biçimde aktarmada kullanılır.\n\n“Türk Sanatı” temasında sergi açıklaması, araştırma metni, dijital katalog, söyleşi dökümü veya öğrenci üretim sürecini anlatan bir metin özetlenebilir. Özetlerken bilmediğin tarihsel bilgiyi tamamlamaya, sanatçının niyetini tahmin etmeye ya da metinde bulunmayan teknik ayrıntı eklemeye çalışma. Görevin, kaynakta sunulan anlamı daha kısa ve düzenli biçimde aktarmaktır.\n\n## Temel kavramlar\n**Çözümleme:** Metindeki konu, ana düşünce, temel ilişkiler ve bölüm görevlerini ayırt ederek incelemektir.\n\n**Ana düşünce:** Metnin okuyucuya iletmek istediği temel yargıdır. Özetin bütün cümleleri bu yargıyla ilişkili olmalıdır.\n\n**Önemli bilgi:** Ana düşünceyi, temel süreci, nedeni, sonucu veya gerekli karşılaştırmayı taşıyan bilgidir.\n\n**Önemsiz ayrıntı:** Çıkarıldığında metnin temel anlamını bozmayan örnek, tekrar, süsleyici betimleme veya ikincil ayrıntıdır.\n\n**Düşünce akışı:** Bilgilerin açıklama, karşılaştırma, neden-sonuç ya da problem-çözüm ilişkisine göre sıralanmasıdır.\n\n**Kronolojik akış:** Olayların veya işlem basamaklarının zaman sırasına göre düzenlenmesidir.\n\n**Silme:** Ana düşünceyi etkilemeyen tekrar ve ayrıntıları özetten çıkarmaktır.\n\n**Genelleme:** Aynı gruptaki ayrıntıları daha kapsayıcı bir ifadede birleştirmektir. Genelleme, kaynağın anlamını aşmamalıdır.\n\n**Yapılandırma:** Seçilen önemli bilgileri kaynak metnin düşünce veya zaman akışını koruyacak yeni ve kısa bir bütün hâline getirmektir.\n\n**Kendi cümleleriyle aktarma:** Metni kopyalamadan, anlamını değiştirmeden yeniden ifade etmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Görevin sınırını belirle.** Kaç cümlelik veya kaç paragraflık özet istendiğini, hedef kitleyi ve metnin tamamının mı bir bölümünün mü özetleneceğini öğren.\n2. **Metni bir kez bütün olarak oku.** İlk okumada ayrıntı avına çıkmak yerine konuyu ve genel amacı belirle.\n3. **Bölümlerin işlevini bul.** Hangi bölüm problemi tanıtıyor, hangisi süreci açıklıyor, hangisi sonucu veriyor? Bölüm işlevleri önemli bilgiyi seçmeyi kolaylaştırır.\n4. **Bilgileri çözümle.** Kişi, olay, işlem, neden, sonuç, görüş ve kanıtları kısa notlarla ayır.\n5. **Önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandır.** Ana düşünceyi taşıyan, temel akışı kuran veya sonucu açıklayan bilgileri koru. Renk, küçük dekor ayrıntısı ya da aynı düşüncenin tekrarı çoğu zaman elenebilir.\n6. **Silme stratejisini kullan.** Gereksiz örnekleri, tekrarları ve özetin amacına hizmet etmeyen ayrıntıları çıkar.\n7. **Genelleme yap.** Birkaç benzer ayrıntıyı “farklı görsel düzenlemeler” gibi kapsayıcı bir ifadede toplayabilirsin; ancak metinde olmayan bir sınıflandırma üretme.\n8. **Bilgileri sırala.** Süreç metninde kronolojik akışı, bilgilendirici metinde düşünce akışını koru.\n9. **Kendi cümlelerinle kısa metni yaz.** Kaynak cümleleri art arda kopyalama. Bağlantıların açık olması için uygun geçiş ifadeleri kullan.\n10. **Kaynakla karşılaştır.** Ana düşünce korunmuş mu? Yeni yorum, övgü, eleştiri veya doğrulanmamış bilgi eklenmiş mi? Özet, kaynağın sınırları içinde mi?\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, önce ana düşünceyi belirlemeyi, ardından onu taşıyan temel ayrıntıları seçmeyi, gereksiz ayrıntıları elemeyi ve kalan bilgileri düşünce ya da zaman sırasına uygun kısa bir özet hâline getirmeyi gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Öğrenci sergisi hazırlık metnini özetleme\nKaynak metin: “Okulun sanat kulübü, öğrencilerin gözlemden özgün tasarıma uzanan çalışma sürecini gösteren dijital bir sergi hazırladı. Gruplar önce kullanımına izin verilen görsel kaynakları inceledi ve benzerliklerle farklılıkları not etti. Daha sonra kendi tasarımlarını oluşturdu; kaynak görsel ile öğrenci üretimini karıştırmamak için her çalışmaya açıklama kartı ekledi. Dijital rehberde görseller için somut alternatif metinler yazıldı. Açılış sayfasında mavi, yeşil ve turuncu düğmeler kullanıldı. Son kontrolde kaynak kartlarının görünürlüğü ve açıklamaların anlaşılırlığı değerlendirildi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Konuyu belirle: Metin, kaynakları gözeten ve erişilebilirliği önemseyen öğrenci sergisi hazırlığını anlatır.\n2. Ana düşünceyi kur: Sergi, inceleme ile özgün üretimi ayıran ve açıklayıcı bilgilerle desteklenen bir süreç sonunda hazırlanmıştır.\n3. Temel ayrıntıları seç: Kaynakları inceleme, kendi tasarımını oluşturma, kaynak kartı ekleme, alternatif metin yazma ve son kontrol önemlidir.\n4. Önemsiz ayrıntıyı ele: Düğmelerin renkleri çıkarıldığında hazırlık sürecinin temel anlamı bozulmaz.\n5. Akışı sırala: İnceleme → üretim → açıklama ve erişilebilirlik → kontrol.\n6. Özeti yaz: “Sanat kulübü, öğrencilerin izinli kaynakları inceleyip kendi tasarımlarını oluşturduğu dijital bir sergi hazırlamıştır. Kaynaklarla öğrenci üretimlerini ayıran kartlar ve görsellere ait alternatif metinler eklenmiş, son aşamada bu açıklamaların görünürlüğü ile anlaşılırlığı kontrol edilmiştir.” Özet, metne övgü veya yeni teknik bilgi eklemez.\n\n### Örnek 2: Özgün gölge oyunu üretim sürecini özetleme\nKaynak metin: “Bir öğrenci grubu, günümüzde geçen tamamen özgün bir gölge oyunu sahnesi yazmak istedi. İlk taslakta iki karakter, dijital sergide hangi görsellerin hareket etmesi gerektiği konusunda anlaşamıyordu. Akranlar, anlaşmazlığın nedeninin konuşmalarda açık görünmediğini belirtti. Grup bunun üzerine karakterlerden birinin bütün görselleri, diğerinin ise yalnız geçiş okunu hareketli düşündüğünü açıklayan kısa bir diyalog ekledi. Prova sırasında sahnenin sonu uzun bulunduğu için tekrarlanan iki cümle silindi. Son metinde karakterler, birbirlerinin amacını soru sorarak netleştiriyor ve hareketin yalnız bilgi taşıyan geçişte kullanılmasına karar veriyordu.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin türünü ve akışı belirle: Bu, bir üretim sürecini kronolojik sırayla anlatan metindir.\n2. Ana düşünceyi bul: Grup, geri bildirim ve prova kanıtlarını kullanarak anlaşılır ve tutarlı bir sahne oluşturmuştur.\n3. Önemli aşamaları seç: İlk çatışma, akran geri bildirimi, açıklayıcı diyalog ekleme, prova sonrası kısaltma ve son çözüm.\n4. Ayrıntıları genelle: Hangi iki cümlenin silindiği belirtilmediği için “tekrarlar çıkarıldı” ifadesi yeterlidir.\n5. Sıralamayı koru: Taslak → geri bildirim → düzenleme → prova → son metin.\n6. Özeti yaz: “Öğrenci grubu, dijital sergideki hareket kullanımı üzerine anlaşmazlık yaşayan iki özgün karakterin sahnesini yazmıştır. Akran geri bildirimi üzerine karakterlerin farklı amaçlarını açıklayan bir diyalog eklenmiş, prova sonrasında tekrarlar çıkarılmış ve sahne soru sorarak anlaşmaya varılan kısa bir sonuçla tamamlanmıştır.”\n\n## Sık yapılan hata\nÖzet yerine kaynak cümleleri art arda kopyalamak, metni kısaltsa bile çözümleme yapıldığını göstermez. Her ayrıntıyı korumak özeti gereksiz uzatır; yalnız tek cümleye indirmek ise temel neden veya sonucu kaybettirebilir. “Bence çok başarılı bir sergiydi.” gibi kişisel değerlendirmeler kaynakta yoksa özete eklenmemelidir. Bir başka hata, olay veya düşünce sırasını değiştirerek geri bildirimin düzenlemeden sonra geldiği izlenimini vermektir. Özet, kaynağın anlamını ve sınırlarını korumalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Metnin konusunu ve ana düşüncesini belirledim mi?\n- Bilgileri önemli ve önemsiz olarak sınıflandırdım mı?\n- Tekrarları ve süsleyici ayrıntıları sildim mi?\n- Benzer ayrıntıları anlamı bozmadan genelledim mi?\n- Kronolojik akışı veya düşünce akışını korudum mu?\n- Özeti kendi cümlelerimle yazdım mı?\n- Kaynakta bulunmayan görüş, sanatçı, tarih veya teknik eklemedim mi?\n- Son metni kaynakla karşılaştırıp temel anlamın korunduğunu denetledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n101__ty712t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n101__ty712t4.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"ana","labelKey":"tr-g07-turkce-n101__ty712t4.ana"},{"id":"temel","labelKey":"tr-g07-turkce-n101__ty712t4.temel"},{"id":"ele","labelKey":"tr-g07-turkce-n101__ty712t4.ele"},{"id":"ozet","labelKey":"tr-g07-turkce-n101__ty712t4.ozet"}],"edges":[{"from":"ana","to":"temel"},{"from":"temel","to":"ele"},{"from":"ele","to":"ozet"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n101__ty712t4.alt":"Soldan sağa dört basamaklı akışta önce kaynak metnin ana düşüncesi belirlenir. İkinci basamakta ana düşünceyi taşıyan neden, sonuç, süreç veya karşılaştırma bilgileri seçilir. Üçüncü basamakta tekrarlar, süsleyici ayrıntılar ve temel anlamı değiştirmeyen bilgiler elenir. Son basamakta kalan bilgiler kronolojik ya da düşünce akışına göre sıralanıp yeni görüş eklenmeden kendi cümleleriyle kısa özete dönüştürülür.","tr-g07-turkce-n101__ty712t4.caption":"Ana düşünceden seçilmiş temel bilgilere ve kaynakla uyumlu kısa özete ilerleyen akış","tr-g07-turkce-n101__ty712t4.ana":"Ana düşünceyi ve metnin amacını belirle","tr-g07-turkce-n101__ty712t4.temel":"Ana düşünceyi taşıyan temel ayrıntıları seç","tr-g07-turkce-n101__ty712t4.ele":"Tekrarı ve gereksiz ayrıntıyı ele","tr-g07-turkce-n101__ty712t4.ozet":"Bilgileri sırala ve kendi cümlelerinle kısa özet yaz"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-y-7-12-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazılı özet, bir metnin bütün cümlelerini kısaltmak değil; sunulan bilgileri çözümleyip önemli olanları seçerek düşünce veya olay akışını kendi cümlelerinle yeniden kurmaktır. İyi bir özet, kaynak metnin ana düşüncesini korur, gerekli temel ayrıntıları içerir, gereksiz ayrıntıları eler ve metne yeni görüş eklemez. Bu beceri hem bağımsız bir yazma görevinde hem de yazılı etkileşimde uzun bir içeriği başkasına anlaşılır biçimde aktarmada kullanılır.\n\n“Türk Sanatı” temasında sergi açıklaması, araştırma metni, dijital katalog, söyleşi dökümü veya öğrenci üretim sürecini anlatan bir metin özetlenebilir. Özetlerken bilmediğin tarihsel bilgiyi tamamlamaya, sanatçının niyetini tahmin etmeye ya da metinde bulunmayan teknik ayrıntı eklemeye çalışma. Görevin, kaynakta sunulan anlamı daha kısa ve düzenli biçimde aktarmaktır.","keyConcepts":"**Çözümleme:** Metindeki konu, ana düşünce, temel ilişkiler ve bölüm görevlerini ayırt ederek incelemektir.\n\n**Ana düşünce:** Metnin okuyucuya iletmek istediği temel yargıdır. Özetin bütün cümleleri bu yargıyla ilişkili olmalıdır.\n\n**Önemli bilgi:** Ana düşünceyi, temel süreci, nedeni, sonucu veya gerekli karşılaştırmayı taşıyan bilgidir.\n\n**Önemsiz ayrıntı:** Çıkarıldığında metnin temel anlamını bozmayan örnek, tekrar, süsleyici betimleme veya ikincil ayrıntıdır.\n\n**Düşünce akışı:** Bilgilerin açıklama, karşılaştırma, neden-sonuç ya da problem-çözüm ilişkisine göre sıralanmasıdır.\n\n**Kronolojik akış:** Olayların veya işlem basamaklarının zaman sırasına göre düzenlenmesidir.\n\n**Silme:** Ana düşünceyi etkilemeyen tekrar ve ayrıntıları özetten çıkarmaktır.\n\n**Genelleme:** Aynı gruptaki ayrıntıları daha kapsayıcı bir ifadede birleştirmektir. Genelleme, kaynağın anlamını aşmamalıdır.\n\n**Yapılandırma:** Seçilen önemli bilgileri kaynak metnin düşünce veya zaman akışını koruyacak yeni ve kısa bir bütün hâline getirmektir.\n\n**Kendi cümleleriyle aktarma:** Metni kopyalamadan, anlamını değiştirmeden yeniden ifade etmektir.","steps":"1. **Görevin sınırını belirle.** Kaç cümlelik veya kaç paragraflık özet istendiğini, hedef kitleyi ve metnin tamamının mı bir bölümünün mü özetleneceğini öğren.\n2. **Metni bir kez bütün olarak oku.** İlk okumada ayrıntı avına çıkmak yerine konuyu ve genel amacı belirle.\n3. **Bölümlerin işlevini bul.** Hangi bölüm problemi tanıtıyor, hangisi süreci açıklıyor, hangisi sonucu veriyor? Bölüm işlevleri önemli bilgiyi seçmeyi kolaylaştırır.\n4. **Bilgileri çözümle.** Kişi, olay, işlem, neden, sonuç, görüş ve kanıtları kısa notlarla ayır.\n5. **Önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandır.** Ana düşünceyi taşıyan, temel akışı kuran veya sonucu açıklayan bilgileri koru. Renk, küçük dekor ayrıntısı ya da aynı düşüncenin tekrarı çoğu zaman elenebilir.\n6. **Silme stratejisini kullan.** Gereksiz örnekleri, tekrarları ve özetin amacına hizmet etmeyen ayrıntıları çıkar.\n7. **Genelleme yap.** Birkaç benzer ayrıntıyı “farklı görsel düzenlemeler” gibi kapsayıcı bir ifadede toplayabilirsin; ancak metinde olmayan bir sınıflandırma üretme.\n8. **Bilgileri sırala.** Süreç metninde kronolojik akışı, bilgilendirici metinde düşünce akışını koru.\n9. **Kendi cümlelerinle kısa metni yaz.** Kaynak cümleleri art arda kopyalama. Bağlantıların açık olması için uygun geçiş ifadeleri kullan.\n10. **Kaynakla karşılaştır.** Ana düşünce korunmuş mu? Yeni yorum, övgü, eleştiri veya doğrulanmamış bilgi eklenmiş mi? Özet, kaynağın sınırları içinde mi?\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, önce ana düşünceyi belirlemeyi, ardından onu taşıyan temel ayrıntıları seçmeyi, gereksiz ayrıntıları elemeyi ve kalan bilgileri düşünce ya da zaman sırasına uygun kısa bir özet hâline getirmeyi gösterir.","workedExamples":["Kaynak metin: “Okulun sanat kulübü, öğrencilerin gözlemden özgün tasarıma uzanan çalışma sürecini gösteren dijital bir sergi hazırladı. Gruplar önce kullanımına izin verilen görsel kaynakları inceledi ve benzerliklerle farklılıkları not etti. Daha sonra kendi tasarımlarını oluşturdu; kaynak görsel ile öğrenci üretimini karıştırmamak için her çalışmaya açıklama kartı ekledi. Dijital rehberde görseller için somut alternatif metinler yazıldı. Açılış sayfasında mavi, yeşil ve turuncu düğmeler kullanıldı. Son kontrolde kaynak kartlarının görünürlüğü ve açıklamaların anlaşılırlığı değerlendirildi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Konuyu belirle: Metin, kaynakları gözeten ve erişilebilirliği önemseyen öğrenci sergisi hazırlığını anlatır.\n2. Ana düşünceyi kur: Sergi, inceleme ile özgün üretimi ayıran ve açıklayıcı bilgilerle desteklenen bir süreç sonunda hazırlanmıştır.\n3. Temel ayrıntıları seç: Kaynakları inceleme, kendi tasarımını oluşturma, kaynak kartı ekleme, alternatif metin yazma ve son kontrol önemlidir.\n4. Önemsiz ayrıntıyı ele: Düğmelerin renkleri çıkarıldığında hazırlık sürecinin temel anlamı bozulmaz.\n5. Akışı sırala: İnceleme → üretim → açıklama ve erişilebilirlik → kontrol.\n6. Özeti yaz: “Sanat kulübü, öğrencilerin izinli kaynakları inceleyip kendi tasarımlarını oluşturduğu dijital bir sergi hazırlamıştır. Kaynaklarla öğrenci üretimlerini ayıran kartlar ve görsellere ait alternatif metinler eklenmiş, son aşamada bu açıklamaların görünürlüğü ile anlaşılırlığı kontrol edilmiştir.” Özet, metne övgü veya yeni teknik bilgi eklemez.","Kaynak metin: “Bir öğrenci grubu, günümüzde geçen tamamen özgün bir gölge oyunu sahnesi yazmak istedi. İlk taslakta iki karakter, dijital sergide hangi görsellerin hareket etmesi gerektiği konusunda anlaşamıyordu. Akranlar, anlaşmazlığın nedeninin konuşmalarda açık görünmediğini belirtti. Grup bunun üzerine karakterlerden birinin bütün görselleri, diğerinin ise yalnız geçiş okunu hareketli düşündüğünü açıklayan kısa bir diyalog ekledi. Prova sırasında sahnenin sonu uzun bulunduğu için tekrarlanan iki cümle silindi. Son metinde karakterler, birbirlerinin amacını soru sorarak netleştiriyor ve hareketin yalnız bilgi taşıyan geçişte kullanılmasına karar veriyordu.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Metin türünü ve akışı belirle: Bu, bir üretim sürecini kronolojik sırayla anlatan metindir.\n2. Ana düşünceyi bul: Grup, geri bildirim ve prova kanıtlarını kullanarak anlaşılır ve tutarlı bir sahne oluşturmuştur.\n3. Önemli aşamaları seç: İlk çatışma, akran geri bildirimi, açıklayıcı diyalog ekleme, prova sonrası kısaltma ve son çözüm.\n4. Ayrıntıları genelle: Hangi iki cümlenin silindiği belirtilmediği için “tekrarlar çıkarıldı” ifadesi yeterlidir.\n5. Sıralamayı koru: Taslak → geri bildirim → düzenleme → prova → son metin.\n6. Özeti yaz: “Öğrenci grubu, dijital sergideki hareket kullanımı üzerine anlaşmazlık yaşayan iki özgün karakterin sahnesini yazmıştır. Akran geri bildirimi üzerine karakterlerin farklı amaçlarını açıklayan bir diyalog eklenmiş, prova sonrasında tekrarlar çıkarılmış ve sahne soru sorarak anlaşmaya varılan kısa bir sonuçla tamamlanmıştır.”"],"commonMistakes":"Özet yerine kaynak cümleleri art arda kopyalamak, metni kısaltsa bile çözümleme yapıldığını göstermez. Her ayrıntıyı korumak özeti gereksiz uzatır; yalnız tek cümleye indirmek ise temel neden veya sonucu kaybettirebilir. “Bence çok başarılı bir sergiydi.” gibi kişisel değerlendirmeler kaynakta yoksa özete eklenmemelidir. Bir başka hata, olay veya düşünce sırasını değiştirerek geri bildirimin düzenlemeden sonra geldiği izlenimini vermektir. Özet, kaynağın anlamını ve sınırlarını korumalıdır.","selfCheck":["Metnin konusunu ve ana düşüncesini belirledim mi?","Bilgileri önemli ve önemsiz olarak sınıflandırdım mı?","Tekrarları ve süsleyici ayrıntıları sildim mi?","Benzer ayrıntıları anlamı bozmadan genelledim mi?","Kronolojik akışı veya düşünce akışını korudum mu?","Özeti kendi cümlelerimle yazdım mı?","Kaynakta bulunmayan görüş, sanatçı, tarih veya teknik eklemedim mi?","Son metni kaynakla karşılaştırıp temel anlamın korunduğunu denetledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazılı olarak özetleyebilme: T.Y.7.12","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"262dbacba31c60e4267609d67848b573ae89d8dcc6f0020137ff724ff9b1a9ac","reviewDecisionSha256":"7232bda22c004411a0c0776e367acb52f5b5dfc6daae95358e9b319737175c71","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:262dbacba31c60e4267609d67848b573ae89d8dcc6f0020137ff724ff9b1a9ac","reviewedHash":"sha256:262dbacba31c60e4267609d67848b573ae89d8dcc6f0020137ff724ff9b1a9ac","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7232bda22c004411a0c0776e367acb52f5b5dfc6daae95358e9b319737175c71; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n101","contentProjectionSha256":"262dbacba31c60e4267609d67848b573ae89d8dcc6f0020137ff724ff9b1a9ac","reviewDecisionSha256":"7232bda22c004411a0c0776e367acb52f5b5dfc6daae95358e9b319737175c71","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n102","noteId":"tr.g07.turkce.n102","noteKey":"tr.g07.turkce.n102","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-21","title":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nYazım kuralları, kelimelerin ortak biçimde yazılmasını; noktalama işaretleri ise cümledeki sınırların ve anlam ilişkilerinin görünür olmasını sağlar. Bir sergi açıklamasında doğrudan sözün nerede başlayıp bittiği, hangi ayrıntının ek bilgi olduğu veya iki bilgi grubunun nasıl ayrıldığı doğru işaretlerle anlaşılır. Bu nedenle yazım ve noktalama, yalnız metnin görünüşünü değil güvenilirliğini ve okunabilirliğini de etkiler.\n\nYedinci sınıfta pekiştirmeli kelimeler ile ikilemelerin yazımı; noktalı virgül, tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayraçın yaygın işlevleri; önceki sınıflarda öğrenilen ünlem, kısa çizgi, üç nokta ve eğik çizgi gibi işaretlerin uygun kullanımı birlikte uygulanır. Tema çalışmalarında amaç, işaretleri ezberden serpiştirmek değil, yazının anlam ihtiyacına göre seçmektir. Üç nokta her cümlenin sonunda kullanılmaz; sözün bilinçli olarak eksik bırakılması veya bir aktarımın bir bölümünün çıkarılması gibi bağlama bağlı işlevlerde kullanılır.\n\n## Temel kavramlar\n**Pekiştirmeli kelime:** Bir niteliğin derecesini artıran ve bitişik yazılan kelimedir: “masmavi, tertemiz, bembeyaz”.\n\n**İkileme:** Anlamı güçlendirmek, çoğaltmak veya süreklilik vermek için birlikte kullanılan ve ayrı yazılan kelime grubudur: “tek tek, adım adım, yavaş yavaş”.\n\n**Noktalı virgül (;):** Kendi içinde virgüller bulunan anlam gruplarını birbirinden ayırabilir; böylece büyük grupların sınırı belirginleşir.\n\n**Tırnak işareti (“ ”):** Bir kişinin veya metnin doğrudan aktarılan sözlerini sınırlar. Aktarımın kaynağı ayrıca belirtilmelidir.\n\n**Yay ayraç ( ):** Cümlenin temel akışına eklenen açıklayıcı veya tamamlayıcı bilgiyi gösterir.\n\n**Köşeli ayraç [ ]:** Özellikle bir alıntıya, alıntıyı aktaran kişi tarafından eklenen açıklamayı belirtmek için kullanılabilir.\n\n**Üç nokta (...):** Sözün bilinçli olarak tamamlanmadığını, örneklerin sürdürülebileceğini veya bir alıntının bir bölümünün çıkarıldığını gösterebilir. Kullanımı anlam amacına bağlıdır.\n\n**Ünlem işareti (!):** Duygu, seslenme veya uyarı bildirebilir. Yay ayraç içinde bir sözden sonra kullanıldığında alay, kinaye veya küçümseme anlamı verebilir; bu kullanım tanınmalı, fakat saygılı iletişimde kişiyi incitebileceği için dikkatle değerlendirilmelidir.\n\n**Kısa çizgi (-):** Kelime veya sayılar arasında “ile, arasında, -den -e” ilişkisi kurabilir: “10-12 Mayıs”, “metin-görsel ilişkisi”.\n\n**Eğik çizgi (/):** Tarihte gün, ay ve yılı; bir ekin farklı biçimlerini veya bazı adres bölümlerini ayırabilir: “18/05/2026”, “-da/-de”.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Önce anlamı kur.** Cümlenin ne söylediğini, hangi bölümün alıntı veya açıklama olduğunu belirlemeden işaret seçme.\n2. **Kelime yazımını denetle.** Pekiştirmeli kelimeyi bitişik, ikilemeyi ayrı yaz. Kulağa göre rastgele birleştirme veya ayırma.\n3. **Cümle ve grup sınırlarını bul.** Kendi içinde virgül bulunan iki büyük grup arasında noktalı virgül kullanmak anlamı açabilir.\n4. **Doğrudan sözü sınırla.** Bir kişinin sözünü değiştirmeden aktarıyorsan tırnak işareti kullan ve sözün kime ait olduğunu belirt.\n5. **Ek açıklamanın türünü seç.** Cümlenin akışına ek bilgi yay ayraçla; alıntıya sonradan eklenen açıklama köşeli ayraçla gösterilebilir.\n6. **Üç noktayı anlam amacıyla kullan.** Bilinçli eksilti, tamamlanmayan söz veya çıkarılan bölüm yoksa cümleyi sırf etkileyici görünmesi için üç noktayla bitirme.\n7. **Aralık ve ilişkiyi kısa çizgiyle göster.** “10-12 Mayıs” ifadesinde çizgi başlangıç ve bitiş arasındaki aralığı belirtir. İşareti eğik çizgiyle karıştırma.\n8. **Eğik çizginin ayırma görevini denetle.** Tarih veya ek biçimlerinde kullanılabilir; cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılmaz.\n9. **Ünlemin etkisini düşün.** Uyarı veya seslenmeyi belirginleştirirken bağlama uygun ol. Yay ayraç içindeki ünlemin alaycı etki oluşturabileceğini fark et; geri bildirim verirken açık ve saygılı cümleyi tercih et.\n10. **Metni iki kez oku.** İlk okumada anlam ve akışı, ikinci okumada kelime yazımı ile işaretlerin işlevini kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, Türk sanatı temalı cümlelerdeki hatalı veya belirsiz kullanımları düzeltilmiş biçimleriyle karşılaştırır; her satırda uygulanan kuralın okuma ve anlam üzerindeki somut etkisi açıklanır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Sergi duyurusunu düzenleme\nTaslak: “Sergide çizgi, biçim, doku örnekleri, dijital rehberde metin, ses, hareket kullanılacak. Danışmanımız kaynakları tektek yazın dedi. Etkinlik 10 12 Mayıs günlerinde açık olacak.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümlede iki büyük grup vardır: sergideki örnekler ve dijital rehberdeki ögeler. Her grup kendi içinde virgül içerdiği için araya noktalı virgül konur: “Sergide çizgi, biçim, doku örnekleri; dijital rehberde metin, ses, hareket kullanılacak.”\n2. “Tektek” bir ikilemedir; “tek tek” biçiminde ayrı yazılır.\n3. Danışmanın sözü doğrudan aktarılmıştır. Kaynağı belirtilip söz tırnak içine alınır: Danışmanımız, “Kaynakları tek tek yazın.” dedi.\n4. “10 12 Mayıs” bir tarih aralığıdır; “10-12 Mayıs” yazılır.\n5. Düzeltilmiş duyuru: Sergide çizgi, biçim, doku örnekleri; dijital rehberde metin, ses, hareket kullanılacak. Danışmanımız, “Kaynakları tek tek yazın.” dedi. Etkinlik 10-12 Mayıs günlerinde açık olacak. İşaretler, bilgi gruplarını, doğrudan sözü ve tarih aralığını görünür kılmıştır.\n\n### Örnek 2: Katalog notunda tahmin, açıklama ve eksiltiyi gösterme\nTaslak: “Öğrenci mas mavi zemini görünce Bu renk bana gökyüzünü düşündürüyor dedi. Katalogda çalışma öğrenci tasarımı olarak açıklanmıştı. İlk yorumunu şöyle düzeltti Belki renk gökyüzünü çağrıştırıyor fakat tasarımın kesin anlamı...”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Mas mavi” bir pekiştirmeli kelimedir; “masmavi” biçiminde bitişik yazılır.\n2. Doğrudan aktarılan ilk söz tırnak içine alınır: “Bu renk bana gökyüzünü düşündürüyor.”\n3. Alıntıya açıklama eklenmesi gerekiyorsa köşeli ayraç kullanılabilir. Özgün cümle “Bu çalışma kaynaklardan hareketle oluşturuldu.” ise hangi çalışmadan söz edildiğini açıklayan aktarım “Bu çalışma [sergideki ikinci öğrenci tasarımı] kaynaklardan hareketle oluşturuldu.” biçiminde verilebilir. Köşeli ayraç içindeki bölümün aktaran tarafından eklendiği anlaşılır.\n4. Son cümlede öğrenci düşüncesini bilinçli olarak tamamlamamıştır. “Belki renk gökyüzünü çağrıştırıyor, fakat tasarımın kesin anlamı...” biçimindeki üç nokta eksiltili anlatımı gösterir. Öğrenci tamamlanmış bir yargı kursaydı nokta kullanması gerekirdi.\n5. Yay ayraçla ek bilgi verilebilir: “Bu yorum, görsel gözleme dayanıyordu (üreticinin niyetine ilişkin kesin bilgi değildi).”\n6. Sonuç: Yazım ve işaretler, gözlem, doğrudan söz, aktarıcının açıklaması ve tamamlanmamış düşünce arasındaki farkları görünür kılmıştır.\n\n## Sık yapılan hata\nNoktalı virgülü uzun görünen her cümleye eklemek doğru değildir; önce ayırdığı grupların yapısına bakılmalıdır. Tırnak işareti kullanmak, alıntının kaynağını belirtme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yay ayraç ve köşeli ayraç aynı görevde değildir. Üç noktayı her cümle sonunda duygulu görünmek için kullanmak anlamı belirsizleştirir. “Ne kadar düzenli (!) bir kaynakça.” gibi yay ayraç içindeki ünlem, alaycı bir etki kurabilir; kişiye yönelik geri bildirimde küçümseme yerine “Kaynakçada iki künyenin eksik olduğunu gördüm.” gibi açık ve geliştirici ifade kullanılmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yazdım mı?\n- Noktalı virgülü gerçekten kendi içinde virgül bulunan grupları ayırmak için mi kullandım?\n- Doğrudan sözü tırnakla gösterip kaynağını belirttim mi?\n- Ek açıklamada yay ayraç, alıntıya eklenen bilgide köşeli ayraç işlevini doğru ayırdım mı?\n- Üç noktayı yalnız bağlamda eksilti veya çıkarma amacı varsa kullandım mı?\n- Kısa çizgiyle aralık veya ilişkiyi, eğik çizgiyle uygun ayırma işlevini doğru gösterdim mi?\n- Ünlemin cümlede oluşturduğu duygu ve iletişim etkisini denetledim mi?\n- Son okumada işaretlerin anlamı açıklaştırdığını doğruladım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n102__ty721t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n102__ty721t4.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h1","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h2","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h3","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h4"],"rows":[[{"v":"Afişte mas mavi bir zemin kullanıldı."},{"v":"Afişte masmavi bir zemin kullanıldı."},{"v":"Pekiştirmeli kelime bitişik yazılır."},{"v":"Rengin güçlü derecesi tek kelimede doğru gösterilir."}],[{"v":"Kaynaklar tektek incelendi."},{"v":"Kaynaklar tek tek incelendi."},{"v":"İkileme ayrı yazılır."},{"v":"Tekrarlanan kelimelerin oluşturduğu anlam birimi doğru okunur."}],[{"v":"Sergide çizgi, biçim, doku, rehberde metin, ses, hareket kullanıldı."},{"v":"Sergide çizgi, biçim, doku; rehberde metin, ses, hareket kullanıldı."},{"v":"Kendi içinde virgüllü iki büyük grup noktalı virgülle ayrılır."},{"v":"Sergi ve rehber ögeleri birbirine karışmadan izlenir."}],[{"v":"Danışman kaynakları belirtin dedi."},{"v":"Danışman, “Kaynakları belirtin.” dedi."},{"v":"Doğrudan aktarılan söz tırnak içine alınır."},{"v":"Sözün sınırı ve konuşana ait olduğu açıklaşır."}],[{"v":"Sergi rehberi görsel açıklamalarını da içerir erişilebilirlik için."},{"v":"Sergi rehberi görsel açıklamalarını da içerir (erişilebilirlik için)."},{"v":"Cümlenin akışına eklenen açıklama yay ayraçla gösterilir."},{"v":"Temel bilgi ile ek gerekçe birbirinden ayrılır."}],[{"v":"Alıntıda bu çalışma öğrenci tasarımıdır açıklaması eklendi."},{"v":"Alıntıda “Bu çalışma [öğrenci tasarımıdır] kaynaklardan hareketle oluşturuldu.” denildi."},{"v":"Alıntıya aktaran tarafından eklenen açıklama köşeli ayraçla belirtilir."},{"v":"Ek bilginin özgün alıntının parçası olmadığı anlaşılır."}],[{"v":"Konuşmacı sözünü yarım bıraktı: “Bu düzen bana sanki.”"},{"v":"Konuşmacı sözünü yarım bıraktı: “Bu düzen bana sanki...”"},{"v":"Üç nokta, sözün bağlama bağlı olarak bilinçli biçimde tamamlanmadığını gösterir."},{"v":"Okur, düşüncenin bitmiş bir yargı değil eksiltili anlatım olduğunu anlar."}],[{"v":"Etkinlik 10 12 Mayıs günlerinde yapılacak."},{"v":"Etkinlik 10-12 Mayıs günlerinde yapılacak."},{"v":"Kısa çizgi başlangıç ve bitiş arasındaki aralığı gösterir."},{"v":"Etkinliğin 10 Mayıs’tan 12 Mayıs’a uzandığı belirginleşir."}],[{"v":"Dosya 18 05 2026 tarihinde -da -de ekleri için güncellendi."},{"v":"Dosya 18/05/2026 tarihinde -da/-de ekleri için güncellendi."},{"v":"Eğik çizgi tarih bölümlerini ve ekin farklı biçimlerini ayırır."},{"v":"Tarih ve ek seçenekleri standart, kolay izlenir biçimde sunulur."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n102__ty721t4.alt":"Dokuz satırlı düzenleme tablosunda mas mavi ifadesinin masmavi, tektek ifadesinin tek tek yazılması; kendi içinde virgül taşıyan sergi ve rehber gruplarının noktalı virgülle ayrılması; doğrudan sözün tırnakla, ek açıklamanın yay ayraçla ve alıntıya sonradan eklenen bilginin köşeli ayraçla gösterilmesi karşılaştırılır. Ayrıca bilinçli olarak tamamlanmayan sözün üç noktayla, 10-12 Mayıs aralığının kısa çizgiyle, 18/05/2026 tarihi ile -da/-de ek biçimlerinin eğik çizgiyle yazılması; her düzeltmenin anlam ve okuma üzerindeki etkisi son sütunda açıklanır.","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.caption":"Türk sanatı temalı cümlelerde yazım ve noktalama düzeltmelerinin kural ve anlam etkisi","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h1":"Hatalı veya belirsiz kullanım","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h3":"Uygulanan kural veya işlev","tr-g07-turkce-n102__ty721t4.h4":"Anlam ve okuma etkisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-y-7-21-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazım kuralları, kelimelerin ortak biçimde yazılmasını; noktalama işaretleri ise cümledeki sınırların ve anlam ilişkilerinin görünür olmasını sağlar. Bir sergi açıklamasında doğrudan sözün nerede başlayıp bittiği, hangi ayrıntının ek bilgi olduğu veya iki bilgi grubunun nasıl ayrıldığı doğru işaretlerle anlaşılır. Bu nedenle yazım ve noktalama, yalnız metnin görünüşünü değil güvenilirliğini ve okunabilirliğini de etkiler.\n\nYedinci sınıfta pekiştirmeli kelimeler ile ikilemelerin yazımı; noktalı virgül, tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayraçın yaygın işlevleri; önceki sınıflarda öğrenilen ünlem, kısa çizgi, üç nokta ve eğik çizgi gibi işaretlerin uygun kullanımı birlikte uygulanır. Tema çalışmalarında amaç, işaretleri ezberden serpiştirmek değil, yazının anlam ihtiyacına göre seçmektir. Üç nokta her cümlenin sonunda kullanılmaz; sözün bilinçli olarak eksik bırakılması veya bir aktarımın bir bölümünün çıkarılması gibi bağlama bağlı işlevlerde kullanılır.","keyConcepts":"**Pekiştirmeli kelime:** Bir niteliğin derecesini artıran ve bitişik yazılan kelimedir: “masmavi, tertemiz, bembeyaz”.\n\n**İkileme:** Anlamı güçlendirmek, çoğaltmak veya süreklilik vermek için birlikte kullanılan ve ayrı yazılan kelime grubudur: “tek tek, adım adım, yavaş yavaş”.\n\n**Noktalı virgül (;):** Kendi içinde virgüller bulunan anlam gruplarını birbirinden ayırabilir; böylece büyük grupların sınırı belirginleşir.\n\n**Tırnak işareti (“ ”):** Bir kişinin veya metnin doğrudan aktarılan sözlerini sınırlar. Aktarımın kaynağı ayrıca belirtilmelidir.\n\n**Yay ayraç ( ):** Cümlenin temel akışına eklenen açıklayıcı veya tamamlayıcı bilgiyi gösterir.\n\n**Köşeli ayraç [ ]:** Özellikle bir alıntıya, alıntıyı aktaran kişi tarafından eklenen açıklamayı belirtmek için kullanılabilir.\n\n**Üç nokta (...):** Sözün bilinçli olarak tamamlanmadığını, örneklerin sürdürülebileceğini veya bir alıntının bir bölümünün çıkarıldığını gösterebilir. Kullanımı anlam amacına bağlıdır.\n\n**Ünlem işareti (!):** Duygu, seslenme veya uyarı bildirebilir. Yay ayraç içinde bir sözden sonra kullanıldığında alay, kinaye veya küçümseme anlamı verebilir; bu kullanım tanınmalı, fakat saygılı iletişimde kişiyi incitebileceği için dikkatle değerlendirilmelidir.\n\n**Kısa çizgi (-):** Kelime veya sayılar arasında “ile, arasında, -den -e” ilişkisi kurabilir: “10-12 Mayıs”, “metin-görsel ilişkisi”.\n\n**Eğik çizgi (/):** Tarihte gün, ay ve yılı; bir ekin farklı biçimlerini veya bazı adres bölümlerini ayırabilir: “18/05/2026”, “-da/-de”.","steps":"1. **Önce anlamı kur.** Cümlenin ne söylediğini, hangi bölümün alıntı veya açıklama olduğunu belirlemeden işaret seçme.\n2. **Kelime yazımını denetle.** Pekiştirmeli kelimeyi bitişik, ikilemeyi ayrı yaz. Kulağa göre rastgele birleştirme veya ayırma.\n3. **Cümle ve grup sınırlarını bul.** Kendi içinde virgül bulunan iki büyük grup arasında noktalı virgül kullanmak anlamı açabilir.\n4. **Doğrudan sözü sınırla.** Bir kişinin sözünü değiştirmeden aktarıyorsan tırnak işareti kullan ve sözün kime ait olduğunu belirt.\n5. **Ek açıklamanın türünü seç.** Cümlenin akışına ek bilgi yay ayraçla; alıntıya sonradan eklenen açıklama köşeli ayraçla gösterilebilir.\n6. **Üç noktayı anlam amacıyla kullan.** Bilinçli eksilti, tamamlanmayan söz veya çıkarılan bölüm yoksa cümleyi sırf etkileyici görünmesi için üç noktayla bitirme.\n7. **Aralık ve ilişkiyi kısa çizgiyle göster.** “10-12 Mayıs” ifadesinde çizgi başlangıç ve bitiş arasındaki aralığı belirtir. İşareti eğik çizgiyle karıştırma.\n8. **Eğik çizginin ayırma görevini denetle.** Tarih veya ek biçimlerinde kullanılabilir; cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılmaz.\n9. **Ünlemin etkisini düşün.** Uyarı veya seslenmeyi belirginleştirirken bağlama uygun ol. Yay ayraç içindeki ünlemin alaycı etki oluşturabileceğini fark et; geri bildirim verirken açık ve saygılı cümleyi tercih et.\n10. **Metni iki kez oku.** İlk okumada anlam ve akışı, ikinci okumada kelime yazımı ile işaretlerin işlevini kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, Türk sanatı temalı cümlelerdeki hatalı veya belirsiz kullanımları düzeltilmiş biçimleriyle karşılaştırır; her satırda uygulanan kuralın okuma ve anlam üzerindeki somut etkisi açıklanır.","workedExamples":["Taslak: “Sergide çizgi, biçim, doku örnekleri, dijital rehberde metin, ses, hareket kullanılacak. Danışmanımız kaynakları tektek yazın dedi. Etkinlik 10 12 Mayıs günlerinde açık olacak.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk cümlede iki büyük grup vardır: sergideki örnekler ve dijital rehberdeki ögeler. Her grup kendi içinde virgül içerdiği için araya noktalı virgül konur: “Sergide çizgi, biçim, doku örnekleri; dijital rehberde metin, ses, hareket kullanılacak.”\n2. “Tektek” bir ikilemedir; “tek tek” biçiminde ayrı yazılır.\n3. Danışmanın sözü doğrudan aktarılmıştır. Kaynağı belirtilip söz tırnak içine alınır: Danışmanımız, “Kaynakları tek tek yazın.” dedi.\n4. “10 12 Mayıs” bir tarih aralığıdır; “10-12 Mayıs” yazılır.\n5. Düzeltilmiş duyuru: Sergide çizgi, biçim, doku örnekleri; dijital rehberde metin, ses, hareket kullanılacak. Danışmanımız, “Kaynakları tek tek yazın.” dedi. Etkinlik 10-12 Mayıs günlerinde açık olacak. İşaretler, bilgi gruplarını, doğrudan sözü ve tarih aralığını görünür kılmıştır.","Taslak: “Öğrenci mas mavi zemini görünce Bu renk bana gökyüzünü düşündürüyor dedi. Katalogda çalışma öğrenci tasarımı olarak açıklanmıştı. İlk yorumunu şöyle düzeltti Belki renk gökyüzünü çağrıştırıyor fakat tasarımın kesin anlamı...”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “Mas mavi” bir pekiştirmeli kelimedir; “masmavi” biçiminde bitişik yazılır.\n2. Doğrudan aktarılan ilk söz tırnak içine alınır: “Bu renk bana gökyüzünü düşündürüyor.”\n3. Alıntıya açıklama eklenmesi gerekiyorsa köşeli ayraç kullanılabilir. Özgün cümle “Bu çalışma kaynaklardan hareketle oluşturuldu.” ise hangi çalışmadan söz edildiğini açıklayan aktarım “Bu çalışma [sergideki ikinci öğrenci tasarımı] kaynaklardan hareketle oluşturuldu.” biçiminde verilebilir. Köşeli ayraç içindeki bölümün aktaran tarafından eklendiği anlaşılır.\n4. Son cümlede öğrenci düşüncesini bilinçli olarak tamamlamamıştır. “Belki renk gökyüzünü çağrıştırıyor, fakat tasarımın kesin anlamı...” biçimindeki üç nokta eksiltili anlatımı gösterir. Öğrenci tamamlanmış bir yargı kursaydı nokta kullanması gerekirdi.\n5. Yay ayraçla ek bilgi verilebilir: “Bu yorum, görsel gözleme dayanıyordu (üreticinin niyetine ilişkin kesin bilgi değildi).”\n6. Sonuç: Yazım ve işaretler, gözlem, doğrudan söz, aktarıcının açıklaması ve tamamlanmamış düşünce arasındaki farkları görünür kılmıştır."],"commonMistakes":"Noktalı virgülü uzun görünen her cümleye eklemek doğru değildir; önce ayırdığı grupların yapısına bakılmalıdır. Tırnak işareti kullanmak, alıntının kaynağını belirtme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yay ayraç ve köşeli ayraç aynı görevde değildir. Üç noktayı her cümle sonunda duygulu görünmek için kullanmak anlamı belirsizleştirir. “Ne kadar düzenli (!) bir kaynakça.” gibi yay ayraç içindeki ünlem, alaycı bir etki kurabilir; kişiye yönelik geri bildirimde küçümseme yerine “Kaynakçada iki künyenin eksik olduğunu gördüm.” gibi açık ve geliştirici ifade kullanılmalıdır.","selfCheck":["Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yazdım mı?","Noktalı virgülü gerçekten kendi içinde virgül bulunan grupları ayırmak için mi kullandım?","Doğrudan sözü tırnakla gösterip kaynağını belirttim mi?","Ek açıklamada yay ayraç, alıntıya eklenen bilgide köşeli ayraç işlevini doğru ayırdım mı?","Üç noktayı yalnız bağlamda eksilti veya çıkarma amacı varsa kullandım mı?","Kısa çizgiyle aralık veya ilişkiyi, eğik çizgiyle uygun ayırma işlevini doğru gösterdim mi?","Ünlemin cümlede oluşturduğu duygu ve iletişim etkisini denetledim mi?","Son okumada işaretlerin anlamı açıklaştırdığını doğruladım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme: T.Y.7.21","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d4694a6571064156d65581bc93c8bbb11c95998600e0401fd6177cb432dc1766","reviewDecisionSha256":"7854da11a19cd96bd369690fd9e5f2b84f054e1b4b32d90a53574c936868db07","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d4694a6571064156d65581bc93c8bbb11c95998600e0401fd6177cb432dc1766","reviewedHash":"sha256:d4694a6571064156d65581bc93c8bbb11c95998600e0401fd6177cb432dc1766","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7854da11a19cd96bd369690fd9e5f2b84f054e1b4b32d90a53574c936868db07; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n102","contentProjectionSha256":"d4694a6571064156d65581bc93c8bbb11c95998600e0401fd6177cb432dc1766","reviewDecisionSha256":"7854da11a19cd96bd369690fd9e5f2b84f054e1b4b32d90a53574c936868db07","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n103","noteId":"tr.g07.turkce.n103","noteKey":"tr.g07.turkce.n103","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-22","title":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nYazma sürecini tamamladıktan sonra yalnız “Yazım güzel oldu.” veya “Bu konuda başarısızım.” demek gelişimi yönetmeye yetmez. Öz yansıtma; hedefini, kullandığın yöntemi, taslaklarını, düzeltmelerini ve ortaya çıkan metni somut kanıtlarla incelemektir. Kendini uyarlama ise bu değerlendirmeden hareketle işe yarayan davranışları sonraki yazılara aktarmak, gelişmeye açık yön için uygulanabilir bir tedbir almak ve yeni bir hedefle yeniden denemektir.\n\n“Türk Sanatı” temasında tahmine dayalı bir paragraf, bir sergi metninin özeti, dijital katalog açıklaması veya özgün yaratıcı metin ürün dosyasında bir araya getirilebilir. İlk plan, taslak, kaynak notu, geri bildirim, düzenlenmiş metin ve öz değerlendirme birlikte saklandığında hangi seçimin işe yaradığını kanıtlayabilirsin.\n\n## Temel kavramlar\n**Yazma hedefi:** Üründe görülmesi beklenen açık ve ölçülebilir sonuçtur. “Özette ana düşünceyi koruyup gereksiz ayrıntıları eleyeceğim.” buna örnektir.\n\n**Ölçüt:** Metni incelemek için kullanılan amaç, hedef kitle, tür, yapı, doğruluk, anlatım açıklığı, kaynak kullanımı, yazım ve noktalama gibi özelliklerdir.\n\n**Süreç kanıtı:** Plan, ilk taslak, düzenleme izi, kontrol listesi, süre kaydı, kaynak notu veya geri bildirim gibi yazma davranışını gösteren veridir.\n\n**Güçlü yön:** Yazının amacına ulaşmasına katkı sağlayan ve sonraki çalışmada korunması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Belirli bir çalışma ile iyileştirilebilecek yazma davranışıdır; öğrenciyi değişmez bir etiketle tanımlamaz.\n\n**Tedbir:** Belirlenen güçlüğün nedenine uygun, uygulanabilir davranış değişikliğidir. “Özeti göndermeden önce kaynakta bulunmayan yorumları renkli kalemle işaretleyeceğim.” somut bir tedbirdir.\n\n**Aktarım:** İşe yarayan yöntemi yeni bir yazma görevinde bilinçli biçimde kullanmaktır.\n\n**Yeni hedef:** Sonraki çalışmada gözlenebilecek ve denetlenebilecek gelişim sonucudur.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Sözlük, günlük, anı, gezi yazısı, özgün şiir, alıntı, atasözü veya deyim seçkisi gibi ürünlerle birlikte taslakları, geri bildirimleri ve yansıtma notlarını saklayan gelişim dosyasıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Başlangıç hedefini yeniden oku.** Yazının amacı, konusu, hedef kitlesi ve türü neydi? Hedef belirsizse değerlendirme de belirsiz olur.\n2. **Ölçütleri seç.** Her metni aynı listeyle değerlendirmek yerine göreve uygun ölçütler belirle. Özette ana düşünce ve bilgi akışı; yazılı etkileşimde uygun cevap ve açıklık öne çıkabilir.\n3. **Kanıtları bir araya getir.** Plan, ilk taslak, değişiklikler, son metin, kaynaklar ve geri bildirimleri yan yana koy. Yalnız hafızana dayanma.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Giriş iyiydi.” yerine “İlk cümlede serginin amacını ve hedef kitlesini belirttiğim için okuyucu metnin yönünü hemen anlayabiliyor.” de.\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** “Yazım kötü.” yerine “İkinci paragrafta gözlem ile tahmini kesinlik bildiren aynı cümlede birleştirmişim.” gibi değiştirilebilir bir noktayı belirle.\n6. **Nedene uygun tedbir seç.** Sorun kaynak sınırını aşmaksa daha çok sıfat kullanmak çözüm değildir. Gözlem, tahmin ve doğrulanmış bilgi için ayrı işaretleme yapmak daha uygundur.\n7. **Güçlü yönü sonraki işe aktar.** İşe yarayan plan tablosunu veya kaynak kartı düzenini yeni metinde yeniden kullan.\n8. **Yeni hedef koy.** Hedef ölçülebilir olsun: “Bir sonraki özette kaynakta olmayan hiçbir değerlendirme cümlesi bırakmayacağım ve dört temel bilgiyi düşünce sırasıyla aktaracağım.”\n9. **Ürün dosyasını güncelle.** İlk ve son metni, yapılan değişikliğin nedenini ve yeni hedefi aynı bölümde sakla. Böylece gelişim görünür olur.\n10. **Yeni görevde yeniden dene.** Öz yansıtma tek seferlik karar değildir; yeni kanıt geldikçe döngü devam eder.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, ölçülebilir hedefle başlayan yazma uygulamasının taslak ve ürün kanıtlarıyla incelendiğini, güçlü ve gelişmeye açık yönlerin gerekçelendirildiğini ve yeni hedefin bir sonraki yazma uygulamasına bağlandığını gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Sergi metni özetini kanıtla değerlendirme\nBir öğrenci, dijital sergi hazırlığını anlatan metni dört cümlede özetlemiştir. İlk taslağında kaynak inceleme, öğrenci tasarımı ve erişilebilir açıklama bilgilerini doğru sırada vermiş; son cümleye “Bu olağanüstü sergi herkesi büyüleyecektir.” yargısını eklemiştir. Kontrol listesinde özetin kaynakta olmayan görüş içermemesi gerektiği yazmaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Hedefi belirle: Ana düşünceyi ve temel hazırlık aşamalarını kendi cümleleriyle aktarmak.\n2. Güçlü yön kanıtını seç: Üç temel bilgi doğru düşünce sırasındadır; bu, çözümleme ve yapılandırmanın işe yaradığını gösterir.\n3. Gelişmeye açık yönü göster: “Olağanüstü” ve “herkesi büyüleyecektir” ifadeleri kaynak metinde bulunmayan değerlendirme ve tahmindir.\n4. Yargıyı gerekçelendir: Öğrenci “Özetleme sırasını doğru kurdum; ancak kaynak ile kişisel yorumun sınırını son cümlede koruyamadım.” diyebilir.\n5. Tedbir al: Bir sonraki özette her cümlenin yanına kaynakta dayandığı bölümü yazacak; dayanağı olmayan değerlendirmeyi silecek veya ayrı bir yorum bölümüne taşıyacaktır.\n6. Güçlü yönü aktar: Önemli bilgileri önce maddeleyip sonra sıralama yöntemi yeni özetlerde kullanılacaktır.\n7. Yeni hedef koy: “Bir sonraki beş cümlelik özette dört temel bilgiyi düşünce sırasıyla aktaracak ve kaynakta bulunmayan görüş eklemeyeceğim.”\n8. Dosyayı düzenle: Kaynak metin, ilk özet, işaretlenmiş son cümle, düzeltilmiş özet ve yansıtma notu birlikte saklanır.\n\n### Örnek 2: Tahmine dayalı katalog paragrafını uyarlama\nBir öğrenci, bölüm başlıklarından hareketle serginin gözlemden özgün tasarıma ilerlediğini tahmin etmiş ve paragrafında “Sergi kesinlikle belirli bir tarihsel tekniğin bütün aşamalarını göstermektedir.” demiştir. Daha sonra yayımlanan açıklama, serginin farklı öğrenci çalışmalarını karşılaştırdığını; belirli bir tekniğin bütün aşamalarını öğretme amacı taşımadığını göstermiştir. Akran geri bildiriminde olasılık dilinin eksik olduğu belirtilmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Süreç kanıtlarını topla: İlk afiş, ilk paragraf, yeni açıklama ve akran geri bildirimi değerlendirme için birlikte kullanılır.\n2. Güçlü yönü belirle: Öğrenci bölüm sırasını doğru gözlemiş ve gözlemden tasarıma ilerleyen genel yapıyı fark etmiştir.\n3. Gelişmeye açık yönü sınırla: “Kesinlikle” sözüyle kanıtın sınırı aşılmış, ayrıca kaynakta olmayan tarihsel teknik bilgisi eklenmiştir.\n4. Tedbir seç: Taslakta gözlem cümlelerini G, tahminleri T, doğrulanmış bilgileri D harfiyle işaretleyecek; T cümlelerinde olasılık dili kullanacaktır.\n5. Paragrafı uyarla: “Bölüm adları, serginin gözlem ve karşılaştırmadan öğrenci tasarımlarına ilerlediğini düşündürüyor. Yayımlanan açıklama, içeriğin farklı öğrenci çalışmalarını karşılaştırmaya odaklandığını doğruluyor.”\n6. Güçlü yönü aktar: Bölüm sırasından yapı çıkarma yöntemi korunur; yalnız kesinlik derecesi kanıta göre düzenlenir.\n7. Yeni hedef koy: “Bir sonraki tahmin paragrafında her yargıyı gözlenebilir ipucuyla eşleştirecek ve yeni kanıt geldiğinde metni güncelleyeceğim.”\n8. Ürün dosyasına ekle: Afiş notu, ilk paragraf, yeni kanıt, düzeltilmiş paragraf ve yeni hedef aynı dosya bölümünde tutulur.\n\n## Sık yapılan hata\nÖz değerlendirmeyi yalnız beğeni cümlesine veya kusur listesine indirmek yaygın bir hatadır. Güçlü yön belirlenmezse işe yarayan yöntem sonraki göreve taşınamaz. “Daha dikkatli olacağım.” gibi belirsiz tedbirler davranışı değiştirmeyi zorlaştırır. Eski taslağı silmek, gelişimin hangi düzenlemeyle oluştuğunu görünmez kılar. Ürün dosyası yalnız en güzel metinlerin sergilendiği yer değil, öğrenme sürecinin kanıtıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Yazma hedefimi ve göreve uygun ölçütleri yeniden belirledim mi?\n- Plan, taslak, düzeltme, son metin ve geri bildirimleri birlikte inceledim mi?\n- Güçlü yönümü metinden somut bir kanıtla gerekçelendirdim mi?\n- Gelişmeye açık yönü kişisel etiket kullanmadan sınırladım mı?\n- Sorunun nedenine uygun, uygulanabilir bir tedbir seçtim mi?\n- İşe yarayan yöntemi sonraki yazıya nasıl aktaracağımı belirledim mi?\n- Yeni hedefim gözlenebilir ve ölçülebilir mi?\n- Ürün dosyasında ilk ve son metinle değişiklik gerekçesini birlikte sakladım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n103__ty722t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n103__ty722t4.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n103__ty722t4.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n103__ty722t4.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n103__ty722t4.kanit"},{"id":"degerlendirme","labelKey":"tr-g07-turkce-n103__ty722t4.degerlendirme"},{"id":"yenihedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n103__ty722t4.yenihedef"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"degerlendirme"},{"from":"degerlendirme","to":"yenihedef"},{"from":"yenihedef","to":"uygulama"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n103__ty722t4.alt":"Soldan sağa ilerleyen döngüde önce amaç, hedef kitle ve türe uygun ölçülebilir yazma hedefi belirlenir; hedef bir taslak ve düzenleme sürecinde uygulanır. Plan, ilk ve son metin, kaynak notu ile geri bildirim kanıt düğümünde toplanır. Öz değerlendirme düğümünde bu kanıtlar kullanılarak güçlü yön, gelişmeye açık yön, aktarılacak yöntem ve alınacak tedbir gerekçelendirilir. Yeni hedef düğümü, seçilen değişikliği bir sonraki yazma uygulamasına bağlar.","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.caption":"Yazmada hedef, uygulama, kanıt, gerekçeli öz değerlendirme ve yeni hedef döngüsü","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.hedef":"Hedef: amaç, hedef kitle ve ölçütleri belirle","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.uygulama":"Uygulama: planla, taslak yaz, düzenle ve paylaş","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.kanit":"Kanıt: taslakları, değişiklikleri ve geri bildirimi topla","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü yönü, gelişim alanını ve tedbiri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n103__ty722t4.yenihedef":"Yeni hedef: işe yarayan yöntemi aktar ve ölçülebilir değişikliği dene"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-y-7-22-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazma sürecini tamamladıktan sonra yalnız “Yazım güzel oldu.” veya “Bu konuda başarısızım.” demek gelişimi yönetmeye yetmez. Öz yansıtma; hedefini, kullandığın yöntemi, taslaklarını, düzeltmelerini ve ortaya çıkan metni somut kanıtlarla incelemektir. Kendini uyarlama ise bu değerlendirmeden hareketle işe yarayan davranışları sonraki yazılara aktarmak, gelişmeye açık yön için uygulanabilir bir tedbir almak ve yeni bir hedefle yeniden denemektir.\n\n“Türk Sanatı” temasında tahmine dayalı bir paragraf, bir sergi metninin özeti, dijital katalog açıklaması veya özgün yaratıcı metin ürün dosyasında bir araya getirilebilir. İlk plan, taslak, kaynak notu, geri bildirim, düzenlenmiş metin ve öz değerlendirme birlikte saklandığında hangi seçimin işe yaradığını kanıtlayabilirsin.","keyConcepts":"**Yazma hedefi:** Üründe görülmesi beklenen açık ve ölçülebilir sonuçtur. “Özette ana düşünceyi koruyup gereksiz ayrıntıları eleyeceğim.” buna örnektir.\n\n**Ölçüt:** Metni incelemek için kullanılan amaç, hedef kitle, tür, yapı, doğruluk, anlatım açıklığı, kaynak kullanımı, yazım ve noktalama gibi özelliklerdir.\n\n**Süreç kanıtı:** Plan, ilk taslak, düzenleme izi, kontrol listesi, süre kaydı, kaynak notu veya geri bildirim gibi yazma davranışını gösteren veridir.\n\n**Güçlü yön:** Yazının amacına ulaşmasına katkı sağlayan ve sonraki çalışmada korunması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Belirli bir çalışma ile iyileştirilebilecek yazma davranışıdır; öğrenciyi değişmez bir etiketle tanımlamaz.\n\n**Tedbir:** Belirlenen güçlüğün nedenine uygun, uygulanabilir davranış değişikliğidir. “Özeti göndermeden önce kaynakta bulunmayan yorumları renkli kalemle işaretleyeceğim.” somut bir tedbirdir.\n\n**Aktarım:** İşe yarayan yöntemi yeni bir yazma görevinde bilinçli biçimde kullanmaktır.\n\n**Yeni hedef:** Sonraki çalışmada gözlenebilecek ve denetlenebilecek gelişim sonucudur.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Sözlük, günlük, anı, gezi yazısı, özgün şiir, alıntı, atasözü veya deyim seçkisi gibi ürünlerle birlikte taslakları, geri bildirimleri ve yansıtma notlarını saklayan gelişim dosyasıdır.","steps":"1. **Başlangıç hedefini yeniden oku.** Yazının amacı, konusu, hedef kitlesi ve türü neydi? Hedef belirsizse değerlendirme de belirsiz olur.\n2. **Ölçütleri seç.** Her metni aynı listeyle değerlendirmek yerine göreve uygun ölçütler belirle. Özette ana düşünce ve bilgi akışı; yazılı etkileşimde uygun cevap ve açıklık öne çıkabilir.\n3. **Kanıtları bir araya getir.** Plan, ilk taslak, değişiklikler, son metin, kaynaklar ve geri bildirimleri yan yana koy. Yalnız hafızana dayanma.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Giriş iyiydi.” yerine “İlk cümlede serginin amacını ve hedef kitlesini belirttiğim için okuyucu metnin yönünü hemen anlayabiliyor.” de.\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** “Yazım kötü.” yerine “İkinci paragrafta gözlem ile tahmini kesinlik bildiren aynı cümlede birleştirmişim.” gibi değiştirilebilir bir noktayı belirle.\n6. **Nedene uygun tedbir seç.** Sorun kaynak sınırını aşmaksa daha çok sıfat kullanmak çözüm değildir. Gözlem, tahmin ve doğrulanmış bilgi için ayrı işaretleme yapmak daha uygundur.\n7. **Güçlü yönü sonraki işe aktar.** İşe yarayan plan tablosunu veya kaynak kartı düzenini yeni metinde yeniden kullan.\n8. **Yeni hedef koy.** Hedef ölçülebilir olsun: “Bir sonraki özette kaynakta olmayan hiçbir değerlendirme cümlesi bırakmayacağım ve dört temel bilgiyi düşünce sırasıyla aktaracağım.”\n9. **Ürün dosyasını güncelle.** İlk ve son metni, yapılan değişikliğin nedenini ve yeni hedefi aynı bölümde sakla. Böylece gelişim görünür olur.\n10. **Yeni görevde yeniden dene.** Öz yansıtma tek seferlik karar değildir; yeni kanıt geldikçe döngü devam eder.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, ölçülebilir hedefle başlayan yazma uygulamasının taslak ve ürün kanıtlarıyla incelendiğini, güçlü ve gelişmeye açık yönlerin gerekçelendirildiğini ve yeni hedefin bir sonraki yazma uygulamasına bağlandığını gösterir.","workedExamples":["Bir öğrenci, dijital sergi hazırlığını anlatan metni dört cümlede özetlemiştir. İlk taslağında kaynak inceleme, öğrenci tasarımı ve erişilebilir açıklama bilgilerini doğru sırada vermiş; son cümleye “Bu olağanüstü sergi herkesi büyüleyecektir.” yargısını eklemiştir. Kontrol listesinde özetin kaynakta olmayan görüş içermemesi gerektiği yazmaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Hedefi belirle: Ana düşünceyi ve temel hazırlık aşamalarını kendi cümleleriyle aktarmak.\n2. Güçlü yön kanıtını seç: Üç temel bilgi doğru düşünce sırasındadır; bu, çözümleme ve yapılandırmanın işe yaradığını gösterir.\n3. Gelişmeye açık yönü göster: “Olağanüstü” ve “herkesi büyüleyecektir” ifadeleri kaynak metinde bulunmayan değerlendirme ve tahmindir.\n4. Yargıyı gerekçelendir: Öğrenci “Özetleme sırasını doğru kurdum; ancak kaynak ile kişisel yorumun sınırını son cümlede koruyamadım.” diyebilir.\n5. Tedbir al: Bir sonraki özette her cümlenin yanına kaynakta dayandığı bölümü yazacak; dayanağı olmayan değerlendirmeyi silecek veya ayrı bir yorum bölümüne taşıyacaktır.\n6. Güçlü yönü aktar: Önemli bilgileri önce maddeleyip sonra sıralama yöntemi yeni özetlerde kullanılacaktır.\n7. Yeni hedef koy: “Bir sonraki beş cümlelik özette dört temel bilgiyi düşünce sırasıyla aktaracak ve kaynakta bulunmayan görüş eklemeyeceğim.”\n8. Dosyayı düzenle: Kaynak metin, ilk özet, işaretlenmiş son cümle, düzeltilmiş özet ve yansıtma notu birlikte saklanır.","Bir öğrenci, bölüm başlıklarından hareketle serginin gözlemden özgün tasarıma ilerlediğini tahmin etmiş ve paragrafında “Sergi kesinlikle belirli bir tarihsel tekniğin bütün aşamalarını göstermektedir.” demiştir. Daha sonra yayımlanan açıklama, serginin farklı öğrenci çalışmalarını karşılaştırdığını; belirli bir tekniğin bütün aşamalarını öğretme amacı taşımadığını göstermiştir. Akran geri bildiriminde olasılık dilinin eksik olduğu belirtilmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Süreç kanıtlarını topla: İlk afiş, ilk paragraf, yeni açıklama ve akran geri bildirimi değerlendirme için birlikte kullanılır.\n2. Güçlü yönü belirle: Öğrenci bölüm sırasını doğru gözlemiş ve gözlemden tasarıma ilerleyen genel yapıyı fark etmiştir.\n3. Gelişmeye açık yönü sınırla: “Kesinlikle” sözüyle kanıtın sınırı aşılmış, ayrıca kaynakta olmayan tarihsel teknik bilgisi eklenmiştir.\n4. Tedbir seç: Taslakta gözlem cümlelerini G, tahminleri T, doğrulanmış bilgileri D harfiyle işaretleyecek; T cümlelerinde olasılık dili kullanacaktır.\n5. Paragrafı uyarla: “Bölüm adları, serginin gözlem ve karşılaştırmadan öğrenci tasarımlarına ilerlediğini düşündürüyor. Yayımlanan açıklama, içeriğin farklı öğrenci çalışmalarını karşılaştırmaya odaklandığını doğruluyor.”\n6. Güçlü yönü aktar: Bölüm sırasından yapı çıkarma yöntemi korunur; yalnız kesinlik derecesi kanıta göre düzenlenir.\n7. Yeni hedef koy: “Bir sonraki tahmin paragrafında her yargıyı gözlenebilir ipucuyla eşleştirecek ve yeni kanıt geldiğinde metni güncelleyeceğim.”\n8. Ürün dosyasına ekle: Afiş notu, ilk paragraf, yeni kanıt, düzeltilmiş paragraf ve yeni hedef aynı dosya bölümünde tutulur."],"commonMistakes":"Öz değerlendirmeyi yalnız beğeni cümlesine veya kusur listesine indirmek yaygın bir hatadır. Güçlü yön belirlenmezse işe yarayan yöntem sonraki göreve taşınamaz. “Daha dikkatli olacağım.” gibi belirsiz tedbirler davranışı değiştirmeyi zorlaştırır. Eski taslağı silmek, gelişimin hangi düzenlemeyle oluştuğunu görünmez kılar. Ürün dosyası yalnız en güzel metinlerin sergilendiği yer değil, öğrenme sürecinin kanıtıdır.","selfCheck":["Yazma hedefimi ve göreve uygun ölçütleri yeniden belirledim mi?","Plan, taslak, düzeltme, son metin ve geri bildirimleri birlikte inceledim mi?","Güçlü yönümü metinden somut bir kanıtla gerekçelendirdim mi?","Gelişmeye açık yönü kişisel etiket kullanmadan sınırladım mı?","Sorunun nedenine uygun, uygulanabilir bir tedbir seçtim mi?","İşe yarayan yöntemi sonraki yazıya nasıl aktaracağımı belirledim mi?","Yeni hedefim gözlenebilir ve ölçülebilir mi?","Ürün dosyasında ilk ve son metinle değişiklik gerekçesini birlikte sakladım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.Y.7.22","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"37b71d7d9a29c2b507327d221292943ec933f67c33f33084fb593375dda0e469","reviewDecisionSha256":"bc6cebadb96fa6652ee4a23f529ecfa872ae89f935efd18126772f182c8e95f7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:37b71d7d9a29c2b507327d221292943ec933f67c33f33084fb593375dda0e469","reviewedHash":"sha256:37b71d7d9a29c2b507327d221292943ec933f67c33f33084fb593375dda0e469","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bc6cebadb96fa6652ee4a23f529ecfa872ae89f935efd18126772f182c8e95f7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n103","contentProjectionSha256":"37b71d7d9a29c2b507327d221292943ec933f67c33f33084fb593375dda0e469","reviewDecisionSha256":"bc6cebadb96fa6652ee4a23f529ecfa872ae89f935efd18126772f182c8e95f7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n104","noteId":"tr.g07.turkce.n104","noteKey":"tr.g07.turkce.n104","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-3","title":"Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.Y.7.3","objective":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYazıda içerik, seçtiğin bilgi, düşünce, örnek, gözlem ve gerekçelerden oluşur. Yapı ise bu içeriğin hangi sırayla ve hangi ilişki içinde sunulacağını belirler. Aynı konu, farklı amaçlarla yazıldığında farklı içerik ve yapı gerektirir. Bir sanat çalışmasını tanıtmak, kültürel mirasla ilgili bir sorunu çözmek ve iki görüşü tartışmak aynı biçimde yazılamaz. Bu nedenle yazmaya başlamadan önce amaç, hedef kitle, paragraf türü, metin yapısı ve kullanılacak kanıtlar hakkında bilinçli seçim yapman gerekir.\n\nYedinci sınıfta daha önce öğrendiğin betimleme, tanıtma, öyküleme ve açıklama paragraflarına ek olarak sebep-sonuç, ikna ve tartışma paragraflarıyla çalışırsın. Bilgilendirici metinlerde sebep-sonuç ve problem-çözüm yapıları öne çıkar. “TÜRK SANATI” temasında örneğin bir okul sergisine ilginin neden azaldığını açıklayan sebep-sonuç metni, anlaşılmayan açıklama kartları için çözüm öneren problem-çözüm metni ya da sanat içeriklerinin çoklu ortamla sunulmasının yararlarını tartışan paragraf yazabilirsin. Burada doğrulanmamış tarih veya teknik ayrıntı eklemek yerine gözlem, verilen kaynak ve yazma görevindeki kanıtları kullanmalısın.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Yazma amacı**, metnin niçin oluşturulduğunu gösterir: bilgilendirme, ikna etme, tartışma, sorun çözme veya duygu aktarma gibi. **Hedef kitle**, metni okuyacak kişilerin bilgi düzeyi ve ihtiyacıdır. **İçerik seçimi**, konuya ilişkin bilgiler arasından amaca hizmet edenlerin alınmasıdır. **Paragraf türü**, tek bir düşüncenin nasıl geliştirileceğini belirler. **Metin yapısı**, metnin bütünü içindeki bilgi ilişkisini düzenler.\n\n**Sebep-sonuç yapısında** bir durumun nedenleri ve doğurduğu sonuçlar açıklanır. **Problem-çözüm yapısında** sorun tanımlanır, neden ve etkileri belirlenir, uygulanabilir seçenekler karşılaştırılır ve uygun çözüm gerekçelendirilir. **İkna paragrafı**, bir görüşü güvenilir gerekçe ve kanıtla destekler. **Tartışma paragrafı**, farklı görüşleri adil biçimde ele alır ve yazarın ulaştığı sonucu gerekçelendirir. Bu yapılar birbirine karıştırılmamalıdır: Bir problemin yalnız nedenlerini anlatmak, çözüm üretmiş olmak değildir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Yazma görevini çözümle.** Konu, amaç, hedef kitle, uzunluk, ortam ve kullanılabilecek kaynakları belirle.\n2. **Yapı sorusunu sor.** “Neden oldu ve neye yol açtı?” sorusu sebep-sonuca; “Sorun nedir ve nasıl giderilebilir?” sorusu problem-çözüme yönlendirir.\n3. **İçerik havuzu oluştur.** Gözlem, güvenilir bilgi, örnek, karşı görüş ve olası çözüm seçeneklerini ayrı notlar hâlinde yaz.\n4. **İlgili içeriği seç.** İlginç olduğu hâlde amaçla bağlantısı olmayan ayrıntıyı ele. Her seçimin metindeki görevini belirt.\n5. **Bölümleri planla.** Girişte konu ve odak, gelişmede seçilen yapının ilişkileri, sonuçta ulaşılan yargı veya çözüm yer alsın.\n6. **Bağlantıları görünür kıl.** “Bu nedenle”, “bunun sonucunda”, “sorunun bir nedeni”, “çözümün uygulanabilmesi için” gibi ifadeleri yalnız gerçek ilişki varsa kullan.\n7. **Kanıtı yerleştir.** İddianın hemen ardından onu destekleyen gözlem veya kaynak bilgisi gelsin.\n8. **Amaç-yapı-içerik uyumunu kontrol et.** Her paragrafın görevi belli mi? Sonuç, girişteki sorun veya tartışma odağına cevap veriyor mu?\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, yazma görevini ve hedef kitleyi çözümlemekten uygun paragraf ile metin yapısını seçmeye, ilgili kanıtları yapı bölümlerine yerleştirmeye ve taslağı uyum bakımından denetlemeye ilerler. Kontrol sonunda yapıyla uyuşmayan içerik varsa seçim basamağına dönülür.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Tartışma paragrafının içerik ve yapısını seçme\n\nGörev: “Bir sanat sergisindeki açıklama kartları kısa mı olmalı, ayrıntılı mı?” konusunda yedinci sınıf öğrencilerine yönelik bir tartışma paragrafı yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amacı belirle: İki seçeneği adil biçimde ele alıp ölçülü bir sonuca varmak.\n2. Hedef kitleyi düşün: Okur, uzun uzmanlık açıklamalarından çok açık ve seçilmiş bilgiye ihtiyaç duyabilir.\n3. İçerik havuzu kur: Kısa kartların hızlı okunması; ayrıntılı kartların bağlam sağlaması; çok uzun metnin görsel incelemeyi zorlaştırabilmesi; ek bilgiye başka yolla erişim seçeneği.\n4. Yapıyı seç: Tartışma paragrafı. Önce görüş ayrılığı, sonra iki tarafın gerekçesi, en sonda koşullu sonuç.\n5. Taslak paragrafı oluştur: “Sergi kartlarının çok kısa olması, ziyaretçinin çalışmayı hızla incelemesini kolaylaştırabilir; ancak yalnız ad ve başlık vermek, çalışmanın bağlamını anlamaya yetmeyebilir. Buna karşılık bütün ayrıntıları tek karta yüklemek de okumayı zorlaştırır. Bu nedenle temel bilgi kısa ve açık biçimde kartta verilmeli, ayrıntılı açıklama ise isteyen ziyaretçinin erişebileceği ayrı bir bölümde sunulmalıdır.”\n6. Kontrol et: Paragraf iki görüşü küçümsemeden ele alıyor, sonuç hedef kitlenin ihtiyacına dayanıyor ve konudan sapmıyor.\n\n### Örnek 2: Problem-çözüm metni planlama\n\nGörev: Okulun sanat içerikli dijital seçkisinde bazı görsellerin açıklaması bulunmadığı için okuyucuların içeriği anlamakta zorlandığı gözlenmiştir. Bu duruma yönelik kısa bir problem-çözüm metni yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problemi açık tanımla: Sorun, görsel bulunması değil; görselin metindeki işlevinin ve gözlenmesi gereken ayrıntının açıklanmamasıdır.\n2. Kanıtı sınırla: Gözlem formunda öğrencilerin “Görselin neden eklendiğini anlayamadım.” biçimindeki geri bildirimleri bulunuyorsa bunları kullan. Olmayan istatistiği uydurma.\n3. Neden ve etkiyi ayır: Neden, açıklama alanının planlanmaması olabilir; etki, okuyucunun metin-görsel ilişkisini kuramamasıdır.\n4. Çözüm seçenekleri üret: Her görsele somut alternatif metin eklemek; metin içinde görsele gönderme yapmak; yayın öncesi erişilebilirlik kontrol listesi kullanmak.\n5. Uygun çözümü gerekçelendir: Üç adım birbirini tamamlar; yalnız daha fazla görsel eklemek sorunu çözmez.\n6. Metin planı kur: Girişte sorun ve kanıt, gelişmede neden-etki ile seçenekler, sonuçta uygulanacak düzenleme ve kontrol ölçütü.\n7. Sonuç cümlesi yaz: “Seçkiye eklenecek her görselin işlevi metin içinde belirtilir ve somut alternatif metinle açıklanırsa okuyucu, görselin içeriğe ne kattığını daha kolay izleyebilir.”\n8. Kontrol et: Metin problem-çözüm yapısında kalıyor; teknik ya da tarihsel bilgi uydurmuyor.\n\n## Sık yapılan hata\n\nİçeriği topladıktan sonra yapıyı rastgele seçmek, metnin bölümleri arasında kopukluk oluşturur. Sebep-sonuç metninde çözüm listesi vermek ya da problem-çözüm metninde yalnız sorunun nedenlerini açıklamak yapıların karışmasına yol açar. Bir diğer hata, “ikna edici olsun” diye kanıtsız büyük iddialar eklemektir. Yazının gücü, süslü ya da kesin sözlerden değil; amaca uygun içerik, görünür ilişkiler ve güvenilir kanıttan gelir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Yazma amacımı ve hedef kitlemi açıkça belirledim mi?\n- Paragraf türü ile metin yapısını görevin sorusuna göre seçtim mi?\n- Sebep-sonuç ile problem-çözüm ilişkilerini ayırdım mı?\n- İçerik havuzundan yalnız amaca hizmet eden bilgileri aldım mı?\n- Her iddiayı uygun gözlem veya kaynak kanıtıyla destekledim mi?\n- Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinin görevleri belli mi?\n- Bağlantı ifadeleri gerçek düşünce ilişkilerini gösteriyor mu?\n- Taslağı amaç, içerik ve yapı uyumu bakımından yeniden düzenledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n104__ty73t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n104__ty73t4.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"gorev","labelKey":"tr-g07-turkce-n104__ty73t4.gorev"},{"id":"yapi","labelKey":"tr-g07-turkce-n104__ty73t4.yapi"},{"id":"icerik","labelKey":"tr-g07-turkce-n104__ty73t4.icerik"},{"id":"yerlestir","labelKey":"tr-g07-turkce-n104__ty73t4.yerlestir"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n104__ty73t4.kanit"},{"id":"kontrol","labelKey":"tr-g07-turkce-n104__ty73t4.kontrol"}],"edges":[{"from":"gorev","to":"yapi"},{"from":"yapi","to":"icerik"},{"from":"icerik","to":"yerlestir"},{"from":"yerlestir","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"kontrol"},{"from":"kontrol","to":"icerik"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n104__ty73t4.alt":"Soldan sağa ilerleyen yazma akışında görev düğümü amaç, hedef kitle ve ortamı çözümler; yapı düğümü tartışma, ikna, sebep-sonuç veya problem-çözüm düzeninden göreve uygun olanı seçer; içerik düğümü gözlem, bilgi, örnek, karşı görüş ve çözüm seçenekleri arasından ilgili olanları ayırır; yerleştirme düğümü seçilen içeriği giriş, gelişme ve sonuç işlevlerine dağıtır; kanıt düğümü iddia ile güvenilir dayanağı yan yana getirir; kontrol düğümü amaç, içerik ve yapı uyumunu denetler. Uyuşmayan ayrıntı bulunduğunda kontrol bağlantısı içerik seçimine geri döner.","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.caption":"Yazma görevinden yapı ve içerik seçimine, kanıt yerleştirmeden uyum kontrolüne ilerleyen süreç","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.gorev":"Görevi, amacı ve hedef kitleyi çözümle","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.yapi":"Uygun paragraf türü ve metin yapısını seç","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.icerik":"İlgili bilgi, görüş, örnek ve çözümü ayır","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.yerlestir":"İçeriği yapı bölümlerine yerleştir","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.kanit":"İddia ile kanıtın bağını kur","tr-g07-turkce-n104__ty73t4.kontrol":"Amaç, içerik ve yapı uyumunu denetle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-y-7-3-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazıda içerik, seçtiğin bilgi, düşünce, örnek, gözlem ve gerekçelerden oluşur. Yapı ise bu içeriğin hangi sırayla ve hangi ilişki içinde sunulacağını belirler. Aynı konu, farklı amaçlarla yazıldığında farklı içerik ve yapı gerektirir. Bir sanat çalışmasını tanıtmak, kültürel mirasla ilgili bir sorunu çözmek ve iki görüşü tartışmak aynı biçimde yazılamaz. Bu nedenle yazmaya başlamadan önce amaç, hedef kitle, paragraf türü, metin yapısı ve kullanılacak kanıtlar hakkında bilinçli seçim yapman gerekir.\n\nYedinci sınıfta daha önce öğrendiğin betimleme, tanıtma, öyküleme ve açıklama paragraflarına ek olarak sebep-sonuç, ikna ve tartışma paragraflarıyla çalışırsın. Bilgilendirici metinlerde sebep-sonuç ve problem-çözüm yapıları öne çıkar. “TÜRK SANATI” temasında örneğin bir okul sergisine ilginin neden azaldığını açıklayan sebep-sonuç metni, anlaşılmayan açıklama kartları için çözüm öneren problem-çözüm metni ya da sanat içeriklerinin çoklu ortamla sunulmasının yararlarını tartışan paragraf yazabilirsin. Burada doğrulanmamış tarih veya teknik ayrıntı eklemek yerine gözlem, verilen kaynak ve yazma görevindeki kanıtları kullanmalısın.","keyConcepts":"**Yazma amacı**, metnin niçin oluşturulduğunu gösterir: bilgilendirme, ikna etme, tartışma, sorun çözme veya duygu aktarma gibi. **Hedef kitle**, metni okuyacak kişilerin bilgi düzeyi ve ihtiyacıdır. **İçerik seçimi**, konuya ilişkin bilgiler arasından amaca hizmet edenlerin alınmasıdır. **Paragraf türü**, tek bir düşüncenin nasıl geliştirileceğini belirler. **Metin yapısı**, metnin bütünü içindeki bilgi ilişkisini düzenler.\n\n**Sebep-sonuç yapısında** bir durumun nedenleri ve doğurduğu sonuçlar açıklanır. **Problem-çözüm yapısında** sorun tanımlanır, neden ve etkileri belirlenir, uygulanabilir seçenekler karşılaştırılır ve uygun çözüm gerekçelendirilir. **İkna paragrafı**, bir görüşü güvenilir gerekçe ve kanıtla destekler. **Tartışma paragrafı**, farklı görüşleri adil biçimde ele alır ve yazarın ulaştığı sonucu gerekçelendirir. Bu yapılar birbirine karıştırılmamalıdır: Bir problemin yalnız nedenlerini anlatmak, çözüm üretmiş olmak değildir.","steps":"1. **Yazma görevini çözümle.** Konu, amaç, hedef kitle, uzunluk, ortam ve kullanılabilecek kaynakları belirle.\n2. **Yapı sorusunu sor.** “Neden oldu ve neye yol açtı?” sorusu sebep-sonuca; “Sorun nedir ve nasıl giderilebilir?” sorusu problem-çözüme yönlendirir.\n3. **İçerik havuzu oluştur.** Gözlem, güvenilir bilgi, örnek, karşı görüş ve olası çözüm seçeneklerini ayrı notlar hâlinde yaz.\n4. **İlgili içeriği seç.** İlginç olduğu hâlde amaçla bağlantısı olmayan ayrıntıyı ele. Her seçimin metindeki görevini belirt.\n5. **Bölümleri planla.** Girişte konu ve odak, gelişmede seçilen yapının ilişkileri, sonuçta ulaşılan yargı veya çözüm yer alsın.\n6. **Bağlantıları görünür kıl.** “Bu nedenle”, “bunun sonucunda”, “sorunun bir nedeni”, “çözümün uygulanabilmesi için” gibi ifadeleri yalnız gerçek ilişki varsa kullan.\n7. **Kanıtı yerleştir.** İddianın hemen ardından onu destekleyen gözlem veya kaynak bilgisi gelsin.\n8. **Amaç-yapı-içerik uyumunu kontrol et.** Her paragrafın görevi belli mi? Sonuç, girişteki sorun veya tartışma odağına cevap veriyor mu?\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, yazma görevini ve hedef kitleyi çözümlemekten uygun paragraf ile metin yapısını seçmeye, ilgili kanıtları yapı bölümlerine yerleştirmeye ve taslağı uyum bakımından denetlemeye ilerler. Kontrol sonunda yapıyla uyuşmayan içerik varsa seçim basamağına dönülür.","workedExamples":["Görev: “Bir sanat sergisindeki açıklama kartları kısa mı olmalı, ayrıntılı mı?” konusunda yedinci sınıf öğrencilerine yönelik bir tartışma paragrafı yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amacı belirle: İki seçeneği adil biçimde ele alıp ölçülü bir sonuca varmak.\n2. Hedef kitleyi düşün: Okur, uzun uzmanlık açıklamalarından çok açık ve seçilmiş bilgiye ihtiyaç duyabilir.\n3. İçerik havuzu kur: Kısa kartların hızlı okunması; ayrıntılı kartların bağlam sağlaması; çok uzun metnin görsel incelemeyi zorlaştırabilmesi; ek bilgiye başka yolla erişim seçeneği.\n4. Yapıyı seç: Tartışma paragrafı. Önce görüş ayrılığı, sonra iki tarafın gerekçesi, en sonda koşullu sonuç.\n5. Taslak paragrafı oluştur: “Sergi kartlarının çok kısa olması, ziyaretçinin çalışmayı hızla incelemesini kolaylaştırabilir; ancak yalnız ad ve başlık vermek, çalışmanın bağlamını anlamaya yetmeyebilir. Buna karşılık bütün ayrıntıları tek karta yüklemek de okumayı zorlaştırır. Bu nedenle temel bilgi kısa ve açık biçimde kartta verilmeli, ayrıntılı açıklama ise isteyen ziyaretçinin erişebileceği ayrı bir bölümde sunulmalıdır.”\n6. Kontrol et: Paragraf iki görüşü küçümsemeden ele alıyor, sonuç hedef kitlenin ihtiyacına dayanıyor ve konudan sapmıyor.","Görev: Okulun sanat içerikli dijital seçkisinde bazı görsellerin açıklaması bulunmadığı için okuyucuların içeriği anlamakta zorlandığı gözlenmiştir. Bu duruma yönelik kısa bir problem-çözüm metni yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problemi açık tanımla: Sorun, görsel bulunması değil; görselin metindeki işlevinin ve gözlenmesi gereken ayrıntının açıklanmamasıdır.\n2. Kanıtı sınırla: Gözlem formunda öğrencilerin “Görselin neden eklendiğini anlayamadım.” biçimindeki geri bildirimleri bulunuyorsa bunları kullan. Olmayan istatistiği uydurma.\n3. Neden ve etkiyi ayır: Neden, açıklama alanının planlanmaması olabilir; etki, okuyucunun metin-görsel ilişkisini kuramamasıdır.\n4. Çözüm seçenekleri üret: Her görsele somut alternatif metin eklemek; metin içinde görsele gönderme yapmak; yayın öncesi erişilebilirlik kontrol listesi kullanmak.\n5. Uygun çözümü gerekçelendir: Üç adım birbirini tamamlar; yalnız daha fazla görsel eklemek sorunu çözmez.\n6. Metin planı kur: Girişte sorun ve kanıt, gelişmede neden-etki ile seçenekler, sonuçta uygulanacak düzenleme ve kontrol ölçütü.\n7. Sonuç cümlesi yaz: “Seçkiye eklenecek her görselin işlevi metin içinde belirtilir ve somut alternatif metinle açıklanırsa okuyucu, görselin içeriğe ne kattığını daha kolay izleyebilir.”\n8. Kontrol et: Metin problem-çözüm yapısında kalıyor; teknik ya da tarihsel bilgi uydurmuyor."],"commonMistakes":"İçeriği topladıktan sonra yapıyı rastgele seçmek, metnin bölümleri arasında kopukluk oluşturur. Sebep-sonuç metninde çözüm listesi vermek ya da problem-çözüm metninde yalnız sorunun nedenlerini açıklamak yapıların karışmasına yol açar. Bir diğer hata, “ikna edici olsun” diye kanıtsız büyük iddialar eklemektir. Yazının gücü, süslü ya da kesin sözlerden değil; amaca uygun içerik, görünür ilişkiler ve güvenilir kanıttan gelir.","selfCheck":["Yazma amacımı ve hedef kitlemi açıkça belirledim mi?","Paragraf türü ile metin yapısını görevin sorusuna göre seçtim mi?","Sebep-sonuç ile problem-çözüm ilişkilerini ayırdım mı?","İçerik havuzundan yalnız amaca hizmet eden bilgileri aldım mı?","Her iddiayı uygun gözlem veya kaynak kanıtıyla destekledim mi?","Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinin görevleri belli mi?","Bağlantı ifadeleri gerçek düşünce ilişkilerini gösteriyor mu?","Taslağı amaç, içerik ve yapı uyumu bakımından yeniden düzenledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme: T.Y.7.3","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2c5ff8f329d53988051c90fbd4d266f7f760119d6bc3b5be6f905e9210b966d3","reviewDecisionSha256":"22769d02d796bd833a676106e19c13589c9ac36eca84c865921bb5d680cce33c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2c5ff8f329d53988051c90fbd4d266f7f760119d6bc3b5be6f905e9210b966d3","reviewedHash":"sha256:2c5ff8f329d53988051c90fbd4d266f7f760119d6bc3b5be6f905e9210b966d3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:22769d02d796bd833a676106e19c13589c9ac36eca84c865921bb5d680cce33c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n104","contentProjectionSha256":"2c5ff8f329d53988051c90fbd4d266f7f760119d6bc3b5be6f905e9210b966d3","reviewDecisionSha256":"22769d02d796bd833a676106e19c13589c9ac36eca84c865921bb5d680cce33c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n105","noteId":"tr.g07.turkce.n105","noteKey":"tr.g07.turkce.n105","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-6","title":"Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme","objectiveId":"T.Y.7.6","objective":"T.Y.7.6","objectives":["T.Y.7.6"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nÇoklu ortamla içerik oluşturmak, bir yazının yanına rastgele resim, ses ya da hareket eklemek değildir. Metin, görsel, ses ve hareket ögelerinin her biri belirli bir iletişim görevi üstlenir. Önce yazma amacı, hedef kitle ve kullanılacak ortam belirlenir; sonra hangi ögenin hangi bilgiyi taşıyacağına karar verilir. Ögeler aynı anlamı farklı yollarla kurabilir, metindeki anlamı destekleyebilir ya da tek başına yeni bir anlam oluşturabilir. Son aşamada her ögenin seçilen işlevi gerçekten yerine getirip getirmediği kontrol edilir.\n\nBu beceri basılı ve dijital ortamlarda kullanılabilir. Basılı bir sergi kitapçığında metin, fotoğraf, tablo ve yönlendirme şeması; dijital bir içerikte bunlara ek olarak ses kaydı, müzik, video veya hareketli geçiş yer alabilir. “TÜRK SANATI” temasında bir öğrenci sergisini, özgün gölge oyunu çalışmasını, dokuma desenleri üzerine yapılan kaynak taramasını ya da mimari süslemelerle ilgili sınıf araştırmasını tanıtan çoklu ortam içeriği hazırlanabilir. Ancak sanatçı, eser, tarih veya teknik hakkında doğrulanmamış bilgi eklenmemeli; kullanılan her öge güvenilir, izinli ve amaca uygun olmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Çoklu ortam ögesi**, anlamı taşıyan metin, fotoğraf, çizim, tablo, grafik, harita, ses kaydı, müzik, video veya hareket gibi bileşendir. **İşlev**, ögenin içerikte ne yaptığını açıklar. **Eş anlam oluşturma**, aynı temel mesajın başka bir temsil yoluyla yeniden kurulmasıdır; örneğin yazılı bölüm sırasının aynı sırayı gösteren bir şemayla verilmesi. **Anlamı destekleme**, metindeki bilginin ayrıntısını görünür ya da işitilir kılmaktır; örneğin metinde sözü edilen düzenin fotoğrafta işaretlenmesi. **Tek başına anlam oluşturma**, ögenin metinde aynen söylenmeyen ama içerik için gerekli bir bilgiyi kendi başına taşımasıdır; örneğin kısa bir ses kaydının tonlama farkını doğrudan duyurması.\n\n**Öge uyumu**, bütün bileşenlerin aynı amaç ve ana düşünceye hizmet etmesidir. **Alternatif metin**, görseldeki anlamlı ilişkiyi görseli göremeyen kişi için somut biçimde açıklar. **Altyazı**, sesli veya hareketli içerikte söylenen temel sözleri yazılı olarak erişilebilir kılar. **Kaynak ve kullanım izni**, ögenin nereden geldiğini ve kullanılmasının uygun olup olmadığını gösterir. Süsleyici bir öge, ana düşünceyi açıklamıyorsa öğretim işlevi taşımaz.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Yazma amacını ve hedef kitleyi belirle.** İçerik tanıtacak mı, karşılaştıracak mı, bir süreci açıklayacak mı?\n2. **Ana mesajı yaz.** Bütün ögeler bu mesajla ilişkilendirilebilmelidir.\n3. **Bilgiyi ögelere dağıt.** Hangi bilgi metinde açıkça verilecek, hangisi görselle gösterilecek, ses veya hareket hangi ilişkiyi ekleyecek?\n4. **Her ögenin işlevine karar ver.** Eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma seçeneklerinden uygun olanı belirle.\n5. **Gereksiz tekrarları azalt.** Metindeki uzun paragrafı görsel üzerinde aynen yeniden yazmak yerine görselin sağlayacağı farklı kanıtı kullan.\n6. **Ögeler arasında gönderme kur.** “Tablodaki ikinci satır…”, “Ses kaydında duyulan kısa durak…” gibi ifadelerle okuyucunun ilişkiyi izlemesini sağla.\n7. **Erişilebilirliği düzenle.** Görsele somut alternatif metin, sese altyazı veya yazılı özet, hareketli içeriğe anlaşılır kontrol ekle.\n8. **Doğruluk ve kullanım uygunluğunu denetle.** Kaynağı belirsiz veya izin durumu bilinmeyen ögeyi kullanma; kendi ürettiğin ögeleri açıkça belirt.\n9. **Bütünlüğü test et.** Bir öge çıkarıldığında hangi anlam kayboluyor? Hiçbir şey değişmiyorsa öge yalnız süs olabilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, metin, görsel, ses ve hareket ögelerinin aynı içerikte farklı görevler üstlenebileceğini gösterir. Son sütundaki kanıt, ögenin seçilen işlevi gerçekten yerine getirip getirmediğini sınamaya yarar. Ögelerin hepsini kullanmak zorunlu değildir; amaç için gerekli ve erişilebilir olanlar seçilmelidir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Dijital sergi rehberi oluşturma\n\nBir öğrenci grubu, sınıfta hazırlanan sanat çalışmalarını tanıtan dijital rehber yazacaktır. Rehberde bölüm açıklaması, sergi planı, kısa öğrenci ses kayıtları ve bölümler arası geçişi gösteren hareketli oklar düşünülmektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ana amacı belirle: Ziyaretçinin serginin bölümlerini izlemesini ve her bölümün öğrenci çalışmasındaki görevini anlamasını sağlamak.\n2. Metnin işlevini seç: Her bölümün adını, amacını ve doğrulanabilir kısa açıklamasını açıkça vermek.\n3. Görselin işlevini seç: Sergi planı, metindeki bölüm sırasıyla eş anlam oluşturur; ziyaretçi düzeni uzamsal olarak görür.\n4. Sesin işlevini seç: Öğrencinin kendi çalışmasında hangi gözleme dayandığını anlattığı kısa kayıt, yazıda aynen bulunmayan kişisel açıklamayı tek başına anlam olarak ekler. Kayıt için yazılı döküm hazırlanır.\n5. Hareketin işlevini seç: Oklar, bir bölümden diğerine önerilen geçişi göstererek planı destekler. Sürekli yanıp sönen, bilgi taşımayan hareket kullanılmaz.\n6. Metin-öge bağını kur: “Plan üzerindeki ikinci durakta yer alan ses kaydı, öğrencinin karşılaştırma ölçütünü açıklar.” cümlesi eklenir.\n7. Kaynak ve izin kontrolü yap: Tüm görsellerin okul çalışmasına ait olduğu, ses kaydının paylaşım izninin bulunduğu kayıt altına alınır.\n8. Sonuç: Dört öge aynı mesajı tekrarlamaz; her biri açıklama, yönlendirme veya kişisel kanıt işlevi üstlenir.\n\n### Örnek 2: Özgün gölge oyunu dosyasını çoklu ortamla sunma\n\nBir öğrenci, günümüzde geçen özgün bir gölge oyunu sahnesi yazmıştır. İçeriği sınıfta paylaşmak için yazılı sahne özeti, kendi çizdiği karakter taslağı, iki cümlelik ses denemesi ve kısa hareket planı hazırlayacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ana mesajı yaz: “Sahnedeki yanlış anlama, karakterlerin aynı sözü farklı anlamasıyla gelişiyor.”\n2. Metni yapılandır: Özgün olayın başlangıcı, yanlış anlaşılma ve çözüm sırası yazılı özette açıkça verilir.\n3. Görseli işlevlendirme: Karakter taslağında konuşma sırasında kullanılacak iki belirgin duruş gösterilir; görsel, metindeki karakter farkını destekler. Alternatif metin duruşların yönünü ve anlamını açıklar.\n4. Sesin işlevini belirle: Aynı cümlenin iki farklı tonlamayla söylenmesi, yanlış anlamaya yol açan vurgu farkını tek başına duyurur. Yazılı altyazı eklenir.\n5. Hareket planını belirle: Karakterlerin sahne üzerindeki giriş ve geri çekilme sırası oklarla gösterilir; hareket, olay örgüsündeki gerilimi değil, sahne düzenini açıklar.\n6. Gereksiz ögeyi ele: Arka planda sürekli müzik, ana mesajı açıklamıyorsa eklenmez.\n7. Bütünlüğü kontrol et: Yazılı özet olmadan olay sırası, ses olmadan tonlama farkı, görsel olmadan duruş ilişkisi eksik kalmaktadır; ögeler birbirini tamamlar.\n8. Sonuç: Çoklu ortam, süsleme yerine özgün yazının anlaşılmasını destekler.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn sık hata, “çoklu ortam” denince mümkün olan her ögeyi kullanmaktır. Fazla sayıda bileşen, okuyucunun ana mesajı izlemesini zorlaştırabilir. Görselin metni aynen tekrar etmesi, ses kaydının yalnız yazıyı okuması ve hareketin bilgi taşımadan dikkat çekmesi de işlevsiz kullanımlardır. Kaynağı ve kullanım izni belirsiz bir görseli eklemek, erişilebilirlik için alternatif metin veya altyazı hazırlamamak ve ögeler arasında bağlantı kurmamak içeriğin güvenilirliğini ve anlaşılabilirliğini azaltır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Çoklu ortam içeriğinin amacını ve ana mesajını belirledim mi?\n- Her ögenin taşıyacağı bilgiyi önceden planladım mı?\n- Eş anlam oluşturma, anlamı destekleme ve tek başına anlam oluşturma işlevlerini ayırdım mı?\n- Metin, görsel, ses ve hareket arasında açık bağlantılar kurdum mu?\n- Bilgi taşımayan süsleyici tekrarları çıkardım mı?\n- Görsellere somut alternatif metin, ses ve videoya altyazı veya döküm ekledim mi?\n- Kullandığım ögelerin kaynağını ve kullanım uygunluğunu denetledim mi?\n- Her ögenin ana düşünceye gerçek bir katkı sağladığını sınadım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n105__ty76t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n105__ty76t4.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h1","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h2","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h3","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h4"],"rows":[[{"v":"Metin"},{"v":"Bölüm adını, amacı ve doğrulanabilir açıklamayı açıkça verir."},{"v":"Temel anlamı kurar."},{"v":"Okur, serginin neyi ve hangi sırayla anlattığını metinden belirleyebilir."}],[{"v":"Görsel"},{"v":"Bölümlerin yerini ve aralarındaki yönü planda gösterir."},{"v":"Metinle eş anlam oluşturur ve uzamsal ilişkiyi destekler."},{"v":"Plan, metindeki bölüm sırasıyla eşleşir; alternatif metin bütün konumları açıklar."}],[{"v":"Ses"},{"v":"Öğrencinin kendi gözlem gerekçesini tonlamasıyla aktarır."},{"v":"Metinde aynen verilmeyen açıklamayı tek başına oluşturur."},{"v":"Kayıt, yeni bir gerekçe ekler ve aynı içeriğin yazılı dökümü bulunur."}],[{"v":"Hareket"},{"v":"Bölümler arasındaki önerilen geçişi oklarla gösterir."},{"v":"Yönlendirme anlamını destekler."},{"v":"Hareket durduğunda geçiş sırası kayboluyorsa öge gerçek işlev taşır; yalnız dikkat çekiyorsa çıkarılır."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n105__ty76t4.alt":"Dört sütunlu tabloda metin, görsel, ses ve hareket ögeleri; içerikteki görevi, anlam işlevi ve işlevin kanıtıyla eşleştirilir. Metin bölüm adını, amacı ve açıklamayı vererek temel anlamı kurar. Görsel, bölümlerin konumunu planda gösterir; metindeki sırayla eş anlam oluşturur ve uzamsal ilişkiyi destekler. Ses, öğrencinin metinde aynen bulunmayan gözlem gerekçesini tonlamasıyla tek başına ek anlam oluşturur ve yazılı dökümle erişilebilir kılınır. Hareketli oklar bölümler arasındaki geçişi destekler; hareket çıkarıldığında yön bilgisi kaybolmuyorsa ögenin yalnız süs olabileceği denetlenir.","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.caption":"Metin, görsel, ses ve hareket ögelerini görev, anlam işlevi ve kanıtla eşleştiren çoklu ortam tablosu","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h1":"Çoklu ortam ögesi","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h2":"İçerikteki görevi","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h3":"Anlam işlevi","tr-g07-turkce-n105__ty76t4.h4":"İşlevin kanıtı ve kontrolü"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-y-7-6-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Çoklu ortamla içerik oluşturmak, bir yazının yanına rastgele resim, ses ya da hareket eklemek değildir. Metin, görsel, ses ve hareket ögelerinin her biri belirli bir iletişim görevi üstlenir. Önce yazma amacı, hedef kitle ve kullanılacak ortam belirlenir; sonra hangi ögenin hangi bilgiyi taşıyacağına karar verilir. Ögeler aynı anlamı farklı yollarla kurabilir, metindeki anlamı destekleyebilir ya da tek başına yeni bir anlam oluşturabilir. Son aşamada her ögenin seçilen işlevi gerçekten yerine getirip getirmediği kontrol edilir.\n\nBu beceri basılı ve dijital ortamlarda kullanılabilir. Basılı bir sergi kitapçığında metin, fotoğraf, tablo ve yönlendirme şeması; dijital bir içerikte bunlara ek olarak ses kaydı, müzik, video veya hareketli geçiş yer alabilir. “TÜRK SANATI” temasında bir öğrenci sergisini, özgün gölge oyunu çalışmasını, dokuma desenleri üzerine yapılan kaynak taramasını ya da mimari süslemelerle ilgili sınıf araştırmasını tanıtan çoklu ortam içeriği hazırlanabilir. Ancak sanatçı, eser, tarih veya teknik hakkında doğrulanmamış bilgi eklenmemeli; kullanılan her öge güvenilir, izinli ve amaca uygun olmalıdır.","keyConcepts":"**Çoklu ortam ögesi**, anlamı taşıyan metin, fotoğraf, çizim, tablo, grafik, harita, ses kaydı, müzik, video veya hareket gibi bileşendir. **İşlev**, ögenin içerikte ne yaptığını açıklar. **Eş anlam oluşturma**, aynı temel mesajın başka bir temsil yoluyla yeniden kurulmasıdır; örneğin yazılı bölüm sırasının aynı sırayı gösteren bir şemayla verilmesi. **Anlamı destekleme**, metindeki bilginin ayrıntısını görünür ya da işitilir kılmaktır; örneğin metinde sözü edilen düzenin fotoğrafta işaretlenmesi. **Tek başına anlam oluşturma**, ögenin metinde aynen söylenmeyen ama içerik için gerekli bir bilgiyi kendi başına taşımasıdır; örneğin kısa bir ses kaydının tonlama farkını doğrudan duyurması.\n\n**Öge uyumu**, bütün bileşenlerin aynı amaç ve ana düşünceye hizmet etmesidir. **Alternatif metin**, görseldeki anlamlı ilişkiyi görseli göremeyen kişi için somut biçimde açıklar. **Altyazı**, sesli veya hareketli içerikte söylenen temel sözleri yazılı olarak erişilebilir kılar. **Kaynak ve kullanım izni**, ögenin nereden geldiğini ve kullanılmasının uygun olup olmadığını gösterir. Süsleyici bir öge, ana düşünceyi açıklamıyorsa öğretim işlevi taşımaz.","steps":"1. **Yazma amacını ve hedef kitleyi belirle.** İçerik tanıtacak mı, karşılaştıracak mı, bir süreci açıklayacak mı?\n2. **Ana mesajı yaz.** Bütün ögeler bu mesajla ilişkilendirilebilmelidir.\n3. **Bilgiyi ögelere dağıt.** Hangi bilgi metinde açıkça verilecek, hangisi görselle gösterilecek, ses veya hareket hangi ilişkiyi ekleyecek?\n4. **Her ögenin işlevine karar ver.** Eş anlam oluşturma, anlamı destekleme veya tek başına anlam oluşturma seçeneklerinden uygun olanı belirle.\n5. **Gereksiz tekrarları azalt.** Metindeki uzun paragrafı görsel üzerinde aynen yeniden yazmak yerine görselin sağlayacağı farklı kanıtı kullan.\n6. **Ögeler arasında gönderme kur.** “Tablodaki ikinci satır…”, “Ses kaydında duyulan kısa durak…” gibi ifadelerle okuyucunun ilişkiyi izlemesini sağla.\n7. **Erişilebilirliği düzenle.** Görsele somut alternatif metin, sese altyazı veya yazılı özet, hareketli içeriğe anlaşılır kontrol ekle.\n8. **Doğruluk ve kullanım uygunluğunu denetle.** Kaynağı belirsiz veya izin durumu bilinmeyen ögeyi kullanma; kendi ürettiğin ögeleri açıkça belirt.\n9. **Bütünlüğü test et.** Bir öge çıkarıldığında hangi anlam kayboluyor? Hiçbir şey değişmiyorsa öge yalnız süs olabilir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, metin, görsel, ses ve hareket ögelerinin aynı içerikte farklı görevler üstlenebileceğini gösterir. Son sütundaki kanıt, ögenin seçilen işlevi gerçekten yerine getirip getirmediğini sınamaya yarar. Ögelerin hepsini kullanmak zorunlu değildir; amaç için gerekli ve erişilebilir olanlar seçilmelidir.","workedExamples":["Bir öğrenci grubu, sınıfta hazırlanan sanat çalışmalarını tanıtan dijital rehber yazacaktır. Rehberde bölüm açıklaması, sergi planı, kısa öğrenci ses kayıtları ve bölümler arası geçişi gösteren hareketli oklar düşünülmektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ana amacı belirle: Ziyaretçinin serginin bölümlerini izlemesini ve her bölümün öğrenci çalışmasındaki görevini anlamasını sağlamak.\n2. Metnin işlevini seç: Her bölümün adını, amacını ve doğrulanabilir kısa açıklamasını açıkça vermek.\n3. Görselin işlevini seç: Sergi planı, metindeki bölüm sırasıyla eş anlam oluşturur; ziyaretçi düzeni uzamsal olarak görür.\n4. Sesin işlevini seç: Öğrencinin kendi çalışmasında hangi gözleme dayandığını anlattığı kısa kayıt, yazıda aynen bulunmayan kişisel açıklamayı tek başına anlam olarak ekler. Kayıt için yazılı döküm hazırlanır.\n5. Hareketin işlevini seç: Oklar, bir bölümden diğerine önerilen geçişi göstererek planı destekler. Sürekli yanıp sönen, bilgi taşımayan hareket kullanılmaz.\n6. Metin-öge bağını kur: “Plan üzerindeki ikinci durakta yer alan ses kaydı, öğrencinin karşılaştırma ölçütünü açıklar.” cümlesi eklenir.\n7. Kaynak ve izin kontrolü yap: Tüm görsellerin okul çalışmasına ait olduğu, ses kaydının paylaşım izninin bulunduğu kayıt altına alınır.\n8. Sonuç: Dört öge aynı mesajı tekrarlamaz; her biri açıklama, yönlendirme veya kişisel kanıt işlevi üstlenir.","Bir öğrenci, günümüzde geçen özgün bir gölge oyunu sahnesi yazmıştır. İçeriği sınıfta paylaşmak için yazılı sahne özeti, kendi çizdiği karakter taslağı, iki cümlelik ses denemesi ve kısa hareket planı hazırlayacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ana mesajı yaz: “Sahnedeki yanlış anlama, karakterlerin aynı sözü farklı anlamasıyla gelişiyor.”\n2. Metni yapılandır: Özgün olayın başlangıcı, yanlış anlaşılma ve çözüm sırası yazılı özette açıkça verilir.\n3. Görseli işlevlendirme: Karakter taslağında konuşma sırasında kullanılacak iki belirgin duruş gösterilir; görsel, metindeki karakter farkını destekler. Alternatif metin duruşların yönünü ve anlamını açıklar.\n4. Sesin işlevini belirle: Aynı cümlenin iki farklı tonlamayla söylenmesi, yanlış anlamaya yol açan vurgu farkını tek başına duyurur. Yazılı altyazı eklenir.\n5. Hareket planını belirle: Karakterlerin sahne üzerindeki giriş ve geri çekilme sırası oklarla gösterilir; hareket, olay örgüsündeki gerilimi değil, sahne düzenini açıklar.\n6. Gereksiz ögeyi ele: Arka planda sürekli müzik, ana mesajı açıklamıyorsa eklenmez.\n7. Bütünlüğü kontrol et: Yazılı özet olmadan olay sırası, ses olmadan tonlama farkı, görsel olmadan duruş ilişkisi eksik kalmaktadır; ögeler birbirini tamamlar.\n8. Sonuç: Çoklu ortam, süsleme yerine özgün yazının anlaşılmasını destekler."],"commonMistakes":"En sık hata, “çoklu ortam” denince mümkün olan her ögeyi kullanmaktır. Fazla sayıda bileşen, okuyucunun ana mesajı izlemesini zorlaştırabilir. Görselin metni aynen tekrar etmesi, ses kaydının yalnız yazıyı okuması ve hareketin bilgi taşımadan dikkat çekmesi de işlevsiz kullanımlardır. Kaynağı ve kullanım izni belirsiz bir görseli eklemek, erişilebilirlik için alternatif metin veya altyazı hazırlamamak ve ögeler arasında bağlantı kurmamak içeriğin güvenilirliğini ve anlaşılabilirliğini azaltır.","selfCheck":["Çoklu ortam içeriğinin amacını ve ana mesajını belirledim mi?","Her ögenin taşıyacağı bilgiyi önceden planladım mı?","Eş anlam oluşturma, anlamı destekleme ve tek başına anlam oluşturma işlevlerini ayırdım mı?","Metin, görsel, ses ve hareket arasında açık bağlantılar kurdum mu?","Bilgi taşımayan süsleyici tekrarları çıkardım mı?","Görsellere somut alternatif metin, ses ve videoya altyazı veya döküm ekledim mi?","Kullandığım ögelerin kaynağını ve kullanım uygunluğunu denetledim mi?","Her ögenin ana düşünceye gerçek bir katkı sağladığını sınadım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazısında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme: T.Y.7.6","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1018438d2dba91696dd077e43190b469e004709c8c74857278e521cc5a4f15fd","reviewDecisionSha256":"e250a38bd2ad4308a2eac126828ca5feed4b9c2907f5f03e6be93d3c94e74772","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1018438d2dba91696dd077e43190b469e004709c8c74857278e521cc5a4f15fd","reviewedHash":"sha256:1018438d2dba91696dd077e43190b469e004709c8c74857278e521cc5a4f15fd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e250a38bd2ad4308a2eac126828ca5feed4b9c2907f5f03e6be93d3c94e74772; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n105","contentProjectionSha256":"1018438d2dba91696dd077e43190b469e004709c8c74857278e521cc5a4f15fd","reviewDecisionSha256":"e250a38bd2ad4308a2eac126828ca5feed4b9c2907f5f03e6be93d3c94e74772","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n106","noteId":"tr.g07.turkce.n106","noteKey":"tr.g07.turkce.n106","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-7","title":"Yaratıcı yazı yazabilme","objectiveId":"T.Y.7.7","objective":"T.Y.7.7","objectives":["T.Y.7.7"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYaratıcı yazı, yalnız uzun benzetmeler kurmak veya alışılmadık kelimeler seçmek değildir. Yaratıcılık; bir olay, konu ya da duruma farklı açılardan bakmak, birden fazla olasılık üretmek, deneyim ve gözlemleri hayal gücüyle birleştirmek, özgün karakterler ile çatışmalar kurmak ve seçilen fikri tutarlı bir metne dönüştürmektir. Okur, metindeki dünyanın nasıl işlediğini anlayabilmeli; karakterlerin kararları olayların akışıyla bağlantılı olmalıdır.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir desen kartının gözünden sergi günü, günümüzde geçen özgün bir gölge oyunu sahnesi, bir atölyedeki soruna beklenmedik çözüm bulan öğrenci ya da farklı sanat ögelerinin konuştuğu hayalî bir anlatı yazabilirsin. Bu çalışmalar gerçek sanatçı, eser, tarih veya teknik bilgisi vermek zorunda değildir. Gerçek bilgi kullandığında güvenilir kaynağa dayanmalı; hayal ürünü bölümleri ise okuru yanıltmayacak biçimde kurgu olarak anlaşılmalıdır. Yaratıcı yazı, kültürel mirası tek biçimli ya da başka kültürlerden üstün gösterme aracı değil; gözlem, merak ve farklı bakış açılarını bir araya getiren özgün bir üretim alanıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Ana fikir tohumu**, yazının çıkış noktasındaki kısa düşüncedir. **Bakış açısı**, olayların kimin gözünden ve hangi bilgi sınırıyla anlatıldığını belirler. **Özgün seçenek**, ilk akla gelen çözümün dışında üretilen farklı karakter, mekân, çatışma veya anlatım olasılığıdır. **Kurgu**, olayların neden-sonuç ilişkisiyle düzenlenmiş bütünüdür. **Karakter amacı**, kişinin neye ulaşmak istediğini; **engel**, bu amaca ulaşmayı zorlaştıran durumu; **çatışma**, amaç ile engel arasındaki gerilimi gösterir. **Diyalog**, karakterin sesini ve ilişkileri görünür kılan konuşmadır. **Tutarlılık**, metinde belirlenen kuralların ve karakter özelliklerinin korunmasıdır. **Yaratıcı dil**, anlamı güçlendiren özgün benzetme, imge, ritim veya kelime seçimidir; anlaşılmayı bozacak süs yığını değildir.\n\nYaratıcı süreçte ilk fikir son fikir olmak zorunda değildir. Aynı ana fikir için farklı anlatıcılar, sonuçlar ve çözümler üretmek gerekir. Ardından seçim, “en tuhaf” olana göre değil; yazma amacı, hedef kitle, özgünlük ve geliştirilebilirlik ölçütlerine göre yapılır. Taslak yazıldıktan sonra olay bağlantıları, karakter davranışları ve dil yeniden düzenlenir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Çıkış noktasını belirle.** Bir görsel ayrıntı, özgün cümle, nesne, sorun veya “Ya şöyle olsaydı?” sorusu seç.\n2. **Gözlem ile hayali ayır.** Gerçekte gözlediğin ayrıntıları not et; bunlardan hangilerini kurguya dönüştüreceğini belirle.\n3. **En az üç seçenek üret.** Farklı anlatıcı, karakter amacı, engel, mekân veya sonuç düşün. İlk fikre hemen bağlanma.\n4. **Seçim ölçütü kullan.** Seçeneğin konuya uygun, özgün, yaşa uygun ve tamamlanabilir olup olmadığını değerlendir.\n5. **Kurgu iskeleti oluştur.** Başlangıçta karakter ve amaç; gelişmede engel, denemeler ve değişim; sonuçta karar veya dönüşüm yer alsın.\n6. **Karakter sesini kur.** Diyaloglar herkes için aynı biçimde konuşmamalı; karakterin amacı ve duygusu söze yansımalı.\n7. **Yaratıcı dili işlevli kullan.** Bir benzetme atmosferi veya karakter algısını güçlendirmiyorsa çıkar.\n8. **Tutarlılığı denetle.** Olayın sonucu önceki nedenlerle hazırlanmış mı? Karakterin kararı için yeterli ipucu var mı?\n9. **Yeniden yaz.** Gereksiz açıklamaları azalt, zayıf geçişleri güçlendir ve özgün ayrıntıları belirginleştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, ana fikir tohumundan birden fazla özgün seçeneğe, ölçütle yapılan seçime ve seçilen fikrin karakter, çatışma, olay örgüsü, taslak ile yeniden yazma aşamalarına nasıl dönüştüğünü gösterir. Yaratıcılık yalnız ilk fikirde değil; seçenek üretme, seçme ve düzenleme kararlarının bütününde ortaya çıkar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Bir sergi kartının gözünden öykü yazma\n\nÇıkış cümlesi: “Sergi açılmadan önce bütün kartlar yerini bulmuştu; yalnız ben hangi çalışmaya ait olduğumu bilmiyordum.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ana fikir tohumunu belirle: Aidiyetini arayan bir açıklama kartı.\n2. Üç seçenek üret:\n   - Kart, yazısındaki ipuçlarından ait olduğu çalışmayı arar.\n   - Kart, yanlış yere konulduğunu sanır ama iki çalışmayı ilişkilendiren ortak açıklama olduğunu keşfeder.\n   - Kart, boş bırakılmıştır ve ziyaretçilerin gözlemlerinden kendi metnini oluşturur.\n3. Ölçütle seçim yap: Üçüncü seçenek etkileşim ve değişim olanağı verdiği için seçilir; ancak kartın kendi kendine gerçek bilgi üretmediği açık olmalıdır.\n4. Bakış açısını kur: Birinci kişi anlatıcı olan kart, yalnız duyduğu ziyaretçi yorumlarını ve gördüğü yakın çevreyi bilir.\n5. Çatışmayı belirle: Kart, boş olduğu için işe yaramadığını düşünür; farklı gözlemler birbiriyle çelişince hangi ifadeyi taşıyacağına karar veremez.\n6. Çözümü geliştir: Kart tek bir kesin yorum seçmek yerine “Gözlem alanı” başlığıyla farklı kanıtları kısa ve açık biçimde bir araya getirir.\n7. Özgün kısa parça yaz: “İlk ziyaretçi çizgilerin hızını anlattı, ikincisi aralarındaki sessizliği. İkisini de dinleyince boşluğumun eksiklik değil, soru sormak için ayrılmış bir yer olduğunu fark ettim.”\n8. Tutarlılığı kontrol et: Kartın duyması kurgu kuralıdır; gerçek sanat bilgisi iddiası yoktur. Sonuç, farklı yorumlara saygı temasına bağlanır.\n\n### Örnek 2: Günümüzde geçen özgün gölge oyunu sahnesi kurma\n\nGörev: İki yeni karakterin dijital sergi hazırlarken yaşadığı bir yanlış anlaşılmayı anlatan kısa, tamamen özgün bir sahne yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Karakterleri oluştur: Düzeni önemseyen “Sıra” ile her fikri hemen denemek isteyen “Kıvılcım”.\n2. Amaçları belirle: İkisi de sergiyi zamanında bitirmek ister; yöntemleri farklıdır.\n3. Engeli kur: Kıvılcım “Görseller hareket etsin.” der. Sıra, bütün görsellerin sürekli hareket edeceğini düşünüp buna karşı çıkar; Kıvılcım ise yalnız bölüm geçişini göstermeyi amaçlamıştır.\n4. Diyalog seslerini ayır:\n   - Sıra: “Her şey hareket ederse ziyaretçi nereye bakacağını nasıl anlayacak?”\n   - Kıvılcım: “Her şey değil; yalnız geçiş oku. Ben düşüncemi yarım söylemişim.”\n5. Olay örgüsünü ilerlet: İki karakter önce birbirinin niyetini tahmin eder, sonra örnek göstererek açıklığa kavuşturur.\n6. Özgün çözüm üret: Hareket yalnız bilgi taşıyan geçişte kullanılır; diğer görseller sabit kalır. Böylece yaratıcı fikir erişilebilir bir düzene uyarlanır.\n7. Estetik dili sınırla: “Ok, karanlığın içinde küçük bir rehber gibi ilerledi.” benzetmesi sahne etkisini güçlendirir; açıklama yerine geçmez.\n8. Sonucu bağla: Karakterler, çatışmanın fikir ayrılığından çok eksik ifadeden doğduğunu anlar. Sahne, güvenli ve saygılı iletişimle tamamlanır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nYaratıcı yazıyı yalnız sıfatları çoğaltmak veya her cümlede söz sanatı kullanmak sanmak metni ağırlaştırır. Başka bir bilinen öykünün yalnız adlarını değiştirmek özgün kurgu oluşturmaz. Olayın çözümünü hiçbir hazırlık olmadan son cümlede ortaya çıkarmak, karakteri amacıyla çelişen davranışlara yöneltmek ve gerçek bilgi ile hayal ürününü ayırmamak da tutarlılığı bozar. İlk taslağı değiştirmeden bırakmak yerine seçenekleri, neden-sonuç bağlarını ve dili yeniden gözden geçirmek gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Yazım için açık bir ana fikir tohumu seçtim mi?\n- Gözlemlediğim ayrıntılarla hayal ürünü bölümleri ayırdım mı?\n- İlk fikrin dışında en az üç özgün seçenek ürettim mi?\n- Seçimimi konu, hedef kitle, özgünlük ve geliştirilebilirlik ölçütleriyle yaptım mı?\n- Karakterin amacı, engeli ve değişimi anlaşılır mı?\n- Olayların sonucu önceki neden ve ipuçlarıyla hazırlanmış mı?\n- Diyaloglar karakterlerin farklı seslerini yansıtıyor mu?\n- Yaratıcı dil anlamı güçlendiriyor mu; gereksiz süsleri çıkardım mı?\n- Taslağı tutarlılık ve özgünlük bakımından yeniden yazdım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n106__ty77t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n106__ty77t4.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"tohum","labelKey":"tr-g07-turkce-n106__ty77t4.tohum"},{"id":"secenek","labelKey":"tr-g07-turkce-n106__ty77t4.secenek"},{"id":"secim","labelKey":"tr-g07-turkce-n106__ty77t4.secim"},{"id":"karakter","labelKey":"tr-g07-turkce-n106__ty77t4.karakter"},{"id":"kurgu","labelKey":"tr-g07-turkce-n106__ty77t4.kurgu"},{"id":"taslak","labelKey":"tr-g07-turkce-n106__ty77t4.taslak"},{"id":"yeniden","labelKey":"tr-g07-turkce-n106__ty77t4.yeniden"}],"edges":[{"from":"tohum","to":"secenek"},{"from":"secenek","to":"secim"},{"from":"secim","to":"karakter"},{"from":"karakter","to":"kurgu"},{"from":"kurgu","to":"taslak"},{"from":"taslak","to":"yeniden"},{"from":"yeniden","to":"secenek"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n106__ty77t4.alt":"Soldan sağa ilerleyen yaratıcı yazma akışında ana fikir tohumu bir gözlem, nesne, cümle veya sorudan doğar; özgün seçenekler düğümünde farklı anlatıcı, karakter, engel ve sonuç olasılıkları üretilir; seçim düğümü seçenekleri konuya uygunluk, özgünlük, yaşa uygunluk ve geliştirilebilirlik ölçütleriyle değerlendirir. Seçilen fikirde karakter amacı ve engel belirlenir; kurgu düğümü başlangıç, gelişme ve sonucu neden-sonuç ilişkisiyle kurar; taslakta diyalog ve işlevli yaratıcı dil kullanılır; yeniden yazma düğümü tutarlılık ile etkiyi denetler ve gerektiğinde yeni seçenekler üretmek üzere akışa geri döner.","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.caption":"Ana fikirden özgün seçeneklere, ölçütlü seçime ve yeniden yazılan tutarlı kurguya ilerleyen yaratıcı yazma akışı","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.tohum":"Ana fikir tohumu: gözlem, nesne, cümle veya soru","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.secenek":"Farklı anlatıcı, karakter, engel ve sonuç seçenekleri üret","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.secim":"Ölçütlerle geliştirilebilir özgün seçeneği seç","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.karakter":"Karakter amacı, engel ve değişimi belirle","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.kurgu":"Başlangıç, gelişme ve sonucu neden-sonuçla kur","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.taslak":"Diyalog ve işlevli yaratıcı dille taslak yaz","tr-g07-turkce-n106__ty77t4.yeniden":"Tutarlılığı denetle, yeniden yaz ve gerekirse seçeneklere dön"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-y-7-7-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yaratıcı yazı, yalnız uzun benzetmeler kurmak veya alışılmadık kelimeler seçmek değildir. Yaratıcılık; bir olay, konu ya da duruma farklı açılardan bakmak, birden fazla olasılık üretmek, deneyim ve gözlemleri hayal gücüyle birleştirmek, özgün karakterler ile çatışmalar kurmak ve seçilen fikri tutarlı bir metne dönüştürmektir. Okur, metindeki dünyanın nasıl işlediğini anlayabilmeli; karakterlerin kararları olayların akışıyla bağlantılı olmalıdır.\n\n“TÜRK SANATI” temasında bir desen kartının gözünden sergi günü, günümüzde geçen özgün bir gölge oyunu sahnesi, bir atölyedeki soruna beklenmedik çözüm bulan öğrenci ya da farklı sanat ögelerinin konuştuğu hayalî bir anlatı yazabilirsin. Bu çalışmalar gerçek sanatçı, eser, tarih veya teknik bilgisi vermek zorunda değildir. Gerçek bilgi kullandığında güvenilir kaynağa dayanmalı; hayal ürünü bölümleri ise okuru yanıltmayacak biçimde kurgu olarak anlaşılmalıdır. Yaratıcı yazı, kültürel mirası tek biçimli ya da başka kültürlerden üstün gösterme aracı değil; gözlem, merak ve farklı bakış açılarını bir araya getiren özgün bir üretim alanıdır.","keyConcepts":"**Ana fikir tohumu**, yazının çıkış noktasındaki kısa düşüncedir. **Bakış açısı**, olayların kimin gözünden ve hangi bilgi sınırıyla anlatıldığını belirler. **Özgün seçenek**, ilk akla gelen çözümün dışında üretilen farklı karakter, mekân, çatışma veya anlatım olasılığıdır. **Kurgu**, olayların neden-sonuç ilişkisiyle düzenlenmiş bütünüdür. **Karakter amacı**, kişinin neye ulaşmak istediğini; **engel**, bu amaca ulaşmayı zorlaştıran durumu; **çatışma**, amaç ile engel arasındaki gerilimi gösterir. **Diyalog**, karakterin sesini ve ilişkileri görünür kılan konuşmadır. **Tutarlılık**, metinde belirlenen kuralların ve karakter özelliklerinin korunmasıdır. **Yaratıcı dil**, anlamı güçlendiren özgün benzetme, imge, ritim veya kelime seçimidir; anlaşılmayı bozacak süs yığını değildir.\n\nYaratıcı süreçte ilk fikir son fikir olmak zorunda değildir. Aynı ana fikir için farklı anlatıcılar, sonuçlar ve çözümler üretmek gerekir. Ardından seçim, “en tuhaf” olana göre değil; yazma amacı, hedef kitle, özgünlük ve geliştirilebilirlik ölçütlerine göre yapılır. Taslak yazıldıktan sonra olay bağlantıları, karakter davranışları ve dil yeniden düzenlenir.","steps":"1. **Çıkış noktasını belirle.** Bir görsel ayrıntı, özgün cümle, nesne, sorun veya “Ya şöyle olsaydı?” sorusu seç.\n2. **Gözlem ile hayali ayır.** Gerçekte gözlediğin ayrıntıları not et; bunlardan hangilerini kurguya dönüştüreceğini belirle.\n3. **En az üç seçenek üret.** Farklı anlatıcı, karakter amacı, engel, mekân veya sonuç düşün. İlk fikre hemen bağlanma.\n4. **Seçim ölçütü kullan.** Seçeneğin konuya uygun, özgün, yaşa uygun ve tamamlanabilir olup olmadığını değerlendir.\n5. **Kurgu iskeleti oluştur.** Başlangıçta karakter ve amaç; gelişmede engel, denemeler ve değişim; sonuçta karar veya dönüşüm yer alsın.\n6. **Karakter sesini kur.** Diyaloglar herkes için aynı biçimde konuşmamalı; karakterin amacı ve duygusu söze yansımalı.\n7. **Yaratıcı dili işlevli kullan.** Bir benzetme atmosferi veya karakter algısını güçlendirmiyorsa çıkar.\n8. **Tutarlılığı denetle.** Olayın sonucu önceki nedenlerle hazırlanmış mı? Karakterin kararı için yeterli ipucu var mı?\n9. **Yeniden yaz.** Gereksiz açıklamaları azalt, zayıf geçişleri güçlendir ve özgün ayrıntıları belirginleştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, ana fikir tohumundan birden fazla özgün seçeneğe, ölçütle yapılan seçime ve seçilen fikrin karakter, çatışma, olay örgüsü, taslak ile yeniden yazma aşamalarına nasıl dönüştüğünü gösterir. Yaratıcılık yalnız ilk fikirde değil; seçenek üretme, seçme ve düzenleme kararlarının bütününde ortaya çıkar.","workedExamples":["Çıkış cümlesi: “Sergi açılmadan önce bütün kartlar yerini bulmuştu; yalnız ben hangi çalışmaya ait olduğumu bilmiyordum.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ana fikir tohumunu belirle: Aidiyetini arayan bir açıklama kartı.\n2. Üç seçenek üret:\n   - Kart, yazısındaki ipuçlarından ait olduğu çalışmayı arar.\n   - Kart, yanlış yere konulduğunu sanır ama iki çalışmayı ilişkilendiren ortak açıklama olduğunu keşfeder.\n   - Kart, boş bırakılmıştır ve ziyaretçilerin gözlemlerinden kendi metnini oluşturur.\n3. Ölçütle seçim yap: Üçüncü seçenek etkileşim ve değişim olanağı verdiği için seçilir; ancak kartın kendi kendine gerçek bilgi üretmediği açık olmalıdır.\n4. Bakış açısını kur: Birinci kişi anlatıcı olan kart, yalnız duyduğu ziyaretçi yorumlarını ve gördüğü yakın çevreyi bilir.\n5. Çatışmayı belirle: Kart, boş olduğu için işe yaramadığını düşünür; farklı gözlemler birbiriyle çelişince hangi ifadeyi taşıyacağına karar veremez.\n6. Çözümü geliştir: Kart tek bir kesin yorum seçmek yerine “Gözlem alanı” başlığıyla farklı kanıtları kısa ve açık biçimde bir araya getirir.\n7. Özgün kısa parça yaz: “İlk ziyaretçi çizgilerin hızını anlattı, ikincisi aralarındaki sessizliği. İkisini de dinleyince boşluğumun eksiklik değil, soru sormak için ayrılmış bir yer olduğunu fark ettim.”\n8. Tutarlılığı kontrol et: Kartın duyması kurgu kuralıdır; gerçek sanat bilgisi iddiası yoktur. Sonuç, farklı yorumlara saygı temasına bağlanır.","Görev: İki yeni karakterin dijital sergi hazırlarken yaşadığı bir yanlış anlaşılmayı anlatan kısa, tamamen özgün bir sahne yaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Karakterleri oluştur: Düzeni önemseyen “Sıra” ile her fikri hemen denemek isteyen “Kıvılcım”.\n2. Amaçları belirle: İkisi de sergiyi zamanında bitirmek ister; yöntemleri farklıdır.\n3. Engeli kur: Kıvılcım “Görseller hareket etsin.” der. Sıra, bütün görsellerin sürekli hareket edeceğini düşünüp buna karşı çıkar; Kıvılcım ise yalnız bölüm geçişini göstermeyi amaçlamıştır.\n4. Diyalog seslerini ayır:\n   - Sıra: “Her şey hareket ederse ziyaretçi nereye bakacağını nasıl anlayacak?”\n   - Kıvılcım: “Her şey değil; yalnız geçiş oku. Ben düşüncemi yarım söylemişim.”\n5. Olay örgüsünü ilerlet: İki karakter önce birbirinin niyetini tahmin eder, sonra örnek göstererek açıklığa kavuşturur.\n6. Özgün çözüm üret: Hareket yalnız bilgi taşıyan geçişte kullanılır; diğer görseller sabit kalır. Böylece yaratıcı fikir erişilebilir bir düzene uyarlanır.\n7. Estetik dili sınırla: “Ok, karanlığın içinde küçük bir rehber gibi ilerledi.” benzetmesi sahne etkisini güçlendirir; açıklama yerine geçmez.\n8. Sonucu bağla: Karakterler, çatışmanın fikir ayrılığından çok eksik ifadeden doğduğunu anlar. Sahne, güvenli ve saygılı iletişimle tamamlanır."],"commonMistakes":"Yaratıcı yazıyı yalnız sıfatları çoğaltmak veya her cümlede söz sanatı kullanmak sanmak metni ağırlaştırır. Başka bir bilinen öykünün yalnız adlarını değiştirmek özgün kurgu oluşturmaz. Olayın çözümünü hiçbir hazırlık olmadan son cümlede ortaya çıkarmak, karakteri amacıyla çelişen davranışlara yöneltmek ve gerçek bilgi ile hayal ürününü ayırmamak da tutarlılığı bozar. İlk taslağı değiştirmeden bırakmak yerine seçenekleri, neden-sonuç bağlarını ve dili yeniden gözden geçirmek gerekir.","selfCheck":["Yazım için açık bir ana fikir tohumu seçtim mi?","Gözlemlediğim ayrıntılarla hayal ürünü bölümleri ayırdım mı?","İlk fikrin dışında en az üç özgün seçenek ürettim mi?","Seçimimi konu, hedef kitle, özgünlük ve geliştirilebilirlik ölçütleriyle yaptım mı?","Karakterin amacı, engeli ve değişimi anlaşılır mı?","Olayların sonucu önceki neden ve ipuçlarıyla hazırlanmış mı?","Diyaloglar karakterlerin farklı seslerini yansıtıyor mu?","Yaratıcı dil anlamı güçlendiriyor mu; gereksiz süsleri çıkardım mı?","Taslağı tutarlılık ve özgünlük bakımından yeniden yazdım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yaratıcı yazı yazabilme: T.Y.7.7","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0092b88458b6a715b2bdbbec94ab76c4983d65632662206eeaf6ff58c9e51372","reviewDecisionSha256":"0cdcd6bc3c868352d898688bdf693c00835c1af03463c7fa1cd4075e336a21ca","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0092b88458b6a715b2bdbbec94ab76c4983d65632662206eeaf6ff58c9e51372","reviewedHash":"sha256:0092b88458b6a715b2bdbbec94ab76c4983d65632662206eeaf6ff58c9e51372","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0cdcd6bc3c868352d898688bdf693c00835c1af03463c7fa1cd4075e336a21ca; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n106","contentProjectionSha256":"0092b88458b6a715b2bdbbec94ab76c4983d65632662206eeaf6ff58c9e51372","reviewDecisionSha256":"0cdcd6bc3c868352d898688bdf693c00835c1af03463c7fa1cd4075e336a21ca","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n107","noteId":"tr.g07.turkce.n107","noteKey":"tr.g07.turkce.n107","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","themeTitle":"TÜRK SANATI","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-8","title":"Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme","objectiveId":"T.Y.7.8","objective":"T.Y.7.8","objectives":["T.Y.7.8"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\nTahmin, eldeki ipuçlarını gözlem ve ön bilgilerle ilişkilendirerek henüz kesinleşmemiş bir olasılık kurmaktır. Yazılı üretimde tahmin; bir başlık, görsel, başlangıç cümlesi, bölüm adı veya sınırlı bilgiden hareketle yazının olası yönünü belirlemene yardım eder. Yazılı etkileşimde ise gelen iletide kullanılan kelimeleri, cümlelerin bağlama uygunluğunu ve iletinin devamına ilişkin ipuçlarını inceleyerek nasıl cevap vereceğine karar vermeni sağlar.\n\nBu beceride tahmin ile doğrulanmış bilgiyi ayırmak önemlidir. Bir sanat çalışmasının görseline bakıp “Bu tasarım kesinlikle şu duyguyu anlatıyor.” demek kanıtsız bir kesinliktir. “Tekrarlanan çizgiler ve koyu-açık karşıtlığı, tasarımın hareket düşüncesiyle ilişkilendirilebileceğini düşündürüyor.” cümlesi ise gözleme dayalı, sınırları açık bir tahmindir. Yeni bilgi geldiğinde tahmin korunabilir, daraltılabilir veya değiştirilebilir. Düşünceni kanıt karşısında güncellemek hata değil, bilinçli yazarlık davranışıdır.\n\n## Temel kavramlar\n**Gözlem:** Görselde, iletide veya metinde gerçekten bulunan ayrıntıyı yorumdan ayırarak belirlemektir.\n\n**Ön bilgi:** Daha önce öğrenilen, kaynağı bilinen ve yeni durumla ilgili olan bilgidir. Her ön bilgi yeni duruma uygun olmayabilir.\n\n**İpucu:** Başlık, kelime seçimi, bölüm sırası, görsel ayrıntı veya yazışmadaki soru gibi tahmine dayanak sağlayan veridir.\n\n**Tahmin:** İpuçları ile ön bilgiden hareketle kurulan, doğrulanmaya açık olasılıktır.\n\n**Gerekçe:** Tahminin hangi gözlem veya bilgiye dayandığını açıklayan bölümdür.\n\n**Olasılık dili:** “Olabilir, düşündürüyor, muhtemelen, şu koşulda” gibi tahmini kesin bilgiden ayıran ifadelerdir.\n\n**Yeni kanıt:** Tahmini sınamayı sağlayan açıklama, kaynak kartı, sonraki ileti veya gözlenebilir başka bir veridir.\n\n**Yazılı yargı:** İncelenen durum hakkında tahmin ve kanıtlar değerlendirildikten sonra yazıda ulaşılan sonuçtur. Yargı, eldeki kanıtın sınırını aşmamalıdır.\n\n**Yazılı etkileşim:** Mesaj, yorum, ortak belge veya elektronik posta gibi ortamlarda başkasının iletisine uygun yazılı karşılık vermektir.\n\n## Adım adım anlatım\n1. **Yazma görevini belirle.** Bir tanıtım paragrafı mı oluşturacaksın, bir görselden hareketle kısa metin mi yazacaksın, yoksa gelen iletiye cevap mı vereceksin? Amaç değişince kullanacağın tahmin de değişir.\n2. **Gözleneni aynen kaydet.** “Afişte üç bölüm adı var.” gözlemdir; “Sergi çok kapsamlıdır.” yorumdur. Tahminden önce bu ikisini ayır.\n3. **İlgili ön bilgiyi seç.** Daha önce öğrendiğin metin yapısı, çoklu ortam işlevi veya kaynak gösterme bilgisi işe yarayabilir. Bilmediğin bir sanat tekniğini varmış gibi kullanma.\n4. **Birden fazla olasılık üret.** İlk akla gelen seçeneği gerçek sayma. Aynı ipucu farklı açıklamalara izin verebilir.\n5. **En güçlü tahmini gerekçelendir.** Tahminin, gözlenebilir en az bir ipucuyla doğrudan bağlantılı olsun.\n6. **Kesinlik derecesini doğru yaz.** Doğrulanmamış düşünceyi “kesinlikle” diye sunma; olasılık bildiren bir dil kullan.\n7. **Tahmini yazıya işlevli biçimde yerleştir.** Tahmin, tanıtım yazısında araştırma sorusuna; öyküde olası gelişmeye; yazılı etkileşimde açıklayıcı bir soruya dönüşebilir.\n8. **Yeni kanıtı incele.** Sonraki paragraf, kaynak kartı, açıklama veya cevap tahminini destekliyor mu, sınırlandırıyor mu, değiştiriyor mu?\n9. **Yazılı ifadeyi güncelle.** Eski tahmini silmek zorunda değilsin; “İlk ipuçları bana bunu düşündürmüştü, yeni açıklama ise…” biçiminde düşünme sürecini görünür kılabilirsin.\n10. **İnsanlara ilişkin çıkarımlarda dikkatli ol.** Bir mesajın kısa oluşundan gönderenin kesin olarak öfkeli olduğu sonucuna varma. Olasılığı belirt ve gerekiyorsa saygılı bir açıklama sorusu sor.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, önce bir tahmin kurmayı, bu tahminin dayanağını açıklamayı, yeni kanıtla tahmini sınamayı ve ulaşılan güncel sonucu yazılı üretime ya da yazılı etkileşime yansıtmayı gösterir. Yeni kanıt tahminle uyuşmazsa akış yeniden tahmin basamağına döner.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n### Örnek 1: Dijital sergi afişinden tanıtım paragrafına\nBir sınıf sergisinin taslak afişinde “Gözlem”, “Karşılaştırma” ve “Özgün Tasarım” başlıklı üç bölüm vardır. Başlıkların yanında sırasıyla büyüteç, yan yana iki şekil ve kalem simgesi görülmektedir. Sergi metni henüz yayımlanmamıştır. Bu afişten hareketle katalog için bir ön tanıtım cümlesi yazman isteniyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Gözlemi ayır: Üç bölüm adı ve bunlarla ilişkili üç simge gerçekten afişte vardır.\n2. Ön bilgiyi ilişkilendir: Gözlem, karşılaştırma ve üretim; bir çalışmanın incelemeden özgün ürüne ilerleyebileceğini düşündüren işlem basamaklarıdır.\n3. Alternatifleri düşün: Afiş yalnız üç farklı çalışma türünü de tanıtıyor olabilir; bu nedenle tek olasılığı kesinleştirme.\n4. Tahmini kur: “Serginin, öğrencilerin gözledikleri biçimleri karşılaştırıp kendi tasarımlarına dönüştürme sürecini gösterebileceği anlaşılıyor.”\n5. Gerekçeyi ekle: Bu tahmin, bölüm adlarının sıralanmasına ve simgelerin işlevine dayanır.\n6. Yeni kanıtı kullan: Daha sonra yayımlanan açıklamada her grubun kullandığı görsel kaynakları tanıtan kartlar hazırladığı belirtilmiştir. Bu bilgi, sürecin kaynak incelemesini de içerdiğini gösterir.\n7. Güncel yazılı ifade: “Bölüm sırası ve kaynak kartlarına ilişkin açıklama, serginin gözlemden karşılaştırmaya, oradan kaynakları belirtilmiş özgün tasarımlara uzanan öğrenci çalışmalarını tanıttığını düşündürüyor.” Sonuç, yalnız verilen kanıta dayanır; belirli bir sanatçı, tarih veya teknik eklenmez.\n\n### Örnek 2: Grup mesajının devamını tahmin ederek uygun cevap yazma\nOrtak katalog üzerinde çalışan bir öğrenci şu mesajı gönderiyor: “Ses kayıtlarını bugün yeniden dinleyelim. İki kayıtta anlatılanlar, görsel açıklamasını neredeyse aynen tekrarlıyor.” Hangi kayıtlardan söz edildiği belirtilmemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İletideki açık bilgiyi bul: Bazı ses kayıtlarında gereksiz tekrar olduğu ve yeniden dinleme önerildiği kesindir.\n2. Olası devamı tahmin et: Gönderenin, tekrar eden kayıtların kısaltılmasını veya farklı bilgi eklemesini isteyebileceği düşünülebilir.\n3. Duyguyu kesinleştirme: Mesajın kısa olması, gönderenin kızgın olduğunu kanıtlamaz.\n4. Uygun yazılı cevap kur: “Tekrar eden kayıtları kısaltmamızı istediğini düşünüyorum. Hangi iki kayıt olduğunu yazabilir misin? Ardından sesin görselden farklı hangi bilgiyi vereceğini birlikte belirleyebiliriz.”\n5. Yeni kanıtı işle: Gelen cevapta ikinci ve dördüncü kayıtların düzenleneceği, ses bölümünde öğrencilerin tasarım kararlarını açıklamasının istendiği belirtilmiştir.\n6. Yazılı planı güncelle: “İkinci ve dördüncü kayıtta görselde zaten görülen ayrıntıları çıkartıp öğrencinin seçim gerekçesini bırakacağız.” Böylece ilk tahmin, açıklayıcı cevapla doğrulanmış ve uygulanabilir bir yargıya dönüştürülmüştür.\n\n## Sık yapılan hata\nEn sık hata, tahmini bilgi gibi yazmaktır. Görselde bir renk bulunması, bu rengin anlamını veya üreticinin niyetini tek başına kanıtlamaz. Bir başka hata, yalnız ön bilgiye dayanıp yeni durumdaki ipuçlarını görmezden gelmektir. Tahminin kanıtla uyuşmadığı anlaşılınca eski düşünceyi savunmak da yazının güvenilirliğini azaltır. Yazılı etkileşimde kişinin duygu durumunu kesin biçimde etiketlemek yerine olasılığı sınırlandırmak ve gerektiğinde açıklama istemek gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n- Gözlenebilir ayrıntı ile yorumumu ayırdım mı?\n- Tahminimi ilgili ön bilgi ve somut ipucuyla ilişkilendirdim mi?\n- Birden fazla olasılığı düşündüm mü?\n- Doğrulanmamış düşünce için olasılık dili kullandım mı?\n- Tahminimin gerekçesini açıkça yazdım mı?\n- Yeni kanıt geldiğinde yazılı yargımı güncelledim mi?\n- Bir kişinin duygu veya niyetini kanıtsız biçimde kesinleştirmekten kaçındım mı?\n- Kaynakta bulunmayan sanatçı, tarih veya teknik bilgisi eklemedim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n107__ty78t4.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n107__ty78t4.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"tahmin","labelKey":"tr-g07-turkce-n107__ty78t4.tahmin"},{"id":"gerekce","labelKey":"tr-g07-turkce-n107__ty78t4.gerekce"},{"id":"yenikanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n107__ty78t4.yenikanit"},{"id":"ifade","labelKey":"tr-g07-turkce-n107__ty78t4.ifade"}],"edges":[{"from":"tahmin","to":"gerekce"},{"from":"gerekce","to":"yenikanit"},{"from":"yenikanit","to":"ifade"},{"from":"yenikanit","to":"tahmin"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n107__ty78t4.alt":"Soldan sağa ilerleyen akışta gözlem ve ön bilgiyle kurulan olasılıklı tahmin önce somut ipucuyla gerekçelendirilir. Yeni kanıt tahmini destekleyebilir veya okla tahmin düğümüne geri dönülerek değiştirilmesini gerektirebilir. Son düğümde güncellenen sonuç kesin bilgi gibi sunulmadan yazılı üretime ya da uygun bir yazılı cevaba dönüştürülür.","tr-g07-turkce-n107__ty78t4.caption":"Tahmini gerekçelendirme, yeni kanıtla sınama ve güncel yazılı ifadeye dönüştürme akışı","tr-g07-turkce-n107__ty78t4.tahmin":"Gözlem ve ön bilgiden olasılıklı tahmin kur","tr-g07-turkce-n107__ty78t4.gerekce":"Tahmini somut ipucuyla gerekçelendir","tr-g07-turkce-n107__ty78t4.yenikanit":"Yeni kanıtla doğrula, sınırla veya değiştir","tr-g07-turkce-n107__ty78t4.ifade":"Güncel yargıyı yazılı üretime ya da cevaba yansıt"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t04-t-y-7-8-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Tahmin, eldeki ipuçlarını gözlem ve ön bilgilerle ilişkilendirerek henüz kesinleşmemiş bir olasılık kurmaktır. Yazılı üretimde tahmin; bir başlık, görsel, başlangıç cümlesi, bölüm adı veya sınırlı bilgiden hareketle yazının olası yönünü belirlemene yardım eder. Yazılı etkileşimde ise gelen iletide kullanılan kelimeleri, cümlelerin bağlama uygunluğunu ve iletinin devamına ilişkin ipuçlarını inceleyerek nasıl cevap vereceğine karar vermeni sağlar.\n\nBu beceride tahmin ile doğrulanmış bilgiyi ayırmak önemlidir. Bir sanat çalışmasının görseline bakıp “Bu tasarım kesinlikle şu duyguyu anlatıyor.” demek kanıtsız bir kesinliktir. “Tekrarlanan çizgiler ve koyu-açık karşıtlığı, tasarımın hareket düşüncesiyle ilişkilendirilebileceğini düşündürüyor.” cümlesi ise gözleme dayalı, sınırları açık bir tahmindir. Yeni bilgi geldiğinde tahmin korunabilir, daraltılabilir veya değiştirilebilir. Düşünceni kanıt karşısında güncellemek hata değil, bilinçli yazarlık davranışıdır.","keyConcepts":"**Gözlem:** Görselde, iletide veya metinde gerçekten bulunan ayrıntıyı yorumdan ayırarak belirlemektir.\n\n**Ön bilgi:** Daha önce öğrenilen, kaynağı bilinen ve yeni durumla ilgili olan bilgidir. Her ön bilgi yeni duruma uygun olmayabilir.\n\n**İpucu:** Başlık, kelime seçimi, bölüm sırası, görsel ayrıntı veya yazışmadaki soru gibi tahmine dayanak sağlayan veridir.\n\n**Tahmin:** İpuçları ile ön bilgiden hareketle kurulan, doğrulanmaya açık olasılıktır.\n\n**Gerekçe:** Tahminin hangi gözlem veya bilgiye dayandığını açıklayan bölümdür.\n\n**Olasılık dili:** “Olabilir, düşündürüyor, muhtemelen, şu koşulda” gibi tahmini kesin bilgiden ayıran ifadelerdir.\n\n**Yeni kanıt:** Tahmini sınamayı sağlayan açıklama, kaynak kartı, sonraki ileti veya gözlenebilir başka bir veridir.\n\n**Yazılı yargı:** İncelenen durum hakkında tahmin ve kanıtlar değerlendirildikten sonra yazıda ulaşılan sonuçtur. Yargı, eldeki kanıtın sınırını aşmamalıdır.\n\n**Yazılı etkileşim:** Mesaj, yorum, ortak belge veya elektronik posta gibi ortamlarda başkasının iletisine uygun yazılı karşılık vermektir.","steps":"1. **Yazma görevini belirle.** Bir tanıtım paragrafı mı oluşturacaksın, bir görselden hareketle kısa metin mi yazacaksın, yoksa gelen iletiye cevap mı vereceksin? Amaç değişince kullanacağın tahmin de değişir.\n2. **Gözleneni aynen kaydet.** “Afişte üç bölüm adı var.” gözlemdir; “Sergi çok kapsamlıdır.” yorumdur. Tahminden önce bu ikisini ayır.\n3. **İlgili ön bilgiyi seç.** Daha önce öğrendiğin metin yapısı, çoklu ortam işlevi veya kaynak gösterme bilgisi işe yarayabilir. Bilmediğin bir sanat tekniğini varmış gibi kullanma.\n4. **Birden fazla olasılık üret.** İlk akla gelen seçeneği gerçek sayma. Aynı ipucu farklı açıklamalara izin verebilir.\n5. **En güçlü tahmini gerekçelendir.** Tahminin, gözlenebilir en az bir ipucuyla doğrudan bağlantılı olsun.\n6. **Kesinlik derecesini doğru yaz.** Doğrulanmamış düşünceyi “kesinlikle” diye sunma; olasılık bildiren bir dil kullan.\n7. **Tahmini yazıya işlevli biçimde yerleştir.** Tahmin, tanıtım yazısında araştırma sorusuna; öyküde olası gelişmeye; yazılı etkileşimde açıklayıcı bir soruya dönüşebilir.\n8. **Yeni kanıtı incele.** Sonraki paragraf, kaynak kartı, açıklama veya cevap tahminini destekliyor mu, sınırlandırıyor mu, değiştiriyor mu?\n9. **Yazılı ifadeyi güncelle.** Eski tahmini silmek zorunda değilsin; “İlk ipuçları bana bunu düşündürmüştü, yeni açıklama ise…” biçiminde düşünme sürecini görünür kılabilirsin.\n10. **İnsanlara ilişkin çıkarımlarda dikkatli ol.** Bir mesajın kısa oluşundan gönderenin kesin olarak öfkeli olduğu sonucuna varma. Olasılığı belirt ve gerekiyorsa saygılı bir açıklama sorusu sor.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, önce bir tahmin kurmayı, bu tahminin dayanağını açıklamayı, yeni kanıtla tahmini sınamayı ve ulaşılan güncel sonucu yazılı üretime ya da yazılı etkileşime yansıtmayı gösterir. Yeni kanıt tahminle uyuşmazsa akış yeniden tahmin basamağına döner.","workedExamples":["Bir sınıf sergisinin taslak afişinde “Gözlem”, “Karşılaştırma” ve “Özgün Tasarım” başlıklı üç bölüm vardır. Başlıkların yanında sırasıyla büyüteç, yan yana iki şekil ve kalem simgesi görülmektedir. Sergi metni henüz yayımlanmamıştır. Bu afişten hareketle katalog için bir ön tanıtım cümlesi yazman isteniyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Gözlemi ayır: Üç bölüm adı ve bunlarla ilişkili üç simge gerçekten afişte vardır.\n2. Ön bilgiyi ilişkilendir: Gözlem, karşılaştırma ve üretim; bir çalışmanın incelemeden özgün ürüne ilerleyebileceğini düşündüren işlem basamaklarıdır.\n3. Alternatifleri düşün: Afiş yalnız üç farklı çalışma türünü de tanıtıyor olabilir; bu nedenle tek olasılığı kesinleştirme.\n4. Tahmini kur: “Serginin, öğrencilerin gözledikleri biçimleri karşılaştırıp kendi tasarımlarına dönüştürme sürecini gösterebileceği anlaşılıyor.”\n5. Gerekçeyi ekle: Bu tahmin, bölüm adlarının sıralanmasına ve simgelerin işlevine dayanır.\n6. Yeni kanıtı kullan: Daha sonra yayımlanan açıklamada her grubun kullandığı görsel kaynakları tanıtan kartlar hazırladığı belirtilmiştir. Bu bilgi, sürecin kaynak incelemesini de içerdiğini gösterir.\n7. Güncel yazılı ifade: “Bölüm sırası ve kaynak kartlarına ilişkin açıklama, serginin gözlemden karşılaştırmaya, oradan kaynakları belirtilmiş özgün tasarımlara uzanan öğrenci çalışmalarını tanıttığını düşündürüyor.” Sonuç, yalnız verilen kanıta dayanır; belirli bir sanatçı, tarih veya teknik eklenmez.","Ortak katalog üzerinde çalışan bir öğrenci şu mesajı gönderiyor: “Ses kayıtlarını bugün yeniden dinleyelim. İki kayıtta anlatılanlar, görsel açıklamasını neredeyse aynen tekrarlıyor.” Hangi kayıtlardan söz edildiği belirtilmemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İletideki açık bilgiyi bul: Bazı ses kayıtlarında gereksiz tekrar olduğu ve yeniden dinleme önerildiği kesindir.\n2. Olası devamı tahmin et: Gönderenin, tekrar eden kayıtların kısaltılmasını veya farklı bilgi eklemesini isteyebileceği düşünülebilir.\n3. Duyguyu kesinleştirme: Mesajın kısa olması, gönderenin kızgın olduğunu kanıtlamaz.\n4. Uygun yazılı cevap kur: “Tekrar eden kayıtları kısaltmamızı istediğini düşünüyorum. Hangi iki kayıt olduğunu yazabilir misin? Ardından sesin görselden farklı hangi bilgiyi vereceğini birlikte belirleyebiliriz.”\n5. Yeni kanıtı işle: Gelen cevapta ikinci ve dördüncü kayıtların düzenleneceği, ses bölümünde öğrencilerin tasarım kararlarını açıklamasının istendiği belirtilmiştir.\n6. Yazılı planı güncelle: “İkinci ve dördüncü kayıtta görselde zaten görülen ayrıntıları çıkartıp öğrencinin seçim gerekçesini bırakacağız.” Böylece ilk tahmin, açıklayıcı cevapla doğrulanmış ve uygulanabilir bir yargıya dönüştürülmüştür."],"commonMistakes":"En sık hata, tahmini bilgi gibi yazmaktır. Görselde bir renk bulunması, bu rengin anlamını veya üreticinin niyetini tek başına kanıtlamaz. Bir başka hata, yalnız ön bilgiye dayanıp yeni durumdaki ipuçlarını görmezden gelmektir. Tahminin kanıtla uyuşmadığı anlaşılınca eski düşünceyi savunmak da yazının güvenilirliğini azaltır. Yazılı etkileşimde kişinin duygu durumunu kesin biçimde etiketlemek yerine olasılığı sınırlandırmak ve gerektiğinde açıklama istemek gerekir.","selfCheck":["Gözlenebilir ayrıntı ile yorumumu ayırdım mı?","Tahminimi ilgili ön bilgi ve somut ipucuyla ilişkilendirdim mi?","Birden fazla olasılığı düşündüm mü?","Doğrulanmamış düşünce için olasılık dili kullandım mı?","Tahminimin gerekçesini açıkça yazdım mı?","Yeni kanıt geldiğinde yazılı yargımı güncelledim mi?","Bir kişinin duygu veya niyetini kanıtsız biçimde kesinleştirmekten kaçındım mı?","Kaynakta bulunmayan sanatçı, tarih veya teknik bilgisi eklemedim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazılı üretim ve yazılı etkileşiminde tahminlerinden yararlanabilme: T.Y.7.8","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"976b9b3374d0e78bab0bb61f1b5d16a37078e5a3d6b1d6d9e0c164eb5e3fc288","reviewDecisionSha256":"365eeabe595ecf9a4ce5c23dae29fa48ff575135d147f29a597d08a60554badb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:976b9b3374d0e78bab0bb61f1b5d16a37078e5a3d6b1d6d9e0c164eb5e3fc288","reviewedHash":"sha256:976b9b3374d0e78bab0bb61f1b5d16a37078e5a3d6b1d6d9e0c164eb5e3fc288","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:365eeabe595ecf9a4ce5c23dae29fa48ff575135d147f29a597d08a60554badb; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n107","contentProjectionSha256":"976b9b3374d0e78bab0bb61f1b5d16a37078e5a3d6b1d6d9e0c164eb5e3fc288","reviewDecisionSha256":"365eeabe595ecf9a4ce5c23dae29fa48ff575135d147f29a597d08a60554badb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n108","noteId":"tr.g07.turkce.n108","noteKey":"tr.g07.turkce.n108","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-1","title":"Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme","objectiveId":"T.D.7.1","objective":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nDinleme ya da izleme çalışmasında materyal seçmek, ekranda ilk karşılaşılan içeriği açmak değildir. Seçimini yönetebilmek için etkinliğin etkileşimli mi etkileşimsiz mi olduğunu, amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını birlikte düşünmen gerekir. Seçtiğin kayıt görevini karşılamıyorsa, anlamanı zorlaştırıyorsa veya kaynağı denetlenemiyorsa süreç içinde başka bir materyale ya da yardımcı kaynağa geçebilirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında dinleyeceğin veya izleyeceğin içerik; okuma alışkanlığı, kütüphane kullanımı, e-kitap, dijital okuma ya da bir metni anlama yöntemiyle ilgili olabilir. Kısa bir tanıtım videosu konuya merak uyandırabilir; ancak bir uygulamanın basamaklarını öğrenmek için ayrıntılı ve düzenli bir anlatım gerekebilir. Canlı bir söyleşi seçtiğinde konuşmacıyla ilişkiyi sürdürmek, uygun zamanda soru sormak, göz temasını ve duruşunu ayarlamak, empatiyle dinlemek de materyal seçiminin uygulanma biçimine dâhildir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Dinleme/izleme amacı**, etkinlik sonunda ulaşmak istediğin sonuçtur: ana düşünceyi belirlemek, iki görüşü karşılaştırmak, bir süreci öğrenmek veya kısa bir özet hazırlamak gibi.\n\n**Hedef kitle**, içeriğin kimler için hazırlandığını gösterir. Dilin ağırlığı, anlatım hızı ve kullanılan örnekler hedef kitleyle uyumlu olmalıdır.\n\n**Kaynak güvenilirliği**, içeriği hazırlayan kişi ya da kurumun, içeriğin bağlamının ve dayanaklarının izlenebilir olmasıdır. Güzel görüntü veya yüksek izlenme sayısı tek başına güvenilirlik kanıtı değildir.\n\n**Erişilebilirlik**, içeriğe ulaşabilmenin yanında onu anlayabilmeyi de kapsar. Sesin anlaşılır olması, altyazı ya da metin dökümü bulunması, oynatma hızının ayarlanabilmesi ve gerekli yardımcı kaynaklara erişilebilmesi önemlidir.\n\n**Kullanım bağlamı**, materyalin nerede, ne kadar sürede ve hangi görev için kullanılacağını belirtir. Sınıfta ortak dinleme ile evde bireysel izleme aynı koşullara sahip değildir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Görevi açıklaştır.** “Kütüphaneler hakkında bilgi edinmek” çok geniştir. “Bir okul kütüphanesinde arama ve ödünç alma sürecinin temel basamaklarını belirlemek” daha açık bir amaçtır.\n2. **Dinleme/izleme biçimini belirle.** Canlı söyleşide soru sorabilirsin; kayıtlı içerikte durdurma, geri alma ve yeniden dinleme olanaklarını kullanabilirsin.\n3. **Aday materyalleri ölçütlerle incele.** Başlık ve görsele ek olarak hedef kitleyi, hazırlayanı, içeriğin düzenini, süreyi ve erişilebilirlik özelliklerini kontrol et.\n4. **Amaçla eşleştir.** Bir tanıtım kaydı yalnız genel izlenim verebilir. Basamak çıkarmak istiyorsan sıralı anlatım ve açık yönergeler içeren kayıt seçmelisin.\n5. **Yardımcı kaynakları planla.** Bilmediğin kelimeler için sözlük, bilgileri düzenlemek için çalışma kâğıdı veya kavram haritası kullanabilirsin.\n6. **Seçimini uygularken ilişkiyi sürdür.** Etkileşimli ortamda konuşmacıyı kesmeden dinle, dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçın, gerektiğinde not al ve anlamadığın bölümü uygun zamanda sor.\n7. **Seçimi yeniden değerlendir.** Materyal beklediğin bilgiyi sunmuyorsa, anlatım düzeyi uygun değilse veya süreyi aşıyorsa başka bir kaynakla destekle ya da materyali değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı görev için düşünülen iki materyali amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamı bakımından karşılaştırır; böylece seçimin tek bir özelliğe değil, birbiriyle ilişkili ölçütlere dayanması gerektiğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Kütüphane kullanımını öğrenmek\n\nGörev, bir kütüphanede kitabı bulma ve ödünç alma sürecinin temel basamaklarını not etmektir. Aday A, iki dakikalık hızlı bir tanıtım videosudur; rafları gösterir fakat işlem sırasını açıklamaz. Aday B, öğrencilere yönelik hazırlanmış sekiz dakikalık bir kayıttır; katalogda arama, raf bilgisini okuma, kitabı bulma ve ödünç alma adımlarını sıralar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç “genel izlenim edinmek” değil, süreç basamaklarını belirlemektir.\n2. Aday A’nın süresi kısa olsa da gerekli açıklamaları vermediği görülür.\n3. Aday B’nin hedef kitlesi, anlatım düzeni ve görevle ilişkisi daha uygundur.\n4. Bilinmeyen “katalog” ve “raf kodu” kelimeleri için küçük bir sözlük listesi hazırlanır.\n5. Sonuç olarak Aday B seçilir; kayıt sırasında her basamak bir anahtar ifadeyle not edilir.\n\n### Örnek 2: Dijital okuma deneyimlerini anlamak\n\nSınıfta dijital okumanın kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı yönlerini anlamak için iki seçenek vardır. Birincisi, kaynağı belirtilmeyen kısa bir kliptir ve yalnız “Ekrandan okumak her zaman daha iyidir.” yargısını tekrarlar. İkincisi, öğrencilerin farklı deneyimlerini anlattığı, konuşma sırasının ve hazırlayan birimin açık olduğu kayıtlı bir paneldir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç tek bir yargıyı benimsemek değil, farklı deneyimleri karşılaştırmaktır.\n2. İlk klibin kaynağı ve gerekçesi denetlenemediği için temel materyal olmaya uygun olmadığı belirlenir.\n3. Panelde farklı görüşler ve bu görüşlerin gerekçeleri bulunduğu görülür.\n4. Panel seçilir; konuşmacıların görüşleri “kolaylaştıran koşullar” ve “zorlaştıran koşullar” başlıklarıyla not edilir.\n5. Kayıtta anlaşılmayan bir bölüm varsa geri alınır; canlı oturum olsaydı soru uygun söz sırasında yöneltilirdi.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn yaygın hata, en kısa, en renkli veya en çok izlenen içeriğin otomatik olarak en uygun materyal olduğunu düşünmektir. Bir materyal ilgi çekici olabilir fakat görev için gerekli kanıtı sunmayabilir. Başka bir hata da seçim yapıldıktan sonra onu hiç değiştirmemektir. Anlama düzeyini izlemek, gerekirse farklı bir kayıt, sözlük veya çalışma kâğıdı kullanmak seçimi yönetmenin parçasıdır. Etkileşimli dinlemede sürekli soru sormak da doğru değildir; ilişkiyi sürdürmek, konuşmacının sözünü tamamlamasını beklemeyi ve soruyu uygun zamanda yöneltmeyi gerektirir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Dinleme/izleme amacımı açık bir cümleyle belirledim mi?\n- Materyalin hedef kitlesini ve anlatım düzeyini kontrol ettim mi?\n- Hazırlayanı, bağlamı ve dayanakları izlenebilir mi?\n- Süre ve erişilebilirlik özellikleri koşullarıma uygun mu?\n- Görev için gerekli yardımcı kaynakları seçtim mi?\n- Etkileşimli dinlemede dikkat, empati ve uygun zamanda soru sorma davranışlarını uyguladım mı?\n- Materyal işe yaramadığında seçimimi gerekçeyle değiştirdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n108__td71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n108__td71.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n108__td71.h1","tr-g07-turkce-n108__td71.h2","tr-g07-turkce-n108__td71.h3","tr-g07-turkce-n108__td71.h4"],"rows":[[{"v":"Amaçla uyum"},{"v":"Kısa tanıtım; işlem basamaklarını açıklamıyor"},{"v":"Arama ve ödünç alma sürecini sıralıyor"},{"v":"Basamak çıkarma görevi için B seçilir"}],[{"v":"Hedef kitle"},{"v":"Hedef kitlesi belirtilmemiş"},{"v":"Öğrenci düzeyinde açık dil kullanıyor"},{"v":"B’nin dil ve anlatım hızı uygundur"}],[{"v":"Kaynak güvenilirliği"},{"v":"Hazırlayan ve bağlam görünmüyor"},{"v":"Hazırlayan birim ve kayıt bağlamı izlenebiliyor"},{"v":"B’nin kaynağı denetlenebilir"}],[{"v":"Kullanım bağlamı"},{"v":"Merak uyandıran kısa giriş için uygun"},{"v":"Not alma ve süreç sıralama çalışmasına uygun"},{"v":"Ders görevinin kanıt ihtiyacını B karşılar"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n108__td71.alt":"Dört satırlı tabloda iki kütüphane videosu karşılaştırılır. Amaçla uyum satırında A materyalinin yalnız kısa tanıtım yaptığı, B materyalinin arama ve ödünç alma basamaklarını sıraladığı ve görev için B’nin seçildiği belirtilir. Hedef kitle satırında A’nın kitlesinin belirsiz, B’nin öğrenci düzeyinde olduğu; kaynak güvenilirliği satırında A’nın hazırlayanı ile bağlamının görünmediği, B’nin hazırlayan birim ve kayıt bağlamının izlenebildiği açıklanır. Kullanım bağlamı satırında A’nın merak uyandıran girişe, B’nin not alma ve süreç sıralamaya uygun olduğu ve kanıt ihtiyacını B’nin karşıladığı gösterilir.","tr-g07-turkce-n108__td71.caption":"Okuma kültürü konulu iki dinleme/izleme materyalini ölçütlerle seçme","tr-g07-turkce-n108__td71.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n108__td71.h2":"Aday materyal A","tr-g07-turkce-n108__td71.h3":"Aday materyal B","tr-g07-turkce-n108__td71.h4":"Seçim gerekçesi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-d-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinleme ya da izleme çalışmasında materyal seçmek, ekranda ilk karşılaşılan içeriği açmak değildir. Seçimini yönetebilmek için etkinliğin etkileşimli mi etkileşimsiz mi olduğunu, amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını birlikte düşünmen gerekir. Seçtiğin kayıt görevini karşılamıyorsa, anlamanı zorlaştırıyorsa veya kaynağı denetlenemiyorsa süreç içinde başka bir materyale ya da yardımcı kaynağa geçebilirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında dinleyeceğin veya izleyeceğin içerik; okuma alışkanlığı, kütüphane kullanımı, e-kitap, dijital okuma ya da bir metni anlama yöntemiyle ilgili olabilir. Kısa bir tanıtım videosu konuya merak uyandırabilir; ancak bir uygulamanın basamaklarını öğrenmek için ayrıntılı ve düzenli bir anlatım gerekebilir. Canlı bir söyleşi seçtiğinde konuşmacıyla ilişkiyi sürdürmek, uygun zamanda soru sormak, göz temasını ve duruşunu ayarlamak, empatiyle dinlemek de materyal seçiminin uygulanma biçimine dâhildir.","keyConcepts":"**Dinleme/izleme amacı**, etkinlik sonunda ulaşmak istediğin sonuçtur: ana düşünceyi belirlemek, iki görüşü karşılaştırmak, bir süreci öğrenmek veya kısa bir özet hazırlamak gibi.\n\n**Hedef kitle**, içeriğin kimler için hazırlandığını gösterir. Dilin ağırlığı, anlatım hızı ve kullanılan örnekler hedef kitleyle uyumlu olmalıdır.\n\n**Kaynak güvenilirliği**, içeriği hazırlayan kişi ya da kurumun, içeriğin bağlamının ve dayanaklarının izlenebilir olmasıdır. Güzel görüntü veya yüksek izlenme sayısı tek başına güvenilirlik kanıtı değildir.\n\n**Erişilebilirlik**, içeriğe ulaşabilmenin yanında onu anlayabilmeyi de kapsar. Sesin anlaşılır olması, altyazı ya da metin dökümü bulunması, oynatma hızının ayarlanabilmesi ve gerekli yardımcı kaynaklara erişilebilmesi önemlidir.\n\n**Kullanım bağlamı**, materyalin nerede, ne kadar sürede ve hangi görev için kullanılacağını belirtir. Sınıfta ortak dinleme ile evde bireysel izleme aynı koşullara sahip değildir.","steps":"1. **Görevi açıklaştır.** “Kütüphaneler hakkında bilgi edinmek” çok geniştir. “Bir okul kütüphanesinde arama ve ödünç alma sürecinin temel basamaklarını belirlemek” daha açık bir amaçtır.\n2. **Dinleme/izleme biçimini belirle.** Canlı söyleşide soru sorabilirsin; kayıtlı içerikte durdurma, geri alma ve yeniden dinleme olanaklarını kullanabilirsin.\n3. **Aday materyalleri ölçütlerle incele.** Başlık ve görsele ek olarak hedef kitleyi, hazırlayanı, içeriğin düzenini, süreyi ve erişilebilirlik özelliklerini kontrol et.\n4. **Amaçla eşleştir.** Bir tanıtım kaydı yalnız genel izlenim verebilir. Basamak çıkarmak istiyorsan sıralı anlatım ve açık yönergeler içeren kayıt seçmelisin.\n5. **Yardımcı kaynakları planla.** Bilmediğin kelimeler için sözlük, bilgileri düzenlemek için çalışma kâğıdı veya kavram haritası kullanabilirsin.\n6. **Seçimini uygularken ilişkiyi sürdür.** Etkileşimli ortamda konuşmacıyı kesmeden dinle, dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçın, gerektiğinde not al ve anlamadığın bölümü uygun zamanda sor.\n7. **Seçimi yeniden değerlendir.** Materyal beklediğin bilgiyi sunmuyorsa, anlatım düzeyi uygun değilse veya süreyi aşıyorsa başka bir kaynakla destekle ya da materyali değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı görev için düşünülen iki materyali amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamı bakımından karşılaştırır; böylece seçimin tek bir özelliğe değil, birbiriyle ilişkili ölçütlere dayanması gerektiğini gösterir.","workedExamples":["Görev, bir kütüphanede kitabı bulma ve ödünç alma sürecinin temel basamaklarını not etmektir. Aday A, iki dakikalık hızlı bir tanıtım videosudur; rafları gösterir fakat işlem sırasını açıklamaz. Aday B, öğrencilere yönelik hazırlanmış sekiz dakikalık bir kayıttır; katalogda arama, raf bilgisini okuma, kitabı bulma ve ödünç alma adımlarını sıralar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç “genel izlenim edinmek” değil, süreç basamaklarını belirlemektir.\n2. Aday A’nın süresi kısa olsa da gerekli açıklamaları vermediği görülür.\n3. Aday B’nin hedef kitlesi, anlatım düzeni ve görevle ilişkisi daha uygundur.\n4. Bilinmeyen “katalog” ve “raf kodu” kelimeleri için küçük bir sözlük listesi hazırlanır.\n5. Sonuç olarak Aday B seçilir; kayıt sırasında her basamak bir anahtar ifadeyle not edilir.","Sınıfta dijital okumanın kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı yönlerini anlamak için iki seçenek vardır. Birincisi, kaynağı belirtilmeyen kısa bir kliptir ve yalnız “Ekrandan okumak her zaman daha iyidir.” yargısını tekrarlar. İkincisi, öğrencilerin farklı deneyimlerini anlattığı, konuşma sırasının ve hazırlayan birimin açık olduğu kayıtlı bir paneldir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç tek bir yargıyı benimsemek değil, farklı deneyimleri karşılaştırmaktır.\n2. İlk klibin kaynağı ve gerekçesi denetlenemediği için temel materyal olmaya uygun olmadığı belirlenir.\n3. Panelde farklı görüşler ve bu görüşlerin gerekçeleri bulunduğu görülür.\n4. Panel seçilir; konuşmacıların görüşleri “kolaylaştıran koşullar” ve “zorlaştıran koşullar” başlıklarıyla not edilir.\n5. Kayıtta anlaşılmayan bir bölüm varsa geri alınır; canlı oturum olsaydı soru uygun söz sırasında yöneltilirdi."],"commonMistakes":"En yaygın hata, en kısa, en renkli veya en çok izlenen içeriğin otomatik olarak en uygun materyal olduğunu düşünmektir. Bir materyal ilgi çekici olabilir fakat görev için gerekli kanıtı sunmayabilir. Başka bir hata da seçim yapıldıktan sonra onu hiç değiştirmemektir. Anlama düzeyini izlemek, gerekirse farklı bir kayıt, sözlük veya çalışma kâğıdı kullanmak seçimi yönetmenin parçasıdır. Etkileşimli dinlemede sürekli soru sormak da doğru değildir; ilişkiyi sürdürmek, konuşmacının sözünü tamamlamasını beklemeyi ve soruyu uygun zamanda yöneltmeyi gerektirir.","selfCheck":["Dinleme/izleme amacımı açık bir cümleyle belirledim mi?","Materyalin hedef kitlesini ve anlatım düzeyini kontrol ettim mi?","Hazırlayanı, bağlamı ve dayanakları izlenebilir mi?","Süre ve erişilebilirlik özellikleri koşullarıma uygun mu?","Görev için gerekli yardımcı kaynakları seçtim mi?","Etkileşimli dinlemede dikkat, empati ve uygun zamanda soru sorma davranışlarını uyguladım mı?","Materyal işe yaramadığında seçimimi gerekçeyle değiştirdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme: T.D.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"32d92a6ff3948835ac9a6cb15a9e38a6252ca986c4b8e569219e1347351cbc53","reviewDecisionSha256":"96aaac9511c1f67fa24921e28ddd513971b2628df870317a0fbb3bc325dc029a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:32d92a6ff3948835ac9a6cb15a9e38a6252ca986c4b8e569219e1347351cbc53","reviewedHash":"sha256:32d92a6ff3948835ac9a6cb15a9e38a6252ca986c4b8e569219e1347351cbc53","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:96aaac9511c1f67fa24921e28ddd513971b2628df870317a0fbb3bc325dc029a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n108","contentProjectionSha256":"32d92a6ff3948835ac9a6cb15a9e38a6252ca986c4b8e569219e1347351cbc53","reviewDecisionSha256":"96aaac9511c1f67fa24921e28ddd513971b2628df870317a0fbb3bc325dc029a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n109","noteId":"tr.g07.turkce.n109","noteKey":"tr.g07.turkce.n109","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-15","title":"Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.D.7.15","objective":"T.D.7.15","objectives":["T.D.7.15"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nAnahtar kelime, dinlediğin ya da izlediğin bilgilendirici metnin konusunu ve ana düşüncesini taşıyan sözcük veya sözcük grubudur. Yalnız sık tekrarlandığı için değil, temel bilgileri birbirine bağladığı için önemlidir. Bu konuda metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirlemeyi ve her kelimenin ana düşünceyle, destekleyici bilgilerle nasıl ilişki kurduğunu açıklamayı öğreneceksin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında dinlediğin içerikler; okuma alışkanlığı, kütüphane, dijital okuma, e-kitap veya okuduğunu anlama yöntemleriyle ilgili olabilir. Örneğin “okuma”, bir kayıtta çok sık geçse de tek başına yeterince ayırt edici olmayabilir. “Okuma amacı”, “bildirim yönetimi”, “katalog araması” veya “anahtar kelimeyle tarama” gibi ifadeler metnin hangi yönüne odaklandığını daha açık gösterebilir. Bu nedenle anahtar kelime seçimi, sayı sayma işi değil, çözümleme işidir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Konu**, metnin genel olarak ne hakkında olduğunu belirtir. “Dijital okuma” bir konudur.\n\n**Ana düşünce**, konuşmacının konu hakkında iletmek istediği temel yargıdır. “Dijital okumada araç ayarları ve dikkat yönetimi, okuma amacına göre düzenlenmelidir.” bir ana düşünce olabilir.\n\n**Anahtar kelime**, konu ile ana düşünce arasındaki bağı taşıyan ve önemli bilgileri çağrıştıran sözcük ya da sözcük grubudur.\n\n**Destekleyici bilgi**, ana düşünceyi açıklayan örnek, neden, sonuç, süreç veya öneridir.\n\n**Aday kelime**, ilk dinlemede önemli görünerek not edilen fakat daha sonra anahtar olup olmadığı sınanan kelimedir.\n\n**İlişki kurma**, seçilen kelimenin metindeki hangi düşünceyi, süreci veya kanıtı temsil ettiğini açıklamaktır. Bir kelimeyi listede bırakmak tek başına çözümleme değildir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İlk dinlemede genel konuyu belirle.** Ayrıntıların tamamını yazmaya çalışma; kaydın hangi alanı ele aldığını bul.\n2. **İkinci dinlemede aday kelimeleri not et.** Başlıkta, bölüm geçişlerinde, tanımlarda ve sonuç cümlelerinde öne çıkan ifadeleri seç.\n3. **Sıklık yerine işlevi sorgula.** “Bu kelime çıkarılırsa metnin ana düşüncesini anlamak zorlaşır mı?” sorusunu kullan.\n4. **Kelimeyi ana düşünceyle eşleştir.** Her adayın hangi temel yargıya bağlandığını bir cümleyle açıkla.\n5. **Destekleyici bilgiyi bul.** Kelimenin metinde hangi örnek, neden, süreç veya öneriyle açıklandığını belirle.\n6. **Listeyi daralt.** Çok genel, yalnız bağlaç görevi gören veya tek bir önemsiz ayrıntıya ait sözcükleri ele.\n7. **Kelime ağı oluştur.** Ana düşünceyi merkeze, anahtar kelimeleri çevresine; destekleyici bilgileri uygun kelimenin altına yerleştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir sözcüğün yalnız tekrar sayısıyla değil, ana düşünce ve destekleyici bilgiyle kurduğu ilişki sayesinde anahtar kelime sayıldığını somutlaştırır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Dijital okuma kaydı\n\nÖzgün kayıt şöyledir: “Dijital metinlerde yazı boyutunu ayarlamak okumayı rahatlatabilir. Ancak bildirimler açık kaldığında okurun dikkati sık sık bölünebilir. Bu yüzden okur, amacına uygun ekran ayarını seçmeli ve gereksiz bildirimleri okuma süresince kapatmalıdır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Konu “dijital okuma koşulları” olarak belirlenir.\n2. Ana düşünce, dijital okumada rahatlık ve dikkatin araç ayarlarıyla yönetilmesi gerektiğidir.\n3. Aday kelimeler “yazı boyutu”, “bildirim”, “dikkat”, “okuma amacı”dır.\n4. “Dijital” kelimesi konuya işaret eder; fakat anahtar listeyi tek başına açıklamaz.\n5. “Yazı boyutu” rahatlıkla, “bildirim” ve “dikkat” odaklanmayla, “okuma amacı” ise ayar seçimiyle ilişkilendirilir.\n6. Son anahtar kelime grubu: **okuma amacı – ekran ayarı – bildirim yönetimi – dikkat**.\n\n### Örnek 2: Kütüphanede kitap bulma anlatımı\n\nÖzgün ses kaydında, “Önce katalogda konu ya da anahtar kelimeyle arama yapılır. Sonuç ekranındaki raf kodu not edilir. Ardından ilgili rafa gidilir ve kitabın etiketi kodla karşılaştırılır.” denmektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Konu “kütüphanede kitabı bulma süreci”dir.\n2. Ana düşünce, kitabın katalog bilgisi ile raf kodu izlenerek sistemli biçimde bulunabileceğidir.\n3. Aday kelimeler “katalog”, “anahtar kelime”, “raf kodu”, “etiket”, “ekran”dır.\n4. “Ekran” yalnız aracın bir parçasıdır; süreci tek başına temsil etmediği için elenir.\n5. “Katalog” arama yerini, “anahtar kelime” arama biçimini, “raf kodu” konumu, “etiket” doğrulamayı gösterir.\n6. Kelimeler süreç sırasına yerleştirilir: **katalog – anahtar kelime – raf kodu – etiket**.\n\n## Sık yapılan hata\n\nAnahtar kelimeyi “en çok geçen kelime” diye tanımlamak yanlıştır. “Bir”, “ve”, “okuma” gibi çok sık geçen ifadeler metnin özel odağını göstermeyebilir. Başka bir hata, başlıktaki her kelimeyi otomatik olarak seçmektir. Başlık ipucu verir; fakat kelimenin ana düşünce ve destekleyici bilgilerle ilişkisi metinden doğrulanmalıdır. Çok uzun liste oluşturmak da çözümlemeyi zayıflatır. Seçilen her kelimenin neden gerekli olduğu açıklanabilmelidir. Anahtar kelimeler, metnin temel yapısını kısa ve anlamlı biçimde görünür kılmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Metnin konusunu ve ana düşüncesini ayırdım mı?\n- Aday kelimeleri metnin önemli bölümlerinden seçtim mi?\n- Yalnız sık geçtiği için kelime seçmekten kaçındım mı?\n- Her anahtar kelimenin ana düşünceyle ilişkisini açıklayabiliyor muyum?\n- Her kelimeyi bir destekleyici bilgi, süreç veya kanıtla eşleştirdim mi?\n- Çok genel veya önemsiz ayrıntıya ait kelimeleri eledim mi?\n- Son liste metnin temel yapısını kısa biçimde gösteriyor mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n109__td715.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n109__td715.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n109__td715.h1","tr-g07-turkce-n109__td715.h2","tr-g07-turkce-n109__td715.h3","tr-g07-turkce-n109__td715.h4"],"rows":[[{"v":"Okuma amacı"},{"v":"Ayarların hangi görev için seçileceğini belirler"},{"v":"Dijital okumada araçlar amaca göre düzenlenmelidir"},{"v":"Amaç değişince yazı boyutu ve dikkat düzeni de değişebilir"}],[{"v":"Ekran ayarı"},{"v":"Okuma rahatlığını etkileyen seçimi temsil eder"},{"v":"Araç ayarları okumayı destekleyecek biçimde kullanılmalıdır"},{"v":"Yazı boyutunu ayarlama örneğiyle açıklanır"}],[{"v":"Bildirim yönetimi"},{"v":"Dikkati bölen etkenin kontrolünü temsil eder"},{"v":"Dikkat, dijital okuma ortamında bilinçli yönetilmelidir"},{"v":"Gereksiz bildirimleri kapatma önerisiyle desteklenir"}],[{"v":"Dikkat"},{"v":"Rahat okuma ile kesinti arasındaki temel ilişkiyi kurar"},{"v":"Okuma ortamının düzenlenmesi anlamayı etkiler"},{"v":"Bildirimlerin dikkati bölmesi sonucu gösterilir"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n109__td715.alt":"Dört satırlı tabloda dijital okuma kaydının anahtar kelimeleri ana düşünce ve destekleyici bilgiyle ilişkilendirilir. Okuma amacı satırı ayarların görevle değişmesini; ekran ayarı satırı yazı boyutunun okuma rahatlığına katkısını; bildirim yönetimi satırı gereksiz bildirimleri kapatmanın dikkat kontrolündeki işlevini; dikkat satırı ise rahat okuma ile kesinti arasındaki temel bağı açıklar. Her satır, kelimenin neden anahtar olduğunu, ana düşünceye katkısını ve onu destekleyen somut bilgiyi birlikte gösterir.","tr-g07-turkce-n109__td715.caption":"Anahtar kelimeyi ana düşünce ve destekleyici bilgiyle ilişkilendirme","tr-g07-turkce-n109__td715.h1":"Anahtar kelime","tr-g07-turkce-n109__td715.h2":"Neden anahtar?","tr-g07-turkce-n109__td715.h3":"Ana düşünceyle ilişkisi","tr-g07-turkce-n109__td715.h4":"Destekleyici bilgi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-d-7-15-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Anahtar kelime, dinlediğin ya da izlediğin bilgilendirici metnin konusunu ve ana düşüncesini taşıyan sözcük veya sözcük grubudur. Yalnız sık tekrarlandığı için değil, temel bilgileri birbirine bağladığı için önemlidir. Bu konuda metnin içeriğini yansıtan anahtar kelimeleri belirlemeyi ve her kelimenin ana düşünceyle, destekleyici bilgilerle nasıl ilişki kurduğunu açıklamayı öğreneceksin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında dinlediğin içerikler; okuma alışkanlığı, kütüphane, dijital okuma, e-kitap veya okuduğunu anlama yöntemleriyle ilgili olabilir. Örneğin “okuma”, bir kayıtta çok sık geçse de tek başına yeterince ayırt edici olmayabilir. “Okuma amacı”, “bildirim yönetimi”, “katalog araması” veya “anahtar kelimeyle tarama” gibi ifadeler metnin hangi yönüne odaklandığını daha açık gösterebilir. Bu nedenle anahtar kelime seçimi, sayı sayma işi değil, çözümleme işidir.","keyConcepts":"**Konu**, metnin genel olarak ne hakkında olduğunu belirtir. “Dijital okuma” bir konudur.\n\n**Ana düşünce**, konuşmacının konu hakkında iletmek istediği temel yargıdır. “Dijital okumada araç ayarları ve dikkat yönetimi, okuma amacına göre düzenlenmelidir.” bir ana düşünce olabilir.\n\n**Anahtar kelime**, konu ile ana düşünce arasındaki bağı taşıyan ve önemli bilgileri çağrıştıran sözcük ya da sözcük grubudur.\n\n**Destekleyici bilgi**, ana düşünceyi açıklayan örnek, neden, sonuç, süreç veya öneridir.\n\n**Aday kelime**, ilk dinlemede önemli görünerek not edilen fakat daha sonra anahtar olup olmadığı sınanan kelimedir.\n\n**İlişki kurma**, seçilen kelimenin metindeki hangi düşünceyi, süreci veya kanıtı temsil ettiğini açıklamaktır. Bir kelimeyi listede bırakmak tek başına çözümleme değildir.","steps":"1. **İlk dinlemede genel konuyu belirle.** Ayrıntıların tamamını yazmaya çalışma; kaydın hangi alanı ele aldığını bul.\n2. **İkinci dinlemede aday kelimeleri not et.** Başlıkta, bölüm geçişlerinde, tanımlarda ve sonuç cümlelerinde öne çıkan ifadeleri seç.\n3. **Sıklık yerine işlevi sorgula.** “Bu kelime çıkarılırsa metnin ana düşüncesini anlamak zorlaşır mı?” sorusunu kullan.\n4. **Kelimeyi ana düşünceyle eşleştir.** Her adayın hangi temel yargıya bağlandığını bir cümleyle açıkla.\n5. **Destekleyici bilgiyi bul.** Kelimenin metinde hangi örnek, neden, süreç veya öneriyle açıklandığını belirle.\n6. **Listeyi daralt.** Çok genel, yalnız bağlaç görevi gören veya tek bir önemsiz ayrıntıya ait sözcükleri ele.\n7. **Kelime ağı oluştur.** Ana düşünceyi merkeze, anahtar kelimeleri çevresine; destekleyici bilgileri uygun kelimenin altına yerleştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir sözcüğün yalnız tekrar sayısıyla değil, ana düşünce ve destekleyici bilgiyle kurduğu ilişki sayesinde anahtar kelime sayıldığını somutlaştırır.","workedExamples":["Özgün kayıt şöyledir: “Dijital metinlerde yazı boyutunu ayarlamak okumayı rahatlatabilir. Ancak bildirimler açık kaldığında okurun dikkati sık sık bölünebilir. Bu yüzden okur, amacına uygun ekran ayarını seçmeli ve gereksiz bildirimleri okuma süresince kapatmalıdır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Konu “dijital okuma koşulları” olarak belirlenir.\n2. Ana düşünce, dijital okumada rahatlık ve dikkatin araç ayarlarıyla yönetilmesi gerektiğidir.\n3. Aday kelimeler “yazı boyutu”, “bildirim”, “dikkat”, “okuma amacı”dır.\n4. “Dijital” kelimesi konuya işaret eder; fakat anahtar listeyi tek başına açıklamaz.\n5. “Yazı boyutu” rahatlıkla, “bildirim” ve “dikkat” odaklanmayla, “okuma amacı” ise ayar seçimiyle ilişkilendirilir.\n6. Son anahtar kelime grubu: **okuma amacı – ekran ayarı – bildirim yönetimi – dikkat**.","Özgün ses kaydında, “Önce katalogda konu ya da anahtar kelimeyle arama yapılır. Sonuç ekranındaki raf kodu not edilir. Ardından ilgili rafa gidilir ve kitabın etiketi kodla karşılaştırılır.” denmektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Konu “kütüphanede kitabı bulma süreci”dir.\n2. Ana düşünce, kitabın katalog bilgisi ile raf kodu izlenerek sistemli biçimde bulunabileceğidir.\n3. Aday kelimeler “katalog”, “anahtar kelime”, “raf kodu”, “etiket”, “ekran”dır.\n4. “Ekran” yalnız aracın bir parçasıdır; süreci tek başına temsil etmediği için elenir.\n5. “Katalog” arama yerini, “anahtar kelime” arama biçimini, “raf kodu” konumu, “etiket” doğrulamayı gösterir.\n6. Kelimeler süreç sırasına yerleştirilir: **katalog – anahtar kelime – raf kodu – etiket**."],"commonMistakes":"Anahtar kelimeyi “en çok geçen kelime” diye tanımlamak yanlıştır. “Bir”, “ve”, “okuma” gibi çok sık geçen ifadeler metnin özel odağını göstermeyebilir. Başka bir hata, başlıktaki her kelimeyi otomatik olarak seçmektir. Başlık ipucu verir; fakat kelimenin ana düşünce ve destekleyici bilgilerle ilişkisi metinden doğrulanmalıdır. Çok uzun liste oluşturmak da çözümlemeyi zayıflatır. Seçilen her kelimenin neden gerekli olduğu açıklanabilmelidir. Anahtar kelimeler, metnin temel yapısını kısa ve anlamlı biçimde görünür kılmalıdır.","selfCheck":["Metnin konusunu ve ana düşüncesini ayırdım mı?","Aday kelimeleri metnin önemli bölümlerinden seçtim mi?","Yalnız sık geçtiği için kelime seçmekten kaçındım mı?","Her anahtar kelimenin ana düşünceyle ilişkisini açıklayabiliyor muyum?","Her kelimeyi bir destekleyici bilgi, süreç veya kanıtla eşleştirdim mi?","Çok genel veya önemsiz ayrıntıya ait kelimeleri eledim mi?","Son liste metnin temel yapısını kısa biçimde gösteriyor mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.D.7.15","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3568619d00ce31fdf80762127856903639e8a7ba20d40a5624ac79312218b12a","reviewDecisionSha256":"db9752724da94b5db1f5cdb040c437d424610e6f1e85f9a0495b9c0d14a4c05e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3568619d00ce31fdf80762127856903639e8a7ba20d40a5624ac79312218b12a","reviewedHash":"sha256:3568619d00ce31fdf80762127856903639e8a7ba20d40a5624ac79312218b12a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:db9752724da94b5db1f5cdb040c437d424610e6f1e85f9a0495b9c0d14a4c05e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n109","contentProjectionSha256":"3568619d00ce31fdf80762127856903639e8a7ba20d40a5624ac79312218b12a","reviewDecisionSha256":"db9752724da94b5db1f5cdb040c437d424610e6f1e85f9a0495b9c0d14a4c05e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n110","noteId":"tr.g07.turkce.n110","noteKey":"tr.g07.turkce.n110","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-2","title":"Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.D.7.2","objective":"T.D.7.2","objectives":["T.D.7.2"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nAynı dinleme ya da izleme yöntemi her görevde işe yaramaz. Bir anlatıda olay akışını izlemek, bilgilendirici bir kayıtta sebep-sonuç ilişkilerini belirlemek ve canlı bir söyleşide görüşleri anlamak farklı düşünme yolları gerektirir. Bu konuda amacını, ilgi ve ihtiyacını, materyalin özelliklerini, etkinliğin süresini ve ortamı çözümleyerek uygun strateji ile yöntemi seçmeyi; seçimin işe yarayıp yaramadığını izleyerek gerektiğinde düzenlemeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde önceki yıllarda öğrenilen tahmin etme, soru sorma, çıkarım yapma, görselleştirme ve özetleme gibi stratejiler kullanılmaya devam eder. Bunlara ek olarak bilgilendirici içeriklerde **sebep-sonuç** ve **problem-çözüm** yapılarındaki bilgileri düzenlemek önem kazanır. Dinleme/izleme; etkileşimli veya etkileşimsiz olabilir. Not alarak, katılımlı, katılımsız, grup hâlinde, empati kurarak, seçici ve yaratıcı dinleme/izleme yöntemleri amaç ve koşullara göre seçilir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Strateji**, anlamaya ulaşmak için kurduğun zihinsel plandır. “Sebep ve sonuçları ayrı başlıklarda düzenleyeceğim.” bir strateji örneğidir.\n\n**Yöntem**, stratejiyi uygularken izlediğin somut yoldur. Not alarak veya seçici dinleme, yöntemdir.\n\n**Sebep-sonuç yapısı**, bir durumun nedenlerini ve bu nedenlerin ortaya çıkardığı sonuçları ilişkilendirir.\n\n**Problem-çözüm yapısı**, bir sorunu, sorunun nedenlerini veya etkilerini ve önerilen çözüm yollarını düzenler.\n\n**Üst bilişsel izleme**, seçtiğin yolun anlamanı destekleyip desteklemediğini süreç içinde kontrol etmendir. “Her cümleyi yazdığım için ana düşünceyi kaçırıyorum.” diye fark edip notlarını kısaltman buna örnektir.\n\n**Etkileşimli dinleme**, konuşmacıyla karşılıklı ilişki kurulan; soru, cevap ve geri bildirim içeren dinlemedir. Etkileşimsiz dinlemede kayıtla doğrudan karşılıklı konuşma kurulmaz.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Sonucu belirle.** Ana düşünceyi mi bulacaksın, görüşleri mi karşılaştıracaksın, yoksa bir soruna sunulan çözümleri mi çıkaracaksın?\n2. **Materyali çözümle.** İçeriğin bilgilendirici mi öyküleyici mi olduğunu, süresini, canlı mı kayıtlı mı olduğunu ve hangi bölümün görevin için önemli olduğunu belirle.\n3. **Metin yapısını seç.** Nedenler ve etkiler anlatılıyorsa sebep-sonuç; bir güçlük ve öneriler anlatılıyorsa problem-çözüm düzenleyicisi kullan.\n4. **Bilişsel stratejiyi belirle.** Ön bilgiyi harekete geçirme, soru sorma, anahtar kelime belirleme, bilgiyi şemaya yerleştirme veya özetleme seçeneklerinden amaca uygun olanı seç.\n5. **Yöntemi belirle.** Kısa ve yoğun bir kayıtta not alarak; belirli bir bilgi aranıyorsa seçici; canlı söyleşide katılımlı ve empati kurarak; ortak görevde grup hâlinde dinleme uygun olabilir.\n6. **Uygula ve kanıt topla.** Kısa notlar, sebep-sonuç oku, problem-çözüm tablosu veya soru listesi oluştur.\n7. **Anlamanı izle.** Notların ana düşünceyi göstermiyorsa, yöntemini değiştir. Her ayrıntıyı yazmak yerine anahtar kelimeye geçebilir veya kaydın ilgili bölümünü yeniden dinleyebilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, amaç ve koşulları çözümlemeden doğrudan yöntem seçmenin eksik olduğunu; strateji ile yöntemin uygulamadan sonra anlama kanıtına göre yeniden düzenlenebileceğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Bildirimlerin dijital okumaya etkisini dinlemek\n\nÖzgün bilgilendirici kayıtta şu düşünce işlenir: “Okuma sırasında sık gelen bildirimler dikkatin metinle bağını kesebilir. Okur, her dönüşte kaldığı yeri bulmak için ek çaba harcar. Bu nedenle okuma süresince gereksiz bildirimleri kapatmak ve belirli aralıklarla mola vermek odaklanmayı destekleyebilir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, öneriyi ezberlemek değil, neden-sonuç bağını çıkarmaktır.\n2. İçeriğin sebep-sonuç yapısında olduğu belirlenir.\n3. “Sebep: sık bildirim”, “ara sonuç: metinle bağın kesilmesi”, “sonuç: yeniden odaklanma çabası” biçiminde üç kısa not alınır.\n4. Yöntem olarak seçici ve not alarak dinleme birlikte kullanılır; örnek dışı ayrıntılar yazılmaz.\n5. Son bölümde çözüm önerileri ayrı başlığa alınır.\n6. Notlar ana düşünceyi açıkça gösterdiği için yöntem sürdürülür.\n\n### Örnek 2: Kütüphaneye erişim sorununu tartışan söyleşi\n\nBir grup söyleşisinde öğrenciler, okul kütüphanesinin bazı saatlerde yoğun olmasını problem olarak tanımlar; sessiz çalışma alanlarının dönüşümlü kullanılması ve önceden zaman planlanması gibi öneriler sunar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, sorunu ve çözüm seçeneklerini belirlemektir.\n2. Problem-çözüm yapısı seçilir: “problem”, “etkilenenler”, “öneriler”, “önerinin olası sonucu” başlıkları açılır.\n3. Etkileşimli ortam olduğu için katılımlı ve empati kurarak dinleme yöntemi kullanılır.\n4. Her konuşmacının önerisi kendi gerekçesiyle not edilir; kişi hakkında yargı yazılmaz.\n5. Anlaşılmayan “dönüşümlü kullanım” ifadesi için konuşmacının sözü tamamlaması beklenir ve uygun zamanda açıklama istenir.\n6. İlk notların çok uzun olduğu fark edilince ikinci turda yalnız problem ve çözüm anahtarları tutulur.\n\n## Sık yapılan hata\n\nStrateji ile yöntemi aynı şey sanmak sık görülür. “Not alacağım.” bir yöntemdir; hangi bilgiyi neden not edeceğini belirleyen plan ise stratejidir. Her kayıtta aynı yöntemi kullanmak da hatadır. Örneğin canlı bir görüşmede yalnız katılımsız dinlemek, soru sorma olanağını gereksiz yere bırakabilir. Buna karşılık her cümleyi not etmek, seçici dinlemeyi bozabilir. Yaratıcı dinleme de içerikte olmayan bilgiyi gerçekmiş gibi eklemek değildir; dinlenenlerden hareketle olasılık üretirken kanıt ile hayali ayırmayı gerektirir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Dinleme/izleme amacımı belirledim mi?\n- Materyalin türünü, süresini ve etkileşim biçimini çözümledim mi?\n- Sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısından uygun olanı kullandım mı?\n- Stratejimle yöntemimi birbirinden ayırabildim mi?\n- Not alarak, seçici, katılımlı veya empati kurarak dinleme seçeneklerinden amaca uygun olanı seçtim mi?\n- Anlama kanıtım yetersizse yöntemimi değiştirdim mi?\n- Dinlediğimde olmayan bilgiyi gerçekmiş gibi eklemekten kaçındım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n110__td72.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n110__td72.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"amac","labelKey":"tr-g07-turkce-n110__td72.amac"},{"id":"kosul","labelKey":"tr-g07-turkce-n110__td72.kosul"},{"id":"yapi","labelKey":"tr-g07-turkce-n110__td72.yapi"},{"id":"strateji","labelKey":"tr-g07-turkce-n110__td72.strateji"},{"id":"yontem","labelKey":"tr-g07-turkce-n110__td72.yontem"},{"id":"izle","labelKey":"tr-g07-turkce-n110__td72.izle"}],"edges":[{"from":"amac","to":"kosul"},{"from":"kosul","to":"yapi"},{"from":"yapi","to":"strateji"},{"from":"strateji","to":"yontem"},{"from":"yontem","to":"izle"},{"from":"izle","to":"strateji"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n110__td72.alt":"Karar akışında önce dinleme veya izleme amacı belirlenir; ardından materyalin türü, süresi, ortamı ve etkileşim biçimi çözümlenir. Üçüncü düğümde sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısı seçilir. Bu seçim, bilgiyi düzenleme stratejisine; strateji de not alarak, seçici, katılımlı, empati kurarak veya grup hâlinde dinleme yöntemine bağlanır. Son düğümde not ve anlama kanıtı izlenir; yöntem işe yaramıyorsa ok strateji düğümüne geri döner.","tr-g07-turkce-n110__td72.caption":"Amaç ve metin yapısına göre dinleme/izleme stratejisi ile yöntem seçme","tr-g07-turkce-n110__td72.amac":"Amaç ve beklenen sonucu belirle","tr-g07-turkce-n110__td72.kosul":"Tür, süre, ortam ve etkileşimi çözümle","tr-g07-turkce-n110__td72.yapi":"Sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısını seç","tr-g07-turkce-n110__td72.strateji":"Bilgiyi düzenleme stratejisini belirle","tr-g07-turkce-n110__td72.yontem":"Uygun dinleme/izleme yöntemini kullan","tr-g07-turkce-n110__td72.izle":"Anlama kanıtını izle ve gerekirse düzenle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-d-7-2-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Aynı dinleme ya da izleme yöntemi her görevde işe yaramaz. Bir anlatıda olay akışını izlemek, bilgilendirici bir kayıtta sebep-sonuç ilişkilerini belirlemek ve canlı bir söyleşide görüşleri anlamak farklı düşünme yolları gerektirir. Bu konuda amacını, ilgi ve ihtiyacını, materyalin özelliklerini, etkinliğin süresini ve ortamı çözümleyerek uygun strateji ile yöntemi seçmeyi; seçimin işe yarayıp yaramadığını izleyerek gerektiğinde düzenlemeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde önceki yıllarda öğrenilen tahmin etme, soru sorma, çıkarım yapma, görselleştirme ve özetleme gibi stratejiler kullanılmaya devam eder. Bunlara ek olarak bilgilendirici içeriklerde **sebep-sonuç** ve **problem-çözüm** yapılarındaki bilgileri düzenlemek önem kazanır. Dinleme/izleme; etkileşimli veya etkileşimsiz olabilir. Not alarak, katılımlı, katılımsız, grup hâlinde, empati kurarak, seçici ve yaratıcı dinleme/izleme yöntemleri amaç ve koşullara göre seçilir.","keyConcepts":"**Strateji**, anlamaya ulaşmak için kurduğun zihinsel plandır. “Sebep ve sonuçları ayrı başlıklarda düzenleyeceğim.” bir strateji örneğidir.\n\n**Yöntem**, stratejiyi uygularken izlediğin somut yoldur. Not alarak veya seçici dinleme, yöntemdir.\n\n**Sebep-sonuç yapısı**, bir durumun nedenlerini ve bu nedenlerin ortaya çıkardığı sonuçları ilişkilendirir.\n\n**Problem-çözüm yapısı**, bir sorunu, sorunun nedenlerini veya etkilerini ve önerilen çözüm yollarını düzenler.\n\n**Üst bilişsel izleme**, seçtiğin yolun anlamanı destekleyip desteklemediğini süreç içinde kontrol etmendir. “Her cümleyi yazdığım için ana düşünceyi kaçırıyorum.” diye fark edip notlarını kısaltman buna örnektir.\n\n**Etkileşimli dinleme**, konuşmacıyla karşılıklı ilişki kurulan; soru, cevap ve geri bildirim içeren dinlemedir. Etkileşimsiz dinlemede kayıtla doğrudan karşılıklı konuşma kurulmaz.","steps":"1. **Sonucu belirle.** Ana düşünceyi mi bulacaksın, görüşleri mi karşılaştıracaksın, yoksa bir soruna sunulan çözümleri mi çıkaracaksın?\n2. **Materyali çözümle.** İçeriğin bilgilendirici mi öyküleyici mi olduğunu, süresini, canlı mı kayıtlı mı olduğunu ve hangi bölümün görevin için önemli olduğunu belirle.\n3. **Metin yapısını seç.** Nedenler ve etkiler anlatılıyorsa sebep-sonuç; bir güçlük ve öneriler anlatılıyorsa problem-çözüm düzenleyicisi kullan.\n4. **Bilişsel stratejiyi belirle.** Ön bilgiyi harekete geçirme, soru sorma, anahtar kelime belirleme, bilgiyi şemaya yerleştirme veya özetleme seçeneklerinden amaca uygun olanı seç.\n5. **Yöntemi belirle.** Kısa ve yoğun bir kayıtta not alarak; belirli bir bilgi aranıyorsa seçici; canlı söyleşide katılımlı ve empati kurarak; ortak görevde grup hâlinde dinleme uygun olabilir.\n6. **Uygula ve kanıt topla.** Kısa notlar, sebep-sonuç oku, problem-çözüm tablosu veya soru listesi oluştur.\n7. **Anlamanı izle.** Notların ana düşünceyi göstermiyorsa, yöntemini değiştir. Her ayrıntıyı yazmak yerine anahtar kelimeye geçebilir veya kaydın ilgili bölümünü yeniden dinleyebilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, amaç ve koşulları çözümlemeden doğrudan yöntem seçmenin eksik olduğunu; strateji ile yöntemin uygulamadan sonra anlama kanıtına göre yeniden düzenlenebileceğini gösterir.","workedExamples":["Özgün bilgilendirici kayıtta şu düşünce işlenir: “Okuma sırasında sık gelen bildirimler dikkatin metinle bağını kesebilir. Okur, her dönüşte kaldığı yeri bulmak için ek çaba harcar. Bu nedenle okuma süresince gereksiz bildirimleri kapatmak ve belirli aralıklarla mola vermek odaklanmayı destekleyebilir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, öneriyi ezberlemek değil, neden-sonuç bağını çıkarmaktır.\n2. İçeriğin sebep-sonuç yapısında olduğu belirlenir.\n3. “Sebep: sık bildirim”, “ara sonuç: metinle bağın kesilmesi”, “sonuç: yeniden odaklanma çabası” biçiminde üç kısa not alınır.\n4. Yöntem olarak seçici ve not alarak dinleme birlikte kullanılır; örnek dışı ayrıntılar yazılmaz.\n5. Son bölümde çözüm önerileri ayrı başlığa alınır.\n6. Notlar ana düşünceyi açıkça gösterdiği için yöntem sürdürülür.","Bir grup söyleşisinde öğrenciler, okul kütüphanesinin bazı saatlerde yoğun olmasını problem olarak tanımlar; sessiz çalışma alanlarının dönüşümlü kullanılması ve önceden zaman planlanması gibi öneriler sunar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, sorunu ve çözüm seçeneklerini belirlemektir.\n2. Problem-çözüm yapısı seçilir: “problem”, “etkilenenler”, “öneriler”, “önerinin olası sonucu” başlıkları açılır.\n3. Etkileşimli ortam olduğu için katılımlı ve empati kurarak dinleme yöntemi kullanılır.\n4. Her konuşmacının önerisi kendi gerekçesiyle not edilir; kişi hakkında yargı yazılmaz.\n5. Anlaşılmayan “dönüşümlü kullanım” ifadesi için konuşmacının sözü tamamlaması beklenir ve uygun zamanda açıklama istenir.\n6. İlk notların çok uzun olduğu fark edilince ikinci turda yalnız problem ve çözüm anahtarları tutulur."],"commonMistakes":"Strateji ile yöntemi aynı şey sanmak sık görülür. “Not alacağım.” bir yöntemdir; hangi bilgiyi neden not edeceğini belirleyen plan ise stratejidir. Her kayıtta aynı yöntemi kullanmak da hatadır. Örneğin canlı bir görüşmede yalnız katılımsız dinlemek, soru sorma olanağını gereksiz yere bırakabilir. Buna karşılık her cümleyi not etmek, seçici dinlemeyi bozabilir. Yaratıcı dinleme de içerikte olmayan bilgiyi gerçekmiş gibi eklemek değildir; dinlenenlerden hareketle olasılık üretirken kanıt ile hayali ayırmayı gerektirir.","selfCheck":["Dinleme/izleme amacımı belirledim mi?","Materyalin türünü, süresini ve etkileşim biçimini çözümledim mi?","Sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısından uygun olanı kullandım mı?","Stratejimle yöntemimi birbirinden ayırabildim mi?","Not alarak, seçici, katılımlı veya empati kurarak dinleme seçeneklerinden amaca uygun olanı seçtim mi?","Anlama kanıtım yetersizse yöntemimi değiştirdim mi?","Dinlediğimde olmayan bilgiyi gerçekmiş gibi eklemekten kaçındım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlemede/izlemede strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme: T.D.7.2","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c4f61f0d7d86aa6204a8efb41f7936ce6352f3f2e4ef5a1389c34720e274f414","reviewDecisionSha256":"306ea6fac4e6c3d8c531c75c29073f2788536be1aba24caa1baaaa1f5446cdd6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c4f61f0d7d86aa6204a8efb41f7936ce6352f3f2e4ef5a1389c34720e274f414","reviewedHash":"sha256:c4f61f0d7d86aa6204a8efb41f7936ce6352f3f2e4ef5a1389c34720e274f414","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:306ea6fac4e6c3d8c531c75c29073f2788536be1aba24caa1baaaa1f5446cdd6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n110","contentProjectionSha256":"c4f61f0d7d86aa6204a8efb41f7936ce6352f3f2e4ef5a1389c34720e274f414","reviewDecisionSha256":"306ea6fac4e6c3d8c531c75c29073f2788536be1aba24caa1baaaa1f5446cdd6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n111","noteId":"tr.g07.turkce.n111","noteKey":"tr.g07.turkce.n111","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-22","title":"Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme","objectiveId":"T.D.7.22","objective":"T.D.7.22","objectives":["T.D.7.22"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nDinlediğini veya izlediğini özetlemek, kayıttaki cümleleri kısaltarak art arda yazmak değildir. Önce sunulan bilgileri çözümlemek, önemli ve önemsiz bilgileri ayırmak, ardından önemli bilgileri kronolojik akışa ya da düşünce akışına uygun biçimde kendi cümlelerinle ifade etmek gerekir. İyi bir özet, kaydın ana düşüncesini ve temel bağlantılarını korur; örneklerin tümünü, tekrarları ve kişisel yorumunu taşımaz.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir okuma alışkanlığı söyleşisini, dijital okuma rehberini ya da kütüphane kullanım videosunu özetleyebilirsin. Bir süreç anlatılıyorsa basamakların sırası korunur. Bir bilgilendirici kayıtta ise ana düşünce, nedenler, sonuçlar ve temel öneriler düşünce akışına göre düzenlenir. Özet, kaydı dinlememiş birinin temel mesajı anlayabileceği kadar açık; asıl içeriğin yerine geçmeyecek kadar kısa olmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Çözümleme**, içerikteki ana düşünceyi, temel bilgileri, örnekleri, tekrarları ve bağlantıları ayırmaktır.\n\n**Önemli bilgi**, çıkarıldığında ana düşüncenin veya olay/süreç akışının bozulduğu bilgidir.\n\n**Önemsiz ayrıntı**, ana düşünceyi değiştirmeden çıkarılabilen örnek, tekrar, süsleyici ayrıntı veya kişisel yan bilgidir.\n\n**Kronolojik akış**, işlemlerin veya olayların zaman sırasıdır.\n\n**Düşünce akışı**, bir bilgilendirici içeriğin ana düşünce, neden, açıklama, sonuç ve öneri gibi mantıksal düzenidir.\n\n**Kendi cümleleriyle ifade etme**, kayıttaki düşünceyi anlamını değiştirmeden yeni ve kısa bir anlatımla aktarmaktır. Bu, konuşmacıya söylemediği bir görüş eklemek anlamına gelmez.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İlk dinlemede ana konuyu ve amacı belirle.** Kayıt neyi açıklıyor ve dinleyicinin hangi sonucu anlamasını istiyor?\n2. **İkinci dinlemede bilgi birimlerini çıkar.** Ana düşünce, nedenler, temel basamaklar, sonuç ve öneriler için kısa notlar al.\n3. **Önem testi uygula.** “Bu bilgi çıkarılırsa temel mesaj veya sıra bozulur mu?” sorusunu sor.\n4. **Önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandır.** Tekrarlanan örnekleri, kişisel selamlaşmaları ve süsleyici ayrıntıları ele.\n5. **Uygun akışı kur.** Süreç kaydında kronolojik; açıklayıcı kayıtta düşünce akışını kullan.\n6. **Kendi cümlelerinle yaz veya söyle.** Kaynağın cümlelerini art arda kopyalamadan anlamı koru.\n7. **Özeti doğrula.** Ana düşünce var mı, temel bağlantılar korunmuş mu, kişisel yorum eklenmiş mi, gereksiz ayrıntı kalmış mı kontrol et. Özeti kayda yeniden dönerek sınamak önemlidir: kullandığın her temel bilginin içerikte bir karşılığı bulunmalı, fakat aynı düşünceyi yineleyen iki ayrıntı tek ve açık bir cümlede birleştirilmelidir. Böylece özet hem güvenilir hem de gereksiz tekrar içermeyen bir bütün olur.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, özetin doğrudan yazılmadığını; çözümleme, önem sınıflandırması, uygun sıralama ve kendi cümleleriyle ifade etme basamaklarından sonra doğrulandığını gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Okuma rutini hakkında ses kaydı\n\nÖzgün kayıtta şu bilgiler vardır: Okuma için çok uzun boş zaman beklemek alışkanlık kurmayı zorlaştırabilir. Kişi, gün içinde sürdürebileceği kısa bir zaman aralığı seçebilir. Okuyacağı materyali önceden hazırlamak başlamayı kolaylaştırır. Konuşmacı, masasındaki ayraç rengini de anlatır ve önerileri iki kez tekrarlar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ana düşünce: Okuma alışkanlığı, sürdürülebilir zaman ve hazırlıkla desteklenebilir.\n2. Önemli bilgiler: kısa ve düzenli zaman seçme; materyali önceden hazırlama.\n3. Önemsiz bilgiler: ayracın rengi ve tekrarlanan cümleler.\n4. Düşünce akışı “sorun – uygulanabilir düzenleme – destekleyici hazırlık” biçiminde kurulur.\n5. Özet: “Okuma alışkanlığı için uzun boş zaman beklemek yerine sürdürülebilir kısa bir zaman belirlemek ve materyali önceden hazırlamak başlamayı kolaylaştırabilir.”\n6. Özetin kayıtta olmayan bir başarı vaadi içermediği kontrol edilir.\n\n### Örnek 2: Dijital metin seçme videosu\n\nVideoda sırasıyla amaç belirleme, metnin kaynağını inceleme, hedef kitleyi kontrol etme, okunabilirlik özelliklerine bakma ve gerekirse başka materyale geçme anlatılır. Sunucu ayrıca kullandığı kalemin markasından ve ekranının renginden söz eder.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İçerik bir süreç anlattığı için kronolojik akış korunur.\n2. Beş temel basamak önemli bilgi olarak seçilir.\n3. Kalem markası ve ekran rengi, süreci değiştirmediği için elenir.\n4. Benzer iki ifade birleştirilir; gereksiz tekrar kaldırılır.\n5. Özet: “Dijital metin seçerken önce amaç belirlenir; ardından kaynak, hedef kitle ve okunabilirlik incelenir. Materyal ihtiyacı karşılamıyorsa seçim değiştirilir.”\n6. Basamakların sırası asıl videoyla karşılaştırılarak doğrulanır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖzeti cümle cümle kopyalamak, dinleme notunu özet sanmak ve her örneği korumak sık yapılan hatalardır. Özet, metnin küçük bir kopyası değil, temel yapısının yeniden kurulmasıdır. Kişisel yorum eklemek de özeti değiştirir. “Bu öneri kesinlikle en iyi yöntemdir.” cümlesi kayıtta yoksa özete giremez. Aşırı kısaltma da sorun yaratır; yalnız konu başlığını söylemek ana düşünceyi ve temel bağlantıları göstermeye yetmez.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Kaydın ana konusunu ve ana düşüncesini belirledim mi?\n- Bilgileri çözümleyip önemli-önemsiz olarak ayırdım mı?\n- Örnek, tekrar ve süsleyici ayrıntıları eledim mi?\n- Kronolojik akış ile düşünce akışından uygun olanı kullandım mı?\n- Özeti kendi cümlelerimle kurdum mu?\n- Kişisel görüş veya kayıtta bulunmayan bilgi eklemedim mi?\n- Özetin temel mesajı ve bağlantıları koruduğunu kontrol ettim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n111__td722.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n111__td722.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"cozumle","labelKey":"tr-g07-turkce-n111__td722.cozumle"},{"id":"sinifla","labelKey":"tr-g07-turkce-n111__td722.sinifla"},{"id":"sirala","labelKey":"tr-g07-turkce-n111__td722.sirala"},{"id":"ifade","labelKey":"tr-g07-turkce-n111__td722.ifade"},{"id":"dogrula","labelKey":"tr-g07-turkce-n111__td722.dogrula"}],"edges":[{"from":"cozumle","to":"sinifla"},{"from":"sinifla","to":"sirala"},{"from":"sirala","to":"ifade"},{"from":"ifade","to":"dogrula"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n111__td722.alt":"Soldan sağa ilerleyen özetleme akışında ilk düğüm dinlenen veya izlenen bilgileri ana düşünce, neden, basamak, sonuç ve örnek olarak çözümlemeyi gösterir. İkinci düğüm bilgileri önemli ve önemsiz diye sınıflandırır. Üçüncü düğüm önemli bilgileri kronolojik ya da düşünce akışına göre sıralar. Dördüncü düğüm bu bilgileri kendi cümleleriyle kısa ve bağlantılı biçimde ifade eder. Son düğüm, ana düşüncenin korunduğunu, kişisel yorum eklenmediğini ve gereksiz ayrıntı kalmadığını doğrular.","tr-g07-turkce-n111__td722.caption":"Dinlediğini/izlediğini çözümleyerek yapılandırılmış özet oluşturma","tr-g07-turkce-n111__td722.cozumle":"Bilgileri ve ana düşünceyi çözümle","tr-g07-turkce-n111__td722.sinifla":"Önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandır","tr-g07-turkce-n111__td722.sirala":"Kronolojik veya düşünce akışını kur","tr-g07-turkce-n111__td722.ifade":"Önemli bilgileri kendi cümlelerinle ifade et","tr-g07-turkce-n111__td722.dogrula":"Ana düşünce, akış ve tarafsızlığı kontrol et"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-d-7-22-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinlediğini veya izlediğini özetlemek, kayıttaki cümleleri kısaltarak art arda yazmak değildir. Önce sunulan bilgileri çözümlemek, önemli ve önemsiz bilgileri ayırmak, ardından önemli bilgileri kronolojik akışa ya da düşünce akışına uygun biçimde kendi cümlelerinle ifade etmek gerekir. İyi bir özet, kaydın ana düşüncesini ve temel bağlantılarını korur; örneklerin tümünü, tekrarları ve kişisel yorumunu taşımaz.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir okuma alışkanlığı söyleşisini, dijital okuma rehberini ya da kütüphane kullanım videosunu özetleyebilirsin. Bir süreç anlatılıyorsa basamakların sırası korunur. Bir bilgilendirici kayıtta ise ana düşünce, nedenler, sonuçlar ve temel öneriler düşünce akışına göre düzenlenir. Özet, kaydı dinlememiş birinin temel mesajı anlayabileceği kadar açık; asıl içeriğin yerine geçmeyecek kadar kısa olmalıdır.","keyConcepts":"**Çözümleme**, içerikteki ana düşünceyi, temel bilgileri, örnekleri, tekrarları ve bağlantıları ayırmaktır.\n\n**Önemli bilgi**, çıkarıldığında ana düşüncenin veya olay/süreç akışının bozulduğu bilgidir.\n\n**Önemsiz ayrıntı**, ana düşünceyi değiştirmeden çıkarılabilen örnek, tekrar, süsleyici ayrıntı veya kişisel yan bilgidir.\n\n**Kronolojik akış**, işlemlerin veya olayların zaman sırasıdır.\n\n**Düşünce akışı**, bir bilgilendirici içeriğin ana düşünce, neden, açıklama, sonuç ve öneri gibi mantıksal düzenidir.\n\n**Kendi cümleleriyle ifade etme**, kayıttaki düşünceyi anlamını değiştirmeden yeni ve kısa bir anlatımla aktarmaktır. Bu, konuşmacıya söylemediği bir görüş eklemek anlamına gelmez.","steps":"1. **İlk dinlemede ana konuyu ve amacı belirle.** Kayıt neyi açıklıyor ve dinleyicinin hangi sonucu anlamasını istiyor?\n2. **İkinci dinlemede bilgi birimlerini çıkar.** Ana düşünce, nedenler, temel basamaklar, sonuç ve öneriler için kısa notlar al.\n3. **Önem testi uygula.** “Bu bilgi çıkarılırsa temel mesaj veya sıra bozulur mu?” sorusunu sor.\n4. **Önemli ve önemsiz bilgileri sınıflandır.** Tekrarlanan örnekleri, kişisel selamlaşmaları ve süsleyici ayrıntıları ele.\n5. **Uygun akışı kur.** Süreç kaydında kronolojik; açıklayıcı kayıtta düşünce akışını kullan.\n6. **Kendi cümlelerinle yaz veya söyle.** Kaynağın cümlelerini art arda kopyalamadan anlamı koru.\n7. **Özeti doğrula.** Ana düşünce var mı, temel bağlantılar korunmuş mu, kişisel yorum eklenmiş mi, gereksiz ayrıntı kalmış mı kontrol et. Özeti kayda yeniden dönerek sınamak önemlidir: kullandığın her temel bilginin içerikte bir karşılığı bulunmalı, fakat aynı düşünceyi yineleyen iki ayrıntı tek ve açık bir cümlede birleştirilmelidir. Böylece özet hem güvenilir hem de gereksiz tekrar içermeyen bir bütün olur.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, özetin doğrudan yazılmadığını; çözümleme, önem sınıflandırması, uygun sıralama ve kendi cümleleriyle ifade etme basamaklarından sonra doğrulandığını gösterir.","workedExamples":["Özgün kayıtta şu bilgiler vardır: Okuma için çok uzun boş zaman beklemek alışkanlık kurmayı zorlaştırabilir. Kişi, gün içinde sürdürebileceği kısa bir zaman aralığı seçebilir. Okuyacağı materyali önceden hazırlamak başlamayı kolaylaştırır. Konuşmacı, masasındaki ayraç rengini de anlatır ve önerileri iki kez tekrarlar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ana düşünce: Okuma alışkanlığı, sürdürülebilir zaman ve hazırlıkla desteklenebilir.\n2. Önemli bilgiler: kısa ve düzenli zaman seçme; materyali önceden hazırlama.\n3. Önemsiz bilgiler: ayracın rengi ve tekrarlanan cümleler.\n4. Düşünce akışı “sorun – uygulanabilir düzenleme – destekleyici hazırlık” biçiminde kurulur.\n5. Özet: “Okuma alışkanlığı için uzun boş zaman beklemek yerine sürdürülebilir kısa bir zaman belirlemek ve materyali önceden hazırlamak başlamayı kolaylaştırabilir.”\n6. Özetin kayıtta olmayan bir başarı vaadi içermediği kontrol edilir.","Videoda sırasıyla amaç belirleme, metnin kaynağını inceleme, hedef kitleyi kontrol etme, okunabilirlik özelliklerine bakma ve gerekirse başka materyale geçme anlatılır. Sunucu ayrıca kullandığı kalemin markasından ve ekranının renginden söz eder.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İçerik bir süreç anlattığı için kronolojik akış korunur.\n2. Beş temel basamak önemli bilgi olarak seçilir.\n3. Kalem markası ve ekran rengi, süreci değiştirmediği için elenir.\n4. Benzer iki ifade birleştirilir; gereksiz tekrar kaldırılır.\n5. Özet: “Dijital metin seçerken önce amaç belirlenir; ardından kaynak, hedef kitle ve okunabilirlik incelenir. Materyal ihtiyacı karşılamıyorsa seçim değiştirilir.”\n6. Basamakların sırası asıl videoyla karşılaştırılarak doğrulanır."],"commonMistakes":"Özeti cümle cümle kopyalamak, dinleme notunu özet sanmak ve her örneği korumak sık yapılan hatalardır. Özet, metnin küçük bir kopyası değil, temel yapısının yeniden kurulmasıdır. Kişisel yorum eklemek de özeti değiştirir. “Bu öneri kesinlikle en iyi yöntemdir.” cümlesi kayıtta yoksa özete giremez. Aşırı kısaltma da sorun yaratır; yalnız konu başlığını söylemek ana düşünceyi ve temel bağlantıları göstermeye yetmez.","selfCheck":["Kaydın ana konusunu ve ana düşüncesini belirledim mi?","Bilgileri çözümleyip önemli-önemsiz olarak ayırdım mı?","Örnek, tekrar ve süsleyici ayrıntıları eledim mi?","Kronolojik akış ile düşünce akışından uygun olanı kullandım mı?","Özeti kendi cümlelerimle kurdum mu?","Kişisel görüş veya kayıtta bulunmayan bilgi eklemedim mi?","Özetin temel mesajı ve bağlantıları koruduğunu kontrol ettim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğini/izlediğini özetleyebilme: T.D.7.22","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"932f8af3be70dd6fd84fd573f1e13858677d83c1491f1addd656d60f667b44e6","reviewDecisionSha256":"a9f7d284980e5ebd6cedd4b2f981827502c2c0757b78ba6f1ae16f6a538493b5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:932f8af3be70dd6fd84fd573f1e13858677d83c1491f1addd656d60f667b44e6","reviewedHash":"sha256:932f8af3be70dd6fd84fd573f1e13858677d83c1491f1addd656d60f667b44e6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a9f7d284980e5ebd6cedd4b2f981827502c2c0757b78ba6f1ae16f6a538493b5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n111","contentProjectionSha256":"932f8af3be70dd6fd84fd573f1e13858677d83c1491f1addd656d60f667b44e6","reviewDecisionSha256":"a9f7d284980e5ebd6cedd4b2f981827502c2c0757b78ba6f1ae16f6a538493b5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n112","noteId":"tr.g07.turkce.n112","noteKey":"tr.g07.turkce.n112","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-27","title":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nDinleme/izleme becerisi, yalnız kaydı tamamlamakla gelişmez. Ne hedeflediğini belirlemek, süreçte ne yaptığını izlemek, ortaya çıkan kanıtları incelemek ve bir sonraki çalışma için yöntemini uyarlamak gerekir. Bu konuda güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek değerlendirmeyi; gelişmeye açık yönler için uygulanabilir tedbir almayı ve işe yarayan davranışlarını sonraki görevlere aktarmayı öğreneceksin.\n\nÖz yansıtma, “İyi dinledim.” veya “Hiç anlamadım.” gibi genel yargılar değildir. “On dakikalık kayıtta her cümleyi yazmaya çalıştığım için ana düşünceyi kaçırdım; son üç dakikada yalnız anahtar kelimeleri not edince iki temel öneriyi doğru sıraladım.” ifadesi, gözlenebilir kanıta dayanır. Kendini uyarlama ise bu kanıttan hareketle sonraki kayıtta not alma biçimini değiştirmendir. Amaç kendini etiketlemek değil, dinleyici/izleyici olarak gelişimini yönetmektir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Hedef**, dinleme/izleme sonunda ulaşmak istediğin açık ve gözlenebilir sonuçtur. “Ana düşünceyi ve üç destekleyici bilgiyi belirlemek” ölçülebilir bir hedeftir.\n\n**Öz izleme**, dikkatini, not alma biçimini, soru sorma zamanını ve anlamanı süreç sırasında fark etmektir.\n\n**Kanıt**, öz değerlendirmeni destekleyen not, özet, süre kaydı, yanlış veya doğru sıralama, geri bildirim ve gözlem gibi somut veridir.\n\n**Güçlü yön**, hedefe ulaşmana katkı sağlayan ve sonraki çalışmalara aktarabileceğin davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön**, kişiliğine ilişkin bir etiket değil, değiştirilebilir bir süreç davranışıdır. “Her ayrıntıyı yazmak” bir davranıştır; “Ben kötü dinleyiciyim.” ise geliştirici olmayan etikettir.\n\n**Tedbir**, belirlenen güçlüğü azaltmak için alınan somut önlemdir. Oynatma hızını düzenlemek, anahtar kelime tablosu kullanmak veya soruyu uygun zamana not etmek buna örnektir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Ölçülebilir hedef koy.** Kaydın sonunda neyi göstereceğini belirle: ana düşünce, karşılaştırma tablosu, kısa özet veya soru listesi.\n2. **Uygun yöntemi seç ve uygula.** Seçici dinleme, not alma, yeniden dinleme veya empati kurarak dinleme davranışlarından hedefe uygun olanı kullan.\n3. **Süreç kanıtı topla.** Hangi bölümde dikkatin dağıldı, notların nerede eksik kaldı, hangi soruyu doğru zamanda sordun, özetinde hangi bilgi kayboldu?\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Konuşmacıların görüşlerini ayrı sütunlara yazdığım için karşılaştırmayı doğru kurdum.” gibi kanıtlı ifade kullan.\n5. **Gelişmeye açık yönü davranış olarak tanımla.** “Kaydın başında ayrıntıya takıldım ve sonuç bölümünü kaçırdım.” de; kendine olumsuz kimlik yükleme.\n6. **Tek ve uygulanabilir tedbir seç.** “Daha dikkatli olacağım.” yerine “Bir sonraki kayıtta her bölüm için en fazla üç anahtar kelime yazacağım.” biçiminde plan kur.\n7. **Güçlü yönü aktar ve yeni hedef belirle.** İşe yarayan tabloyu korurken yeni hedefi, örneğin “soruyu konuşmacı sözünü tamamladıktan sonra yöneltmek” olarak belirle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, öz değerlendirmenin etkinlik sonunda bitmediğini; kanıta dayalı değerlendirmeden sonra yeni bir uyarlamayla sonraki dinleme görevine bağlandığını gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Okuma alışkanlığı podcastinde fazla not alma\n\nHedef, kaydın ana düşüncesini ve iki temel önerisini özetlemektir. Öğrenci ilk dört dakikada konuşulan her cümleyi yazmaya çalışır. Notları uzadığı için son bölümdeki iki öneriden birini kaçırır. Yeniden dinlemede yalnız “sürdürülebilir zaman”, “materyali hazırlama” ve “düzenli tekrar” anahtarlarını yazar; özeti tamamlar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Kanıt: İlk notlar uzun, özet eksik; ikinci notlar kısa, özet tamamdır.\n2. Güçlü yön: Yeniden dinleme olanağını amaçlı kullanmasıdır.\n3. Gelişmeye açık yön: Her cümleyi yazma davranışıdır.\n4. Tedbir: Her bölüm için en fazla üç anahtar kelime sınırı koymaktır.\n5. Yeni hedef: Sonraki kayıtta ana düşünce ve önerileri tek dinlemede kısa notlarla ayırmaktır.\n\n### Örnek 2: Canlı kütüphane söyleşisinde soru sorma\n\nÖğrenci, konuşmacının “arama ölçütleri” açıklamasını anlamaz ve konuşmanın ortasında sözünü keser. Buna rağmen konuşmacıların farklı görüşlerini ayrı başlıklarda not etmiştir. Geri bildirimde not düzeninin güçlü, soru zamanlamasının gelişmeye açık olduğu belirtilir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Kanıt: Görüşler doğru ayrılmıştır; ancak soru konuşmacı cümlesini tamamlamadan sorulmuştur.\n2. Güçlü yön: Karşılaştırılabilir görüşleri düzenli not etmesidir; bu yöntem sonraki etkinliğe aktarılır.\n3. Gelişmeye açık yön: Anlaşılmayan noktayı hemen söyleyerek ilişkiyi kesmesidir.\n4. Tedbir: Notun kenarına soru işareti koyup konuşmacının sözünü bitirmesini beklemektir.\n5. Yeni hedef: Bir sonraki canlı dinlemede en az bir soruyu uygun söz sırasında, açık ve kısa biçimde yöneltmektir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz yansıtmayı kendini övmek veya suçlamak biçiminde yapmak hatadır. “Ben dikkatsizim.” değiştirilebilir davranışı göstermez. Yalnız dış koşulları suçlamak da gelişimi engeller; ortam gerçekten sorunluysa bile hangi tedbirin alınabileceği düşünülmelidir. Çok sayıda hedef koymak başka bir hatadır. Bir sonraki görevde gözlenebilecek tek bir davranış seçmek, “Her şeyimi geliştireceğim.” demekten daha etkilidir. Güçlü yönleri unutmak da doğru değildir; işe yarayan davranış sonraki çalışmaya bilinçli biçimde aktarılmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Dinleme/izleme için ölçülebilir bir hedef belirledim mi?\n- Öz değerlendirmemi not, özet, süre veya geri bildirim gibi kanıtlara dayandırdım mı?\n- Güçlü yönümü hangi sonuca katkı sağladığıyla açıkladım mı?\n- Gelişmeye açık yönü kişilik etiketi yerine davranış olarak yazdım mı?\n- Uygulanabilir ve tek bir tedbir seçtim mi?\n- İşe yarayan davranışı sonraki göreve aktardım mı?\n- Yeni hedefimin gözlenebilir ve gerçekçi olduğundan emin miyim?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n112__td727.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n112__td727.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n112__td727.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n112__td727.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n112__td727.kanit"},{"id":"degerlendirme","labelKey":"tr-g07-turkce-n112__td727.degerlendirme"},{"id":"yeni","labelKey":"tr-g07-turkce-n112__td727.yeni"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"degerlendirme"},{"from":"degerlendirme","to":"yeni"},{"from":"yeni","to":"hedef"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n112__td727.alt":"Döngüsel akışta önce ana düşünce, karşılaştırma veya özet gibi ölçülebilir bir dinleme hedefi belirlenir. İkinci düğümde hedefe uygun not alma, seçici dinleme, yeniden dinleme ya da soru sorma davranışı uygulanır. Üçüncü düğümde notlar, özet, süre kaydı ve geri bildirim kanıt olarak toplanır. Dördüncü düğümde kanıtla güçlü ve gelişmeye açık yönler gerekçelendirilir. Beşinci düğümde güçlü davranış korunur, tek bir tedbir ve yeni hedef seçilir; ok yeni hedefi sonraki dinleme görevinin başlangıcına bağlar.","tr-g07-turkce-n112__td727.caption":"Dinleme/izlemede hedef, kanıt, öz değerlendirme ve uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n112__td727.hedef":"Hedef: gözlenebilir sonucu belirle","tr-g07-turkce-n112__td727.uygulama":"Uygulama: hedefe uygun yöntemi kullan","tr-g07-turkce-n112__td727.kanit":"Kanıt: not, özet ve geri bildirim topla","tr-g07-turkce-n112__td727.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n112__td727.yeni":"Yeni hedef: tedbir al ve güçlü yönü aktar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-d-7-27-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinleme/izleme becerisi, yalnız kaydı tamamlamakla gelişmez. Ne hedeflediğini belirlemek, süreçte ne yaptığını izlemek, ortaya çıkan kanıtları incelemek ve bir sonraki çalışma için yöntemini uyarlamak gerekir. Bu konuda güçlü ve gelişmeye açık yönlerini gerekçelendirerek değerlendirmeyi; gelişmeye açık yönler için uygulanabilir tedbir almayı ve işe yarayan davranışlarını sonraki görevlere aktarmayı öğreneceksin.\n\nÖz yansıtma, “İyi dinledim.” veya “Hiç anlamadım.” gibi genel yargılar değildir. “On dakikalık kayıtta her cümleyi yazmaya çalıştığım için ana düşünceyi kaçırdım; son üç dakikada yalnız anahtar kelimeleri not edince iki temel öneriyi doğru sıraladım.” ifadesi, gözlenebilir kanıta dayanır. Kendini uyarlama ise bu kanıttan hareketle sonraki kayıtta not alma biçimini değiştirmendir. Amaç kendini etiketlemek değil, dinleyici/izleyici olarak gelişimini yönetmektir.","keyConcepts":"**Hedef**, dinleme/izleme sonunda ulaşmak istediğin açık ve gözlenebilir sonuçtur. “Ana düşünceyi ve üç destekleyici bilgiyi belirlemek” ölçülebilir bir hedeftir.\n\n**Öz izleme**, dikkatini, not alma biçimini, soru sorma zamanını ve anlamanı süreç sırasında fark etmektir.\n\n**Kanıt**, öz değerlendirmeni destekleyen not, özet, süre kaydı, yanlış veya doğru sıralama, geri bildirim ve gözlem gibi somut veridir.\n\n**Güçlü yön**, hedefe ulaşmana katkı sağlayan ve sonraki çalışmalara aktarabileceğin davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön**, kişiliğine ilişkin bir etiket değil, değiştirilebilir bir süreç davranışıdır. “Her ayrıntıyı yazmak” bir davranıştır; “Ben kötü dinleyiciyim.” ise geliştirici olmayan etikettir.\n\n**Tedbir**, belirlenen güçlüğü azaltmak için alınan somut önlemdir. Oynatma hızını düzenlemek, anahtar kelime tablosu kullanmak veya soruyu uygun zamana not etmek buna örnektir.","steps":"1. **Ölçülebilir hedef koy.** Kaydın sonunda neyi göstereceğini belirle: ana düşünce, karşılaştırma tablosu, kısa özet veya soru listesi.\n2. **Uygun yöntemi seç ve uygula.** Seçici dinleme, not alma, yeniden dinleme veya empati kurarak dinleme davranışlarından hedefe uygun olanı kullan.\n3. **Süreç kanıtı topla.** Hangi bölümde dikkatin dağıldı, notların nerede eksik kaldı, hangi soruyu doğru zamanda sordun, özetinde hangi bilgi kayboldu?\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Konuşmacıların görüşlerini ayrı sütunlara yazdığım için karşılaştırmayı doğru kurdum.” gibi kanıtlı ifade kullan.\n5. **Gelişmeye açık yönü davranış olarak tanımla.** “Kaydın başında ayrıntıya takıldım ve sonuç bölümünü kaçırdım.” de; kendine olumsuz kimlik yükleme.\n6. **Tek ve uygulanabilir tedbir seç.** “Daha dikkatli olacağım.” yerine “Bir sonraki kayıtta her bölüm için en fazla üç anahtar kelime yazacağım.” biçiminde plan kur.\n7. **Güçlü yönü aktar ve yeni hedef belirle.** İşe yarayan tabloyu korurken yeni hedefi, örneğin “soruyu konuşmacı sözünü tamamladıktan sonra yöneltmek” olarak belirle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, öz değerlendirmenin etkinlik sonunda bitmediğini; kanıta dayalı değerlendirmeden sonra yeni bir uyarlamayla sonraki dinleme görevine bağlandığını gösterir.","workedExamples":["Hedef, kaydın ana düşüncesini ve iki temel önerisini özetlemektir. Öğrenci ilk dört dakikada konuşulan her cümleyi yazmaya çalışır. Notları uzadığı için son bölümdeki iki öneriden birini kaçırır. Yeniden dinlemede yalnız “sürdürülebilir zaman”, “materyali hazırlama” ve “düzenli tekrar” anahtarlarını yazar; özeti tamamlar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Kanıt: İlk notlar uzun, özet eksik; ikinci notlar kısa, özet tamamdır.\n2. Güçlü yön: Yeniden dinleme olanağını amaçlı kullanmasıdır.\n3. Gelişmeye açık yön: Her cümleyi yazma davranışıdır.\n4. Tedbir: Her bölüm için en fazla üç anahtar kelime sınırı koymaktır.\n5. Yeni hedef: Sonraki kayıtta ana düşünce ve önerileri tek dinlemede kısa notlarla ayırmaktır.","Öğrenci, konuşmacının “arama ölçütleri” açıklamasını anlamaz ve konuşmanın ortasında sözünü keser. Buna rağmen konuşmacıların farklı görüşlerini ayrı başlıklarda not etmiştir. Geri bildirimde not düzeninin güçlü, soru zamanlamasının gelişmeye açık olduğu belirtilir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Kanıt: Görüşler doğru ayrılmıştır; ancak soru konuşmacı cümlesini tamamlamadan sorulmuştur.\n2. Güçlü yön: Karşılaştırılabilir görüşleri düzenli not etmesidir; bu yöntem sonraki etkinliğe aktarılır.\n3. Gelişmeye açık yön: Anlaşılmayan noktayı hemen söyleyerek ilişkiyi kesmesidir.\n4. Tedbir: Notun kenarına soru işareti koyup konuşmacının sözünü bitirmesini beklemektir.\n5. Yeni hedef: Bir sonraki canlı dinlemede en az bir soruyu uygun söz sırasında, açık ve kısa biçimde yöneltmektir."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı kendini övmek veya suçlamak biçiminde yapmak hatadır. “Ben dikkatsizim.” değiştirilebilir davranışı göstermez. Yalnız dış koşulları suçlamak da gelişimi engeller; ortam gerçekten sorunluysa bile hangi tedbirin alınabileceği düşünülmelidir. Çok sayıda hedef koymak başka bir hatadır. Bir sonraki görevde gözlenebilecek tek bir davranış seçmek, “Her şeyimi geliştireceğim.” demekten daha etkilidir. Güçlü yönleri unutmak da doğru değildir; işe yarayan davranış sonraki çalışmaya bilinçli biçimde aktarılmalıdır.","selfCheck":["Dinleme/izleme için ölçülebilir bir hedef belirledim mi?","Öz değerlendirmemi not, özet, süre veya geri bildirim gibi kanıtlara dayandırdım mı?","Güçlü yönümü hangi sonuca katkı sağladığıyla açıkladım mı?","Gelişmeye açık yönü kişilik etiketi yerine davranış olarak yazdım mı?","Uygulanabilir ve tek bir tedbir seçtim mi?","İşe yarayan davranışı sonraki göreve aktardım mı?","Yeni hedefimin gözlenebilir ve gerçekçi olduğundan emin miyim?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.D.7.27","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7bb30c3aaeac467939d15df27718c3e9cfc3c5dc72aadfda2590193d17161dfc","reviewDecisionSha256":"f643826d8916f46cd773e582b29cd746194925d0cabcb708ce90742ca33137a1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7bb30c3aaeac467939d15df27718c3e9cfc3c5dc72aadfda2590193d17161dfc","reviewedHash":"sha256:7bb30c3aaeac467939d15df27718c3e9cfc3c5dc72aadfda2590193d17161dfc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f643826d8916f46cd773e582b29cd746194925d0cabcb708ce90742ca33137a1; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n112","contentProjectionSha256":"7bb30c3aaeac467939d15df27718c3e9cfc3c5dc72aadfda2590193d17161dfc","reviewDecisionSha256":"f643826d8916f46cd773e582b29cd746194925d0cabcb708ce90742ca33137a1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n113","noteId":"tr.g07.turkce.n113","noteKey":"tr.g07.turkce.n113","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-9","title":"Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme","objectiveId":"T.D.7.9","objective":"T.D.7.9","objectives":["T.D.7.9"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nDinlediğini ya da izlediğini kendi içinde karşılaştırmak, iki ayrı kaydı karşılaştırmak değildir. Aynı içeriğin farklı bölümlerinde bulunan duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı veya bilgi sunma biçimi gibi unsurları ortak bir ölçüte göre incelemektir. Önce karşılaştırılabilir özellikleri belirlersin; sonra benzerlikleri ve farklılıkları metin kanıtıyla listelersin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir podcastin başlangıç ve sonuç bölümleri, bir söyleşideki iki konuşmacı görüşü ya da bir videonun “basılı okuma” ve “dijital okuma” bölümleri karşılaştırılabilir. Yedinci sınıf düzeyinde karşılaştırma yalnız “aynı-farklı” demekle kalmaz; bilgilerin **önem**, **doğruluk**, **güvenirlik**, **öncelik ve sonralık** bakımından nasıl değiştiğini de incelemeyi gerektirir. Yargı, beğeniye değil, duyulan veya izlenen açık kanıta dayanmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Karşılaştırılabilir unsur**, aynı ölçütle incelenebilen ögedir. İki bölümdeki ana görüşler karşılaştırılabilir; bir bölümün konuşma hızı ile diğer bölümün konusu doğrudan karşılaştırılamaz.\n\n**Ölçüt**, benzerlik ve farklılığı belirlemek için seçilen ortak özelliktir. “Görüşün dayanağı”, “dil kullanımı” veya “bilginin sunuluş sırası” birer ölçüttür.\n\n**Metin kanıtı**, karşılaştırma yargısını destekleyen söz, örnek, görüntü, sıra veya açıklamadır.\n\n**Önem**, bir bilginin ana düşünceyi taşımadaki ağırlığıdır. Her ayrıntı aynı derecede önemli değildir.\n\n**Doğruluk ve güvenirlik**, bilginin içerikle uyumu ve dayanağının denetlenebilirliğiyle ilgilidir. Bir konuşmacının kendinden emin olması, söylediğinin doğru olduğunu tek başına göstermez.\n\n**Öncelik-sonralık**, görüşlerin veya olayların hangi sırayla sunulduğunu ve bu sıranın anlamı nasıl etkilediğini gösterir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İçeriğin bölümlerini belirle.** Başlangıç-sonuç, iki konuşmacı, iki örnek veya önceki-sonraki durum gibi bölümleri ayır.\n2. **Ortak ölçüt seç.** “Hangisini daha çok sevdim?” yerine “Her bölümde okuma alışkanlığını desteklemek için hangi gerekçe sunuluyor?” gibi bir ölçüt kullan.\n3. **Her bölümden ayrı kanıt çıkar.** Kısa alıntı yerine kendi notlarını kullanabilir; görüş, örnek ve açıklamaları bölüm başlıklarının altına yazabilirsin.\n4. **Benzerlikleri listele.** Her iki bölümün ortak düşüncesini veya benzer dil özelliğini belirle.\n5. **Farklılıkları listele.** Gerekçe, öncelik, güvenilirlik işareti, ton veya sonuç bakımından ayrılan yönleri göster.\n6. **Önem ve sıra ilişkisini değerlendir.** Hangi bilgi ana düşünceyi taşır? Hangi bilgi yalnız örnektir? Görüşler hangi sırayla verilmiştir?\n7. **Kanıtların gücünü denetle.** Aynı ölçüt altında iki bölümün dayanaklarının eş değer olup olmadığına bak. Bir bölüm açık bir gerekçe sunarken diğeri yalnız kişisel görüş bildiriyorsa bu farkı ayrıca belirt; iki görüşü kanıt bakımından otomatik olarak eşitleme.\n8. **Sonucu ölçütle sınırla.** “İkinci bölüm daha iyi.” yerine “İkinci bölüm, önerisini uygulanabilir bir örnekle gerekçelendirdiği için kanıt bakımından daha güçlüdür.” de.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı podcastin iki bölümünü tek tek özetlemek yerine ortak ölçütler altında yan yana getirir ve her karşılaştırma sonucunu somut kanıta bağlar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Basılı ve dijital okuma bölümleri\n\nÖzgün bir podcastin ilk bölümünde konuşmacı, basılı metinde sayfa düzenini bir bütün olarak görmenin kendisine yardımcı olduğunu söyler. İkinci bölümde başka bir konuşmacı, dijital metinde yazı boyutunu ayarlayabilmenin okumasını kolaylaştırdığını; ancak bildirimleri kapatmadığında dikkatinin dağıldığını belirtir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Karşılaştırılabilir unsurlar “kolaylaştırıcı özellik”, “zorlaştırıcı koşul” ve “gerekçe” olarak seçilir.\n2. İlk bölümün kanıtı: sayfa düzenini bütün hâlinde görme. İkinci bölümün kanıtları: yazı boyutunu ayarlama ve bildirimlerin dikkat dağıtması.\n3. Benzerlik: Her iki konuşmacı da okuma ortamının anlamayı etkilediğini düşünür.\n4. Farklılık: İlk bölüm basılı düzenin bütünlüğüne, ikinci bölüm dijital ayarlarla dikkat yönetimine odaklanır.\n5. Sonuç, “biri üstündür” biçiminde değil, iki ortamda farklı koşulların öne çıktığı biçiminde yazılır.\n\n### Örnek 2: Kütüphane söyleşisinin başlangıcı ve sonucu\n\nSöyleşinin başında öğrenci “Kütüphanede aradığım kitabı bulmak çok zor.” der. Görevli, katalogdan konu ve anahtar kelimeyle arama yapmayı açıklar. Söyleşinin sonunda öğrenci “Sorun rafların çokluğu değil, arama yöntemini bilmememmiş.” sonucuna ulaşır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Bölümler “başlangıç görüşü” ve “sonuç görüşü” olarak ayrılır.\n2. Ölçüt “problemin nedeni hakkındaki düşünce”dir.\n3. Başlangıçta neden rafların çokluğu olarak görülür; sonuçta arama yöntemini bilmeme öne çıkar.\n4. Görüş değişikliğinin dayanağı, katalog kullanımının açıklanmasıdır.\n5. Öncelik-sonralık ilişkisi önemlidir: Yeni bilgi, ilk yargının yeniden değerlendirilmesini sağlar.\n6. Sonuç: İçerik, problem algısının bilgi edinildikçe değişebileceğini gösterir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nKarşılaştırmayı iki bölümün ayrı ayrı özetine dönüştürmek yaygın bir hatadır. Karşılaştırmada aynı ölçüt her iki bölüme de uygulanmalıdır. Başka bir hata, “Birinci konuşmacı daha samimi.” gibi kanıtsız kişisel yargı vermektir. Ses tonu hakkında yorum yapılacaksa hangi vurgu, kelime veya ifade biçiminin bu yorumu desteklediği gösterilmelidir. Ayrıca doğrulukla popülerliği karıştırmamak gerekir; bir görüşün sık tekrarlanması onun güvenilir olduğunu kanıtlamaz.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Aynı içeriğin karşılaştırılabilir bölümlerini belirledim mi?\n- Her iki bölüme de uygulanabilen ortak ölçüt kullandım mı?\n- Benzerlik ve farklılıkları ayrı ayrı gösterdim mi?\n- Yargılarımı duyduğum veya izlediğim kanıtlarla destekledim mi?\n- Önem, doğruluk, güvenirlik ve öncelik-sonralık ilişkilerini düşündüm mü?\n- Karşılaştırmayı kişisel beğeniye indirgemedim mi?\n- Sonucumu ölçütü aşan bir genellemeye dönüştürmedim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n113__td79.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n113__td79.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n113__td79.h1","tr-g07-turkce-n113__td79.h2","tr-g07-turkce-n113__td79.h3","tr-g07-turkce-n113__td79.h4"],"rows":[[{"v":"Kolaylaştırıcı özellik"},{"v":"Sayfa düzenini bütün hâlinde görme"},{"v":"Yazı boyutunu ayarlayabilme"},{"v":"Her bölüm farklı bir okuma kolaylığı sunar"}],[{"v":"Zorlaştırıcı koşul"},{"v":"Açık bir güçlük belirtilmiyor"},{"v":"Bildirimler dikkati dağıtıyor"},{"v":"Zorluk yalnız ikinci bölümde somutlaştırılır"}],[{"v":"Gerekçe"},{"v":"Düzeni görmenin izlemeyi kolaylaştırdığı söyleniyor"},{"v":"Ayarın rahatlık, bildirimin kesinti oluşturduğu açıklanıyor"},{"v":"İkinci bölüm hem olumlu hem sınırlayıcı koşulu gerekçelendirir"}],[{"v":"Öncelik-sonralık"},{"v":"Basılı okuma deneyimi önce sunuluyor"},{"v":"Dijital okuma deneyimi sonra sunuluyor"},{"v":"Sıra, iki ortamın özelliklerini art arda değerlendirmeyi sağlar"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n113__td79.alt":"Dört sütunlu tabloda aynı podcastin basılı okuma ve dijital okuma bölümleri ortak ölçütlerle karşılaştırılır. Kolaylaştırıcı özellik satırında basılı bölümde sayfa düzenini bütün görme, dijital bölümde yazı boyutunu ayarlama yer alır. Zorlaştırıcı koşul satırında ilk bölümde açık güçlük olmadığı, ikinci bölümde bildirimlerin dikkati dağıttığı belirtilir. Gerekçe satırı ilk bölümün izleme kolaylığını, ikinci bölümün hem rahatlık hem kesinti koşulunu açıkladığını gösterir. Öncelik-sonralık satırı, basılı deneyimin önce, dijital deneyimin sonra verilmesinin iki ortamı art arda değerlendirmeye imkân sağladığını açıklar.","tr-g07-turkce-n113__td79.caption":"Aynı dinleme içeriğinin iki bölümünü ortak ölçütlerle karşılaştırma","tr-g07-turkce-n113__td79.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n113__td79.h2":"Birinci bölüm kanıtı","tr-g07-turkce-n113__td79.h3":"İkinci bölüm kanıtı","tr-g07-turkce-n113__td79.h4":"Karşılaştırma sonucu"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-d-7-9-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinlediğini ya da izlediğini kendi içinde karşılaştırmak, iki ayrı kaydı karşılaştırmak değildir. Aynı içeriğin farklı bölümlerinde bulunan duygu, düşünce, görüş, kahraman, dil kullanımı veya bilgi sunma biçimi gibi unsurları ortak bir ölçüte göre incelemektir. Önce karşılaştırılabilir özellikleri belirlersin; sonra benzerlikleri ve farklılıkları metin kanıtıyla listelersin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir podcastin başlangıç ve sonuç bölümleri, bir söyleşideki iki konuşmacı görüşü ya da bir videonun “basılı okuma” ve “dijital okuma” bölümleri karşılaştırılabilir. Yedinci sınıf düzeyinde karşılaştırma yalnız “aynı-farklı” demekle kalmaz; bilgilerin **önem**, **doğruluk**, **güvenirlik**, **öncelik ve sonralık** bakımından nasıl değiştiğini de incelemeyi gerektirir. Yargı, beğeniye değil, duyulan veya izlenen açık kanıta dayanmalıdır.","keyConcepts":"**Karşılaştırılabilir unsur**, aynı ölçütle incelenebilen ögedir. İki bölümdeki ana görüşler karşılaştırılabilir; bir bölümün konuşma hızı ile diğer bölümün konusu doğrudan karşılaştırılamaz.\n\n**Ölçüt**, benzerlik ve farklılığı belirlemek için seçilen ortak özelliktir. “Görüşün dayanağı”, “dil kullanımı” veya “bilginin sunuluş sırası” birer ölçüttür.\n\n**Metin kanıtı**, karşılaştırma yargısını destekleyen söz, örnek, görüntü, sıra veya açıklamadır.\n\n**Önem**, bir bilginin ana düşünceyi taşımadaki ağırlığıdır. Her ayrıntı aynı derecede önemli değildir.\n\n**Doğruluk ve güvenirlik**, bilginin içerikle uyumu ve dayanağının denetlenebilirliğiyle ilgilidir. Bir konuşmacının kendinden emin olması, söylediğinin doğru olduğunu tek başına göstermez.\n\n**Öncelik-sonralık**, görüşlerin veya olayların hangi sırayla sunulduğunu ve bu sıranın anlamı nasıl etkilediğini gösterir.","steps":"1. **İçeriğin bölümlerini belirle.** Başlangıç-sonuç, iki konuşmacı, iki örnek veya önceki-sonraki durum gibi bölümleri ayır.\n2. **Ortak ölçüt seç.** “Hangisini daha çok sevdim?” yerine “Her bölümde okuma alışkanlığını desteklemek için hangi gerekçe sunuluyor?” gibi bir ölçüt kullan.\n3. **Her bölümden ayrı kanıt çıkar.** Kısa alıntı yerine kendi notlarını kullanabilir; görüş, örnek ve açıklamaları bölüm başlıklarının altına yazabilirsin.\n4. **Benzerlikleri listele.** Her iki bölümün ortak düşüncesini veya benzer dil özelliğini belirle.\n5. **Farklılıkları listele.** Gerekçe, öncelik, güvenilirlik işareti, ton veya sonuç bakımından ayrılan yönleri göster.\n6. **Önem ve sıra ilişkisini değerlendir.** Hangi bilgi ana düşünceyi taşır? Hangi bilgi yalnız örnektir? Görüşler hangi sırayla verilmiştir?\n7. **Kanıtların gücünü denetle.** Aynı ölçüt altında iki bölümün dayanaklarının eş değer olup olmadığına bak. Bir bölüm açık bir gerekçe sunarken diğeri yalnız kişisel görüş bildiriyorsa bu farkı ayrıca belirt; iki görüşü kanıt bakımından otomatik olarak eşitleme.\n8. **Sonucu ölçütle sınırla.** “İkinci bölüm daha iyi.” yerine “İkinci bölüm, önerisini uygulanabilir bir örnekle gerekçelendirdiği için kanıt bakımından daha güçlüdür.” de.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı podcastin iki bölümünü tek tek özetlemek yerine ortak ölçütler altında yan yana getirir ve her karşılaştırma sonucunu somut kanıta bağlar.","workedExamples":["Özgün bir podcastin ilk bölümünde konuşmacı, basılı metinde sayfa düzenini bir bütün olarak görmenin kendisine yardımcı olduğunu söyler. İkinci bölümde başka bir konuşmacı, dijital metinde yazı boyutunu ayarlayabilmenin okumasını kolaylaştırdığını; ancak bildirimleri kapatmadığında dikkatinin dağıldığını belirtir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Karşılaştırılabilir unsurlar “kolaylaştırıcı özellik”, “zorlaştırıcı koşul” ve “gerekçe” olarak seçilir.\n2. İlk bölümün kanıtı: sayfa düzenini bütün hâlinde görme. İkinci bölümün kanıtları: yazı boyutunu ayarlama ve bildirimlerin dikkat dağıtması.\n3. Benzerlik: Her iki konuşmacı da okuma ortamının anlamayı etkilediğini düşünür.\n4. Farklılık: İlk bölüm basılı düzenin bütünlüğüne, ikinci bölüm dijital ayarlarla dikkat yönetimine odaklanır.\n5. Sonuç, “biri üstündür” biçiminde değil, iki ortamda farklı koşulların öne çıktığı biçiminde yazılır.","Söyleşinin başında öğrenci “Kütüphanede aradığım kitabı bulmak çok zor.” der. Görevli, katalogdan konu ve anahtar kelimeyle arama yapmayı açıklar. Söyleşinin sonunda öğrenci “Sorun rafların çokluğu değil, arama yöntemini bilmememmiş.” sonucuna ulaşır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Bölümler “başlangıç görüşü” ve “sonuç görüşü” olarak ayrılır.\n2. Ölçüt “problemin nedeni hakkındaki düşünce”dir.\n3. Başlangıçta neden rafların çokluğu olarak görülür; sonuçta arama yöntemini bilmeme öne çıkar.\n4. Görüş değişikliğinin dayanağı, katalog kullanımının açıklanmasıdır.\n5. Öncelik-sonralık ilişkisi önemlidir: Yeni bilgi, ilk yargının yeniden değerlendirilmesini sağlar.\n6. Sonuç: İçerik, problem algısının bilgi edinildikçe değişebileceğini gösterir."],"commonMistakes":"Karşılaştırmayı iki bölümün ayrı ayrı özetine dönüştürmek yaygın bir hatadır. Karşılaştırmada aynı ölçüt her iki bölüme de uygulanmalıdır. Başka bir hata, “Birinci konuşmacı daha samimi.” gibi kanıtsız kişisel yargı vermektir. Ses tonu hakkında yorum yapılacaksa hangi vurgu, kelime veya ifade biçiminin bu yorumu desteklediği gösterilmelidir. Ayrıca doğrulukla popülerliği karıştırmamak gerekir; bir görüşün sık tekrarlanması onun güvenilir olduğunu kanıtlamaz.","selfCheck":["Aynı içeriğin karşılaştırılabilir bölümlerini belirledim mi?","Her iki bölüme de uygulanabilen ortak ölçüt kullandım mı?","Benzerlik ve farklılıkları ayrı ayrı gösterdim mi?","Yargılarımı duyduğum veya izlediğim kanıtlarla destekledim mi?","Önem, doğruluk, güvenirlik ve öncelik-sonralık ilişkilerini düşündüm mü?","Karşılaştırmayı kişisel beğeniye indirgemedim mi?","Sonucumu ölçütü aşan bir genellemeye dönüştürmedim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlediğini/izlediğini kendi içinde karşılaştırabilme: T.D.7.9","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5e71fe23f999eca22bb34979548ac9fc79644ea87b57773c34329ba565ab7d31","reviewDecisionSha256":"21e469ceef2891c24b4aea1ef2b882e63cb3a579d6ca7011cfdd9abaef171398","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5e71fe23f999eca22bb34979548ac9fc79644ea87b57773c34329ba565ab7d31","reviewedHash":"sha256:5e71fe23f999eca22bb34979548ac9fc79644ea87b57773c34329ba565ab7d31","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:21e469ceef2891c24b4aea1ef2b882e63cb3a579d6ca7011cfdd9abaef171398; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n113","contentProjectionSha256":"5e71fe23f999eca22bb34979548ac9fc79644ea87b57773c34329ba565ab7d31","reviewDecisionSha256":"21e469ceef2891c24b4aea1ef2b882e63cb3a579d6ca7011cfdd9abaef171398","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n114","noteId":"tr.g07.turkce.n114","noteKey":"tr.g07.turkce.n114","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-1","title":"Konuşma sürecini yönetebilme","objectiveId":"T.K.7.1","objective":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nKonuşma sürecini yönetmek, sıranı bekleyip birkaç cümle söylemekten daha geniş bir beceridir. Konuşmayı ortama uygun selam ve hitapla başlatır, ana konu çevresinde sürdürür, gerektiğinde söz alır veya başkasına söz verir, anlaşılmayan noktaları açıklayan sorular sorar, sana yöneltilen soruları cevaplar ve uygun bir sonuçla iletişimi bitirirsin. Bu beceri hem tek kişinin ağırlıklı olduğu sözlü üretimde hem de karşılıklı sözlü etkileşimde kullanılır.\n\nYedinci sınıfta soru sorma yalnız belirsiz bir sözcüğü açıklatmaya hizmet etmez; konuyu araştırmak ve yeni bir yönünü keşfetmek için de kullanılır. “Okuma Kültürü” temasında bir kitap kulübü görüşmesi, dijital okuma alışkanlıkları üzerine sınıf konuşması veya kısa bir tanıtım sırasında “Bu önerinin hangi okur ihtiyacını karşıladığını metindeki hangi ayrıntıdan anlıyoruz?” gibi araştırıcı sorular sorabilirsin. Saygılı iletişim; söz kesmemeyi, kişisel bilgileri istememeyi ve bilinmeyen bir konuda kesin bilgi uydurmak yerine doğrulama yolunu belirtmeyi gerektirir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Konuşmayı başlatma**, uygun selam, hitap, konu ve amaç cümlesiyle iletişime giriş yapmaktır.\n\n**Konuşmayı sürdürme**, ana düşünceleri bağlantılı biçimde açıklamak, soruları dinlemek ve konu odağını korumaktır.\n\n**Konuşmayı sonlandırma**, ulaşılan sonucu, kararı veya sonraki adımı özetleyip uygun kapanış ifadesi kullanmaktır.\n\n**Söz alma ve söz verme**, konuşma hakkını dengeli paylaşmak; başkasının sözünü tamamlamasını beklemektir.\n\n**Açıklayıcı soru**, anlaşılmayan noktayı netleştirir: “Buradaki ‘okuma amacı’ ile neyi kastediyorsun?”\n\n**Araştırıcı soru**, neden, dayanak veya yeni bağlantı arar: “Bu yöntemin uzun metinlerde de işe yaradığını nasıl sınayabiliriz?”\n\n**Keşfedici soru**, farklı olasılıkları açar: “Aynı hedefe başka hangi okuma düzeniyle ulaşılabilir?”\n\n**Uygun cevap**, soruyu doğrudan karşılayan, gerektiğinde kanıt sunan ve bilinmeyeni dürüstçe belirten cevaptır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Ortamı ve amacı belirle.** Sunum mu yapıyorsun, grup konuşmasına mı katılıyorsun? Hitap ve süre buna göre değişir.\n2. **Açılışı kur.** Selam ver, konuyu ve amacı tek cümlede belirt. Dinleyicinin neden dinlemesi gerektiği anlaşılmalıdır.\n3. **Ana düşünceleri sırala.** Konuşmanın odağını korumak için iki veya üç temel nokta seç.\n4. **Söz sırasını gözet.** Karşıdakinin cümlesini bitirmesini bekle; katılmak için uygun bir ifade kullan.\n5. **Soruyu amaca göre sor.** Açıklama, araştırma veya keşif istediğini belirle. Suçlayıcı ve yönlendirici sorulardan kaçın.\n6. **Cevabı dinle ve karşıla.** Sorunun yanıtlandığı noktayı kısaca yeniden ifade et; ek soru gerekiyorsa bağlantılı sor.\n7. **Bilmediğini yönet.** “Bu bilgiyi doğrulamadan kesin söyleyemem; güvenilir bir kaynakta kontrol edelim.” demek geçerli bir cevaptır.\n8. **Kapanış yap.** Ortaya çıkan sonucu veya kararı özetle, katılımcılara teşekkür et ve sonraki adımı belirt.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, konuşmanın açılıştan kapanışa tek yönlü bir monolog olmadığını gösterir. Uygun söz alma, amaçlı soru sorma ve cevapları ilişkilendirme aşamaları konuşmanın sürdürülmesini sağlar; sonuç özeti ise etkileşimde neye ulaşıldığını görünür kılar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Sınıf okuma kulübünde öneri görüşmesi\n\nDurum: Üç öğrenci, bir sonraki haftanın okuma türünü belirleyecektir. Bir öğrenci “Kısa bilgilendirici metin seçelim.” der; ancak gerekçesini açıklamaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Konuşmayı yöneten öğrenci açılış yapar: “Arkadaşlar, bugün gelecek haftanın okuma türünü ve seçim ölçütünü belirleyeceğiz.”\n2. Söz sırası korunur; öneri tamamlandıktan sonra soru sorulur.\n3. Açıklayıcı soru: “Kısa derken yaklaşık hangi okuma süresini düşünüyorsun?”\n4. Araştırıcı soru: “Bilgilendirici metnin grubumuzun hangi ihtiyacını karşılayacağını bir örnekle açıklar mısın?”\n5. Cevap dinlenir ve bağlanır: “Yani farklı okuma hızlarına uyacak ve anahtar kelime çalışması yapmamıza imkân verecek bir metin öneriyorsun.”\n6. Başka öğrencilere söz verilir; kişisel tercihler yerine ortak ölçütler toplanır.\n7. Kapanışta karar özetlenir: “On beş dakikada okunabilen, başlıkları açık ve kaynağı denetlenebilir bir bilgilendirici metin arayacağız.”\n\n### Örnek 2: Dijital okuma üzerine kısa söyleşi\n\nDurum: Bir öğrenci, sınıf arkadaşına dijital metinlerde not alma alışkanlığını soracaktır. Özel hesap bilgileri veya kişisel kullanım ayrıntıları istenmemelidir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Uygun başlangıç yapılır: “Merhaba, dijital metinlerde ana düşünceyi nasıl kaydettiğin üzerine üç kısa soru sormak istiyorum.”\n2. İlk soru açık uçlu ve güvenlidir: “Uzun bir bölümde önemli bilgiyi seçerken hangi işaretlerden yararlanıyorsun?”\n3. Cevaptaki belirsizlik açıklanır: “Başlıkları kullanıyorum.” yanıtına “Başlıkla paragraf arasındaki bağlantıyı nasıl kuruyorsun?” sorusu eklenir.\n4. Keşfedici soru sorulur: “Bu yöntem işe yaramadığında başka ne deneyebilirsin?”\n5. Öğrenci bilmediği bir uygulama özelliği sorulursa uydurmaz: “O özelliği kullanmadım; genel not alma yöntemimi anlatabilirim.” der.\n6. Söyleşi, alınan bilgiyi çarpıtmadan özetleyerek kapatılır: “Başlık tarama, anahtar kelime işaretleme ve bölüm sonu notu senin üç temel adımın.”\n7. Teşekkür edilir; kişisel veri kaydedilmez veya paylaşılmaz.\n\n## Sık yapılan hata\n\nKonuşmayı yönetmeyi çok konuşmak sanmak temel bir hatadır. Süreci yönetmek, başkalarının söz hakkını korumayı ve cevapları gerçekten dinlemeyi içerir. Arka arkaya soru sormak da araştırma anlamına gelmez; her soru önceki cevaba bağlı olmalıdır. “Bu yöntem kötü değil mi?” gibi yönlendirici sorular karşıdakini belirli cevaba iter. Bilinmeyen konuda tahmin yürütüp kesinmiş gibi konuşmak güvenilirliği azaltır. Sonuç özeti yapmadan konuşmayı birden bitirmek de ortak kararın belirsiz kalmasına yol açar.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Konuşmanın ortamını, amacını ve süresini belirledim mi?\n- Uygun selam, hitap ve amaç cümlesi kullandım mı?\n- Ana düşünce çevresinde kaldım mı?\n- Başkasının sözünü kesmeden uygun zamanda söz aldım mı?\n- Açıklayıcı, araştırıcı veya keşfedici soruyu amacına göre seçtim mi?\n- Sorulara doğrudan ve kanıta dayalı cevap verdim mi?\n- Bilmediğim noktayı dürüstçe belirtip doğrulama yolu önerdim mi?\n- Sonucu ve sonraki adımı özetleyerek konuşmayı kapattım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n114__tk71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n114__tk71.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"ortam","labelKey":"tr-g07-turkce-n114__tk71.ortam"},{"id":"acilis","labelKey":"tr-g07-turkce-n114__tk71.acilis"},{"id":"ana","labelKey":"tr-g07-turkce-n114__tk71.ana"},{"id":"sira","labelKey":"tr-g07-turkce-n114__tk71.sira"},{"id":"soru","labelKey":"tr-g07-turkce-n114__tk71.soru"},{"id":"cevap","labelKey":"tr-g07-turkce-n114__tk71.cevap"},{"id":"kapanis","labelKey":"tr-g07-turkce-n114__tk71.kapanis"}],"edges":[{"from":"ortam","to":"acilis"},{"from":"acilis","to":"ana"},{"from":"ana","to":"sira"},{"from":"sira","to":"soru"},{"from":"soru","to":"cevap"},{"from":"cevap","to":"ana"},{"from":"ana","to":"kapanis"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n114__tk71.alt":"Yedi düğümlü konuşma akışında önce ortam, amaç ve süre belirlenir; uygun selam ve hitapla konu açılır. Ana düşünceler sırayla sunulurken konuşma hakkı dengeli paylaşılır. Açıklayıcı, araştırıcı veya keşfedici soru sorulur; cevap dinlenip ana konuya bağlanır ve gerekirse yeni soru için ana düşünce aşamasına dönülür. Yeterli bilgi oluştuğunda karar ya da sonuç özetlenir, teşekkür ve sonraki adımla konuşma sonlandırılır.","tr-g07-turkce-n114__tk71.caption":"Söz alma, soru-cevap ve sonuç özetiyle konuşma sürecini yönetme","tr-g07-turkce-n114__tk71.ortam":"Ortamı, amacı ve süreyi belirle","tr-g07-turkce-n114__tk71.acilis":"Uygun selam, hitap ve amaçla başlat","tr-g07-turkce-n114__tk71.ana":"Ana düşünceleri konu odağında sürdür","tr-g07-turkce-n114__tk71.sira":"Uygun zamanda söz al ve ver","tr-g07-turkce-n114__tk71.soru":"Açıklayıcı, araştırıcı veya keşfedici soru sor","tr-g07-turkce-n114__tk71.cevap":"Cevabı dinle, yanıtla ve ilişkilendir","tr-g07-turkce-n114__tk71.kapanis":"Sonucu özetle ve uygun biçimde bitir"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-k-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Konuşma sürecini yönetmek, sıranı bekleyip birkaç cümle söylemekten daha geniş bir beceridir. Konuşmayı ortama uygun selam ve hitapla başlatır, ana konu çevresinde sürdürür, gerektiğinde söz alır veya başkasına söz verir, anlaşılmayan noktaları açıklayan sorular sorar, sana yöneltilen soruları cevaplar ve uygun bir sonuçla iletişimi bitirirsin. Bu beceri hem tek kişinin ağırlıklı olduğu sözlü üretimde hem de karşılıklı sözlü etkileşimde kullanılır.\n\nYedinci sınıfta soru sorma yalnız belirsiz bir sözcüğü açıklatmaya hizmet etmez; konuyu araştırmak ve yeni bir yönünü keşfetmek için de kullanılır. “Okuma Kültürü” temasında bir kitap kulübü görüşmesi, dijital okuma alışkanlıkları üzerine sınıf konuşması veya kısa bir tanıtım sırasında “Bu önerinin hangi okur ihtiyacını karşıladığını metindeki hangi ayrıntıdan anlıyoruz?” gibi araştırıcı sorular sorabilirsin. Saygılı iletişim; söz kesmemeyi, kişisel bilgileri istememeyi ve bilinmeyen bir konuda kesin bilgi uydurmak yerine doğrulama yolunu belirtmeyi gerektirir.","keyConcepts":"**Konuşmayı başlatma**, uygun selam, hitap, konu ve amaç cümlesiyle iletişime giriş yapmaktır.\n\n**Konuşmayı sürdürme**, ana düşünceleri bağlantılı biçimde açıklamak, soruları dinlemek ve konu odağını korumaktır.\n\n**Konuşmayı sonlandırma**, ulaşılan sonucu, kararı veya sonraki adımı özetleyip uygun kapanış ifadesi kullanmaktır.\n\n**Söz alma ve söz verme**, konuşma hakkını dengeli paylaşmak; başkasının sözünü tamamlamasını beklemektir.\n\n**Açıklayıcı soru**, anlaşılmayan noktayı netleştirir: “Buradaki ‘okuma amacı’ ile neyi kastediyorsun?”\n\n**Araştırıcı soru**, neden, dayanak veya yeni bağlantı arar: “Bu yöntemin uzun metinlerde de işe yaradığını nasıl sınayabiliriz?”\n\n**Keşfedici soru**, farklı olasılıkları açar: “Aynı hedefe başka hangi okuma düzeniyle ulaşılabilir?”\n\n**Uygun cevap**, soruyu doğrudan karşılayan, gerektiğinde kanıt sunan ve bilinmeyeni dürüstçe belirten cevaptır.","steps":"1. **Ortamı ve amacı belirle.** Sunum mu yapıyorsun, grup konuşmasına mı katılıyorsun? Hitap ve süre buna göre değişir.\n2. **Açılışı kur.** Selam ver, konuyu ve amacı tek cümlede belirt. Dinleyicinin neden dinlemesi gerektiği anlaşılmalıdır.\n3. **Ana düşünceleri sırala.** Konuşmanın odağını korumak için iki veya üç temel nokta seç.\n4. **Söz sırasını gözet.** Karşıdakinin cümlesini bitirmesini bekle; katılmak için uygun bir ifade kullan.\n5. **Soruyu amaca göre sor.** Açıklama, araştırma veya keşif istediğini belirle. Suçlayıcı ve yönlendirici sorulardan kaçın.\n6. **Cevabı dinle ve karşıla.** Sorunun yanıtlandığı noktayı kısaca yeniden ifade et; ek soru gerekiyorsa bağlantılı sor.\n7. **Bilmediğini yönet.** “Bu bilgiyi doğrulamadan kesin söyleyemem; güvenilir bir kaynakta kontrol edelim.” demek geçerli bir cevaptır.\n8. **Kapanış yap.** Ortaya çıkan sonucu veya kararı özetle, katılımcılara teşekkür et ve sonraki adımı belirt.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, konuşmanın açılıştan kapanışa tek yönlü bir monolog olmadığını gösterir. Uygun söz alma, amaçlı soru sorma ve cevapları ilişkilendirme aşamaları konuşmanın sürdürülmesini sağlar; sonuç özeti ise etkileşimde neye ulaşıldığını görünür kılar.","workedExamples":["Durum: Üç öğrenci, bir sonraki haftanın okuma türünü belirleyecektir. Bir öğrenci “Kısa bilgilendirici metin seçelim.” der; ancak gerekçesini açıklamaz.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Konuşmayı yöneten öğrenci açılış yapar: “Arkadaşlar, bugün gelecek haftanın okuma türünü ve seçim ölçütünü belirleyeceğiz.”\n2. Söz sırası korunur; öneri tamamlandıktan sonra soru sorulur.\n3. Açıklayıcı soru: “Kısa derken yaklaşık hangi okuma süresini düşünüyorsun?”\n4. Araştırıcı soru: “Bilgilendirici metnin grubumuzun hangi ihtiyacını karşılayacağını bir örnekle açıklar mısın?”\n5. Cevap dinlenir ve bağlanır: “Yani farklı okuma hızlarına uyacak ve anahtar kelime çalışması yapmamıza imkân verecek bir metin öneriyorsun.”\n6. Başka öğrencilere söz verilir; kişisel tercihler yerine ortak ölçütler toplanır.\n7. Kapanışta karar özetlenir: “On beş dakikada okunabilen, başlıkları açık ve kaynağı denetlenebilir bir bilgilendirici metin arayacağız.”","Durum: Bir öğrenci, sınıf arkadaşına dijital metinlerde not alma alışkanlığını soracaktır. Özel hesap bilgileri veya kişisel kullanım ayrıntıları istenmemelidir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Uygun başlangıç yapılır: “Merhaba, dijital metinlerde ana düşünceyi nasıl kaydettiğin üzerine üç kısa soru sormak istiyorum.”\n2. İlk soru açık uçlu ve güvenlidir: “Uzun bir bölümde önemli bilgiyi seçerken hangi işaretlerden yararlanıyorsun?”\n3. Cevaptaki belirsizlik açıklanır: “Başlıkları kullanıyorum.” yanıtına “Başlıkla paragraf arasındaki bağlantıyı nasıl kuruyorsun?” sorusu eklenir.\n4. Keşfedici soru sorulur: “Bu yöntem işe yaramadığında başka ne deneyebilirsin?”\n5. Öğrenci bilmediği bir uygulama özelliği sorulursa uydurmaz: “O özelliği kullanmadım; genel not alma yöntemimi anlatabilirim.” der.\n6. Söyleşi, alınan bilgiyi çarpıtmadan özetleyerek kapatılır: “Başlık tarama, anahtar kelime işaretleme ve bölüm sonu notu senin üç temel adımın.”\n7. Teşekkür edilir; kişisel veri kaydedilmez veya paylaşılmaz."],"commonMistakes":"Konuşmayı yönetmeyi çok konuşmak sanmak temel bir hatadır. Süreci yönetmek, başkalarının söz hakkını korumayı ve cevapları gerçekten dinlemeyi içerir. Arka arkaya soru sormak da araştırma anlamına gelmez; her soru önceki cevaba bağlı olmalıdır. “Bu yöntem kötü değil mi?” gibi yönlendirici sorular karşıdakini belirli cevaba iter. Bilinmeyen konuda tahmin yürütüp kesinmiş gibi konuşmak güvenilirliği azaltır. Sonuç özeti yapmadan konuşmayı birden bitirmek de ortak kararın belirsiz kalmasına yol açar.","selfCheck":["Konuşmanın ortamını, amacını ve süresini belirledim mi?","Uygun selam, hitap ve amaç cümlesi kullandım mı?","Ana düşünce çevresinde kaldım mı?","Başkasının sözünü kesmeden uygun zamanda söz aldım mı?","Açıklayıcı, araştırıcı veya keşfedici soruyu amacına göre seçtim mi?","Sorulara doğrudan ve kanıta dayalı cevap verdim mi?","Bilmediğim noktayı dürüstçe belirtip doğrulama yolu önerdim mi?","Sonucu ve sonraki adımı özetleyerek konuşmayı kapattım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecini yönetebilme: T.K.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"50cded45fa947abd967e7828f505b456f97d741e203f0ee8dd1bdaa1565df293","reviewDecisionSha256":"416884b8aa25a0408de425e967f2b3b4143dc2d523344b649bc5d1edcf94bba0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:50cded45fa947abd967e7828f505b456f97d741e203f0ee8dd1bdaa1565df293","reviewedHash":"sha256:50cded45fa947abd967e7828f505b456f97d741e203f0ee8dd1bdaa1565df293","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:416884b8aa25a0408de425e967f2b3b4143dc2d523344b649bc5d1edcf94bba0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n114","contentProjectionSha256":"50cded45fa947abd967e7828f505b456f97d741e203f0ee8dd1bdaa1565df293","reviewDecisionSha256":"416884b8aa25a0408de425e967f2b3b4143dc2d523344b649bc5d1edcf94bba0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n115","noteId":"tr.g07.turkce.n115","noteKey":"tr.g07.turkce.n115","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-14","title":"Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme","objectiveId":"T.K.7.14","objective":"T.K.7.14","objectives":["T.K.7.14"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYorumunu sözlü olarak ifade etmek, okuduğun bir metni özetlemekten veya aklına gelen ilk görüşü söylemekten farklıdır. Önce yorumlayacağın olay, konu veya durumu inceler; kimin bakış açısından konuşacağını seçersin. Sonra metni ya da durumu bağlamdan koparmadan bu bakış açısına göre genişletir veya belirli bir noktaya daraltır ve yorumunu dinleyicinin anlayabileceği biçimde sözlü olarak yeniden ifade edersin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir okurun davranışını, sınıf kitaplığındaki bir düzenlemeyi veya dijital okuma deneyimini yorumlayabilirsin. Örneğin aynı olay, yeni bir okur, grup yöneticisi veya erişilebilirlik ihtiyacı olan bir öğrenci açısından farklı anlamlar taşıyabilir. Yorumların aynı olmak zorunda değildir; fakat kullanılan bakış açısı, metin kanıtı ve gerekçe açık olmalıdır. Kişileri küçümseyen ya da metinde bulunmayan niyetler yükleyen ifadeler yorum değildir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Sözlü yorum**, olayın veya konunun ne anlama geldiğini belirli bir bakış açısıyla açıklayan, kanıta dayalı konuşmadır.\n\n**Bakış açısı**, yorumun kimin gözünden kurulduğunu gösterir: kendi bakış açın, metindeki kişinin bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya başka bir gözlemci.\n\n**Bağlam**, olayın gerçekleştiği koşullar ve metindeki ilişkiler bütünüdür. Bağlam korunmazsa yorum varsayıma dönüşür.\n\n**Dönüştürme**, aynı olayı seçilen bakış açısına göre genişletmek veya belirli bir yönüne odaklanmaktır.\n\n**Kanıt**, yorumun dayandığı davranış, söz, tekrar, karşıtlık veya sonuçtur.\n\n**Sözlü yapı**, yorumun dinleyici tarafından izlenmesini sağlayan sıra düzenidir: durum, bakış açısı, kanıt, yorum ve gerekçe.\n\n**Hedef kitle**, açıklamanın dilini ve ayrıntı düzeyini belirleyen dinleyici grubudur.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Olayı veya konuyu doğru incele.** Yüzey anlamı tek cümlede özetle. Yorumdan önce ne olduğunda anlaşmalısın.\n2. **Bakış açısını seç ve söyle.** “Bu durumu yeni bir okurun gözünden yorumluyorum.” demek dinleyicinin çerçeveyi anlamasını sağlar.\n3. **İlgili kanıtları belirle.** Konuşmada kullanacağın iki kanıtı kısa notlar hâlinde sırala.\n4. **Anlamı dönüştür.** Genişletirken metnin genel iletisine; daraltırken seçtiğin kişinin ihtiyacına odaklan.\n5. **Sözlü plan kur.** Önce durum, sonra kanıt, ardından yorum ve gerekçe gelir. Uzun alıntılar yerine kendi cümlelerini kullan.\n6. **Bağlam sınırını koru.** Metinde söylenmeyen duygu, amaç veya sonuçları kesinleştirme.\n7. **Dinleyiciye açıklık sağla.** Anahtar kavramı gerekirse kısa tanımla; belirsiz zamirlerden kaçın.\n8. **Alternatif yoruma açık ol.** Başka bir yorum farklı bakış açısıyla ve kanıtla kurulmuşsa onu dinle; gerekirse kendi yorumunu düzenle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, sözlü yorumun kanıtsız bir görüş olmadığını gösterir. Önce durum incelenir, bakış açısı seçilir, metin kanıtları sıralanır; anlam bu çerçevede dönüştürülür ve konuşmada gerekçeli biçimde ifade edilir. Son kontrol, yorumun bağlamdan kopup kopmadığını sınar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Ortak okuma listesindeki değişiklik\n\nÖzgün mikro metin: “Sınıfın okuma listesinde yalnız uzun metinler vardı. Birkaç öğrenci metinleri süre içinde bitiremediğini söyledi. Grup, aynı konuya ilişkin kısa ve uzun metin seçeneklerini birlikte sunmaya karar verdi.”\n\nYorum, farklı okuma hızlarına sahip bir öğrenci açısından yapılacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Durum özetlenir: Tek uzunlukta metinler bazı öğrencilerin katılımını zorlaştırmış, seçenekler artırılmıştır.\n2. Bakış açısı açıkça söylenir: Farklı okuma hızına sahip öğrenci.\n3. Kanıtlar seçilir: “süre içinde bitiremediğini söyledi” ve “kısa ve uzun seçenekler birlikte sunuldu”.\n4. Anlam daraltılır: Olayın bütün sınıf yönetimi değil, öğrencinin katılımı üzerindeki etkisine odaklanılır.\n5. Sözlü yorum kurulur: “Bu değişiklik, okuma hedefini azaltmaktan çok aynı konuya farklı yollarla katılmayı mümkün kılıyor.”\n6. Gerekçe eklenir: Çünkü konu ortak kalmış, yalnız metin uzunluğu seçenekli hâle getirilmiştir.\n7. Bağlam sınırı belirtilir: Her öğrencinin kısa metni seçeceği ya da uzun metinlerin kaldırıldığı söylenmez.\n\n### Örnek 2: Dijital notların paylaşılması\n\nÖzgün mikro metin: “Bir öğrenci, dijital metindeki anahtar kelimeleri işaretledi ve bölüm sonunda kendi cümleleriyle kısa notlar yazdı. Grup toplantısında yalnız işaretlediği kelimeleri değil, bu kelimeler arasında kurduğu bağlantıları da açıkladı.”\n\nYorum, grup arkadaşının bakış açısından yapılacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yüzey anlam belirlenir: Öğrenci işaretleme yapmış ve bağlantıları sözlü açıklamıştır.\n2. Bakış açısı seçilir: Açıklamayı dinleyen grup arkadaşı.\n3. Kanıtlar sıralanır: Anahtar kelimeleri işaretleme, kendi cümleleriyle not yazma, kelimeler arasındaki bağlantıyı açıklama.\n4. Anlam genişletilir: Not almak yalnız bilgiyi saklamak değil, başkalarıyla anlam paylaşmaya hazırlık olarak ele alınır.\n5. Sözlü yorum: “Bu davranış, etkili notun kelime listesinden ibaret olmadığını; okurun düşünceler arasındaki ilişkiyi kurup açıklaması gerektiğini gösteriyor.”\n6. Gerekçe: Grup arkadaşı, bağlantılar açıklandığında notların nasıl bir düşünce düzeni oluşturduğunu görebilir.\n7. Alternatif yorum kabul edilir: Bir başkası aynı metni öz düzenleme açısından yorumlayabilir; iki yorum da farklı kanıtlara dayanabilir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nYorum yaparken metni uzun uzun yeniden anlatmak sık görülür. Özet, “ne oldu?” sorusuna; yorum, “bu durum seçilen bakış açısından ne anlama geliyor?” sorusuna cevap verir. Başka bir hata, “Bence herkes böyle düşünür.” gibi genellemeler kullanmaktır. Bakış açısı belirli olmalı, bütün okurlar adına konuşulmamalıdır. Kişinin söylemediği bir niyeti ona yüklemek de bağlamı bozar. Sözlü yorumda kanıtı atlayıp yalnız sonucu söylemek dinleyicinin akıl yürütmeyi izlemesini engeller.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Yorumlayacağım olay veya konuyu doğru özetledim mi?\n- Hangi bakış açısından konuştuğumu açıkça belirttim mi?\n- En az iki uygun kanıt seçtim mi?\n- Metni bağlamdan koparmadan genişlettim veya daralttım mı?\n- Durum, kanıt, yorum ve gerekçeyi anlaşılır sırada sundum mu?\n- Metinde olmayan niyet veya sonuçları kesinleştirmedim mi?\n- Dilimi hedef kitleye göre açık tuttum mu?\n- Kanıta dayalı farklı yorumları saygıyla dinledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n115__tk714.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n115__tk714.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"incele","labelKey":"tr-g07-turkce-n115__tk714.incele"},{"id":"bakis","labelKey":"tr-g07-turkce-n115__tk714.bakis"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n115__tk714.kanit"},{"id":"donus","labelKey":"tr-g07-turkce-n115__tk714.donus"},{"id":"ifade","labelKey":"tr-g07-turkce-n115__tk714.ifade"},{"id":"kontrol","labelKey":"tr-g07-turkce-n115__tk714.kontrol"}],"edges":[{"from":"incele","to":"bakis"},{"from":"bakis","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"donus"},{"from":"donus","to":"ifade"},{"from":"ifade","to":"kontrol"},{"from":"kontrol","to":"kanit"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n115__tk714.alt":"Altı düğümlü akışta yorumlanacak olay veya konu önce yüzey ve derin anlamıyla incelenir. Ardından kendi, hedef kitlenin ya da başka bir kişinin bakış açısı seçilir; bu bakış açısıyla ilişkili metin kanıtları belirlenir. Olay, bağlam korunarak genişletilir veya belirli bir yöne daraltılır. Konuşmada durum, kanıt, yorum ve gerekçe sırasıyla ifade edilir. Son düğümde bağlam, hedef kitle ve kanıt yeterliliği kontrol edilir; eksik varsa kanıt seçimine geri dönülür.","tr-g07-turkce-n115__tk714.caption":"Bakış açısı ve kanıtla sözlü yorum oluşturma akışı","tr-g07-turkce-n115__tk714.incele":"Olayı veya konuyu incele","tr-g07-turkce-n115__tk714.bakis":"Bakış açısını seç ve açıkla","tr-g07-turkce-n115__tk714.kanit":"İlgili metin kanıtlarını belirle","tr-g07-turkce-n115__tk714.donus":"Bağlam içinde genişlet veya daralt","tr-g07-turkce-n115__tk714.ifade":"Yorumu gerekçesiyle sözlü ifade et","tr-g07-turkce-n115__tk714.kontrol":"Bağlam ve hedef kitle kontrolü yap"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-k-7-14-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yorumunu sözlü olarak ifade etmek, okuduğun bir metni özetlemekten veya aklına gelen ilk görüşü söylemekten farklıdır. Önce yorumlayacağın olay, konu veya durumu inceler; kimin bakış açısından konuşacağını seçersin. Sonra metni ya da durumu bağlamdan koparmadan bu bakış açısına göre genişletir veya belirli bir noktaya daraltır ve yorumunu dinleyicinin anlayabileceği biçimde sözlü olarak yeniden ifade edersin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir okurun davranışını, sınıf kitaplığındaki bir düzenlemeyi veya dijital okuma deneyimini yorumlayabilirsin. Örneğin aynı olay, yeni bir okur, grup yöneticisi veya erişilebilirlik ihtiyacı olan bir öğrenci açısından farklı anlamlar taşıyabilir. Yorumların aynı olmak zorunda değildir; fakat kullanılan bakış açısı, metin kanıtı ve gerekçe açık olmalıdır. Kişileri küçümseyen ya da metinde bulunmayan niyetler yükleyen ifadeler yorum değildir.","keyConcepts":"**Sözlü yorum**, olayın veya konunun ne anlama geldiğini belirli bir bakış açısıyla açıklayan, kanıta dayalı konuşmadır.\n\n**Bakış açısı**, yorumun kimin gözünden kurulduğunu gösterir: kendi bakış açın, metindeki kişinin bakış açısı, hedef kitlenin bakış açısı veya başka bir gözlemci.\n\n**Bağlam**, olayın gerçekleştiği koşullar ve metindeki ilişkiler bütünüdür. Bağlam korunmazsa yorum varsayıma dönüşür.\n\n**Dönüştürme**, aynı olayı seçilen bakış açısına göre genişletmek veya belirli bir yönüne odaklanmaktır.\n\n**Kanıt**, yorumun dayandığı davranış, söz, tekrar, karşıtlık veya sonuçtur.\n\n**Sözlü yapı**, yorumun dinleyici tarafından izlenmesini sağlayan sıra düzenidir: durum, bakış açısı, kanıt, yorum ve gerekçe.\n\n**Hedef kitle**, açıklamanın dilini ve ayrıntı düzeyini belirleyen dinleyici grubudur.","steps":"1. **Olayı veya konuyu doğru incele.** Yüzey anlamı tek cümlede özetle. Yorumdan önce ne olduğunda anlaşmalısın.\n2. **Bakış açısını seç ve söyle.** “Bu durumu yeni bir okurun gözünden yorumluyorum.” demek dinleyicinin çerçeveyi anlamasını sağlar.\n3. **İlgili kanıtları belirle.** Konuşmada kullanacağın iki kanıtı kısa notlar hâlinde sırala.\n4. **Anlamı dönüştür.** Genişletirken metnin genel iletisine; daraltırken seçtiğin kişinin ihtiyacına odaklan.\n5. **Sözlü plan kur.** Önce durum, sonra kanıt, ardından yorum ve gerekçe gelir. Uzun alıntılar yerine kendi cümlelerini kullan.\n6. **Bağlam sınırını koru.** Metinde söylenmeyen duygu, amaç veya sonuçları kesinleştirme.\n7. **Dinleyiciye açıklık sağla.** Anahtar kavramı gerekirse kısa tanımla; belirsiz zamirlerden kaçın.\n8. **Alternatif yoruma açık ol.** Başka bir yorum farklı bakış açısıyla ve kanıtla kurulmuşsa onu dinle; gerekirse kendi yorumunu düzenle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, sözlü yorumun kanıtsız bir görüş olmadığını gösterir. Önce durum incelenir, bakış açısı seçilir, metin kanıtları sıralanır; anlam bu çerçevede dönüştürülür ve konuşmada gerekçeli biçimde ifade edilir. Son kontrol, yorumun bağlamdan kopup kopmadığını sınar.","workedExamples":["Özgün mikro metin: “Sınıfın okuma listesinde yalnız uzun metinler vardı. Birkaç öğrenci metinleri süre içinde bitiremediğini söyledi. Grup, aynı konuya ilişkin kısa ve uzun metin seçeneklerini birlikte sunmaya karar verdi.”\n\nYorum, farklı okuma hızlarına sahip bir öğrenci açısından yapılacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Durum özetlenir: Tek uzunlukta metinler bazı öğrencilerin katılımını zorlaştırmış, seçenekler artırılmıştır.\n2. Bakış açısı açıkça söylenir: Farklı okuma hızına sahip öğrenci.\n3. Kanıtlar seçilir: “süre içinde bitiremediğini söyledi” ve “kısa ve uzun seçenekler birlikte sunuldu”.\n4. Anlam daraltılır: Olayın bütün sınıf yönetimi değil, öğrencinin katılımı üzerindeki etkisine odaklanılır.\n5. Sözlü yorum kurulur: “Bu değişiklik, okuma hedefini azaltmaktan çok aynı konuya farklı yollarla katılmayı mümkün kılıyor.”\n6. Gerekçe eklenir: Çünkü konu ortak kalmış, yalnız metin uzunluğu seçenekli hâle getirilmiştir.\n7. Bağlam sınırı belirtilir: Her öğrencinin kısa metni seçeceği ya da uzun metinlerin kaldırıldığı söylenmez.","Özgün mikro metin: “Bir öğrenci, dijital metindeki anahtar kelimeleri işaretledi ve bölüm sonunda kendi cümleleriyle kısa notlar yazdı. Grup toplantısında yalnız işaretlediği kelimeleri değil, bu kelimeler arasında kurduğu bağlantıları da açıkladı.”\n\nYorum, grup arkadaşının bakış açısından yapılacaktır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yüzey anlam belirlenir: Öğrenci işaretleme yapmış ve bağlantıları sözlü açıklamıştır.\n2. Bakış açısı seçilir: Açıklamayı dinleyen grup arkadaşı.\n3. Kanıtlar sıralanır: Anahtar kelimeleri işaretleme, kendi cümleleriyle not yazma, kelimeler arasındaki bağlantıyı açıklama.\n4. Anlam genişletilir: Not almak yalnız bilgiyi saklamak değil, başkalarıyla anlam paylaşmaya hazırlık olarak ele alınır.\n5. Sözlü yorum: “Bu davranış, etkili notun kelime listesinden ibaret olmadığını; okurun düşünceler arasındaki ilişkiyi kurup açıklaması gerektiğini gösteriyor.”\n6. Gerekçe: Grup arkadaşı, bağlantılar açıklandığında notların nasıl bir düşünce düzeni oluşturduğunu görebilir.\n7. Alternatif yorum kabul edilir: Bir başkası aynı metni öz düzenleme açısından yorumlayabilir; iki yorum da farklı kanıtlara dayanabilir."],"commonMistakes":"Yorum yaparken metni uzun uzun yeniden anlatmak sık görülür. Özet, “ne oldu?” sorusuna; yorum, “bu durum seçilen bakış açısından ne anlama geliyor?” sorusuna cevap verir. Başka bir hata, “Bence herkes böyle düşünür.” gibi genellemeler kullanmaktır. Bakış açısı belirli olmalı, bütün okurlar adına konuşulmamalıdır. Kişinin söylemediği bir niyeti ona yüklemek de bağlamı bozar. Sözlü yorumda kanıtı atlayıp yalnız sonucu söylemek dinleyicinin akıl yürütmeyi izlemesini engeller.","selfCheck":["Yorumlayacağım olay veya konuyu doğru özetledim mi?","Hangi bakış açısından konuştuğumu açıkça belirttim mi?","En az iki uygun kanıt seçtim mi?","Metni bağlamdan koparmadan genişlettim veya daralttım mı?","Durum, kanıt, yorum ve gerekçeyi anlaşılır sırada sundum mu?","Metinde olmayan niyet veya sonuçları kesinleştirmedim mi?","Dilimi hedef kitleye göre açık tuttum mu?","Kanıta dayalı farklı yorumları saygıyla dinledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme: T.K.7.14","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"837e692c86bd7c827ae3a4a0a256c7165f9a85937cac72ceda08cbc4004c05f0","reviewDecisionSha256":"ef723839cbc07e5f31ca1fc3cdd9f888bad1170bf3c9f06ff645876cd27fc794","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:837e692c86bd7c827ae3a4a0a256c7165f9a85937cac72ceda08cbc4004c05f0","reviewedHash":"sha256:837e692c86bd7c827ae3a4a0a256c7165f9a85937cac72ceda08cbc4004c05f0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ef723839cbc07e5f31ca1fc3cdd9f888bad1170bf3c9f06ff645876cd27fc794; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n115","contentProjectionSha256":"837e692c86bd7c827ae3a4a0a256c7165f9a85937cac72ceda08cbc4004c05f0","reviewDecisionSha256":"ef723839cbc07e5f31ca1fc3cdd9f888bad1170bf3c9f06ff645876cd27fc794","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n116","noteId":"tr.g07.turkce.n116","noteKey":"tr.g07.turkce.n116","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-16","title":"Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme","objectiveId":"T.K.7.16","objective":"T.K.7.16","objectives":["T.K.7.16"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nDeğerlendirmesini sözlü olarak ifade etmek, bir konuya puan vermek veya yalnızca “uygun” demek değildir. Önce olay, durum ya da metinden incelenecek bir özellik seçer; bu özelliği değerlendirmek için açık bir norm belirlersin. Kanıtları norma göre inceler, karşılaştırmanın sonucunu ortaya koyar ve gerekçeli yargını konuşmanda kullanırsın. Değerlendirme, yorumdan ayrılır: yorum anlamı açıklar; değerlendirme ise bir özelliğin belirlenen ölçütü ne kadar karşıladığını söyler.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir kitap tanıtımının hedef kitleye uygunluğunu, okuma kulübü planının uygulanabilirliğini ya da dijital okuma yönergesinin düzenini sözlü olarak değerlendirebilirsin. Tema uygulamalarında değerlendirme, karşılaştırmaya dayalı bir yargıya ulaşmayı gerektirir. Bu nedenle konuşmanda normu gizlememeli, kanıtı açıkça göstermeli ve sonucunun hangi özelliğe ait olduğunu sınırlandırmalısın.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Değerlendirilecek özellik**, olay veya metinde odaklanılan yönüdür: açıklık, erişilebilirlik, zaman düzeni, hedef kitleye uygunluk gibi.\n\n**Norm**, özelliğin yeterli sayılması için gereken ölçüttür. “Toplantı planında görev, süre ve çıktı açıkça belirtilmelidir.” bir normdur.\n\n**İnceleme**, normla ilgili verileri toplama ve düzenleme işlemidir.\n\n**Karşılaştırma**, mevcut kanıtın normu tam, kısmen veya hiç karşılamadığını belirlemektir.\n\n**Yargı**, karşılaştırma sonucudur. “Plan kısmen uygulanabilirdir.” ifadesi, ardından gerekçe geldiğinde değerlendirme olur.\n\n**Sözlü gerekçelendirme**, normu, kanıtı ve sonucu dinleyicinin izleyebileceği sırada ifade etmektir.\n\n**Kapsam sınırı**, yargının yalnız incelenen özellik için geçerli olduğunu belirtmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Konuşma amacını belirle.** Neyi değerlendireceğini ve dinleyicinin hangi kararı vermesine yardım edeceğini açıkla.\n2. **Tek bir özellik seç.** Çok geniş bir konu yerine ölçülebilir bir yön belirle.\n3. **Normu anlaşılır biçimde söyle.** “Bana göre iyi” yerine, başkalarının da uygulayabileceği ölçüt kullan.\n4. **Kanıtları sırala.** Metin, plan veya durumdan norma ilişkin en az iki veri seç.\n5. **Kanıtı normla karşılaştır.** Hangi bölümün ölçütü karşıladığını, hangi bölümün eksik kaldığını belirt.\n6. **Yargıyı kur.** “Tam karşılıyor”, “kısmen karşılıyor” veya “karşılamıyor” gibi açık sonuç kullan.\n7. **Gerekçeyi sözlü yapıya yerleştir.** Özellik → norm → kanıt → karşılaştırma → yargı sırasını koru.\n8. **Sorulara cevap ver ve sınırı belirt.** Değerlendirmediğin alanla ilgili kesin yargı vermekten kaçın.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, iki okuma kültürü durumunda seçilen özelliğin normla nasıl karşılaştırıldığını gösterir. Kanıtın normu ne ölçüde karşıladığı açıklanır ve sözlü yargı bu karşılaştırmadan çıkarılır. Böylece “beğendim” yerine izlenebilir bir değerlendirme kurulabilir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Okuma kulübü planının uygulanabilirliği\n\nPlan metni: “Perşembe günü buluşulacak. Herkes bir şey hazırlayacak. Toplantıda metin konuşulacak.”\n\nNorm: “Uygulanabilir bir planda zaman, görev ve beklenen çıktı açık olmalıdır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Özellik “uygulanabilirlik” olarak seçilir.\n2. Norm konuşmanın başında açıklanır: zaman, görev, çıktı.\n3. Kanıtlar incelenir: Gün belirtilmiştir; saat yoktur. “Bir şey hazırlayacak” ifadesi görevi netleştirmez. “Metin konuşulacak” beklenen çıktıyı göstermemektedir.\n4. Normla karşılaştırma yapılır: Zaman ölçütü kısmen; görev ve çıktı ölçütleri karşılanmamıştır.\n5. Sözlü yargı hazırlanır: “Plan kısmen uygulanabilirdir; gün belli olsa da saat, görev dağılımı ve toplantı sonunda üretilecek sonuç açıklanmamıştır.”\n6. Sınır belirtilir: Bu yargı, seçilecek metnin niteliğini değil yalnız planın uygulanabilirliğini kapsar.\n7. Sorulursa geliştirme örneği verilebilir: “Perşembe 14.30’da, herkes bir anahtar kelime ve bir soru hazırlayacak; sonunda ortak özet oluşturulacak.”\n\n### Örnek 2: Dijital okuma yönergesinin hedef kitleye uygunluğu\n\nYönerge: “Metni aç, üst veri katmanını çözümle, semantik bağlantıları eşleştir ve bilişsel yükünü düzenle.” Hedef kitle, yedinci sınıf öğrencileridir.\n\nNorm: “Yönerge, hedef kitlenin anlayabileceği kelimeler ve uygulanabilir eylem cümleleri kullanmalıdır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Değerlendirilecek özellik hedef kitleye uygun dildir.\n2. Kanıtlar seçilir: “üst veri katmanı”, “semantik bağlantı”, “bilişsel yük” açıklanmamıştır.\n3. Eylem açıklığı incelenir: “çözümle” ve “düzenle” denmiş, nasıl yapılacağı gösterilmemiştir.\n4. Normla karşılaştırma yapılır: Kelime ve işlem açıklığı ölçütleri karşılanmaz.\n5. Sözlü yargı kurulur: “Yönergenin dili hedef kitleye uygun değildir; çünkü açıklanmayan terimler ve basamağı belirtilmeyen eylemler öğrencinin uygulama yapmasını zorlaştırır.”\n6. Yargı kanıtla sınırlandırılır: Yönergenin konusu yararlı olabilir, fakat bu konuşmada yalnız dil değerlendirilmiştir.\n7. Dinleyici sorusuna cevap için alternatif ifade hazırlanır: “Metnin başlıklarını incele, bağlantılı iki düşünceyi işaretle ve zorlandığın yerde kısa ara ver.”\n\n## Sık yapılan hata\n\nNormu gizlemek veya değerlendirme sırasında değiştirmek sık yapılan hatadır. Bir planı “çok ayrıntılı olduğu için kötü”, başka bir planı “ayrıntılı olduğu için iyi” saymak tutarsızdır. Başka bir hata, kanıtı söylemeden yargıyı tekrar etmektir. “Uygun değil çünkü uygun bulmadım.” gerekçe değildir. Yorumla değerlendirmeyi karıştırmak da mümkündür: “Bu plan ortak çalışmanın önemli olduğunu anlatıyor.” yorumdur; “Görevler açık olmadığı için plan uygulanabilirlik normunu karşılamıyor.” değerlendirmedir. Kişiyi değil, incelenen özelliği değerlendirmelisin.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Değerlendireceğim özelliği tek ve açık biçimde seçtim mi?\n- Başkalarının da anlayabileceği bir norm belirledim mi?\n- En az iki somut kanıt sundum mu?\n- Kanıtı normla açıkça karşılaştırdım mı?\n- Yargım karşılaştırmanın sonucuyla uyumlu mu?\n- Konuşmamda özellik, norm, kanıt ve yargı sırasını korudum mu?\n- Yargımın kapsamını yalnız incelenen özellikte tuttum mu?\n- Sorulara kanıtla ve saygılı biçimde cevap verdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n116__tk716.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n116__tk716.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n116__tk716.h1","tr-g07-turkce-n116__tk716.h2","tr-g07-turkce-n116__tk716.h3","tr-g07-turkce-n116__tk716.h4","tr-g07-turkce-n116__tk716.h5"],"rows":[[{"v":"Okuma kulübü planının uygulanabilirliği"},{"v":"Zaman, görev ve çıktı açık olmalı"},{"v":"Gün var; saat, görev dağılımı ve çıktı belirsiz"},{"v":"Norm yalnız zaman bakımından kısmen karşılanıyor"},{"v":"Plan kısmen uygulanabilir"}],[{"v":"Dijital yönergenin hedef kitleye uygunluğu"},{"v":"Kelimeler anlaşılır, eylemler uygulanabilir olmalı"},{"v":"Açıklanmayan terimler ve basamağı verilmeyen eylemler var"},{"v":"Dil ve işlem açıklığı normu karşılanmıyor"},{"v":"Yönergenin dili hedef kitleye uygun değil"}],[{"v":"Kitap tanıtımının içerik dengesi"},{"v":"Güçlü ve sınırlı yön birlikte belirtilmeli"},{"v":"Yalnız olumlu nitelemeler var, örnek ve sınırlılık yok"},{"v":"Denge normu karşılanmıyor"},{"v":"Tanıtım karar vermek için yetersiz"}],[{"v":"Toplantı sonucunun açıklığı"},{"v":"Sonuçta alınan karar ve sonraki adım belirtilmeli"},{"v":"Metin seçimi var, kimin ne zaman getireceği yok"},{"v":"Karar açık, sonraki adım eksik"},{"v":"Sonuç açıklığı kısmen yeterli"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n116__tk716.alt":"Beş sütunlu tabloda dört sözlü değerlendirme örneği bulunur. İlk satırda okuma kulübü planı, zaman-görev-çıktı normuyla karşılaştırılır ve yalnız günün belli olması nedeniyle kısmen uygulanabilir yargısına ulaşılır. İkinci satırda dijital yönerge, anlaşılır kelime ve uygulanabilir eylem normunu açıklanmayan terimler yüzünden karşılamaz. Üçüncü satırda yalnız olumlu nitelemeler içeren kitap tanıtımı içerik dengesi bakımından yetersiz değerlendirilir. Dördüncü satırda toplantı sonucu, karar açık fakat sonraki adım eksik olduğu için kısmen yeterli bulunur.","tr-g07-turkce-n116__tk716.caption":"Özellik, norm, kanıt, karşılaştırma ve sözlü değerlendirme yargısı","tr-g07-turkce-n116__tk716.h1":"Değerlendirilen özellik","tr-g07-turkce-n116__tk716.h2":"Norm","tr-g07-turkce-n116__tk716.h3":"Kanıt","tr-g07-turkce-n116__tk716.h4":"Karşılaştırma","tr-g07-turkce-n116__tk716.h5":"Sözlü yargı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-k-7-16-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Değerlendirmesini sözlü olarak ifade etmek, bir konuya puan vermek veya yalnızca “uygun” demek değildir. Önce olay, durum ya da metinden incelenecek bir özellik seçer; bu özelliği değerlendirmek için açık bir norm belirlersin. Kanıtları norma göre inceler, karşılaştırmanın sonucunu ortaya koyar ve gerekçeli yargını konuşmanda kullanırsın. Değerlendirme, yorumdan ayrılır: yorum anlamı açıklar; değerlendirme ise bir özelliğin belirlenen ölçütü ne kadar karşıladığını söyler.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir kitap tanıtımının hedef kitleye uygunluğunu, okuma kulübü planının uygulanabilirliğini ya da dijital okuma yönergesinin düzenini sözlü olarak değerlendirebilirsin. Tema uygulamalarında değerlendirme, karşılaştırmaya dayalı bir yargıya ulaşmayı gerektirir. Bu nedenle konuşmanda normu gizlememeli, kanıtı açıkça göstermeli ve sonucunun hangi özelliğe ait olduğunu sınırlandırmalısın.","keyConcepts":"**Değerlendirilecek özellik**, olay veya metinde odaklanılan yönüdür: açıklık, erişilebilirlik, zaman düzeni, hedef kitleye uygunluk gibi.\n\n**Norm**, özelliğin yeterli sayılması için gereken ölçüttür. “Toplantı planında görev, süre ve çıktı açıkça belirtilmelidir.” bir normdur.\n\n**İnceleme**, normla ilgili verileri toplama ve düzenleme işlemidir.\n\n**Karşılaştırma**, mevcut kanıtın normu tam, kısmen veya hiç karşılamadığını belirlemektir.\n\n**Yargı**, karşılaştırma sonucudur. “Plan kısmen uygulanabilirdir.” ifadesi, ardından gerekçe geldiğinde değerlendirme olur.\n\n**Sözlü gerekçelendirme**, normu, kanıtı ve sonucu dinleyicinin izleyebileceği sırada ifade etmektir.\n\n**Kapsam sınırı**, yargının yalnız incelenen özellik için geçerli olduğunu belirtmektir.","steps":"1. **Konuşma amacını belirle.** Neyi değerlendireceğini ve dinleyicinin hangi kararı vermesine yardım edeceğini açıkla.\n2. **Tek bir özellik seç.** Çok geniş bir konu yerine ölçülebilir bir yön belirle.\n3. **Normu anlaşılır biçimde söyle.** “Bana göre iyi” yerine, başkalarının da uygulayabileceği ölçüt kullan.\n4. **Kanıtları sırala.** Metin, plan veya durumdan norma ilişkin en az iki veri seç.\n5. **Kanıtı normla karşılaştır.** Hangi bölümün ölçütü karşıladığını, hangi bölümün eksik kaldığını belirt.\n6. **Yargıyı kur.** “Tam karşılıyor”, “kısmen karşılıyor” veya “karşılamıyor” gibi açık sonuç kullan.\n7. **Gerekçeyi sözlü yapıya yerleştir.** Özellik → norm → kanıt → karşılaştırma → yargı sırasını koru.\n8. **Sorulara cevap ver ve sınırı belirt.** Değerlendirmediğin alanla ilgili kesin yargı vermekten kaçın.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, iki okuma kültürü durumunda seçilen özelliğin normla nasıl karşılaştırıldığını gösterir. Kanıtın normu ne ölçüde karşıladığı açıklanır ve sözlü yargı bu karşılaştırmadan çıkarılır. Böylece “beğendim” yerine izlenebilir bir değerlendirme kurulabilir.","workedExamples":["Plan metni: “Perşembe günü buluşulacak. Herkes bir şey hazırlayacak. Toplantıda metin konuşulacak.”\n\nNorm: “Uygulanabilir bir planda zaman, görev ve beklenen çıktı açık olmalıdır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Özellik “uygulanabilirlik” olarak seçilir.\n2. Norm konuşmanın başında açıklanır: zaman, görev, çıktı.\n3. Kanıtlar incelenir: Gün belirtilmiştir; saat yoktur. “Bir şey hazırlayacak” ifadesi görevi netleştirmez. “Metin konuşulacak” beklenen çıktıyı göstermemektedir.\n4. Normla karşılaştırma yapılır: Zaman ölçütü kısmen; görev ve çıktı ölçütleri karşılanmamıştır.\n5. Sözlü yargı hazırlanır: “Plan kısmen uygulanabilirdir; gün belli olsa da saat, görev dağılımı ve toplantı sonunda üretilecek sonuç açıklanmamıştır.”\n6. Sınır belirtilir: Bu yargı, seçilecek metnin niteliğini değil yalnız planın uygulanabilirliğini kapsar.\n7. Sorulursa geliştirme örneği verilebilir: “Perşembe 14.30’da, herkes bir anahtar kelime ve bir soru hazırlayacak; sonunda ortak özet oluşturulacak.”","Yönerge: “Metni aç, üst veri katmanını çözümle, semantik bağlantıları eşleştir ve bilişsel yükünü düzenle.” Hedef kitle, yedinci sınıf öğrencileridir.\n\nNorm: “Yönerge, hedef kitlenin anlayabileceği kelimeler ve uygulanabilir eylem cümleleri kullanmalıdır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Değerlendirilecek özellik hedef kitleye uygun dildir.\n2. Kanıtlar seçilir: “üst veri katmanı”, “semantik bağlantı”, “bilişsel yük” açıklanmamıştır.\n3. Eylem açıklığı incelenir: “çözümle” ve “düzenle” denmiş, nasıl yapılacağı gösterilmemiştir.\n4. Normla karşılaştırma yapılır: Kelime ve işlem açıklığı ölçütleri karşılanmaz.\n5. Sözlü yargı kurulur: “Yönergenin dili hedef kitleye uygun değildir; çünkü açıklanmayan terimler ve basamağı belirtilmeyen eylemler öğrencinin uygulama yapmasını zorlaştırır.”\n6. Yargı kanıtla sınırlandırılır: Yönergenin konusu yararlı olabilir, fakat bu konuşmada yalnız dil değerlendirilmiştir.\n7. Dinleyici sorusuna cevap için alternatif ifade hazırlanır: “Metnin başlıklarını incele, bağlantılı iki düşünceyi işaretle ve zorlandığın yerde kısa ara ver.”"],"commonMistakes":"Normu gizlemek veya değerlendirme sırasında değiştirmek sık yapılan hatadır. Bir planı “çok ayrıntılı olduğu için kötü”, başka bir planı “ayrıntılı olduğu için iyi” saymak tutarsızdır. Başka bir hata, kanıtı söylemeden yargıyı tekrar etmektir. “Uygun değil çünkü uygun bulmadım.” gerekçe değildir. Yorumla değerlendirmeyi karıştırmak da mümkündür: “Bu plan ortak çalışmanın önemli olduğunu anlatıyor.” yorumdur; “Görevler açık olmadığı için plan uygulanabilirlik normunu karşılamıyor.” değerlendirmedir. Kişiyi değil, incelenen özelliği değerlendirmelisin.","selfCheck":["Değerlendireceğim özelliği tek ve açık biçimde seçtim mi?","Başkalarının da anlayabileceği bir norm belirledim mi?","En az iki somut kanıt sundum mu?","Kanıtı normla açıkça karşılaştırdım mı?","Yargım karşılaştırmanın sonucuyla uyumlu mu?","Konuşmamda özellik, norm, kanıt ve yargı sırasını korudum mu?","Yargımın kapsamını yalnız incelenen özellikte tuttum mu?","Sorulara kanıtla ve saygılı biçimde cevap verdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Değerlendirmesini sözlü olarak ifade edebilme: T.K.7.16","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1be39d925e9de5c56ff4c4fc9d13f078c8fd0d9bddb5d5d2ea1d10517cb35da7","reviewDecisionSha256":"ea053e99d74ef37d59fb7e79c474765397ed5b1f0bc380c0de237cf15c8831ed","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1be39d925e9de5c56ff4c4fc9d13f078c8fd0d9bddb5d5d2ea1d10517cb35da7","reviewedHash":"sha256:1be39d925e9de5c56ff4c4fc9d13f078c8fd0d9bddb5d5d2ea1d10517cb35da7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ea053e99d74ef37d59fb7e79c474765397ed5b1f0bc380c0de237cf15c8831ed; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n116","contentProjectionSha256":"1be39d925e9de5c56ff4c4fc9d13f078c8fd0d9bddb5d5d2ea1d10517cb35da7","reviewDecisionSha256":"ea053e99d74ef37d59fb7e79c474765397ed5b1f0bc380c0de237cf15c8831ed","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n117","noteId":"tr.g07.turkce.n117","noteKey":"tr.g07.turkce.n117","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-18","title":"Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme","objectiveId":"T.K.7.18","objective":"T.K.7.18","objectives":["T.K.7.18"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nEleştirisini sözlü olarak ifade etmek, bir kişiyi küçümsemek, kusur aramak veya sert konuşmak değildir. Eleştireceğin olay, konu, durum ya da problemi belirli bir ölçüt açısından sorgular; kanıtları inceler; akıl yürüterek olumlu, olumsuz veya karma bir yargıya ulaşırsın. Gerekli durumda, olumsuz bulduğun özelliğe yönelik uygulanabilir bir alternatif önerir ve hem yargını hem alternatifini gerekçelendirirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir kitap kulübü duyurusunu, dijital okuma planını, sınıf kitaplığının kullanım düzenini veya bir okuma önerisi konuşmasını eleştirebilirsin. Odak, kişilerin değeri değil ürünün veya uygulamanın belirli özelliğidir. “Bu planı hazırlayanlar hiçbir şey bilmiyor.” saldırıdır; “Plan, farklı okuma hızlarına yönelik seçenek içermediği için katılım ölçütünü tam karşılamıyor; kısa ve uzun metin seçenekleri eklenebilir.” ise ölçüt, kanıt, yargı ve alternatif içeren eleştiridir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Eleştiri odağı**, sorgulanacak belirli özelliktir: erişilebilirlik, açıklık, denge, süre yönetimi veya kaynak güvenilirliği gibi.\n\n**Ölçüt**, özelliği incelemek için kullanılan kabul edilebilir standarttır.\n\n**Sorgulama**, “Bu özellik hangi kanıtla yeterli veya yetersiz?” sorusuyla bilgiyi incelemektir.\n\n**Olumlu yargı**, ölçütün karşılandığını; **olumsuz yargı**, karşılanmadığını; **karma yargı**, bazı yönlerin karşılanıp bazılarının eksik kaldığını belirtir.\n\n**Gerekçe**, yargıyla kanıt arasındaki akıl yürütmedir.\n\n**Alternatif**, eleştirilen özelliği geliştirmeye yönelik uygulanabilir öneridir. Her olumsuz yargıda alternatif zorunlu olmayabilir; fakat çözüm üretilebilen durumda yararlıdır.\n\n**Saygılı dil**, kişiyi etiketlemeden davranış, metin veya düzenleme üzerinde konuşmaktır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Eleştiri odağını daralt.** “Okuma kulübü kötü.” yerine “duyurunun erişilebilirlik bilgisi” gibi belirli bir özellik seç.\n2. **Ölçütü açıkla.** Dinleyici, yargının hangi standarda göre verildiğini bilmelidir.\n3. **Kanıtları sorgula.** Özelliği destekleyen ve sınırlayan verileri birlikte ara. Eleştiri yalnız olumsuzluk toplamak değildir.\n4. **Karşılaştırma yap.** Kanıtın ölçütü tam, kısmen veya hiç karşılayıp karşılamadığını belirle.\n5. **Yargını gerekçelendir.** “Yetersiz” demek yerine hangi kanıtın neden yetersizliğe yol açtığını açıkla.\n6. **Gerekliyse alternatif üret.** Öneri gerçekçi, güvenli, hedef kitleye uygun ve eleştiri odağıyla doğrudan ilgili olmalıdır.\n7. **Sözlü yapıyı kur.** Odak → ölçüt → kanıt → yargı → alternatif → gerekçe sırasını kullan.\n8. **Karşı görüşü dinle.** Yeni kanıt, yargını değiştirmeyi gerektiriyorsa bunu doğal karşıla; görüş değiştirmek zayıflık değildir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, eleştirinin kişiye değil belirli özelliğe yöneldiğini gösterir. Her satırda ölçüt ve somut kanıt verilir; kanıttan olumlu, olumsuz veya karma yargı çıkarılır ve gerektiğinde eleştirilen noktayı geliştiren uygulanabilir alternatif eklenir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Kitap kulübü duyurusunun erişilebilirliği\n\nDuyuru: “Cuma günü çevrim içi toplantı yapılacaktır. Katılmak isteyenler bağlantıyı gruptan alabilir.” Başka katılım yolu, saat veya toplantının süresi belirtilmemiştir.\n\nÖlçüt: “Duyuru, hedef kitlenin katılım için gereken zaman, yol ve temel koşulları önceden anlamasını sağlamalıdır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Eleştiri odağı erişilebilirlik bilgisi olarak sınırlandırılır; kulübün amacı veya katılımcılar eleştirilmez.\n2. Olumlu kanıt belirlenir: Gün ve çevrim içi ortam belirtilmiştir.\n3. Sınırlı yönler belirlenir: Saat, süre ve bağlantıya erişemeyenler için seçenek yoktur.\n4. Ölçütle karşılaştırılır: Hedef kitle temel koşulların yalnız bir bölümünü öğrenebildiği için ölçüt kısmen karşılanır.\n5. Karma yargı kurulur: “Duyuru ortamı bildiriyor; ancak saat, süre ve alternatif katılım yolu eksik olduğu için erişilebilirlik açısından yeterli değil.”\n6. Alternatif önerilir: Saat ve tahmini süre eklenebilir; okulun uygun bir alanından öğretmen gözetiminde katılım seçeneği belirtilebilir.\n7. Güvenlik denetimi yapılır: Kişisel iletişim bilgilerini açıkça paylaşmak önerilmez; bağlantı güvenli okul kanalı üzerinden sunulur.\n\n### Örnek 2: Dijital okuma planındaki tek yöntem\n\nPlan: “Her öğrenci bütün dijital metinleri telefon ekranından okuyacak ve aynı renkli işaretleme yöntemini kullanacaktır.”\n\nÖlçüt: “Okuma planı, ortak hedefi korurken öğrencilerin erişim koşullarına ve metnin özelliklerine göre uygun yöntem seçmesine imkân vermelidir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Odak, planın yöntem esnekliğidir.\n2. Kanıtlar incelenir: Tek cihaz türü ve tek işaretleme yöntemi zorunlu tutulmuştur.\n3. Olumlu yön görülür: Ortak işaretleme, grup paylaşımında düzen sağlayabilir.\n4. Sınırlılık belirlenir: Her öğrencinin aynı cihaza erişimi olmayabilir; uzun metinde telefon ekranı uygun olmayabilir; farklı metin türleri farklı strateji gerektirebilir.\n5. Karma yargı oluşturulur: “Plan ortaklık sağlıyor, fakat yöntem ve erişim seçeneklerini gereksiz biçimde daraltıyor.”\n6. Alternatif geliştirilir: Ortak çıktı biçimi korunabilir; basılı veya dijital okuma, cihaz türü ve not alma yöntemi öğrenci koşullarına göre seçilebilir.\n7. Gerekçe açıklanır: Alternatif, hedefi değiştirmeden erişilebilirliği ve strateji uygunluğunu artırır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEleştiriyi yalnız olumsuz cümlelerden oluşan bir saldırıya dönüştürmek en ciddi hatadır. Kişinin yaşı, yeteneği veya niyeti hakkında yargı vermek eleştiri odağını bozar. Başka bir hata, ölçüt söylemeden çözüm önermektir; önerinin hangi eksikliği giderdiği anlaşılmaz. Her eleştiride zorunlu olarak alternatif üretmek de doğru değildir: Yeterli bilgi yoksa önce ek kanıt istemek gerekebilir. Karşı görüş ortaya çıktığında aynı yargıyı tekrarlamak yerine yeni kanıtı incelemelisin.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Eleştiri odağımı belirli bir özellik olarak seçtim mi?\n- Ölçütümü açık ve uygulanabilir biçimde söyledim mi?\n- Olumlu ve sınırlı yönlere ilişkin kanıtları birlikte inceledim mi?\n- Yargımı kanıt ve ölçüt karşılaştırmasıyla gerekçelendirdim mi?\n- Kişiyi değil ürün, metin veya uygulamayı eleştirdim mi?\n- Gerekli durumda doğrudan ilgili ve uygulanabilir alternatif sundum mu?\n- Önerimde güvenlik, erişilebilirlik ve hedef kitleyi gözettiğim açık mı?\n- Yeni kanıt geldiğinde yargımı düzenlemeye açık oldum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n117__tk718.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n117__tk718.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n117__tk718.h1","tr-g07-turkce-n117__tk718.h2","tr-g07-turkce-n117__tk718.h3","tr-g07-turkce-n117__tk718.h4","tr-g07-turkce-n117__tk718.h5"],"rows":[[{"v":"Duyurunun erişilebilirlik bilgisi"},{"v":"Zaman, katılım yolu ve temel koşullar açık olmalı"},{"v":"Gün ve çevrim içi ortam var; saat, süre ve alternatif yol yok"},{"v":"Bilgi kısmen yeterli, erişilebilirlik sınırlı"},{"v":"Saat ve süre ekle; güvenli okul alanından katılım seçeneği sun"}],[{"v":"Dijital planın yöntem esnekliği"},{"v":"Ortak hedef korunurken erişim ve metin türüne göre yöntem seçilebilmeli"},{"v":"Tek cihaz ve tek işaretleme zorunlu"},{"v":"Ortaklık sağlıyor fakat seçenekleri gereksiz daraltıyor"},{"v":"Ortak çıktı belirle; cihaz ve not alma yöntemini koşula göre seçtir"}],[{"v":"Kitap önerisinin içerik dengesi"},{"v":"Öneri güçlü yönle birlikte sınırlı yönü de göstermeli"},{"v":"Yalnız “kusursuz” ve “herkes için” ifadeleri var; örnek yok"},{"v":"Öneri, karar vermek için gerekçesiz ve aşırı geneldir"},{"v":"Hedef okuru, güçlü yönü ve olası güçlüğü somutlaştır"}],[{"v":"Sınıf kitaplığı kuralının açıklığı"},{"v":"Kural, davranışı ve gerekçeyi anlaşılır biçimde belirtmeli"},{"v":"“Düzenli kullanın” deniyor; yapılacak davranış açıklanmıyor"},{"v":"Amaç olumlu, uygulama belirsiz"},{"v":"Kitabı aldığın rafa geri koy ve ödünç kaydını tamamla gibi açık adımlar yaz"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n117__tk718.alt":"Beş sütunlu eleştiri tablosunda dört okuma kültürü uygulaması ölçüt, kanıt, yargı ve alternatifle incelenir. İlk satırda çevrim içi toplantı duyurusu gün ve ortamı bildirse de saat, süre ve alternatif katılım yolu eksik olduğu için kısmen yeterli bulunur. İkinci satırda tek cihaz ve tek yöntem zorunluluğu ortaklık sağlasa da erişim ve metin türü farklılıklarını karşılamaz. Üçüncü satır gerekçesiz “kusursuz” kitap önerisini içerik dengesi bakımından eleştirir. Dördüncü satır “Düzenli kullanın” kuralının davranışı açıklamadığını gösterir ve her durumda doğrudan ilgili bir geliştirme alternatifi sunar.","tr-g07-turkce-n117__tk718.caption":"Ölçüt ve kanıttan saygılı sözlü eleştiri ile alternatife geçiş","tr-g07-turkce-n117__tk718.h1":"Eleştiri odağı","tr-g07-turkce-n117__tk718.h2":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n117__tk718.h3":"Kanıt","tr-g07-turkce-n117__tk718.h4":"Gerekçeli yargı","tr-g07-turkce-n117__tk718.h5":"Uygulanabilir alternatif"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-k-7-18-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Eleştirisini sözlü olarak ifade etmek, bir kişiyi küçümsemek, kusur aramak veya sert konuşmak değildir. Eleştireceğin olay, konu, durum ya da problemi belirli bir ölçüt açısından sorgular; kanıtları inceler; akıl yürüterek olumlu, olumsuz veya karma bir yargıya ulaşırsın. Gerekli durumda, olumsuz bulduğun özelliğe yönelik uygulanabilir bir alternatif önerir ve hem yargını hem alternatifini gerekçelendirirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir kitap kulübü duyurusunu, dijital okuma planını, sınıf kitaplığının kullanım düzenini veya bir okuma önerisi konuşmasını eleştirebilirsin. Odak, kişilerin değeri değil ürünün veya uygulamanın belirli özelliğidir. “Bu planı hazırlayanlar hiçbir şey bilmiyor.” saldırıdır; “Plan, farklı okuma hızlarına yönelik seçenek içermediği için katılım ölçütünü tam karşılamıyor; kısa ve uzun metin seçenekleri eklenebilir.” ise ölçüt, kanıt, yargı ve alternatif içeren eleştiridir.","keyConcepts":"**Eleştiri odağı**, sorgulanacak belirli özelliktir: erişilebilirlik, açıklık, denge, süre yönetimi veya kaynak güvenilirliği gibi.\n\n**Ölçüt**, özelliği incelemek için kullanılan kabul edilebilir standarttır.\n\n**Sorgulama**, “Bu özellik hangi kanıtla yeterli veya yetersiz?” sorusuyla bilgiyi incelemektir.\n\n**Olumlu yargı**, ölçütün karşılandığını; **olumsuz yargı**, karşılanmadığını; **karma yargı**, bazı yönlerin karşılanıp bazılarının eksik kaldığını belirtir.\n\n**Gerekçe**, yargıyla kanıt arasındaki akıl yürütmedir.\n\n**Alternatif**, eleştirilen özelliği geliştirmeye yönelik uygulanabilir öneridir. Her olumsuz yargıda alternatif zorunlu olmayabilir; fakat çözüm üretilebilen durumda yararlıdır.\n\n**Saygılı dil**, kişiyi etiketlemeden davranış, metin veya düzenleme üzerinde konuşmaktır.","steps":"1. **Eleştiri odağını daralt.** “Okuma kulübü kötü.” yerine “duyurunun erişilebilirlik bilgisi” gibi belirli bir özellik seç.\n2. **Ölçütü açıkla.** Dinleyici, yargının hangi standarda göre verildiğini bilmelidir.\n3. **Kanıtları sorgula.** Özelliği destekleyen ve sınırlayan verileri birlikte ara. Eleştiri yalnız olumsuzluk toplamak değildir.\n4. **Karşılaştırma yap.** Kanıtın ölçütü tam, kısmen veya hiç karşılayıp karşılamadığını belirle.\n5. **Yargını gerekçelendir.** “Yetersiz” demek yerine hangi kanıtın neden yetersizliğe yol açtığını açıkla.\n6. **Gerekliyse alternatif üret.** Öneri gerçekçi, güvenli, hedef kitleye uygun ve eleştiri odağıyla doğrudan ilgili olmalıdır.\n7. **Sözlü yapıyı kur.** Odak → ölçüt → kanıt → yargı → alternatif → gerekçe sırasını kullan.\n8. **Karşı görüşü dinle.** Yeni kanıt, yargını değiştirmeyi gerektiriyorsa bunu doğal karşıla; görüş değiştirmek zayıflık değildir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, eleştirinin kişiye değil belirli özelliğe yöneldiğini gösterir. Her satırda ölçüt ve somut kanıt verilir; kanıttan olumlu, olumsuz veya karma yargı çıkarılır ve gerektiğinde eleştirilen noktayı geliştiren uygulanabilir alternatif eklenir.","workedExamples":["Duyuru: “Cuma günü çevrim içi toplantı yapılacaktır. Katılmak isteyenler bağlantıyı gruptan alabilir.” Başka katılım yolu, saat veya toplantının süresi belirtilmemiştir.\n\nÖlçüt: “Duyuru, hedef kitlenin katılım için gereken zaman, yol ve temel koşulları önceden anlamasını sağlamalıdır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Eleştiri odağı erişilebilirlik bilgisi olarak sınırlandırılır; kulübün amacı veya katılımcılar eleştirilmez.\n2. Olumlu kanıt belirlenir: Gün ve çevrim içi ortam belirtilmiştir.\n3. Sınırlı yönler belirlenir: Saat, süre ve bağlantıya erişemeyenler için seçenek yoktur.\n4. Ölçütle karşılaştırılır: Hedef kitle temel koşulların yalnız bir bölümünü öğrenebildiği için ölçüt kısmen karşılanır.\n5. Karma yargı kurulur: “Duyuru ortamı bildiriyor; ancak saat, süre ve alternatif katılım yolu eksik olduğu için erişilebilirlik açısından yeterli değil.”\n6. Alternatif önerilir: Saat ve tahmini süre eklenebilir; okulun uygun bir alanından öğretmen gözetiminde katılım seçeneği belirtilebilir.\n7. Güvenlik denetimi yapılır: Kişisel iletişim bilgilerini açıkça paylaşmak önerilmez; bağlantı güvenli okul kanalı üzerinden sunulur.","Plan: “Her öğrenci bütün dijital metinleri telefon ekranından okuyacak ve aynı renkli işaretleme yöntemini kullanacaktır.”\n\nÖlçüt: “Okuma planı, ortak hedefi korurken öğrencilerin erişim koşullarına ve metnin özelliklerine göre uygun yöntem seçmesine imkân vermelidir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Odak, planın yöntem esnekliğidir.\n2. Kanıtlar incelenir: Tek cihaz türü ve tek işaretleme yöntemi zorunlu tutulmuştur.\n3. Olumlu yön görülür: Ortak işaretleme, grup paylaşımında düzen sağlayabilir.\n4. Sınırlılık belirlenir: Her öğrencinin aynı cihaza erişimi olmayabilir; uzun metinde telefon ekranı uygun olmayabilir; farklı metin türleri farklı strateji gerektirebilir.\n5. Karma yargı oluşturulur: “Plan ortaklık sağlıyor, fakat yöntem ve erişim seçeneklerini gereksiz biçimde daraltıyor.”\n6. Alternatif geliştirilir: Ortak çıktı biçimi korunabilir; basılı veya dijital okuma, cihaz türü ve not alma yöntemi öğrenci koşullarına göre seçilebilir.\n7. Gerekçe açıklanır: Alternatif, hedefi değiştirmeden erişilebilirliği ve strateji uygunluğunu artırır."],"commonMistakes":"Eleştiriyi yalnız olumsuz cümlelerden oluşan bir saldırıya dönüştürmek en ciddi hatadır. Kişinin yaşı, yeteneği veya niyeti hakkında yargı vermek eleştiri odağını bozar. Başka bir hata, ölçüt söylemeden çözüm önermektir; önerinin hangi eksikliği giderdiği anlaşılmaz. Her eleştiride zorunlu olarak alternatif üretmek de doğru değildir: Yeterli bilgi yoksa önce ek kanıt istemek gerekebilir. Karşı görüş ortaya çıktığında aynı yargıyı tekrarlamak yerine yeni kanıtı incelemelisin.","selfCheck":["Eleştiri odağımı belirli bir özellik olarak seçtim mi?","Ölçütümü açık ve uygulanabilir biçimde söyledim mi?","Olumlu ve sınırlı yönlere ilişkin kanıtları birlikte inceledim mi?","Yargımı kanıt ve ölçüt karşılaştırmasıyla gerekçelendirdim mi?","Kişiyi değil ürün, metin veya uygulamayı eleştirdim mi?","Gerekli durumda doğrudan ilgili ve uygulanabilir alternatif sundum mu?","Önerimde güvenlik, erişilebilirlik ve hedef kitleyi gözettiğim açık mı?","Yeni kanıt geldiğinde yargımı düzenlemeye açık oldum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Eleştirisini sözlü olarak ifade edebilme: T.K.7.18","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9fc0c7eccaf667f993194a739bedd340bb844d606ab2197e695b6333659d6f2d","reviewDecisionSha256":"eb6f1cea0439ff7404c1676d9b91a04772fd0da877f605977d6c454a76f83a3e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9fc0c7eccaf667f993194a739bedd340bb844d606ab2197e695b6333659d6f2d","reviewedHash":"sha256:9fc0c7eccaf667f993194a739bedd340bb844d606ab2197e695b6333659d6f2d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:eb6f1cea0439ff7404c1676d9b91a04772fd0da877f605977d6c454a76f83a3e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n117","contentProjectionSha256":"9fc0c7eccaf667f993194a739bedd340bb844d606ab2197e695b6333659d6f2d","reviewDecisionSha256":"eb6f1cea0439ff7404c1676d9b91a04772fd0da877f605977d6c454a76f83a3e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n118","noteId":"tr.g07.turkce.n118","noteKey":"tr.g07.turkce.n118","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-19","title":"Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme","objectiveId":"T.K.7.19","objective":"T.K.7.19","objectives":["T.K.7.19"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nProblem çözümüne yönelik konuşma, yalnızca bir sıkıntıyı dile getirmek veya ilk akla gelen öneriyi söylemek değildir. Önce olay ya da durumun hangi yönünün problem oluşturduğunu açıkça tanımlarsın. Ardından problemi kendi bakış açından kısa ve doğru biçimde özetler, olası nedenleri gözlem ve mevcut bilgilerle açıklarsın. Birden fazla çözüm seçeneği üretir; bu seçenekleri uygulanabilirlik, adalet, süre, erişilebilirlik ve güvenlik gibi ölçütlerle karşılaştırırsın. Son olarak en uygun çözümü gerekçesiyle sözlü olarak sunar ve uygulama sonrasında neyin kontrol edileceğini belirtirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında sınıf kitaplığının kullanımı, okuma kulübüne katılım, dijital metinlere erişim veya ortak okuma zamanının düzenlenmesi gibi durumlar problem olarak ele alınabilir. Amaç bir kişiyi suçlamak değil, problemi anlaşılır hâle getirip ortak yarara hizmet eden bir çözüm konuşması kurmaktır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Problem**, ulaşılmak istenen durumla mevcut durum arasındaki açıklanabilir farktır. **Belirti**, problemin görünen sonucudur; **neden** ise bu sonucun oluşmasına katkı sağlayan etkendir. Örneğin “Okuma kulübünde az kişi konuşuyor.” bir belirtidir. Konuşma sırasının belirsiz olması, soruların yalnız hızlı cevap verenlere yöneltilmesi veya hazırlık süresinin bulunmaması olası nedenlerdir.\n\n**Alternatif çözüm**, aynı probleme yönelik farklı bir uygulama seçeneğidir. İyi bir konuşmacı tek çözüme bağlanmadan önce birkaç seçenek üretir. **Ölçüt**, seçenekleri karşılaştırmayı sağlayan özelliktir. Bir çözüm kolay olabilir fakat bütün öğrencilerin katılımını desteklemeyebilir. **Gerekçe**, seçimin neden uygun olduğunu kanıt ve akıl yürütmeyle açıklar. **Kontrol**, çözüm uygulandıktan sonra problemin azalıp azalmadığını gözlemleme aşamasıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Durumu sınırla.** “Kimse kitap okumuyor.” gibi çok geniş bir yargı yerine gözlenebilir durumu söyle: “Salı günkü on beş dakikalık kulüp görüşmesinde söz alanlar aynı üç kişiydi.”\n2. **Problemi tanımla ve özetle.** Problem cümlesi, kişi etiketlememeli; neyin, nerede ve nasıl aksadığını göstermelidir.\n3. **Nedenleri kanıtla ilişkilendir.** Gözlem, çalışma notu, süre çizelgesi veya katılımcı geri bildirimi kullan. Kanıt olmadan “İlgisizler.” demek çözümü zorlaştırır.\n4. **En az iki alternatif üret.** Küçük grup görüşmesi, sırayla söz hakkı, önceden soru paylaşımı veya yazılı fikir kartı gibi seçenekleri düşün.\n5. **Ölçütlerini belirle.** Katılımı artırma, sürede uygulanma, farklı ihtiyaçlara uyma ve kişisel bilgileri koruma gibi ölçütler seçebilirsin.\n6. **Seçenekleri karşılaştır.** Her seçeneğin güçlü ve sınırlı yönünü belirt. Birkaç seçeneği uyumluysa birleştirebilirsin; fakat neden birleştirdiğini açıklamalısın.\n7. **Çözüm konuşmasını yapılandır.** Girişte problem, gelişmede nedenler ve seçenekler, sonuçta seçilen çözüm ile kontrol yöntemi yer alır.\n8. **Saygılı ve açık konuş.** “Siz yüzünden” yerine “Gözlemlediğimiz durum” de; önerini emir gibi değil, gerekçeli ortak çözüm olarak sun.\n9. **Sonucu izle.** Uygulama sonrasında aynı ölçütlere yeniden bak. İşe yaramayan bölümü değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, problem cümlesinden kontrol aşamasına kadar her kararın önceki kanıta bağlandığını gösterir. Kontrol sonucu yeterli değilse problem yeniden tanımlanabilir; bu yüzden çözüm konuşması tek seferlik bir tahmin değildir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Okuma kulübünde katılımın daralması\n\nDurum: On kişilik bir grupta yapılan yirmi dakikalık görüşmede yalnız dört öğrenci konuşmuş, iki öğrenci söz istemesine rağmen süre bitmiştir. Konuşma sırası önceden belirlenmemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem, “Bazı öğrenciler konuşmuyor.” diye kişilere yüklenmez. “Görüşme düzeni, bütün katılımcılara düşüncesini açıklayacak süre sağlamıyor.” biçiminde tanımlanır.\n2. Neden olarak sürenin plansız kullanılması ve söz sırasının belirsizliği gösterilir. Bunlar durumdaki somut kanıtlardır.\n3. Üç seçenek üretilir: Her öğrenciye bir dakikalık sıra vermek; önce üç kişilik gruplarda konuşup bir sözcü seçmek; görüşmeden önce yazılı fikir kartı toplamak.\n4. Ölçütler katılım, zaman ve düşünceyi hazırlama olanağıdır. Yalnız bir dakikalık sıra eşit görünse de karmaşık düşünceler için yetersiz kalabilir. Sadece sözcü kullanmak bazı görüşlerin kaybolmasına yol açabilir.\n5. En uygun çözüm olarak “küçük grup görüşmesi + dönüşümlü sözcü + isteyenlerin fikir kartının okunması” seçilir.\n6. Sözlü sonuç şöyle kurulabilir: “Önce beş dakika küçük gruplarda konuşmayı, sonra her gruptan dönüşümlü bir sözcünün iki dakikalık özet sunmasını öneriyorum. Fikir kartları da son bölümde okunursa katılım ve süre birlikte korunabilir. İki toplantı sonra kaç farklı öğrencinin söz aldığını kontrol edelim.”\n\n### Örnek 2: Dijital ortak okumada dikkat ve erişim sorunu\n\nDurum: Ortak dijital metin okunurken bildirimler dikkati bölmekte, bazı öğrenciler bağlantı kesildiğinde metne ulaşamamaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem iki parçaya ayrılır: dikkat kesintisi ve metne sürekli erişememe.\n2. Olası nedenler, bildirimlerin açık olması ve çevrim dışı seçeneğin hazırlanmamasıdır. “Öğrenciler dikkatsiz.” yargısı kullanılmaz.\n3. Seçenekler; odak modunu açmak, metni önceden çevrim dışı kaydetmek, aynı içeriğin erişilebilir yazılı yedeğini bulundurmak ve okuma sırasında ortak aralar planlamaktır.\n4. Ölçütler güvenli kullanım, erişilebilirlik ve uygulanabilirliktir. Kişisel hesap bilgisi paylaşmayı gerektiren bir seçenek elenir.\n5. Çözüm, metnin ders öncesinde uygun biçimde kaydedilmesi, yazılı yedeğin hazırlanması ve okuma süresince bildirimlerin kapatılması olarak seçilir.\n6. Konuşmanın sonunda “Bir sonraki uygulamada metne ulaşamayan kişi sayısını ve okuma sırasında verilen plansız araları kaydedelim.” denilerek kontrol ölçütü belirlenir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn yaygın hata, problemi bir kişinin özelliği gibi anlatmaktır: “Arkadaşlarım ilgisiz.” Bu ifade ne ölçülebilir bir durum ne de çözülebilir bir neden sunar. İkinci hata, yalnız bir öneri söyleyip onu karşılaştırmadan “en iyi çözüm” ilan etmektir. Her seçenek bazı koşullarda işe yarayabilir; bu nedenle ölçüt gerekir. Konuşmayı çok sayıda şikâyetle doldurmak, çözümün nasıl uygulanacağını ve kimin neyi kontrol edeceğini belirsiz bırakır. Kanıtsız sayı, araştırma veya çoğunluk iddiası kullanmak da gerekçe oluşturmaz.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Problemi kişileri suçlamadan, gözlenebilir biçimde tanımladım mı?\n- Problem ile olası nedenleri birbirinden ayırdım mı?\n- En az iki uygulanabilir alternatif çözüm ürettim mi?\n- Seçenekleri açık ölçütlerle karşılaştırdım mı?\n- Seçtiğim çözümün gerekçesini kanıtla açıkladım mı?\n- Konuşmamda giriş, nedenler, seçenekler, sonuç ve kontrol sırası anlaşılır mı?\n- Çözümün güvenli, erişilebilir ve ortak yarara uygun olmasını gözetiyor muyum?\n- Uygulama sonrasında hangi sonucu izleyeceğimi belirttim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n118__tk719.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n118__tk719.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"problem","labelKey":"tr-g07-turkce-n118__tk719.problem"},{"id":"ozet","labelKey":"tr-g07-turkce-n118__tk719.ozet"},{"id":"neden","labelKey":"tr-g07-turkce-n118__tk719.neden"},{"id":"secenek","labelKey":"tr-g07-turkce-n118__tk719.secenek"},{"id":"olcut","labelKey":"tr-g07-turkce-n118__tk719.olcut"},{"id":"cozum","labelKey":"tr-g07-turkce-n118__tk719.cozum"},{"id":"kontrol","labelKey":"tr-g07-turkce-n118__tk719.kontrol"}],"edges":[{"from":"problem","to":"ozet"},{"from":"ozet","to":"neden"},{"from":"neden","to":"secenek"},{"from":"secenek","to":"olcut"},{"from":"olcut","to":"cozum"},{"from":"cozum","to":"kontrol"},{"from":"kontrol","to":"problem"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n118__tk719.alt":"Akışta gözlenebilir problem önce kısa biçimde özetlenir; olası nedenler kanıtla belirlenir, birden fazla seçenek üretilir, seçenekler katılım, süre, erişilebilirlik ve güvenlik gibi ölçütlerle karşılaştırılır, gerekçeli çözüm sözlü olarak sunulur ve sonuç kontrol edilir. Kontrol yetersizse problem yeniden tanımlanır.","tr-g07-turkce-n118__tk719.caption":"Problem çözümüne yönelik konuşmada kanıttan çözüme ve yeniden kontrole ilerleyen süreç","tr-g07-turkce-n118__tk719.problem":"Problemi gözlenebilir biçimde tanımla","tr-g07-turkce-n118__tk719.ozet":"Problemli yönü kendi bakış açısından özetle","tr-g07-turkce-n118__tk719.neden":"Olası nedenleri kanıtla ilişkilendir","tr-g07-turkce-n118__tk719.secenek":"Birden fazla çözüm seçeneği üret","tr-g07-turkce-n118__tk719.olcut":"Seçenekleri ortak ölçütlerle karşılaştır","tr-g07-turkce-n118__tk719.cozum":"En uygun çözümü gerekçesiyle sözlü sun","tr-g07-turkce-n118__tk719.kontrol":"Uygulama sonucunu aynı ölçütlerle kontrol et"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-k-7-19-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Problem çözümüne yönelik konuşma, yalnızca bir sıkıntıyı dile getirmek veya ilk akla gelen öneriyi söylemek değildir. Önce olay ya da durumun hangi yönünün problem oluşturduğunu açıkça tanımlarsın. Ardından problemi kendi bakış açından kısa ve doğru biçimde özetler, olası nedenleri gözlem ve mevcut bilgilerle açıklarsın. Birden fazla çözüm seçeneği üretir; bu seçenekleri uygulanabilirlik, adalet, süre, erişilebilirlik ve güvenlik gibi ölçütlerle karşılaştırırsın. Son olarak en uygun çözümü gerekçesiyle sözlü olarak sunar ve uygulama sonrasında neyin kontrol edileceğini belirtirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında sınıf kitaplığının kullanımı, okuma kulübüne katılım, dijital metinlere erişim veya ortak okuma zamanının düzenlenmesi gibi durumlar problem olarak ele alınabilir. Amaç bir kişiyi suçlamak değil, problemi anlaşılır hâle getirip ortak yarara hizmet eden bir çözüm konuşması kurmaktır.","keyConcepts":"**Problem**, ulaşılmak istenen durumla mevcut durum arasındaki açıklanabilir farktır. **Belirti**, problemin görünen sonucudur; **neden** ise bu sonucun oluşmasına katkı sağlayan etkendir. Örneğin “Okuma kulübünde az kişi konuşuyor.” bir belirtidir. Konuşma sırasının belirsiz olması, soruların yalnız hızlı cevap verenlere yöneltilmesi veya hazırlık süresinin bulunmaması olası nedenlerdir.\n\n**Alternatif çözüm**, aynı probleme yönelik farklı bir uygulama seçeneğidir. İyi bir konuşmacı tek çözüme bağlanmadan önce birkaç seçenek üretir. **Ölçüt**, seçenekleri karşılaştırmayı sağlayan özelliktir. Bir çözüm kolay olabilir fakat bütün öğrencilerin katılımını desteklemeyebilir. **Gerekçe**, seçimin neden uygun olduğunu kanıt ve akıl yürütmeyle açıklar. **Kontrol**, çözüm uygulandıktan sonra problemin azalıp azalmadığını gözlemleme aşamasıdır.","steps":"1. **Durumu sınırla.** “Kimse kitap okumuyor.” gibi çok geniş bir yargı yerine gözlenebilir durumu söyle: “Salı günkü on beş dakikalık kulüp görüşmesinde söz alanlar aynı üç kişiydi.”\n2. **Problemi tanımla ve özetle.** Problem cümlesi, kişi etiketlememeli; neyin, nerede ve nasıl aksadığını göstermelidir.\n3. **Nedenleri kanıtla ilişkilendir.** Gözlem, çalışma notu, süre çizelgesi veya katılımcı geri bildirimi kullan. Kanıt olmadan “İlgisizler.” demek çözümü zorlaştırır.\n4. **En az iki alternatif üret.** Küçük grup görüşmesi, sırayla söz hakkı, önceden soru paylaşımı veya yazılı fikir kartı gibi seçenekleri düşün.\n5. **Ölçütlerini belirle.** Katılımı artırma, sürede uygulanma, farklı ihtiyaçlara uyma ve kişisel bilgileri koruma gibi ölçütler seçebilirsin.\n6. **Seçenekleri karşılaştır.** Her seçeneğin güçlü ve sınırlı yönünü belirt. Birkaç seçeneği uyumluysa birleştirebilirsin; fakat neden birleştirdiğini açıklamalısın.\n7. **Çözüm konuşmasını yapılandır.** Girişte problem, gelişmede nedenler ve seçenekler, sonuçta seçilen çözüm ile kontrol yöntemi yer alır.\n8. **Saygılı ve açık konuş.** “Siz yüzünden” yerine “Gözlemlediğimiz durum” de; önerini emir gibi değil, gerekçeli ortak çözüm olarak sun.\n9. **Sonucu izle.** Uygulama sonrasında aynı ölçütlere yeniden bak. İşe yaramayan bölümü değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, problem cümlesinden kontrol aşamasına kadar her kararın önceki kanıta bağlandığını gösterir. Kontrol sonucu yeterli değilse problem yeniden tanımlanabilir; bu yüzden çözüm konuşması tek seferlik bir tahmin değildir.","workedExamples":["Durum: On kişilik bir grupta yapılan yirmi dakikalık görüşmede yalnız dört öğrenci konuşmuş, iki öğrenci söz istemesine rağmen süre bitmiştir. Konuşma sırası önceden belirlenmemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem, “Bazı öğrenciler konuşmuyor.” diye kişilere yüklenmez. “Görüşme düzeni, bütün katılımcılara düşüncesini açıklayacak süre sağlamıyor.” biçiminde tanımlanır.\n2. Neden olarak sürenin plansız kullanılması ve söz sırasının belirsizliği gösterilir. Bunlar durumdaki somut kanıtlardır.\n3. Üç seçenek üretilir: Her öğrenciye bir dakikalık sıra vermek; önce üç kişilik gruplarda konuşup bir sözcü seçmek; görüşmeden önce yazılı fikir kartı toplamak.\n4. Ölçütler katılım, zaman ve düşünceyi hazırlama olanağıdır. Yalnız bir dakikalık sıra eşit görünse de karmaşık düşünceler için yetersiz kalabilir. Sadece sözcü kullanmak bazı görüşlerin kaybolmasına yol açabilir.\n5. En uygun çözüm olarak “küçük grup görüşmesi + dönüşümlü sözcü + isteyenlerin fikir kartının okunması” seçilir.\n6. Sözlü sonuç şöyle kurulabilir: “Önce beş dakika küçük gruplarda konuşmayı, sonra her gruptan dönüşümlü bir sözcünün iki dakikalık özet sunmasını öneriyorum. Fikir kartları da son bölümde okunursa katılım ve süre birlikte korunabilir. İki toplantı sonra kaç farklı öğrencinin söz aldığını kontrol edelim.”","Durum: Ortak dijital metin okunurken bildirimler dikkati bölmekte, bazı öğrenciler bağlantı kesildiğinde metne ulaşamamaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem iki parçaya ayrılır: dikkat kesintisi ve metne sürekli erişememe.\n2. Olası nedenler, bildirimlerin açık olması ve çevrim dışı seçeneğin hazırlanmamasıdır. “Öğrenciler dikkatsiz.” yargısı kullanılmaz.\n3. Seçenekler; odak modunu açmak, metni önceden çevrim dışı kaydetmek, aynı içeriğin erişilebilir yazılı yedeğini bulundurmak ve okuma sırasında ortak aralar planlamaktır.\n4. Ölçütler güvenli kullanım, erişilebilirlik ve uygulanabilirliktir. Kişisel hesap bilgisi paylaşmayı gerektiren bir seçenek elenir.\n5. Çözüm, metnin ders öncesinde uygun biçimde kaydedilmesi, yazılı yedeğin hazırlanması ve okuma süresince bildirimlerin kapatılması olarak seçilir.\n6. Konuşmanın sonunda “Bir sonraki uygulamada metne ulaşamayan kişi sayısını ve okuma sırasında verilen plansız araları kaydedelim.” denilerek kontrol ölçütü belirlenir."],"commonMistakes":"En yaygın hata, problemi bir kişinin özelliği gibi anlatmaktır: “Arkadaşlarım ilgisiz.” Bu ifade ne ölçülebilir bir durum ne de çözülebilir bir neden sunar. İkinci hata, yalnız bir öneri söyleyip onu karşılaştırmadan “en iyi çözüm” ilan etmektir. Her seçenek bazı koşullarda işe yarayabilir; bu nedenle ölçüt gerekir. Konuşmayı çok sayıda şikâyetle doldurmak, çözümün nasıl uygulanacağını ve kimin neyi kontrol edeceğini belirsiz bırakır. Kanıtsız sayı, araştırma veya çoğunluk iddiası kullanmak da gerekçe oluşturmaz.","selfCheck":["Problemi kişileri suçlamadan, gözlenebilir biçimde tanımladım mı?","Problem ile olası nedenleri birbirinden ayırdım mı?","En az iki uygulanabilir alternatif çözüm ürettim mi?","Seçenekleri açık ölçütlerle karşılaştırdım mı?","Seçtiğim çözümün gerekçesini kanıtla açıkladım mı?","Konuşmamda giriş, nedenler, seçenekler, sonuç ve kontrol sırası anlaşılır mı?","Çözümün güvenli, erişilebilir ve ortak yarara uygun olmasını gözetiyor muyum?","Uygulama sonrasında hangi sonucu izleyeceğimi belirttim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme: T.K.7.19","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8b3419e3b22fd1279c37476a56578ed992d8d8b1e3f77320e087e41ea05a6587","reviewDecisionSha256":"105745f1066ee39a41acfacb57e14e6affd59bb9d6c84ddcdbeacc1d1be8d0bc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8b3419e3b22fd1279c37476a56578ed992d8d8b1e3f77320e087e41ea05a6587","reviewedHash":"sha256:8b3419e3b22fd1279c37476a56578ed992d8d8b1e3f77320e087e41ea05a6587","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:105745f1066ee39a41acfacb57e14e6affd59bb9d6c84ddcdbeacc1d1be8d0bc; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n118","contentProjectionSha256":"8b3419e3b22fd1279c37476a56578ed992d8d8b1e3f77320e087e41ea05a6587","reviewDecisionSha256":"105745f1066ee39a41acfacb57e14e6affd59bb9d6c84ddcdbeacc1d1be8d0bc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n119","noteId":"tr.g07.turkce.n119","noteKey":"tr.g07.turkce.n119","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-26","title":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.K.7.26","objective":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nKonuşma sürecine yönelik öz yansıtma, “İyi konuştum.” ya da “Heyecanlandım.” demekten daha kapsamlıdır. Bir konuşmayı amacı, konusu ve dinleyicisi bakımından yeniden inceler; güçlü ve gelişmeye açık yönlerini somut kanıtlarla belirlersin. Sonra gelişmeye açık yönün için uygulanabilir bir tedbir seçer, güçlü davranışını sonraki konuşmaya nasıl aktaracağını planlarsın. Ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, hazırlık kartı ve geri bildirim gibi ürünleri bir seçki dosyasında düzenleyerek konuşan kimliğindeki gelişimi görünür hâle getirirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir kitap önerisi, kütüphane kullanımıyla ilgili sunum, okuma kulübü görüşü veya dijital okuma deneyimi üzerine konuşma yapabilirsin. Öz yansıtmanın amacı kendini etiketlemek değil, konuşma deneyiminden öğrenerek bir sonraki uygulamayı daha bilinçli yönetmektir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Başlangıç hedefi**, konuşmadan önce belirlenen gözlenebilir amaçtır: “İki dakikada kitabın içeriğini açıklamadan kime uygun olduğunu gerekçelendireceğim.” **Kanıt**, öz değerlendirmeyi destekleyen somut veridir. Ses kaydındaki uzun durak, hazırlık kartındaki sıra, dinleyici sorusu, süre kaydı veya akran geri bildirimi kanıt olabilir.\n\n**Güçlü yön**, konuşmanın amaca ulaşmasına katkı sağlayan ve korunması gereken davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, düzeltilebilir ve ayrıntılandırılabilir özelliktir; kişiliğe ilişkin olumsuz bir etiket değildir. **Tedbir**, belirlenen güçlüğün nedenine uygun eylemdir. “Daha iyi konuşacağım.” tedbir sayılmaz; “Ana düşünceyi ilk otuz saniyede söyleyip prova sırasında süre tutacağım.” uygulanabilir bir tedbirdir. **Yeni hedef**, sonraki konuşmada gözlenebilecek biçimde yazılır. **Ürün ve seçki dosyası**, farklı tarihlerdeki konuşma ürünlerini ve yansıtma notlarını bir arada tutar.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İlk hedefini yeniden oku.** Konuşmanın amacı, konusu, süresi ve hedef kitlesi neydi? Hedef belirsizse değerlendirme de belirsiz olur.\n2. **Ürünleri topla.** Konuşma planı, ses ya da video kaydı, dinleyici soruları, öğretmen veya akran geri bildirimi ve kendi kısa notunu bir araya getir.\n3. **Kanıtı seç.** “Çok heyecanlandım.” yerine kayıtta nerede hızlandığını veya hangi bölümde ana düşünceden uzaklaştığını belirle.\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** Örneğin açılış cümlen amacı açıkça bildirdiyse bunun dinleyiciyi yönlendirdiğini açıkla.\n5. **Gelişmeye açık yönü nedenine bağla.** Süreyi aşmanın nedeni gereğinden uzun özet mi, plansız örnek mi, soruya hemen cevap verme isteği mi?\n6. **Uygulanabilir tedbir al.** Bölüm süreleri koyma, anahtar kelime kartı kullanma, soru öncesi kısa durak verme veya iki prova yapma gibi davranışlar seç.\n7. **Güçlü davranışı aktar.** İyi kullandığın giriş düzenini, açık telaffuzu ya da kanıt gösterme yöntemini sonraki konuşmanda da bilinçli biçimde kullan.\n8. **Yeni hedef kur.** Hedef belirli, ölçülebilir ve konuşmayla ilgili olmalıdır.\n9. **Dosyanı düzenle.** Ürünün tarihi, amacı, hedefi, kanıtı, tedbiri ve yeni hedefi birlikte kaydedilir. Böylece yalnız son ürün değil gelişim yolu da görülür.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, hedefin uygulamaya; uygulamanın kanıta; kanıtın öz değerlendirme ve tedbire; tedbirin de yeni hedefe dönüştüğünü gösterir. Yeni hedef sonraki konuşmanın başlangıcı olduğu için süreç devam eder.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Kısa kitap önerisi konuşmasını değerlendirme\n\nHedef: “İki buçuk dakikalık konuşmada özgün bir öykü metnini ayrıntılı biçimde anlatmadan, hangi okura neden önerdiğimi açıklayacağım.” Kayıtta giriş yirmi saniyede tamamlanmış; olay özeti bir buçuk dakika sürmüş; öneri gerekçesine yalnız otuz saniye kalmıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Güçlü yön belirlenir: Girişte konuşmanın amacı ve hedef kitlesi açıkça söylenmiştir. Kanıt, ilk iki cümledir.\n2. Gelişmeye açık yön belirlenir: Özet, öneri gerekçesinden daha uzun tutulmuştur. Bu, başlangıç hedefiyle uyuşmaz.\n3. Neden açıklanır: Hazırlık kartında olayların tamamı yazılmış, öneri ölçütleri ayrı başlıkta gösterilmemiştir.\n4. Tedbir seçilir: Yeni kart üç bölüme ayrılır: “kime uygun”, “iki metin kanıtı”, “kişisel gerekçe”. Olay özeti en fazla üç cümleyle sınırlandırılır.\n5. Güçlü yön aktarılır: Açık giriş cümlesi sonraki konuşmada korunur.\n6. Yeni hedef yazılır: “Sonraki önerimde ilk yirmi saniyede amacı söyleyecek, özet için en fazla kırk saniye kullanacak ve iki gerekçeyi ayrı ayrı açıklayacağım.”\n7. İlk kayıt, yeni kart ve ikinci prova aynı klasöre konur; aradaki değişim yansıtma notuyla açıklanır.\n\n### Örnek 2: Okuma köşesi önerisinde sorulara yanıt verme\n\nDurum: Öğrenci, sessiz okuma köşesinin kullanımını anlatmış; çözüm basamaklarını açık sunmuş ancak dinleyicinin “Alan dolu olursa ne olacak?” sorusuna aceleyle ve konudan uzak bir yanıt vermiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Güçlü yön, önerinin gerekçesinin açık olmasıdır. Sunum planındaki “sorun–öneri–beklenen sonuç” sırası bunu kanıtlar.\n2. Gelişmeye açık yön, beklenmedik soruya yanıt verirken ana konuya dönmemektir. Kayıtta sorudan hemen sonra uzun ve ilgisiz bir örnek verilmiştir.\n3. Tedbir olarak “dur–soruyu kendi cümlenle özetle–kısa yanıt ver–gerekirse sonra ayrıntı sun” yöntemi seçilir.\n4. Öğrenci örnek yanıtı prova eder: “Sorunuz, alan dolduğunda sıranın nasıl işleyeceğiyle ilgili. Bunun için on beş dakikalık dönüşümlü kullanım çizelgesi önerilebilir; uygulamadan sonra yoğunluk yeniden değerlendirilebilir.”\n5. Yeni hedef: “Bir sonraki sunumda her sorudan sonra iki saniye duracak, soruyu bir cümlede özetleyecek ve yanıtımı önerimin ölçütüne bağlayacağım.”\n6. Sunum videosu, soru listesi ve yeni prova kaydı seçki dosyasına eklenir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz yansıtmayı yalnız duygu bildirmek, not vermek veya kendini başkalarıyla karşılaştırmak yaygın hatadır. “Arkadaşımdan kötüydüm.” cümlesi, hangi davranışın değişeceğini göstermez. Yalnız hatalara bakmak da eksiktir; güçlü yönler belirlenmezse sonraki konuşmaya bilinçli biçimde aktarılamaz. “Daha dikkatli olacağım.” gibi ölçülemeyen tedbirler işe yarayıp yaramadığını göstermeye izin vermez. Kaydı silmek, yalnız en başarılı ürünü saklamak veya akran geri bildirimini değişmez gerçek kabul etmek de gelişim kanıtını zayıflatır. Geri bildirim, konuşma amacı ve kayıtla birlikte değerlendirilmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Konuşmamın başlangıç hedefini yeniden okudum mu?\n- Değerlendirmemi ses, video, metin, süre veya geri bildirim kanıtına dayandırdım mı?\n- Güçlü yönümü ve konuşmaya katkısını açıkladım mı?\n- Gelişmeye açık yönü kişilik etiketi kullanmadan belirledim mi?\n- Güçlüğün olası nedenine uygun, uygulanabilir bir tedbir seçtim mi?\n- Güçlü davranışımı sonraki çalışmaya nasıl aktaracağımı planladım mı?\n- Yeni hedefim belirli ve gözlenebilir mi?\n- Konuşma ürünlerimi tarihli yansıtma notlarıyla seçki dosyasında düzenledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n119__tk726.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n119__tk726.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n119__tk726.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n119__tk726.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n119__tk726.kanit"},{"id":"degerlendirme","labelKey":"tr-g07-turkce-n119__tk726.degerlendirme"},{"id":"tedbir","labelKey":"tr-g07-turkce-n119__tk726.tedbir"},{"id":"yeni_hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n119__tk726.yeni_hedef"},{"id":"dosya","labelKey":"tr-g07-turkce-n119__tk726.dosya"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"degerlendirme"},{"from":"degerlendirme","to":"tedbir"},{"from":"tedbir","to":"yeni_hedef"},{"from":"yeni_hedef","to":"uygulama"},{"from":"kanit","to":"dosya"},{"from":"yeni_hedef","to":"dosya"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n119__tk726.alt":"Öz yansıtma döngüsünde başlangıç hedefiyle konuşma uygulanır; ses kaydı, metin, süre ve geri bildirimden kanıt toplanır; kanıta göre güçlü ve gelişmeye açık yönler değerlendirilir; somut tedbir alınır ve yeni hedef oluşturulur. Yeni hedef sonraki uygulamaya bağlanır, kanıt ile hedefler seçki dosyasında birlikte saklanır.","tr-g07-turkce-n119__tk726.caption":"Konuşma deneyimini kanıt, tedbir, yeni hedef ve seçki dosyasıyla geliştirme döngüsü","tr-g07-turkce-n119__tk726.hedef":"Amaç, konu, dinleyici ve süreye uygun başlangıç hedefi","tr-g07-turkce-n119__tk726.uygulama":"Konuşmayı uygula ve deneyimi yaşa","tr-g07-turkce-n119__tk726.kanit":"Kayıt, metin, süre ve geri bildirimden kanıt topla","tr-g07-turkce-n119__tk726.degerlendirme":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n119__tk726.tedbir":"Gelişmeye açık yön için somut tedbir al","tr-g07-turkce-n119__tk726.yeni_hedef":"Güçlü yönü aktar ve gözlenebilir yeni hedef kur","tr-g07-turkce-n119__tk726.dosya":"Ürünleri ve yansıtma notlarını seçki dosyasında düzenle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-k-7-26-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma, “İyi konuştum.” ya da “Heyecanlandım.” demekten daha kapsamlıdır. Bir konuşmayı amacı, konusu ve dinleyicisi bakımından yeniden inceler; güçlü ve gelişmeye açık yönlerini somut kanıtlarla belirlersin. Sonra gelişmeye açık yönün için uygulanabilir bir tedbir seçer, güçlü davranışını sonraki konuşmaya nasıl aktaracağını planlarsın. Ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu, hazırlık kartı ve geri bildirim gibi ürünleri bir seçki dosyasında düzenleyerek konuşan kimliğindeki gelişimi görünür hâle getirirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir kitap önerisi, kütüphane kullanımıyla ilgili sunum, okuma kulübü görüşü veya dijital okuma deneyimi üzerine konuşma yapabilirsin. Öz yansıtmanın amacı kendini etiketlemek değil, konuşma deneyiminden öğrenerek bir sonraki uygulamayı daha bilinçli yönetmektir.","keyConcepts":"**Başlangıç hedefi**, konuşmadan önce belirlenen gözlenebilir amaçtır: “İki dakikada kitabın içeriğini açıklamadan kime uygun olduğunu gerekçelendireceğim.” **Kanıt**, öz değerlendirmeyi destekleyen somut veridir. Ses kaydındaki uzun durak, hazırlık kartındaki sıra, dinleyici sorusu, süre kaydı veya akran geri bildirimi kanıt olabilir.\n\n**Güçlü yön**, konuşmanın amaca ulaşmasına katkı sağlayan ve korunması gereken davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, düzeltilebilir ve ayrıntılandırılabilir özelliktir; kişiliğe ilişkin olumsuz bir etiket değildir. **Tedbir**, belirlenen güçlüğün nedenine uygun eylemdir. “Daha iyi konuşacağım.” tedbir sayılmaz; “Ana düşünceyi ilk otuz saniyede söyleyip prova sırasında süre tutacağım.” uygulanabilir bir tedbirdir. **Yeni hedef**, sonraki konuşmada gözlenebilecek biçimde yazılır. **Ürün ve seçki dosyası**, farklı tarihlerdeki konuşma ürünlerini ve yansıtma notlarını bir arada tutar.","steps":"1. **İlk hedefini yeniden oku.** Konuşmanın amacı, konusu, süresi ve hedef kitlesi neydi? Hedef belirsizse değerlendirme de belirsiz olur.\n2. **Ürünleri topla.** Konuşma planı, ses ya da video kaydı, dinleyici soruları, öğretmen veya akran geri bildirimi ve kendi kısa notunu bir araya getir.\n3. **Kanıtı seç.** “Çok heyecanlandım.” yerine kayıtta nerede hızlandığını veya hangi bölümde ana düşünceden uzaklaştığını belirle.\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** Örneğin açılış cümlen amacı açıkça bildirdiyse bunun dinleyiciyi yönlendirdiğini açıkla.\n5. **Gelişmeye açık yönü nedenine bağla.** Süreyi aşmanın nedeni gereğinden uzun özet mi, plansız örnek mi, soruya hemen cevap verme isteği mi?\n6. **Uygulanabilir tedbir al.** Bölüm süreleri koyma, anahtar kelime kartı kullanma, soru öncesi kısa durak verme veya iki prova yapma gibi davranışlar seç.\n7. **Güçlü davranışı aktar.** İyi kullandığın giriş düzenini, açık telaffuzu ya da kanıt gösterme yöntemini sonraki konuşmanda da bilinçli biçimde kullan.\n8. **Yeni hedef kur.** Hedef belirli, ölçülebilir ve konuşmayla ilgili olmalıdır.\n9. **Dosyanı düzenle.** Ürünün tarihi, amacı, hedefi, kanıtı, tedbiri ve yeni hedefi birlikte kaydedilir. Böylece yalnız son ürün değil gelişim yolu da görülür.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, hedefin uygulamaya; uygulamanın kanıta; kanıtın öz değerlendirme ve tedbire; tedbirin de yeni hedefe dönüştüğünü gösterir. Yeni hedef sonraki konuşmanın başlangıcı olduğu için süreç devam eder.","workedExamples":["Hedef: “İki buçuk dakikalık konuşmada özgün bir öykü metnini ayrıntılı biçimde anlatmadan, hangi okura neden önerdiğimi açıklayacağım.” Kayıtta giriş yirmi saniyede tamamlanmış; olay özeti bir buçuk dakika sürmüş; öneri gerekçesine yalnız otuz saniye kalmıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Güçlü yön belirlenir: Girişte konuşmanın amacı ve hedef kitlesi açıkça söylenmiştir. Kanıt, ilk iki cümledir.\n2. Gelişmeye açık yön belirlenir: Özet, öneri gerekçesinden daha uzun tutulmuştur. Bu, başlangıç hedefiyle uyuşmaz.\n3. Neden açıklanır: Hazırlık kartında olayların tamamı yazılmış, öneri ölçütleri ayrı başlıkta gösterilmemiştir.\n4. Tedbir seçilir: Yeni kart üç bölüme ayrılır: “kime uygun”, “iki metin kanıtı”, “kişisel gerekçe”. Olay özeti en fazla üç cümleyle sınırlandırılır.\n5. Güçlü yön aktarılır: Açık giriş cümlesi sonraki konuşmada korunur.\n6. Yeni hedef yazılır: “Sonraki önerimde ilk yirmi saniyede amacı söyleyecek, özet için en fazla kırk saniye kullanacak ve iki gerekçeyi ayrı ayrı açıklayacağım.”\n7. İlk kayıt, yeni kart ve ikinci prova aynı klasöre konur; aradaki değişim yansıtma notuyla açıklanır.","Durum: Öğrenci, sessiz okuma köşesinin kullanımını anlatmış; çözüm basamaklarını açık sunmuş ancak dinleyicinin “Alan dolu olursa ne olacak?” sorusuna aceleyle ve konudan uzak bir yanıt vermiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Güçlü yön, önerinin gerekçesinin açık olmasıdır. Sunum planındaki “sorun–öneri–beklenen sonuç” sırası bunu kanıtlar.\n2. Gelişmeye açık yön, beklenmedik soruya yanıt verirken ana konuya dönmemektir. Kayıtta sorudan hemen sonra uzun ve ilgisiz bir örnek verilmiştir.\n3. Tedbir olarak “dur–soruyu kendi cümlenle özetle–kısa yanıt ver–gerekirse sonra ayrıntı sun” yöntemi seçilir.\n4. Öğrenci örnek yanıtı prova eder: “Sorunuz, alan dolduğunda sıranın nasıl işleyeceğiyle ilgili. Bunun için on beş dakikalık dönüşümlü kullanım çizelgesi önerilebilir; uygulamadan sonra yoğunluk yeniden değerlendirilebilir.”\n5. Yeni hedef: “Bir sonraki sunumda her sorudan sonra iki saniye duracak, soruyu bir cümlede özetleyecek ve yanıtımı önerimin ölçütüne bağlayacağım.”\n6. Sunum videosu, soru listesi ve yeni prova kaydı seçki dosyasına eklenir."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı yalnız duygu bildirmek, not vermek veya kendini başkalarıyla karşılaştırmak yaygın hatadır. “Arkadaşımdan kötüydüm.” cümlesi, hangi davranışın değişeceğini göstermez. Yalnız hatalara bakmak da eksiktir; güçlü yönler belirlenmezse sonraki konuşmaya bilinçli biçimde aktarılamaz. “Daha dikkatli olacağım.” gibi ölçülemeyen tedbirler işe yarayıp yaramadığını göstermeye izin vermez. Kaydı silmek, yalnız en başarılı ürünü saklamak veya akran geri bildirimini değişmez gerçek kabul etmek de gelişim kanıtını zayıflatır. Geri bildirim, konuşma amacı ve kayıtla birlikte değerlendirilmelidir.","selfCheck":["Konuşmamın başlangıç hedefini yeniden okudum mu?","Değerlendirmemi ses, video, metin, süre veya geri bildirim kanıtına dayandırdım mı?","Güçlü yönümü ve konuşmaya katkısını açıkladım mı?","Gelişmeye açık yönü kişilik etiketi kullanmadan belirledim mi?","Güçlüğün olası nedenine uygun, uygulanabilir bir tedbir seçtim mi?","Güçlü davranışımı sonraki çalışmaya nasıl aktaracağımı planladım mı?","Yeni hedefim belirli ve gözlenebilir mi?","Konuşma ürünlerimi tarihli yansıtma notlarıyla seçki dosyasında düzenledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.K.7.26","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"105d6d9d990647ccce5951e638b30346d0ebf4238212f8d7de360e5b575d0747","reviewDecisionSha256":"ab34de0975aea5efdeafe77f53e26673160b7649ab85b8fc12eff7c761b43ddd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:105d6d9d990647ccce5951e638b30346d0ebf4238212f8d7de360e5b575d0747","reviewedHash":"sha256:105d6d9d990647ccce5951e638b30346d0ebf4238212f8d7de360e5b575d0747","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ab34de0975aea5efdeafe77f53e26673160b7649ab85b8fc12eff7c761b43ddd; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n119","contentProjectionSha256":"105d6d9d990647ccce5951e638b30346d0ebf4238212f8d7de360e5b575d0747","reviewDecisionSha256":"ab34de0975aea5efdeafe77f53e26673160b7649ab85b8fc12eff7c761b43ddd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n120","noteId":"tr.g07.turkce.n120","noteKey":"tr.g07.turkce.n120","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-1","title":"Okumada materyal seçimini yönetebilme","objectiveId":"T.O.7.1","objective":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nOkuma çalışmasının niteliği, seçtiğin materyalle doğrudan ilişkilidir. Aynı konuda basılı bir rehber, e-kitap bölümü, kişisel deneyim yazısı, dijital afiş veya kaynağı belirsiz kısa bir paylaşım bulunabilir. Bunların her biri aynı amaç, süre ve okur için uygun değildir. Bu konuda amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek metin ile yardımcı kaynak seçmeyi öğreneceksin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında materyal; okuma alışkanlığı, kütüphane, dijital okuma veya metin seçme yollarıyla ilgili olabilir. Seçim bir kez yapılıp kapanmaz. Metin aradığın bilgiyi sunmuyorsa, dili düzeyine uygun değilse, erişilebilirlik ihtiyacını karşılamıyorsa veya kaynağı denetlenemiyorsa başka bir metne geçebilir ya da sözlük, ek kaynak ve grafik düzenleyici kullanabilirsin. Bu düzenleme, kendi anlama durumunu izlemenin bir parçasıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Okuma amacı**, bilgi edinme, yönerge uygulama, görüşleri karşılaştırma, bir soruna çözüm arama veya estetik deneyim yaşama gibi okumanın nedenidir.\n\n**Materyal özelliği**, metnin türü, uzunluğu, dili, düzeni, görsel desteği ve basılı ya da dijital oluşu gibi niteliklerdir.\n\n**Hedef kitle**, metnin kimler için hazırlandığını gösterir. Çocuklar için bir kılavuzla uzmanlara yönelik ayrıntılı bir metnin dili aynı değildir.\n\n**Kaynak güvenilirliği**, yazarın veya yayımlayanın belli olması, metnin amacı ile bağlamının anlaşılması ve bilgilerin başka denetlenebilir kaynaklarla karşılaştırılabilmesidir.\n\n**Erişilebilirlik**, materyale ulaşmanın yanında yazı boyutu, ekran uyumu, okunabilir düzen, sesli okuma desteği veya basılı kopyaya erişim gibi ihtiyaçları kapsar.\n\n**Yardımcı materyal**, sözlük, kavram haritası, not kâğıdı, ek metin veya güvenilir başvuru kaynağıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Okuma görevini sınırla.** “Kütüphaneleri araştıracağım.” yerine “Bir okul kütüphanesinde kitap arama sürecini açıklayan güvenilir bir metin bulacağım.” de.\n2. **İlgi ve ihtiyacını belirle.** Konuya ilişkin ön bilgini, bilmediğin kavramları ve hangi ayrıntıya gerek duyduğunu yaz.\n3. **Materyal özelliklerini incele.** Tür, uzunluk, başlık yapısı, görseller, yazı boyutu, bağlantıların işlevi ve dil düzeyi amacınla uyumlu mu kontrol et.\n4. **Kaynağı sorgula.** Hazırlayanı, yayımlayanı, metnin amacı ve bağlamını görebiliyor musun? Kişisel deneyim metnini genel bilgi yerine bakış açısı örneği olarak mı kullanmalısın?\n5. **Süre ve erişimi değerlendir.** Ayrıntılı bir metin değerli olabilir; ancak kısa görevde yalnız ilgili bölümünü seçmek gerekebilir.\n6. **Metin ve yardımcı kaynağı seç.** Bilmediğin terimler için sözlük, karşılaştırma için tablo veya başka bir açıklayıcı metin ekleyebilirsin.\n7. **Okuma sırasında seçimi izle.** Metin amaca hizmet etmiyorsa, yeni bir materyale geç veya mevcut metni ek kaynakla tamamla.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, farklı okuma materyallerinin tek bir “iyi-kötü” yargısıyla değil; amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamına göre farklı görevlerde kullanılabileceğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Kütüphane tanıtımı için kaynak seçmek\n\nGörev, yeni öğrencilere kitap arama ve ödünç alma sürecini anlatan kısa bir sınıf rehberi hazırlamaktır. Adaylar; okulun hazırlayan birimi açık olan kütüphane kılavuzu, bir öğrencinin kişisel deneyim yazısı ve kaynağı belirtilmeyen bir ekran görüntüsüdür.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, işlem basamaklarını doğru ve açık biçimde öğrenmektir.\n2. Kılavuzun hedef kitlesi ve hazırlayanı bellidir; süreç başlıklarla düzenlenmiştir.\n3. Kişisel deneyim yazısı bazı güçlükleri anlamaya yardım edebilir, fakat tek kişinin deneyimi genel kural sayılmaz.\n4. Ekran görüntüsünün kaynağı ve bağlamı belli olmadığı için temel materyal yapılmaz.\n5. Kılavuz ana kaynak, deneyim yazısı ise farklı bir bakış açısı örneği olarak seçilir.\n6. Bilinmeyen terimler için küçük bir sözlük eklenir.\n\n### Örnek 2: Dijital okuma hakkında karşılaştırma yapmak\n\nÖğrenci, dijital metinlerde okunabilirlik özelliklerini karşılaştıracaktır. Birinci materyal uzun ve yoğun bir teknik metindir; hedef kitlesi uzmanlardır. İkinci materyal, öğrenci düzeyinde başlıklandırılmış bir rehberdir ve yazı boyutu, satır aralığı, bildirimler ile okuma amacı arasındaki ilişkiyi örnekler.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, temel özellikleri anlayıp karşılaştırma tablosu oluşturmaktır.\n2. Teknik metin ayrıntılı olsa da süre ve dil düzeyi göreve uygun değildir.\n3. Öğrenci rehberi, hedef kitle ve kullanım bağlamıyla daha uyumludur.\n4. Rehber seçilir; teknik metin yalnız gerektiğinde bir kavramı doğrulamak için yardımcı kaynak olabilir.\n5. Okuma sırasında rehberin bir kavramı açıklamadığı fark edilirse sözlük veya ikinci güvenilir açıklama kullanılır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nBaşlığı konuya benzeyen ilk metni seçmek, uzun metni otomatik olarak daha güvenilir saymak veya dijital olan her içeriği güncel kabul etmek sık yapılan hatalardır. Kişisel deneyim yazısı değersiz değildir; ancak neyi kanıtlayabileceği sınırlıdır. Kaynağı belirsiz görsel, yalnız çekici olduğu için temel bilgi kaynağı yapılamaz. Seçtiğin metni değiştirmek de başarısızlık değildir; amacına hizmet etmeyen materyali fark edip düzenleme yapmak okuma sürecini yönetmektir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Okuma amacımı ve ihtiyaç duyduğum bilgiyi açıklaştırdım mı?\n- Materyalin türü, dili, uzunluğu ve düzeni amacıma uygun mu?\n- Hedef kitlesini belirleyebiliyor muyum?\n- Hazırlayanı, bağlamı ve bilgi dayanakları izlenebilir mi?\n- Süre ve erişilebilirlik ihtiyaçlarını dikkate aldım mı?\n- Sözlük veya ek kaynak gibi yardımcı materyal seçtim mi?\n- Okuma sırasında metin işe yaramazsa seçimimi gerekçeyle düzenledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n120__to71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n120__to71.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n120__to71.h1","tr-g07-turkce-n120__to71.h2","tr-g07-turkce-n120__to71.h3","tr-g07-turkce-n120__to71.h4","tr-g07-turkce-n120__to71.h5"],"rows":[[{"v":"Okul kütüphanesi kılavuzu"},{"v":"Kitap arama ve ödünç alma basamaklarını öğrenme"},{"v":"Öğrenciler ve okul topluluğu"},{"v":"Hazırlayan birim, amaç ve süreç başlıkları açık"},{"v":"Sınıf rehberi için ana kaynak"}],[{"v":"Öğrenci deneyim yazısı"},{"v":"Kütüphane kullanımında yaşanan bir güçlüğü anlama"},{"v":"Genel okur"},{"v":"Yazarı belli; tek deneyim olduğu için genellenemez"},{"v":"Bakış açısı örneği ve tartışma başlangıcı"}],[{"v":"Öğrenci düzeyinde dijital okuma rehberi"},{"v":"Okunabilirlik özelliklerini karşılaştırma"},{"v":"Ortaokul öğrencileri"},{"v":"Kavramlar açıklanmış, hazırlayan ve bağlam izlenebilir"},{"v":"Karşılaştırma tablosu ve bireysel okuma"}],[{"v":"Kaynağı belirtilmeyen ekran görüntüsü"},{"v":"Hızlı bilgi edinme iddiası"},{"v":"Belirsiz"},{"v":"Hazırlayan, bağlam ve güncellik doğrulanamıyor"},{"v":"Ana kaynak yapılmaz; bilgi ayrıca doğrulanır"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n120__to71.alt":"Beş sütunlu tabloda dört okuma materyali amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamıyla değerlendirilir. Okul kütüphanesi kılavuzu, hazırlayan birimi ve süreç başlıkları açık olduğu için sınıf rehberinin ana kaynağıdır. Öğrenci deneyim yazısı, yazarı belli olsa da tek deneyim olduğu için genellenmez ve bakış açısı örneği olarak kullanılır. Öğrenci düzeyindeki dijital okuma rehberi, açıklanmış kavramları ve izlenebilir bağlamıyla karşılaştırma tablosuna uygundur. Kaynağı belirtilmeyen ekran görüntüsünün hazırlayanı, bağlamı ve güncelliği doğrulanamadığından ana kaynak yapılmaz.","tr-g07-turkce-n120__to71.caption":"Okuma materyalini amaç, hedef kitle, güvenilirlik ve kullanım bağlamına göre seçme","tr-g07-turkce-n120__to71.h1":"Okuma materyali","tr-g07-turkce-n120__to71.h2":"Amaç","tr-g07-turkce-n120__to71.h3":"Hedef kitle","tr-g07-turkce-n120__to71.h4":"Kaynak güvenilirliği","tr-g07-turkce-n120__to71.h5":"Kullanım bağlamı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-o-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okuma çalışmasının niteliği, seçtiğin materyalle doğrudan ilişkilidir. Aynı konuda basılı bir rehber, e-kitap bölümü, kişisel deneyim yazısı, dijital afiş veya kaynağı belirsiz kısa bir paylaşım bulunabilir. Bunların her biri aynı amaç, süre ve okur için uygun değildir. Bu konuda amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, materyalin özelliklerini, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz ederek metin ile yardımcı kaynak seçmeyi öğreneceksin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında materyal; okuma alışkanlığı, kütüphane, dijital okuma veya metin seçme yollarıyla ilgili olabilir. Seçim bir kez yapılıp kapanmaz. Metin aradığın bilgiyi sunmuyorsa, dili düzeyine uygun değilse, erişilebilirlik ihtiyacını karşılamıyorsa veya kaynağı denetlenemiyorsa başka bir metne geçebilir ya da sözlük, ek kaynak ve grafik düzenleyici kullanabilirsin. Bu düzenleme, kendi anlama durumunu izlemenin bir parçasıdır.","keyConcepts":"**Okuma amacı**, bilgi edinme, yönerge uygulama, görüşleri karşılaştırma, bir soruna çözüm arama veya estetik deneyim yaşama gibi okumanın nedenidir.\n\n**Materyal özelliği**, metnin türü, uzunluğu, dili, düzeni, görsel desteği ve basılı ya da dijital oluşu gibi niteliklerdir.\n\n**Hedef kitle**, metnin kimler için hazırlandığını gösterir. Çocuklar için bir kılavuzla uzmanlara yönelik ayrıntılı bir metnin dili aynı değildir.\n\n**Kaynak güvenilirliği**, yazarın veya yayımlayanın belli olması, metnin amacı ile bağlamının anlaşılması ve bilgilerin başka denetlenebilir kaynaklarla karşılaştırılabilmesidir.\n\n**Erişilebilirlik**, materyale ulaşmanın yanında yazı boyutu, ekran uyumu, okunabilir düzen, sesli okuma desteği veya basılı kopyaya erişim gibi ihtiyaçları kapsar.\n\n**Yardımcı materyal**, sözlük, kavram haritası, not kâğıdı, ek metin veya güvenilir başvuru kaynağıdır.","steps":"1. **Okuma görevini sınırla.** “Kütüphaneleri araştıracağım.” yerine “Bir okul kütüphanesinde kitap arama sürecini açıklayan güvenilir bir metin bulacağım.” de.\n2. **İlgi ve ihtiyacını belirle.** Konuya ilişkin ön bilgini, bilmediğin kavramları ve hangi ayrıntıya gerek duyduğunu yaz.\n3. **Materyal özelliklerini incele.** Tür, uzunluk, başlık yapısı, görseller, yazı boyutu, bağlantıların işlevi ve dil düzeyi amacınla uyumlu mu kontrol et.\n4. **Kaynağı sorgula.** Hazırlayanı, yayımlayanı, metnin amacı ve bağlamını görebiliyor musun? Kişisel deneyim metnini genel bilgi yerine bakış açısı örneği olarak mı kullanmalısın?\n5. **Süre ve erişimi değerlendir.** Ayrıntılı bir metin değerli olabilir; ancak kısa görevde yalnız ilgili bölümünü seçmek gerekebilir.\n6. **Metin ve yardımcı kaynağı seç.** Bilmediğin terimler için sözlük, karşılaştırma için tablo veya başka bir açıklayıcı metin ekleyebilirsin.\n7. **Okuma sırasında seçimi izle.** Metin amaca hizmet etmiyorsa, yeni bir materyale geç veya mevcut metni ek kaynakla tamamla.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, farklı okuma materyallerinin tek bir “iyi-kötü” yargısıyla değil; amaç, hedef kitle, kaynak güvenilirliği ve kullanım bağlamına göre farklı görevlerde kullanılabileceğini gösterir.","workedExamples":["Görev, yeni öğrencilere kitap arama ve ödünç alma sürecini anlatan kısa bir sınıf rehberi hazırlamaktır. Adaylar; okulun hazırlayan birimi açık olan kütüphane kılavuzu, bir öğrencinin kişisel deneyim yazısı ve kaynağı belirtilmeyen bir ekran görüntüsüdür.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, işlem basamaklarını doğru ve açık biçimde öğrenmektir.\n2. Kılavuzun hedef kitlesi ve hazırlayanı bellidir; süreç başlıklarla düzenlenmiştir.\n3. Kişisel deneyim yazısı bazı güçlükleri anlamaya yardım edebilir, fakat tek kişinin deneyimi genel kural sayılmaz.\n4. Ekran görüntüsünün kaynağı ve bağlamı belli olmadığı için temel materyal yapılmaz.\n5. Kılavuz ana kaynak, deneyim yazısı ise farklı bir bakış açısı örneği olarak seçilir.\n6. Bilinmeyen terimler için küçük bir sözlük eklenir.","Öğrenci, dijital metinlerde okunabilirlik özelliklerini karşılaştıracaktır. Birinci materyal uzun ve yoğun bir teknik metindir; hedef kitlesi uzmanlardır. İkinci materyal, öğrenci düzeyinde başlıklandırılmış bir rehberdir ve yazı boyutu, satır aralığı, bildirimler ile okuma amacı arasındaki ilişkiyi örnekler.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, temel özellikleri anlayıp karşılaştırma tablosu oluşturmaktır.\n2. Teknik metin ayrıntılı olsa da süre ve dil düzeyi göreve uygun değildir.\n3. Öğrenci rehberi, hedef kitle ve kullanım bağlamıyla daha uyumludur.\n4. Rehber seçilir; teknik metin yalnız gerektiğinde bir kavramı doğrulamak için yardımcı kaynak olabilir.\n5. Okuma sırasında rehberin bir kavramı açıklamadığı fark edilirse sözlük veya ikinci güvenilir açıklama kullanılır."],"commonMistakes":"Başlığı konuya benzeyen ilk metni seçmek, uzun metni otomatik olarak daha güvenilir saymak veya dijital olan her içeriği güncel kabul etmek sık yapılan hatalardır. Kişisel deneyim yazısı değersiz değildir; ancak neyi kanıtlayabileceği sınırlıdır. Kaynağı belirsiz görsel, yalnız çekici olduğu için temel bilgi kaynağı yapılamaz. Seçtiğin metni değiştirmek de başarısızlık değildir; amacına hizmet etmeyen materyali fark edip düzenleme yapmak okuma sürecini yönetmektir.","selfCheck":["Okuma amacımı ve ihtiyaç duyduğum bilgiyi açıklaştırdım mı?","Materyalin türü, dili, uzunluğu ve düzeni amacıma uygun mu?","Hedef kitlesini belirleyebiliyor muyum?","Hazırlayanı, bağlamı ve bilgi dayanakları izlenebilir mi?","Süre ve erişilebilirlik ihtiyaçlarını dikkate aldım mı?","Sözlük veya ek kaynak gibi yardımcı materyal seçtim mi?","Okuma sırasında metin işe yaramazsa seçimimi gerekçeyle düzenledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okumada materyal seçimini yönetebilme: T.O.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3674ab365059e46d0aa7dfb3420f644a1d20742939475a1d71914b74eae43352","reviewDecisionSha256":"4ad27336c9618ed23721534426c6ebf97778b091023f83a2e2789040ec31a26f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3674ab365059e46d0aa7dfb3420f644a1d20742939475a1d71914b74eae43352","reviewedHash":"sha256:3674ab365059e46d0aa7dfb3420f644a1d20742939475a1d71914b74eae43352","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4ad27336c9618ed23721534426c6ebf97778b091023f83a2e2789040ec31a26f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n120","contentProjectionSha256":"3674ab365059e46d0aa7dfb3420f644a1d20742939475a1d71914b74eae43352","reviewDecisionSha256":"4ad27336c9618ed23721534426c6ebf97778b091023f83a2e2789040ec31a26f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n121","noteId":"tr.g07.turkce.n121","noteKey":"tr.g07.turkce.n121","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-12","title":"Metni yorumlayabilme","objectiveId":"T.O.7.12","objective":"T.O.7.12","objectives":["T.O.7.12"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir metni yorumlamak, metinde yazanları farklı kelimelerle tekrar etmek değildir. Önce olayın, durumun veya konunun yüzeyde ne anlattığını kavrar; ardından metindeki ipuçlarını, ön bilgilerini ve seçtiğin bakış açısını kullanarak ne anlatılmak istendiğine açıklık getirirsin. Yorumun metne bağlı olmalı, fakat yalnız metnin cümlelerini kopyalamamalıdır. “Bence güzeldi.” gibi gerekçesiz bir beğeni de yorum sayılmaz.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir kütüphane deneyimini, dijital okuma alışkanlığını ya da bir kitabı seçme sürecini anlatan özgün kısa metinlerle karşılaşabilirsin. Aynı metin, düzenli okuma alışkanlığı kazanmaya çalışan bir öğrenci, sınıf kitaplığını yöneten biri veya dijital ortamda dikkatini korumaya çalışan bir okur açısından farklı biçimde yorumlanabilir. Farklılık kabul edilebilir; ancak her yorum bağlamı korumalı ve metin kanıtıyla desteklenmelidir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Yüzey anlam**, metinde doğrudan belirtilen olay, bilgi veya durumdur. “Mert, bildirimleri kapatıp yirmi dakika okudu.” cümlesinin yüzey anlamı yapılan davranıştır.\n\n**Derin anlam**, doğrudan söylenmeyen fakat metindeki ilişkilerden çıkarılan daha geniş iletidir. Aynı cümle, dikkati korumak için okuma ortamını düzenlemenin önemli olduğu biçiminde yorumlanabilir.\n\n**Bakış açısı**, olayı kimin gözünden ele aldığını gösterir. Okurun kendi bakış açısı, metindeki kişinin bakış açısı veya başka bir kişinin bakış açısı seçilebilir.\n\n**Bağlam**, bir sözün çevresindeki olaylar, amaç, kişi ilişkileri ve koşullardır. Bağlamdan kopan yorum, metinde bulunmayan bir iddiaya dönüşür.\n\n**Metin kanıtı**, yorumu destekleyen kelime, cümle, tekrar, karşıtlık, sebep-sonuç ilişkisi veya davranıştır.\n\n**Ön bilgi**, daha önceki okumalarından ve deneyimlerinden edindiğin bilgidir. Ön bilgi, metni açıklamak için kullanılır; metnin yerine geçmez.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Metnin temel durumunu belirle.** Kim, ne yapıyor; hangi sorun, değişim veya düşünce anlatılıyor? Önce açık anlamı doğru kurmadan derin yoruma geçme.\n2. **Yorumlanabilir ipuçlarını işaretle.** Tekrarlanan sözler, değişen davranışlar, karşılaştırmalar, sonuç bildiren ifadeler ve metnin sonundaki dönüşüm önemlidir.\n3. **Bir bakış açısı seç.** “Bu durumu yeni bir okur açısından yorumlayacağım.” gibi açık bir karar ver. Bakış açısını metin içinde sebepsiz değiştirme.\n4. **Ön bilginle bağlantı kur.** Örneğin dikkat dağıtıcıların okuma sürecini etkileyebileceğini biliyorsan bu bilgiyi kanıtla ilişkilendir. “Herkes böyle yapar.” gibi kanıtsız genelleme yapma.\n5. **Anlamı genişlet veya daralt.** Metindeki tek bir olaydan daha genel ama ölçülü bir sonuç çıkarabilir ya da geniş bir konuyu belirli bir kişinin durumuna odaklayabilirsin.\n6. **Yorumunu yeniden ifade et.** “Bu ayrıntılar, … anlamına gelir; çünkü …” biçiminde kanıt ve sonuç ilişkisi kur.\n7. **Bağlam denetimi yap.** Yorumunun metindeki olaylarla çelişmediğini, bulunmayan kişi veya neden eklemediğini kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı mikro metindeki iki kanıtın seçilen bakış açısıyla nasıl ilişkilendirildiğini, yorumun hangi gerekçeyle kurulduğunu ve yorumun metne bağlı kalıp kalmadığını gösterir. Kendi yorumunda da kanıt, bakış açısı, sonuç ve gerekçe sütunlarını ayrı ayrı doldurabilirsin.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Bildirimler arasında okuma\n\nÖzgün mikro metin: “Ece, dijital kitabın ilk sayfalarını üç kez yeniden okudu. Sonra bildirimleri sessize aldı, ekranı yalnız metni gösterecek biçimde düzenledi ve bölümün sonunda iki cümlelik bir not yazdı.”\n\nBu metni, dikkatini yönetmeye çalışan bir okur açısından yorumlayalım.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yüzey anlam belirlenir: Ece önce anlamakta zorlanmış, ardından okuma ortamını düzenlemiş ve not almıştır.\n2. Kanıtlar seçilir: “üç kez yeniden okudu”, “bildirimleri sessize aldı” ve “iki cümlelik not yazdı”.\n3. Bakış açısı belirlenir: Okuma sürecini iyileştirmeye çalışan öğrenci.\n4. Ön bilgiyle bağlantı kurulur: Dikkati bölen uyarılar anlamayı zorlaştırabilir; kısa notlar ana düşünceyi sabitleyebilir.\n5. Yorum oluşturulur: “Metin, anlamanın yalnız daha çok okumaya değil, okuma ortamını ve kullanılan yöntemi değiştirmeye de bağlı olduğunu gösterir.”\n6. Gerekçe eklenir: Ece’nin başarısı, metni tekrar etmesinden sonra ortamı düzenlemesi ve not üretmesiyle ilişkilidir.\n7. Bağlam kontrol edilir: Metinde Ece’nin kitabı sevip sevmediği söylenmediği için bu konuda yorum yapılmaz.\n\n### Örnek 2: Sınıf kitaplığındaki boş raf\n\nÖzgün mikro metin: “Sınıf kitaplığının bir rafı uzun süredir boştu. Öğrenciler önce bu rafı ‘kimsenin istemediği kitaplar’ için ayırmayı düşündü. Sonra herkesin okumak isteyip de bulamadığı türleri küçük kâğıtlara yazmasına karar verdiler. Bir hafta sonra boş raf, ortak önerilerin izlendiği bir listeye dönüştü.”\n\nBu metni sınıf topluluğu açısından yorumlayalım.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Temel durum belirlenir: Boş rafın işlevi, ortak karar yoluyla değiştirilmiştir.\n2. Dönüşümü gösteren kanıtlar bulunur: İlk düşünce “kimsenin istemediği kitaplar”, sonraki karar “herkesin bulamadığı türleri yazması”dır.\n3. Bakış açısı seçilir: Birlikte karar veren sınıf topluluğu.\n4. Derin anlam kurulur: Boşluk, eksiklik olarak bırakılmak yerine okuma ihtiyaçlarını görünür kılan bir araca çevrilmiştir.\n5. Yorum ifade edilir: “Metin, okuma kültürünün yalnız kitapların bulunmasıyla değil, okurların ihtiyaçlarını paylaşması ve ortak çözüm üretmesiyle geliştiğini anlatır.”\n6. Gerekçe sunulur: Öğrenciler hazır bir yargıyı sürdürmek yerine bilgi toplamış ve rafın anlamını değiştirmiştir.\n7. Sınır çizilir: Metin, hangi kitapların satın alındığını söylemediği için sonuçta bütün ihtiyaçların karşılandığı iddia edilmez.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn yaygın hata, yorumu kişisel beğeniyle karıştırmaktır. “Bu metni sevdim.” okurun duygusunu bildirir; “Metin, ortak kararın ihtiyacı görünür kıldığını gösteriyor; çünkü öğrenciler önce öneri toplamıştır.” ise kanıta dayalı yorumdur. Bir başka hata, tek bir kelimeden büyük ve kesin bir sonuç çıkarmaktır. Yorum, birden fazla ipucu arasında ilişki kurduğunda güçlenir. Seçilen bakış açısını metne zorla kabul ettirmek de yanlıştır. Metin, yorumunu desteklemiyorsa bakış açını veya sonucunu yeniden düzenlemelisin.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Metnin yüzey anlamını doğru belirledim mi?\n- Yorumumu destekleyen açık metin kanıtlarını seçtim mi?\n- Hangi bakış açısından konuştuğumu belirttim mi?\n- Ön bilgimi metnin yerine koymadan kullandım mı?\n- Yorumum bağlamı koruyor ve metinde olmayan ayrıntı eklemiyor mu?\n- Gerekçemi “çünkü” ilişkisiyle açıklayabiliyor muyum?\n- Farklı bir yorumun da kanıtla kurulabileceğini göz önünde bulundurdum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n121__to712.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n121__to712.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n121__to712.h1","tr-g07-turkce-n121__to712.h2","tr-g07-turkce-n121__to712.h3","tr-g07-turkce-n121__to712.h4"],"rows":[[{"v":"Bildirimleri sessize alma"},{"v":"Dikkatini yönetmeye çalışan okur"},{"v":"Okuma ortamını düzenlemek anlamayı destekleyebilir"},{"v":"Davranış, yeniden okuma güçlüğünden sonra yapılmıştır"}],[{"v":"Bölüm sonunda iki cümlelik not"},{"v":"Dikkatini yönetmeye çalışan okur"},{"v":"Okur yalnız tüketmiyor, anlamı kendi cümlesiyle sabitliyor"},{"v":"Not, okuma sonrasında oluşan somut üründür"}],[{"v":"Önerilerin boş rafa yazılması"},{"v":"Sınıf topluluğu"},{"v":"Okuma ihtiyacı ortak katılımla görünür hâle geliyor"},{"v":"İlk yargı bırakılıp öğrencilerden veri toplanmıştır"}],[{"v":"Hangi kitapların alındığının belirtilmemesi"},{"v":"Bağlam denetimi"},{"v":"Bütün ihtiyaçların karşılandığı söylenemez"},{"v":"Metin yalnız öneri listesinin oluştuğunu bildirir"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n121__to712.alt":"Dört satırlı tabloda iki özgün okuma kültürü metninden seçilen kanıtlar yorum süreciyle ilişkilendirilir. İlk iki satırda bildirimlerin sessize alınması ve bölüm sonunda not yazılması, dikkatini yönetmeye çalışan okurun bakış açısından okuma ortamını düzenleme ve anlamı kendi cümlesiyle sabitleme yorumlarına bağlanır. Üçüncü satırda boş rafa öneri yazılması, sınıf topluluğunun okuma ihtiyacını ortak katılımla görünür kılması şeklinde yorumlanır. Son satır, kitapların gerçekten alındığı belirtilmediği için yorumun bütün ihtiyaçların karşılandığı sonucuna genişletilemeyeceğini gösterir.","tr-g07-turkce-n121__to712.caption":"Metin kanıtından bakış açısına ve gerekçeli yoruma geçiş","tr-g07-turkce-n121__to712.h1":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n121__to712.h2":"Bakış açısı","tr-g07-turkce-n121__to712.h3":"Yorum","tr-g07-turkce-n121__to712.h4":"Gerekçe ve sınır"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-o-7-12-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir metni yorumlamak, metinde yazanları farklı kelimelerle tekrar etmek değildir. Önce olayın, durumun veya konunun yüzeyde ne anlattığını kavrar; ardından metindeki ipuçlarını, ön bilgilerini ve seçtiğin bakış açısını kullanarak ne anlatılmak istendiğine açıklık getirirsin. Yorumun metne bağlı olmalı, fakat yalnız metnin cümlelerini kopyalamamalıdır. “Bence güzeldi.” gibi gerekçesiz bir beğeni de yorum sayılmaz.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir kütüphane deneyimini, dijital okuma alışkanlığını ya da bir kitabı seçme sürecini anlatan özgün kısa metinlerle karşılaşabilirsin. Aynı metin, düzenli okuma alışkanlığı kazanmaya çalışan bir öğrenci, sınıf kitaplığını yöneten biri veya dijital ortamda dikkatini korumaya çalışan bir okur açısından farklı biçimde yorumlanabilir. Farklılık kabul edilebilir; ancak her yorum bağlamı korumalı ve metin kanıtıyla desteklenmelidir.","keyConcepts":"**Yüzey anlam**, metinde doğrudan belirtilen olay, bilgi veya durumdur. “Mert, bildirimleri kapatıp yirmi dakika okudu.” cümlesinin yüzey anlamı yapılan davranıştır.\n\n**Derin anlam**, doğrudan söylenmeyen fakat metindeki ilişkilerden çıkarılan daha geniş iletidir. Aynı cümle, dikkati korumak için okuma ortamını düzenlemenin önemli olduğu biçiminde yorumlanabilir.\n\n**Bakış açısı**, olayı kimin gözünden ele aldığını gösterir. Okurun kendi bakış açısı, metindeki kişinin bakış açısı veya başka bir kişinin bakış açısı seçilebilir.\n\n**Bağlam**, bir sözün çevresindeki olaylar, amaç, kişi ilişkileri ve koşullardır. Bağlamdan kopan yorum, metinde bulunmayan bir iddiaya dönüşür.\n\n**Metin kanıtı**, yorumu destekleyen kelime, cümle, tekrar, karşıtlık, sebep-sonuç ilişkisi veya davranıştır.\n\n**Ön bilgi**, daha önceki okumalarından ve deneyimlerinden edindiğin bilgidir. Ön bilgi, metni açıklamak için kullanılır; metnin yerine geçmez.","steps":"1. **Metnin temel durumunu belirle.** Kim, ne yapıyor; hangi sorun, değişim veya düşünce anlatılıyor? Önce açık anlamı doğru kurmadan derin yoruma geçme.\n2. **Yorumlanabilir ipuçlarını işaretle.** Tekrarlanan sözler, değişen davranışlar, karşılaştırmalar, sonuç bildiren ifadeler ve metnin sonundaki dönüşüm önemlidir.\n3. **Bir bakış açısı seç.** “Bu durumu yeni bir okur açısından yorumlayacağım.” gibi açık bir karar ver. Bakış açısını metin içinde sebepsiz değiştirme.\n4. **Ön bilginle bağlantı kur.** Örneğin dikkat dağıtıcıların okuma sürecini etkileyebileceğini biliyorsan bu bilgiyi kanıtla ilişkilendir. “Herkes böyle yapar.” gibi kanıtsız genelleme yapma.\n5. **Anlamı genişlet veya daralt.** Metindeki tek bir olaydan daha genel ama ölçülü bir sonuç çıkarabilir ya da geniş bir konuyu belirli bir kişinin durumuna odaklayabilirsin.\n6. **Yorumunu yeniden ifade et.** “Bu ayrıntılar, … anlamına gelir; çünkü …” biçiminde kanıt ve sonuç ilişkisi kur.\n7. **Bağlam denetimi yap.** Yorumunun metindeki olaylarla çelişmediğini, bulunmayan kişi veya neden eklemediğini kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı mikro metindeki iki kanıtın seçilen bakış açısıyla nasıl ilişkilendirildiğini, yorumun hangi gerekçeyle kurulduğunu ve yorumun metne bağlı kalıp kalmadığını gösterir. Kendi yorumunda da kanıt, bakış açısı, sonuç ve gerekçe sütunlarını ayrı ayrı doldurabilirsin.","workedExamples":["Özgün mikro metin: “Ece, dijital kitabın ilk sayfalarını üç kez yeniden okudu. Sonra bildirimleri sessize aldı, ekranı yalnız metni gösterecek biçimde düzenledi ve bölümün sonunda iki cümlelik bir not yazdı.”\n\nBu metni, dikkatini yönetmeye çalışan bir okur açısından yorumlayalım.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yüzey anlam belirlenir: Ece önce anlamakta zorlanmış, ardından okuma ortamını düzenlemiş ve not almıştır.\n2. Kanıtlar seçilir: “üç kez yeniden okudu”, “bildirimleri sessize aldı” ve “iki cümlelik not yazdı”.\n3. Bakış açısı belirlenir: Okuma sürecini iyileştirmeye çalışan öğrenci.\n4. Ön bilgiyle bağlantı kurulur: Dikkati bölen uyarılar anlamayı zorlaştırabilir; kısa notlar ana düşünceyi sabitleyebilir.\n5. Yorum oluşturulur: “Metin, anlamanın yalnız daha çok okumaya değil, okuma ortamını ve kullanılan yöntemi değiştirmeye de bağlı olduğunu gösterir.”\n6. Gerekçe eklenir: Ece’nin başarısı, metni tekrar etmesinden sonra ortamı düzenlemesi ve not üretmesiyle ilişkilidir.\n7. Bağlam kontrol edilir: Metinde Ece’nin kitabı sevip sevmediği söylenmediği için bu konuda yorum yapılmaz.","Özgün mikro metin: “Sınıf kitaplığının bir rafı uzun süredir boştu. Öğrenciler önce bu rafı ‘kimsenin istemediği kitaplar’ için ayırmayı düşündü. Sonra herkesin okumak isteyip de bulamadığı türleri küçük kâğıtlara yazmasına karar verdiler. Bir hafta sonra boş raf, ortak önerilerin izlendiği bir listeye dönüştü.”\n\nBu metni sınıf topluluğu açısından yorumlayalım.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Temel durum belirlenir: Boş rafın işlevi, ortak karar yoluyla değiştirilmiştir.\n2. Dönüşümü gösteren kanıtlar bulunur: İlk düşünce “kimsenin istemediği kitaplar”, sonraki karar “herkesin bulamadığı türleri yazması”dır.\n3. Bakış açısı seçilir: Birlikte karar veren sınıf topluluğu.\n4. Derin anlam kurulur: Boşluk, eksiklik olarak bırakılmak yerine okuma ihtiyaçlarını görünür kılan bir araca çevrilmiştir.\n5. Yorum ifade edilir: “Metin, okuma kültürünün yalnız kitapların bulunmasıyla değil, okurların ihtiyaçlarını paylaşması ve ortak çözüm üretmesiyle geliştiğini anlatır.”\n6. Gerekçe sunulur: Öğrenciler hazır bir yargıyı sürdürmek yerine bilgi toplamış ve rafın anlamını değiştirmiştir.\n7. Sınır çizilir: Metin, hangi kitapların satın alındığını söylemediği için sonuçta bütün ihtiyaçların karşılandığı iddia edilmez."],"commonMistakes":"En yaygın hata, yorumu kişisel beğeniyle karıştırmaktır. “Bu metni sevdim.” okurun duygusunu bildirir; “Metin, ortak kararın ihtiyacı görünür kıldığını gösteriyor; çünkü öğrenciler önce öneri toplamıştır.” ise kanıta dayalı yorumdur. Bir başka hata, tek bir kelimeden büyük ve kesin bir sonuç çıkarmaktır. Yorum, birden fazla ipucu arasında ilişki kurduğunda güçlenir. Seçilen bakış açısını metne zorla kabul ettirmek de yanlıştır. Metin, yorumunu desteklemiyorsa bakış açını veya sonucunu yeniden düzenlemelisin.","selfCheck":["Metnin yüzey anlamını doğru belirledim mi?","Yorumumu destekleyen açık metin kanıtlarını seçtim mi?","Hangi bakış açısından konuştuğumu belirttim mi?","Ön bilgimi metnin yerine koymadan kullandım mı?","Yorumum bağlamı koruyor ve metinde olmayan ayrıntı eklemiyor mu?","Gerekçemi “çünkü” ilişkisiyle açıklayabiliyor muyum?","Farklı bir yorumun da kanıtla kurulabileceğini göz önünde bulundurdum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metni yorumlayabilme: T.O.7.12","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"70a8a9547a08b4d00575f17dca67abb748c1943ef6eb9d16f3e3b3a57c3a62e7","reviewDecisionSha256":"b8514526618d51a231f19aefd45cf28a35ae324aead5db2299f836506b55059a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:70a8a9547a08b4d00575f17dca67abb748c1943ef6eb9d16f3e3b3a57c3a62e7","reviewedHash":"sha256:70a8a9547a08b4d00575f17dca67abb748c1943ef6eb9d16f3e3b3a57c3a62e7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b8514526618d51a231f19aefd45cf28a35ae324aead5db2299f836506b55059a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n121","contentProjectionSha256":"70a8a9547a08b4d00575f17dca67abb748c1943ef6eb9d16f3e3b3a57c3a62e7","reviewDecisionSha256":"b8514526618d51a231f19aefd45cf28a35ae324aead5db2299f836506b55059a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n122","noteId":"tr.g07.turkce.n122","noteKey":"tr.g07.turkce.n122","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-2","title":"Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.O.7.2","objective":"T.O.7.2","objectives":["T.O.7.2"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nOkumada strateji ve yöntem seçimini yönetmek, her metni aynı hızda ve aynı teknikle okumamak demektir. Amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, metnin özelliklerini, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz eder; sonra uygun strateji ile yöntemi seçersin. Okuma sırasında anlama durumunu izler, seçim işe yaramıyorsa düzenlersin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde önceki yıllarda öğrenilen göz atarak, tahmin ederek, not alarak, işaretleyerek ve özetleyerek okuma yolları kullanılmaya devam eder. Bilgilendirici metinlerde **sebep-sonuç** ve **problem-çözüm** yapılarındaki bilgileri düzenleme öne çıkar. Metni daha derin ele almak için soru sorarak ve tartışarak okuma daha sık kullanılır. Yöntem seçimi rastgele değil, metnin türü ve okuma amacıyla kurulmuş bir ilişkiye dayanır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Okuma stratejisi**, metni anlamak ve bilgiyi düzenlemek için kurduğun zihinsel plandır. Nedenleri ve sonuçları ayrı işaretlerle göstermek buna örnektir.\n\n**Okuma yöntemi**, stratejiyi uygularken izlediğin somut yoldur. Göz atarak, not alarak, işaretleyerek, özetleyerek, soru sorarak ve tartışarak okuma yöntemler arasındadır.\n\n**Sebep-sonuç yapısı**, bir durumun nedenleriyle ortaya çıkan etkileri arasında bağ kurar.\n\n**Problem-çözüm yapısı**, bir problemi, problemin etkilerini ve önerilen çözüm seçeneklerini düzenler.\n\n**Faaliyet analizi**, amaç, metin türü, süre, erişim ve ihtiyaçları birlikte değerlendirerek hangi yolun uygun olduğuna karar vermektir.\n\n**Üst bilişsel izleme**, seçtiğin yöntemin anlamanı destekleyip desteklemediğini kontrol etmendir. İşaretlediğin bölüm metnin neredeyse tamamıysa seçici davranmadığını fark edip ölçütünü değiştirebilirsin.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Okuma amacını yaz.** Genel bilgi edinme, ana düşünceyi belirleme, görüşleri karşılaştırma veya bir soruna sunulan çözümleri değerlendirme amaçları farklıdır.\n2. **Metne göz at.** Başlık, alt başlık, ilk ve son paragraflar, görseller ve vurgulanmış sözcükler metnin yapısı hakkında ipucu verir.\n3. **Metin türünü ve yapısını belirle.** Nedenler ve etkiler ağırlıktaysa sebep-sonuç; sorun ve öneriler ağırlıktaysa problem-çözüm düzenleyicisi seç.\n4. **Stratejiyi belirle.** Ön bilgiyi harekete geçirme, soru üretme, anahtar kelime belirleme, bilgileri şemaya yerleştirme veya özetleme seçeneklerinden uygun olanı kullan.\n5. **Yöntemi seç.** Kısa tarama için göz atarak, bilgi düzenlemek için not alarak ve işaretleyerek, temel yapıyı kurmak için özetleyerek, derin anlam için soru sorarak veya tartışarak oku.\n6. **Metni okuyup kanıt topla.** İşaretlerin, notların ve soruların ana düşünceyle ilişkili olmasına dikkat et.\n7. **Anlamanı izle ve düzenle.** Çok fazla işaretleme yaptıysan ölçütü daralt; neden-sonuç bağı karıştıysa şema kullan; metin tek başına yetmiyorsa güvenilir yardımcı kaynak seç.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, okuma yönteminin baştan rastgele seçilmediğini; amaç, metin türü, yapı ve süre çözümlemesinden sonra belirlendiğini ve anlama kanıtına göre yeniden düzenlenebildiğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Bildirimlerin okumayı bölmesi hakkında metin\n\nÖzgün bilgilendirici metin, sık bildirimlerin okurun metinle bağını kesebileceğini, her dönüşte kaldığı yeri bulmanın ek çaba gerektirdiğini ve okuma süresince gereksiz bildirimleri kapatmanın odaklanmayı destekleyebileceğini açıklar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, nedenler ile sonuçları ayırmaktır.\n2. Başlık ve ilk paragraf gözden geçirilerek sebep-sonuç yapısı tahmin edilir.\n3. “Sebep” için S, “sonuç” için Ç işareti belirlenir.\n4. “Sık bildirim” S; “metinle bağın kesilmesi” ve “yeniden yer bulma çabası” Ç olarak işaretlenir.\n5. Çözüm önerisi ayrı not edilir; sonuçla karıştırılmaz.\n6. Okuma sonunda “Bildirim neden dikkat sorununa dönüşüyor?” sorusu cevaplanır. Cevap metin kanıtıyla kurulabildiği için stratejinin işe yaradığı görülür.\n\n### Örnek 2: Kütüphane kullanımındaki yoğunluk problemi\n\nÖzgün metin, bazı saatlerde çalışma alanlarının yoğunlaştığını; bunun sessiz yer bulmayı zorlaştırdığını; zaman aralığı planlama, dönüşümlü kullanım ve uygun alanı önceden belirleme gibi çözümler önerildiğini anlatır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, problemi ve çözüm seçeneklerini değerlendirmektir.\n2. Metne göz atıldığında problem-çözüm yapısı belirlenir.\n3. Dört başlıklı not düzeni kurulur: “problem”, “etki”, “çözüm”, “çözümün koşulu”.\n4. Her öneri, hangi etkiyi azaltabileceğiyle eşleştirilir.\n5. “Her çözüm her durumda işe yarar mı?” sorusu yazılır ve metindeki koşullar aranır.\n6. Okuma sonrası sınıf tartışmasında yalnız metinde bulunan kanıtlar kullanılır; kişisel deneyim varsa metin kanıtından ayrı belirtilir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nHer metinde aynı yöntemi kullanmak en temel hatalardandır. Metnin tamamını fosforlu kalemle işaretlemek, işaretleyerek okuma değildir; önemli bilgi ölçütü kaybolur. Hızlı okumayı da tek başarı ölçüsü saymamak gerekir. Bazı metinlerde yavaşlayıp sebep-sonuç bağını kurmak daha değerlidir. Tartışarak okuma, metinden uzak serbest konuşma değildir; görüşler metin kanıtıyla desteklenmelidir. Soru üretmek de yalnız “Bu ne demek?” sorusunu tekrar etmek değil, yapıyı ve gerekçeyi araştıran sorular kurmaktır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Okuma amacımı açıkça belirledim mi?\n- Metnin türünü, yapısını, uzunluğunu ve erişim koşullarını inceledim mi?\n- Sebep-sonuç veya problem-çözüm düzeninden uygun olanı seçtim mi?\n- Strateji ile yöntemi birbirinden ayırabildim mi?\n- Göz atma, not alma, işaretleme, özetleme, soru sorma veya tartışma yöntemini amaca göre kullandım mı?\n- İşaret ve notlarım ana düşünceyle ilişkili mi?\n- Anlamam yetersiz kaldığında yöntemimi veya yardımcı kaynağımı düzenledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n122__to72.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n122__to72.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"amac","labelKey":"tr-g07-turkce-n122__to72.amac"},{"id":"gozat","labelKey":"tr-g07-turkce-n122__to72.gozat"},{"id":"yapi","labelKey":"tr-g07-turkce-n122__to72.yapi"},{"id":"strateji","labelKey":"tr-g07-turkce-n122__to72.strateji"},{"id":"yontem","labelKey":"tr-g07-turkce-n122__to72.yontem"},{"id":"izle","labelKey":"tr-g07-turkce-n122__to72.izle"}],"edges":[{"from":"amac","to":"gozat"},{"from":"gozat","to":"yapi"},{"from":"yapi","to":"strateji"},{"from":"strateji","to":"yontem"},{"from":"yontem","to":"izle"},{"from":"izle","to":"strateji"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n122__to72.alt":"Karar akışında önce okuma amacı ve beklenen sonuç belirlenir. İkinci düğümde başlık, alt başlık, ilk ve son bölümler ile görsellere göz atılarak metnin türü, süresi ve erişim koşulları çözümlenir. Üçüncü düğüm sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısını seçer. Dördüncü düğüm ön bilgiyi kullanma, soru üretme veya bilgiyi düzenleme stratejisini belirler. Beşinci düğüm göz atarak, not alarak, işaretleyerek, özetleyerek, soru sorarak veya tartışarak okuma yöntemini uygular. Son düğüm not ve cevap kanıtını izler; yöntem işe yaramıyorsa ok strateji düğümüne döner.","tr-g07-turkce-n122__to72.caption":"Amaç ve metin yapısına göre okuma stratejisi ile yöntem seçme","tr-g07-turkce-n122__to72.amac":"Amaç ve beklenen sonucu belirle","tr-g07-turkce-n122__to72.gozat":"Tür, süre, başlıklar ve erişimi çözümle","tr-g07-turkce-n122__to72.yapi":"Sebep-sonuç veya problem-çözüm yapısını seç","tr-g07-turkce-n122__to72.strateji":"Anlama ve bilgiyi düzenleme stratejisini belirle","tr-g07-turkce-n122__to72.yontem":"Amaca uygun okuma yöntemini uygula","tr-g07-turkce-n122__to72.izle":"Anlama kanıtını izle ve gerekirse düzenle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-o-7-2-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okumada strateji ve yöntem seçimini yönetmek, her metni aynı hızda ve aynı teknikle okumamak demektir. Amacını, ilgi ve ihtiyaçlarını, metnin özelliklerini, ayırabileceğin süreyi ve bilgiye erişim olanaklarını analiz eder; sonra uygun strateji ile yöntemi seçersin. Okuma sırasında anlama durumunu izler, seçim işe yaramıyorsa düzenlersin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde önceki yıllarda öğrenilen göz atarak, tahmin ederek, not alarak, işaretleyerek ve özetleyerek okuma yolları kullanılmaya devam eder. Bilgilendirici metinlerde **sebep-sonuç** ve **problem-çözüm** yapılarındaki bilgileri düzenleme öne çıkar. Metni daha derin ele almak için soru sorarak ve tartışarak okuma daha sık kullanılır. Yöntem seçimi rastgele değil, metnin türü ve okuma amacıyla kurulmuş bir ilişkiye dayanır.","keyConcepts":"**Okuma stratejisi**, metni anlamak ve bilgiyi düzenlemek için kurduğun zihinsel plandır. Nedenleri ve sonuçları ayrı işaretlerle göstermek buna örnektir.\n\n**Okuma yöntemi**, stratejiyi uygularken izlediğin somut yoldur. Göz atarak, not alarak, işaretleyerek, özetleyerek, soru sorarak ve tartışarak okuma yöntemler arasındadır.\n\n**Sebep-sonuç yapısı**, bir durumun nedenleriyle ortaya çıkan etkileri arasında bağ kurar.\n\n**Problem-çözüm yapısı**, bir problemi, problemin etkilerini ve önerilen çözüm seçeneklerini düzenler.\n\n**Faaliyet analizi**, amaç, metin türü, süre, erişim ve ihtiyaçları birlikte değerlendirerek hangi yolun uygun olduğuna karar vermektir.\n\n**Üst bilişsel izleme**, seçtiğin yöntemin anlamanı destekleyip desteklemediğini kontrol etmendir. İşaretlediğin bölüm metnin neredeyse tamamıysa seçici davranmadığını fark edip ölçütünü değiştirebilirsin.","steps":"1. **Okuma amacını yaz.** Genel bilgi edinme, ana düşünceyi belirleme, görüşleri karşılaştırma veya bir soruna sunulan çözümleri değerlendirme amaçları farklıdır.\n2. **Metne göz at.** Başlık, alt başlık, ilk ve son paragraflar, görseller ve vurgulanmış sözcükler metnin yapısı hakkında ipucu verir.\n3. **Metin türünü ve yapısını belirle.** Nedenler ve etkiler ağırlıktaysa sebep-sonuç; sorun ve öneriler ağırlıktaysa problem-çözüm düzenleyicisi seç.\n4. **Stratejiyi belirle.** Ön bilgiyi harekete geçirme, soru üretme, anahtar kelime belirleme, bilgileri şemaya yerleştirme veya özetleme seçeneklerinden uygun olanı kullan.\n5. **Yöntemi seç.** Kısa tarama için göz atarak, bilgi düzenlemek için not alarak ve işaretleyerek, temel yapıyı kurmak için özetleyerek, derin anlam için soru sorarak veya tartışarak oku.\n6. **Metni okuyup kanıt topla.** İşaretlerin, notların ve soruların ana düşünceyle ilişkili olmasına dikkat et.\n7. **Anlamanı izle ve düzenle.** Çok fazla işaretleme yaptıysan ölçütü daralt; neden-sonuç bağı karıştıysa şema kullan; metin tek başına yetmiyorsa güvenilir yardımcı kaynak seç.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, okuma yönteminin baştan rastgele seçilmediğini; amaç, metin türü, yapı ve süre çözümlemesinden sonra belirlendiğini ve anlama kanıtına göre yeniden düzenlenebildiğini gösterir.","workedExamples":["Özgün bilgilendirici metin, sık bildirimlerin okurun metinle bağını kesebileceğini, her dönüşte kaldığı yeri bulmanın ek çaba gerektirdiğini ve okuma süresince gereksiz bildirimleri kapatmanın odaklanmayı destekleyebileceğini açıklar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, nedenler ile sonuçları ayırmaktır.\n2. Başlık ve ilk paragraf gözden geçirilerek sebep-sonuç yapısı tahmin edilir.\n3. “Sebep” için S, “sonuç” için Ç işareti belirlenir.\n4. “Sık bildirim” S; “metinle bağın kesilmesi” ve “yeniden yer bulma çabası” Ç olarak işaretlenir.\n5. Çözüm önerisi ayrı not edilir; sonuçla karıştırılmaz.\n6. Okuma sonunda “Bildirim neden dikkat sorununa dönüşüyor?” sorusu cevaplanır. Cevap metin kanıtıyla kurulabildiği için stratejinin işe yaradığı görülür.","Özgün metin, bazı saatlerde çalışma alanlarının yoğunlaştığını; bunun sessiz yer bulmayı zorlaştırdığını; zaman aralığı planlama, dönüşümlü kullanım ve uygun alanı önceden belirleme gibi çözümler önerildiğini anlatır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, problemi ve çözüm seçeneklerini değerlendirmektir.\n2. Metne göz atıldığında problem-çözüm yapısı belirlenir.\n3. Dört başlıklı not düzeni kurulur: “problem”, “etki”, “çözüm”, “çözümün koşulu”.\n4. Her öneri, hangi etkiyi azaltabileceğiyle eşleştirilir.\n5. “Her çözüm her durumda işe yarar mı?” sorusu yazılır ve metindeki koşullar aranır.\n6. Okuma sonrası sınıf tartışmasında yalnız metinde bulunan kanıtlar kullanılır; kişisel deneyim varsa metin kanıtından ayrı belirtilir."],"commonMistakes":"Her metinde aynı yöntemi kullanmak en temel hatalardandır. Metnin tamamını fosforlu kalemle işaretlemek, işaretleyerek okuma değildir; önemli bilgi ölçütü kaybolur. Hızlı okumayı da tek başarı ölçüsü saymamak gerekir. Bazı metinlerde yavaşlayıp sebep-sonuç bağını kurmak daha değerlidir. Tartışarak okuma, metinden uzak serbest konuşma değildir; görüşler metin kanıtıyla desteklenmelidir. Soru üretmek de yalnız “Bu ne demek?” sorusunu tekrar etmek değil, yapıyı ve gerekçeyi araştıran sorular kurmaktır.","selfCheck":["Okuma amacımı açıkça belirledim mi?","Metnin türünü, yapısını, uzunluğunu ve erişim koşullarını inceledim mi?","Sebep-sonuç veya problem-çözüm düzeninden uygun olanı seçtim mi?","Strateji ile yöntemi birbirinden ayırabildim mi?","Göz atma, not alma, işaretleme, özetleme, soru sorma veya tartışma yöntemini amaca göre kullandım mı?","İşaret ve notlarım ana düşünceyle ilişkili mi?","Anlamam yetersiz kaldığında yöntemimi veya yardımcı kaynağımı düzenledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okumada strateji ve yöntem seçimlerini yönetebilme: T.O.7.2","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cae74557e5c15ee0fcbe741e71a0de9812ea602d6e6a4620a6a0aa28fc7a5a5a","reviewDecisionSha256":"0d2a32117f2f20c37734cb0161bcc202c55f3cfd0532224ced4f8bb449003c39","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:cae74557e5c15ee0fcbe741e71a0de9812ea602d6e6a4620a6a0aa28fc7a5a5a","reviewedHash":"sha256:cae74557e5c15ee0fcbe741e71a0de9812ea602d6e6a4620a6a0aa28fc7a5a5a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0d2a32117f2f20c37734cb0161bcc202c55f3cfd0532224ced4f8bb449003c39; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n122","contentProjectionSha256":"cae74557e5c15ee0fcbe741e71a0de9812ea602d6e6a4620a6a0aa28fc7a5a5a","reviewDecisionSha256":"0d2a32117f2f20c37734cb0161bcc202c55f3cfd0532224ced4f8bb449003c39","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n123","noteId":"tr.g07.turkce.n123","noteKey":"tr.g07.turkce.n123","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-24","title":"Okuduğunu değerlendirebilme","objectiveId":"T.O.7.24","objective":"T.O.7.24","objectives":["T.O.7.24"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nOkuduğunu değerlendirmek, metne rastgele puan vermek ya da yalnız “beğendim, beğenmedim” demek değildir. Önce metnin hangi özelliğini inceleyeceğini seçer, bu özellik için açık bir ölçüt yani norm belirlersin. Sonra metindeki kanıtları bu normla karşılaştırır ve gerekçeli bir yargıya ulaşırsın. Yedinci sınıfta değerlendirme; metnin **içeriği**, **dili** ve **organizasyonu** üzerinde yapılabilir.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir kitap öneri yazısını, dijital okuma rehberini veya okuma alışkanlığına ilişkin özgün bir bilgilendirici metni değerlendirebilirsin. Örneğin içerikte ileri sürülen görüşlerin örneklerle desteklenip desteklenmediğini, dilin hedef kitle için anlaşılır olup olmadığını ya da giriş-gelişme-sonuç arasındaki akışın düzenli kurulup kurulmadığını inceleyebilirsin. Değerlendirme, metnin yazarını kişisel özellikleriyle yargılamak değildir; metinde gözlenebilen özelliğe dayanır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Değerlendirilecek özellik**, metinde odaklanacağın tek veya sınırları belirli alandır: örneklerin uygunluğu, kelime seçimleri, düşünceler arası bağlantı gibi.\n\n**Norm**, değerlendirme yaparken kullanacağın ölçüttür. “Her ana öneri, metin içinde açıklama veya örnekle desteklenmelidir.” açık bir normdur.\n\n**İçerik**, ana düşünceyi, yardımcı düşünceleri, olayları, görüşleri ve seçilen örnekleri kapsar.\n\n**Dil**, kelimelerin açıklığını, cümle uzunluklarını, anlatımın sadeliğini ve hedef kitleye uygunluğunu içerir.\n\n**Organizasyon**, düşüncelerin veya olayların giriş, gelişme ve sonuç boyunca nasıl sıralandığını; bölümler arasındaki bağlantıyı gösterir.\n\n**Kanıt**, normla karşılaştırdığın somut cümle, paragraf işlevi, örnek veya geçiş ifadesidir.\n\n**Yargı**, karşılaştırmanın sonunda ulaştığın sonuçtur. Yargı kesin, olumlu, olumsuz veya kısmen yeterli olabilir; ancak mutlaka gerekçesi olmalıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Değerlendirme amacını belirle.** Metni içerik, dil veya organizasyon açısından mı inceleyeceksin? Aynı anda her şeyi değerlendirmeye çalışma.\n2. **Özelliği daralt.** “Dil” çok geniştir; “cümlelerin 12–13 yaş düzeyinde anlaşılır olması” daha kullanılabilir bir özelliktir.\n3. **Normu okumadan önce veya incelemenin başında yaz.** Ölçüt, sonucu desteklemek için sonradan değiştirilmemelidir.\n4. **Metinden kanıt topla.** Normla ilgili iki ya da daha fazla örnek işaretle. Yalnız tek cümleye dayanmak yanıltıcı olabilir.\n5. **Kanıtı normla karşılaştır.** Her kanıt normu karşılıyor mu, kısmen mi karşılıyor, karşılamıyor mu?\n6. **Gerekçeli yargıya ulaş.** “Metnin organizasyonu büyük ölçüde açıktır; çünkü girişte amaç belirtilmiş, gelişmede üç öneri sıralanmış ve sonuçta bunlar toparlanmıştır.” gibi bir sonuç kur.\n7. **Yargının kapsamını sınırla.** Yalnız dili değerlendirdiysen “Metin bütünüyle başarılıdır.” deme; “Dil, hedef kitle açısından anlaşılırdır.” de.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir dijital okuma rehberinin içerik, dil ve organizasyon özelliklerini ayrı normlarla değerlendirir. Her satırda norm, metinden kanıt ve bu karşılaştırmadan çıkan yargı birlikte gösterilir. Böylece yargının kişisel beğeniye değil ölçüte dayandığı anlaşılır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Dijital okuma rehberinin organizasyonu\n\nÖzgün mikro metin: “Dijital bir metne başlamadan önce amacını yaz. Okurken başlıkları işaretle. Uzun bir bölümde dikkatini kaybedersen kısa bir ara ver. Sonunda üç ana bilgiyi kendi cümlelerinle kaydet. Bu dört adım, okuma sürecini izlemeni kolaylaştırır.”\n\nNorm: “Adımlar mantıklı bir sırada sunulmalı ve sonuç cümlesi önceki adımlarla bağlantı kurmalıdır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Özellik organizasyon olarak belirlenir; konu doğruluğu veya yazar değerlendirmeye alınmaz.\n2. Metindeki sıra incelenir: okuma öncesi amaç, okuma sırasında işaretleme, güçlük anında düzenleme, okuma sonunda not.\n3. Bu sıra zaman akışına uygundur; aşamalar birbirini izler.\n4. Son cümlede “bu dört adım” ifadesi önceki önerileri toplar ve amaçla ilişkilendirir.\n5. Normla karşılaştırma yapılır: Hem sıralama hem sonuç bağlantısı karşılanmıştır.\n6. Yargı kurulur: “Metnin organizasyonu açıktır; çünkü süreç başlangıçtan sona ilerler ve sonuç cümlesi dört adımı ortak amaçta birleştirir.”\n\n### Örnek 2: Kitap öneri paragrafının dili ve içeriği\n\nÖzgün mikro metin: “Bu kısa öykü seçkisi, farklı okuma hızlarına sahip öğrenciler için bölümlere ayrılmıştır. Her bölümün başında konuya hazırlayan bir soru bulunur. Bazı cümlelerde açıklanmayan eski kelimeler yer aldığı için sözlük kullanmak gerekebilir.”\n\nİki ayrı norm kullanılsın: İçerik için “Öneri, güçlü ve sınırlı yönleri birlikte göstermeli”; dil için “Hedef kitlenin anlamayabileceği kelimeler açıklanmalı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İçerik kanıtları belirlenir: Bölümlere ayrılma ve hazırlık soruları güçlü yön; açıklanmayan eski kelimeler sınırlı yöndür.\n2. İçerik normuyla karşılaştırılır: Paragraf yalnız övgü yapmadığı için denge ölçütünü karşılar.\n3. Dil kanıtı incelenir: Mikro metnin kendi dili anlaşılır olsa da önerilen seçkide bazı eski kelimelerin açıklanmadığı açıkça belirtilmiştir.\n4. Dil normuyla karşılaştırılır: Seçkinin bu yönü normu tam karşılamaz.\n5. İki yargı ayrı kurulur: “Öneri paragrafının içeriği dengelidir.” ve “Önerilen seçkinin hedef kitleye yönelik söz varlığı desteği geliştirilmelidir.”\n6. Sonuç genişletilmez: Bu iki özellikten hareketle eserin bütünü hakkında kesin yargı verilmez.\n\n## Sık yapılan hata\n\nBir metni değerlendirmeden önce norm belirlememek en yaygın hatadır. “Ben kısa cümleleri seviyorum, bu yüzden metin kötü.” ifadesi kişisel tercihtir. Bunun yerine “Hedef kitle için bir cümlede tek ana düşünce bulunması” gibi açıklanabilir bir ölçüt gerekir. Başka bir hata, içerik, dil ve organizasyon kanıtlarını birbirine karıştırmaktır. Geçiş ifadelerinin eksikliği organizasyonla; açıklanmayan kelimeler dille ilgilidir. Yazarın kişiliği hakkında varsayım yapmak da metni değerlendirme kapsamının dışındadır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Değerlendireceğim özelliği açıkça seçtim mi?\n- Bu özellik için uygulanabilir bir norm belirledim mi?\n- Normu sonucuma göre sonradan değiştirmedim mi?\n- Metinden birden fazla somut kanıt topladım mı?\n- İçerik, dil ve organizasyon kanıtlarını ayırdım mı?\n- Yargımı karşılaştırma sonucuyla gerekçelendirdim mi?\n- Yargım yalnız incelediğim özelliğin sınırları içinde mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n123__to724.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n123__to724.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n123__to724.h1","tr-g07-turkce-n123__to724.h2","tr-g07-turkce-n123__to724.h3","tr-g07-turkce-n123__to724.h4"],"rows":[[{"v":"İçerik: önerilerin desteklenmesi"},{"v":"Her ana öneri açıklama ya da örnekle desteklenmeli"},{"v":"Dört öneriden üçü işleviyle açıklanmış, ara verme önerisinin koşulu belirtilmiş"},{"v":"İçerik normu büyük ölçüde karşılanıyor"}],[{"v":"Dil: hedef kitleye uygunluk"},{"v":"Anlaşılması güç terimler kısa biçimde açıklanmalı"},{"v":"Metinde uzmanlık terimi yok; yönergeler kısa ve doğrudan"},{"v":"Dil, öğrenci hedef kitlesi için anlaşılır"}],[{"v":"Organizasyon: süreç sırası"},{"v":"Adımlar okuma öncesi, sırası ve sonrası düzeninde ilerlemeli"},{"v":"Amaç yazma, başlık işaretleme, ara verme, sonuç notu sıralanmış"},{"v":"Organizasyon zaman akışına uygundur"}],[{"v":"Organizasyon: sonuç bağlantısı"},{"v":"Sonuç, önceki bölümleri ortak amaçta birleştirmeli"},{"v":"“Bu dört adım” ifadesi önerileri süreci izleme amacıyla topluyor"},{"v":"Sonuç bölümü önceki bilgilerle bağlantılıdır"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n123__to724.alt":"Dört satırlı değerlendirme tablosunda bir dijital okuma rehberi içerik, dil ve organizasyon açısından incelenir. İlk satırda önerilerin açıklama veya örnekle desteklenmesi normu, metindeki dört önerinin işlevleriyle karşılaştırılır ve içerik normunun büyük ölçüde karşılandığı yargısına ulaşılır. İkinci satırda anlaşılması güç terimleri açıklama normu ile kısa ve doğrudan yönergeler karşılaştırılarak dilin öğrenci hedef kitlesine uygun olduğu belirtilir. Üçüncü satır okuma öncesi, sırası ve sonrası düzenini; dördüncü satır “Bu dört adım” sonucunun önceki önerilerle bağlantısını değerlendirir.","tr-g07-turkce-n123__to724.caption":"Norm, metin kanıtı ve gerekçeli değerlendirme yargısı","tr-g07-turkce-n123__to724.h1":"Değerlendirilen özellik","tr-g07-turkce-n123__to724.h2":"Norm","tr-g07-turkce-n123__to724.h3":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n123__to724.h4":"Yargı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-o-7-24-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okuduğunu değerlendirmek, metne rastgele puan vermek ya da yalnız “beğendim, beğenmedim” demek değildir. Önce metnin hangi özelliğini inceleyeceğini seçer, bu özellik için açık bir ölçüt yani norm belirlersin. Sonra metindeki kanıtları bu normla karşılaştırır ve gerekçeli bir yargıya ulaşırsın. Yedinci sınıfta değerlendirme; metnin **içeriği**, **dili** ve **organizasyonu** üzerinde yapılabilir.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir kitap öneri yazısını, dijital okuma rehberini veya okuma alışkanlığına ilişkin özgün bir bilgilendirici metni değerlendirebilirsin. Örneğin içerikte ileri sürülen görüşlerin örneklerle desteklenip desteklenmediğini, dilin hedef kitle için anlaşılır olup olmadığını ya da giriş-gelişme-sonuç arasındaki akışın düzenli kurulup kurulmadığını inceleyebilirsin. Değerlendirme, metnin yazarını kişisel özellikleriyle yargılamak değildir; metinde gözlenebilen özelliğe dayanır.","keyConcepts":"**Değerlendirilecek özellik**, metinde odaklanacağın tek veya sınırları belirli alandır: örneklerin uygunluğu, kelime seçimleri, düşünceler arası bağlantı gibi.\n\n**Norm**, değerlendirme yaparken kullanacağın ölçüttür. “Her ana öneri, metin içinde açıklama veya örnekle desteklenmelidir.” açık bir normdur.\n\n**İçerik**, ana düşünceyi, yardımcı düşünceleri, olayları, görüşleri ve seçilen örnekleri kapsar.\n\n**Dil**, kelimelerin açıklığını, cümle uzunluklarını, anlatımın sadeliğini ve hedef kitleye uygunluğunu içerir.\n\n**Organizasyon**, düşüncelerin veya olayların giriş, gelişme ve sonuç boyunca nasıl sıralandığını; bölümler arasındaki bağlantıyı gösterir.\n\n**Kanıt**, normla karşılaştırdığın somut cümle, paragraf işlevi, örnek veya geçiş ifadesidir.\n\n**Yargı**, karşılaştırmanın sonunda ulaştığın sonuçtur. Yargı kesin, olumlu, olumsuz veya kısmen yeterli olabilir; ancak mutlaka gerekçesi olmalıdır.","steps":"1. **Değerlendirme amacını belirle.** Metni içerik, dil veya organizasyon açısından mı inceleyeceksin? Aynı anda her şeyi değerlendirmeye çalışma.\n2. **Özelliği daralt.** “Dil” çok geniştir; “cümlelerin 12–13 yaş düzeyinde anlaşılır olması” daha kullanılabilir bir özelliktir.\n3. **Normu okumadan önce veya incelemenin başında yaz.** Ölçüt, sonucu desteklemek için sonradan değiştirilmemelidir.\n4. **Metinden kanıt topla.** Normla ilgili iki ya da daha fazla örnek işaretle. Yalnız tek cümleye dayanmak yanıltıcı olabilir.\n5. **Kanıtı normla karşılaştır.** Her kanıt normu karşılıyor mu, kısmen mi karşılıyor, karşılamıyor mu?\n6. **Gerekçeli yargıya ulaş.** “Metnin organizasyonu büyük ölçüde açıktır; çünkü girişte amaç belirtilmiş, gelişmede üç öneri sıralanmış ve sonuçta bunlar toparlanmıştır.” gibi bir sonuç kur.\n7. **Yargının kapsamını sınırla.** Yalnız dili değerlendirdiysen “Metin bütünüyle başarılıdır.” deme; “Dil, hedef kitle açısından anlaşılırdır.” de.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, bir dijital okuma rehberinin içerik, dil ve organizasyon özelliklerini ayrı normlarla değerlendirir. Her satırda norm, metinden kanıt ve bu karşılaştırmadan çıkan yargı birlikte gösterilir. Böylece yargının kişisel beğeniye değil ölçüte dayandığı anlaşılır.","workedExamples":["Özgün mikro metin: “Dijital bir metne başlamadan önce amacını yaz. Okurken başlıkları işaretle. Uzun bir bölümde dikkatini kaybedersen kısa bir ara ver. Sonunda üç ana bilgiyi kendi cümlelerinle kaydet. Bu dört adım, okuma sürecini izlemeni kolaylaştırır.”\n\nNorm: “Adımlar mantıklı bir sırada sunulmalı ve sonuç cümlesi önceki adımlarla bağlantı kurmalıdır.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Özellik organizasyon olarak belirlenir; konu doğruluğu veya yazar değerlendirmeye alınmaz.\n2. Metindeki sıra incelenir: okuma öncesi amaç, okuma sırasında işaretleme, güçlük anında düzenleme, okuma sonunda not.\n3. Bu sıra zaman akışına uygundur; aşamalar birbirini izler.\n4. Son cümlede “bu dört adım” ifadesi önceki önerileri toplar ve amaçla ilişkilendirir.\n5. Normla karşılaştırma yapılır: Hem sıralama hem sonuç bağlantısı karşılanmıştır.\n6. Yargı kurulur: “Metnin organizasyonu açıktır; çünkü süreç başlangıçtan sona ilerler ve sonuç cümlesi dört adımı ortak amaçta birleştirir.”","Özgün mikro metin: “Bu kısa öykü seçkisi, farklı okuma hızlarına sahip öğrenciler için bölümlere ayrılmıştır. Her bölümün başında konuya hazırlayan bir soru bulunur. Bazı cümlelerde açıklanmayan eski kelimeler yer aldığı için sözlük kullanmak gerekebilir.”\n\nİki ayrı norm kullanılsın: İçerik için “Öneri, güçlü ve sınırlı yönleri birlikte göstermeli”; dil için “Hedef kitlenin anlamayabileceği kelimeler açıklanmalı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İçerik kanıtları belirlenir: Bölümlere ayrılma ve hazırlık soruları güçlü yön; açıklanmayan eski kelimeler sınırlı yöndür.\n2. İçerik normuyla karşılaştırılır: Paragraf yalnız övgü yapmadığı için denge ölçütünü karşılar.\n3. Dil kanıtı incelenir: Mikro metnin kendi dili anlaşılır olsa da önerilen seçkide bazı eski kelimelerin açıklanmadığı açıkça belirtilmiştir.\n4. Dil normuyla karşılaştırılır: Seçkinin bu yönü normu tam karşılamaz.\n5. İki yargı ayrı kurulur: “Öneri paragrafının içeriği dengelidir.” ve “Önerilen seçkinin hedef kitleye yönelik söz varlığı desteği geliştirilmelidir.”\n6. Sonuç genişletilmez: Bu iki özellikten hareketle eserin bütünü hakkında kesin yargı verilmez."],"commonMistakes":"Bir metni değerlendirmeden önce norm belirlememek en yaygın hatadır. “Ben kısa cümleleri seviyorum, bu yüzden metin kötü.” ifadesi kişisel tercihtir. Bunun yerine “Hedef kitle için bir cümlede tek ana düşünce bulunması” gibi açıklanabilir bir ölçüt gerekir. Başka bir hata, içerik, dil ve organizasyon kanıtlarını birbirine karıştırmaktır. Geçiş ifadelerinin eksikliği organizasyonla; açıklanmayan kelimeler dille ilgilidir. Yazarın kişiliği hakkında varsayım yapmak da metni değerlendirme kapsamının dışındadır.","selfCheck":["Değerlendireceğim özelliği açıkça seçtim mi?","Bu özellik için uygulanabilir bir norm belirledim mi?","Normu sonucuma göre sonradan değiştirmedim mi?","Metinden birden fazla somut kanıt topladım mı?","İçerik, dil ve organizasyon kanıtlarını ayırdım mı?","Yargımı karşılaştırma sonucuyla gerekçelendirdim mi?","Yargım yalnız incelediğim özelliğin sınırları içinde mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okuduğunu değerlendirebilme: T.O.7.24","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d087a8d5729d0e1a24ff86042342bec2b1ed70a0d2f934af52a3cb46f16455bf","reviewDecisionSha256":"368d3ade30891d0efc09388e24bd1bee095a2e764ef2f1db1cdc33853240f985","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d087a8d5729d0e1a24ff86042342bec2b1ed70a0d2f934af52a3cb46f16455bf","reviewedHash":"sha256:d087a8d5729d0e1a24ff86042342bec2b1ed70a0d2f934af52a3cb46f16455bf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:368d3ade30891d0efc09388e24bd1bee095a2e764ef2f1db1cdc33853240f985; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n123","contentProjectionSha256":"d087a8d5729d0e1a24ff86042342bec2b1ed70a0d2f934af52a3cb46f16455bf","reviewDecisionSha256":"368d3ade30891d0efc09388e24bd1bee095a2e764ef2f1db1cdc33853240f985","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n124","noteId":"tr.g07.turkce.n124","noteKey":"tr.g07.turkce.n124","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-27","title":"Metindeki probleme çözüm üretebilme","objectiveId":"T.O.7.27","objective":"T.O.7.27","objectives":["T.O.7.27"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBazı metinler bir sorunu açıkça “problem” diye adlandırmaz. Bir olayın aksaması, bir ihtiyacın karşılanmaması veya iki koşul arasındaki uyuşmazlık, okurun problem olarak yapılandırmasını gerektirebilir. Metindeki probleme çözüm üretirken önce olay ya da durumu netleştirir, sorunlu yönü kendi cümlelerinle özetler, olası nedenler üzerinde düşünür, birden fazla çözüm geliştirir ve ölçütlerle en uygun çözümü seçersin. Son aşamada seçimin olası sonucunu değerlendirirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında problem; herkesin aynı materyale erişememesi, dijital okumada dikkatin dağılması, bir okuma grubunda görevlerin belirsiz kalması veya seçilen metnin süreye uymaması olabilir. Çözüm üretmek, metinde bulunmayan kesin nedenler uydurmak değildir. Metindeki belirtileri, mevcut bilgiyi ve güvenli uygulama koşullarını kullanırsın. Kişisel hesap paylaşmak, özel bilgi istemek veya birini zorlamak gibi riskli yollar çözüm sayılamaz.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Problem durumu**, hedeflenen durumla mevcut durum arasındaki açıklanabilir farktır.\n\n**Sorunlu yön**, olayın hangi parçasının işleyişi bozduğunu gösterir. “Grup çalışmıyor.” çok geniştir; “Görevler belli olmadığı için aynı bölüm iki kez hazırlanıyor.” daha nettir.\n\n**Olası neden**, metin kanıtından hareketle sorunu ortaya çıkarabilecek etkendir. Neden kesin değilse “olabilir” biçiminde ifade edilir.\n\n**Alternatif çözüm**, aynı probleme yönelik farklı uygulanabilir yoldur. Tek fikir üretmek, seçenekleri karşılaştırmayı engeller.\n\n**Seçim ölçütü**, çözümleri karşılaştırmada kullanılan koşuldur: güvenlik, erişilebilirlik, süre, uygulanabilirlik, adalet veya amaca uygunluk gibi.\n\n**Yansıtma ve değerlendirme**, seçilen çözümün beklenen etkisini, sınırlılığını ve nasıl izleneceğini düşünmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Olayı tarafsız biçimde özetle.** Kimlerin ne yaşadığını ve hedefin ne olduğunu yaz. Kişilere “tembel” gibi etiketler yapıştırma.\n2. **Problem cümlesi kur.** “Amaç … iken mevcut durumda … olduğu için … gerçekleşmiyor.” kalıbı sorunu netleştirir.\n3. **Sorunlu yön ile nedeni ayır.** “Okuma planı aksıyor” sorunlu yön; “süre ve görev dağılımı belirtilmemiş olabilir” olası nedendir.\n4. **Metin kanıtını göster.** Neden tahmininin hangi ayrıntıya dayandığını belirt.\n5. **En az iki alternatif çözüm üret.** Çözümler farklı yollar önermeli; aynı fikrin küçük değişiklikleri olmamalıdır.\n6. **Ölçütlerle karşılaştır.** Her çözümün erişilebilirlik, süre, güvenlik ve amaç bakımından güçlü ve sınırlı yönlerini incele.\n7. **En uygun çözümü gerekçelendir.** “En kolay” olduğu için değil, ölçütleri en iyi karşıladığı için seç.\n8. **Sonuç izleme planı kur.** Çözümün işe yarayıp yaramadığını hangi kanıtla anlayacağını belirle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, problem durumunu tanımlamadan doğrudan çözüme atlamamayı gösterir. Problem ve olası neden netleştirildikten sonra alternatifler üretilir; çözümler ortak ölçütlerle karşılaştırılır, en uygunu seçilir ve uygulama sonrası kanıtla yeniden değerlendirilir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Okuma grubunda tekrarlanan görevler\n\nÖzgün mikro metin: “Dört kişilik okuma grubu, bir bilgilendirici metni sınıfa tanıtacaktı. Toplantı günü iki öğrenci aynı bölümün özetini hazırlamış, metindeki problem-çözüm bölümünü ise kimse incelememişti. Grup, sunuma kalan sürenin azaldığını fark etti.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Hedef belirlenir: Metnin bütün önemli bölümlerini dengeli biçimde tanıtmak.\n2. Problem cümlesi kurulur: Görev dağılımı açık olmadığı için aynı bölüm iki kez hazırlanmış ve bir bölüm eksik kalmıştır.\n3. Olası neden metin kanıtına bağlanır: Öğrencilerin aynı bölümü seçmesi, sorumlulukların önceden yazılı paylaşılmadığını düşündürür; fakat bu kesin neden olarak sunulmaz.\n4. Alternatifler oluşturulur: A) Kalan sürede eksik bölümü bir kişi tek başına tamamlasın. B) Bölümler bir tabloya yazılsın, mevcut özetlerden biri kısaltılsın ve iki kişi eksik bölümü birlikte incelesin. C) Sunum yalnız hazırlanmış bölümlerle yapılsın.\n5. Ölçütler belirlenir: Bütünlük, süre, görev dengesi.\n6. Karşılaştırma yapılır: A hızlıdır ama yükü tek kişiye bırakır; C süreyi korur fakat amacı karşılamaz; B hem eksik bölümü tamamlar hem işi paylaşır.\n7. B seçilir. Sonuç, sunum taslağındaki bütün bölümlerin işaretlenmesiyle kontrol edilir.\n\n### Örnek 2: Dijital metinde dikkat dağılması\n\nÖzgün mikro metin: “Arda, uzun bir dijital metni okurken her bağlantıyı açtı. Yirmi dakika sonra ana sayfaya dönemediğini ve metnin ana düşüncesini not etmediğini fark etti. Görev, metindeki iki çözüm önerisini karşılaştırmaktı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem netleştirilir: Bağlantılar arasında dolaşmak, ana metnin düşünce akışını ve görevin odağını bozmuştur.\n2. Sorunlu yön ve neden ayrılır: Ana düşüncenin kaybolması sonuçtur; her bağlantıyı anında açmak olası nedendir.\n3. Alternatifler üretilir: A) Bütün bağlantıları kapatmak. B) Gerekli bağlantıları “sonra incele” listesine almak ve önce ana metni bitirmek. C) Başka birinin notlarını istemek.\n4. Güvenlik ve öğrenme amacı ölçütleri kullanılır. C, öğrencinin kendi okuma kanıtını üretmesini sağlamaz. A bazı gerekli kaynakları da dışlayabilir. B, odağı korurken kaynakları daha sonra denetlemeye izin verir.\n5. B seçilir: Arda önce başlıkları ve iki çözüm önerisini tabloya aktarır, sonra yalnız anlam için gerekli bağlantıları açar.\n6. Çözümün etkisi, iki önerinin eksiksiz karşılaştırılıp karşılaştırılmadığıyla değerlendirilir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn sık yapılan hata, ilk akla gelen öneriyi hemen çözüm kabul etmektir. Problem açık kurulmadan öneri üretildiğinde belirtiyle neden karışabilir. “Daha çok oku.” önerisi, görev dağılımı sorununu çözmez. Başka bir hata, metinde bulunmayan nedeni kesinleştirmektir. “Arda dikkatsizdir.” kişiyi etiketler; metin yalnız bağlantıları sürekli açtığını gösterir. Çözümün güvenli, erişilebilir ve uygulanabilir olup olmadığını kontrol etmemek de yanlıştır. Özellikle dijital ortamda hesap, parola veya kişisel bilgi paylaşımını çözüm olarak önermemelisin.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Olayı ve hedeflenen durumu tarafsız biçimde özetledim mi?\n- Problemi tek ve açık bir cümleyle yapılandırdım mı?\n- Sorunlu yönü olası nedenden ayırdım mı?\n- Neden tahminimi metin kanıtına bağladım mı?\n- Birbirinden farklı en az iki çözüm ürettim mi?\n- Çözümleri ortak ölçütlerle karşılaştırdım mı?\n- Seçtiğim çözüm güvenli, erişilebilir ve uygulanabilir mi?\n- Çözümün etkisini hangi kanıtla izleyeceğimi belirledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n124__to727.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n124__to727.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"durum","labelKey":"tr-g07-turkce-n124__to727.durum"},{"id":"problem","labelKey":"tr-g07-turkce-n124__to727.problem"},{"id":"neden","labelKey":"tr-g07-turkce-n124__to727.neden"},{"id":"alternatif","labelKey":"tr-g07-turkce-n124__to727.alternatif"},{"id":"olcut","labelKey":"tr-g07-turkce-n124__to727.olcut"},{"id":"secim","labelKey":"tr-g07-turkce-n124__to727.secim"},{"id":"yansitma","labelKey":"tr-g07-turkce-n124__to727.yansitma"}],"edges":[{"from":"durum","to":"problem"},{"from":"problem","to":"neden"},{"from":"neden","to":"alternatif"},{"from":"alternatif","to":"olcut"},{"from":"olcut","to":"secim"},{"from":"secim","to":"yansitma"},{"from":"yansitma","to":"problem"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n124__to727.alt":"Soldan sağa ilerleyen ve sonunda yeniden problem aşamasına dönen yedi düğümlü akışta önce metindeki olay ve hedef tarafsız biçimde özetlenir. Ardından hedefle mevcut durum arasındaki fark problem olarak yapılandırılır, metin kanıtına dayalı olası nedenler belirlenir ve birbirinden farklı alternatif çözümler üretilir. Alternatifler güvenlik, erişilebilirlik, süre ve amaca uygunluk ölçütleriyle karşılaştırılır; en uygun çözüm gerekçeyle seçilir. Son düğümde uygulama sonucu kanıtla değerlendirilir ve gerekirse problem tanımı yeniden düzenlenir.","tr-g07-turkce-n124__to727.caption":"Metindeki problemi yapılandırma, çözüm seçme ve sonucu değerlendirme akışı","tr-g07-turkce-n124__to727.durum":"Olayı ve hedefi özetle","tr-g07-turkce-n124__to727.problem":"Problem cümlesini kur","tr-g07-turkce-n124__to727.neden":"Kanıta dayalı olası nedenleri ayır","tr-g07-turkce-n124__to727.alternatif":"Farklı çözümler üret","tr-g07-turkce-n124__to727.olcut":"Ortak ölçütlerle karşılaştır","tr-g07-turkce-n124__to727.secim":"En uygun çözümü gerekçelendir","tr-g07-turkce-n124__to727.yansitma":"Sonucu kanıtla izle ve değerlendir"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-o-7-27-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bazı metinler bir sorunu açıkça “problem” diye adlandırmaz. Bir olayın aksaması, bir ihtiyacın karşılanmaması veya iki koşul arasındaki uyuşmazlık, okurun problem olarak yapılandırmasını gerektirebilir. Metindeki probleme çözüm üretirken önce olay ya da durumu netleştirir, sorunlu yönü kendi cümlelerinle özetler, olası nedenler üzerinde düşünür, birden fazla çözüm geliştirir ve ölçütlerle en uygun çözümü seçersin. Son aşamada seçimin olası sonucunu değerlendirirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında problem; herkesin aynı materyale erişememesi, dijital okumada dikkatin dağılması, bir okuma grubunda görevlerin belirsiz kalması veya seçilen metnin süreye uymaması olabilir. Çözüm üretmek, metinde bulunmayan kesin nedenler uydurmak değildir. Metindeki belirtileri, mevcut bilgiyi ve güvenli uygulama koşullarını kullanırsın. Kişisel hesap paylaşmak, özel bilgi istemek veya birini zorlamak gibi riskli yollar çözüm sayılamaz.","keyConcepts":"**Problem durumu**, hedeflenen durumla mevcut durum arasındaki açıklanabilir farktır.\n\n**Sorunlu yön**, olayın hangi parçasının işleyişi bozduğunu gösterir. “Grup çalışmıyor.” çok geniştir; “Görevler belli olmadığı için aynı bölüm iki kez hazırlanıyor.” daha nettir.\n\n**Olası neden**, metin kanıtından hareketle sorunu ortaya çıkarabilecek etkendir. Neden kesin değilse “olabilir” biçiminde ifade edilir.\n\n**Alternatif çözüm**, aynı probleme yönelik farklı uygulanabilir yoldur. Tek fikir üretmek, seçenekleri karşılaştırmayı engeller.\n\n**Seçim ölçütü**, çözümleri karşılaştırmada kullanılan koşuldur: güvenlik, erişilebilirlik, süre, uygulanabilirlik, adalet veya amaca uygunluk gibi.\n\n**Yansıtma ve değerlendirme**, seçilen çözümün beklenen etkisini, sınırlılığını ve nasıl izleneceğini düşünmektir.","steps":"1. **Olayı tarafsız biçimde özetle.** Kimlerin ne yaşadığını ve hedefin ne olduğunu yaz. Kişilere “tembel” gibi etiketler yapıştırma.\n2. **Problem cümlesi kur.** “Amaç … iken mevcut durumda … olduğu için … gerçekleşmiyor.” kalıbı sorunu netleştirir.\n3. **Sorunlu yön ile nedeni ayır.** “Okuma planı aksıyor” sorunlu yön; “süre ve görev dağılımı belirtilmemiş olabilir” olası nedendir.\n4. **Metin kanıtını göster.** Neden tahmininin hangi ayrıntıya dayandığını belirt.\n5. **En az iki alternatif çözüm üret.** Çözümler farklı yollar önermeli; aynı fikrin küçük değişiklikleri olmamalıdır.\n6. **Ölçütlerle karşılaştır.** Her çözümün erişilebilirlik, süre, güvenlik ve amaç bakımından güçlü ve sınırlı yönlerini incele.\n7. **En uygun çözümü gerekçelendir.** “En kolay” olduğu için değil, ölçütleri en iyi karşıladığı için seç.\n8. **Sonuç izleme planı kur.** Çözümün işe yarayıp yaramadığını hangi kanıtla anlayacağını belirle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, problem durumunu tanımlamadan doğrudan çözüme atlamamayı gösterir. Problem ve olası neden netleştirildikten sonra alternatifler üretilir; çözümler ortak ölçütlerle karşılaştırılır, en uygunu seçilir ve uygulama sonrası kanıtla yeniden değerlendirilir.","workedExamples":["Özgün mikro metin: “Dört kişilik okuma grubu, bir bilgilendirici metni sınıfa tanıtacaktı. Toplantı günü iki öğrenci aynı bölümün özetini hazırlamış, metindeki problem-çözüm bölümünü ise kimse incelememişti. Grup, sunuma kalan sürenin azaldığını fark etti.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Hedef belirlenir: Metnin bütün önemli bölümlerini dengeli biçimde tanıtmak.\n2. Problem cümlesi kurulur: Görev dağılımı açık olmadığı için aynı bölüm iki kez hazırlanmış ve bir bölüm eksik kalmıştır.\n3. Olası neden metin kanıtına bağlanır: Öğrencilerin aynı bölümü seçmesi, sorumlulukların önceden yazılı paylaşılmadığını düşündürür; fakat bu kesin neden olarak sunulmaz.\n4. Alternatifler oluşturulur: A) Kalan sürede eksik bölümü bir kişi tek başına tamamlasın. B) Bölümler bir tabloya yazılsın, mevcut özetlerden biri kısaltılsın ve iki kişi eksik bölümü birlikte incelesin. C) Sunum yalnız hazırlanmış bölümlerle yapılsın.\n5. Ölçütler belirlenir: Bütünlük, süre, görev dengesi.\n6. Karşılaştırma yapılır: A hızlıdır ama yükü tek kişiye bırakır; C süreyi korur fakat amacı karşılamaz; B hem eksik bölümü tamamlar hem işi paylaşır.\n7. B seçilir. Sonuç, sunum taslağındaki bütün bölümlerin işaretlenmesiyle kontrol edilir.","Özgün mikro metin: “Arda, uzun bir dijital metni okurken her bağlantıyı açtı. Yirmi dakika sonra ana sayfaya dönemediğini ve metnin ana düşüncesini not etmediğini fark etti. Görev, metindeki iki çözüm önerisini karşılaştırmaktı.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem netleştirilir: Bağlantılar arasında dolaşmak, ana metnin düşünce akışını ve görevin odağını bozmuştur.\n2. Sorunlu yön ve neden ayrılır: Ana düşüncenin kaybolması sonuçtur; her bağlantıyı anında açmak olası nedendir.\n3. Alternatifler üretilir: A) Bütün bağlantıları kapatmak. B) Gerekli bağlantıları “sonra incele” listesine almak ve önce ana metni bitirmek. C) Başka birinin notlarını istemek.\n4. Güvenlik ve öğrenme amacı ölçütleri kullanılır. C, öğrencinin kendi okuma kanıtını üretmesini sağlamaz. A bazı gerekli kaynakları da dışlayabilir. B, odağı korurken kaynakları daha sonra denetlemeye izin verir.\n5. B seçilir: Arda önce başlıkları ve iki çözüm önerisini tabloya aktarır, sonra yalnız anlam için gerekli bağlantıları açar.\n6. Çözümün etkisi, iki önerinin eksiksiz karşılaştırılıp karşılaştırılmadığıyla değerlendirilir."],"commonMistakes":"En sık yapılan hata, ilk akla gelen öneriyi hemen çözüm kabul etmektir. Problem açık kurulmadan öneri üretildiğinde belirtiyle neden karışabilir. “Daha çok oku.” önerisi, görev dağılımı sorununu çözmez. Başka bir hata, metinde bulunmayan nedeni kesinleştirmektir. “Arda dikkatsizdir.” kişiyi etiketler; metin yalnız bağlantıları sürekli açtığını gösterir. Çözümün güvenli, erişilebilir ve uygulanabilir olup olmadığını kontrol etmemek de yanlıştır. Özellikle dijital ortamda hesap, parola veya kişisel bilgi paylaşımını çözüm olarak önermemelisin.","selfCheck":["Olayı ve hedeflenen durumu tarafsız biçimde özetledim mi?","Problemi tek ve açık bir cümleyle yapılandırdım mı?","Sorunlu yönü olası nedenden ayırdım mı?","Neden tahminimi metin kanıtına bağladım mı?","Birbirinden farklı en az iki çözüm ürettim mi?","Çözümleri ortak ölçütlerle karşılaştırdım mı?","Seçtiğim çözüm güvenli, erişilebilir ve uygulanabilir mi?","Çözümün etkisini hangi kanıtla izleyeceğimi belirledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Metindeki probleme çözüm üretebilme: T.O.7.27","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f5f4b90e9f4ac34afe91b666043adc9d2a1e46b6f156f263483aebad4eae8caf","reviewDecisionSha256":"734947f8d250f0eb503bc928e536e8cc0fe9124b62c039005a8e20546589b17c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f5f4b90e9f4ac34afe91b666043adc9d2a1e46b6f156f263483aebad4eae8caf","reviewedHash":"sha256:f5f4b90e9f4ac34afe91b666043adc9d2a1e46b6f156f263483aebad4eae8caf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:734947f8d250f0eb503bc928e536e8cc0fe9124b62c039005a8e20546589b17c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n124","contentProjectionSha256":"f5f4b90e9f4ac34afe91b666043adc9d2a1e46b6f156f263483aebad4eae8caf","reviewDecisionSha256":"734947f8d250f0eb503bc928e536e8cc0fe9124b62c039005a8e20546589b17c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n125","noteId":"tr.g07.turkce.n125","noteKey":"tr.g07.turkce.n125","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-28","title":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.O.7.28","objective":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nOkuma sürecine yönelik öz yansıtma, bir metni bitirdikten sonra kendine yalnız “İyi miydim, kötü müydüm?” diye sormak değildir. Hedefini, kullandığın yöntemi ve ortaya çıkan ürünü somut kanıtlarla incelersin. Güçlü yönünü belirleyip sonraki okumalara aktarırsın; gelişmeye açık yönün için uygulanabilir bir tedbir seçer ve yeni hedef kurarsın. Bu döngü, etkili okur kimliğinin zamanla gelişmesini sağlar.\n\n“Okuma Kültürü” temasında basılı bir metinde not alma, dijital metinde dikkatini koruma, bir metni yorumlama veya değerlendirme gibi farklı görevler yapabilirsin. Her görevde aynı yöntem işe yaramayabilir. Öz yansıtma, “Ben uzun metinleri anlayamam.” gibi kalıcı bir etiket koymak yerine “İkinci bölümde başlıkları işaretlemediğim için ana düşünceler karıştı; sonraki okumada bölüm sonlarında tek cümlelik ara özet yazacağım.” biçiminde kanıt ve tedbir kurar.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Okuma hedefi**, çalışma sonunda ulaşmak istediğin gözlenebilir sonuçtur. “Metindeki problemi ve iki çözümü belirlemek” açık bir hedeftir.\n\n**Süreç kanıtı**, okurken ne yaptığını gösteren işaretleme, süre kaydı, soru listesi, yeniden okuma notu veya şemadır.\n\n**Ürün kanıtı**, okuma sonunda oluşturduğun yorum, değerlendirme, problem çözüm tablosu veya özetin niteliğidir.\n\n**Güçlü yön**, hedefe ulaşmayı destekleyen ve kanıtla gösterilen etkili davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön**, henüz düzenli uygulanmayan fakat belirli bir çalışmayla geliştirilebilecek davranıştır.\n\n**Tedbir**, güçlüğü azaltmak için ne zaman ve nasıl uygulanacağı belli olan adımdır.\n\n**Aktarım**, bir görevde işe yarayan güçlü davranışı yeni bir metne bilinçli biçimde taşımaktır.\n\n**Yeni hedef**, değerlendirme sonucunda belirlenen, önceki hedeften daha açık veya ileri bir sonraki adımdır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Hedefi başta yaz.** Hedef olmadan neyi değerlendireceğini bilemezsin. “Metni anlamak” yerine “her bölümün ana düşüncesini bir cümleyle yazmak” de.\n2. **Kullandığın yöntemi kaydet.** Başlık tarama, not alma, soru sorma, sözlük kullanma veya bağlantıları sonra inceleme gibi davranışları belirt.\n3. **Süreç ve ürün kanıtlarını topla.** Kaç kez yeniden okuduğun, hangi notların işe yaradığı ve son ürünündeki eksikler kanıttır.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Ana düşünceyi buldum; çünkü üç bölümde tekrar eden kavramları birleştirdim.” gibi açık konuş.\n5. **Gelişmeye açık yönü tanımla.** Kişiliğine değil davranışa odaklan: “Dijital dipnotlara her seferinde geçtiğim için ana metnin akışını kaybettim.”\n6. **Tedbir ve aktarım belirle.** Güçlü davranışı koru; gelişmeye açık yön için uygulanabilir bir değişiklik seç.\n7. **Yeni hedef kur.** Sonraki metinde neyi, hangi kanıtla izleyeceğini belirt.\n8. **Döngüyü sürdür.** Yeni okumadan sonra önceki tedbirin etkisini kontrol et; işe yaramadıysa yöntemi değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, öz yansıtmanın hedef koymayla başlayıp uygulama kanıtı toplama, gerekçeli değerlendirme, güçlü yönü aktarma, gelişmeye açık yön için tedbir alma ve yeni hedef oluşturma basamaklarından geçtiğini gösterir. Son bağlantı, yeni hedefin bir sonraki okuma döngüsünün başlangıcı olduğunu belirtir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Uzun dijital metinde düşünce akışını izleme\n\nHedef: “Beş bölümlük dijital metnin her bölümündeki temel düşünceyi bir cümleyle kaydetmek.” Öğrenci ilk iki bölümde bağlantılara hemen geçmiş, üçüncü bölümden sonra başlıkları listelemiş ve beş bölümün dördü için doğru ara özet yazmıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Süreç kanıtları ayrılır: İlk iki bölümde sık bağlantı geçişi; son üç bölümde başlık listesi.\n2. Ürün kanıtı incelenir: Beş ara özetten dördü metnin temel düşüncesini karşılıyor; ikinci bölüm eksik.\n3. Güçlü yön belirlenir: Başlıkları listelemek, son üç bölümde ana düşünceleri ayırmayı kolaylaştırmıştır.\n4. Gelişmeye açık yön tanımlanır: Bağlantıları anında açmak ikinci bölümün akışını bozmuştur.\n5. Tedbir seçilir: Gerekli bağlantılar “sonra incele” listesine alınacak; ana metin bitmeden açılmayacaktır.\n6. Aktarım kararı verilir: Başlık listesi, sonraki uzun dijital metinde de kullanılacaktır.\n7. Yeni hedef kurulur: “Sonraki metinde bütün bölümler için ara özet yazacağım ve bağlantı geçişlerini okuma sonrasına bırakacağım.”\n\n### Örnek 2: Yorum yazısında kanıt kullanma\n\nHedef: “Bir okuma alışkanlığı metnini seçilen bakış açısıyla yorumlamak ve en az iki kanıt kullanmak.” Öğrenci bakış açısını açıkça belirtmiş, ancak yorumunda yalnız metnin son cümlesine dayanmıştır. Öğretmen geri bildiriminde yorumun bağlama uygun olduğunu fakat kanıt çeşitliliğinin sınırlı kaldığını belirtmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Hedef parçalanır: Bakış açısını belirtme, iki kanıt seçme, bağlamı koruma.\n2. Kanıtlar değerlendirilir: Bakış açısı ve bağlam başarılı; kanıt sayısı hedefin altında.\n3. Güçlü yön gerekçelendirilir: Yorum, metindeki kişinin durumuna uygun ve bulunmayan olay eklemiyor.\n4. Gelişmeye açık yön, “yorum yapamıyorum” diye değil “yorumdan önce kanıt listesi çıkarmadım” diye tanımlanır.\n5. Tedbir belirlenir: Yorum cümlesini yazmadan önce “davranış, tekrar, sonuç” başlıkları altında üç aday kanıt çıkarılacak.\n6. Güçlü yön aktarılır: Bakış açısını ilk cümlede açıklama davranışı korunacaktır.\n7. Yeni hedef: “Bir sonraki yorumda farklı bölümlerden iki kanıtı aynı gerekçede ilişkilendireceğim.”\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz yansıtmayı sonuç puanına indirgemek önemli bir hatadır. Yüksek puan almak, kullanılan her yöntemin etkili olduğunu; düşük puan almak da hiçbir şeyin işe yaramadığını göstermez. Bir başka hata, gelişmeye açık yönü kişilik etiketiyle anlatmaktır. “Dikkatsizim.” yerine hangi anda, hangi davranışın odağı bozduğunu belirtmelisin. Tedbirin belirsiz olması da gelişimi zorlaştırır. “Daha çok çalışacağım.” yerine “Her bölüm sonunda bir cümlelik ara özet yazacağım.” gibi uygulanabilir bir karar gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Okuma hedefimi gözlenebilir biçimde yazdım mı?\n- Kullandığım yöntemleri ve değişiklikleri kaydettim mi?\n- Süreç kanıtı ile ürün kanıtını birlikte inceledim mi?\n- Güçlü yönümü somut gerekçeyle belirledim mi?\n- Gelişmeye açık yönü davranış üzerinden tanımladım mı?\n- Uygulanabilir bir tedbir ve aktarılacak güçlü davranış seçtim mi?\n- Yeni hedefimde neyi hangi kanıtla izleyeceğim belli mi?\n- Tedbirin etkisini sonraki okumada yeniden değerlendirdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n125__to728.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n125__to728.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n125__to728.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n125__to728.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n125__to728.kanit"},{"id":"degerlendirme","labelKey":"tr-g07-turkce-n125__to728.degerlendirme"},{"id":"uyarlama","labelKey":"tr-g07-turkce-n125__to728.uyarlama"},{"id":"yeni","labelKey":"tr-g07-turkce-n125__to728.yeni"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"degerlendirme"},{"from":"degerlendirme","to":"uyarlama"},{"from":"uyarlama","to":"yeni"},{"from":"yeni","to":"hedef"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n125__to728.alt":"Altı düğümlü döngüde okur önce gözlenebilir bir hedef belirler, ardından seçtiği strateji ve yöntemlerle okumayı uygular. Süreç notları ile ortaya çıkan ürün kanıt olarak toplanır; bu kanıtlardan güçlü ve gelişmeye açık yönler gerekçelendirilir. Güçlü davranış sonraki çalışmaya aktarılırken gelişmeye açık yön için uygulanabilir tedbir seçilir. Son düğümde yeni ve ölçülebilir hedef kurulur; bağlantı bu hedefi bir sonraki okuma döngüsünün başlangıcına taşır.","tr-g07-turkce-n125__to728.caption":"Kanıta dayalı okuma öz yansıtması ve kendini uyarlama döngüsü","tr-g07-turkce-n125__to728.hedef":"Gözlenebilir okuma hedefi","tr-g07-turkce-n125__to728.uygulama":"Strateji ve yöntemleri uygula","tr-g07-turkce-n125__to728.kanit":"Süreç ve ürün kanıtı topla","tr-g07-turkce-n125__to728.degerlendirme":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n125__to728.uyarlama":"Güçlü yönü aktar, tedbir al","tr-g07-turkce-n125__to728.yeni":"Yeni hedef belirle ve izle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-o-7-28-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma, bir metni bitirdikten sonra kendine yalnız “İyi miydim, kötü müydüm?” diye sormak değildir. Hedefini, kullandığın yöntemi ve ortaya çıkan ürünü somut kanıtlarla incelersin. Güçlü yönünü belirleyip sonraki okumalara aktarırsın; gelişmeye açık yönün için uygulanabilir bir tedbir seçer ve yeni hedef kurarsın. Bu döngü, etkili okur kimliğinin zamanla gelişmesini sağlar.\n\n“Okuma Kültürü” temasında basılı bir metinde not alma, dijital metinde dikkatini koruma, bir metni yorumlama veya değerlendirme gibi farklı görevler yapabilirsin. Her görevde aynı yöntem işe yaramayabilir. Öz yansıtma, “Ben uzun metinleri anlayamam.” gibi kalıcı bir etiket koymak yerine “İkinci bölümde başlıkları işaretlemediğim için ana düşünceler karıştı; sonraki okumada bölüm sonlarında tek cümlelik ara özet yazacağım.” biçiminde kanıt ve tedbir kurar.","keyConcepts":"**Okuma hedefi**, çalışma sonunda ulaşmak istediğin gözlenebilir sonuçtur. “Metindeki problemi ve iki çözümü belirlemek” açık bir hedeftir.\n\n**Süreç kanıtı**, okurken ne yaptığını gösteren işaretleme, süre kaydı, soru listesi, yeniden okuma notu veya şemadır.\n\n**Ürün kanıtı**, okuma sonunda oluşturduğun yorum, değerlendirme, problem çözüm tablosu veya özetin niteliğidir.\n\n**Güçlü yön**, hedefe ulaşmayı destekleyen ve kanıtla gösterilen etkili davranıştır.\n\n**Gelişmeye açık yön**, henüz düzenli uygulanmayan fakat belirli bir çalışmayla geliştirilebilecek davranıştır.\n\n**Tedbir**, güçlüğü azaltmak için ne zaman ve nasıl uygulanacağı belli olan adımdır.\n\n**Aktarım**, bir görevde işe yarayan güçlü davranışı yeni bir metne bilinçli biçimde taşımaktır.\n\n**Yeni hedef**, değerlendirme sonucunda belirlenen, önceki hedeften daha açık veya ileri bir sonraki adımdır.","steps":"1. **Hedefi başta yaz.** Hedef olmadan neyi değerlendireceğini bilemezsin. “Metni anlamak” yerine “her bölümün ana düşüncesini bir cümleyle yazmak” de.\n2. **Kullandığın yöntemi kaydet.** Başlık tarama, not alma, soru sorma, sözlük kullanma veya bağlantıları sonra inceleme gibi davranışları belirt.\n3. **Süreç ve ürün kanıtlarını topla.** Kaç kez yeniden okuduğun, hangi notların işe yaradığı ve son ürünündeki eksikler kanıttır.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Ana düşünceyi buldum; çünkü üç bölümde tekrar eden kavramları birleştirdim.” gibi açık konuş.\n5. **Gelişmeye açık yönü tanımla.** Kişiliğine değil davranışa odaklan: “Dijital dipnotlara her seferinde geçtiğim için ana metnin akışını kaybettim.”\n6. **Tedbir ve aktarım belirle.** Güçlü davranışı koru; gelişmeye açık yön için uygulanabilir bir değişiklik seç.\n7. **Yeni hedef kur.** Sonraki metinde neyi, hangi kanıtla izleyeceğini belirt.\n8. **Döngüyü sürdür.** Yeni okumadan sonra önceki tedbirin etkisini kontrol et; işe yaramadıysa yöntemi değiştir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, öz yansıtmanın hedef koymayla başlayıp uygulama kanıtı toplama, gerekçeli değerlendirme, güçlü yönü aktarma, gelişmeye açık yön için tedbir alma ve yeni hedef oluşturma basamaklarından geçtiğini gösterir. Son bağlantı, yeni hedefin bir sonraki okuma döngüsünün başlangıcı olduğunu belirtir.","workedExamples":["Hedef: “Beş bölümlük dijital metnin her bölümündeki temel düşünceyi bir cümleyle kaydetmek.” Öğrenci ilk iki bölümde bağlantılara hemen geçmiş, üçüncü bölümden sonra başlıkları listelemiş ve beş bölümün dördü için doğru ara özet yazmıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Süreç kanıtları ayrılır: İlk iki bölümde sık bağlantı geçişi; son üç bölümde başlık listesi.\n2. Ürün kanıtı incelenir: Beş ara özetten dördü metnin temel düşüncesini karşılıyor; ikinci bölüm eksik.\n3. Güçlü yön belirlenir: Başlıkları listelemek, son üç bölümde ana düşünceleri ayırmayı kolaylaştırmıştır.\n4. Gelişmeye açık yön tanımlanır: Bağlantıları anında açmak ikinci bölümün akışını bozmuştur.\n5. Tedbir seçilir: Gerekli bağlantılar “sonra incele” listesine alınacak; ana metin bitmeden açılmayacaktır.\n6. Aktarım kararı verilir: Başlık listesi, sonraki uzun dijital metinde de kullanılacaktır.\n7. Yeni hedef kurulur: “Sonraki metinde bütün bölümler için ara özet yazacağım ve bağlantı geçişlerini okuma sonrasına bırakacağım.”","Hedef: “Bir okuma alışkanlığı metnini seçilen bakış açısıyla yorumlamak ve en az iki kanıt kullanmak.” Öğrenci bakış açısını açıkça belirtmiş, ancak yorumunda yalnız metnin son cümlesine dayanmıştır. Öğretmen geri bildiriminde yorumun bağlama uygun olduğunu fakat kanıt çeşitliliğinin sınırlı kaldığını belirtmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Hedef parçalanır: Bakış açısını belirtme, iki kanıt seçme, bağlamı koruma.\n2. Kanıtlar değerlendirilir: Bakış açısı ve bağlam başarılı; kanıt sayısı hedefin altında.\n3. Güçlü yön gerekçelendirilir: Yorum, metindeki kişinin durumuna uygun ve bulunmayan olay eklemiyor.\n4. Gelişmeye açık yön, “yorum yapamıyorum” diye değil “yorumdan önce kanıt listesi çıkarmadım” diye tanımlanır.\n5. Tedbir belirlenir: Yorum cümlesini yazmadan önce “davranış, tekrar, sonuç” başlıkları altında üç aday kanıt çıkarılacak.\n6. Güçlü yön aktarılır: Bakış açısını ilk cümlede açıklama davranışı korunacaktır.\n7. Yeni hedef: “Bir sonraki yorumda farklı bölümlerden iki kanıtı aynı gerekçede ilişkilendireceğim.”"],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı sonuç puanına indirgemek önemli bir hatadır. Yüksek puan almak, kullanılan her yöntemin etkili olduğunu; düşük puan almak da hiçbir şeyin işe yaramadığını göstermez. Bir başka hata, gelişmeye açık yönü kişilik etiketiyle anlatmaktır. “Dikkatsizim.” yerine hangi anda, hangi davranışın odağı bozduğunu belirtmelisin. Tedbirin belirsiz olması da gelişimi zorlaştırır. “Daha çok çalışacağım.” yerine “Her bölüm sonunda bir cümlelik ara özet yazacağım.” gibi uygulanabilir bir karar gerekir.","selfCheck":["Okuma hedefimi gözlenebilir biçimde yazdım mı?","Kullandığım yöntemleri ve değişiklikleri kaydettim mi?","Süreç kanıtı ile ürün kanıtını birlikte inceledim mi?","Güçlü yönümü somut gerekçeyle belirledim mi?","Gelişmeye açık yönü davranış üzerinden tanımladım mı?","Uygulanabilir bir tedbir ve aktarılacak güçlü davranış seçtim mi?","Yeni hedefimde neyi hangi kanıtla izleyeceğim belli mi?","Tedbirin etkisini sonraki okumada yeniden değerlendirdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.O.7.28","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f165373956f175d9617750ec63e95c23ba38ae5f2954bb235ce73e0e96f0197d","reviewDecisionSha256":"7093d539dff456aed155d31c656a32e1d9c76b872630aa7d4a6a746c4c27190e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f165373956f175d9617750ec63e95c23ba38ae5f2954bb235ce73e0e96f0197d","reviewedHash":"sha256:f165373956f175d9617750ec63e95c23ba38ae5f2954bb235ce73e0e96f0197d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7093d539dff456aed155d31c656a32e1d9c76b872630aa7d4a6a746c4c27190e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n125","contentProjectionSha256":"f165373956f175d9617750ec63e95c23ba38ae5f2954bb235ce73e0e96f0197d","reviewDecisionSha256":"7093d539dff456aed155d31c656a32e1d9c76b872630aa7d4a6a746c4c27190e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n126","noteId":"tr.g07.turkce.n126","noteKey":"tr.g07.turkce.n126","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-11","title":"Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme","objectiveId":"T.Y.7.11","objective":"T.Y.7.11","objectives":["T.Y.7.11"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYorumunu yazılı olarak ifade etmek, metni yeniden anlatmak veya metinde bulunmayan ayrıntıları özgürce eklemek değildir. Önce olay, konu ya da durumu dikkatle inceler; yorumunu hangi bakış açısından kuracağını belirlersin. Sonra metindeki kanıtları bağlamdan koparmadan genişletir, daraltır veya farklı bir açıdan ilişkilendirirsin. Yazdığın yorum, okurun “Bu sonuca hangi ifadeden ulaşıldı?” sorusuna cevap verebilmelidir.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir okurun davranışı, sınıf kitaplığına ilişkin düzenleme, dijital okuma alışkanlığı veya bir okuma topluluğunun kararı yorumlanabilir. Aynı durum öğrenci, kitaplık sorumlusu ya da yeni bir okur açısından farklı anlam taşıyabilir. Farklı yorumların mümkün olması, bütün yorumların eşit derecede geçerli olduğu anlamına gelmez; bağlam ve kanıt sınırı korunmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Bağlam**, bir ifadenin öncesi, sonrası, gerçekleştiği durum ve amacıyla kurduğu bütündür. **Metin kanıtı**, yorumu destekleyen sözcük, davranış, ilişki veya ayrıntıdır. **Bakış açısı**, olayın kimin konumundan ve hangi odakla ele alındığını gösterir. **Yorum**, açıkça verilen bilgiden hareketle anlamı genişleten, ilişkilendiren veya belirli bir açıdan açıklayan yargıdır.\n\n**Dönüştürme**, metindeki olayı ya da düşünceyi seçilen bakış açısına göre yeniden ifade etmektir; olayın temel koşullarını değiştirmek değildir. **Bağlam sınırı**, metnin desteklemediği kesinlikte niyet, sonuç veya kişilik özelliği eklememeyi gerektirir. “Bu davranış, okurun dikkatini yönetmeye çalıştığını düşündürüyor.” kanıtlı bir yorum olabilir; “Bu okur artık her metni kusursuz anlar.” aşırı ve kanıtsız bir genellemedir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Metni yüzey anlamıyla kavra.** Kim, ne yaptı; hangi koşul değişti; sonuçta ne oldu? Önce açık bilgiyi belirle.\n2. **Yorum odağını seç.** Davranışın amacı mı, bir düzenlemenin olası etkisi mi, farklı bir kişinin deneyimi mi yorumlanacak?\n3. **Bakış açısını belirt.** “Yeni bir okur açısından”, “kitaplık sorumlusu bakımından” veya “dikkatini yönetmeye çalışan öğrenci açısından” gibi bir sınır kur.\n4. **Kanıtları ayır.** Yorumu doğrudan destekleyen iki ya da üç ayrıntıyı seç. Yalnız bir sözcüğe dayanıyorsan çevresindeki cümleleri de kontrol et.\n5. **Kanıt ile yorum arasında gerekçe kur.** “Çünkü”, “bu durum”, “özellikle” gibi bağlayıcılar ilişkiyi görünür kılabilir; ancak bağlayıcı kullanmak tek başına gerekçe değildir.\n6. **Anlamı bağlam içinde dönüştür.** Olayı seçilen bakış açısından genişletebilir veya belirli bir noktaya daraltabilirsin.\n7. **Kesinlik derecesini ayarla.** Metin yalnız olasılık gösteriyorsa “gösterebilir”, “düşündürüyor” gibi uygun ifadeler kullan.\n8. **Yüzey bilgisi ile yorumu ayır.** Önce kanıtı, sonra yorumunu yazmak okurun akıl yürütmeyi izlemesini kolaylaştırır.\n9. **Son kontrolü yap.** Yeni kişi, tarih, sonuç veya niyet uydurdun mu? Yorumun metne geri bağlanabiliyor mu?\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, her yorumun bir metin kanıtına, belirli bir bakış açısına ve açıklanmış gerekçeye bağlanmasını; ayrıca metnin izin vermediği kesin sonuçların sınırlandırılmasını gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Bölüm sonu notları\n\nMikro metin: “Ece, okuduğu uzun öykünün her bölümünden sonra bir cümlelik not yazdı. Son hafta kitabın başına dönmeden olayların sırasını kendi cümleleriyle anlatabildi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yüzey bilgisi belirlenir: Ece bölüm sonlarında kısa not tutmuş ve daha sonra olay sırasını anlatabilmiştir.\n2. Yorum odağı, not tutma davranışının okuma sürecindeki işlevi olarak seçilir.\n3. Bakış açısı “kendi anlama sürecini yöneten okur”dur.\n4. Kanıtlar, “her bölümden sonra bir cümlelik not” ve “kitabın başına dönmeden olayların sırasını anlatma” ayrıntılarıdır.\n5. Kanıt ile yorum ilişkilendirilir: Notlar, önemli olayları bölüm bölüm sabitlemiş olabilir; bu da olaylar arasındaki bağlantıyı hatırlamayı kolaylaştırmış görünür.\n6. Yazılı yorum şöyle kurulur: “Ece’nin kısa notları yalnız bilgiyi kaydetme işi görmemiş, olay örgüsünü kendi cümleleriyle yeniden kurmasına da yardımcı olmuş olabilir. Metindeki sonuç, onun okuma sürecini etkin biçimde izlediğini düşündürüyor.”\n7. “Ece bu yöntemle bütün kitapları eksiksiz anlayacaktır.” denmez; metin böyle genel bir sonuç sağlamaz.\n\n### Örnek 2: Merak kartlarıyla kitap seçimi\n\nMikro metin: “Sınıf kitaplığındaki bazı kitaplar için üç sözcüklük merak kartları hazırlandı. Kartlarda kitabın adı yazmıyordu. Öğrenciler bir kart seçtikten sonra hangi kitaba ait olduğunu öğrendi; istemeyenler başka bir kart deneyebildi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Açık bilgiler; kartların kısa olması, kitabın adını gizlemesi ve seçimin değiştirilebilmesidir.\n2. İlk bakış açısı, ne okuyacağına karar vermekte zorlanan öğrencidir.\n3. Kanıtlar, “üç sözcüklük”, “adın yazılmaması” ve “başka kart deneyebilme” ayrıntılarıdır.\n4. Yorum: Kartlar, öğrencinin kapak ya da bilinen ad yerine merak uyandıran bir ipucundan hareketle seçenek keşfetmesini sağlayabilir. Seçimi değiştirme hakkı, yöntemi zorlayıcı olmaktan çıkarır.\n5. İkinci bakış açısı kitaplık sorumlusudur. Bu açıdan kartlar, az fark edilen kitapları görünür kılmak için bir tanıtım yolu olabilir.\n6. Yazılı yorumda iki açı karıştırılmaz: “Yeni bir okur açısından kartlar karar yükünü azaltabilir; kitaplık sorumlusu açısından ise farklı raflardaki metinlere dikkat çekme aracı olabilir.”\n7. “Bütün öğrenciler bu yöntemi sevecektir.” gibi kanıtsız genelleme yapılmaz.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖzet ile yorumu karıştırmak en yaygın hatadır. Metindeki olayları farklı sözcüklerle tekrar etmek, anlamı genişletmez. Tersi yöndeki hata ise yorum adı altında metne yeni niyetler, kişiler ve kesin sonuçlar eklemektir. “Karakter tembeldir.” gibi kişilik etiketi, yalnız bir davranıştan çıkarılamaz. Bakış açısını belirtmeden bir paragrafta öğrenci, öğretmen ve kitaplık sorumlusu açısından konuşmak da düşünceyi belirsizleştirir. Kişisel deneyim, metin kanıtının yerine geçmez; yalnız kanıtla ilişki kurulduğunda yorumu zenginleştirebilir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Metnin açıkça verdiği bilgiyi önce belirledim mi?\n- Yorum odağımı ve bakış açımı seçtim mi?\n- Yorumumu destekleyen somut sözcük ya da davranışları gösterdim mi?\n- Kanıt ile yorum arasındaki gerekçeyi açıkladım mı?\n- Metni bağlamdan koparmadan dönüştürdüm mü?\n- Olası bir sonucu kesin gerçek gibi yazmaktan kaçındım mı?\n- Özet cümlesi ile yorum cümlesini birbirinden ayırdım mı?\n- Metinde bulunmayan kişi, niyet, olay veya sonuç eklemedim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n126__ty711.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n126__ty711.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n126__ty711.h1","tr-g07-turkce-n126__ty711.h2","tr-g07-turkce-n126__ty711.h3","tr-g07-turkce-n126__ty711.h4"],"rows":[[{"v":"Her bölümden sonra bir cümlelik not yazılması"},{"v":"Kendi anlama sürecini yöneten okur"},{"v":"Okur önemli olayları bölüm bölüm sabitliyor olabilir"},{"v":"Notların bütün metinlerde kesin başarı sağlayacağı söylenemez"}],[{"v":"Kitabın başına dönmeden olay sırasının anlatılması"},{"v":"Öğrenme süreci"},{"v":"Notlar olay örgüsünü yeniden kurmayı desteklemiş görünür"},{"v":"Metin yalnız bu okuma deneyiminin sonucunu bildirir"}],[{"v":"Kitap adı yazılmayan üç sözcüklük merak kartı"},{"v":"Karar vermekte zorlanan yeni okur"},{"v":"Kısa ipucu, bilinen başlıkların dışındaki seçenekleri keşfetmeye yardım edebilir"},{"v":"Her öğrencinin yöntemi seveceği sonucu çıkarılamaz"}],[{"v":"İstenmeyen kartın değiştirilebilmesi"},{"v":"Öğrencinin seçim hakkı"},{"v":"Uygulama zorlayıcı değil, geri dönülebilir bir deneme sunuyor"},{"v":"Kartların hangi kitaplara ait olduğu hakkında ek bilgi uydurulmaz"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n126__ty711.alt":"Tabloda bölüm sonu notları ve merak kartlarıyla ilgili dört metin kanıtı ayrı bakış açılarıyla eşleştirilir. Her satırda kanıttan çıkarılabilen yorum yazılır ve yorumun bağlam sınırı belirtilir: kesin başarı, bütün öğrencilerin aynı tepkisi veya metinde bulunmayan kitap ayrıntıları ileri sürülmez.","tr-g07-turkce-n126__ty711.caption":"Metin kanıtını bakış açısı, yorum ve bağlam sınırıyla ilişkilendirme tablosu","tr-g07-turkce-n126__ty711.h1":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-n126__ty711.h2":"Bakış açısı","tr-g07-turkce-n126__ty711.h3":"Kanıta dayalı yorum","tr-g07-turkce-n126__ty711.h4":"Bağlam sınırı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-y-7-11-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yorumunu yazılı olarak ifade etmek, metni yeniden anlatmak veya metinde bulunmayan ayrıntıları özgürce eklemek değildir. Önce olay, konu ya da durumu dikkatle inceler; yorumunu hangi bakış açısından kuracağını belirlersin. Sonra metindeki kanıtları bağlamdan koparmadan genişletir, daraltır veya farklı bir açıdan ilişkilendirirsin. Yazdığın yorum, okurun “Bu sonuca hangi ifadeden ulaşıldı?” sorusuna cevap verebilmelidir.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir okurun davranışı, sınıf kitaplığına ilişkin düzenleme, dijital okuma alışkanlığı veya bir okuma topluluğunun kararı yorumlanabilir. Aynı durum öğrenci, kitaplık sorumlusu ya da yeni bir okur açısından farklı anlam taşıyabilir. Farklı yorumların mümkün olması, bütün yorumların eşit derecede geçerli olduğu anlamına gelmez; bağlam ve kanıt sınırı korunmalıdır.","keyConcepts":"**Bağlam**, bir ifadenin öncesi, sonrası, gerçekleştiği durum ve amacıyla kurduğu bütündür. **Metin kanıtı**, yorumu destekleyen sözcük, davranış, ilişki veya ayrıntıdır. **Bakış açısı**, olayın kimin konumundan ve hangi odakla ele alındığını gösterir. **Yorum**, açıkça verilen bilgiden hareketle anlamı genişleten, ilişkilendiren veya belirli bir açıdan açıklayan yargıdır.\n\n**Dönüştürme**, metindeki olayı ya da düşünceyi seçilen bakış açısına göre yeniden ifade etmektir; olayın temel koşullarını değiştirmek değildir. **Bağlam sınırı**, metnin desteklemediği kesinlikte niyet, sonuç veya kişilik özelliği eklememeyi gerektirir. “Bu davranış, okurun dikkatini yönetmeye çalıştığını düşündürüyor.” kanıtlı bir yorum olabilir; “Bu okur artık her metni kusursuz anlar.” aşırı ve kanıtsız bir genellemedir.","steps":"1. **Metni yüzey anlamıyla kavra.** Kim, ne yaptı; hangi koşul değişti; sonuçta ne oldu? Önce açık bilgiyi belirle.\n2. **Yorum odağını seç.** Davranışın amacı mı, bir düzenlemenin olası etkisi mi, farklı bir kişinin deneyimi mi yorumlanacak?\n3. **Bakış açısını belirt.** “Yeni bir okur açısından”, “kitaplık sorumlusu bakımından” veya “dikkatini yönetmeye çalışan öğrenci açısından” gibi bir sınır kur.\n4. **Kanıtları ayır.** Yorumu doğrudan destekleyen iki ya da üç ayrıntıyı seç. Yalnız bir sözcüğe dayanıyorsan çevresindeki cümleleri de kontrol et.\n5. **Kanıt ile yorum arasında gerekçe kur.** “Çünkü”, “bu durum”, “özellikle” gibi bağlayıcılar ilişkiyi görünür kılabilir; ancak bağlayıcı kullanmak tek başına gerekçe değildir.\n6. **Anlamı bağlam içinde dönüştür.** Olayı seçilen bakış açısından genişletebilir veya belirli bir noktaya daraltabilirsin.\n7. **Kesinlik derecesini ayarla.** Metin yalnız olasılık gösteriyorsa “gösterebilir”, “düşündürüyor” gibi uygun ifadeler kullan.\n8. **Yüzey bilgisi ile yorumu ayır.** Önce kanıtı, sonra yorumunu yazmak okurun akıl yürütmeyi izlemesini kolaylaştırır.\n9. **Son kontrolü yap.** Yeni kişi, tarih, sonuç veya niyet uydurdun mu? Yorumun metne geri bağlanabiliyor mu?\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, her yorumun bir metin kanıtına, belirli bir bakış açısına ve açıklanmış gerekçeye bağlanmasını; ayrıca metnin izin vermediği kesin sonuçların sınırlandırılmasını gösterir.","workedExamples":["Mikro metin: “Ece, okuduğu uzun öykünün her bölümünden sonra bir cümlelik not yazdı. Son hafta kitabın başına dönmeden olayların sırasını kendi cümleleriyle anlatabildi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yüzey bilgisi belirlenir: Ece bölüm sonlarında kısa not tutmuş ve daha sonra olay sırasını anlatabilmiştir.\n2. Yorum odağı, not tutma davranışının okuma sürecindeki işlevi olarak seçilir.\n3. Bakış açısı “kendi anlama sürecini yöneten okur”dur.\n4. Kanıtlar, “her bölümden sonra bir cümlelik not” ve “kitabın başına dönmeden olayların sırasını anlatma” ayrıntılarıdır.\n5. Kanıt ile yorum ilişkilendirilir: Notlar, önemli olayları bölüm bölüm sabitlemiş olabilir; bu da olaylar arasındaki bağlantıyı hatırlamayı kolaylaştırmış görünür.\n6. Yazılı yorum şöyle kurulur: “Ece’nin kısa notları yalnız bilgiyi kaydetme işi görmemiş, olay örgüsünü kendi cümleleriyle yeniden kurmasına da yardımcı olmuş olabilir. Metindeki sonuç, onun okuma sürecini etkin biçimde izlediğini düşündürüyor.”\n7. “Ece bu yöntemle bütün kitapları eksiksiz anlayacaktır.” denmez; metin böyle genel bir sonuç sağlamaz.","Mikro metin: “Sınıf kitaplığındaki bazı kitaplar için üç sözcüklük merak kartları hazırlandı. Kartlarda kitabın adı yazmıyordu. Öğrenciler bir kart seçtikten sonra hangi kitaba ait olduğunu öğrendi; istemeyenler başka bir kart deneyebildi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Açık bilgiler; kartların kısa olması, kitabın adını gizlemesi ve seçimin değiştirilebilmesidir.\n2. İlk bakış açısı, ne okuyacağına karar vermekte zorlanan öğrencidir.\n3. Kanıtlar, “üç sözcüklük”, “adın yazılmaması” ve “başka kart deneyebilme” ayrıntılarıdır.\n4. Yorum: Kartlar, öğrencinin kapak ya da bilinen ad yerine merak uyandıran bir ipucundan hareketle seçenek keşfetmesini sağlayabilir. Seçimi değiştirme hakkı, yöntemi zorlayıcı olmaktan çıkarır.\n5. İkinci bakış açısı kitaplık sorumlusudur. Bu açıdan kartlar, az fark edilen kitapları görünür kılmak için bir tanıtım yolu olabilir.\n6. Yazılı yorumda iki açı karıştırılmaz: “Yeni bir okur açısından kartlar karar yükünü azaltabilir; kitaplık sorumlusu açısından ise farklı raflardaki metinlere dikkat çekme aracı olabilir.”\n7. “Bütün öğrenciler bu yöntemi sevecektir.” gibi kanıtsız genelleme yapılmaz."],"commonMistakes":"Özet ile yorumu karıştırmak en yaygın hatadır. Metindeki olayları farklı sözcüklerle tekrar etmek, anlamı genişletmez. Tersi yöndeki hata ise yorum adı altında metne yeni niyetler, kişiler ve kesin sonuçlar eklemektir. “Karakter tembeldir.” gibi kişilik etiketi, yalnız bir davranıştan çıkarılamaz. Bakış açısını belirtmeden bir paragrafta öğrenci, öğretmen ve kitaplık sorumlusu açısından konuşmak da düşünceyi belirsizleştirir. Kişisel deneyim, metin kanıtının yerine geçmez; yalnız kanıtla ilişki kurulduğunda yorumu zenginleştirebilir.","selfCheck":["Metnin açıkça verdiği bilgiyi önce belirledim mi?","Yorum odağımı ve bakış açımı seçtim mi?","Yorumumu destekleyen somut sözcük ya da davranışları gösterdim mi?","Kanıt ile yorum arasındaki gerekçeyi açıkladım mı?","Metni bağlamdan koparmadan dönüştürdüm mü?","Olası bir sonucu kesin gerçek gibi yazmaktan kaçındım mı?","Özet cümlesi ile yorum cümlesini birbirinden ayırdım mı?","Metinde bulunmayan kişi, niyet, olay veya sonuç eklemedim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yorumunu yazılı olarak ifade edebilme: T.Y.7.11","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8d17f9d70797ed7c29afca92e3fca83dba34ecdd3f29ce21d3558b1cbc4ae17c","reviewDecisionSha256":"730ca5302f0df81521257cfbbd777cadfa08a6920aff7e2a97903467e5b6d442","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8d17f9d70797ed7c29afca92e3fca83dba34ecdd3f29ce21d3558b1cbc4ae17c","reviewedHash":"sha256:8d17f9d70797ed7c29afca92e3fca83dba34ecdd3f29ce21d3558b1cbc4ae17c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:730ca5302f0df81521257cfbbd777cadfa08a6920aff7e2a97903467e5b6d442; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n126","contentProjectionSha256":"8d17f9d70797ed7c29afca92e3fca83dba34ecdd3f29ce21d3558b1cbc4ae17c","reviewDecisionSha256":"730ca5302f0df81521257cfbbd777cadfa08a6920aff7e2a97903467e5b6d442","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n127","noteId":"tr.g07.turkce.n127","noteKey":"tr.g07.turkce.n127","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-13","title":"Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme","objectiveId":"T.Y.7.13","objective":"T.Y.7.13","objectives":["T.Y.7.13"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nDeğerlendirmesini yazılı olarak ifade etmek, bir metni ya da uygulamayı yalnızca “iyi”, “kötü”, “yararlı” veya “sıkıcı” diye nitelemek değildir. Önce değerlendireceğin özelliği ve buna uygun bir ölçütü belirlersin. Sonra metni, dijital içeriği veya okuma uygulamasını bu ölçüte göre inceler; bulduğun kanıtı ölçütle karşılaştırır ve ulaştığın yargıyı gerekçeli biçimde yazarsın. Yargın, kişisel beğenini içerebilir fakat yalnız beğeniye dayanamaz.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir okuma rehberinin açıklığı, dijital metnin kullanılabilirliği, okuma günlüğünün düşünmeyi desteklemesi veya sınıf kitaplığı yönergesinin hedef kitleye uygunluğu değerlendirilebilir. Bir ürün bir ölçütte güçlü, başka bir ölçütte sınırlı olabilir. Bu nedenle değerlendirme, tek ve değişmez bir etiket değil; belirlenmiş norma göre ulaşılan açıklanabilir bir yargıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Norm**, değerlendirmede başvurulan genel beklenti ya da standarttır. **Ölçüt**, normun incelenebilir bir özelliğe dönüştürülmüş hâlidir. “Rehber kullanışlı olmalı.” genel bir normdur; “Adımlar uygulama sırasına göre açıkça verilmiş olmalı.” daha somut bir ölçüttür. **Kanıt**, üründe gerçekten bulunan ifade, bölüm, düzen veya eksikliktir.\n\n**Karşılaştırma**, kanıtın ölçütü ne ölçüde karşıladığını belirlemektir. **Yargı**, bu karşılaştırmadan çıkan sonuçtur. “Rehber kusursuz.” yerine “Adımlar sıralı verildiği için temel kullanım açık; ancak kaynağın güncellenme bilgisi bulunmadığından güvenilirlik ölçütü tam karşılanmıyor.” denildiğinde iki farklı ölçüte dayalı yargı kurulmuş olur. **Gerekçe**, yargıyı kanıt ve ölçütle bağlar.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Değerlendirme nesnesini sınırla.** Bütün dijital okuma dünyasını değil, belirli bir rehberi, günlük formunu veya duyuruyu değerlendir.\n2. **Amacı ve hedef kitleyi belirle.** Bir ürün ne için ve kim tarafından kullanılacak? Ölçütler buna göre değişir.\n3. **Normu seç.** Açıklık, içerik uygunluğu, düzen, erişilebilirlik, kaynak güvenilirliği veya işlevsellik gibi bir özellik seçebilirsin.\n4. **Normu somut ölçüte dönüştür.** “Açık olmalı.” yerine “Yönergeler kısa, sıralı ve hedef kitlenin anlayacağı sözcüklerle verilmiş olmalı.” de.\n5. **Ürünü kanıt için incele.** Başlık, örnek, yönerge, kaynak bilgisi, biçim ve erişim seçeneği gibi ayrıntıları kaydet.\n6. **Kanıtı ölçütle karşılaştır.** Ölçüt karşılanıyor mu, kısmen mi karşılanıyor, karşılanmıyor mu? Her yargı için ayrı karşılaştırma yap.\n7. **Yargını yaz.** Önce ölçütü, sonra kanıtı ve sonucu açıkla. Gerekirse koşullu bir yargı kur.\n8. **Farklı ölçütleri karıştırma.** Güvenilirlik kanıtı, görsel düzen hakkında tek başına karar vermez.\n9. **Sonucu dengeli kur.** Bir sınırlılık, ürünün bütün yönlerinin değersiz olduğu anlamına gelmez.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, her değerlendirmenin ölçütle başlaması, kanıtla sürmesi, karşılaştırma gerekçesiyle açıklanması ve sonunda sınırları belli bir yargıya dönüşmesi gerektiğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Dijital okuma rehberini değerlendirme\n\nRehberde “metin boyutunu ayarla”, “bölüm başlıklarını işaretle” ve “çevrim dışı kopyayı hazırla” adımları sıralanmıştır. Her adımın yanında kısa açıklama vardır. Rehberi hazırlayan birim belirtilmiş; ancak güncellenme tarihi görünmemektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, öğrencinin dijital metni daha düzenli ve erişilebilir biçimde okumasına yardım etmektir.\n2. Birinci norm açıklıktır. Ölçüt: Adımlar mantıklı sırada ve kısa açıklamayla verilmelidir.\n3. Kanıt, üç işlemin sıralanması ve her birinin açıklanmasıdır. Ölçüt karşılanır.\n4. İkinci norm kaynak güvenilirliğidir. Ölçüt: Hazırlayan ve bilginin güncelliğini denetlemeye yarayan bilgiler görülebilmelidir.\n5. Hazırlayan birim vardır; güncellenme tarihi yoktur. Ölçüt kısmen karşılanır.\n6. Yazılı değerlendirme şöyle kurulur: “Rehber, işlemleri sıralı ve kısa açıklamalarla verdiği için kullanım açıklığı bakımından güçlüdür. Hazırlayan birimin belirtilmesi kaynağı izlemeyi kolaylaştırır; ancak güncellenme bilgisinin bulunmaması, içeriğin ne zaman gözden geçirildiğini denetlemeyi zorlaştırır. Bu nedenle rehber temel kullanım için anlaşılır, güncellik ölçütü bakımından ise eksiktir.”\n\n### Örnek 2: Okuma günlüğü formunu değerlendirme\n\nFormda tarih, metnin türü, okunan bölüm, bilinmeyen sözcükler ve “Bugün hangi düşüncem değişti?” alanları vardır. “Bu metni kime, hangi gerekçeyle önerirsin?” bölümü yoktur.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, okuma sürecini izlemek ve okurun düşüncesini görünür kılmaktır.\n2. İlk ölçüt süreç takibidir: Tarih ve okunan bölüm kaydedilebilmelidir. Form bu ölçütü karşılar.\n3. İkinci ölçüt düşünsel yansıtma imkânıdır: Okur, metnin düşüncesine etkisini açıklayabilmelidir. “Hangi düşüncem değişti?” alanı bu işleve hizmet eder.\n4. Üçüncü ölçüt gerekçeli öneridir: Form, okurun hedef kitle ve gerekçe belirtmesine alan açmalıdır. Bu alan bulunmadığından ölçüt karşılanmaz.\n5. Sonuç: “Form, okuma ilerlemesini ve düşünce değişimini kaydetmek için işlevlidir; fakat gerekçeli kitap önerisi hazırlamak amacıyla kullanılacaksa hedef kitle ve öneri nedeni için ek bölüm gerektirir.”\n6. “Form kötüdür.” denmez; yargı amaca ve ölçütlere göre sınırlandırılır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nYargıyı önce verip ölçütü sonradan ona uydurmak değerlendirmeyi güvenilmez kılar. “Ben beğendim, çünkü güzel.” cümlesinde ölçüt ve kanıt yoktur. Bir başka hata, tek kanıttan bütün ürüne ilişkin kesin sonuç çıkarmaktır. Yazı tipi küçük diye içerik doğruluğu hakkında karar verilemez; kaynak bilgisi eksik diye bütün yönergelerin anlaşılmaz olduğu söylenemez. Ölçütleri açıkça adlandırmadan art arda olumlu ve olumsuz özellik sıralamak da değerlendirme zincirini görünmez hâle getirir. Kişiyi değerlendirmek yerine ürünün incelenebilir özelliklerine odaklanmak gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Neyi, hangi amaç ve hedef kitle için değerlendirdiğimi belirttim mi?\n- Genel normu somut ve incelenebilir bir ölçüte dönüştürdüm mü?\n- Her ölçüt için üründen gerçek kanıt seçtim mi?\n- Kanıtın ölçütü ne ölçüde karşıladığını açıkladım mı?\n- Yargımı beğeni yerine ölçüt, kanıt ve gerekçeye dayandırdım mı?\n- Farklı ölçütlere ait kanıtları birbirine karıştırmadım mı?\n- Olumlu ve sınırlı yönleri amaca göre ayrı ayrı ele aldım mı?\n- Sonucumu kanıtın izin verdiği kapsamla sınırladım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n127__ty713.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n127__ty713.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n127__ty713.h1","tr-g07-turkce-n127__ty713.h2","tr-g07-turkce-n127__ty713.h3","tr-g07-turkce-n127__ty713.h4"],"rows":[[{"v":"Açıklık: adımlar sıralı ve kısa açıklamalı olmalı"},{"v":"Üç işlem uygulama sırasıyla verilmiş, her biri açıklanmış"},{"v":"Kanıt açıklık ölçütünü karşılıyor"},{"v":"Rehber temel kullanım açısından anlaşılır"}],[{"v":"Güncellik: gözden geçirme bilgisi denetlenebilmeli"},{"v":"Hazırlayan birim var, güncellenme tarihi yok"},{"v":"Kaynak izlenebilir; güncellik yalnız kısmen denetlenebilir"},{"v":"Güvenilirlik ölçütü kısmen karşılanıyor"}],[{"v":"Süreç takibi: tarih ve okunan bölüm kaydedilmeli"},{"v":"Okuma günlüğünde tarih ve bölüm alanları bulunuyor"},{"v":"Form ilerlemeyi görünür kılıyor"},{"v":"Günlük süreç takibi için işlevli"}],[{"v":"Gerekçeli öneri: hedef kitle ve öneri nedeni yazılabilmeli"},{"v":"Formda öneri hedefi ve gerekçe alanı yok"},{"v":"Bu amaç için gerekli kanıt üretilemiyor"},{"v":"Gerekçeli öneri görevi için form geliştirilmelidir"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n127__ty713.alt":"Değerlendirme tablosunda dijital okuma rehberi ve okuma günlüğü dört ölçütle incelenir. Sıralı açıklamalar anlaşılır yargısını, güncellenme tarihinin yokluğu kısmi güvenilirlik yargısını, tarih ve bölüm alanları süreç takibi yargısını, öneri alanının bulunmaması ise geliştirme gereksinimini doğurur. Her yargı, ölçüt ve somut kanıt karşılaştırmasına bağlıdır.","tr-g07-turkce-n127__ty713.caption":"Ölçüt, kanıt, karşılaştırma gerekçesi ve yazılı yargı arasındaki değerlendirme ilişkisi","tr-g07-turkce-n127__ty713.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n127__ty713.h2":"Üründeki kanıt","tr-g07-turkce-n127__ty713.h3":"Karşılaştırma gerekçesi","tr-g07-turkce-n127__ty713.h4":"Yazılı yargı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-y-7-13-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Değerlendirmesini yazılı olarak ifade etmek, bir metni ya da uygulamayı yalnızca “iyi”, “kötü”, “yararlı” veya “sıkıcı” diye nitelemek değildir. Önce değerlendireceğin özelliği ve buna uygun bir ölçütü belirlersin. Sonra metni, dijital içeriği veya okuma uygulamasını bu ölçüte göre inceler; bulduğun kanıtı ölçütle karşılaştırır ve ulaştığın yargıyı gerekçeli biçimde yazarsın. Yargın, kişisel beğenini içerebilir fakat yalnız beğeniye dayanamaz.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir okuma rehberinin açıklığı, dijital metnin kullanılabilirliği, okuma günlüğünün düşünmeyi desteklemesi veya sınıf kitaplığı yönergesinin hedef kitleye uygunluğu değerlendirilebilir. Bir ürün bir ölçütte güçlü, başka bir ölçütte sınırlı olabilir. Bu nedenle değerlendirme, tek ve değişmez bir etiket değil; belirlenmiş norma göre ulaşılan açıklanabilir bir yargıdır.","keyConcepts":"**Norm**, değerlendirmede başvurulan genel beklenti ya da standarttır. **Ölçüt**, normun incelenebilir bir özelliğe dönüştürülmüş hâlidir. “Rehber kullanışlı olmalı.” genel bir normdur; “Adımlar uygulama sırasına göre açıkça verilmiş olmalı.” daha somut bir ölçüttür. **Kanıt**, üründe gerçekten bulunan ifade, bölüm, düzen veya eksikliktir.\n\n**Karşılaştırma**, kanıtın ölçütü ne ölçüde karşıladığını belirlemektir. **Yargı**, bu karşılaştırmadan çıkan sonuçtur. “Rehber kusursuz.” yerine “Adımlar sıralı verildiği için temel kullanım açık; ancak kaynağın güncellenme bilgisi bulunmadığından güvenilirlik ölçütü tam karşılanmıyor.” denildiğinde iki farklı ölçüte dayalı yargı kurulmuş olur. **Gerekçe**, yargıyı kanıt ve ölçütle bağlar.","steps":"1. **Değerlendirme nesnesini sınırla.** Bütün dijital okuma dünyasını değil, belirli bir rehberi, günlük formunu veya duyuruyu değerlendir.\n2. **Amacı ve hedef kitleyi belirle.** Bir ürün ne için ve kim tarafından kullanılacak? Ölçütler buna göre değişir.\n3. **Normu seç.** Açıklık, içerik uygunluğu, düzen, erişilebilirlik, kaynak güvenilirliği veya işlevsellik gibi bir özellik seçebilirsin.\n4. **Normu somut ölçüte dönüştür.** “Açık olmalı.” yerine “Yönergeler kısa, sıralı ve hedef kitlenin anlayacağı sözcüklerle verilmiş olmalı.” de.\n5. **Ürünü kanıt için incele.** Başlık, örnek, yönerge, kaynak bilgisi, biçim ve erişim seçeneği gibi ayrıntıları kaydet.\n6. **Kanıtı ölçütle karşılaştır.** Ölçüt karşılanıyor mu, kısmen mi karşılanıyor, karşılanmıyor mu? Her yargı için ayrı karşılaştırma yap.\n7. **Yargını yaz.** Önce ölçütü, sonra kanıtı ve sonucu açıkla. Gerekirse koşullu bir yargı kur.\n8. **Farklı ölçütleri karıştırma.** Güvenilirlik kanıtı, görsel düzen hakkında tek başına karar vermez.\n9. **Sonucu dengeli kur.** Bir sınırlılık, ürünün bütün yönlerinin değersiz olduğu anlamına gelmez.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, her değerlendirmenin ölçütle başlaması, kanıtla sürmesi, karşılaştırma gerekçesiyle açıklanması ve sonunda sınırları belli bir yargıya dönüşmesi gerektiğini gösterir.","workedExamples":["Rehberde “metin boyutunu ayarla”, “bölüm başlıklarını işaretle” ve “çevrim dışı kopyayı hazırla” adımları sıralanmıştır. Her adımın yanında kısa açıklama vardır. Rehberi hazırlayan birim belirtilmiş; ancak güncellenme tarihi görünmemektedir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, öğrencinin dijital metni daha düzenli ve erişilebilir biçimde okumasına yardım etmektir.\n2. Birinci norm açıklıktır. Ölçüt: Adımlar mantıklı sırada ve kısa açıklamayla verilmelidir.\n3. Kanıt, üç işlemin sıralanması ve her birinin açıklanmasıdır. Ölçüt karşılanır.\n4. İkinci norm kaynak güvenilirliğidir. Ölçüt: Hazırlayan ve bilginin güncelliğini denetlemeye yarayan bilgiler görülebilmelidir.\n5. Hazırlayan birim vardır; güncellenme tarihi yoktur. Ölçüt kısmen karşılanır.\n6. Yazılı değerlendirme şöyle kurulur: “Rehber, işlemleri sıralı ve kısa açıklamalarla verdiği için kullanım açıklığı bakımından güçlüdür. Hazırlayan birimin belirtilmesi kaynağı izlemeyi kolaylaştırır; ancak güncellenme bilgisinin bulunmaması, içeriğin ne zaman gözden geçirildiğini denetlemeyi zorlaştırır. Bu nedenle rehber temel kullanım için anlaşılır, güncellik ölçütü bakımından ise eksiktir.”","Formda tarih, metnin türü, okunan bölüm, bilinmeyen sözcükler ve “Bugün hangi düşüncem değişti?” alanları vardır. “Bu metni kime, hangi gerekçeyle önerirsin?” bölümü yoktur.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, okuma sürecini izlemek ve okurun düşüncesini görünür kılmaktır.\n2. İlk ölçüt süreç takibidir: Tarih ve okunan bölüm kaydedilebilmelidir. Form bu ölçütü karşılar.\n3. İkinci ölçüt düşünsel yansıtma imkânıdır: Okur, metnin düşüncesine etkisini açıklayabilmelidir. “Hangi düşüncem değişti?” alanı bu işleve hizmet eder.\n4. Üçüncü ölçüt gerekçeli öneridir: Form, okurun hedef kitle ve gerekçe belirtmesine alan açmalıdır. Bu alan bulunmadığından ölçüt karşılanmaz.\n5. Sonuç: “Form, okuma ilerlemesini ve düşünce değişimini kaydetmek için işlevlidir; fakat gerekçeli kitap önerisi hazırlamak amacıyla kullanılacaksa hedef kitle ve öneri nedeni için ek bölüm gerektirir.”\n6. “Form kötüdür.” denmez; yargı amaca ve ölçütlere göre sınırlandırılır."],"commonMistakes":"Yargıyı önce verip ölçütü sonradan ona uydurmak değerlendirmeyi güvenilmez kılar. “Ben beğendim, çünkü güzel.” cümlesinde ölçüt ve kanıt yoktur. Bir başka hata, tek kanıttan bütün ürüne ilişkin kesin sonuç çıkarmaktır. Yazı tipi küçük diye içerik doğruluğu hakkında karar verilemez; kaynak bilgisi eksik diye bütün yönergelerin anlaşılmaz olduğu söylenemez. Ölçütleri açıkça adlandırmadan art arda olumlu ve olumsuz özellik sıralamak da değerlendirme zincirini görünmez hâle getirir. Kişiyi değerlendirmek yerine ürünün incelenebilir özelliklerine odaklanmak gerekir.","selfCheck":["Neyi, hangi amaç ve hedef kitle için değerlendirdiğimi belirttim mi?","Genel normu somut ve incelenebilir bir ölçüte dönüştürdüm mü?","Her ölçüt için üründen gerçek kanıt seçtim mi?","Kanıtın ölçütü ne ölçüde karşıladığını açıkladım mı?","Yargımı beğeni yerine ölçüt, kanıt ve gerekçeye dayandırdım mı?","Farklı ölçütlere ait kanıtları birbirine karıştırmadım mı?","Olumlu ve sınırlı yönleri amaca göre ayrı ayrı ele aldım mı?","Sonucumu kanıtın izin verdiği kapsamla sınırladım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Değerlendirmesini yazılı olarak ifade edebilme: T.Y.7.13","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f33d96f9a784063819bafe3990639fc4107b2fdc5d93ce8dce883a4abd170d08","reviewDecisionSha256":"9344aba4f84803ffdb2a45eccb94e269ec114060a965128ac14a2f459b63340d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f33d96f9a784063819bafe3990639fc4107b2fdc5d93ce8dce883a4abd170d08","reviewedHash":"sha256:f33d96f9a784063819bafe3990639fc4107b2fdc5d93ce8dce883a4abd170d08","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9344aba4f84803ffdb2a45eccb94e269ec114060a965128ac14a2f459b63340d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n127","contentProjectionSha256":"f33d96f9a784063819bafe3990639fc4107b2fdc5d93ce8dce883a4abd170d08","reviewDecisionSha256":"9344aba4f84803ffdb2a45eccb94e269ec114060a965128ac14a2f459b63340d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n128","noteId":"tr.g07.turkce.n128","noteKey":"tr.g07.turkce.n128","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-14","title":"Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışabilme","objectiveId":"T.Y.7.14","objective":"T.Y.7.14","objectives":["T.Y.7.14"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışmak, karşı tarafı yenmeye çalışmak veya çok kesin cümlelerle ısrar etmek değildir. Bir konuya ilişkin önermeni mantıklı biçimde temellendirir, farklı görüşü dikkatle inceler, geçerli bilgi ve gerekçeleri kabul eder; tutarsız ya da geçersiz olan bölümleri nedenleriyle çürütürsün. Gerektiğinde kendi görüşünü değiştirmen, tartışmayı kaybettiğin anlamına gelmez; yeni kanıta göre düşünceni geliştirdiğini gösterir.\n\n“Okuma Kültürü” temasında ortak metin seçimi, basılı ve dijital okuma yöntemleri, okuma kulübünün çalışma biçimi veya sınıf kitaplığının kullanımı tartışılabilir. Yazılı tartışma, tek başına hazırlanan bir metinde farklı görüşleri ele alma biçiminde olabileceği gibi, çevrim içi ya da basılı bir yazışmada karşılıklı yanıtlar biçiminde de yürütülebilir. Her durumda saygı, kanıt ve konu sınırı korunmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Önerme**, doğru ya da yanlış olduğu gerekçelerle tartışılabilen düşüncedir. **Temellendirme**, önermeyi neden, örnek, gözlem veya metin kanıtıyla desteklemektir. **Karşı görüş**, aynı konuya farklı bir sonuç ya da çözüm getiren düşüncedir. Karşı görüşü anlamadan ona cevap vermek, gerçekte söylenmeyen bir düşünceyi çürütmeye yol açabilir.\n\n**Tutarlılık**, bir görüşün kendi içinde çelişmemesidir. **Geçerlilik**, gerekçenin ulaşılan sonucu gerçekten desteklemesidir. **Kabul etme**, karşı görüşteki doğru bilgi veya güçlü gerekçeyi açıkça tanımaktır. **Çürütme**, kişiye saldırmadan, önermenin kanıt veya akıl yürütme bakımından neden yetersiz olduğunu göstermektir. **Uzlaşma**, bütün görüşleri aynılaştırmak değil, geçerli noktaları birleştiren uygulanabilir sonuç kurmaktır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Tartışma sorusunu sınırla.** “Hangisi daha iyi: kitap mı teknoloji mi?” yerine “Sınıf okuma kulübünde ortak metin ile seçmeli metin uygulaması nasıl dengelenebilir?” gibi tartışılabilir bir soru yaz.\n2. **Kendi önermeni açıkla.** Belirsiz “Bence ikisi de olur.” yerine koşulları belli bir görüş oluştur.\n3. **En az iki gerekçe seç.** Gerekçeler aynı düşünceyi tekrarlamamalı; farklı yönleri açıklamalıdır.\n4. **Karşı görüşü doğru biçimde özetle.** Karşı tarafın söylemediği aşırı bir iddiayı ona yükleme.\n5. **Doğru ve güçlü noktayı kabul et.** Bu adım, yanıtını daha güvenilir yapar.\n6. **Tutarsız veya geçersiz bölümü göster.** “Yanlışsın.” demek yerine hangi ifade ile hangi sonuç arasında bağ kurulamadığını açıkla.\n7. **Kabul ya da çürütmeyi gerekçelendir.** Metin kanıtı, durum bilgisi ve açık ölçüt kullan.\n8. **Sonuç öner.** Kendi görüşünü koruyabilir, değiştirebilir veya iki görüşten koşullu bir çözüm çıkarabilirsin.\n9. **Dilini denetle.** Kişilik, niyet veya zekâ hakkında yargı yazma; görüş ve gerekçeye odaklan.\n10. **Kaynak iddialarını kontrol et.** Kaynağı bulunmayan sayı ve araştırma ifadeleriyle üstünlük kurma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, tartışma konusundan önermeye, gerekçe ve kanıta, karşı görüşün incelenmesine, geçerli noktayı kabul etme veya yetersiz noktayı çürütmeye ve saygılı sonuca ilerler. Son kontrol, yanıtın kişiye değil görüşe yönelmesini sağlar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Ortak metin mi, seçmeli küçük gruplar mı?\n\nGörüş A: “Herkes aynı metni okursa ortak ayrıntılar üzerinden daha derin bir tartışma yapılabilir.” Görüş B: “Öğrenciler ilgi alanına göre metin seçerse görüşmeye katılma isteği artabilir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Tartışma sorusu, “Kulüp her hafta tek metin mi kullanmalı?” biçiminde sınırlandırılır.\n2. Öğrencinin önermesi: “Kulüp, bazı haftalarda ortak kısa metin; bazı haftalarda seçmeli küçük grup metinleri kullanmalıdır.”\n3. Görüş A doğru özetlenir. Ortak metnin aynı kanıtlara dönmeyi kolaylaştırabileceği kabul edilir.\n4. Görüş B de doğru özetlenir. Seçim hakkının farklı ilgi ve okuma hızlarını gözetebileceği kabul edilir.\n5. “Tek yöntem her hafta zorunlu olmalıdır.” iddiası sorgulanır; iki görüş de farklı amaçlara hizmet ettiği için bu sonuç gerekli değildir.\n6. Yazılı yanıt şöyle kurulabilir: “Ortak metin, aynı cümle ve olayların ayrıntılı incelenmesini kolaylaştırır; bu yönüyle Görüş A güçlüdür. Görüş B ise ilgi ve metin düzeyi farklılıklarını dikkate alır. Bu nedenle her hafta yalnız bir yöntemi kullanmak yerine ayda iki ortak kısa metin görüşmesi ve iki seçmeli grup görüşmesi yapılması daha uygun olabilir. Uygulamanın etkisi katılım ve tartışma derinliği ölçütleriyle izlenmelidir.”\n7. Sonuç, görüşlerden birini küçümsemeden geçerli yönleri birleştirir.\n\n### Örnek 2: Basılı mı dijital mi not almak?\n\nYazılı ileti: “Dijital not her zaman daha iyidir; çünkü aranabilir. Basılı not kullananlar zamanı boşa harcar.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Geçerli nokta belirlenir: Dijital notta sözcük arama ve düzenleme kolaylığı bulunabilir. Bu bölüm kabul edilir.\n2. Mutlak “her zaman” ifadesi incelenir. Bağlantı, cihaz erişimi, dikkat dağıtıcı bildirimler ve kişisel çalışma alışkanlığı gibi koşullar hesaba katılmamıştır.\n3. “Basılı not kullananlar zamanı boşa harcar.” cümlesi kişiye yönelik ve kanıtsızdır; tartışma ölçütüne uygun değildir.\n4. Yanıt şöyle yazılır: “Dijital notların aranabilir olması özellikle uzun metinlerde belirli kavramlara dönmeyi kolaylaştırabilir; bu gerekçene katılıyorum. Ancak bundan dijital yöntemin her koşulda daha iyi olduğu sonucu çıkmaz. Çevrim dışı çalışma, cihaz erişimi veya dikkati yönetme ihtiyacı olduğunda basılı not daha uygun olabilir. Yöntemi ‘arama kolaylığı, erişim ve dikkat’ ölçütlerine göre seçmek daha tutarlı görünmektedir.”\n5. Karşı görüşteki doğru bilgi kabul edilmiş, aşırı genelleme gerekçeyle sınırlandırılmıştır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nYazılı tartışmayı kişisel çekişmeye dönüştürmek en ciddi hatadır. “Bunu düşünen okumayı bilmiyor.” gibi ifadeler, görüşü değil kişiyi hedef alır. Karşı görüşü olduğundan daha aşırı gösterip kolayca çürütmek de dürüst bir tartışma değildir. Yalnız kendi nedenlerini sıralamak, karşı görüşü incelemek anlamına gelmez. “Herkes böyle düşünüyor.”, “Kesin olarak en iyisi budur.” gibi kaynaksız genellemeler temellendirme değildir. Ayrıca karşı görüşteki geçerli noktayı kabul etmenin zayıflık olduğu sanılmamalıdır; gerekçeli kabul, düşüncenin açık fikirli ve tutarlı olmasını sağlar.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Tartışma sorusunu açık ve sınırlı biçimde yazdım mı?\n- Kendi önermemi en az iki farklı gerekçeyle temellendirdim mi?\n- Karşı görüşü çarpıtmadan özetledim mi?\n- Karşı görüşteki doğru bilgi veya güçlü gerekçeyi kabul ettim mi?\n- Tutarsız ya da geçersiz bölümü nedenleriyle gösterdim mi?\n- Çürütmem kişiye değil önerme ve kanıta mı yöneliyor?\n- Yeni kanıt karşısında görüşümü değiştirme veya koşullandırma olanağı bıraktım mı?\n- Sonucum saygılı, uygulanabilir ve tartışılan konuyla sınırlı mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n128__ty714.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n128__ty714.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"soru","labelKey":"tr-g07-turkce-n128__ty714.soru"},{"id":"onerme","labelKey":"tr-g07-turkce-n128__ty714.onerme"},{"id":"temel","labelKey":"tr-g07-turkce-n128__ty714.temel"},{"id":"karsi","labelKey":"tr-g07-turkce-n128__ty714.karsi"},{"id":"inceleme","labelKey":"tr-g07-turkce-n128__ty714.inceleme"},{"id":"yanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n128__ty714.yanit"},{"id":"sonuc","labelKey":"tr-g07-turkce-n128__ty714.sonuc"},{"id":"kontrol","labelKey":"tr-g07-turkce-n128__ty714.kontrol"}],"edges":[{"from":"soru","to":"onerme"},{"from":"onerme","to":"temel"},{"from":"temel","to":"karsi"},{"from":"karsi","to":"inceleme"},{"from":"inceleme","to":"yanit"},{"from":"yanit","to":"sonuc"},{"from":"sonuc","to":"kontrol"},{"from":"kontrol","to":"temel"},{"from":"kontrol","to":"karsi"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n128__ty714.alt":"Yazılı tartışma akışında sınırlı bir soru belirlenir, açık önerme yazılır ve gerekçe ile kanıtla temellendirilir. Karşı görüş çarpıtılmadan özetlenir, tutarlılık ve geçerlilik bakımından incelenir; doğru bölüm kabul edilir veya yetersiz bölüm gerekçeyle çürütülür. Saygılı ve koşulları belli sonuçtan sonra dil, kanıt ve konu sınırı kontrol edilir; gerekirse temellendirmeye ya da karşı görüş incelemesine dönülür.","tr-g07-turkce-n128__ty714.caption":"Yazılı tartışmada önermeyi temellendirme, karşı görüşü inceleme ve gerekçeli sonuç kurma akışı","tr-g07-turkce-n128__ty714.soru":"Tartışma sorusunu sınırla","tr-g07-turkce-n128__ty714.onerme":"Kendi önermeni açıkça yaz","tr-g07-turkce-n128__ty714.temel":"Önermeyi gerekçe ve kanıtla temellendir","tr-g07-turkce-n128__ty714.karsi":"Karşı görüşü doğru biçimde özetle","tr-g07-turkce-n128__ty714.inceleme":"Tutarlılık ve geçerliliği incele","tr-g07-turkce-n128__ty714.yanit":"Doğruyu kabul et veya geçersizi gerekçeyle çürüt","tr-g07-turkce-n128__ty714.sonuc":"Saygılı ve koşulları belli sonuç oluştur","tr-g07-turkce-n128__ty714.kontrol":"Dil, kanıt ve konu sınırını denetle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-y-7-14-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışmak, karşı tarafı yenmeye çalışmak veya çok kesin cümlelerle ısrar etmek değildir. Bir konuya ilişkin önermeni mantıklı biçimde temellendirir, farklı görüşü dikkatle inceler, geçerli bilgi ve gerekçeleri kabul eder; tutarsız ya da geçersiz olan bölümleri nedenleriyle çürütürsün. Gerektiğinde kendi görüşünü değiştirmen, tartışmayı kaybettiğin anlamına gelmez; yeni kanıta göre düşünceni geliştirdiğini gösterir.\n\n“Okuma Kültürü” temasında ortak metin seçimi, basılı ve dijital okuma yöntemleri, okuma kulübünün çalışma biçimi veya sınıf kitaplığının kullanımı tartışılabilir. Yazılı tartışma, tek başına hazırlanan bir metinde farklı görüşleri ele alma biçiminde olabileceği gibi, çevrim içi ya da basılı bir yazışmada karşılıklı yanıtlar biçiminde de yürütülebilir. Her durumda saygı, kanıt ve konu sınırı korunmalıdır.","keyConcepts":"**Önerme**, doğru ya da yanlış olduğu gerekçelerle tartışılabilen düşüncedir. **Temellendirme**, önermeyi neden, örnek, gözlem veya metin kanıtıyla desteklemektir. **Karşı görüş**, aynı konuya farklı bir sonuç ya da çözüm getiren düşüncedir. Karşı görüşü anlamadan ona cevap vermek, gerçekte söylenmeyen bir düşünceyi çürütmeye yol açabilir.\n\n**Tutarlılık**, bir görüşün kendi içinde çelişmemesidir. **Geçerlilik**, gerekçenin ulaşılan sonucu gerçekten desteklemesidir. **Kabul etme**, karşı görüşteki doğru bilgi veya güçlü gerekçeyi açıkça tanımaktır. **Çürütme**, kişiye saldırmadan, önermenin kanıt veya akıl yürütme bakımından neden yetersiz olduğunu göstermektir. **Uzlaşma**, bütün görüşleri aynılaştırmak değil, geçerli noktaları birleştiren uygulanabilir sonuç kurmaktır.","steps":"1. **Tartışma sorusunu sınırla.** “Hangisi daha iyi: kitap mı teknoloji mi?” yerine “Sınıf okuma kulübünde ortak metin ile seçmeli metin uygulaması nasıl dengelenebilir?” gibi tartışılabilir bir soru yaz.\n2. **Kendi önermeni açıkla.** Belirsiz “Bence ikisi de olur.” yerine koşulları belli bir görüş oluştur.\n3. **En az iki gerekçe seç.** Gerekçeler aynı düşünceyi tekrarlamamalı; farklı yönleri açıklamalıdır.\n4. **Karşı görüşü doğru biçimde özetle.** Karşı tarafın söylemediği aşırı bir iddiayı ona yükleme.\n5. **Doğru ve güçlü noktayı kabul et.** Bu adım, yanıtını daha güvenilir yapar.\n6. **Tutarsız veya geçersiz bölümü göster.** “Yanlışsın.” demek yerine hangi ifade ile hangi sonuç arasında bağ kurulamadığını açıkla.\n7. **Kabul ya da çürütmeyi gerekçelendir.** Metin kanıtı, durum bilgisi ve açık ölçüt kullan.\n8. **Sonuç öner.** Kendi görüşünü koruyabilir, değiştirebilir veya iki görüşten koşullu bir çözüm çıkarabilirsin.\n9. **Dilini denetle.** Kişilik, niyet veya zekâ hakkında yargı yazma; görüş ve gerekçeye odaklan.\n10. **Kaynak iddialarını kontrol et.** Kaynağı bulunmayan sayı ve araştırma ifadeleriyle üstünlük kurma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, tartışma konusundan önermeye, gerekçe ve kanıta, karşı görüşün incelenmesine, geçerli noktayı kabul etme veya yetersiz noktayı çürütmeye ve saygılı sonuca ilerler. Son kontrol, yanıtın kişiye değil görüşe yönelmesini sağlar.","workedExamples":["Görüş A: “Herkes aynı metni okursa ortak ayrıntılar üzerinden daha derin bir tartışma yapılabilir.” Görüş B: “Öğrenciler ilgi alanına göre metin seçerse görüşmeye katılma isteği artabilir.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Tartışma sorusu, “Kulüp her hafta tek metin mi kullanmalı?” biçiminde sınırlandırılır.\n2. Öğrencinin önermesi: “Kulüp, bazı haftalarda ortak kısa metin; bazı haftalarda seçmeli küçük grup metinleri kullanmalıdır.”\n3. Görüş A doğru özetlenir. Ortak metnin aynı kanıtlara dönmeyi kolaylaştırabileceği kabul edilir.\n4. Görüş B de doğru özetlenir. Seçim hakkının farklı ilgi ve okuma hızlarını gözetebileceği kabul edilir.\n5. “Tek yöntem her hafta zorunlu olmalıdır.” iddiası sorgulanır; iki görüş de farklı amaçlara hizmet ettiği için bu sonuç gerekli değildir.\n6. Yazılı yanıt şöyle kurulabilir: “Ortak metin, aynı cümle ve olayların ayrıntılı incelenmesini kolaylaştırır; bu yönüyle Görüş A güçlüdür. Görüş B ise ilgi ve metin düzeyi farklılıklarını dikkate alır. Bu nedenle her hafta yalnız bir yöntemi kullanmak yerine ayda iki ortak kısa metin görüşmesi ve iki seçmeli grup görüşmesi yapılması daha uygun olabilir. Uygulamanın etkisi katılım ve tartışma derinliği ölçütleriyle izlenmelidir.”\n7. Sonuç, görüşlerden birini küçümsemeden geçerli yönleri birleştirir.","Yazılı ileti: “Dijital not her zaman daha iyidir; çünkü aranabilir. Basılı not kullananlar zamanı boşa harcar.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Geçerli nokta belirlenir: Dijital notta sözcük arama ve düzenleme kolaylığı bulunabilir. Bu bölüm kabul edilir.\n2. Mutlak “her zaman” ifadesi incelenir. Bağlantı, cihaz erişimi, dikkat dağıtıcı bildirimler ve kişisel çalışma alışkanlığı gibi koşullar hesaba katılmamıştır.\n3. “Basılı not kullananlar zamanı boşa harcar.” cümlesi kişiye yönelik ve kanıtsızdır; tartışma ölçütüne uygun değildir.\n4. Yanıt şöyle yazılır: “Dijital notların aranabilir olması özellikle uzun metinlerde belirli kavramlara dönmeyi kolaylaştırabilir; bu gerekçene katılıyorum. Ancak bundan dijital yöntemin her koşulda daha iyi olduğu sonucu çıkmaz. Çevrim dışı çalışma, cihaz erişimi veya dikkati yönetme ihtiyacı olduğunda basılı not daha uygun olabilir. Yöntemi ‘arama kolaylığı, erişim ve dikkat’ ölçütlerine göre seçmek daha tutarlı görünmektedir.”\n5. Karşı görüşteki doğru bilgi kabul edilmiş, aşırı genelleme gerekçeyle sınırlandırılmıştır."],"commonMistakes":"Yazılı tartışmayı kişisel çekişmeye dönüştürmek en ciddi hatadır. “Bunu düşünen okumayı bilmiyor.” gibi ifadeler, görüşü değil kişiyi hedef alır. Karşı görüşü olduğundan daha aşırı gösterip kolayca çürütmek de dürüst bir tartışma değildir. Yalnız kendi nedenlerini sıralamak, karşı görüşü incelemek anlamına gelmez. “Herkes böyle düşünüyor.”, “Kesin olarak en iyisi budur.” gibi kaynaksız genellemeler temellendirme değildir. Ayrıca karşı görüşteki geçerli noktayı kabul etmenin zayıflık olduğu sanılmamalıdır; gerekçeli kabul, düşüncenin açık fikirli ve tutarlı olmasını sağlar.","selfCheck":["Tartışma sorusunu açık ve sınırlı biçimde yazdım mı?","Kendi önermemi en az iki farklı gerekçeyle temellendirdim mi?","Karşı görüşü çarpıtmadan özetledim mi?","Karşı görüşteki doğru bilgi veya güçlü gerekçeyi kabul ettim mi?","Tutarsız ya da geçersiz bölümü nedenleriyle gösterdim mi?","Çürütmem kişiye değil önerme ve kanıta mı yöneliyor?","Yeni kanıt karşısında görüşümü değiştirme veya koşullandırma olanağı bıraktım mı?","Sonucum saygılı, uygulanabilir ve tartışılan konuyla sınırlı mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazılı üretiminde ve yazılı etkileşiminde tartışabilme: T.Y.7.14","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"765c1d9589fd7851f78e83a0d3ae39c2f77f0651abfe622ca63c706f6b150f79","reviewDecisionSha256":"143114c9299b89d07eb6b0698450485c29c15992e6e5b3964dca4879f5578635","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:765c1d9589fd7851f78e83a0d3ae39c2f77f0651abfe622ca63c706f6b150f79","reviewedHash":"sha256:765c1d9589fd7851f78e83a0d3ae39c2f77f0651abfe622ca63c706f6b150f79","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:143114c9299b89d07eb6b0698450485c29c15992e6e5b3964dca4879f5578635; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n128","contentProjectionSha256":"765c1d9589fd7851f78e83a0d3ae39c2f77f0651abfe622ca63c706f6b150f79","reviewDecisionSha256":"143114c9299b89d07eb6b0698450485c29c15992e6e5b3964dca4879f5578635","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n129","noteId":"tr.g07.turkce.n129","noteKey":"tr.g07.turkce.n129","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-15","title":"Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme","objectiveId":"T.Y.7.15","objective":"T.Y.7.15","objectives":["T.Y.7.15"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nEleştirisini yazılı olarak ifade etmek, bir metni ya da ürünü yalnız olumsuz yönleriyle anlatmak ve hazırlayan kişiyi yargılamak değildir. Önce eleştireceğin olay, konu, problem, durum veya ürünün hangi yönüne odaklanacağını belirlersin. Ardından bu yön için uygun bir ölçüt seçer, üründeki kanıtları ölçütle karşılaştırarak olumlu ya da olumsuz yargıya ulaşırsın. Olumsuz yargı verdiğinde, gerektiğinde uygulanabilir bir alternatif önerir ve hem yargını hem önerini gerekçelendirirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir sınıf kitaplığı duyurusu, dijital okuma yönergesi, kitap öneri yazısı, okuma günlüğü veya kulüp planı eleştirilebilir. Eleştirinin konusu ürünün kendisidir; yazarı ya da hazırlayanı küçümsemek değildir. Güçlü yönü göstermek, sınırlılığı gizlemek anlamına gelmediği gibi sınırlılığı belirtmek de ürünün bütününü değersiz saymak anlamına gelmez.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Eleştiri odağı**, ürünün incelenecek yönüdür: içerik, düzen, hedef kitleye uygunluk, gerekçelendirme veya erişilebilirlik. **Ölçüt**, güçlü ve sınırlı yönü belirlemek için kullanılan açık özelliktir. **Güçlü yön**, ölçütü karşılayan ve ürünün amacına katkı sağlayan bölümdür. **Sınırlılık**, ürünün amaca ulaşmasını azaltan, eksik bırakan veya belirli koşullarda kullanımını zorlaştıran özelliktir.\n\n**Kanıt**, yargıyı destekleyen somut ifade, düzen ya da eksikliktir. **Alternatif**, sınırlılığı azaltmaya yönelik uygulanabilir değişikliktir. “Daha güzel yapılmalı.” alternatif değildir; neyin, nasıl değişeceğini söylemez. **Gerekçeli eleştiri**, güçlü yön–sınırlılık–kanıt–öneri bağlantısını kurar. Eleştiri ile değerlendirme yakın olsa da eleştiri, özellikle geliştirme olanağı ve alternatif üzerinde daha belirgin durabilir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Ürünün amacını belirle.** Duyuru bilgilendirmek mi, öneri yazısı okuru yönlendirmek mi, yönerge bir işlemi öğretmek mi istiyor?\n2. **Eleştiri odağını sınırla.** Bütün ürünü tek cümlede yargılamak yerine içerik açıklığı, düzen veya hedef kitleye uygunluk gibi bir yön seç.\n3. **Ölçüt oluştur.** “Duyuruda zaman, yer ve katılım biçimi açıkça bulunmalıdır.” gibi incelenebilir bir ölçüt yaz.\n4. **Kanıt topla.** Üründe hangi bilgi var, hangisi yok, hangi bölüm işlevini yerine getiriyor?\n5. **Güçlü yönü belirle.** Ölçütü karşılayan özelliği ve amaca katkısını açıkla.\n6. **Sınırlılığı belirle.** Eksikliğin okur üzerindeki somut etkisini göster. “Kötü görünüyor.” yerine “Başlangıç saati belirtilmediği için okur ne zaman gelmesi gerektiğini anlayamıyor.” de.\n7. **Alternatif üret.** Olumsuz yargıya uygun, gerçekleştirilebilir bir geliştirme öner.\n8. **Gerekçeyi kur.** Önerinin sınırlılığı nasıl azaltacağını açıklamadan yalnız değişiklik listesi verme.\n9. **Dili denetle.** “Hazırlayan dikkatsiz.” yerine “Metinde iade süresi bilgisi bulunmuyor.” yaz.\n10. **Yargını sınırla.** Bir sınırlılık yalnız ilgili ölçüt için geçerlidir; ürünün bütün değerini belirlemez.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, eleştirinin yalnız eksik aramak olmadığını; güçlü yön, sınırlılık, somut kanıt ve uygulanabilir geliştirme önerisinin aynı odak ve ölçüt çevresinde kurulması gerektiğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Sınıf kitaplığı duyurusu\n\nDuyuru metni: “Yeni okuma köşemiz hazır! Pazartesi günü kitap değişimi yapılacaktır. Her öğrenci bir kitap alabilir.” Duyuruda büyük ve okunaklı başlık vardır; fakat saat, kitabın ne kadar süreyle alınabileceği ve iade yeri belirtilmemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, öğrencilere kitap değişimi sürecini bildirmektir.\n2. Eleştiri odağı içerik açıklığıdır. Ölçüt: Katılımcı, zaman, işlem ve iade bilgisi anlaşılır olmalıdır.\n3. Güçlü yön: “Pazartesi” ve “bir kitap” ifadeleri gün ile alınabilecek miktarı açıklar. Okunaklı başlık duyurunun fark edilmesini destekler.\n4. Sınırlılık: Başlangıç saati, kullanım süresi ve iade yeri yoktur. Bu eksiklik, öğrencinin süreci planlamasını zorlaştırır.\n5. Kanıtlar doğrudan duyurudaki ifadeler ve bulunmayan alanlardır; hazırlayan kişi hakkında niyet yorumu yapılmaz.\n6. Alternatif: Metne “Kitap değişimi pazartesi 12.30–12.50 arasında sınıf kitaplığında yapılır. Alınan kitap bir hafta sonra iade kutusuna bırakılır.” biçiminde açık işlem bilgisi eklenir.\n7. Yazılı eleştiri: “Duyurunun başlığı ve bir kitap sınırı temel mesajı görünür kılıyor. Buna karşılık saat, ödünç süresi ve iade yeri bulunmadığı için uygulama adımları tamamlanmıyor. Bu üç bilginin kısa bir işlem cümlesiyle eklenmesi duyuruyu daha işlevli kılacaktır.”\n\n### Örnek 2: Dijital kitap öneri paragrafı\n\nParagraf, özgün bir öykünün olaylarını ayrıntılı biçimde anlatmakta; “çok güzel” sonucuyla bitmektedir. Metnin hangi okura uygun olduğu ve önerinin hangi özelliğe dayandığı açıklanmamıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, okura gerekçeli bir öneri sunmaktır.\n2. Ölçütler; olayın tamamını açığa çıkarmadan temel özelliği tanıtma, hedef okuru belirtme ve gerekçe sunmadır.\n3. Güçlü yön: Paragraf, metnin ana çatışmasını anlaşılır biçimde tanıtmaktadır.\n4. Sınırlılık: Gereğinden fazla olay ayrıntısı merak unsurunu azaltabilir; “çok güzel” kişisel beğeni dışında gerekçe sunmaz; hedef okur belirtilmez.\n5. Alternatif: Olay özeti iki cümleye indirilir, metnin “kararların sonuçlarını düşündüren” yönü kanıt olarak seçilir ve “karakterlerin seçimlerini tartışmayı seven okurlara” önerildiği belirtilir.\n6. Son eleştiri, “Yazar iyi yazamamış.” biçiminde kişiye yönelmez. Ürünün güçlü tanıtım yönünü korur, sınırlı bölümü ve düzeltmeyi açıklar.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEleştiriyi yalnız kusur listesi sanmak sık görülür. Bu yaklaşım, korunması gereken güçlü yönleri görünmez kılar. “Sıkıcı”, “başarısız”, “çirkin” gibi ölçütsüz etiketler kanıt sunmaz. Üründeki bir eksiklikten hazırlayan kişinin niyetine veya kişiliğine ilişkin sonuç çıkarmak uygun değildir. Geliştirme önerisini sınırlılıkla ilişkilendirmemek de başka bir hatadır; yazı düzeni sorunu varken yalnız yeni resim eklemek gerçek ihtiyacı çözmeyebilir. Ayrıca her eleştirinin kesin olumsuz yargıyla bitmesi gerekmez; ölçüt karşılanıyorsa olumlu yargı açıkça yazılmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Eleştirdiğim ürünün amacını ve inceleme odağını belirledim mi?\n- Açık, ilgili ve incelenebilir bir ölçüt kullandım mı?\n- Güçlü yönü somut kanıt ve işleviyle gösterdim mi?\n- Sınırlılığın okur veya kullanım üzerindeki etkisini açıkladım mı?\n- Yargımı ürüne yönelttim, kişiyi etiketlemekten kaçındım mı?\n- Olumsuz yargı için uygulanabilir bir alternatif önerdim mi?\n- Önerimin sınırlılığı nasıl azaltacağını gerekçelendirdim mi?\n- Sonucumu yalnız incelediğim ölçütün izin verdiği kapsamda tuttum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n129__ty715.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n129__ty715.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n129__ty715.h1","tr-g07-turkce-n129__ty715.h2","tr-g07-turkce-n129__ty715.h3","tr-g07-turkce-n129__ty715.h4"],"rows":[[{"v":"Duyurunun okunaklı başlığı ve “bir kitap” sınırı temel mesajı görünür kılıyor"},{"v":"Saat, ödünç süresi ve iade yeri belirtilmemiş"},{"v":"Metinde yalnız pazartesi günü ve alınabilecek kitap sayısı var"},{"v":"Saat aralığı, bir haftalık süre ve iade kutusu bilgisi eklenmeli"}],[{"v":"Öneri paragrafı öykünün ana çatışmasını anlaşılır tanıtıyor"},{"v":"Olay ayrıntısı fazla, hedef okur ve öneri gerekçesi yok"},{"v":"Paragraf uzun özetin ardından yalnız “çok güzel” yargısını veriyor"},{"v":"Özet kısaltılıp metin özelliği ve uygun okur gerekçeyle belirtilmeli"}],[{"v":"Dijital yönergede işlem başlıkları ayrı satırlarda"},{"v":"Çevrim dışı kullanım seçeneği açıklanmamış"},{"v":"Başlıklar taramayı kolaylaştırıyor; bağlantı kesintisi için adım bulunmuyor"},{"v":"Metni önceden kaydetme veya yazılı yedek hazırlama adımı eklenmeli"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n129__ty715.alt":"Eleştiri tablosunun ilk satırında duyurunun okunaklı başlığı güçlü yön, eksik saat ve iade bilgileri sınırlılık, metindeki mevcut bilgiler kanıt ve açık işlem cümlesi öneridir. İkinci satırda öykü tanıtımı güçlü, uzun özet ile hedef okur eksikliği sınırlı ve kısa gerekçeli öneri alternatiftir. Üçüncü satırda işlem başlıkları güçlü, çevrim dışı seçeneğin yokluğu sınırlı ve yedek erişim adımı geliştirme önerisidir.","tr-g07-turkce-n129__ty715.caption":"Eleştiride güçlü yön, sınırlılık, kanıt ve geliştirme önerisini aynı ölçütte birleştirme tablosu","tr-g07-turkce-n129__ty715.h1":"Güçlü yön","tr-g07-turkce-n129__ty715.h2":"Sınırlılık","tr-g07-turkce-n129__ty715.h3":"Kanıt","tr-g07-turkce-n129__ty715.h4":"Geliştirme önerisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-y-7-15-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Eleştirisini yazılı olarak ifade etmek, bir metni ya da ürünü yalnız olumsuz yönleriyle anlatmak ve hazırlayan kişiyi yargılamak değildir. Önce eleştireceğin olay, konu, problem, durum veya ürünün hangi yönüne odaklanacağını belirlersin. Ardından bu yön için uygun bir ölçüt seçer, üründeki kanıtları ölçütle karşılaştırarak olumlu ya da olumsuz yargıya ulaşırsın. Olumsuz yargı verdiğinde, gerektiğinde uygulanabilir bir alternatif önerir ve hem yargını hem önerini gerekçelendirirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında bir sınıf kitaplığı duyurusu, dijital okuma yönergesi, kitap öneri yazısı, okuma günlüğü veya kulüp planı eleştirilebilir. Eleştirinin konusu ürünün kendisidir; yazarı ya da hazırlayanı küçümsemek değildir. Güçlü yönü göstermek, sınırlılığı gizlemek anlamına gelmediği gibi sınırlılığı belirtmek de ürünün bütününü değersiz saymak anlamına gelmez.","keyConcepts":"**Eleştiri odağı**, ürünün incelenecek yönüdür: içerik, düzen, hedef kitleye uygunluk, gerekçelendirme veya erişilebilirlik. **Ölçüt**, güçlü ve sınırlı yönü belirlemek için kullanılan açık özelliktir. **Güçlü yön**, ölçütü karşılayan ve ürünün amacına katkı sağlayan bölümdür. **Sınırlılık**, ürünün amaca ulaşmasını azaltan, eksik bırakan veya belirli koşullarda kullanımını zorlaştıran özelliktir.\n\n**Kanıt**, yargıyı destekleyen somut ifade, düzen ya da eksikliktir. **Alternatif**, sınırlılığı azaltmaya yönelik uygulanabilir değişikliktir. “Daha güzel yapılmalı.” alternatif değildir; neyin, nasıl değişeceğini söylemez. **Gerekçeli eleştiri**, güçlü yön–sınırlılık–kanıt–öneri bağlantısını kurar. Eleştiri ile değerlendirme yakın olsa da eleştiri, özellikle geliştirme olanağı ve alternatif üzerinde daha belirgin durabilir.","steps":"1. **Ürünün amacını belirle.** Duyuru bilgilendirmek mi, öneri yazısı okuru yönlendirmek mi, yönerge bir işlemi öğretmek mi istiyor?\n2. **Eleştiri odağını sınırla.** Bütün ürünü tek cümlede yargılamak yerine içerik açıklığı, düzen veya hedef kitleye uygunluk gibi bir yön seç.\n3. **Ölçüt oluştur.** “Duyuruda zaman, yer ve katılım biçimi açıkça bulunmalıdır.” gibi incelenebilir bir ölçüt yaz.\n4. **Kanıt topla.** Üründe hangi bilgi var, hangisi yok, hangi bölüm işlevini yerine getiriyor?\n5. **Güçlü yönü belirle.** Ölçütü karşılayan özelliği ve amaca katkısını açıkla.\n6. **Sınırlılığı belirle.** Eksikliğin okur üzerindeki somut etkisini göster. “Kötü görünüyor.” yerine “Başlangıç saati belirtilmediği için okur ne zaman gelmesi gerektiğini anlayamıyor.” de.\n7. **Alternatif üret.** Olumsuz yargıya uygun, gerçekleştirilebilir bir geliştirme öner.\n8. **Gerekçeyi kur.** Önerinin sınırlılığı nasıl azaltacağını açıklamadan yalnız değişiklik listesi verme.\n9. **Dili denetle.** “Hazırlayan dikkatsiz.” yerine “Metinde iade süresi bilgisi bulunmuyor.” yaz.\n10. **Yargını sınırla.** Bir sınırlılık yalnız ilgili ölçüt için geçerlidir; ürünün bütün değerini belirlemez.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, eleştirinin yalnız eksik aramak olmadığını; güçlü yön, sınırlılık, somut kanıt ve uygulanabilir geliştirme önerisinin aynı odak ve ölçüt çevresinde kurulması gerektiğini gösterir.","workedExamples":["Duyuru metni: “Yeni okuma köşemiz hazır! Pazartesi günü kitap değişimi yapılacaktır. Her öğrenci bir kitap alabilir.” Duyuruda büyük ve okunaklı başlık vardır; fakat saat, kitabın ne kadar süreyle alınabileceği ve iade yeri belirtilmemiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, öğrencilere kitap değişimi sürecini bildirmektir.\n2. Eleştiri odağı içerik açıklığıdır. Ölçüt: Katılımcı, zaman, işlem ve iade bilgisi anlaşılır olmalıdır.\n3. Güçlü yön: “Pazartesi” ve “bir kitap” ifadeleri gün ile alınabilecek miktarı açıklar. Okunaklı başlık duyurunun fark edilmesini destekler.\n4. Sınırlılık: Başlangıç saati, kullanım süresi ve iade yeri yoktur. Bu eksiklik, öğrencinin süreci planlamasını zorlaştırır.\n5. Kanıtlar doğrudan duyurudaki ifadeler ve bulunmayan alanlardır; hazırlayan kişi hakkında niyet yorumu yapılmaz.\n6. Alternatif: Metne “Kitap değişimi pazartesi 12.30–12.50 arasında sınıf kitaplığında yapılır. Alınan kitap bir hafta sonra iade kutusuna bırakılır.” biçiminde açık işlem bilgisi eklenir.\n7. Yazılı eleştiri: “Duyurunun başlığı ve bir kitap sınırı temel mesajı görünür kılıyor. Buna karşılık saat, ödünç süresi ve iade yeri bulunmadığı için uygulama adımları tamamlanmıyor. Bu üç bilginin kısa bir işlem cümlesiyle eklenmesi duyuruyu daha işlevli kılacaktır.”","Paragraf, özgün bir öykünün olaylarını ayrıntılı biçimde anlatmakta; “çok güzel” sonucuyla bitmektedir. Metnin hangi okura uygun olduğu ve önerinin hangi özelliğe dayandığı açıklanmamıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç, okura gerekçeli bir öneri sunmaktır.\n2. Ölçütler; olayın tamamını açığa çıkarmadan temel özelliği tanıtma, hedef okuru belirtme ve gerekçe sunmadır.\n3. Güçlü yön: Paragraf, metnin ana çatışmasını anlaşılır biçimde tanıtmaktadır.\n4. Sınırlılık: Gereğinden fazla olay ayrıntısı merak unsurunu azaltabilir; “çok güzel” kişisel beğeni dışında gerekçe sunmaz; hedef okur belirtilmez.\n5. Alternatif: Olay özeti iki cümleye indirilir, metnin “kararların sonuçlarını düşündüren” yönü kanıt olarak seçilir ve “karakterlerin seçimlerini tartışmayı seven okurlara” önerildiği belirtilir.\n6. Son eleştiri, “Yazar iyi yazamamış.” biçiminde kişiye yönelmez. Ürünün güçlü tanıtım yönünü korur, sınırlı bölümü ve düzeltmeyi açıklar."],"commonMistakes":"Eleştiriyi yalnız kusur listesi sanmak sık görülür. Bu yaklaşım, korunması gereken güçlü yönleri görünmez kılar. “Sıkıcı”, “başarısız”, “çirkin” gibi ölçütsüz etiketler kanıt sunmaz. Üründeki bir eksiklikten hazırlayan kişinin niyetine veya kişiliğine ilişkin sonuç çıkarmak uygun değildir. Geliştirme önerisini sınırlılıkla ilişkilendirmemek de başka bir hatadır; yazı düzeni sorunu varken yalnız yeni resim eklemek gerçek ihtiyacı çözmeyebilir. Ayrıca her eleştirinin kesin olumsuz yargıyla bitmesi gerekmez; ölçüt karşılanıyorsa olumlu yargı açıkça yazılmalıdır.","selfCheck":["Eleştirdiğim ürünün amacını ve inceleme odağını belirledim mi?","Açık, ilgili ve incelenebilir bir ölçüt kullandım mı?","Güçlü yönü somut kanıt ve işleviyle gösterdim mi?","Sınırlılığın okur veya kullanım üzerindeki etkisini açıkladım mı?","Yargımı ürüne yönelttim, kişiyi etiketlemekten kaçındım mı?","Olumsuz yargı için uygulanabilir bir alternatif önerdim mi?","Önerimin sınırlılığı nasıl azaltacağını gerekçelendirdim mi?","Sonucumu yalnız incelediğim ölçütün izin verdiği kapsamda tuttum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Eleştirisini yazılı olarak ifade edebilme: T.Y.7.15","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3607feffc3cc984c512113a69e2333b00a4780a3ec2f58587a380d905c2d72fb","reviewDecisionSha256":"cf27f417e7f04dbcee03f8ffaba5745e946b5c511d2511eb93d7193068636c2a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3607feffc3cc984c512113a69e2333b00a4780a3ec2f58587a380d905c2d72fb","reviewedHash":"sha256:3607feffc3cc984c512113a69e2333b00a4780a3ec2f58587a380d905c2d72fb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cf27f417e7f04dbcee03f8ffaba5745e946b5c511d2511eb93d7193068636c2a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n129","contentProjectionSha256":"3607feffc3cc984c512113a69e2333b00a4780a3ec2f58587a380d905c2d72fb","reviewDecisionSha256":"cf27f417e7f04dbcee03f8ffaba5745e946b5c511d2511eb93d7193068636c2a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n130","noteId":"tr.g07.turkce.n130","noteKey":"tr.g07.turkce.n130","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-16","title":"Problem çözümüne yönelik yazabilme","objectiveId":"T.Y.7.16","objective":"T.Y.7.16","objectives":["T.Y.7.16"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nProblem çözümüne yönelik yazmak, yalnız “Bir sorun var.” demek veya art arda öneriler sıralamak değildir. Önce olay ya da durumun problemli yönünü açıkça tanımlar, problemi kendi bakış açından özetler ve olası nedenleri gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgilerle ilişkilendirirsin. Sonra birden fazla çözüm seçeneği üretir; bunları açık ölçütlerle karşılaştırarak en uygun olanı seçersin. Yazının sonunda çözümün nasıl uygulanacağını ve uygulama sonrasında hangi sonuçların değerlendirileceğini belirtirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında sınıf kitaplığında kitap bulamama, dijital okuma bağlantılarının dağınıklığı, okuma kulübünde görevlerin belirsizliği veya farklı erişim ihtiyaçlarının karşılanmaması gibi durumlar ele alınabilir. Yazının amacı suçlu bulmak değil, problemi anlaşılır bir yapıya dönüştürerek uygulanabilir ve güvenli bir çözüm önermektir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Problem tanımı**, mevcut durum ile hedeflenen durum arasındaki farkı gösterir. **Problem özeti**, bu farkın en önemli yönünü kısa biçimde açıklar. **Neden**, problemin ortaya çıkmasına katkıda bulunan etkendir; **belirti** ise görünen sonuçtur. Kitapların rafta bulunamaması belirtidir; belirgin kategori etiketi olmaması ve iadelerin gelişigüzel yapılması olası nedenlerdir.\n\n**Alternatif çözüm**, aynı probleme farklı yoldan yaklaşan seçenektir. **Ölçüt**, seçenekleri karşılaştırmayı sağlar: uygulanabilirlik, süre, maliyet gerektirmeme, erişilebilirlik, güvenlik ve sürdürülebilirlik. **Seçilen çözüm**, ölçütler bakımından neden uygun olduğu açıklanan seçenektir. **Uygulama planı**, kimsenin özel bilgisini istemeden neyin, hangi sırayla yapılacağını gösterir. **Sonuç değerlendirmesi**, çözümün problemi azaltıp azaltmadığını aynı kanıt türleriyle izler.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Durumu gözle.** Problem hakkında yalnız duygu değil, tarih, yer, işlem sırası veya tekrar eden durum gibi somut bilgi topla.\n2. **Problemi sınırla.** “Kitaplık düzensiz.” yerine hangi işin neden aksadığını yaz.\n3. **Problemli yönü özetle.** Bir veya iki cümleyle okurun temel farkı anlamasını sağla.\n4. **Olası nedenleri ayır.** Kişileri suçlayan açıklamalardan kaçın; düzen, yönerge, erişim ve süreç nedenlerine bak.\n5. **En az iki seçenek üret.** Hemen tek çözüme bağlanmak, daha uygun seçeneği görmeni engelleyebilir.\n6. **Ölçüt belirle.** Çözümün kimler için, hangi koşulda ve ne kadar sürdürülebilir olması gerektiğini yaz.\n7. **Seçenekleri karşılaştır.** Her birinin güçlü ve sınırlı yönünü açıklayıp en uygun olanı seç.\n8. **Metni yapılandır.** Girişte problem; gelişmede nedenler, seçenekler ve ölçütler; sonuçta seçilen çözüm, uygulama ve kontrol bulunur.\n9. **Çözüm sonrası değerlendirmeyi planla.** “İşe yaradı.” demek yerine hangi gözlemin değişmesi beklendiğini belirt.\n10. **Dili gözden geçir.** Kesin sonuç vaat etme, kaynaksız sayı kullanma ve kişisel bilgi paylaşımı gerektiren öneriler sunma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, problem tanımının önce özet ve nedenlerle açıklanmasını, ardından seçeneklerin ortak ölçütlerle karşılaştırılmasını, seçilen çözümün yazılı uygulama planına dönüşmesini ve sonuçların izlenmesini gösterir. İzleme sonucu yetersizse nedenler ile seçenekler yeniden ele alınır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Sınıf kitaplığında kitabı bulma ve geri yerleştirme\n\nGözlem: Öğrenciler aradıkları türü bulmak için rafların tamamına bakmaktadır. İade edilen kitaplar boş bulunan yere konmakta; raflarda kategori etiketi ve geçici iade alanı bulunmamaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem şöyle tanımlanır: “Kitapların yerleştirme ölçütü görünür olmadığı için arama ve geri bırakma süreci düzenli işlemiyor.”\n2. Belirtiler, uzun arama ve yanlış rafa bırakmadır. Nedenler, kategori etiketinin ve iade adımının olmamasıdır.\n3. Seçenekler üretilir: Her kitaba numara vermek; rafları genel tür etiketleriyle ayırmak; iadeler için geçici kutu kullanmak; haftalık görevli belirlemek.\n4. Ölçütler kolay anlaşılma, az hazırlık gerektirme ve sürdürülebilirliktir. Yalnız numara sistemi bir liste gerektirir ve ilk aşamada karmaşık olabilir. Yalnız görevli kullanmak, düzeni bir kişiye bağımlı kılabilir.\n5. En uygun çözüm, raflarda az sayıda açık kategori etiketi ve iadeler için geçici kutunun birlikte kullanılmasıdır.\n6. Uygulama planı yazılır: “Önce mevcut kitaplar geniş tür başlıklarına göre ayrılacak. Her rafa okunaklı etiket konacak. İade edilen kitaplar kutuda toplanacak ve haftada iki kez etikete göre rafa yerleştirilecek.”\n7. Kontrol: İki hafta boyunca öğrencilerin kitabı bulmak için bütün raflara bakıp bakmadığı ve iade kutusunda birikme olup olmadığı gözlenir. Sonuç yetersizse kategori sayısı veya yerleştirme sırası değiştirilir.\n\n### Örnek 2: Dijital okuma bağlantılarının dağınık olması\n\nDurum: Okuma kulübünün metinleri farklı mesajlarda paylaşılmıştır. Bazı bağlantılar eski, bazı dosyaların biçimi belirtilmemiştir. Öğrenciler hangi metnin güncel olduğunu anlamakta zorlanmaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem, “İnternet kötü.” diye genellenmez. “Metin bağlantıları tek bir güncel listede toplanmadığı ve dosya biçimleri açıklanmadığı için doğru içeriğe erişim zorlaşıyor.” denir.\n2. Nedenler, sürüm bilgisinin olmaması, dağınık paylaşım ve erişilebilir alternatifin belirtilmemesidir.\n3. Seçenekler: Her hafta yeni mesaj göndermek; ortak ve öğretmen denetimli bir liste hazırlamak; yalnız basılı kopyaya geçmek; her metin için başlık, biçim, güncelleme tarihi ve alternatif erişim notu içeren kart kullanmak.\n4. Ölçütler güncellik, erişilebilirlik, kişisel bilgi güvenliği ve kullanım kolaylığıdır. Her hafta yeni mesaj gönderme dağınıklığı sürdürür. Yalnız basılı kopya dijital erişim amacını karşılamaz.\n5. Seçilen çözüm, öğretmen denetimli tek listede her metnin başlığı, dosya biçimi, son kontrol tarihi ve gerektiğinde yazılı yedek bilgisinin bulunmasıdır. Kişisel hesap bilgisi istenmez.\n6. Sonuç değerlendirmesi için öğrencilerin güncel metni ek açıklama istemeden bulup bulamadığı ve bozuk bağlantıların listeden kaldırılıp kaldırılmadığı kontrol edilir.\n7. Yazının sonuç cümlesi çözümü kesin başarı olarak sunmaz: “Bu düzen, dağınıklığı azaltabilir; iki kullanım sonrasında eksik alanlar geri bildirimle güncellenmelidir.”\n\n## Sık yapılan hata\n\nProblemi çok geniş yazmak, çözüm metninin yönünü kaybettirir. “Okuma alışkanlığı az.” gibi bir ifade, hangi durumda neyin değişeceğini göstermeyebilir. Belirtiyi neden sanmak da yaygındır: Kitabın bulunamaması sonuçtur; etiket ve iade sürecinin olmaması neden olabilir. Seçenek üretmeden ilk öneriyi çözüm ilan etmek, ölçüt kullanmadan “en iyisi” demek ve uygulama sorumluluğunu belirsiz bırakmak metni eksik yapar. Ayrıca “Bu yöntem sorunu kesin çözer.” gibi kanıtsız vaatler yerine deneme ve kontrol aşaması yazılmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Problemi gözlenebilir ve sınırlı biçimde tanımladım mı?\n- Problemli yönü kısa ve doğru biçimde özetledim mi?\n- Belirti ile olası nedenleri birbirinden ayırdım mı?\n- Gözlem, mevcut bilgi veya veriyle desteklenen en az iki seçenek ürettim mi?\n- Seçenekleri ortak ve ilgili ölçütlerle karşılaştırdım mı?\n- En uygun çözümü neden seçtiğimi açıkladım mı?\n- Uygulama adımlarını güvenli, erişilebilir ve anlaşılır biçimde yazdım mı?\n- Çözüm sonrasında hangi sonucu nasıl kontrol edeceğimi belirttim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n130__ty716.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n130__ty716.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"problem","labelKey":"tr-g07-turkce-n130__ty716.problem"},{"id":"ozet","labelKey":"tr-g07-turkce-n130__ty716.ozet"},{"id":"neden","labelKey":"tr-g07-turkce-n130__ty716.neden"},{"id":"secenek","labelKey":"tr-g07-turkce-n130__ty716.secenek"},{"id":"olcut","labelKey":"tr-g07-turkce-n130__ty716.olcut"},{"id":"plan","labelKey":"tr-g07-turkce-n130__ty716.plan"},{"id":"izleme","labelKey":"tr-g07-turkce-n130__ty716.izleme"}],"edges":[{"from":"problem","to":"ozet"},{"from":"ozet","to":"neden"},{"from":"neden","to":"secenek"},{"from":"secenek","to":"olcut"},{"from":"olcut","to":"plan"},{"from":"plan","to":"izleme"},{"from":"izleme","to":"neden"},{"from":"izleme","to":"secenek"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n130__ty716.alt":"Problem çözme yazısı akışında gözlenebilir problem tanımlanır ve problemli yön özetlenir; belirtilerden ayrılan olası nedenler yazılır; birden fazla çözüm seçeneği üretilir; seçenekler uygulanabilirlik, erişilebilirlik, güvenlik ve sürdürülebilirlik ölçütleriyle karşılaştırılır; seçilen çözüm yazılı uygulama planına dönüştürülür. Sonuçlar izlenir, yetersizse nedenler ve seçenekler yeniden incelenir.","tr-g07-turkce-n130__ty716.caption":"Problem çözümüne yönelik yazıda tanımdan gerekçeli uygulama planı ve sonuç izlemeye ilerleyen akış","tr-g07-turkce-n130__ty716.problem":"Problemi gözlenebilir biçimde tanımla","tr-g07-turkce-n130__ty716.ozet":"Problemli yönü kısa biçimde özetle","tr-g07-turkce-n130__ty716.neden":"Belirti ve nedenleri kanıtla ayır","tr-g07-turkce-n130__ty716.secenek":"Birden fazla çözüm seçeneği üret","tr-g07-turkce-n130__ty716.olcut":"Seçenekleri ortak ölçütlerle karşılaştır","tr-g07-turkce-n130__ty716.plan":"Seçilen çözümü yazılı uygulama planına dönüştür","tr-g07-turkce-n130__ty716.izleme":"Sonucu izle ve gerektiğinde planı uyarla"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-y-7-16-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Problem çözümüne yönelik yazmak, yalnız “Bir sorun var.” demek veya art arda öneriler sıralamak değildir. Önce olay ya da durumun problemli yönünü açıkça tanımlar, problemi kendi bakış açından özetler ve olası nedenleri gözlem, mevcut bilgi, veri ve ön bilgilerle ilişkilendirirsin. Sonra birden fazla çözüm seçeneği üretir; bunları açık ölçütlerle karşılaştırarak en uygun olanı seçersin. Yazının sonunda çözümün nasıl uygulanacağını ve uygulama sonrasında hangi sonuçların değerlendirileceğini belirtirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında sınıf kitaplığında kitap bulamama, dijital okuma bağlantılarının dağınıklığı, okuma kulübünde görevlerin belirsizliği veya farklı erişim ihtiyaçlarının karşılanmaması gibi durumlar ele alınabilir. Yazının amacı suçlu bulmak değil, problemi anlaşılır bir yapıya dönüştürerek uygulanabilir ve güvenli bir çözüm önermektir.","keyConcepts":"**Problem tanımı**, mevcut durum ile hedeflenen durum arasındaki farkı gösterir. **Problem özeti**, bu farkın en önemli yönünü kısa biçimde açıklar. **Neden**, problemin ortaya çıkmasına katkıda bulunan etkendir; **belirti** ise görünen sonuçtur. Kitapların rafta bulunamaması belirtidir; belirgin kategori etiketi olmaması ve iadelerin gelişigüzel yapılması olası nedenlerdir.\n\n**Alternatif çözüm**, aynı probleme farklı yoldan yaklaşan seçenektir. **Ölçüt**, seçenekleri karşılaştırmayı sağlar: uygulanabilirlik, süre, maliyet gerektirmeme, erişilebilirlik, güvenlik ve sürdürülebilirlik. **Seçilen çözüm**, ölçütler bakımından neden uygun olduğu açıklanan seçenektir. **Uygulama planı**, kimsenin özel bilgisini istemeden neyin, hangi sırayla yapılacağını gösterir. **Sonuç değerlendirmesi**, çözümün problemi azaltıp azaltmadığını aynı kanıt türleriyle izler.","steps":"1. **Durumu gözle.** Problem hakkında yalnız duygu değil, tarih, yer, işlem sırası veya tekrar eden durum gibi somut bilgi topla.\n2. **Problemi sınırla.** “Kitaplık düzensiz.” yerine hangi işin neden aksadığını yaz.\n3. **Problemli yönü özetle.** Bir veya iki cümleyle okurun temel farkı anlamasını sağla.\n4. **Olası nedenleri ayır.** Kişileri suçlayan açıklamalardan kaçın; düzen, yönerge, erişim ve süreç nedenlerine bak.\n5. **En az iki seçenek üret.** Hemen tek çözüme bağlanmak, daha uygun seçeneği görmeni engelleyebilir.\n6. **Ölçüt belirle.** Çözümün kimler için, hangi koşulda ve ne kadar sürdürülebilir olması gerektiğini yaz.\n7. **Seçenekleri karşılaştır.** Her birinin güçlü ve sınırlı yönünü açıklayıp en uygun olanı seç.\n8. **Metni yapılandır.** Girişte problem; gelişmede nedenler, seçenekler ve ölçütler; sonuçta seçilen çözüm, uygulama ve kontrol bulunur.\n9. **Çözüm sonrası değerlendirmeyi planla.** “İşe yaradı.” demek yerine hangi gözlemin değişmesi beklendiğini belirt.\n10. **Dili gözden geçir.** Kesin sonuç vaat etme, kaynaksız sayı kullanma ve kişisel bilgi paylaşımı gerektiren öneriler sunma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, problem tanımının önce özet ve nedenlerle açıklanmasını, ardından seçeneklerin ortak ölçütlerle karşılaştırılmasını, seçilen çözümün yazılı uygulama planına dönüşmesini ve sonuçların izlenmesini gösterir. İzleme sonucu yetersizse nedenler ile seçenekler yeniden ele alınır.","workedExamples":["Gözlem: Öğrenciler aradıkları türü bulmak için rafların tamamına bakmaktadır. İade edilen kitaplar boş bulunan yere konmakta; raflarda kategori etiketi ve geçici iade alanı bulunmamaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem şöyle tanımlanır: “Kitapların yerleştirme ölçütü görünür olmadığı için arama ve geri bırakma süreci düzenli işlemiyor.”\n2. Belirtiler, uzun arama ve yanlış rafa bırakmadır. Nedenler, kategori etiketinin ve iade adımının olmamasıdır.\n3. Seçenekler üretilir: Her kitaba numara vermek; rafları genel tür etiketleriyle ayırmak; iadeler için geçici kutu kullanmak; haftalık görevli belirlemek.\n4. Ölçütler kolay anlaşılma, az hazırlık gerektirme ve sürdürülebilirliktir. Yalnız numara sistemi bir liste gerektirir ve ilk aşamada karmaşık olabilir. Yalnız görevli kullanmak, düzeni bir kişiye bağımlı kılabilir.\n5. En uygun çözüm, raflarda az sayıda açık kategori etiketi ve iadeler için geçici kutunun birlikte kullanılmasıdır.\n6. Uygulama planı yazılır: “Önce mevcut kitaplar geniş tür başlıklarına göre ayrılacak. Her rafa okunaklı etiket konacak. İade edilen kitaplar kutuda toplanacak ve haftada iki kez etikete göre rafa yerleştirilecek.”\n7. Kontrol: İki hafta boyunca öğrencilerin kitabı bulmak için bütün raflara bakıp bakmadığı ve iade kutusunda birikme olup olmadığı gözlenir. Sonuç yetersizse kategori sayısı veya yerleştirme sırası değiştirilir.","Durum: Okuma kulübünün metinleri farklı mesajlarda paylaşılmıştır. Bazı bağlantılar eski, bazı dosyaların biçimi belirtilmemiştir. Öğrenciler hangi metnin güncel olduğunu anlamakta zorlanmaktadır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Problem, “İnternet kötü.” diye genellenmez. “Metin bağlantıları tek bir güncel listede toplanmadığı ve dosya biçimleri açıklanmadığı için doğru içeriğe erişim zorlaşıyor.” denir.\n2. Nedenler, sürüm bilgisinin olmaması, dağınık paylaşım ve erişilebilir alternatifin belirtilmemesidir.\n3. Seçenekler: Her hafta yeni mesaj göndermek; ortak ve öğretmen denetimli bir liste hazırlamak; yalnız basılı kopyaya geçmek; her metin için başlık, biçim, güncelleme tarihi ve alternatif erişim notu içeren kart kullanmak.\n4. Ölçütler güncellik, erişilebilirlik, kişisel bilgi güvenliği ve kullanım kolaylığıdır. Her hafta yeni mesaj gönderme dağınıklığı sürdürür. Yalnız basılı kopya dijital erişim amacını karşılamaz.\n5. Seçilen çözüm, öğretmen denetimli tek listede her metnin başlığı, dosya biçimi, son kontrol tarihi ve gerektiğinde yazılı yedek bilgisinin bulunmasıdır. Kişisel hesap bilgisi istenmez.\n6. Sonuç değerlendirmesi için öğrencilerin güncel metni ek açıklama istemeden bulup bulamadığı ve bozuk bağlantıların listeden kaldırılıp kaldırılmadığı kontrol edilir.\n7. Yazının sonuç cümlesi çözümü kesin başarı olarak sunmaz: “Bu düzen, dağınıklığı azaltabilir; iki kullanım sonrasında eksik alanlar geri bildirimle güncellenmelidir.”"],"commonMistakes":"Problemi çok geniş yazmak, çözüm metninin yönünü kaybettirir. “Okuma alışkanlığı az.” gibi bir ifade, hangi durumda neyin değişeceğini göstermeyebilir. Belirtiyi neden sanmak da yaygındır: Kitabın bulunamaması sonuçtur; etiket ve iade sürecinin olmaması neden olabilir. Seçenek üretmeden ilk öneriyi çözüm ilan etmek, ölçüt kullanmadan “en iyisi” demek ve uygulama sorumluluğunu belirsiz bırakmak metni eksik yapar. Ayrıca “Bu yöntem sorunu kesin çözer.” gibi kanıtsız vaatler yerine deneme ve kontrol aşaması yazılmalıdır.","selfCheck":["Problemi gözlenebilir ve sınırlı biçimde tanımladım mı?","Problemli yönü kısa ve doğru biçimde özetledim mi?","Belirti ile olası nedenleri birbirinden ayırdım mı?","Gözlem, mevcut bilgi veya veriyle desteklenen en az iki seçenek ürettim mi?","Seçenekleri ortak ve ilgili ölçütlerle karşılaştırdım mı?","En uygun çözümü neden seçtiğimi açıkladım mı?","Uygulama adımlarını güvenli, erişilebilir ve anlaşılır biçimde yazdım mı?","Çözüm sonrasında hangi sonucu nasıl kontrol edeceğimi belirttim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Problem çözümüne yönelik yazabilme: T.Y.7.16","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"07da9ae872e377280d934ca80e589733c4ddf5006a35d3f63ece9690a860a5ba","reviewDecisionSha256":"a0379f6edf6cae6092ab47a8bf48e23ea81ceefea92b406e3841329f6c931fba","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:07da9ae872e377280d934ca80e589733c4ddf5006a35d3f63ece9690a860a5ba","reviewedHash":"sha256:07da9ae872e377280d934ca80e589733c4ddf5006a35d3f63ece9690a860a5ba","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a0379f6edf6cae6092ab47a8bf48e23ea81ceefea92b406e3841329f6c931fba; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n130","contentProjectionSha256":"07da9ae872e377280d934ca80e589733c4ddf5006a35d3f63ece9690a860a5ba","reviewDecisionSha256":"a0379f6edf6cae6092ab47a8bf48e23ea81ceefea92b406e3841329f6c931fba","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n131","noteId":"tr.g07.turkce.n131","noteKey":"tr.g07.turkce.n131","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-21","title":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYazım kuralları ve noktalama işaretleri, okurun hangi sözün aktarıldığını, hangi bilginin ek açıklama olduğunu ve düşüncelerin nasıl gruplandığını anlamasını sağlar. Okuma günlüğünde cümle sınırları belirsizse veya kitap önerisinde alıntıyla kişisel yorum karışmışsa ileti açık olmaktan çıkar. Bu konuda anlam ihtiyacına göre doğru yazım ve noktalama kararını vermeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta pekiştirmeli kelimeler ile ikilemelerin yazımı; ünlem, kısa çizgi, üç nokta ve eğik çizginin daha önce ele alınmayan işlevleri; noktalı virgül, tırnak, yay ayraç ve köşeli ayracın yaygın işlevleri uygulanır. Bütün işaretleri aynı paragrafta kullanmak gerekmez. Üç nokta da her cümlenin sonunda kullanılmaz; bilinçli eksilti, sürdürülebilecek örnek veya aktarımda çıkarılan bölüm gibi bir anlam amacı bulunmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**İşlev:** Yazım biçiminin veya noktalama işaretinin cümlede üstlendiği görevdir.\n\n**Pekiştirmeli kelime:** Bir niteliğin derecesini güçlendiren ve bitişik yazılan kelimedir: “tertemiz”, “masmavi”, “upuzun”.\n\n**İkileme:** Tekrar, çoğaltma veya süreklilik anlamı kuran iki sözün ayrı yazılmasıyla oluşur: “bölüm bölüm”, “tek tek”, “yavaş yavaş”.\n\n**Noktalı virgül (;):** Virgül içeren iki ayrı bilgi kümesinin sınırını belirginleştirir; hangi ögelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.\n\n**Tırnak işareti (“ ”):** Başkasından veya bir metinden olduğu gibi aktarılan sözleri sınırlar; özellikle belirtilen sözler ve bölüm başlıkları da uygun bağlamda tırnak içine alınabilir. Kaynak ayrıca belirtilmelidir.\n\n**Yay ayraç ( ):** Cümlenin temel akışını bozmadan ek bilgi verir. Senaryo veya canlandırma metinlerinde konuşanın hareketi ya da durumu da yay ayraç içinde açıklanabilir.\n\n**Köşeli ayraç [ ]:** Alıntıya aktaran kişi tarafından eklenen açıklamayı gösterebilir. Ayraç içinde yeniden ayraç gerektiğinde dışta köşeli, içte yay ayraç kullanılarak katmanlar ayrılabilir.\n\n**Üç nokta (...):** Bilinçli eksiltiyi, sürdürülebilecek örnekleri veya aktarımda çıkarılan bölümü gösterebilir. Tamamlanmış her yargının sonuna konulmaz.\n\n**Kısa çizgi (-) ve eğik çizgi (/):** Kısa çizgi aralık veya iki uç arasındaki ilişkiyi gösterebilir: “14.00-15.00”, “okur-metin ilişkisi”. Eğik çizgi tarihteki bölümleri ya da eklerin farklı biçimlerini ayırabilir: “08/08/2026”, “-da/-de”.\n\n**Ünlem işareti (!):** Seslenme, uyarı veya güçlü duyguyu belirginleştirir. Yay ayraç içindeki kullanım alay etkisi oluşturabileceğinden dikkatle değerlendirilmelidir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İletinin amacını belirle.** Duyuru mu, okuma günlüğü mü, doğrudan alıntı mı, kişisel yorum mu yazdığını bilmeden işaret seçme.\n2. **Kelime yazımını denetle.** Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yaz. “Sımsıkı” ile “sık sık” aynı yapıda değildir.\n3. **Cümle sınırlarını kur.** Tamamlanmış yargıları birbirinden ayır. Uzunluğu tek başına ölçüt sayma; cümlenin anlam yapısına bak.\n4. **Büyük bilgi gruplarını ayır.** Kendi içinde virgüller taşıyan iki grubu noktalı virgülle belirginleştirebilirsin.\n5. **Aktarılan sözü belirginleştir.** Sözü değiştirmeden veriyorsan tırnak kullan, kime veya hangi metne ait olduğunu yaz. Kendi açıklamanı alıntının parçası gibi göstermemek için gerekirse köşeli ayraçtan yararlan.\n6. **Ek bilgiyi ana cümleden ayır.** Çıkarıldığında temel yargı ayakta kalıyorsa açıklama yay ayraç içinde verilebilir.\n7. **Üç noktanın anlamını sınayarak kullan.** Söz gerçekten yarım mı kalıyor, örnekler sürdürülebilir mi, aktarımın bir bölümü bilinçli mi çıkarılıyor? Bu soruların hiçbiri karşılanmıyorsa nokta daha uygun olabilir.\n8. **Aralık ve ayırma görevlerini karıştırma.** Saat ya da sayfa aralığında kısa çizgi, tarih bölümlerinde eğik çizgi kullan.\n9. **İletişim etkisini kontrol et.** Ünlemin sert veya alaycı ton oluşturup oluşturmadığını denetle.\n10. **Son okuma yap.** Önce anlam akışını, sonra yazım ve noktalama işlevlerini kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, okuma kültürü bağlamındaki hatalı veya belirsiz cümleleri düzeltilmiş biçimleriyle karşılaştırır; her satırda uygulanan kural ile düzeltmenin anlam üzerindeki etkisi birlikte gösterilir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1: Okuma kulübü duyurusunu düzenleme\n\nTaslak metin: “Okuma kulübü 12 14 Ağustos günlerinde 13.30 14.15 arasında toplanacak katılımcılar seçtikleri metinleri tekerteker tanıtacak danışmanımız düşüncenizi açıkça yazın dedi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “12 14 Ağustos” bir gün aralığıdır; kısa çizgiyle “12-14 Ağustos” yazılır.\n2. “13.30 14.15” saat aralığı da “13.30-14.15” biçiminde düzenlenir.\n3. “Tekerteker” bir ikilemedir; doğru yazımı “teker teker”dir.\n4. Metinde duyuru bilgisi ile danışmanın doğrudan sözü birbirine yığılmıştır. İlk yargı noktayla bitirilir.\n5. Danışmanın sözü değiştirilmeden aktarılmıştır. Aktaran bölüm virgülle düzenlenir ve söz tırnak içine alınır: Danışmanımız, “Düşüncenizi açıkça yazın.” dedi.\n6. Düzeltilmiş metin: “Okuma kulübü 12-14 Ağustos günlerinde 13.30-14.15 arasında toplanacak. Katılımcılar seçtikleri metinleri teker teker tanıtacak. Danışmanımız, ‘Düşüncenizi açıkça yazın.’ dedi.” Tarih, saat ve doğrudan söz açıklaşmıştır.\n\n### Çözümlü örnek 2: Dijital okuma günlüğünde alıntı ve yorumu ayırma\n\nTaslak metin: “Öğrenci günlüğüne ekrandan okurken notlarımı ayrı tutunca daha rahat ilerledim cümlesini yazdı sonra kendi yorumunu ekledi bu yöntem her metinde kesin işe yarar...”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk bölüm öğrencinin daha önce söylediği bir cümleyi doğrudan aktarıyorsa tırnakla sınırlandırılır: Öğrenci günlüğüne, “Ekrandan okurken notlarımı ayrı tutunca daha rahat ilerledim.” cümlesini yazdı.\n2. Bu söz tek bir deneyimi bildirir. “Her metinde kesin işe yarar” yargısı kanıtı aşar; yorum “Bu yöntem, bu okuma görevinde işimi kolaylaştırdı.” biçiminde sınırlandırılır.\n3. Ek bilgi gerekiyorsa yay ayraç kullanılabilir: “Bu yöntem, bu okuma görevinde işimi kolaylaştırdı (metin iki kısa bölümden oluşuyordu).”\n4. Alıntıya açıklayıcı bir ek yapılacaksa köşeli ayraçla özgün sözden ayrılır: “Notlarımı [anahtar kelime başlıkları altında] ayrı tutunca daha rahat ilerledim.” Köşeli bölümün aktaran tarafından eklendiği anlaşılır.\n5. Öğrenci sözünü bilinçli olarak yarım bırakmak isteseydi “Bir sonraki okumada belki...” diyebilirdi. Ancak tamamlanmış “Bu yöntemi yeniden deneyeceğim.” yargısında nokta kullanılmalıdır.\n6. Böylece alıntı, kişisel yorum, ek açıklama ve eksiltili anlatım birbirinden ayrılır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nBir metni daha etkileyici göstermek için çok sayıda işareti arka arkaya kullanmak, işlevsel noktalama değildir. Noktalı virgül yalnız cümle uzun diye seçilmez; ayırdığı anlam grupları incelenir. Tırnak işareti kullanmak, alıntının kaynağını belirtme sorumluluğunu kaldırmaz. Yay ayraç ile köşeli ayraç aynı görevi üstlenmez. Üç noktayı her tamamlanmış cümlenin sonuna eklemek, okura sözün eksik kaldığı izlenimini verir. “Ne kadar dikkatli (!) bir okuma.” gibi bir kullanım alaycı algılanabilir; kişiyi küçümsemek yerine “İki bölümün atlandığını gördüm; bir sonraki okumada bölüm kontrol listesi kullanılabilir.” gibi açık bir geri bildirim tercih edilmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yazdım mı?\n- Noktalı virgülü gerçekten kendi içinde virgül bulunan grupları ayırmak için mi kullandım?\n- Doğrudan aktarılan sözü tırnakla sınırlandırıp kaynağını belirttim mi?\n- Yay ayraçtaki ek bilgi ile köşeli ayraçtaki aktaran açıklamasını ayırt ettim mi?\n- Üç noktayı yalnız anlam amacı gerektiriyorsa kullandım mı?\n- Kısa çizgiyle aralığı, eğik çizgiyle uygun ayırma görevini doğru gösterdim mi?\n- Ünlemin cümlede oluşturduğu duygu ve iletişim etkisini denetledim mi?\n- Son okumada her işaretin anlamı gerçekten açıklaştırdığını doğruladım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n131__ty721t5.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n131__ty721t5.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h1","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h2","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h3","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h4"],"rows":[[{"v":"Kulüp 12 14 Ağustos günlerinde toplanacak."},{"v":"Kulüp 12-14 Ağustos günlerinde toplanacak."},{"v":"Kısa çizgi başlangıç ve bitiş arasındaki gün aralığını gösterir."},{"v":"Etkinliğin kapsadığı günler açıkça anlaşılır."}],[{"v":"Okurlar önerilerini tekerteker yazdı."},{"v":"Okurlar önerilerini teker teker yazdı."},{"v":"İkileme ayrı yazılır."},{"v":"Eylemin sırayla yapıldığı standart biçimde okunur."}],[{"v":"Rehberde amaç, süre, kaynak, günlükte tarih, bölüm, yorum bulunur."},{"v":"Rehberde amaç, süre, kaynak; günlükte tarih, bölüm, yorum bulunur."},{"v":"Kendi içinde virgüllü iki büyük grup noktalı virgülle ayrılır."},{"v":"Rehber ve günlük ögeleri birbirine karışmaz."}],[{"v":"Danışman notlarınızı saklayın dedi."},{"v":"Danışman, “Notlarınızı saklayın.” dedi."},{"v":"Doğrudan aktarılan söz tırnak içine alınır."},{"v":"Sözün sınırı ve kime ait olduğu belirginleşir."}],[{"v":"Bir sonraki okumada belki."},{"v":"Bir sonraki okumada belki..."},{"v":"Üç nokta, bağlamda bilinçli olarak tamamlanmayan sözü gösterir."},{"v":"Okur, düşüncenin açıkça bitirilmediğini anlar."}],[{"v":"Günlüğe şu açıklama eklendi: bu bölüm kısa bir denemeydi."},{"v":"Günlüğe şu açıklama eklendi (bu bölüm kısa bir denemeydi)."},{"v":"Yay ayraç, temel cümle dışındaki tamamlayıcı bilgiyi ayırır."},{"v":"Ana yargı ile ek açıklama farklı katmanlarda okunur."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n131__ty721t5.alt":"Dört sütunlu tablonun altı satırında okuma kulübü ve okuma günlüğü cümleleri hatalı kullanım, düzeltilmiş kullanım, uygulanan kural ve anlama etkisi bakımından eşleştirilir. On iki ile on dört arasına kısa çizgi konarak gün aralığı belirlenir; teker teker ikilemesi ayrı yazılır; virgüllü rehber ve günlük grupları noktalı virgülle ayrılır; danışmanın doğrudan sözü tırnakla sınırlandırılır; bilinçli olarak tamamlanmayan söz üç noktayla gösterilir; ek açıklama yay ayraçla ana yargıdan ayrılır.","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.caption":"Okuma kültürü metinlerinde yazım ve noktalama düzeltmelerinin anlam etkisi","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h1":"Hatalı veya belirsiz kullanım","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h3":"Uygulanan kural","tr-g07-turkce-n131__ty721t5.h4":"Anlama etkisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-y-7-21-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazım kuralları ve noktalama işaretleri, okurun hangi sözün aktarıldığını, hangi bilginin ek açıklama olduğunu ve düşüncelerin nasıl gruplandığını anlamasını sağlar. Okuma günlüğünde cümle sınırları belirsizse veya kitap önerisinde alıntıyla kişisel yorum karışmışsa ileti açık olmaktan çıkar. Bu konuda anlam ihtiyacına göre doğru yazım ve noktalama kararını vermeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıfta pekiştirmeli kelimeler ile ikilemelerin yazımı; ünlem, kısa çizgi, üç nokta ve eğik çizginin daha önce ele alınmayan işlevleri; noktalı virgül, tırnak, yay ayraç ve köşeli ayracın yaygın işlevleri uygulanır. Bütün işaretleri aynı paragrafta kullanmak gerekmez. Üç nokta da her cümlenin sonunda kullanılmaz; bilinçli eksilti, sürdürülebilecek örnek veya aktarımda çıkarılan bölüm gibi bir anlam amacı bulunmalıdır.","keyConcepts":"**İşlev:** Yazım biçiminin veya noktalama işaretinin cümlede üstlendiği görevdir.\n\n**Pekiştirmeli kelime:** Bir niteliğin derecesini güçlendiren ve bitişik yazılan kelimedir: “tertemiz”, “masmavi”, “upuzun”.\n\n**İkileme:** Tekrar, çoğaltma veya süreklilik anlamı kuran iki sözün ayrı yazılmasıyla oluşur: “bölüm bölüm”, “tek tek”, “yavaş yavaş”.\n\n**Noktalı virgül (;):** Virgül içeren iki ayrı bilgi kümesinin sınırını belirginleştirir; hangi ögelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.\n\n**Tırnak işareti (“ ”):** Başkasından veya bir metinden olduğu gibi aktarılan sözleri sınırlar; özellikle belirtilen sözler ve bölüm başlıkları da uygun bağlamda tırnak içine alınabilir. Kaynak ayrıca belirtilmelidir.\n\n**Yay ayraç ( ):** Cümlenin temel akışını bozmadan ek bilgi verir. Senaryo veya canlandırma metinlerinde konuşanın hareketi ya da durumu da yay ayraç içinde açıklanabilir.\n\n**Köşeli ayraç [ ]:** Alıntıya aktaran kişi tarafından eklenen açıklamayı gösterebilir. Ayraç içinde yeniden ayraç gerektiğinde dışta köşeli, içte yay ayraç kullanılarak katmanlar ayrılabilir.\n\n**Üç nokta (...):** Bilinçli eksiltiyi, sürdürülebilecek örnekleri veya aktarımda çıkarılan bölümü gösterebilir. Tamamlanmış her yargının sonuna konulmaz.\n\n**Kısa çizgi (-) ve eğik çizgi (/):** Kısa çizgi aralık veya iki uç arasındaki ilişkiyi gösterebilir: “14.00-15.00”, “okur-metin ilişkisi”. Eğik çizgi tarihteki bölümleri ya da eklerin farklı biçimlerini ayırabilir: “08/08/2026”, “-da/-de”.\n\n**Ünlem işareti (!):** Seslenme, uyarı veya güçlü duyguyu belirginleştirir. Yay ayraç içindeki kullanım alay etkisi oluşturabileceğinden dikkatle değerlendirilmelidir.","steps":"1. **İletinin amacını belirle.** Duyuru mu, okuma günlüğü mü, doğrudan alıntı mı, kişisel yorum mu yazdığını bilmeden işaret seçme.\n2. **Kelime yazımını denetle.** Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yaz. “Sımsıkı” ile “sık sık” aynı yapıda değildir.\n3. **Cümle sınırlarını kur.** Tamamlanmış yargıları birbirinden ayır. Uzunluğu tek başına ölçüt sayma; cümlenin anlam yapısına bak.\n4. **Büyük bilgi gruplarını ayır.** Kendi içinde virgüller taşıyan iki grubu noktalı virgülle belirginleştirebilirsin.\n5. **Aktarılan sözü belirginleştir.** Sözü değiştirmeden veriyorsan tırnak kullan, kime veya hangi metne ait olduğunu yaz. Kendi açıklamanı alıntının parçası gibi göstermemek için gerekirse köşeli ayraçtan yararlan.\n6. **Ek bilgiyi ana cümleden ayır.** Çıkarıldığında temel yargı ayakta kalıyorsa açıklama yay ayraç içinde verilebilir.\n7. **Üç noktanın anlamını sınayarak kullan.** Söz gerçekten yarım mı kalıyor, örnekler sürdürülebilir mi, aktarımın bir bölümü bilinçli mi çıkarılıyor? Bu soruların hiçbiri karşılanmıyorsa nokta daha uygun olabilir.\n8. **Aralık ve ayırma görevlerini karıştırma.** Saat ya da sayfa aralığında kısa çizgi, tarih bölümlerinde eğik çizgi kullan.\n9. **İletişim etkisini kontrol et.** Ünlemin sert veya alaycı ton oluşturup oluşturmadığını denetle.\n10. **Son okuma yap.** Önce anlam akışını, sonra yazım ve noktalama işlevlerini kontrol et.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, okuma kültürü bağlamındaki hatalı veya belirsiz cümleleri düzeltilmiş biçimleriyle karşılaştırır; her satırda uygulanan kural ile düzeltmenin anlam üzerindeki etkisi birlikte gösterilir.","workedExamples":["Taslak metin: “Okuma kulübü 12 14 Ağustos günlerinde 13.30 14.15 arasında toplanacak katılımcılar seçtikleri metinleri tekerteker tanıtacak danışmanımız düşüncenizi açıkça yazın dedi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. “12 14 Ağustos” bir gün aralığıdır; kısa çizgiyle “12-14 Ağustos” yazılır.\n2. “13.30 14.15” saat aralığı da “13.30-14.15” biçiminde düzenlenir.\n3. “Tekerteker” bir ikilemedir; doğru yazımı “teker teker”dir.\n4. Metinde duyuru bilgisi ile danışmanın doğrudan sözü birbirine yığılmıştır. İlk yargı noktayla bitirilir.\n5. Danışmanın sözü değiştirilmeden aktarılmıştır. Aktaran bölüm virgülle düzenlenir ve söz tırnak içine alınır: Danışmanımız, “Düşüncenizi açıkça yazın.” dedi.\n6. Düzeltilmiş metin: “Okuma kulübü 12-14 Ağustos günlerinde 13.30-14.15 arasında toplanacak. Katılımcılar seçtikleri metinleri teker teker tanıtacak. Danışmanımız, ‘Düşüncenizi açıkça yazın.’ dedi.” Tarih, saat ve doğrudan söz açıklaşmıştır.","Taslak metin: “Öğrenci günlüğüne ekrandan okurken notlarımı ayrı tutunca daha rahat ilerledim cümlesini yazdı sonra kendi yorumunu ekledi bu yöntem her metinde kesin işe yarar...”\n\n#### Çözüm adımları:\n1. İlk bölüm öğrencinin daha önce söylediği bir cümleyi doğrudan aktarıyorsa tırnakla sınırlandırılır: Öğrenci günlüğüne, “Ekrandan okurken notlarımı ayrı tutunca daha rahat ilerledim.” cümlesini yazdı.\n2. Bu söz tek bir deneyimi bildirir. “Her metinde kesin işe yarar” yargısı kanıtı aşar; yorum “Bu yöntem, bu okuma görevinde işimi kolaylaştırdı.” biçiminde sınırlandırılır.\n3. Ek bilgi gerekiyorsa yay ayraç kullanılabilir: “Bu yöntem, bu okuma görevinde işimi kolaylaştırdı (metin iki kısa bölümden oluşuyordu).”\n4. Alıntıya açıklayıcı bir ek yapılacaksa köşeli ayraçla özgün sözden ayrılır: “Notlarımı [anahtar kelime başlıkları altında] ayrı tutunca daha rahat ilerledim.” Köşeli bölümün aktaran tarafından eklendiği anlaşılır.\n5. Öğrenci sözünü bilinçli olarak yarım bırakmak isteseydi “Bir sonraki okumada belki...” diyebilirdi. Ancak tamamlanmış “Bu yöntemi yeniden deneyeceğim.” yargısında nokta kullanılmalıdır.\n6. Böylece alıntı, kişisel yorum, ek açıklama ve eksiltili anlatım birbirinden ayrılır."],"commonMistakes":"Bir metni daha etkileyici göstermek için çok sayıda işareti arka arkaya kullanmak, işlevsel noktalama değildir. Noktalı virgül yalnız cümle uzun diye seçilmez; ayırdığı anlam grupları incelenir. Tırnak işareti kullanmak, alıntının kaynağını belirtme sorumluluğunu kaldırmaz. Yay ayraç ile köşeli ayraç aynı görevi üstlenmez. Üç noktayı her tamamlanmış cümlenin sonuna eklemek, okura sözün eksik kaldığı izlenimini verir. “Ne kadar dikkatli (!) bir okuma.” gibi bir kullanım alaycı algılanabilir; kişiyi küçümsemek yerine “İki bölümün atlandığını gördüm; bir sonraki okumada bölüm kontrol listesi kullanılabilir.” gibi açık bir geri bildirim tercih edilmelidir.","selfCheck":["Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yazdım mı?","Noktalı virgülü gerçekten kendi içinde virgül bulunan grupları ayırmak için mi kullandım?","Doğrudan aktarılan sözü tırnakla sınırlandırıp kaynağını belirttim mi?","Yay ayraçtaki ek bilgi ile köşeli ayraçtaki aktaran açıklamasını ayırt ettim mi?","Üç noktayı yalnız anlam amacı gerektiriyorsa kullandım mı?","Kısa çizgiyle aralığı, eğik çizgiyle uygun ayırma görevini doğru gösterdim mi?","Ünlemin cümlede oluşturduğu duygu ve iletişim etkisini denetledim mi?","Son okumada her işaretin anlamı gerçekten açıklaştırdığını doğruladım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme: T.Y.7.21","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"690ee99d32f9f91bfef061c8a41eba28b08333158d60f622189f5bee18ca0c8c","reviewDecisionSha256":"1ad80dc029139fe799016ab6e78ba21b390b74720e74c622ce7a782466ce5589","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:690ee99d32f9f91bfef061c8a41eba28b08333158d60f622189f5bee18ca0c8c","reviewedHash":"sha256:690ee99d32f9f91bfef061c8a41eba28b08333158d60f622189f5bee18ca0c8c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1ad80dc029139fe799016ab6e78ba21b390b74720e74c622ce7a782466ce5589; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n131","contentProjectionSha256":"690ee99d32f9f91bfef061c8a41eba28b08333158d60f622189f5bee18ca0c8c","reviewDecisionSha256":"1ad80dc029139fe799016ab6e78ba21b390b74720e74c622ce7a782466ce5589","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n132","noteId":"tr.g07.turkce.n132","noteKey":"tr.g07.turkce.n132","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-22","title":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYazma bittikten sonra yalnız “iyi olmuş” ya da “kötü olmuş” demek öz yansıtma değildir. Öz yansıtma; güçlü ve gelişmeye açık yönleri metin kanıtıyla gerekçelendirmek, uygulanabilir tedbir seçmek ve işe yarayan yöntemi sonraki çalışmaya taşımaktır. Bu konuda yazını not vermek için değil, gelişimini görmek için değerlendirmeyi öğreneceksin.\n\n“Okuma Kültürü” temasındaki ürünün okuma günlüğü, kitap önerisi, dijital okuma deneyimi yazısı, kütüphane duyurusu veya problem-çözüm yazısı olabilir. Öneri yazısında hedef okur ve gerekçe; günlükte tarih, okunan bölüm, gözlem ve kişisel çıkarım önemlidir. Bu nedenle öz değerlendirme; amaç, hedef kitle, tür, açıklık, yazım ve noktalama gibi ürüne uygun ölçütlerle yapılır.\n\nTaslakları, düzeltme izlerini ve son metni saklamak, hangi paragrafı neden değiştirdiğini gösterir. Ürün ve seçki dosyası da bitmiş metin yığını değil; hedef, kanıt, geri bildirim ve yeni kararların izlenebildiği gelişim kaydıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Öz yansıtma:** Yazma sürecindeki kararlarını ve sonuçlarını kanıta dayanarak gözden geçirme işlemidir.\n\n**Ölçüt:** Yazının amacına ne kadar ulaştığını gösteren açık özelliktir: “Ana düşünce belirgin mi?” veya “Hedef okura uygun gerekçe var mı?”\n\n**Kanıt:** Değerlendirmeyi destekleyen metin parçası, taslak değişikliği, geri bildirim veya kontrol listesi sonucudur.\n\n**Güçlü yön:** Yazıda amaca hizmet ettiği kanıtlanabilen ve sonraki çalışmalara aktarılması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Kişiyi etiketlemeyen, belirli bir metin davranışını gösteren alandır: “İkinci paragrafta önerimi destekleyen gerekçe yok.”\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için önceden belirlenen uygulanabilir adımdır. “Daha dikkatli olacağım.” belirsizdir; “Taslağı bitirdikten sonra her paragrafta kanıt cümlesini işaretleyeceğim.” somuttur.\n\n**Aktarım:** İşe yarayan güçlü yönü sonraki yazıda bilinçli olarak yeniden kullanmaktır.\n\n**Yeni hedef:** Bir sonraki çalışmada gözlenebilecek ve denetlenebilecek gelişim amacıdır.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Yazma ürünleriyle taslak, geri bildirim ve öz değerlendirme kayıtlarının düzenlendiği dosyadır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Başlangıç hedefini kaydet.** “Bir kitabı tanıtacağım.” yerine “Metnin özelliğini iki kanıtla açıklayan, hedef okuru belirgin bir öneri paragrafı yazacağım.” gibi gözlenebilir hedef kur.\n2. **Taslak ve son metni birlikte sakla.** Yalnız son metin kalırsa hangi kararın gelişme sağladığını izlemek zorlaşır.\n3. **Ürüne uygun ölçütleri seç.** Amaç, hedef kitle, yapı, gerekçe, yazım ve noktalama başlıklarından gerekli olanları belirle.\n4. **Metinden kanıt topla.** Güçlü bulduğun cümleyi, eksik kalan paragrafı, değiştirdiğin başlığı veya aldığın geri bildirimi açıkça göster.\n5. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Girişim güzel.” yerine giriş cümlesinin sonraki öneriyi nasıl hazırladığını açıkla.\n6. **Gelişmeye açık yönü davranış olarak yaz.** Kendini “başarısız” diye etiketleme. Sorunu belirli bir metin kararına bağla.\n7. **Tedbir seç.** Bir sonraki taslakta kullanacağın plan, kontrol listesi veya işaretleme yöntemini belirle.\n8. **Güçlü yönü yeni göreve aktar.** İşe yarayan başlıklandırma, kanıt seçme veya son okuma yöntemi sonraki üründe de kullanılabilir.\n9. **Yeni hedefi ölçülebilir kur.** “Daha iyi yazacağım.” yerine “Bir sonraki değerlendirme yazımda her yargının yanında en az bir metin kanıtı göstereceğim.” gibi bir hedef yaz.\n10. **Seçki dosyasını düzenle.** Ürünleri tarih, tür veya gelişim hedefiyle sınıflandır; yanlarına öz değerlendirme ve yeni hedef notu ekle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, başlangıç hedefinden yazma uygulamasına, metinden kanıt toplamaya, güçlü ve gelişmeye açık yönleri değerlendirmeye, tedbir ve yeni hedef oluşturmaya ilerler; güçlü yönün sonraki ürüne aktarılması ve bütün kayıtların seçki dosyasında saklanması sürecin devamlılığını sağlar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1: Kitap önerisi paragrafını kanıtla değerlendirme\n\nDurum: Deniz, sınıf arkadaşlarına yönelik kısa bir okuma önerisi yazmıştır. İlk taslağının büyük bölümü olayların sıralı anlatımından oluşur ve son cümlede yalnız “Bu metin çok güzeldi, herkes okumalı.” der.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Deniz başlangıç hedefini “Metnin bir özelliğini açıklayıp hangi okura uygun olabileceğini gerekçelendirmek” olarak yazar.\n2. Olay sırasını karıştırmadan aktarması güçlü yönüdür; ancak öneri yazısı için bütün olayları anlatması gerekmez.\n3. Gelişmeye açık yönü “Kötü yazmışım.” diye değil, “Özet gereğinden uzun; öneri yargımın metinden kanıtı ve hedef okuru yok.” biçiminde kaydeder.\n4. Kanıt olarak ilk üç paragrafın olay özeti olduğunu ve “çok güzel” yargısının ardından açıklama gelmediğini gösterir.\n5. Tedbir belirler: Özeti iki cümleyle sınırlayacak, metnin merak duygusunu nasıl kurduğunu açıklayacak ve hedef kitleyi “ayrıntıları adım adım izlemeyi seven okurlar” diye belirtecektir.\n6. Güçlü yönünü aktarır: Olay sırasını doğru kurma becerisini iki cümlelik kısa özette korur.\n7. Yeni hedefi “Bir sonraki öneri yazısında yargı, metin özelliği ve hedef okur bağlantısını tek paragrafta kurmak” olur.\n8. Taslak, son metin ve öz değerlendirme “Öneri Yazıları” bölümünde saklanır.\n\n### Çözümlü örnek 2: Dijital okuma deneyimi yazısında gelişim planı\n\nDurum: Elif, ekrandan okurken dikkatini nasıl yönettiğini anlatan bir yazı hazırlamıştır. Metnin başında amacı açıktır; ancak ikinci paragrafta not alma, bildirimleri kapatma ve bölüm sonu kontrolü gibi üç uygulamayı gerekçesiz biçimde sıralar. Son okumada iki uzun cümlenin noktalamasının da belirsiz olduğunu fark eder.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Elif ölçütlerini “amaç açıklığı, uygulama-gerekçe bağlantısı, paragraf düzeni ve noktalama” olarak belirler.\n2. Güçlü yön için kanıt gösterir: İlk cümlede “Bu yazıda, dijital okuma sırasında hangi düzenlemenin anlamamı desteklediğini açıklayacağım.” diyerek amacı açıkça belirtmiştir.\n3. Gelişmeye açık yönleri belirler: Uygulamaların gerekçesi yoktur ve uzun cümlelerde yargı sınırları karışmıştır.\n4. Her uygulama için “Ne yaptım? Hangi güçlüğe cevap verdi? Sonuç ne oldu?” planını kullanacak; noktalama için taslağı sesli okuyup biten yargıları işaretleyecektir.\n5. Düzenlemede “Bölüm sonunda üç anahtar kelime yazdım; bu kayıt, sonraki bölümde önceki bilgiyi hatırlamamı kolaylaştırdı.” biçiminde uygulama ve gerekçeyi birleştirir.\n6. Güçlü yönünü sonraki çalışmaya aktarır: Her yazıya açık amaç cümlesiyle başlama yöntemini korur.\n7. Yeni hedefi “Bir sonraki deneyim yazısında her öneriyi gözlenebilir sonuçla ilişkilendirmek ve son okumada cümle sınırlarını kontrol etmek”tir.\n8. Taslak, kontrol kâğıdı, son metin ve hedef notu seçki dosyasına eklenir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz değerlendirmeyi yalnız alınan nota, öğretmenin beğenisine veya “iyiydi-kötüydü” yargısına indirmek sık yapılan bir hatadır. Başka bir hata, gelişmeye açık yönü kişiliğe dönüştürmektir: “Ben düşüncelerimi anlatamıyorum.” cümlesi hem genelleyici hem de çözüm üretmeye elverişsizdir. Bunun yerine belirli metin davranışı yazılmalıdır. “Daha dikkatli olacağım.” gibi tedbirler de uygulanabilir adım göstermediği için zayıftır. Seçki dosyasını tarih ve açıklama olmadan metinlerin üst üste konduğu bir klasöre çevirmek, gelişim izini kaybettirir. Dosyada yalnız en başarılı ürünlerin bulunması da hatalıdır; anlamlı bir eski taslak, yapılan düzeltmeyi gösterdiği için güçlü bir kanıt olabilir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Yazma görevim için gözlenebilir bir başlangıç hedefi belirledim mi?\n- Yazımda işe yarayan yönü bir cümleyle kanıtladım mı?\n- Gelişmeye açık yönü kişiliğime değil belirli bir yazma davranışına bağladım mı?\n- Seçtiğim tedbirin ne zaman ve nasıl uygulanacağı açık mı?\n- İşe yarayan yöntemi sonraki ürüne nasıl aktaracağımı yazdım mı?\n- Yeni hedefim ölçülebilir ve bir sonraki çalışmada denetlenebilir mi?\n- Taslak, düzeltme, geri bildirim ve son metni birlikte sakladım mı?\n- Seçki dosyam ürünlerin gelişim ilişkisini gösterecek biçimde düzenli mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n132__ty722t5.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n132__ty722t5.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n132__ty722t5.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n132__ty722t5.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n132__ty722t5.kanit"},{"id":"degerlendirme","labelKey":"tr-g07-turkce-n132__ty722t5.degerlendirme"},{"id":"tedbir","labelKey":"tr-g07-turkce-n132__ty722t5.tedbir"},{"id":"aktarim","labelKey":"tr-g07-turkce-n132__ty722t5.aktarim"},{"id":"yeni_hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n132__ty722t5.yeni_hedef"},{"id":"dosya","labelKey":"tr-g07-turkce-n132__ty722t5.dosya"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"degerlendirme"},{"from":"degerlendirme","to":"tedbir"},{"from":"degerlendirme","to":"aktarim"},{"from":"tedbir","to":"yeni_hedef"},{"from":"aktarim","to":"yeni_hedef"},{"from":"yeni_hedef","to":"uygulama"},{"from":"kanit","to":"dosya"},{"from":"yeni_hedef","to":"dosya"},{"from":"dosya","to":"hedef"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n132__ty722t5.alt":"Öz yansıtma döngüsünde önce yazma amacı ve ölçülebilir hedef belirlenir, ürün yazılır, taslak ve son metinden somut kanıt toplanır ve kanıta göre güçlü ile gelişmeye açık yönler değerlendirilir. Gelişmeye açık yön için uygulanabilir tedbir, güçlü yön için sonraki ürüne aktarım kararı oluşturulur; iki yol yeni hedefte birleşir ve yeni hedef sonraki yazma uygulamasına bağlanır. Kanıtlar ile yeni hedefler ürün ve seçki dosyasına kaydedilir; dosyadaki gelişim izi daha sonraki başlangıç hedefini besler.","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.caption":"Yazma deneyimini kanıt, tedbir, aktarım, yeni hedef ve seçki dosyasıyla geliştirme döngüsü","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.hedef":"Amaç, hedef kitle, tür ve ölçüte uygun başlangıç hedefi belirle","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.uygulama":"Taslağı oluştur, gözden geçir ve son metni hazırla","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.kanit":"Metin parçaları, düzeltmeler ve geri bildirimlerden kanıt topla","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.degerlendirme":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri kanıtla gerekçelendir","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.tedbir":"Gelişmeye açık yön için uygulanabilir tedbir seç","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.aktarim":"Güçlü yöntemi sonraki yazma görevine aktar","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.yeni_hedef":"Denetlenebilir bir sonraki çalışma hedefi kur","tr-g07-turkce-n132__ty722t5.dosya":"Ürün, taslak, kanıt ve hedefleri seçki dosyasında düzenle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-y-7-22-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazma bittikten sonra yalnız “iyi olmuş” ya da “kötü olmuş” demek öz yansıtma değildir. Öz yansıtma; güçlü ve gelişmeye açık yönleri metin kanıtıyla gerekçelendirmek, uygulanabilir tedbir seçmek ve işe yarayan yöntemi sonraki çalışmaya taşımaktır. Bu konuda yazını not vermek için değil, gelişimini görmek için değerlendirmeyi öğreneceksin.\n\n“Okuma Kültürü” temasındaki ürünün okuma günlüğü, kitap önerisi, dijital okuma deneyimi yazısı, kütüphane duyurusu veya problem-çözüm yazısı olabilir. Öneri yazısında hedef okur ve gerekçe; günlükte tarih, okunan bölüm, gözlem ve kişisel çıkarım önemlidir. Bu nedenle öz değerlendirme; amaç, hedef kitle, tür, açıklık, yazım ve noktalama gibi ürüne uygun ölçütlerle yapılır.\n\nTaslakları, düzeltme izlerini ve son metni saklamak, hangi paragrafı neden değiştirdiğini gösterir. Ürün ve seçki dosyası da bitmiş metin yığını değil; hedef, kanıt, geri bildirim ve yeni kararların izlenebildiği gelişim kaydıdır.","keyConcepts":"**Öz yansıtma:** Yazma sürecindeki kararlarını ve sonuçlarını kanıta dayanarak gözden geçirme işlemidir.\n\n**Ölçüt:** Yazının amacına ne kadar ulaştığını gösteren açık özelliktir: “Ana düşünce belirgin mi?” veya “Hedef okura uygun gerekçe var mı?”\n\n**Kanıt:** Değerlendirmeyi destekleyen metin parçası, taslak değişikliği, geri bildirim veya kontrol listesi sonucudur.\n\n**Güçlü yön:** Yazıda amaca hizmet ettiği kanıtlanabilen ve sonraki çalışmalara aktarılması gereken özelliktir.\n\n**Gelişmeye açık yön:** Kişiyi etiketlemeyen, belirli bir metin davranışını gösteren alandır: “İkinci paragrafta önerimi destekleyen gerekçe yok.”\n\n**Tedbir:** Gelişmeye açık yönü desteklemek için önceden belirlenen uygulanabilir adımdır. “Daha dikkatli olacağım.” belirsizdir; “Taslağı bitirdikten sonra her paragrafta kanıt cümlesini işaretleyeceğim.” somuttur.\n\n**Aktarım:** İşe yarayan güçlü yönü sonraki yazıda bilinçli olarak yeniden kullanmaktır.\n\n**Yeni hedef:** Bir sonraki çalışmada gözlenebilecek ve denetlenebilecek gelişim amacıdır.\n\n**Ürün ve seçki dosyası:** Yazma ürünleriyle taslak, geri bildirim ve öz değerlendirme kayıtlarının düzenlendiği dosyadır.","steps":"1. **Başlangıç hedefini kaydet.** “Bir kitabı tanıtacağım.” yerine “Metnin özelliğini iki kanıtla açıklayan, hedef okuru belirgin bir öneri paragrafı yazacağım.” gibi gözlenebilir hedef kur.\n2. **Taslak ve son metni birlikte sakla.** Yalnız son metin kalırsa hangi kararın gelişme sağladığını izlemek zorlaşır.\n3. **Ürüne uygun ölçütleri seç.** Amaç, hedef kitle, yapı, gerekçe, yazım ve noktalama başlıklarından gerekli olanları belirle.\n4. **Metinden kanıt topla.** Güçlü bulduğun cümleyi, eksik kalan paragrafı, değiştirdiğin başlığı veya aldığın geri bildirimi açıkça göster.\n5. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Girişim güzel.” yerine giriş cümlesinin sonraki öneriyi nasıl hazırladığını açıkla.\n6. **Gelişmeye açık yönü davranış olarak yaz.** Kendini “başarısız” diye etiketleme. Sorunu belirli bir metin kararına bağla.\n7. **Tedbir seç.** Bir sonraki taslakta kullanacağın plan, kontrol listesi veya işaretleme yöntemini belirle.\n8. **Güçlü yönü yeni göreve aktar.** İşe yarayan başlıklandırma, kanıt seçme veya son okuma yöntemi sonraki üründe de kullanılabilir.\n9. **Yeni hedefi ölçülebilir kur.** “Daha iyi yazacağım.” yerine “Bir sonraki değerlendirme yazımda her yargının yanında en az bir metin kanıtı göstereceğim.” gibi bir hedef yaz.\n10. **Seçki dosyasını düzenle.** Ürünleri tarih, tür veya gelişim hedefiyle sınıflandır; yanlarına öz değerlendirme ve yeni hedef notu ekle.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, başlangıç hedefinden yazma uygulamasına, metinden kanıt toplamaya, güçlü ve gelişmeye açık yönleri değerlendirmeye, tedbir ve yeni hedef oluşturmaya ilerler; güçlü yönün sonraki ürüne aktarılması ve bütün kayıtların seçki dosyasında saklanması sürecin devamlılığını sağlar.","workedExamples":["Durum: Deniz, sınıf arkadaşlarına yönelik kısa bir okuma önerisi yazmıştır. İlk taslağının büyük bölümü olayların sıralı anlatımından oluşur ve son cümlede yalnız “Bu metin çok güzeldi, herkes okumalı.” der.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Deniz başlangıç hedefini “Metnin bir özelliğini açıklayıp hangi okura uygun olabileceğini gerekçelendirmek” olarak yazar.\n2. Olay sırasını karıştırmadan aktarması güçlü yönüdür; ancak öneri yazısı için bütün olayları anlatması gerekmez.\n3. Gelişmeye açık yönü “Kötü yazmışım.” diye değil, “Özet gereğinden uzun; öneri yargımın metinden kanıtı ve hedef okuru yok.” biçiminde kaydeder.\n4. Kanıt olarak ilk üç paragrafın olay özeti olduğunu ve “çok güzel” yargısının ardından açıklama gelmediğini gösterir.\n5. Tedbir belirler: Özeti iki cümleyle sınırlayacak, metnin merak duygusunu nasıl kurduğunu açıklayacak ve hedef kitleyi “ayrıntıları adım adım izlemeyi seven okurlar” diye belirtecektir.\n6. Güçlü yönünü aktarır: Olay sırasını doğru kurma becerisini iki cümlelik kısa özette korur.\n7. Yeni hedefi “Bir sonraki öneri yazısında yargı, metin özelliği ve hedef okur bağlantısını tek paragrafta kurmak” olur.\n8. Taslak, son metin ve öz değerlendirme “Öneri Yazıları” bölümünde saklanır.","Durum: Elif, ekrandan okurken dikkatini nasıl yönettiğini anlatan bir yazı hazırlamıştır. Metnin başında amacı açıktır; ancak ikinci paragrafta not alma, bildirimleri kapatma ve bölüm sonu kontrolü gibi üç uygulamayı gerekçesiz biçimde sıralar. Son okumada iki uzun cümlenin noktalamasının da belirsiz olduğunu fark eder.\n\n#### Çözüm adımları:\n1. Elif ölçütlerini “amaç açıklığı, uygulama-gerekçe bağlantısı, paragraf düzeni ve noktalama” olarak belirler.\n2. Güçlü yön için kanıt gösterir: İlk cümlede “Bu yazıda, dijital okuma sırasında hangi düzenlemenin anlamamı desteklediğini açıklayacağım.” diyerek amacı açıkça belirtmiştir.\n3. Gelişmeye açık yönleri belirler: Uygulamaların gerekçesi yoktur ve uzun cümlelerde yargı sınırları karışmıştır.\n4. Her uygulama için “Ne yaptım? Hangi güçlüğe cevap verdi? Sonuç ne oldu?” planını kullanacak; noktalama için taslağı sesli okuyup biten yargıları işaretleyecektir.\n5. Düzenlemede “Bölüm sonunda üç anahtar kelime yazdım; bu kayıt, sonraki bölümde önceki bilgiyi hatırlamamı kolaylaştırdı.” biçiminde uygulama ve gerekçeyi birleştirir.\n6. Güçlü yönünü sonraki çalışmaya aktarır: Her yazıya açık amaç cümlesiyle başlama yöntemini korur.\n7. Yeni hedefi “Bir sonraki deneyim yazısında her öneriyi gözlenebilir sonuçla ilişkilendirmek ve son okumada cümle sınırlarını kontrol etmek”tir.\n8. Taslak, kontrol kâğıdı, son metin ve hedef notu seçki dosyasına eklenir."],"commonMistakes":"Öz değerlendirmeyi yalnız alınan nota, öğretmenin beğenisine veya “iyiydi-kötüydü” yargısına indirmek sık yapılan bir hatadır. Başka bir hata, gelişmeye açık yönü kişiliğe dönüştürmektir: “Ben düşüncelerimi anlatamıyorum.” cümlesi hem genelleyici hem de çözüm üretmeye elverişsizdir. Bunun yerine belirli metin davranışı yazılmalıdır. “Daha dikkatli olacağım.” gibi tedbirler de uygulanabilir adım göstermediği için zayıftır. Seçki dosyasını tarih ve açıklama olmadan metinlerin üst üste konduğu bir klasöre çevirmek, gelişim izini kaybettirir. Dosyada yalnız en başarılı ürünlerin bulunması da hatalıdır; anlamlı bir eski taslak, yapılan düzeltmeyi gösterdiği için güçlü bir kanıt olabilir.","selfCheck":["Yazma görevim için gözlenebilir bir başlangıç hedefi belirledim mi?","Yazımda işe yarayan yönü bir cümleyle kanıtladım mı?","Gelişmeye açık yönü kişiliğime değil belirli bir yazma davranışına bağladım mı?","Seçtiğim tedbirin ne zaman ve nasıl uygulanacağı açık mı?","İşe yarayan yöntemi sonraki ürüne nasıl aktaracağımı yazdım mı?","Yeni hedefim ölçülebilir ve bir sonraki çalışmada denetlenebilir mi?","Taslak, düzeltme, geri bildirim ve son metni birlikte sakladım mı?","Seçki dosyam ürünlerin gelişim ilişkisini gösterecek biçimde düzenli mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.Y.7.22","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"15f820b2d4cab1e0710b35657da8ddbf59e1367dc941f0d7e61033b07bd9cfa0","reviewDecisionSha256":"3425828129abae47011d4f666369d098cd03099ae91f9eae465156e5a5d293f0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:15f820b2d4cab1e0710b35657da8ddbf59e1367dc941f0d7e61033b07bd9cfa0","reviewedHash":"sha256:15f820b2d4cab1e0710b35657da8ddbf59e1367dc941f0d7e61033b07bd9cfa0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3425828129abae47011d4f666369d098cd03099ae91f9eae465156e5a5d293f0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n132","contentProjectionSha256":"15f820b2d4cab1e0710b35657da8ddbf59e1367dc941f0d7e61033b07bd9cfa0","reviewDecisionSha256":"3425828129abae47011d4f666369d098cd03099ae91f9eae465156e5a5d293f0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n133","noteId":"tr.g07.turkce.n133","noteKey":"tr.g07.turkce.n133","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-3","title":"Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme","objectiveId":"T.Y.7.3","objective":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYazıda içerik ve yapı seçimlerini yönetmek, yalnız konu bulmak değildir. Yazma amacına ve hedef kitleye göre hangi bilgilerin kullanılacağını, hangi paragraf türünün düşünceyi taşıyacağını ve metnin hangi yapıyla ilerleyeceğini önceden seçmeyi gerektirir. Yedinci sınıf düzeyinde özellikle sebep–sonuç, ikna ve tartışma paragraflarıyla; bilgilendirici metinlerde sebep–sonuç ve problem–çözüm yapıları üzerinde durulur. Seçimlerin yazma sırasında işe yaramadığını fark edersen planı değiştirebilirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında düzenli okuma, not alma, dijital metin kullanımı, kütüphane düzeni veya okuma kulübü gibi konular farklı amaçlarla yazılabilir. Aynı konu, bilgi vermek için sebep–sonuç yapısında; bir düzenleme önermek için problem–çözüm yapısında; okuru bir uygulamaya yöneltmek için ikna paragrafıyla ele alınabilir. Yapı, konuya değil yazının görevine göre belirlenir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Yazma amacı**, metnin neyi başarmasını istediğini gösterir: açıklamak, bilgilendirmek, ikna etmek, tartışmak veya çözüm önermek. **Hedef kitle**, metni okuyacak kişilerin ihtiyaçları, bilgi düzeyi ve okuma koşullarıdır. **İçerik seçimi**, amaca hizmet eden düşünce, kanıt, örnek ve ayrıntıları ayırmaktır.\n\n**Paragraf türü**, bir düşüncenin paragraf içinde nasıl geliştirileceğini belirler. Sebep–sonuç paragrafı nedenlerle sonuçları ilişkilendirir. İkna paragrafı bir öneriyi gerekçeler ve okurun olası sorularını gözetir. Tartışma paragrafı farklı görüşleri ve bu görüşlerin dayanaklarını ele alır. **Metin yapısı** ise bütün metnin bölümleri arasındaki düzeni kurar. Sebep–sonuç yapısı bir durumun nedenlerini ve ortaya çıkan sonuçları açıklar. Problem–çözüm yapısı problemi, nedenlerini, seçenekleri ve gerekçeli çözümü sıralar.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Görevi tek cümleyle yaz.** “Okuma hakkında yazacağım.” yerine “Bölüm sonlarında kısa not almanın olay örgüsünü izlemeye nasıl katkı sağlayabileceğini açıklayacağım.” de.\n2. **Okuru belirle.** Sınıf arkadaşına yazılan rehber ile okul yönetimine sunulan öneri aynı dil ve ayrıntı düzeyini kullanmaz.\n3. **Ana düşünceyi oluştur.** Metnin bütün bölümleri bu düşünceye hizmet etmelidir.\n4. **İçerik havuzu hazırla.** Kullanabileceğin nedenleri, sonuçları, problem belirtilerini, örnekleri ve gözlemleri ayrı ayrı yaz.\n5. **Paragraf türünü seç.** Bir nedeni açıklıyorsan sebep–sonuç; bir uygulamayı benimsetmek istiyorsan ikna; farklı görüşleri ele alıyorsan tartışma paragrafı uygun olabilir.\n6. **Metin yapısını seç.** “Neden böyle oluyor?” sorusu baskınsa sebep–sonuç; “Bu aksaklık nasıl giderilebilir?” sorusu baskınsa problem–çözüm yapısını düşün.\n7. **Bölüm planı yap.** Girişte durum ve amaç, gelişmede seçilen yapının basamakları, sonuçta ana düşünce ve gerekiyorsa öneri bulunur.\n8. **Kanıtı doğru yere yerleştir.** Her ayrıntıyı kullanma; ana düşünceyi açıklamayan ayrıntıyı çıkar.\n9. **Taslağı yapıya göre denetle.** Problem–çözüm metninde çözümden önce problem anlaşılmış mı? Sebep–sonuç metninde neden ile sonuç arasındaki bağ açık mı?\n10. **Gerekirse seçimini değiştir.** Yazarken iki görüşün karşılaştırılması gerektiğini fark edersen açıklama paragrafını tartışma paragrafına dönüştürebilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıkta amaç ve hedef kitlenin belirlenmesinden paragraf türü ile metin yapısına; oradan plan, taslak, kanıt kontrolü ve düzenlemeye ilerler. Böylece yapı, metin bittikten sonra eklenen bir kalıp değil, içeriği yöneten bir seçim olur.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Örnek 1: Okuma notlarının etkisini açıklayan yazı\n\nGörev: “Bölüm sonunda bir cümlelik not yazmanın uzun bir metni anlamaya nasıl katkı sağlayabileceğini açıklayan kısa bir bilgilendirici metin yaz.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç açıklamaktır; hedef kitle sınıf arkadaşlarıdır. Bu nedenle emir veren bir dil yerine neden–sonuç ilişkisi kurulmalıdır.\n2. Ana düşünce şöyle belirlenir: “Kısa bölüm notları, önemli olayları kendi cümlelerinle sabitleyerek metnin bütününü izlemeni kolaylaştırabilir.”\n3. İçerik havuzunda üç neden vardır: Okur önemli olayı seçer, bilgiyi kendi cümlesiyle yeniden kurar, sonraki bölümde önceki bağlantıyı hatırlar. Olası sonuçlar olay sırasını izleme ve geri dönülecek yeri kolay bulmadır.\n4. Paragraf türü sebep–sonuç olarak seçilir. Bütün metin de sebep–sonuç yapısıyla ilerler.\n5. Plan: Girişte not alma davranışı tanıtılır; gelişmede üç neden ve bunların sonuçları açıklanır; sonuçta yöntemin her metinde aynı biçimde kullanılmayacağı, okurun amacına göre uyarlanacağı belirtilir.\n6. “Defterin rengi” gibi ana düşünceyi geliştirmeyen ayrıntı elenir.\n7. Son kontrolde her sonucun hangi nedene bağlandığı açıkça gösterilir; “kesinlikle herkesin anlamasını sağlar” gibi aşırı genelleme kullanılmaz.\n\n### Örnek 2: Sınıf kitaplığında kitap bulma güçlüğü\n\nGörev: “Kitapların gelişigüzel yerleştirilmesi yüzünden aranan metnin bulunamamasına yönelik bir öneri yaz.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç çözüm önermektir; okur, sınıf kitaplığını kullanan öğrenciler ve düzenle ilgilenen öğretmendir.\n2. Problem, “Kitaplık kötü.” biçiminde değil, “Kitaplar belirgin bir yerleştirme ölçütü olmadan rafa konduğu için öğrenciler aradıkları türü bulmakta ve kitabı doğru yere geri bırakmakta zorlanıyor.” biçiminde yazılır.\n3. Metin yapısı problem–çözüm seçilir. Gelişme bölümü problem belirtisi, olası neden, seçenekler ve seçilen çözüm sırasını izler.\n4. İkna paragrafı kullanılır; çünkü önerinin neden uygulanabilir olduğu açıklanacaktır.\n5. Seçenekler tür etiketleri, geçici iade kutusu ve basit raf listesi olarak belirlenir. Süre ve kullanım kolaylığı ölçütleriyle “etiket + iade kutusu” birlikte önerilir.\n6. Yazının sonucu, uygulamadan sonra aranan kitapların bulunma ve geri yerleştirilme sürecinin gözlenmesini ister. Böylece çözümün kontrol edileceği anlaşılır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nKonu ile yapıyı aynı şey sanmak sık görülür. “Dijital okuma” konusu kendiliğinden sebep–sonuç ya da problem–çözüm yapısı gerektirmez; amaç belirleyicidir. Başka bir hata, taslağı yazdıktan sonra başlıklara “problem” ve “çözüm” adlarını ekleyip metni yapılandırdığını düşünmektir. Bölümler arasında gerçek mantık bağı yoksa etiketler yeterli olmaz. Çok sayıda ayrıntıyı içerik zenginliği sanmak da ana düşünceyi örtebilir. İkna yazısında karşı görüşü küçümsemek veya tartışma paragrafında yalnız kendi görüşünü tekrarlamak yapının işlevini bozar.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Yazma amacımı ve hedef kitlemi açıkça belirledim mi?\n- Ana düşüncem bütün metni yönlendiriyor mu?\n- İçerik havuzundan yalnız amaca hizmet eden ayrıntıları seçtim mi?\n- Paragraf türüm düşünceyi geliştirme biçimime uygun mu?\n- Sebep–sonuç ile problem–çözüm yapısını birbirine karıştırmadım mı?\n- Giriş, gelişme ve sonuç bölümleri seçtiğim yapının görevini yerine getiriyor mu?\n- Kanıt ve örnekleri doğru bölüme yerleştirdim mi?\n- Taslak sırasında işe yaramayan içerik veya yapı seçimini değiştirdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n133__ty73.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n133__ty73.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"amac","labelKey":"tr-g07-turkce-n133__ty73.amac"},{"id":"icerik","labelKey":"tr-g07-turkce-n133__ty73.icerik"},{"id":"paragraf","labelKey":"tr-g07-turkce-n133__ty73.paragraf"},{"id":"yapi","labelKey":"tr-g07-turkce-n133__ty73.yapi"},{"id":"plan","labelKey":"tr-g07-turkce-n133__ty73.plan"},{"id":"taslak","labelKey":"tr-g07-turkce-n133__ty73.taslak"},{"id":"kontrol","labelKey":"tr-g07-turkce-n133__ty73.kontrol"}],"edges":[{"from":"amac","to":"icerik"},{"from":"icerik","to":"paragraf"},{"from":"paragraf","to":"yapi"},{"from":"yapi","to":"plan"},{"from":"plan","to":"taslak"},{"from":"taslak","to":"kontrol"},{"from":"kontrol","to":"icerik"},{"from":"kontrol","to":"paragraf"},{"from":"kontrol","to":"yapi"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n133__ty73.alt":"Yazma akışında amaç ve hedef kitle belirlenir, amaca uygun düşünce ve kanıtlar içerik havuzundan seçilir, sebep-sonuç, ikna veya tartışma paragrafı belirlenir, bütün metin için sebep-sonuç ya da problem-çözüm yapısı seçilir, bölüm planı ve taslak oluşturulur. Kontrolde işe yaramayan içerik, paragraf türü veya metin yapısına geri dönülerek seçimler düzenlenir.","tr-g07-turkce-n133__ty73.caption":"Yazının içeriğini, paragraf türünü ve metin yapısını amaç doğrultusunda yönetme akışı","tr-g07-turkce-n133__ty73.amac":"Yazma amacı ve hedef kitleyi belirle","tr-g07-turkce-n133__ty73.icerik":"Ana düşünceye hizmet eden içerik ve kanıtı seç","tr-g07-turkce-n133__ty73.paragraf":"Uygun paragraf türünü belirle","tr-g07-turkce-n133__ty73.yapi":"Sebep-sonuç veya problem-çözüm metin yapısını seç","tr-g07-turkce-n133__ty73.plan":"Bölümlerin işlevini planla","tr-g07-turkce-n133__ty73.taslak":"Planı taslağa uygula","tr-g07-turkce-n133__ty73.kontrol":"İçerik ve yapı uyumunu kanıtla denetle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t05-t-y-7-3-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazıda içerik ve yapı seçimlerini yönetmek, yalnız konu bulmak değildir. Yazma amacına ve hedef kitleye göre hangi bilgilerin kullanılacağını, hangi paragraf türünün düşünceyi taşıyacağını ve metnin hangi yapıyla ilerleyeceğini önceden seçmeyi gerektirir. Yedinci sınıf düzeyinde özellikle sebep–sonuç, ikna ve tartışma paragraflarıyla; bilgilendirici metinlerde sebep–sonuç ve problem–çözüm yapıları üzerinde durulur. Seçimlerin yazma sırasında işe yaramadığını fark edersen planı değiştirebilirsin.\n\n“Okuma Kültürü” temasında düzenli okuma, not alma, dijital metin kullanımı, kütüphane düzeni veya okuma kulübü gibi konular farklı amaçlarla yazılabilir. Aynı konu, bilgi vermek için sebep–sonuç yapısında; bir düzenleme önermek için problem–çözüm yapısında; okuru bir uygulamaya yöneltmek için ikna paragrafıyla ele alınabilir. Yapı, konuya değil yazının görevine göre belirlenir.","keyConcepts":"**Yazma amacı**, metnin neyi başarmasını istediğini gösterir: açıklamak, bilgilendirmek, ikna etmek, tartışmak veya çözüm önermek. **Hedef kitle**, metni okuyacak kişilerin ihtiyaçları, bilgi düzeyi ve okuma koşullarıdır. **İçerik seçimi**, amaca hizmet eden düşünce, kanıt, örnek ve ayrıntıları ayırmaktır.\n\n**Paragraf türü**, bir düşüncenin paragraf içinde nasıl geliştirileceğini belirler. Sebep–sonuç paragrafı nedenlerle sonuçları ilişkilendirir. İkna paragrafı bir öneriyi gerekçeler ve okurun olası sorularını gözetir. Tartışma paragrafı farklı görüşleri ve bu görüşlerin dayanaklarını ele alır. **Metin yapısı** ise bütün metnin bölümleri arasındaki düzeni kurar. Sebep–sonuç yapısı bir durumun nedenlerini ve ortaya çıkan sonuçları açıklar. Problem–çözüm yapısı problemi, nedenlerini, seçenekleri ve gerekçeli çözümü sıralar.","steps":"1. **Görevi tek cümleyle yaz.** “Okuma hakkında yazacağım.” yerine “Bölüm sonlarında kısa not almanın olay örgüsünü izlemeye nasıl katkı sağlayabileceğini açıklayacağım.” de.\n2. **Okuru belirle.** Sınıf arkadaşına yazılan rehber ile okul yönetimine sunulan öneri aynı dil ve ayrıntı düzeyini kullanmaz.\n3. **Ana düşünceyi oluştur.** Metnin bütün bölümleri bu düşünceye hizmet etmelidir.\n4. **İçerik havuzu hazırla.** Kullanabileceğin nedenleri, sonuçları, problem belirtilerini, örnekleri ve gözlemleri ayrı ayrı yaz.\n5. **Paragraf türünü seç.** Bir nedeni açıklıyorsan sebep–sonuç; bir uygulamayı benimsetmek istiyorsan ikna; farklı görüşleri ele alıyorsan tartışma paragrafı uygun olabilir.\n6. **Metin yapısını seç.** “Neden böyle oluyor?” sorusu baskınsa sebep–sonuç; “Bu aksaklık nasıl giderilebilir?” sorusu baskınsa problem–çözüm yapısını düşün.\n7. **Bölüm planı yap.** Girişte durum ve amaç, gelişmede seçilen yapının basamakları, sonuçta ana düşünce ve gerekiyorsa öneri bulunur.\n8. **Kanıtı doğru yere yerleştir.** Her ayrıntıyı kullanma; ana düşünceyi açıklamayan ayrıntıyı çıkar.\n9. **Taslağı yapıya göre denetle.** Problem–çözüm metninde çözümden önce problem anlaşılmış mı? Sebep–sonuç metninde neden ile sonuç arasındaki bağ açık mı?\n10. **Gerekirse seçimini değiştir.** Yazarken iki görüşün karşılaştırılması gerektiğini fark edersen açıklama paragrafını tartışma paragrafına dönüştürebilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıkta amaç ve hedef kitlenin belirlenmesinden paragraf türü ile metin yapısına; oradan plan, taslak, kanıt kontrolü ve düzenlemeye ilerler. Böylece yapı, metin bittikten sonra eklenen bir kalıp değil, içeriği yöneten bir seçim olur.","workedExamples":["Görev: “Bölüm sonunda bir cümlelik not yazmanın uzun bir metni anlamaya nasıl katkı sağlayabileceğini açıklayan kısa bir bilgilendirici metin yaz.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç açıklamaktır; hedef kitle sınıf arkadaşlarıdır. Bu nedenle emir veren bir dil yerine neden–sonuç ilişkisi kurulmalıdır.\n2. Ana düşünce şöyle belirlenir: “Kısa bölüm notları, önemli olayları kendi cümlelerinle sabitleyerek metnin bütününü izlemeni kolaylaştırabilir.”\n3. İçerik havuzunda üç neden vardır: Okur önemli olayı seçer, bilgiyi kendi cümlesiyle yeniden kurar, sonraki bölümde önceki bağlantıyı hatırlar. Olası sonuçlar olay sırasını izleme ve geri dönülecek yeri kolay bulmadır.\n4. Paragraf türü sebep–sonuç olarak seçilir. Bütün metin de sebep–sonuç yapısıyla ilerler.\n5. Plan: Girişte not alma davranışı tanıtılır; gelişmede üç neden ve bunların sonuçları açıklanır; sonuçta yöntemin her metinde aynı biçimde kullanılmayacağı, okurun amacına göre uyarlanacağı belirtilir.\n6. “Defterin rengi” gibi ana düşünceyi geliştirmeyen ayrıntı elenir.\n7. Son kontrolde her sonucun hangi nedene bağlandığı açıkça gösterilir; “kesinlikle herkesin anlamasını sağlar” gibi aşırı genelleme kullanılmaz.","Görev: “Kitapların gelişigüzel yerleştirilmesi yüzünden aranan metnin bulunamamasına yönelik bir öneri yaz.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç çözüm önermektir; okur, sınıf kitaplığını kullanan öğrenciler ve düzenle ilgilenen öğretmendir.\n2. Problem, “Kitaplık kötü.” biçiminde değil, “Kitaplar belirgin bir yerleştirme ölçütü olmadan rafa konduğu için öğrenciler aradıkları türü bulmakta ve kitabı doğru yere geri bırakmakta zorlanıyor.” biçiminde yazılır.\n3. Metin yapısı problem–çözüm seçilir. Gelişme bölümü problem belirtisi, olası neden, seçenekler ve seçilen çözüm sırasını izler.\n4. İkna paragrafı kullanılır; çünkü önerinin neden uygulanabilir olduğu açıklanacaktır.\n5. Seçenekler tür etiketleri, geçici iade kutusu ve basit raf listesi olarak belirlenir. Süre ve kullanım kolaylığı ölçütleriyle “etiket + iade kutusu” birlikte önerilir.\n6. Yazının sonucu, uygulamadan sonra aranan kitapların bulunma ve geri yerleştirilme sürecinin gözlenmesini ister. Böylece çözümün kontrol edileceği anlaşılır."],"commonMistakes":"Konu ile yapıyı aynı şey sanmak sık görülür. “Dijital okuma” konusu kendiliğinden sebep–sonuç ya da problem–çözüm yapısı gerektirmez; amaç belirleyicidir. Başka bir hata, taslağı yazdıktan sonra başlıklara “problem” ve “çözüm” adlarını ekleyip metni yapılandırdığını düşünmektir. Bölümler arasında gerçek mantık bağı yoksa etiketler yeterli olmaz. Çok sayıda ayrıntıyı içerik zenginliği sanmak da ana düşünceyi örtebilir. İkna yazısında karşı görüşü küçümsemek veya tartışma paragrafında yalnız kendi görüşünü tekrarlamak yapının işlevini bozar.","selfCheck":["Yazma amacımı ve hedef kitlemi açıkça belirledim mi?","Ana düşüncem bütün metni yönlendiriyor mu?","İçerik havuzundan yalnız amaca hizmet eden ayrıntıları seçtim mi?","Paragraf türüm düşünceyi geliştirme biçimime uygun mu?","Sebep–sonuç ile problem–çözüm yapısını birbirine karıştırmadım mı?","Giriş, gelişme ve sonuç bölümleri seçtiğim yapının görevini yerine getiriyor mu?","Kanıt ve örnekleri doğru bölüme yerleştirdim mi?","Taslak sırasında işe yaramayan içerik veya yapı seçimini değiştirdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme: T.Y.7.3","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a3c19d500a07f56296f61ce43476e88035d341c7d6a18614a05f82137d6f737e","reviewDecisionSha256":"25cdcf19f6953b693d73deeef08ecedc1194c7ff307d08befed4c944b9d156e4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a3c19d500a07f56296f61ce43476e88035d341c7d6a18614a05f82137d6f737e","reviewedHash":"sha256:a3c19d500a07f56296f61ce43476e88035d341c7d6a18614a05f82137d6f737e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:25cdcf19f6953b693d73deeef08ecedc1194c7ff307d08befed4c944b9d156e4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n133","contentProjectionSha256":"a3c19d500a07f56296f61ce43476e88035d341c7d6a18614a05f82137d6f737e","reviewDecisionSha256":"25cdcf19f6953b693d73deeef08ecedc1194c7ff307d08befed4c944b9d156e4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n134","noteId":"tr.g07.turkce.n134","noteKey":"tr.g07.turkce.n134","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-1","title":"Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme","objectiveId":"T.D.7.1","objective":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir dinleme ya da izleme çalışmasında ilk karşıma çıkan içeriği açmak yerine, görevime gerçekten hizmet eden materyali seçmeyi öğreneceğim. Seçim yaparken amacımı, ilgi ve ihtiyacımı, içeriğin özelliklerini, ayırabileceğim süreyi ve içeriğe erişme koşullarını birlikte düşüneceğim. Ardından ana materyalin yanında sözlük, kısa not çizelgesi veya açıklayıcı ek kaynak gibi yardımcıları belirleyecek; dinleme sırasında seçimin işe yaramadığını fark edersem düzenleme yapacağım.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında bir sınıf görevinin paylaşılması, ortak alanların kullanımı, güvenli dijital iletişim veya farklı görüşlere söz hakkı tanınması gibi konular dinleme/izleme materyallerinde ele alınabilir. Burada önemli olan, içeriğin yalnız başlığının ilgi çekici olması değildir. Materyalin yaş düzeyime uygun, amacıma doğrudan bağlı, kaynağı izlenebilir ve kullanım ortamına elverişli olması gerekir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Dinleme/izleme amacı**, materyal sonunda ne öğrenmek veya hangi işi yapmak istediğimdir. Ana düşünceyi bulmak, iki öneriyi karşılaştırmak ya da bir süreç için not çıkarmak farklı amaçlardır.\n\n**Materyal özelliği**, içeriğin türü, uzunluğu, dili, anlatım hızı, görsel desteği, kaynak bilgisi ve erişilebilirliği gibi nitelikleridir. **Hedef kitle**, materyalin kimler için hazırlandığını gösterir. **Kaynak güvenilirliği**, içeriği hazırlayanın, yayımlayanın ve bilginin dayanağının görülebilmesiyle ilgilidir. **Erişim olanağı**, içeriğin kullanılacağı cihaz, bağlantı, ses, altyazı veya fiziksel ortam koşullarını kapsar.\n\n**Yardımcı materyal**, ana içeriği anlamayı kolaylaştıran sözlük, kavram kartı, not tablosu ya da kısa açıklamadır. **Üst bilişsel izleme** ise “Seçtiğim materyal hâlâ amacıma hizmet ediyor mu?” sorusunu süreç içinde sorup gerektiğinde seçimimi değiştirmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Görevi tek cümlede açıkla.** “Haklar konusunda bir video izleyeceğim.” çok geniştir. “Ortak çalışma sırasında söz hakkını koruyan iki davranışı belirleyeceğim.” daha işlevsel bir amaçtır.\n2. **Kendi ihtiyacını belirle.** Konuyu ilk kez mi öğreniyorsun, yoksa bildiklerini karşılaştıracak mısın? Ayrıntılı anlatım ile kısa tekrar materyali aynı ihtiyacı karşılamaz.\n3. **Adayları ortak ölçütlerle incele.** Süre, dil, hedef kitle, kaynak bilgisi, görsel-işitsel açıklık ve erişim koşullarını her aday için ayrı ayrı kaydet.\n4. **Amaçla en güçlü bağı kuranı seç.** Yalnız en kısa, en renkli veya en çok izlenen içeriği seçmek doğru bir gerekçe değildir.\n5. **Yardımcı aracı planla.** Bir kavram listesi, iki sütunlu “hak-sorumluluk” notu veya anlamadığın sözleri yazacağın kart işini kolaylaştırabilir.\n6. **Dinlerken seçimini denetle.** Ses anlaşılmıyor, anlatım düzeyin için ağır kalıyor ya da içerik görevden uzaklaşıyorsa durup başka materyale geçebilirsin.\n7. **Sonunda kararını kanıtla.** “Bunu seçtim çünkü iyiydi.” yerine, “Süreye uydu, konuşmacı ve kaynak bilgisi belliydi, görevde istenen davranışları örneklerle açıkladı.” de.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda iki aday içeriğin aynı ölçütlerle karşılaştırılması, seçimin kişisel beğeniden değil kanıttan doğmasını sağlar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nDuru’nun görevi, sınıf toplantısında herkesin söz alabilmesini destekleyen davranışları belirlemektir. Aday A, “İyi iletişim” başlıklı iki dakikalık hızlı bir montajdır; hazırlayanı belirtilmemiştir ve yalnız kısa sloganlar içerir. Aday B, altı dakikalık bir öğrenci forumu kaydıdır; konuşma sırası, söz kesmeme ve görüşü özetleyerek yanıt verme davranışlarını örnekler. Kaydın amacı ve hazırlayan birimi açıklanmıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç “söz hakkını destekleyen davranışları belirleme” olarak yazılır.\n2. Aday A’nın kısa olduğu görülür; ancak davranışların nasıl uygulandığına ilişkin kanıt sunmadığı belirlenir.\n3. Aday B’de üç somut davranışın konuşma içinde gözlenebildiği kaydedilir.\n4. Altı dakikalık süre Duru’nun ayırdığı on dakikaya uygundur; ses de anlaşılırdır.\n5. Duru, B’yi ana materyal; “davranış-kanıt” başlıklı iki sütunlu kâğıdı yardımcı materyal seçer.\n6. Sonuç: B, görevle doğrudan ilişkili örnekler verdiği ve kaynağı izlenebildiği için seçilir.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nMert, dijital ortamda kişisel bilgi paylaşmadan güvenli iletişim kurma konusunda üç temel ilke çıkaracaktır. İlk seçtiği video on sekiz dakikadır, uzmanlık terimleri sık kullanılır ve altyazısı yoktur. İkinci aday, dört dakikalık açık anlatımlı bir sesli sunudur; her ilkeyi kısa bir durumla açıklar ve metin dökümü sunar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Mert’in süresi sekiz dakika olduğundan ilk videonun görev süresini aştığı görülür.\n2. İçeriğin zor dili, ilke çıkarmayı güçleştirir; yalnız uzun olması sorun değildir, düzeyle uyumsuzluk da vardır.\n3. İkinci adayın kısa durum örnekleri ve metin dökümü not almayı kolaylaştırır.\n4. Mert ikinci materyali seçer; bilmediği iki kavram için sözlüğü yardımcı kaynak olarak hazırlar.\n5. Dinleme sonunda üçüncü ilkenin açıklamasını yetersiz bulursa yalnız o bölüm için başka bir güvenilir açıklamaya başvurmayı planlar.\n6. Sonuç: Seçim, süre, düzey, erişilebilirlik ve görev amacı birlikte değerlendirilerek yapılmıştır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn sık hata, tanıdık bir kanalın veya çekici bir başlığın içeriği otomatik olarak uygun kıldığını düşünmektir. Güvenilir görünen bir materyal bile hedef kitleye, süreye veya belirli göreve uygun olmayabilir. Tersine, kısa olması da tek başına kalite kanıtı değildir. Bir başka hata, seçilen içerik işe yaramadığı hâlde “başladım, bitirmeliyim” diyerek sürdürmektir. Seçimi değiştirmek başarısızlık değil, dinleme sürecini bilinçli yönetmektir. Kişisel bilgi isteme, küçümseyici dil kullanma veya kaynağı belirsiz kesin iddialar gibi uyarı işaretleri de gözden kaçırılmamalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Dinleme/izleme amacımı tek cümlede belirledim mi?\n- Adayları aynı ölçütlerle karşılaştırdım mı?\n- Hedef kitleyi, süreyi, erişimi ve kaynak bilgisini kontrol ettim mi?\n- Yardımcı materyali gerçek ihtiyacıma göre seçtim mi?\n- Süreç içinde anlamamı izleyip gerektiğinde seçimimi düzenledim mi?\n- Kararımı somut materyal özellikleriyle gerekçelendirebiliyor muyum?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n134__t6td71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n134__t6td71.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n134__t6td71.h1","tr-g07-turkce-n134__t6td71.h2","tr-g07-turkce-n134__t6td71.h3","tr-g07-turkce-n134__t6td71.h4"],"rows":[[{"v":"Amaçla uyum"},{"v":"Genel iletişim sloganları; davranış basamağı yok"},{"v":"Söz sırası ve görüşe yanıt davranışlarını örnekliyor"},{"v":"Görev için B seçilir"}],[{"v":"Hedef kitle ve dil"},{"v":"Hızlı, açıklamasız ve düzeyi belirsiz"},{"v":"Öğrenci düzeyinde açık ve örnekli"},{"v":"B daha anlaşılırdır"}],[{"v":"Kaynak güvenilirliği"},{"v":"Hazırlayan ve dayanak görünmüyor"},{"v":"Hazırlayan birim ve kayıt amacı belirtilmiş"},{"v":"B’nin kaynağı izlenebilir"}],[{"v":"Kullanım koşulları"},{"v":"İki dakika; yalnız hızlı tanıtıma uygun"},{"v":"Altı dakika; davranış-kanıt notu çıkarmaya uygun"},{"v":"B, süre ve görevle uyumludur"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n134__t6td71.alt":"Dört satırlı tabloda hak ve sorumluluklar konulu iki dinleme/izleme materyali karşılaştırılır. Amaçla uyum satırında A’nın genel sloganlar verdiği, B’nin söz sırası ve görüşe yanıt davranışlarını örneklediği ve görev için B’nin seçildiği gösterilir. Hedef kitle ve dil satırında A’nın hızlı ve düzeyi belirsiz, B’nin öğrenci düzeyinde açık olduğu belirtilir. Kaynak güvenilirliği satırında A’nın hazırlayanının görünmediği, B’nin hazırlayan birim ve kayıt amacını bildirdiği açıklanır. Kullanım koşulları satırında A’nın iki dakikalık tanıtıma, B’nin altı dakikalık davranış-kanıt notu çalışmasına uygun olduğu ve B’nin seçildiği sonucuna ulaşılır.","tr-g07-turkce-n134__t6td71.caption":"Hak ve sorumluluklar konulu iki materyali ölçütlerle seçme","tr-g07-turkce-n134__t6td71.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n134__t6td71.h2":"Aday A","tr-g07-turkce-n134__t6td71.h3":"Aday B","tr-g07-turkce-n134__t6td71.h4":"Kanıtlı karar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-d-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir dinleme ya da izleme çalışmasında ilk karşıma çıkan içeriği açmak yerine, görevime gerçekten hizmet eden materyali seçmeyi öğreneceğim. Seçim yaparken amacımı, ilgi ve ihtiyacımı, içeriğin özelliklerini, ayırabileceğim süreyi ve içeriğe erişme koşullarını birlikte düşüneceğim. Ardından ana materyalin yanında sözlük, kısa not çizelgesi veya açıklayıcı ek kaynak gibi yardımcıları belirleyecek; dinleme sırasında seçimin işe yaramadığını fark edersem düzenleme yapacağım.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında bir sınıf görevinin paylaşılması, ortak alanların kullanımı, güvenli dijital iletişim veya farklı görüşlere söz hakkı tanınması gibi konular dinleme/izleme materyallerinde ele alınabilir. Burada önemli olan, içeriğin yalnız başlığının ilgi çekici olması değildir. Materyalin yaş düzeyime uygun, amacıma doğrudan bağlı, kaynağı izlenebilir ve kullanım ortamına elverişli olması gerekir.","keyConcepts":"**Dinleme/izleme amacı**, materyal sonunda ne öğrenmek veya hangi işi yapmak istediğimdir. Ana düşünceyi bulmak, iki öneriyi karşılaştırmak ya da bir süreç için not çıkarmak farklı amaçlardır.\n\n**Materyal özelliği**, içeriğin türü, uzunluğu, dili, anlatım hızı, görsel desteği, kaynak bilgisi ve erişilebilirliği gibi nitelikleridir. **Hedef kitle**, materyalin kimler için hazırlandığını gösterir. **Kaynak güvenilirliği**, içeriği hazırlayanın, yayımlayanın ve bilginin dayanağının görülebilmesiyle ilgilidir. **Erişim olanağı**, içeriğin kullanılacağı cihaz, bağlantı, ses, altyazı veya fiziksel ortam koşullarını kapsar.\n\n**Yardımcı materyal**, ana içeriği anlamayı kolaylaştıran sözlük, kavram kartı, not tablosu ya da kısa açıklamadır. **Üst bilişsel izleme** ise “Seçtiğim materyal hâlâ amacıma hizmet ediyor mu?” sorusunu süreç içinde sorup gerektiğinde seçimimi değiştirmektir.","steps":"1. **Görevi tek cümlede açıkla.** “Haklar konusunda bir video izleyeceğim.” çok geniştir. “Ortak çalışma sırasında söz hakkını koruyan iki davranışı belirleyeceğim.” daha işlevsel bir amaçtır.\n2. **Kendi ihtiyacını belirle.** Konuyu ilk kez mi öğreniyorsun, yoksa bildiklerini karşılaştıracak mısın? Ayrıntılı anlatım ile kısa tekrar materyali aynı ihtiyacı karşılamaz.\n3. **Adayları ortak ölçütlerle incele.** Süre, dil, hedef kitle, kaynak bilgisi, görsel-işitsel açıklık ve erişim koşullarını her aday için ayrı ayrı kaydet.\n4. **Amaçla en güçlü bağı kuranı seç.** Yalnız en kısa, en renkli veya en çok izlenen içeriği seçmek doğru bir gerekçe değildir.\n5. **Yardımcı aracı planla.** Bir kavram listesi, iki sütunlu “hak-sorumluluk” notu veya anlamadığın sözleri yazacağın kart işini kolaylaştırabilir.\n6. **Dinlerken seçimini denetle.** Ses anlaşılmıyor, anlatım düzeyin için ağır kalıyor ya da içerik görevden uzaklaşıyorsa durup başka materyale geçebilirsin.\n7. **Sonunda kararını kanıtla.** “Bunu seçtim çünkü iyiydi.” yerine, “Süreye uydu, konuşmacı ve kaynak bilgisi belliydi, görevde istenen davranışları örneklerle açıkladı.” de.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda iki aday içeriğin aynı ölçütlerle karşılaştırılması, seçimin kişisel beğeniden değil kanıttan doğmasını sağlar.","workedExamples":["Duru’nun görevi, sınıf toplantısında herkesin söz alabilmesini destekleyen davranışları belirlemektir. Aday A, “İyi iletişim” başlıklı iki dakikalık hızlı bir montajdır; hazırlayanı belirtilmemiştir ve yalnız kısa sloganlar içerir. Aday B, altı dakikalık bir öğrenci forumu kaydıdır; konuşma sırası, söz kesmeme ve görüşü özetleyerek yanıt verme davranışlarını örnekler. Kaydın amacı ve hazırlayan birimi açıklanmıştır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Amaç “söz hakkını destekleyen davranışları belirleme” olarak yazılır.\n2. Aday A’nın kısa olduğu görülür; ancak davranışların nasıl uygulandığına ilişkin kanıt sunmadığı belirlenir.\n3. Aday B’de üç somut davranışın konuşma içinde gözlenebildiği kaydedilir.\n4. Altı dakikalık süre Duru’nun ayırdığı on dakikaya uygundur; ses de anlaşılırdır.\n5. Duru, B’yi ana materyal; “davranış-kanıt” başlıklı iki sütunlu kâğıdı yardımcı materyal seçer.\n6. Sonuç: B, görevle doğrudan ilişkili örnekler verdiği ve kaynağı izlenebildiği için seçilir.","Mert, dijital ortamda kişisel bilgi paylaşmadan güvenli iletişim kurma konusunda üç temel ilke çıkaracaktır. İlk seçtiği video on sekiz dakikadır, uzmanlık terimleri sık kullanılır ve altyazısı yoktur. İkinci aday, dört dakikalık açık anlatımlı bir sesli sunudur; her ilkeyi kısa bir durumla açıklar ve metin dökümü sunar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Mert’in süresi sekiz dakika olduğundan ilk videonun görev süresini aştığı görülür.\n2. İçeriğin zor dili, ilke çıkarmayı güçleştirir; yalnız uzun olması sorun değildir, düzeyle uyumsuzluk da vardır.\n3. İkinci adayın kısa durum örnekleri ve metin dökümü not almayı kolaylaştırır.\n4. Mert ikinci materyali seçer; bilmediği iki kavram için sözlüğü yardımcı kaynak olarak hazırlar.\n5. Dinleme sonunda üçüncü ilkenin açıklamasını yetersiz bulursa yalnız o bölüm için başka bir güvenilir açıklamaya başvurmayı planlar.\n6. Sonuç: Seçim, süre, düzey, erişilebilirlik ve görev amacı birlikte değerlendirilerek yapılmıştır."],"commonMistakes":"En sık hata, tanıdık bir kanalın veya çekici bir başlığın içeriği otomatik olarak uygun kıldığını düşünmektir. Güvenilir görünen bir materyal bile hedef kitleye, süreye veya belirli göreve uygun olmayabilir. Tersine, kısa olması da tek başına kalite kanıtı değildir. Bir başka hata, seçilen içerik işe yaramadığı hâlde “başladım, bitirmeliyim” diyerek sürdürmektir. Seçimi değiştirmek başarısızlık değil, dinleme sürecini bilinçli yönetmektir. Kişisel bilgi isteme, küçümseyici dil kullanma veya kaynağı belirsiz kesin iddialar gibi uyarı işaretleri de gözden kaçırılmamalıdır.","selfCheck":["Dinleme/izleme amacımı tek cümlede belirledim mi?","Adayları aynı ölçütlerle karşılaştırdım mı?","Hedef kitleyi, süreyi, erişimi ve kaynak bilgisini kontrol ettim mi?","Yardımcı materyali gerçek ihtiyacıma göre seçtim mi?","Süreç içinde anlamamı izleyip gerektiğinde seçimimi düzenledim mi?","Kararımı somut materyal özellikleriyle gerekçelendirebiliyor muyum?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinlemede/izlemede materyal seçimini yönetebilme: T.D.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"90298b9c9fbd2ae693d394671bb8ef61e0bb5b3219636b9fcf80b88c74a74608","reviewDecisionSha256":"d7892815e095db2fbd016264b23cd4462ca2715a83d79ff3238a0cce315eb02a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:90298b9c9fbd2ae693d394671bb8ef61e0bb5b3219636b9fcf80b88c74a74608","reviewedHash":"sha256:90298b9c9fbd2ae693d394671bb8ef61e0bb5b3219636b9fcf80b88c74a74608","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d7892815e095db2fbd016264b23cd4462ca2715a83d79ff3238a0cce315eb02a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n134","contentProjectionSha256":"90298b9c9fbd2ae693d394671bb8ef61e0bb5b3219636b9fcf80b88c74a74608","reviewDecisionSha256":"d7892815e095db2fbd016264b23cd4462ca2715a83d79ff3238a0cce315eb02a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n135","noteId":"tr.g07.turkce.n135","noteKey":"tr.g07.turkce.n135","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-10","title":"Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme","objectiveId":"T.D.7.10","objective":"T.D.7.10","objectives":["T.D.7.10"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nİki dinleme ya da izleme içeriğini karşılaştırmak, birini “daha güzel” bulup diğerini elemek değildir. Önce her iki içerikte de incelenebilecek ortak bir özellik belirlemek gerekir. Ardından bu özelliğe ilişkin benzerlikler ve farklılıklar, duyulan ya da görülen kanıtlarla listelenir. Böylece karşılaştırma, kişisel izlenimden çıkıp açıklanabilir bir sonuca dönüşür.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında iki konuşma; ileri sürdükleri görüş, önerdikleri sorumluluk, kullandıkları dil, olayları düzenleme biçimi veya konuşanın tutumu bakımından karşılaştırılabilir. Örneğin iki kayıt da ortak alanların korunmasını savunabilir; fakat biri yalnız yasakları sıralarken diğeri gerekçe ve uygulanabilir öneri sunabilir. Aynı konuya değinmeleri, bütün yönlerinin aynı olduğu anlamına gelmez.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Karşılaştırılabilir unsur**, iki içerikte de bulunan ve aynı soruyla incelenebilen özelliktir. “Ana düşünce”, “önerinin uygulanabilirliği”, “dilin saygılı oluşu” ve “bilgilerin sıralanışı” buna örnektir.\n\n**Ölçüt**, karşılaştırmayı hangi açıdan yapacağını gösterir. **Benzerlik**, iki içeriğin aynı ölçüt bakımından ortak yönüdür. **Farklılık**, aynı ölçütte ayrıldıkları noktadır. **Kanıt**, kayıtta duyulan söz, görülen davranış, tekrar eden görüntü veya açık düzenleme işaretidir. **Sentez cümlesi**, benzerlik ve farklılığı birlikte açıklayan sonuçtur.\n\nİçerik, dil, organizasyon ve kaynak/konuşan birbirinden farklı karşılaştırma alanlarıdır. İçerik ne söylendiğiyle; dil nasıl söylendiğiyle; organizasyon düşüncelerin hangi sırada verildiğiyle; konuşan ise bakış açısı ve tutumla ilgilidir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İki içeriğin ortak konusunu yaz.** Ortak konu yoksa karşılaştırma yapay kalabilir.\n2. **Bir defada tek ölçüt seç.** “Her şeyi karşılaştıracağım.” demek, kanıtları karıştırır. Önce ana düşünce, sonra dil veya çözüm önerisi gibi ilerle.\n3. **Her kayıt için ayrı not alanı aç.** A kaydının kanıtını B’nin hanesine yazma.\n4. **Benzerliği tam cümleyle belirt.** “İkisi de sorumluluk diyor.” yerine, “İki konuşmacı da ortak alanı kullanırken başkalarının hakkını gözetmeyi savunuyor.” de.\n5. **Farklılığı aynı ölçütte kur.** Birinin diliyle diğerinin süresini karşılaştırmak doğru değildir.\n6. **Kanıtı açıkça göster.** Konuşmacının kullandığı kısa bir ifade, verdiği örnek veya videodaki sıralama kanıt olabilir.\n7. **Sonucu üstünlük yarışına çevirmeden yaz.** Bir içerik belirli görev için daha işlevli olabilir; bu, her koşulda daha değerli olduğu anlamına gelmez.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablodaki her satır tek bir ortak ölçüt kullanır; bu düzen, benzerlik ve farklılıkların aynı kanıt türü üzerinden kurulmasını sağlar.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nA kaydında bir öğrenci, sınıf kitaplığında alınan kitabın zamanında geri getirilmesinin başkalarının erişim hakkını koruduğunu söylüyor. Çözüm olarak ödünç alma çizelgesinin düzenli tutulmasını öneriyor. B kaydında başka bir öğrenci, ortak tabletlerin şarjlı bırakılmasının sıradaki kişinin çalışma hakkını desteklediğini belirtiyor ve kullanım sonunda kontrol listesi doldurulmasını öneriyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ortak konu “paylaşılan kaynakların sorumlu kullanımı” olarak belirlenir.\n2. Ana düşünce ölçütünde iki kayıt da bireysel davranışın başkasının erişimini etkilediğini savunur; bu benzerliktir.\n3. Örnek alanında A kitaplığı, B dijital aracı ele alır; bu farklılıktır.\n4. Çözüm yöntemi bakımından A çizelge, B kontrol listesi önerir.\n5. Kanıtlar “zamanında geri getirme” ve “şarjlı bırakma” ifadeleridir.\n6. Sentez: İki kayıt da ortak kaynağın sonraki kullanıcıya hazır bırakılmasını sorumluluk sayar; fakat farklı kaynaklar için farklı takip araçları önerir.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nİki kısa video, sınıf tartışmasında söz hakkını ele alır. İlk videoda anlatıcı hızlı biçimde beş kural sıralar: söz isteme, sıra bekleme, söz kesmeme, konu dışına çıkmama ve süreyi aşmama. İkinci videoda iki öğrenci bir anlaşmazlığı canlandırır; biri diğerinin görüşünü özetledikten sonra kendi gerekçesini söyler. Son ekranda yalnız “Önce anla, sonra yanıtla.” ifadesi görünür.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İçerik ölçütünde iki video da söz hakkına saygıyı amaçlar.\n2. Organizasyonda ilk video kural listesi, ikinci video olay ve örnek üzerinden ilerler.\n3. Dil bakımından ilk anlatım doğrudan ve emir ağırlıklıdır; ikincisi diyalog ve gerekçe kullanır.\n4. Kanıt olarak ilk videodaki beşli sıralama ile ikinci videodaki görüşü özetleme davranışı kaydedilir.\n5. Görev “kural listesi çıkarma” ise ilk video; “saygılı yanıtın nasıl kurulduğunu açıklama” ise ikinci video daha işlevlidir.\n6. Sonuç, amaca bağlıdır; “İkinci her bakımdan daha iyidir.” gibi ölçütsüz bir yargı kurulmaz.\n\n## Sık yapılan hata\n\nBenzer konuya sahip iki içeriği otomatik olarak aynı saymak önemli bir hatadır. Konu ortak olsa bile amaç, bakış açısı, dil ve düzen farklı olabilir. Başka bir hata, “A daha uzun, B daha saygılı.” gibi iki ayrı ölçütü tek karşılaştırma cümlesinde karıştırmaktır. Yalnız farklılık aramak da eksiktir; ortak yönler belirlenmeden ayrılıkların anlamı açıklanamaz. Karşılaştırma sırasında konuşanın kişiliği hakkında kanıtsız yargı üretmek yerine kayıtta gözlenebilen tutuma odaklanılmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- İki içerikte de bulunan ortak konuyu belirledim mi?\n- Her satırda aynı ölçütü kullandım mı?\n- Benzerlikleri ve farklılıkları ayrı ayrı kaydettim mi?\n- Her sonuca duyduğum veya gördüğüm bir kanıt ekledim mi?\n- İçerik, dil, organizasyon ve konuşan özelliklerini karıştırmadım mı?\n- Sonucumu görevin amacına göre sınırlandırdım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n135__t6td710.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n135__t6td710.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n135__t6td710.h1","tr-g07-turkce-n135__t6td710.h2","tr-g07-turkce-n135__t6td710.h3","tr-g07-turkce-n135__t6td710.h4"],"rows":[[{"v":"Ana düşünce"},{"v":"Kitabı zamanında geri getirmek başkasının erişimini korur"},{"v":"Tableti şarjlı bırakmak sıradaki kullanıcının erişimini korur"},{"v":"İki kayıt da bireysel sorumluluğu ortak kullanım hakkıyla ilişkilendirir"}],[{"v":"Örneklenen kaynak"},{"v":"Sınıf kitaplığı"},{"v":"Ortak tablet"},{"v":"Basılı kaynak ile dijital araç bakımından farklıdır"}],[{"v":"Çözüm aracı"},{"v":"Ödünç alma çizelgesi"},{"v":"Kullanım sonu kontrol listesi"},{"v":"İkisi de takip aracı kullanır; araçların biçimi değişir"}],[{"v":"Dil ve tutum"},{"v":"Gerekçeli öneri"},{"v":"Gerekçeli öneri"},{"v":"Her iki konuşmacı da suçlama yerine çözüm odaklı dil kullanır"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n135__t6td710.alt":"Dört satırlı tabloda sınıf kitaplığıyla ilgili A kaydı ve ortak tabletle ilgili B kaydı karşılaştırılır. Ana düşünce satırında iki kayıt da bireysel sorumluluğu başkasının erişim hakkıyla ilişkilendirir. Örneklenen kaynak satırında A’nın basılı kitaplığı, B’nin dijital aracı ele aldığı gösterilir. Çözüm aracı satırında A’nın ödünç alma çizelgesi, B’nin kullanım sonu kontrol listesi önerdiği; ikisinin de takip aracı kullandığı belirtilir. Dil ve tutum satırında iki konuşmacının da suçlama yerine gerekçeli çözüm dili kullandığı sonucuna ulaşılır.","tr-g07-turkce-n135__t6td710.caption":"İki dinleme kaydını ortak ölçüt ve kanıtlarla karşılaştırma","tr-g07-turkce-n135__t6td710.h1":"Ortak ölçüt","tr-g07-turkce-n135__t6td710.h2":"Kayıt A","tr-g07-turkce-n135__t6td710.h3":"Kayıt B","tr-g07-turkce-n135__t6td710.h4":"Benzerlik-farklılık sonucu"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-d-7-10-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"İki dinleme ya da izleme içeriğini karşılaştırmak, birini “daha güzel” bulup diğerini elemek değildir. Önce her iki içerikte de incelenebilecek ortak bir özellik belirlemek gerekir. Ardından bu özelliğe ilişkin benzerlikler ve farklılıklar, duyulan ya da görülen kanıtlarla listelenir. Böylece karşılaştırma, kişisel izlenimden çıkıp açıklanabilir bir sonuca dönüşür.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında iki konuşma; ileri sürdükleri görüş, önerdikleri sorumluluk, kullandıkları dil, olayları düzenleme biçimi veya konuşanın tutumu bakımından karşılaştırılabilir. Örneğin iki kayıt da ortak alanların korunmasını savunabilir; fakat biri yalnız yasakları sıralarken diğeri gerekçe ve uygulanabilir öneri sunabilir. Aynı konuya değinmeleri, bütün yönlerinin aynı olduğu anlamına gelmez.","keyConcepts":"**Karşılaştırılabilir unsur**, iki içerikte de bulunan ve aynı soruyla incelenebilen özelliktir. “Ana düşünce”, “önerinin uygulanabilirliği”, “dilin saygılı oluşu” ve “bilgilerin sıralanışı” buna örnektir.\n\n**Ölçüt**, karşılaştırmayı hangi açıdan yapacağını gösterir. **Benzerlik**, iki içeriğin aynı ölçüt bakımından ortak yönüdür. **Farklılık**, aynı ölçütte ayrıldıkları noktadır. **Kanıt**, kayıtta duyulan söz, görülen davranış, tekrar eden görüntü veya açık düzenleme işaretidir. **Sentez cümlesi**, benzerlik ve farklılığı birlikte açıklayan sonuçtur.\n\nİçerik, dil, organizasyon ve kaynak/konuşan birbirinden farklı karşılaştırma alanlarıdır. İçerik ne söylendiğiyle; dil nasıl söylendiğiyle; organizasyon düşüncelerin hangi sırada verildiğiyle; konuşan ise bakış açısı ve tutumla ilgilidir.","steps":"1. **İki içeriğin ortak konusunu yaz.** Ortak konu yoksa karşılaştırma yapay kalabilir.\n2. **Bir defada tek ölçüt seç.** “Her şeyi karşılaştıracağım.” demek, kanıtları karıştırır. Önce ana düşünce, sonra dil veya çözüm önerisi gibi ilerle.\n3. **Her kayıt için ayrı not alanı aç.** A kaydının kanıtını B’nin hanesine yazma.\n4. **Benzerliği tam cümleyle belirt.** “İkisi de sorumluluk diyor.” yerine, “İki konuşmacı da ortak alanı kullanırken başkalarının hakkını gözetmeyi savunuyor.” de.\n5. **Farklılığı aynı ölçütte kur.** Birinin diliyle diğerinin süresini karşılaştırmak doğru değildir.\n6. **Kanıtı açıkça göster.** Konuşmacının kullandığı kısa bir ifade, verdiği örnek veya videodaki sıralama kanıt olabilir.\n7. **Sonucu üstünlük yarışına çevirmeden yaz.** Bir içerik belirli görev için daha işlevli olabilir; bu, her koşulda daha değerli olduğu anlamına gelmez.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablodaki her satır tek bir ortak ölçüt kullanır; bu düzen, benzerlik ve farklılıkların aynı kanıt türü üzerinden kurulmasını sağlar.","workedExamples":["A kaydında bir öğrenci, sınıf kitaplığında alınan kitabın zamanında geri getirilmesinin başkalarının erişim hakkını koruduğunu söylüyor. Çözüm olarak ödünç alma çizelgesinin düzenli tutulmasını öneriyor. B kaydında başka bir öğrenci, ortak tabletlerin şarjlı bırakılmasının sıradaki kişinin çalışma hakkını desteklediğini belirtiyor ve kullanım sonunda kontrol listesi doldurulmasını öneriyor.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ortak konu “paylaşılan kaynakların sorumlu kullanımı” olarak belirlenir.\n2. Ana düşünce ölçütünde iki kayıt da bireysel davranışın başkasının erişimini etkilediğini savunur; bu benzerliktir.\n3. Örnek alanında A kitaplığı, B dijital aracı ele alır; bu farklılıktır.\n4. Çözüm yöntemi bakımından A çizelge, B kontrol listesi önerir.\n5. Kanıtlar “zamanında geri getirme” ve “şarjlı bırakma” ifadeleridir.\n6. Sentez: İki kayıt da ortak kaynağın sonraki kullanıcıya hazır bırakılmasını sorumluluk sayar; fakat farklı kaynaklar için farklı takip araçları önerir.","İki kısa video, sınıf tartışmasında söz hakkını ele alır. İlk videoda anlatıcı hızlı biçimde beş kural sıralar: söz isteme, sıra bekleme, söz kesmeme, konu dışına çıkmama ve süreyi aşmama. İkinci videoda iki öğrenci bir anlaşmazlığı canlandırır; biri diğerinin görüşünü özetledikten sonra kendi gerekçesini söyler. Son ekranda yalnız “Önce anla, sonra yanıtla.” ifadesi görünür.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İçerik ölçütünde iki video da söz hakkına saygıyı amaçlar.\n2. Organizasyonda ilk video kural listesi, ikinci video olay ve örnek üzerinden ilerler.\n3. Dil bakımından ilk anlatım doğrudan ve emir ağırlıklıdır; ikincisi diyalog ve gerekçe kullanır.\n4. Kanıt olarak ilk videodaki beşli sıralama ile ikinci videodaki görüşü özetleme davranışı kaydedilir.\n5. Görev “kural listesi çıkarma” ise ilk video; “saygılı yanıtın nasıl kurulduğunu açıklama” ise ikinci video daha işlevlidir.\n6. Sonuç, amaca bağlıdır; “İkinci her bakımdan daha iyidir.” gibi ölçütsüz bir yargı kurulmaz."],"commonMistakes":"Benzer konuya sahip iki içeriği otomatik olarak aynı saymak önemli bir hatadır. Konu ortak olsa bile amaç, bakış açısı, dil ve düzen farklı olabilir. Başka bir hata, “A daha uzun, B daha saygılı.” gibi iki ayrı ölçütü tek karşılaştırma cümlesinde karıştırmaktır. Yalnız farklılık aramak da eksiktir; ortak yönler belirlenmeden ayrılıkların anlamı açıklanamaz. Karşılaştırma sırasında konuşanın kişiliği hakkında kanıtsız yargı üretmek yerine kayıtta gözlenebilen tutuma odaklanılmalıdır.","selfCheck":["İki içerikte de bulunan ortak konuyu belirledim mi?","Her satırda aynı ölçütü kullandım mı?","Benzerlikleri ve farklılıkları ayrı ayrı kaydettim mi?","Her sonuca duyduğum veya gördüğüm bir kanıt ekledim mi?","İçerik, dil, organizasyon ve konuşan özelliklerini karıştırmadım mı?","Sonucumu görevin amacına göre sınırlandırdım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinledikleri/izledikleri arasında karşılaştırma yapabilme: T.D.7.10","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8567c59cb61ddfc52b56041a037d2d9fae889eb72318b9fe4dc71d6eddc2d4fe","reviewDecisionSha256":"87ccb51609fdc4809a6d0a81867129b513e217e1fc8b4672c74d709369f85254","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8567c59cb61ddfc52b56041a037d2d9fae889eb72318b9fe4dc71d6eddc2d4fe","reviewedHash":"sha256:8567c59cb61ddfc52b56041a037d2d9fae889eb72318b9fe4dc71d6eddc2d4fe","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:87ccb51609fdc4809a6d0a81867129b513e217e1fc8b4672c74d709369f85254; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n135","contentProjectionSha256":"8567c59cb61ddfc52b56041a037d2d9fae889eb72318b9fe4dc71d6eddc2d4fe","reviewDecisionSha256":"87ccb51609fdc4809a6d0a81867129b513e217e1fc8b4672c74d709369f85254","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n136","noteId":"tr.g07.turkce.n136","noteKey":"tr.g07.turkce.n136","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-13","title":"Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.D.7.13","objective":"T.D.7.13","objectives":["T.D.7.13"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nDinlediğim ya da izlediğim öyküleyici bir metinde yalnız “ne oldu?” sorusunu değil, olayın kimlerin başına geldiğini, nerede ve ne zaman gerçekleştiğini, hangi çatışmayla geliştiğini ve nasıl sonuçlandığını belirlemeyi öğreneceğim. Daha sonra bu unsurların birbirinden bağımsız olmadığını göstereceğim. Mekân bir kararı zorlaştırabilir, zaman baskısı kahramanın davranışını değiştirebilir, yardımcı bir kişinin sözü olayın yönünü çevirebilir.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasındaki özgün öyküler; ortak eşyayı koruma, başkasının görüşüne saygı gösterme, bir hatayı telafi etme veya görev paylaşımında adil davranma gibi durumları ele alabilir. Çözümlemenin amacı kahramanı hemen “iyi” ya da “kötü” diye etiketlemek değil, davranışını olay örgüsü ve koşullarla birlikte anlamaktır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Şahıs/varlık kadrosu**, olayda rolü bulunan kişiler veya varlıklardır. Başkahraman, yardımcı kişi ve olayın gelişimini etkileyen diğer kişiler bu kadroya girer. **Mekân**, olayın geçtiği yer; **zaman**, olayın gerçekleştiği dönem, gün veya süre koşuludur.\n\n**Olay örgüsü**, birbiriyle neden-sonuç bağı kuran olayların düzenidir. **Çatışma**, kahramanın amaç, ihtiyaç veya değerleriyle karşısındaki engel arasındaki gerilimdir. Çatışma mutlaka kavga değildir; iki sorumluluğun aynı anda yerine getirilememesi de çatışma oluşturabilir. **Sonuç**, çatışmadan sonra ortaya çıkan yeni durumdur.\n\n**Bağlantı**, bir unsurun başka bir unsurla ilişkisini; **etkileşim** ise bu ilişkinin olayın yönünü nasıl değiştirdiğini açıklar. “Toplantı sınıfta geçti.” yalnız mekânı belirtir. “Dar oturma düzeni yüzünden arka sıradakiler konuşanı göremedi ve toplantı planı değişti.” cümlesi mekân-olay etkileşimini gösterir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İlk dinlemede bütünü izle.** Her ayrıntıyı yazmaya çalışmadan temel olayın ne olduğunu kavra.\n2. **İkinci dinlemede unsurları ayır.** Kişiler, yer, zaman ve temel olay için kısa notlar çıkar.\n3. **Başlangıç durumunu belirle.** Kahramanın amacı ve başlangıçtaki koşullar nedir?\n4. **Çatışmayı açıkla.** Amaca ulaşmayı ne engelliyor? Engel bir kişi, kural, yanlış anlama, zaman darlığı veya iç kararsızlık olabilir.\n5. **Olayların sırasını kur.** Her olayın bir öncekiyle neden veya sonuç ilişkisini göster.\n6. **Unsurların etkileşimini sor.** “Bu mekân farklı olsaydı ne değişirdi?”, “Zaman baskısı olmasaydı kahraman aynı kararı verir miydi?”\n7. **Sonucu başlangıçla karşılaştır.** Yalnız olayın bittiğini değil, kahramanın veya durumun nasıl değiştiğini belirt.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akışta kişi, yer ve zaman bilgileri başlangıç olayına bağlanır; ardından çatışma, karar ve sonuç sıralanarak unsurların olay örgüsüne katkısı görünür hâle gelir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nSesli öyküde Elif, sınıf duyuru panosunu düzenlemekle görevlidir. Öğle arasında panoya bir etkinlik duyurusu asar. Duyuruda arkadaşının çektiği fotoğraf vardır; ancak fotoğrafın paylaşılmasına izin alınıp alınmadığını bilmiyordur. Ders başlamasına az kalmıştır. Arkadaşı Deniz fotoğrafı görünce rahatsız olduğunu söyler. Elif önce duyurunun yetişmesi gerektiğini düşünür, sonra fotoğrafı kaldırıp yalnız çizim ve yazı kullanarak yeni bir afiş hazırlar. Etkinlik duyurusu biraz geç asılır fakat Deniz’in sınırı korunur.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Şahıs kadrosu Elif ve Deniz’dir; Elif başkahramandır.\n2. Mekân sınıf ve duyuru panosu, zaman öğle arasıdır.\n3. Başlangıç amacı duyuruyu ders başlamadan asmaktır.\n4. Çatışma, zamanında görev tamamlama isteği ile arkadaşının görseli üzerindeki tercihine saygı gösterme sorumluluğu arasındadır.\n5. “Ders başlamasına az kalması” zaman unsurunun kararı zorlaştırdığını gösterir.\n6. Deniz’in rahatsızlığını söylemesi olayın yönünü değiştirir; Elif fotoğrafı kaldırır.\n7. Sonuçta görev gecikse de afiş farklı biçimde tamamlanır. Kahramanın çözümü iki sorumluluk arasında daha saygılı bir denge kurar.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nKısa animasyonda Arda ve Selen, sınıfın ortak malzeme dolabını kapatmakla görevlidir. Son ders çıkışında koridorda acele vardır. Arda anahtarı masaya bırakıp gider; Selen dolabın açık kaldığını fark eder. Otobüsünü kaçırmaktan çekinse de nöbetçi öğretmene haber verir. Ertesi gün ikisi, anahtar teslimi için imza çizelgesi hazırlamayı önerir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Kişiler Arda, Selen ve olayın çözümünde kısa rolü olan nöbetçi öğretmendir.\n2. Mekân sınıf-koridor çevresi, zaman son ders çıkışıdır.\n3. Çatışma, Selen’in ulaşım zamanına yetişme ihtiyacı ile ortak eşyayı güvenli bırakma sorumluluğu arasındadır.\n4. Koridordaki acele ve son ders zamanı, Arda’nın anahtarı unutmasına ve Selen’in karar baskısı yaşamasına yol açar.\n5. Selen haber vererek anlık sorunu çözer; ertesi gün çizelge önerisiyle nedenin tekrarını önlemeye çalışır.\n6. Sonuç yalnız dolabın kapanması değildir; görev paylaşımı daha izlenebilir hâle gelir.\n7. Unsurlar arasındaki etkileşim: zaman baskısı hatayı doğurur, mekândaki açık dolap sorunu görünür kılar, Selen’in kararı olayın sonucunu değiştirir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nHikâye unsurlarını yalnız listelemek çözümleme için yeterli değildir. “Kişi Elif, yer sınıf, zaman öğle arası.” demek başlangıçtır; bu unsurların çatışmayı nasıl etkilediği de açıklanmalıdır. Her anlaşmazlığı fiziksel veya sözlü kavga sanmak başka bir hatadır. Kahramanın iki değer arasında kalması iç çatışma oluşturabilir. Ayrıca sonuç bölümünü “hikâye bitti” diye geçmek, başlangıçtaki durumla son durum arasındaki değişimi kaçırır. Dinlerken kendi görüşünü metindeki olayın yerine koymamak, yalnız duyulan kanıta dayanmak gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı ve zamanı belirledim mi?\n- Olayları neden-sonuç sırasıyla kurabildim mi?\n- Çatışmayı kavga kavramına indirgemeden açıkladım mı?\n- Zamanın, mekânın ve kişilerin olayla bağlantısını gösterdim mi?\n- Bir unsur değişseydi olayın nasıl etkilenebileceğini düşündüm mü?\n- Sonucu başlangıçtaki durumla karşılaştırdım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n136__t6td713.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n136__t6td713.caption","direction":"right","nodes":[{"id":"p","labelKey":"tr-g07-turkce-n136__t6td713.p"},{"id":"m","labelKey":"tr-g07-turkce-n136__t6td713.m"},{"id":"z","labelKey":"tr-g07-turkce-n136__t6td713.z"},{"id":"b","labelKey":"tr-g07-turkce-n136__t6td713.b"},{"id":"c","labelKey":"tr-g07-turkce-n136__t6td713.c"},{"id":"k","labelKey":"tr-g07-turkce-n136__t6td713.k"},{"id":"s","labelKey":"tr-g07-turkce-n136__t6td713.s"}],"edges":[{"from":"p","to":"b"},{"from":"m","to":"b"},{"from":"z","to":"b"},{"from":"b","to":"c"},{"from":"c","to":"k"},{"from":"k","to":"s"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n136__t6td713.alt":"Akışta Elif ve Deniz adlı kişiler, sınıf duyuru panosu mekânı ve öğle arası zamanı üç ayrı düğümden başlangıç olayına bağlanır. Başlangıçta Elif etkinlik duyurusunu asar. Bu düğüm, fotoğrafı kullanma ile arkadaşının tercihine saygı gösterme arasındaki çatışmaya; çatışma, fotoğrafı kaldırıp çizim ve yazıyla yeni afiş hazırlama kararına; karar da duyurunun biraz geç fakat kişisel sınıra saygılı biçimde yayımlanması sonucuna bağlanır.","tr-g07-turkce-n136__t6td713.caption":"Kişi, mekân ve zamanın çatışma ile sonuca bağlandığı hikâye haritası","tr-g07-turkce-n136__t6td713.p":"Kişiler: Elif ve Deniz","tr-g07-turkce-n136__t6td713.m":"Mekân: sınıf duyuru panosu","tr-g07-turkce-n136__t6td713.z":"Zaman: öğle arası, ders öncesi","tr-g07-turkce-n136__t6td713.b":"Başlangıç: Elif fotoğraflı duyuruyu asar","tr-g07-turkce-n136__t6td713.c":"Çatışma: görevi yetiştirme ile kişisel sınıra saygı","tr-g07-turkce-n136__t6td713.k":"Karar: fotoğrafı kaldırıp yeni afiş hazırlama","tr-g07-turkce-n136__t6td713.s":"Sonuç: duyuru gecikir; izin ve sınır gözetilir"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-d-7-13-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinlediğim ya da izlediğim öyküleyici bir metinde yalnız “ne oldu?” sorusunu değil, olayın kimlerin başına geldiğini, nerede ve ne zaman gerçekleştiğini, hangi çatışmayla geliştiğini ve nasıl sonuçlandığını belirlemeyi öğreneceğim. Daha sonra bu unsurların birbirinden bağımsız olmadığını göstereceğim. Mekân bir kararı zorlaştırabilir, zaman baskısı kahramanın davranışını değiştirebilir, yardımcı bir kişinin sözü olayın yönünü çevirebilir.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasındaki özgün öyküler; ortak eşyayı koruma, başkasının görüşüne saygı gösterme, bir hatayı telafi etme veya görev paylaşımında adil davranma gibi durumları ele alabilir. Çözümlemenin amacı kahramanı hemen “iyi” ya da “kötü” diye etiketlemek değil, davranışını olay örgüsü ve koşullarla birlikte anlamaktır.","keyConcepts":"**Şahıs/varlık kadrosu**, olayda rolü bulunan kişiler veya varlıklardır. Başkahraman, yardımcı kişi ve olayın gelişimini etkileyen diğer kişiler bu kadroya girer. **Mekân**, olayın geçtiği yer; **zaman**, olayın gerçekleştiği dönem, gün veya süre koşuludur.\n\n**Olay örgüsü**, birbiriyle neden-sonuç bağı kuran olayların düzenidir. **Çatışma**, kahramanın amaç, ihtiyaç veya değerleriyle karşısındaki engel arasındaki gerilimdir. Çatışma mutlaka kavga değildir; iki sorumluluğun aynı anda yerine getirilememesi de çatışma oluşturabilir. **Sonuç**, çatışmadan sonra ortaya çıkan yeni durumdur.\n\n**Bağlantı**, bir unsurun başka bir unsurla ilişkisini; **etkileşim** ise bu ilişkinin olayın yönünü nasıl değiştirdiğini açıklar. “Toplantı sınıfta geçti.” yalnız mekânı belirtir. “Dar oturma düzeni yüzünden arka sıradakiler konuşanı göremedi ve toplantı planı değişti.” cümlesi mekân-olay etkileşimini gösterir.","steps":"1. **İlk dinlemede bütünü izle.** Her ayrıntıyı yazmaya çalışmadan temel olayın ne olduğunu kavra.\n2. **İkinci dinlemede unsurları ayır.** Kişiler, yer, zaman ve temel olay için kısa notlar çıkar.\n3. **Başlangıç durumunu belirle.** Kahramanın amacı ve başlangıçtaki koşullar nedir?\n4. **Çatışmayı açıkla.** Amaca ulaşmayı ne engelliyor? Engel bir kişi, kural, yanlış anlama, zaman darlığı veya iç kararsızlık olabilir.\n5. **Olayların sırasını kur.** Her olayın bir öncekiyle neden veya sonuç ilişkisini göster.\n6. **Unsurların etkileşimini sor.** “Bu mekân farklı olsaydı ne değişirdi?”, “Zaman baskısı olmasaydı kahraman aynı kararı verir miydi?”\n7. **Sonucu başlangıçla karşılaştır.** Yalnız olayın bittiğini değil, kahramanın veya durumun nasıl değiştiğini belirt.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akışta kişi, yer ve zaman bilgileri başlangıç olayına bağlanır; ardından çatışma, karar ve sonuç sıralanarak unsurların olay örgüsüne katkısı görünür hâle gelir.","workedExamples":["Sesli öyküde Elif, sınıf duyuru panosunu düzenlemekle görevlidir. Öğle arasında panoya bir etkinlik duyurusu asar. Duyuruda arkadaşının çektiği fotoğraf vardır; ancak fotoğrafın paylaşılmasına izin alınıp alınmadığını bilmiyordur. Ders başlamasına az kalmıştır. Arkadaşı Deniz fotoğrafı görünce rahatsız olduğunu söyler. Elif önce duyurunun yetişmesi gerektiğini düşünür, sonra fotoğrafı kaldırıp yalnız çizim ve yazı kullanarak yeni bir afiş hazırlar. Etkinlik duyurusu biraz geç asılır fakat Deniz’in sınırı korunur.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Şahıs kadrosu Elif ve Deniz’dir; Elif başkahramandır.\n2. Mekân sınıf ve duyuru panosu, zaman öğle arasıdır.\n3. Başlangıç amacı duyuruyu ders başlamadan asmaktır.\n4. Çatışma, zamanında görev tamamlama isteği ile arkadaşının görseli üzerindeki tercihine saygı gösterme sorumluluğu arasındadır.\n5. “Ders başlamasına az kalması” zaman unsurunun kararı zorlaştırdığını gösterir.\n6. Deniz’in rahatsızlığını söylemesi olayın yönünü değiştirir; Elif fotoğrafı kaldırır.\n7. Sonuçta görev gecikse de afiş farklı biçimde tamamlanır. Kahramanın çözümü iki sorumluluk arasında daha saygılı bir denge kurar.","Kısa animasyonda Arda ve Selen, sınıfın ortak malzeme dolabını kapatmakla görevlidir. Son ders çıkışında koridorda acele vardır. Arda anahtarı masaya bırakıp gider; Selen dolabın açık kaldığını fark eder. Otobüsünü kaçırmaktan çekinse de nöbetçi öğretmene haber verir. Ertesi gün ikisi, anahtar teslimi için imza çizelgesi hazırlamayı önerir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Kişiler Arda, Selen ve olayın çözümünde kısa rolü olan nöbetçi öğretmendir.\n2. Mekân sınıf-koridor çevresi, zaman son ders çıkışıdır.\n3. Çatışma, Selen’in ulaşım zamanına yetişme ihtiyacı ile ortak eşyayı güvenli bırakma sorumluluğu arasındadır.\n4. Koridordaki acele ve son ders zamanı, Arda’nın anahtarı unutmasına ve Selen’in karar baskısı yaşamasına yol açar.\n5. Selen haber vererek anlık sorunu çözer; ertesi gün çizelge önerisiyle nedenin tekrarını önlemeye çalışır.\n6. Sonuç yalnız dolabın kapanması değildir; görev paylaşımı daha izlenebilir hâle gelir.\n7. Unsurlar arasındaki etkileşim: zaman baskısı hatayı doğurur, mekândaki açık dolap sorunu görünür kılar, Selen’in kararı olayın sonucunu değiştirir."],"commonMistakes":"Hikâye unsurlarını yalnız listelemek çözümleme için yeterli değildir. “Kişi Elif, yer sınıf, zaman öğle arası.” demek başlangıçtır; bu unsurların çatışmayı nasıl etkilediği de açıklanmalıdır. Her anlaşmazlığı fiziksel veya sözlü kavga sanmak başka bir hatadır. Kahramanın iki değer arasında kalması iç çatışma oluşturabilir. Ayrıca sonuç bölümünü “hikâye bitti” diye geçmek, başlangıçtaki durumla son durum arasındaki değişimi kaçırır. Dinlerken kendi görüşünü metindeki olayın yerine koymamak, yalnız duyulan kanıta dayanmak gerekir.","selfCheck":["Şahıs/varlık kadrosunu, mekânı ve zamanı belirledim mi?","Olayları neden-sonuç sırasıyla kurabildim mi?","Çatışmayı kavga kavramına indirgemeden açıkladım mı?","Zamanın, mekânın ve kişilerin olayla bağlantısını gösterdim mi?","Bir unsur değişseydi olayın nasıl etkilenebileceğini düşündüm mü?","Sonucu başlangıçtaki durumla karşılaştırdım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.D.7.13","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"93a6ba25909c0c2b8e47733a7b98fda9cab800034dd5c097ca9677a4c034536b","reviewDecisionSha256":"a50c4d99ae101f328b7692e10ff33e4df09e6acf0008a26a3a3e68ac97f47f10","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:93a6ba25909c0c2b8e47733a7b98fda9cab800034dd5c097ca9677a4c034536b","reviewedHash":"sha256:93a6ba25909c0c2b8e47733a7b98fda9cab800034dd5c097ca9677a4c034536b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a50c4d99ae101f328b7692e10ff33e4df09e6acf0008a26a3a3e68ac97f47f10; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n136","contentProjectionSha256":"93a6ba25909c0c2b8e47733a7b98fda9cab800034dd5c097ca9677a4c034536b","reviewDecisionSha256":"a50c4d99ae101f328b7692e10ff33e4df09e6acf0008a26a3a3e68ac97f47f10","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n137","noteId":"tr.g07.turkce.n137","noteKey":"tr.g07.turkce.n137","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-21","title":"Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.D.7.21","objective":"T.D.7.21","objectives":["T.D.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir video, animasyon veya sesli sunuda anlamın yalnız konuşulan cümlelerden oluşmadığını öğreneceğim. Yazılı metin, fotoğraf, çizim, anlatıcı sesi, ortam sesi, müzik ve hareketli görüntü aynı mesajı farklı biçimlerde kurabilir. Her ögenin işlevini belirleyecek; ögenin metinle aynı anlamı mı verdiğini, anlamı mı desteklediğini, yoksa tek başına yeni bir bilgi mi oluşturduğunu açıklayacağım. Sonra ögeler arasındaki bağlantının bütün içeriğe etkisini değerlendireceğim.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında çoklu ortam içeriği, ortak alan kullanımı, güvenli iletişim, kişisel sınırlara saygı veya sorumluluk paylaşımı üzerine hazırlanabilir. Etkileyici müzik ya da hızlı hareket, içeriği otomatik olarak güvenilir ve anlaşılır yapmaz. Çözümleme sırasında “Bu öge ne işe yarıyor?” ve “Çıkarılsa hangi bilgi kaybolur?” soruları önemlidir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Çoklu ortam ögesi**, metin, görsel, ses ve hareket gibi farklı anlatım yollarından biridir. **Eş anlam oluşturma**, iki ögenin aynı temel bilgiyi farklı kanallardan vermesidir; anlatıcı “Sıranı bekle.” derken ekranda aynı sözün yazması buna örnektir.\n\n**Anlamı destekleme**, bir ögenin diğerini açıklaması, somutlaştırması veya duygusal tonunu belirginleştirmesidir. Metin “Ortak alanı kullanımdan sonra düzenle.” derken görüntüde sandalyelerin yerine konması, davranışı somutlaştırır. **Tek başına anlam oluşturma**, bir ögenin başka yerde verilmeyen bilgi taşımasıdır. Konuşmada süre söylenmezken ekrandaki sayaç bir dakikalık söz süresini gösterebilir.\n\n**Ögeler arası bağlantı**, ögelerin aynı anda, art arda veya karşıt biçimde nasıl ilişkilendiğidir. Bağlantı uyumluysa mesaj açıklık kazanır; çelişkiliyse izleyici hangi bilgiye dayanacağını sorgulamalıdır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İçeriğin ana mesajını belirle.** Ögeleri tek tek incelemeden önce bütünün ne hakkında olduğunu kavra.\n2. **Ögeleri envanterle.** Yazı, görsel, anlatıcı sesi, müzik, ortam sesi ve hareketli geçişleri ayrı ayrı not et.\n3. **Her öge için gözlenebilir kanıt yaz.** “Görsel güzeldi.” yerine, “Ekranda sıra bekleyen üç kişi ve bir dakikalık sayaç gösterildi.” de.\n4. **İşlevi sınıflandır.** Öge aynı anlamı mı tekrar ediyor, başka bir ögeyi mi destekliyor, yoksa yeni bilgi mi sağlıyor?\n5. **Bağlantıyı açıkla.** Sesle görüntü aynı anda mı geliyor? Yazı önce verilip örnek sonra mı gösteriliyor? Bir öge diğerinin anlamını değiştiriyor mu?\n6. **Çıkarma deneyi yap.** Öge çıkarıldığında mesaj aynı kalıyor, zayıflıyor veya eksiliyor mu? Bu soru işlevi doğrular.\n7. **Bütün hakkında gerekçeli sonuç kur.** Ögelerin çokluğu değil, amaçla uyumlu çalışması önemlidir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda aynı kısa videodaki metin, görsel, ses ve hareket ögeleri; gözlenen kullanım, işlev ve diğer ögelerle bağlantı bakımından ayrı ayrı çözümlenir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nÖzgün kısa videonun başında ekranda “Görüşünü paylaş, kişiyi hedef alma.” cümlesi görünür ve anlatıcı aynı cümleyi okur. Ardından iki öğrenci farklı fikir söylerken görüntü sırayla konuşan kişiye geçer. Bir öğrenci diğerinin sözünü kesmeye başladığında yumuşak bir uyarı sesi duyulur; ekranda üç saniyelik duraklama işareti belirir. Son karede “Önce görüşü özetle, sonra yanıt ver.” yazısı çıkar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ana mesaj, görüş ayrılığında saygılı ve sıraya dayalı iletişim kurmaktır.\n2. Başlangıç yazısı ile anlatıcı sesi aynı temel cümleyi verir; eş anlam oluşturur.\n3. Kameranın konuşan kişiye geçmesi, söz sırasını görsel olarak destekler.\n4. Uyarı sesi yalnız “bir sorun oldu” duygusunu belirtir; tek başına hangi kuralın ihlal edildiğini açıklamaz.\n5. Üç saniyelik duraklama işareti konuşmada söylenmeyen uygulama süresini gösterdiği için tek başına yeni bilgi oluşturur.\n6. Son yazı, canlandırmadaki davranışı bir yönteme dönüştürür ve bütün mesajı tamamlar.\n7. Sonuç: Ögeler, tekrar, somutlaştırma ve yeni bilgi işlevleriyle birbirini tamamlar.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nBir animasyonda okulun ortak çalışma masasını kullanan öğrenciler gösterilir. Anlatıcı, “Kullandığın alanı sonraki kişi için hazır bırak.” der. Görüntüde yalnız masanın temiz hâli görünür; fakat ekrandaki küçük simgeler dosyaları kapatma, kişisel notları alma ve sandalyeyi yerine koyma adımlarını sıralar. Arka plandaki müzik ilk bölümde hızlı, düzen tamamlandığında sakindir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Anlatıcı cümlesi sorumluluğun genel ilkesini verir.\n2. Temiz masa görüntüsü, ilkenin sonucunu somutlaştırır; anlamı destekler.\n3. Üç simge, anlatıcı tarafından tek tek söylenmeyen uygulama adımlarını verdiği için yeni bilgi taşır.\n4. Müziğin hız değişimi başlangıçtaki yoğunluk ile tamamlanma duygusunu destekler; ancak temizlik adımlarının kanıtı değildir.\n5. Hareketli sıralama, adımların hangi sırayla yapılacağını gösterir.\n6. Simgeler çıkarılırsa izleyici “hazır bırakma”nın nasıl yapılacağını ayrıntılı öğrenemez; işlevleri zorunlu destek ve yeni bilgi üretimidir.\n7. Sonuç: Görsel ve hareket, genel sözü uygulanabilir davranışlara dönüştürür.\n\n## Sık yapılan hata\n\nHer görseli “destekleyici”, her sesi “duygu verici” diye etiketlemek yüzeysel bir çözümlemedir. Aynı tür öge farklı içeriklerde farklı işlev üstlenebilir. Ekrandaki yazı bazen anlatıcının sözünü tekrar eder, bazen yeni tarih veya süre bilgisi verir. Müzik de güvenilirlik kanıtı değildir; yalnız ton oluşturabilir. Bir başka hata, ögeleri ayrı ayrı sayıp aralarındaki bağı açıklamamaktır. Ayrıca kişisel bir görüntünün içerikte bulunmasını yalnız estetik açıdan değil, paylaşım bağlamı ve kişisel sınırlara saygı açısından da dikkatle değerlendirmek gerekir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- İçeriğin ana mesajını belirledim mi?\n- Metin, görsel, ses ve hareket ögelerini ayrı ayrı kaydettim mi?\n- Her ögenin gözlenebilir kullanımını yazdım mı?\n- Eş anlam, destekleme ve tek başına anlam oluşturma işlevlerini ayırdım mı?\n- Ögeler arasındaki zaman ve anlam bağlantısını açıkladım mı?\n- Bir öge çıkarıldığında hangi bilginin değişeceğini düşündüm mü?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n137__t6td721.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n137__t6td721.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n137__t6td721.h1","tr-g07-turkce-n137__t6td721.h2","tr-g07-turkce-n137__t6td721.h3","tr-g07-turkce-n137__t6td721.h4"],"rows":[[{"v":"Metin"},{"v":"“Görüşünü paylaş, kişiyi hedef alma.” cümlesi"},{"v":"Ana ilkeyi açıkça kurar"},{"v":"Anlatıcı sesiyle aynı anlamı oluşturur"}],[{"v":"Görsel"},{"v":"Kamera sırayla konuşan kişiye geçer"},{"v":"Söz sırasını somutlaştırır"},{"v":"Diyalog ve ana ilkeyi destekler"}],[{"v":"Ses"},{"v":"Söz kesildiğinde yumuşak uyarı sesi"},{"v":"Sorun anını işaretler"},{"v":"Duraklama işaretiyle birlikte dikkat toplar"}],[{"v":"Hareket"},{"v":"Ekranda üç saniyelik duraklama işareti ilerler"},{"v":"Konuşmada verilmeyen süre bilgisini oluşturur"},{"v":"Uyarı sesinden sonra uygulanacak davranışı gösterir"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n137__t6td721.alt":"Dört satırlı tabloda saygılı tartışma videosunun çoklu ortam ögeleri çözümlenir. Metin satırında “Görüşünü paylaş, kişiyi hedef alma.” cümlesinin ana ilkeyi kurduğu ve anlatıcı sesiyle aynı anlamı oluşturduğu belirtilir. Görsel satırında kameranın sırayla konuşan kişiye geçerek söz sırasını somutlaştırdığı açıklanır. Ses satırında söz kesildiğinde duyulan yumuşak uyarının sorun anını işaretlediği ve duraklama işaretiyle dikkat topladığı gösterilir. Hareket satırında üç saniyelik ilerleyen işaretin konuşmada verilmeyen süre bilgisini oluşturduğu ve uyarıdan sonra uygulanacak davranışı gösterdiği belirtilir.","tr-g07-turkce-n137__t6td721.caption":"Metin, görsel, ses ve hareket ögelerinin işlev ve bağlantıları","tr-g07-turkce-n137__t6td721.h1":"Öge","tr-g07-turkce-n137__t6td721.h2":"Gözlenen kullanım","tr-g07-turkce-n137__t6td721.h3":"İşlev","tr-g07-turkce-n137__t6td721.h4":"Diğer ögelerle bağlantı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-d-7-21-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir video, animasyon veya sesli sunuda anlamın yalnız konuşulan cümlelerden oluşmadığını öğreneceğim. Yazılı metin, fotoğraf, çizim, anlatıcı sesi, ortam sesi, müzik ve hareketli görüntü aynı mesajı farklı biçimlerde kurabilir. Her ögenin işlevini belirleyecek; ögenin metinle aynı anlamı mı verdiğini, anlamı mı desteklediğini, yoksa tek başına yeni bir bilgi mi oluşturduğunu açıklayacağım. Sonra ögeler arasındaki bağlantının bütün içeriğe etkisini değerlendireceğim.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında çoklu ortam içeriği, ortak alan kullanımı, güvenli iletişim, kişisel sınırlara saygı veya sorumluluk paylaşımı üzerine hazırlanabilir. Etkileyici müzik ya da hızlı hareket, içeriği otomatik olarak güvenilir ve anlaşılır yapmaz. Çözümleme sırasında “Bu öge ne işe yarıyor?” ve “Çıkarılsa hangi bilgi kaybolur?” soruları önemlidir.","keyConcepts":"**Çoklu ortam ögesi**, metin, görsel, ses ve hareket gibi farklı anlatım yollarından biridir. **Eş anlam oluşturma**, iki ögenin aynı temel bilgiyi farklı kanallardan vermesidir; anlatıcı “Sıranı bekle.” derken ekranda aynı sözün yazması buna örnektir.\n\n**Anlamı destekleme**, bir ögenin diğerini açıklaması, somutlaştırması veya duygusal tonunu belirginleştirmesidir. Metin “Ortak alanı kullanımdan sonra düzenle.” derken görüntüde sandalyelerin yerine konması, davranışı somutlaştırır. **Tek başına anlam oluşturma**, bir ögenin başka yerde verilmeyen bilgi taşımasıdır. Konuşmada süre söylenmezken ekrandaki sayaç bir dakikalık söz süresini gösterebilir.\n\n**Ögeler arası bağlantı**, ögelerin aynı anda, art arda veya karşıt biçimde nasıl ilişkilendiğidir. Bağlantı uyumluysa mesaj açıklık kazanır; çelişkiliyse izleyici hangi bilgiye dayanacağını sorgulamalıdır.","steps":"1. **İçeriğin ana mesajını belirle.** Ögeleri tek tek incelemeden önce bütünün ne hakkında olduğunu kavra.\n2. **Ögeleri envanterle.** Yazı, görsel, anlatıcı sesi, müzik, ortam sesi ve hareketli geçişleri ayrı ayrı not et.\n3. **Her öge için gözlenebilir kanıt yaz.** “Görsel güzeldi.” yerine, “Ekranda sıra bekleyen üç kişi ve bir dakikalık sayaç gösterildi.” de.\n4. **İşlevi sınıflandır.** Öge aynı anlamı mı tekrar ediyor, başka bir ögeyi mi destekliyor, yoksa yeni bilgi mi sağlıyor?\n5. **Bağlantıyı açıkla.** Sesle görüntü aynı anda mı geliyor? Yazı önce verilip örnek sonra mı gösteriliyor? Bir öge diğerinin anlamını değiştiriyor mu?\n6. **Çıkarma deneyi yap.** Öge çıkarıldığında mesaj aynı kalıyor, zayıflıyor veya eksiliyor mu? Bu soru işlevi doğrular.\n7. **Bütün hakkında gerekçeli sonuç kur.** Ögelerin çokluğu değil, amaçla uyumlu çalışması önemlidir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda aynı kısa videodaki metin, görsel, ses ve hareket ögeleri; gözlenen kullanım, işlev ve diğer ögelerle bağlantı bakımından ayrı ayrı çözümlenir.","workedExamples":["Özgün kısa videonun başında ekranda “Görüşünü paylaş, kişiyi hedef alma.” cümlesi görünür ve anlatıcı aynı cümleyi okur. Ardından iki öğrenci farklı fikir söylerken görüntü sırayla konuşan kişiye geçer. Bir öğrenci diğerinin sözünü kesmeye başladığında yumuşak bir uyarı sesi duyulur; ekranda üç saniyelik duraklama işareti belirir. Son karede “Önce görüşü özetle, sonra yanıt ver.” yazısı çıkar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Ana mesaj, görüş ayrılığında saygılı ve sıraya dayalı iletişim kurmaktır.\n2. Başlangıç yazısı ile anlatıcı sesi aynı temel cümleyi verir; eş anlam oluşturur.\n3. Kameranın konuşan kişiye geçmesi, söz sırasını görsel olarak destekler.\n4. Uyarı sesi yalnız “bir sorun oldu” duygusunu belirtir; tek başına hangi kuralın ihlal edildiğini açıklamaz.\n5. Üç saniyelik duraklama işareti konuşmada söylenmeyen uygulama süresini gösterdiği için tek başına yeni bilgi oluşturur.\n6. Son yazı, canlandırmadaki davranışı bir yönteme dönüştürür ve bütün mesajı tamamlar.\n7. Sonuç: Ögeler, tekrar, somutlaştırma ve yeni bilgi işlevleriyle birbirini tamamlar.","Bir animasyonda okulun ortak çalışma masasını kullanan öğrenciler gösterilir. Anlatıcı, “Kullandığın alanı sonraki kişi için hazır bırak.” der. Görüntüde yalnız masanın temiz hâli görünür; fakat ekrandaki küçük simgeler dosyaları kapatma, kişisel notları alma ve sandalyeyi yerine koyma adımlarını sıralar. Arka plandaki müzik ilk bölümde hızlı, düzen tamamlandığında sakindir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Anlatıcı cümlesi sorumluluğun genel ilkesini verir.\n2. Temiz masa görüntüsü, ilkenin sonucunu somutlaştırır; anlamı destekler.\n3. Üç simge, anlatıcı tarafından tek tek söylenmeyen uygulama adımlarını verdiği için yeni bilgi taşır.\n4. Müziğin hız değişimi başlangıçtaki yoğunluk ile tamamlanma duygusunu destekler; ancak temizlik adımlarının kanıtı değildir.\n5. Hareketli sıralama, adımların hangi sırayla yapılacağını gösterir.\n6. Simgeler çıkarılırsa izleyici “hazır bırakma”nın nasıl yapılacağını ayrıntılı öğrenemez; işlevleri zorunlu destek ve yeni bilgi üretimidir.\n7. Sonuç: Görsel ve hareket, genel sözü uygulanabilir davranışlara dönüştürür."],"commonMistakes":"Her görseli “destekleyici”, her sesi “duygu verici” diye etiketlemek yüzeysel bir çözümlemedir. Aynı tür öge farklı içeriklerde farklı işlev üstlenebilir. Ekrandaki yazı bazen anlatıcının sözünü tekrar eder, bazen yeni tarih veya süre bilgisi verir. Müzik de güvenilirlik kanıtı değildir; yalnız ton oluşturabilir. Bir başka hata, ögeleri ayrı ayrı sayıp aralarındaki bağı açıklamamaktır. Ayrıca kişisel bir görüntünün içerikte bulunmasını yalnız estetik açıdan değil, paylaşım bağlamı ve kişisel sınırlara saygı açısından da dikkatle değerlendirmek gerekir.","selfCheck":["İçeriğin ana mesajını belirledim mi?","Metin, görsel, ses ve hareket ögelerini ayrı ayrı kaydettim mi?","Her ögenin gözlenebilir kullanımını yazdım mı?","Eş anlam, destekleme ve tek başına anlam oluşturma işlevlerini ayırdım mı?","Ögeler arasındaki zaman ve anlam bağlantısını açıkladım mı?","Bir öge çıkarıldığında hangi bilginin değişeceğini düşündüm mü?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Çoklu ortam ögelerine yönelik çözümleme yapabilme: T.D.7.21","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"35d59bc888ad9e34f0df9a6a71a56fabcf2cbde7177c038cd02debfbdb400ac4","reviewDecisionSha256":"8d69f9723cae224d590fb3ac2f92a15f8be95b52633d1baae1d15691f9a12c50","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:35d59bc888ad9e34f0df9a6a71a56fabcf2cbde7177c038cd02debfbdb400ac4","reviewedHash":"sha256:35d59bc888ad9e34f0df9a6a71a56fabcf2cbde7177c038cd02debfbdb400ac4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8d69f9723cae224d590fb3ac2f92a15f8be95b52633d1baae1d15691f9a12c50; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n137","contentProjectionSha256":"35d59bc888ad9e34f0df9a6a71a56fabcf2cbde7177c038cd02debfbdb400ac4","reviewDecisionSha256":"8d69f9723cae224d590fb3ac2f92a15f8be95b52633d1baae1d15691f9a12c50","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n138","noteId":"tr.g07.turkce.n138","noteKey":"tr.g07.turkce.n138","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-27","title":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nDinleme/izleme sonrasında yalnız “Anladım.” ya da “Zordu.” demek yerine, sürecimi kanıtlara dayanarak değerlendirmeyi öğreneceğim. Hangi davranışımın işe yaradığını, hangi noktada anlamayı kaybettiğimi ve bunu nereden bildiğimi açıklayacağım. Gelişmeye açık yönüm için uygulanabilir bir tedbir belirleyecek; güçlü yönümü de sonraki çalışmaya aktaracağım. Böylece her yeni deneyim, dinleyici ve izleyici olarak daha bilinçli kararlar vermemi sağlayacak.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında farklı görüşlerin dinlenmesi, ortak kararların gerekçelerinin izlenmesi veya dijital iletişimde güvenli davranışların belirlenmesi gibi görevler yapılabilir. Öz yansıtma, kendini suçlamak değildir. Amaç, davranış ile sonuç arasındaki ilişkiyi görüp bir sonraki çalışma için küçük ve ölçülebilir bir değişiklik planlamaktır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Dinleme hedefi**, çalışma sonunda ulaşmak istediğin somut sonuçtur. **Kanıt**, hedefe ne ölçüde ulaştığını gösteren not, özet, doğru sıralama, kaçırdığın bölüm, zaman işareti veya geri bildirimdir.\n\n**Güçlü yön**, süreci desteklediği kanıtlanan davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, düzenlendiğinde sonucu iyileştirebilecek davranış ya da koşuldur. Bu ifade “başarısızlık” etiketi değildir. **Tedbir**, gelişmeye açık yön için uygulanabilir önlemdir. **Aktarım**, işe yarayan davranışı yeni bir görevde bilinçli olarak yeniden kullanmaktır. **Yeni hedef**, önceki deneyimden hareketle belirlenen, gözlenebilir ve sınırlı amaçtır.\n\nÖrneğin “Daha dikkatli olacağım.” belirsizdir. “Altı dakikalık kayıtta her ana bölümün sonunda beş kelimelik not yazacağım.” ölçülebilir bir hedeftir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Başlangıç hedefini kaydet.** Dinleme öncesinde ne çıkaracağını yazmazsan sonunda neyi değerlendireceğini bilemezsin.\n2. **Süreç kanıtlarını topla.** Not kâğıdı, durdurduğun zamanlar, oluşturduğun özet veya cevaplayamadığın sorular kanıt olabilir.\n3. **Sonucu hedefle karşılaştır.** Hedefte üç gerekçe varsa yalnız iki gerekçe bulduğunu açıkça belirt.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Not almam iyiydi.” yerine, “Anahtar kelime notları sayesinde üç konuşmacının görüşünü karıştırmadım.” de.\n5. **Gelişmeye açık yönü davranış olarak tanımla.** “Ben dinleyemiyorum.” yerine, “Uzun örneklerde ana düşünce ile ayrıntıyı ayırmadan her sözü yazdım.” de.\n6. **Uygulanabilir tedbir seç.** Kısaltma kullanmak, bölüm sonunda durup özetlemek, altyazı veya metin dökümünden yararlanmak gibi yöntemler görevle uyumlu olmalıdır.\n7. **Yeni hedef kur ve güçlü yönü aktar.** Bir sonraki çalışmada neyi sürdüreceğini, neyi değiştireceğini birlikte yaz.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hedefin uygulamaya; uygulamanın somut kanıta; kanıtın öz değerlendirme, tedbir ve yeni hedefe dönüşmesini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nEce, dört dakikalık bir sınıf meclisi kaydından “ortak alanların kullanımına ilişkin iki sorun ve iki çözüm” çıkarma hedefi koyar. Dinleme sonunda iki sorunu doğru belirler; fakat çözüm önerilerinden birini konuşmacıların adlarıyla karıştırır. Not kâğıdında bütün cümleleri yazmaya çalıştığı için anahtar görüşler görünmez hâle gelmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Hedef dört öğeden oluşur: iki sorun, iki çözüm.\n2. Ece’nin notu ve hazırladığı tablo kanıt olarak incelenir.\n3. Güçlü yön: Sorunları “gürültü” ve “eşyanın yerinde bırakılmaması” biçiminde doğru ayırmıştır.\n4. Gelişmeye açık yön: Konuşmacı-görüş eşleştirmesi karışmıştır; bu, her cümleyi yazma davranışıyla ilişkilidir.\n5. Tedbir: Sonraki kayıtta üç sütunlu “konuşmacı-sorun-çözüm” tablosu kullanacak ve yalnız anahtar sözleri yazacaktır.\n6. Yeni hedef: Beş dakikalık kayıtta üç konuşmacının görüşünü birer kanıtla doğru eşleştirmek.\n7. Aktarım: Sorunları adlandırırken kullandığı kısa etiketleme yöntemini sürdürecektir.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nBaran, güvenli dijital iletişim videosundaki dört davranışı sıralamak ister. İlk iki dakikada dikkatini korur, sonra ekrandaki hareketli simgelere odaklanıp anlatıcının üçüncü gerekçesini kaçırır. Videoyu yeniden izlediğinde sesi önce dinleyip simgeleri ikinci turda inceleyerek sıralamayı tamamlar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İlk izleme ürünü üç davranış içerdiği için hedef tam karşılanmamıştır.\n2. Baran, üçüncü bölümdeki boş not satırını ve yeniden izleme zamanını kanıt olarak kullanır.\n3. Güçlü yön: Anlamadığını fark edip içeriği gelişigüzel tahmin etmek yerine yeniden izlemiştir.\n4. Gelişmeye açık yön: Ses ve hareketli görüntüyü aynı anda izlerken dikkatini bölmüştür.\n5. Tedbir: İlk turda anlatıcı sesinden ana sıralamayı çıkaracak, ikinci turda görsellerin işlevini ekleyecektir.\n6. Yeni hedef: Benzer bir videoda ilk tur sonunda dört ana davranışın en az üçünü doğru sıralamak, ikinci turda eksikleri tamamlamak.\n7. Sonuç: Öz değerlendirme, “görseller kötüydü” yargısına değil, kendi dikkat yönetimi ile ürün arasındaki kanıta dayanır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz yansıtmayı yalnız not veya puan yorumuna indirgemek süreci geliştirmez. “Üç doğru yaptım.” sonuç bilgisidir; hangi davranışın bu sonucu doğurduğu da açıklanmalıdır. “Dikkatsizim.” gibi kalıcı etiketler hem kanıtsız hem de yararsızdır. Gelişmeye açık yön, değiştirilebilir bir davranış olarak yazılmalıdır. Çok genel tedbirler de işe yaramaz: “Daha çok çalışacağım.” yerine hangi araçla, hangi sürede ve hangi davranışı uygulayacağını belirtmelisin. Güçlü yönleri unutmak da hatadır; işe yarayan yöntemler sonraki göreve bilinçli biçimde taşınmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Dinleme öncesinde somut bir hedef belirledim mi?\n- Değerlendirmemi not, ürün veya zaman işareti gibi kanıtlara dayandırdım mı?\n- Güçlü yönümü sonuçla ilişkilendirdim mi?\n- Gelişmeye açık yönü kalıcı bir kişilik etiketi kullanmadan açıkladım mı?\n- Uygulanabilir ve ölçülebilir bir tedbir seçtim mi?\n- Güçlü yönümü aktaracağım yeni hedefi açıkça yazdım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n138__t6td727.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n138__t6td727.caption","direction":"right","nodes":[{"id":"h","labelKey":"tr-g07-turkce-n138__t6td727.h"},{"id":"u","labelKey":"tr-g07-turkce-n138__t6td727.u"},{"id":"k","labelKey":"tr-g07-turkce-n138__t6td727.k"},{"id":"d","labelKey":"tr-g07-turkce-n138__t6td727.d"},{"id":"t","labelKey":"tr-g07-turkce-n138__t6td727.t"},{"id":"y","labelKey":"tr-g07-turkce-n138__t6td727.y"}],"edges":[{"from":"h","to":"u"},{"from":"u","to":"k"},{"from":"k","to":"d"},{"from":"d","to":"t"},{"from":"t","to":"y"},{"from":"y","to":"u"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n138__t6td727.alt":"Döngüsel akışta ilk düğüm iki sorun ve iki çözüm belirleme hedefidir. Hedef uygulama düğümüne, uygulama konuşmacı-sorun-çözüm notları biçimindeki kanıta bağlanır. Kanıt düğümünden güçlü yön ile gelişmeye açık yönün gerekçeli öz değerlendirmesine geçilir. Sonraki düğüm anahtar kelimeli üç sütunlu tablo kullanma tedbiridir. Yeni hedef düğümünde üç konuşmacının görüşünü birer kanıtla eşleştirme amacı yer alır ve ok yeniden uygulamaya dönerek öz yansıtmanın sonraki çalışmayı yönlendirdiğini gösterir.","tr-g07-turkce-n138__t6td727.caption":"Hedeften kanıta, tedbire ve yeni hedefe ilerleyen öz yansıtma döngüsü","tr-g07-turkce-n138__t6td727.h":"Hedef: iki sorun ve iki çözüm belirle","tr-g07-turkce-n138__t6td727.u":"Uygulama: kaydı dinle ve not çıkar","tr-g07-turkce-n138__t6td727.k":"Kanıt: konuşmacı-sorun-çözüm notları","tr-g07-turkce-n138__t6td727.d":"Öz değerlendirme: güçlü ve gelişmeye açık yönü gerekçelendir","tr-g07-turkce-n138__t6td727.t":"Tedbir: anahtar kelimeli üç sütunlu tablo kullan","tr-g07-turkce-n138__t6td727.y":"Yeni hedef: üç görüşü birer kanıtla eşleştir"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-d-7-27-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Dinleme/izleme sonrasında yalnız “Anladım.” ya da “Zordu.” demek yerine, sürecimi kanıtlara dayanarak değerlendirmeyi öğreneceğim. Hangi davranışımın işe yaradığını, hangi noktada anlamayı kaybettiğimi ve bunu nereden bildiğimi açıklayacağım. Gelişmeye açık yönüm için uygulanabilir bir tedbir belirleyecek; güçlü yönümü de sonraki çalışmaya aktaracağım. Böylece her yeni deneyim, dinleyici ve izleyici olarak daha bilinçli kararlar vermemi sağlayacak.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında farklı görüşlerin dinlenmesi, ortak kararların gerekçelerinin izlenmesi veya dijital iletişimde güvenli davranışların belirlenmesi gibi görevler yapılabilir. Öz yansıtma, kendini suçlamak değildir. Amaç, davranış ile sonuç arasındaki ilişkiyi görüp bir sonraki çalışma için küçük ve ölçülebilir bir değişiklik planlamaktır.","keyConcepts":"**Dinleme hedefi**, çalışma sonunda ulaşmak istediğin somut sonuçtur. **Kanıt**, hedefe ne ölçüde ulaştığını gösteren not, özet, doğru sıralama, kaçırdığın bölüm, zaman işareti veya geri bildirimdir.\n\n**Güçlü yön**, süreci desteklediği kanıtlanan davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, düzenlendiğinde sonucu iyileştirebilecek davranış ya da koşuldur. Bu ifade “başarısızlık” etiketi değildir. **Tedbir**, gelişmeye açık yön için uygulanabilir önlemdir. **Aktarım**, işe yarayan davranışı yeni bir görevde bilinçli olarak yeniden kullanmaktır. **Yeni hedef**, önceki deneyimden hareketle belirlenen, gözlenebilir ve sınırlı amaçtır.\n\nÖrneğin “Daha dikkatli olacağım.” belirsizdir. “Altı dakikalık kayıtta her ana bölümün sonunda beş kelimelik not yazacağım.” ölçülebilir bir hedeftir.","steps":"1. **Başlangıç hedefini kaydet.** Dinleme öncesinde ne çıkaracağını yazmazsan sonunda neyi değerlendireceğini bilemezsin.\n2. **Süreç kanıtlarını topla.** Not kâğıdı, durdurduğun zamanlar, oluşturduğun özet veya cevaplayamadığın sorular kanıt olabilir.\n3. **Sonucu hedefle karşılaştır.** Hedefte üç gerekçe varsa yalnız iki gerekçe bulduğunu açıkça belirt.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Not almam iyiydi.” yerine, “Anahtar kelime notları sayesinde üç konuşmacının görüşünü karıştırmadım.” de.\n5. **Gelişmeye açık yönü davranış olarak tanımla.** “Ben dinleyemiyorum.” yerine, “Uzun örneklerde ana düşünce ile ayrıntıyı ayırmadan her sözü yazdım.” de.\n6. **Uygulanabilir tedbir seç.** Kısaltma kullanmak, bölüm sonunda durup özetlemek, altyazı veya metin dökümünden yararlanmak gibi yöntemler görevle uyumlu olmalıdır.\n7. **Yeni hedef kur ve güçlü yönü aktar.** Bir sonraki çalışmada neyi sürdüreceğini, neyi değiştireceğini birlikte yaz.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hedefin uygulamaya; uygulamanın somut kanıta; kanıtın öz değerlendirme, tedbir ve yeni hedefe dönüşmesini gösterir.","workedExamples":["Ece, dört dakikalık bir sınıf meclisi kaydından “ortak alanların kullanımına ilişkin iki sorun ve iki çözüm” çıkarma hedefi koyar. Dinleme sonunda iki sorunu doğru belirler; fakat çözüm önerilerinden birini konuşmacıların adlarıyla karıştırır. Not kâğıdında bütün cümleleri yazmaya çalıştığı için anahtar görüşler görünmez hâle gelmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Hedef dört öğeden oluşur: iki sorun, iki çözüm.\n2. Ece’nin notu ve hazırladığı tablo kanıt olarak incelenir.\n3. Güçlü yön: Sorunları “gürültü” ve “eşyanın yerinde bırakılmaması” biçiminde doğru ayırmıştır.\n4. Gelişmeye açık yön: Konuşmacı-görüş eşleştirmesi karışmıştır; bu, her cümleyi yazma davranışıyla ilişkilidir.\n5. Tedbir: Sonraki kayıtta üç sütunlu “konuşmacı-sorun-çözüm” tablosu kullanacak ve yalnız anahtar sözleri yazacaktır.\n6. Yeni hedef: Beş dakikalık kayıtta üç konuşmacının görüşünü birer kanıtla doğru eşleştirmek.\n7. Aktarım: Sorunları adlandırırken kullandığı kısa etiketleme yöntemini sürdürecektir.","Baran, güvenli dijital iletişim videosundaki dört davranışı sıralamak ister. İlk iki dakikada dikkatini korur, sonra ekrandaki hareketli simgelere odaklanıp anlatıcının üçüncü gerekçesini kaçırır. Videoyu yeniden izlediğinde sesi önce dinleyip simgeleri ikinci turda inceleyerek sıralamayı tamamlar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. İlk izleme ürünü üç davranış içerdiği için hedef tam karşılanmamıştır.\n2. Baran, üçüncü bölümdeki boş not satırını ve yeniden izleme zamanını kanıt olarak kullanır.\n3. Güçlü yön: Anlamadığını fark edip içeriği gelişigüzel tahmin etmek yerine yeniden izlemiştir.\n4. Gelişmeye açık yön: Ses ve hareketli görüntüyü aynı anda izlerken dikkatini bölmüştür.\n5. Tedbir: İlk turda anlatıcı sesinden ana sıralamayı çıkaracak, ikinci turda görsellerin işlevini ekleyecektir.\n6. Yeni hedef: Benzer bir videoda ilk tur sonunda dört ana davranışın en az üçünü doğru sıralamak, ikinci turda eksikleri tamamlamak.\n7. Sonuç: Öz değerlendirme, “görseller kötüydü” yargısına değil, kendi dikkat yönetimi ile ürün arasındaki kanıta dayanır."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı yalnız not veya puan yorumuna indirgemek süreci geliştirmez. “Üç doğru yaptım.” sonuç bilgisidir; hangi davranışın bu sonucu doğurduğu da açıklanmalıdır. “Dikkatsizim.” gibi kalıcı etiketler hem kanıtsız hem de yararsızdır. Gelişmeye açık yön, değiştirilebilir bir davranış olarak yazılmalıdır. Çok genel tedbirler de işe yaramaz: “Daha çok çalışacağım.” yerine hangi araçla, hangi sürede ve hangi davranışı uygulayacağını belirtmelisin. Güçlü yönleri unutmak da hatadır; işe yarayan yöntemler sonraki göreve bilinçli biçimde taşınmalıdır.","selfCheck":["Dinleme öncesinde somut bir hedef belirledim mi?","Değerlendirmemi not, ürün veya zaman işareti gibi kanıtlara dayandırdım mı?","Güçlü yönümü sonuçla ilişkilendirdim mi?","Gelişmeye açık yönü kalıcı bir kişilik etiketi kullanmadan açıkladım mı?","Uygulanabilir ve ölçülebilir bir tedbir seçtim mi?","Güçlü yönümü aktaracağım yeni hedefi açıkça yazdım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Dinleme/izleme sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.D.7.27","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"01fbac5d87955cc8351ae8e907d0e181fc8fc3d06e048dd2b348a8407bc153b2","reviewDecisionSha256":"49360c10aa76c086d4b42609efa954399f48297d10a7237fcac2200f1d1963a3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:01fbac5d87955cc8351ae8e907d0e181fc8fc3d06e048dd2b348a8407bc153b2","reviewedHash":"sha256:01fbac5d87955cc8351ae8e907d0e181fc8fc3d06e048dd2b348a8407bc153b2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:49360c10aa76c086d4b42609efa954399f48297d10a7237fcac2200f1d1963a3; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n138","contentProjectionSha256":"01fbac5d87955cc8351ae8e907d0e181fc8fc3d06e048dd2b348a8407bc153b2","reviewDecisionSha256":"49360c10aa76c086d4b42609efa954399f48297d10a7237fcac2200f1d1963a3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n139","noteId":"tr.g07.turkce.n139","noteKey":"tr.g07.turkce.n139","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-1","title":"Konuşma sürecini yönetebilme","objectiveId":"T.K.7.1","objective":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir konuşmayı yönetmek, yalnızca uzun süre söz söylemek değildir. Konuşmayı uygun bir selam ve hitapla başlatmak, konu üzerinde kalacak biçimde sürdürmek, doğru zamanda söz almak ve vermek, anlaşılmayan noktaları açığa kavuşturacak sorular sormak, sorulara cevap vermek ve konuşmayı uygun bir ifadeyle sonlandırmak gerekir. Bu konuda hem sözlü üretimde hem de karşılıklı konuşmada bu basamakları bilinçli kullanmayı öğreneceksin.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında görüş bildirme hakkı, başkasını dinleme sorumluluğuyla birlikte ele alınır. Söz sırasını korumak, farklı görüşü küçümsememek ve açıklama istemek konuşmanın güvenli biçimde sürmesini sağlar. Soru sormanın amacı karşıdakini sıkıştırmak değil; anlaşılmayanı açıklığa kavuşturmak, bilgi araştırmak veya yeni bir yön keşfetmektir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Konuşmayı başlatma**, ortama ve kişiye uygun selam, hitap ve giriş ifadesi kullanmaktır. **Sürdürme**, ana konudan kopmadan fikirleri birbirine bağlamak, söz sırasına uymak ve karşıdakinin iletisine cevap vermektir. **Sonlandırma**, görüşmenin bittiğini açıkça gösteren nazik ve bağlama uygun bir kapanış yapmaktır.\n\n**Söz alma ve söz verme**, etkileşimin düzenini korur. Söz hakkı, başkasının sözünü kesme hakkı değildir. **Açıklayıcı soru**, belirsiz bir ifadeyi netleştirir: “Ortak kullanım derken hangi alanları kastediyorsun?” **Araştırıcı soru**, bilgiye ulaşmayı sağlar: “Bu önerinin uygulanması için hangi kaynaklara ihtiyaç var?” **Keşfedici soru** ise yeni bir düşünme yolu açar: “Aynı sorumluluğu farklı yaş grupları nasıl paylaşabilir?”\n\n**Cevap verme**, sorunun istediği bilgiye doğrudan karşılık vermeyi, bilmediğin noktada bunu dürüstçe belirtmeyi ve gerekirse güvenilir bilgiye dönmeyi içerir. Aşağıdaki görseli incele. Akış, bir konuşmanın amacı belirlemeden uygun kapanışa kadar hangi işlemlerle yönetildiğini gösterir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Amaç ve iletişim durumunu belirle.** Bilgi mi vereceksin, görüş mü paylaşacaksın, bir problemi mi tartışacaksın? Dinleyicinin kim olduğunu ve süreni bilmek başlangıç biçimini etkiler.\n\n2. **Uygun bir açılış yap.** Sınıf toplantısında “Arkadaşlar, ortak kitaplığın kullanımını konuşmak istiyorum.” denebilir. Resmî olmayan bir ikili konuşmada daha kısa bir selam yeterlidir. Hitap, karşıdakini küçültmemeli veya dışlamamalıdır.\n\n3. **Konuyu düzenli biçimde sürdür.** Ana fikrini söyle, gerekçeni ekle ve karşıdakinin cevabını dinle. Söz almak için uygun aralığı bekle; konuşanın cümlesini tamamlamasına izin ver. Söylenenleri kısaca yansıtarak “Sen, çizelgenin karmaşık olduğunu söylüyorsun; doğru mu anladım?” diye kontrol edebilirsin.\n\n4. **Amaca uygun soru sor.** Soruyu tek bir noktaya odakla. Yönlendirici ve suçlayıcı “Neden herkes gibi davranmıyorsun?” yerine “Bu uygulamada seni zorlayan bölüm hangisi?” sorusu açıklama sağlar.\n\n5. **Soruları cevapla.** Önce soruyu anladığından emin ol. Cevabını gerekçe veya örnekle destekle. Bilmediğin bir ayrıntı varsa “Bu konuda kesin bilgiye sahip değilim; kontrol edip paylaşabilirim.” demek güvenilir bir tutumdur.\n\n6. **Konuşmayı uygun biçimde bitir.** Varılan sonucu veya sonraki adımı özetle. “Görüşleri topladık; çizelgenin deneme sürümünü bir hafta uygulayıp yeniden değerlendireceğiz. Katıldığınız için teşekkür ederim.” gibi bir kapanış konuşmayı belirsiz bırakmaz.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nSınıf kitaplığındaki bazı kitaplar zamanında yerine konmadığı için öğrenciler kısa bir toplantı yapar. Bora hemen “Kim kitapları götürüyor?” diyerek suçlayıcı bir başlangıç yapmayı düşünür.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Amaç belirlenir: Kişi bulmak değil, ortak kullanımı düzenleyecek çözümü konuşmak.\n2. Açılış yeniden kurulur: “Arkadaşlar, bazı kitapların rafına geç döndüğünü fark ettik. Süreci birlikte nasıl kolaylaştırabileceğimizi konuşalım.”\n3. Bora söz sırasını açıklar ve ilk görüşü dinler.\n4. Belirsizlik için açıklayıcı soru sorar: “Geç dönüş en çok hangi aşamada oluyor: ödünç kaydında mı, rafa yerleştirmede mi?”\n5. Bir öğrenci “Çizelgeyi göremiyorum.” dediğinde, “Çizelgeyi daha görünür bir yere koyma önerini not ediyorum.” diye uygun cevap verir.\n6. Kapanışta alınan kararı özetler: Çizelge bir hafta denenir ve sonuç yeniden konuşulur.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nİki öğrenci grup görevlerinin eşit dağıtılmadığını düşünür. Selin, “Sen zaten hiçbir şey yapmıyorsun.” demek üzeredir. Bu ifade konuşmayı kişiye yöneltir ve iş birliğini zayıflatır.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Sorun davranış ve görev üzerinden tanımlanır: “Sunum hazırlığında araştırma ve düzenleme görevlerinin dağılımını netleştiremedik.”\n2. Selin uygun hitapla başlar: “Mert, görev planını birlikte gözden geçirebilir miyiz?”\n3. Keşfedici soru sorar: “Hangi görevi alırsan sürece daha düzenli katılabilirsin?”\n4. Mert süre sorunu yaşadığını açıklar; Selin sözünü kesmeden dinler.\n5. Selin soruya doğrudan cevap verir ve iki seçenek sunar: kısa metin düzenleme veya görsel kontrol.\n6. Konuşma, “Görevleri yazılı olarak paylaştık; yarın ilerlemeyi kontrol edeceğiz.” diye sonlandırılır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nKonuşma yönetimini yalnız giriş cümlesi söylemek sanmak hatadır. Uygun başlangıç yapılıp söz sırası korunmazsa etkileşim yine bozulur. Çok sayıda soruyu arka arkaya yöneltmek karşıdakine cevap alanı bırakmaz. Suçlayıcı, cevabı içinde taşıyan veya kişisel sınırı aşan sorular açıklama sağlamaz. Bir başka hata, soruya ilgisiz uzun bir konuşmayla cevap vermektir; önce doğrudan cevap verilmeli, sonra gerekli gerekçe eklenmelidir. Bilinmeyen bilgiyi kesinmiş gibi söylemek de güveni zedeler. Kapanış yapmadan konuşmayı bırakmak ise kararın ve sonraki adımın belirsiz kalmasına yol açar.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Konuşmanın amacını ve ortamını belirledim mi?\n- Selam, hitap ve giriş ifadem bağlama uygun mu?\n- Söz almak için uygun zamanı bekliyor, başkasına söz alanı açıyor muyum?\n- Sorularım açıklama, araştırma veya keşfetme amacına hizmet ediyor mu?\n- Yöneltilen sorulara doğrudan ve dürüst cevap veriyor muyum?\n- Farklı görüşü kişiye saldırmadan ele alıyor muyum?\n- Sonucu veya sonraki adımı belirten uygun bir kapanış yaptım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n139__t6tk71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n139__t6tk71.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n139__t6tk71.alt":"Konuşma yönetimi akışı altı aşamada soldan sağa ilerler: amaç ve iletişim durumu belirlenir; uygun selam, hitap ve girişle konuşma başlatılır; konu üzerinde kalınarak söz sırası korunur; anlaşılmayanı açıklayan, araştıran veya keşfe yönelten soru sorulur; soruya doğrudan ve gerekçeli cevap verilir; karar ya da sonraki adım özetlenerek uygun kapanış yapılır.","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.caption":"Amaçtan uygun kapanışa konuşma sürecini yönetme","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n1":"Amaç ve ortamı belirle","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n2":"Uygun selam ve hitapla başlat","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n3":"Konuyu ve söz sırasını sürdür","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n4":"Açıklayıcı, araştırıcı veya keşfedici soru sor","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n5":"Soruyu doğrudan ve gerekçeli cevapla","tr-g07-turkce-n139__t6tk71.n6":"Sonucu özetleyip konuşmayı bitir"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-k-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmayı yönetmek, yalnızca uzun süre söz söylemek değildir. Konuşmayı uygun bir selam ve hitapla başlatmak, konu üzerinde kalacak biçimde sürdürmek, doğru zamanda söz almak ve vermek, anlaşılmayan noktaları açığa kavuşturacak sorular sormak, sorulara cevap vermek ve konuşmayı uygun bir ifadeyle sonlandırmak gerekir. Bu konuda hem sözlü üretimde hem de karşılıklı konuşmada bu basamakları bilinçli kullanmayı öğreneceksin.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında görüş bildirme hakkı, başkasını dinleme sorumluluğuyla birlikte ele alınır. Söz sırasını korumak, farklı görüşü küçümsememek ve açıklama istemek konuşmanın güvenli biçimde sürmesini sağlar. Soru sormanın amacı karşıdakini sıkıştırmak değil; anlaşılmayanı açıklığa kavuşturmak, bilgi araştırmak veya yeni bir yön keşfetmektir.","keyConcepts":"**Konuşmayı başlatma**, ortama ve kişiye uygun selam, hitap ve giriş ifadesi kullanmaktır. **Sürdürme**, ana konudan kopmadan fikirleri birbirine bağlamak, söz sırasına uymak ve karşıdakinin iletisine cevap vermektir. **Sonlandırma**, görüşmenin bittiğini açıkça gösteren nazik ve bağlama uygun bir kapanış yapmaktır.\n\n**Söz alma ve söz verme**, etkileşimin düzenini korur. Söz hakkı, başkasının sözünü kesme hakkı değildir. **Açıklayıcı soru**, belirsiz bir ifadeyi netleştirir: “Ortak kullanım derken hangi alanları kastediyorsun?” **Araştırıcı soru**, bilgiye ulaşmayı sağlar: “Bu önerinin uygulanması için hangi kaynaklara ihtiyaç var?” **Keşfedici soru** ise yeni bir düşünme yolu açar: “Aynı sorumluluğu farklı yaş grupları nasıl paylaşabilir?”\n\n**Cevap verme**, sorunun istediği bilgiye doğrudan karşılık vermeyi, bilmediğin noktada bunu dürüstçe belirtmeyi ve gerekirse güvenilir bilgiye dönmeyi içerir. Aşağıdaki görseli incele. Akış, bir konuşmanın amacı belirlemeden uygun kapanışa kadar hangi işlemlerle yönetildiğini gösterir.","steps":"1. **Amaç ve iletişim durumunu belirle.** Bilgi mi vereceksin, görüş mü paylaşacaksın, bir problemi mi tartışacaksın? Dinleyicinin kim olduğunu ve süreni bilmek başlangıç biçimini etkiler.\n\n2. **Uygun bir açılış yap.** Sınıf toplantısında “Arkadaşlar, ortak kitaplığın kullanımını konuşmak istiyorum.” denebilir. Resmî olmayan bir ikili konuşmada daha kısa bir selam yeterlidir. Hitap, karşıdakini küçültmemeli veya dışlamamalıdır.\n\n3. **Konuyu düzenli biçimde sürdür.** Ana fikrini söyle, gerekçeni ekle ve karşıdakinin cevabını dinle. Söz almak için uygun aralığı bekle; konuşanın cümlesini tamamlamasına izin ver. Söylenenleri kısaca yansıtarak “Sen, çizelgenin karmaşık olduğunu söylüyorsun; doğru mu anladım?” diye kontrol edebilirsin.\n\n4. **Amaca uygun soru sor.** Soruyu tek bir noktaya odakla. Yönlendirici ve suçlayıcı “Neden herkes gibi davranmıyorsun?” yerine “Bu uygulamada seni zorlayan bölüm hangisi?” sorusu açıklama sağlar.\n\n5. **Soruları cevapla.** Önce soruyu anladığından emin ol. Cevabını gerekçe veya örnekle destekle. Bilmediğin bir ayrıntı varsa “Bu konuda kesin bilgiye sahip değilim; kontrol edip paylaşabilirim.” demek güvenilir bir tutumdur.\n\n6. **Konuşmayı uygun biçimde bitir.** Varılan sonucu veya sonraki adımı özetle. “Görüşleri topladık; çizelgenin deneme sürümünü bir hafta uygulayıp yeniden değerlendireceğiz. Katıldığınız için teşekkür ederim.” gibi bir kapanış konuşmayı belirsiz bırakmaz.","workedExamples":["Sınıf kitaplığındaki bazı kitaplar zamanında yerine konmadığı için öğrenciler kısa bir toplantı yapar. Bora hemen “Kim kitapları götürüyor?” diyerek suçlayıcı bir başlangıç yapmayı düşünür.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Amaç belirlenir: Kişi bulmak değil, ortak kullanımı düzenleyecek çözümü konuşmak.\n2. Açılış yeniden kurulur: “Arkadaşlar, bazı kitapların rafına geç döndüğünü fark ettik. Süreci birlikte nasıl kolaylaştırabileceğimizi konuşalım.”\n3. Bora söz sırasını açıklar ve ilk görüşü dinler.\n4. Belirsizlik için açıklayıcı soru sorar: “Geç dönüş en çok hangi aşamada oluyor: ödünç kaydında mı, rafa yerleştirmede mi?”\n5. Bir öğrenci “Çizelgeyi göremiyorum.” dediğinde, “Çizelgeyi daha görünür bir yere koyma önerini not ediyorum.” diye uygun cevap verir.\n6. Kapanışta alınan kararı özetler: Çizelge bir hafta denenir ve sonuç yeniden konuşulur.","İki öğrenci grup görevlerinin eşit dağıtılmadığını düşünür. Selin, “Sen zaten hiçbir şey yapmıyorsun.” demek üzeredir. Bu ifade konuşmayı kişiye yöneltir ve iş birliğini zayıflatır.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Sorun davranış ve görev üzerinden tanımlanır: “Sunum hazırlığında araştırma ve düzenleme görevlerinin dağılımını netleştiremedik.”\n2. Selin uygun hitapla başlar: “Mert, görev planını birlikte gözden geçirebilir miyiz?”\n3. Keşfedici soru sorar: “Hangi görevi alırsan sürece daha düzenli katılabilirsin?”\n4. Mert süre sorunu yaşadığını açıklar; Selin sözünü kesmeden dinler.\n5. Selin soruya doğrudan cevap verir ve iki seçenek sunar: kısa metin düzenleme veya görsel kontrol.\n6. Konuşma, “Görevleri yazılı olarak paylaştık; yarın ilerlemeyi kontrol edeceğiz.” diye sonlandırılır."],"commonMistakes":"Konuşma yönetimini yalnız giriş cümlesi söylemek sanmak hatadır. Uygun başlangıç yapılıp söz sırası korunmazsa etkileşim yine bozulur. Çok sayıda soruyu arka arkaya yöneltmek karşıdakine cevap alanı bırakmaz. Suçlayıcı, cevabı içinde taşıyan veya kişisel sınırı aşan sorular açıklama sağlamaz. Bir başka hata, soruya ilgisiz uzun bir konuşmayla cevap vermektir; önce doğrudan cevap verilmeli, sonra gerekli gerekçe eklenmelidir. Bilinmeyen bilgiyi kesinmiş gibi söylemek de güveni zedeler. Kapanış yapmadan konuşmayı bırakmak ise kararın ve sonraki adımın belirsiz kalmasına yol açar.","selfCheck":["Konuşmanın amacını ve ortamını belirledim mi?","Selam, hitap ve giriş ifadem bağlama uygun mu?","Söz almak için uygun zamanı bekliyor, başkasına söz alanı açıyor muyum?","Sorularım açıklama, araştırma veya keşfetme amacına hizmet ediyor mu?","Yöneltilen sorulara doğrudan ve dürüst cevap veriyor muyum?","Farklı görüşü kişiye saldırmadan ele alıyor muyum?","Sonucu veya sonraki adımı belirten uygun bir kapanış yaptım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecini yönetebilme: T.K.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f12a0e1c5396e3c7a2f5d91c68674e54fa6f9819e0434bfef4320e120abecaae","reviewDecisionSha256":"f73e84d5e58df540542b1ec320dc108cdf6a70b6ccf6704b176967960c775974","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f12a0e1c5396e3c7a2f5d91c68674e54fa6f9819e0434bfef4320e120abecaae","reviewedHash":"sha256:f12a0e1c5396e3c7a2f5d91c68674e54fa6f9819e0434bfef4320e120abecaae","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f73e84d5e58df540542b1ec320dc108cdf6a70b6ccf6704b176967960c775974; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n139","contentProjectionSha256":"f12a0e1c5396e3c7a2f5d91c68674e54fa6f9819e0434bfef4320e120abecaae","reviewDecisionSha256":"f73e84d5e58df540542b1ec320dc108cdf6a70b6ccf6704b176967960c775974","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n140","noteId":"tr.g07.turkce.n140","noteKey":"tr.g07.turkce.n140","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-10","title":"Sözlü sunum yapabilme","objectiveId":"T.K.7.10","objective":"T.K.7.10","objectives":["T.K.7.10"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nSözlü sunum, önceden hazırlanmış bilgileri dinleyiciye sıralı ve anlaşılır biçimde aktarma işidir. Etkili bir sunum için plan yapmak, plana göre kaynak ve destek hazırlamak, prova etmek, hedef kitleye uygun ses ve beden dili kullanmak, görsel desteği konuşmayla bütünleştirmek, soruları cevaplamak ve sunumu sonunda değerlendirmek gerekir. Bu konuda bu basamakları tek bir süreç olarak yönetmeyi öğreneceksin.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında sunumun amacı yalnız kavramları tanımlamak olmayabilir. Ortak alanların kullanımı, grup görevlerinin dengeli paylaşılması veya güvenli dijital iletişim gibi bir durumu açıklayabilir; bir problem için öneri sunabilirsin. Kesin olmayan bilgiyi resmî bir kuralmış gibi aktarmamalı, kullandığın örnek ile vardığın yargı arasındaki bağı açıkça göstermelisin.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Sunum planı**, açılışın, ana bölümlerin, kanıtların, görsel desteğin ve kapanışın sırasını gösterir. **Hedef kitle**, sunumu dinleyecek kişilerdir; dil, örnek, süre ve ayrıntı düzeyi buna göre seçilir. **Kanıt**, görüşü destekleyen metin içi bilgi, gözlem, görev kaydı veya karşılaştırmadır. Uydurma sayı ve kaynağı belirsiz iddia kanıt değildir.\n\n**Prova**, yalnız metni tekrar okumak değil; süreyi, sesin işitilebilirliğini, vurgu ve durakları, beden dilini, görsel geçişleri ve olası soruları denemektir. **Soru-cevap bölümü**, dinleyicinin anlamadığı noktayı açıklığa kavuşturur. **Sunum değerlendirmesi**, amaç, içerik ve dil-anlatım bakımından güçlü ve gelişmeye açık yönleri belirlemektir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, sunumun açılıştan ana bölümlere, kanıt ve görsel desteğe, soru-cevaba ve değerlendirmeli kapanışa nasıl ilerlediğini gösterir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Amaç ve hedef kitleyi yaz.** “Sınıf arkadaşlarıma ortak kullanılan araçların korunmasında bireysel sorumluluğun neden önemli olduğunu açıklayacağım.” gibi sınırları belli bir amaç belirle.\n\n2. **Ana mesajı ve bölümleri kur.** Açılışta konu ile amacı bildir. Ana bölümde en fazla birkaç temel düşünce seç. Her düşünceyi örnek, gözlem veya güvenilir metin bilgisiyle destekle. Kapanışta ana mesajı ve uygulanabilir sonraki adımı özetle.\n\n3. **Hazırlıklarını tamamla.** Kısa konuşma kartları, sade tablo veya şema hazırla. Görselde kişisel veri, izinsiz görüntü veya kaynağı belirsiz iddia bulunmadığını kontrol et. Sunum metni, okunacak uzun bir kompozisyon değil, konuşmayı yönlendiren bir taslak olmalıdır.\n\n4. **Prova yap.** Süre tut, acele edilen bölümleri işaretle, vurgu ve durakları dene. Görseli ne zaman göstereceğini ve hangi cümleyle açıklayacağını belirle. Bir arkadaşından “Ana mesaj neydi?” diye geri bildirim isteyebilirsin.\n\n5. **Hedef kitleye uygun sun.** İşitilebilir ses kullan, dinleyiciyle göz teması kur, bedenini ekrana kapatmayacak biçimde konumlandır. Görseldeki her ayrıntıyı okumak yerine önemli ilişkiyi açıkla.\n\n6. **Soruları yönet.** Soruyu sonuna kadar dinle, gerekiyorsa yeniden ifade et ve doğrudan cevap ver. Bilmediğin ayrıntıyı kesinmiş gibi söyleme; hangi kısmın kontrol edilmesi gerektiğini belirt.\n\n7. **Amaç, içerik ve dil-anlatım açısından değerlendir.** Ana mesaj ulaştı mı, kanıtlar yeterli miydi, kullanılan dil hedef kitleye uygun muydu? Bir güçlü yönü sonraki sunuma aktar, bir gelişim hedefi belirle.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nMina, “Sınıf görevlerinde adil paylaşım” başlıklı üç dakikalık sunum hazırlayacaktır. İlk taslağında on farklı görev sayar ve her birini uzun uzun açıklar. Sunumun ana fikri görünmez hâle gelir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Amaç daraltılır: Görev paylaşımının açık ölçüt ve takip ile dengelenebileceğini göstermek.\n2. Açılış cümlesi kurulur: “Bir görevin adil paylaşılması, herkesin aynı işi yapması değil; görevlerin süre ve güçlük bakımından görünür olmasıdır.”\n3. Ana bölüm ikiye ayrılır: Görevleri tanımlama ve ilerlemeyi kontrol etme.\n4. Kanıt olarak özgün bir görev çizelgesi kullanılır; gerçek öğrenci adları yerine “A, B, C” gösterilir.\n5. Prova sırasında ayrıntı listesi kısaltılır ve süre üç dakikaya indirilir.\n6. Olası “Herkes aynı sürede çalışamazsa ne olur?” sorusuna, görevlerin yeniden düzenlenebileceği cevabı hazırlanır.\n7. Kapanışta bir haftalık deneme ve yeniden değerlendirme önerilir.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nEmir, “Dijital iletişimde sınırları koruma” konusunda sunum yapar. Slaytta uzun paragraflar vardır ve Emir bütün metni ekrandan okur. Dinleyiciler ana mesajı izlemekte zorlanır.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Hedef kitle ortaokul öğrencileri olduğu için slaytlar üç kısa başlığa dönüştürülür: “Paylaşmadan düşün”, “İzin al”, “Rahatsız eden iletiyi sürdürme”.\n2. Her başlık için kişisel bilgi içermeyen özgün bir mikro durum hazırlanır.\n3. Emir konuşma kartlarına yalnız anahtar kelimeleri yazar; slaydı okumak yerine durumu kendi cümleleriyle açıklar.\n4. Bir görsel, güvenli ve güvenli olmayan bilgi türlerini karşılaştırmak için kullanılır; gerçek hesap görüntüsü kullanılmaz.\n5. Prova ile ses düzeyi ve görsel geçiş zamanı düzenlenir.\n6. Soru-cevapta “Her fotoğraf için izin gerekir mi?” sorusunun ayrıntılı bir hukuk açıklaması istenebileceğini fark eder; kesin hüküm vermek yerine kişisel sınır ve paylaşım izni ilkesini açıklar.\n7. Sunum sonunda dinleyiciden tek cümlelik ana mesaj geri bildirimi alır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nSunum planını slayt sayısıyla karıştırmak yaygındır. Çok slayt, düzenli içerik anlamına gelmez. Açılışta konuyu söylemeden ayrıntıya geçmek, ana bölümlerde kanıtsız genellemeler yapmak ve kapanışta yeni konu açmak bütünlüğü bozar. Prova yapmadan yalnız metni ezberlemek, beklenmedik soruda anlatımın kesilmesine yol açabilir. Görseli kelimesi kelimesine okumak, dinleyiciyle ilişkiyi zayıflatır. Soruyu duymadan cevap vermek veya bilinmeyen bilgiyi uydurmak güvenilir değildir. Değerlendirmeyi “güzeldi” ile bitirmek yerine amaç, içerik ve dil-anlatım bakımından somut kanıt kullanılmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Sunum amacım ve hedef kitlem açık mı?\n- Açılış, ana bölümler ve kapanış birbirini tamamlıyor mu?\n- Her temel düşünceyi güvenilir bir kanıt veya özgün örnekle destekledim mi?\n- Görsel desteğin konuşmadaki işlevini belirledim mi?\n- Süre, ses, beden dili ve geçişler için prova yaptım mı?\n- Soruları dinleyip doğrudan ve dürüst biçimde cevaplayabilecek miyim?\n- Sunumu amaç, içerik ve dil-anlatım açısından değerlendirmek için ölçütüm var mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n140__t6tk710.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n140__t6tk710.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n5"},{"id":"n6","labelKey":"tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n6"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n6"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n140__t6tk710.alt":"Sözlü sunum akışı soldan sağa altı düğümde ilerler: açılışta konu, amaç ve hedef kitle bağı kurulur; ana bölümlerde temel düşünceler sıralanır; her düşünce güvenilir kanıt veya özgün örnekle desteklenir; sade görsel destek sözlü anlatımla ilişkilendirilir; dinleyici soruları dinlenip cevaplanır; kapanışta ana mesaj özetlenir ve sunum amaç, içerik ile dil-anlatım bakımından değerlendirilir.","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.caption":"Açılıştan kanıt ve görsel desteğe, soru-cevap ve değerlendirmeli kapanışa sunum akışı","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n1":"Açılış: konu, amaç ve hedef kitle","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n2":"Ana bölümleri sırala","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n3":"Kanıt ve özgün örnek ekle","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n4":"Görsel desteği konuşmayla bütünleştir","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n5":"Soruları dinle ve cevapla","tr-g07-turkce-n140__t6tk710.n6":"Ana mesajı özetle ve sunumu değerlendir"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-k-7-10-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Sözlü sunum, önceden hazırlanmış bilgileri dinleyiciye sıralı ve anlaşılır biçimde aktarma işidir. Etkili bir sunum için plan yapmak, plana göre kaynak ve destek hazırlamak, prova etmek, hedef kitleye uygun ses ve beden dili kullanmak, görsel desteği konuşmayla bütünleştirmek, soruları cevaplamak ve sunumu sonunda değerlendirmek gerekir. Bu konuda bu basamakları tek bir süreç olarak yönetmeyi öğreneceksin.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında sunumun amacı yalnız kavramları tanımlamak olmayabilir. Ortak alanların kullanımı, grup görevlerinin dengeli paylaşılması veya güvenli dijital iletişim gibi bir durumu açıklayabilir; bir problem için öneri sunabilirsin. Kesin olmayan bilgiyi resmî bir kuralmış gibi aktarmamalı, kullandığın örnek ile vardığın yargı arasındaki bağı açıkça göstermelisin.","keyConcepts":"**Sunum planı**, açılışın, ana bölümlerin, kanıtların, görsel desteğin ve kapanışın sırasını gösterir. **Hedef kitle**, sunumu dinleyecek kişilerdir; dil, örnek, süre ve ayrıntı düzeyi buna göre seçilir. **Kanıt**, görüşü destekleyen metin içi bilgi, gözlem, görev kaydı veya karşılaştırmadır. Uydurma sayı ve kaynağı belirsiz iddia kanıt değildir.\n\n**Prova**, yalnız metni tekrar okumak değil; süreyi, sesin işitilebilirliğini, vurgu ve durakları, beden dilini, görsel geçişleri ve olası soruları denemektir. **Soru-cevap bölümü**, dinleyicinin anlamadığı noktayı açıklığa kavuşturur. **Sunum değerlendirmesi**, amaç, içerik ve dil-anlatım bakımından güçlü ve gelişmeye açık yönleri belirlemektir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, sunumun açılıştan ana bölümlere, kanıt ve görsel desteğe, soru-cevaba ve değerlendirmeli kapanışa nasıl ilerlediğini gösterir.","steps":"1. **Amaç ve hedef kitleyi yaz.** “Sınıf arkadaşlarıma ortak kullanılan araçların korunmasında bireysel sorumluluğun neden önemli olduğunu açıklayacağım.” gibi sınırları belli bir amaç belirle.\n\n2. **Ana mesajı ve bölümleri kur.** Açılışta konu ile amacı bildir. Ana bölümde en fazla birkaç temel düşünce seç. Her düşünceyi örnek, gözlem veya güvenilir metin bilgisiyle destekle. Kapanışta ana mesajı ve uygulanabilir sonraki adımı özetle.\n\n3. **Hazırlıklarını tamamla.** Kısa konuşma kartları, sade tablo veya şema hazırla. Görselde kişisel veri, izinsiz görüntü veya kaynağı belirsiz iddia bulunmadığını kontrol et. Sunum metni, okunacak uzun bir kompozisyon değil, konuşmayı yönlendiren bir taslak olmalıdır.\n\n4. **Prova yap.** Süre tut, acele edilen bölümleri işaretle, vurgu ve durakları dene. Görseli ne zaman göstereceğini ve hangi cümleyle açıklayacağını belirle. Bir arkadaşından “Ana mesaj neydi?” diye geri bildirim isteyebilirsin.\n\n5. **Hedef kitleye uygun sun.** İşitilebilir ses kullan, dinleyiciyle göz teması kur, bedenini ekrana kapatmayacak biçimde konumlandır. Görseldeki her ayrıntıyı okumak yerine önemli ilişkiyi açıkla.\n\n6. **Soruları yönet.** Soruyu sonuna kadar dinle, gerekiyorsa yeniden ifade et ve doğrudan cevap ver. Bilmediğin ayrıntıyı kesinmiş gibi söyleme; hangi kısmın kontrol edilmesi gerektiğini belirt.\n\n7. **Amaç, içerik ve dil-anlatım açısından değerlendir.** Ana mesaj ulaştı mı, kanıtlar yeterli miydi, kullanılan dil hedef kitleye uygun muydu? Bir güçlü yönü sonraki sunuma aktar, bir gelişim hedefi belirle.","workedExamples":["Mina, “Sınıf görevlerinde adil paylaşım” başlıklı üç dakikalık sunum hazırlayacaktır. İlk taslağında on farklı görev sayar ve her birini uzun uzun açıklar. Sunumun ana fikri görünmez hâle gelir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Amaç daraltılır: Görev paylaşımının açık ölçüt ve takip ile dengelenebileceğini göstermek.\n2. Açılış cümlesi kurulur: “Bir görevin adil paylaşılması, herkesin aynı işi yapması değil; görevlerin süre ve güçlük bakımından görünür olmasıdır.”\n3. Ana bölüm ikiye ayrılır: Görevleri tanımlama ve ilerlemeyi kontrol etme.\n4. Kanıt olarak özgün bir görev çizelgesi kullanılır; gerçek öğrenci adları yerine “A, B, C” gösterilir.\n5. Prova sırasında ayrıntı listesi kısaltılır ve süre üç dakikaya indirilir.\n6. Olası “Herkes aynı sürede çalışamazsa ne olur?” sorusuna, görevlerin yeniden düzenlenebileceği cevabı hazırlanır.\n7. Kapanışta bir haftalık deneme ve yeniden değerlendirme önerilir.","Emir, “Dijital iletişimde sınırları koruma” konusunda sunum yapar. Slaytta uzun paragraflar vardır ve Emir bütün metni ekrandan okur. Dinleyiciler ana mesajı izlemekte zorlanır.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Hedef kitle ortaokul öğrencileri olduğu için slaytlar üç kısa başlığa dönüştürülür: “Paylaşmadan düşün”, “İzin al”, “Rahatsız eden iletiyi sürdürme”.\n2. Her başlık için kişisel bilgi içermeyen özgün bir mikro durum hazırlanır.\n3. Emir konuşma kartlarına yalnız anahtar kelimeleri yazar; slaydı okumak yerine durumu kendi cümleleriyle açıklar.\n4. Bir görsel, güvenli ve güvenli olmayan bilgi türlerini karşılaştırmak için kullanılır; gerçek hesap görüntüsü kullanılmaz.\n5. Prova ile ses düzeyi ve görsel geçiş zamanı düzenlenir.\n6. Soru-cevapta “Her fotoğraf için izin gerekir mi?” sorusunun ayrıntılı bir hukuk açıklaması istenebileceğini fark eder; kesin hüküm vermek yerine kişisel sınır ve paylaşım izni ilkesini açıklar.\n7. Sunum sonunda dinleyiciden tek cümlelik ana mesaj geri bildirimi alır."],"commonMistakes":"Sunum planını slayt sayısıyla karıştırmak yaygındır. Çok slayt, düzenli içerik anlamına gelmez. Açılışta konuyu söylemeden ayrıntıya geçmek, ana bölümlerde kanıtsız genellemeler yapmak ve kapanışta yeni konu açmak bütünlüğü bozar. Prova yapmadan yalnız metni ezberlemek, beklenmedik soruda anlatımın kesilmesine yol açabilir. Görseli kelimesi kelimesine okumak, dinleyiciyle ilişkiyi zayıflatır. Soruyu duymadan cevap vermek veya bilinmeyen bilgiyi uydurmak güvenilir değildir. Değerlendirmeyi “güzeldi” ile bitirmek yerine amaç, içerik ve dil-anlatım bakımından somut kanıt kullanılmalıdır.","selfCheck":["Sunum amacım ve hedef kitlem açık mı?","Açılış, ana bölümler ve kapanış birbirini tamamlıyor mu?","Her temel düşünceyi güvenilir bir kanıt veya özgün örnekle destekledim mi?","Görsel desteğin konuşmadaki işlevini belirledim mi?","Süre, ses, beden dili ve geçişler için prova yaptım mı?","Soruları dinleyip doğrudan ve dürüst biçimde cevaplayabilecek miyim?","Sunumu amaç, içerik ve dil-anlatım açısından değerlendirmek için ölçütüm var mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Sözlü sunum yapabilme: T.K.7.10","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f94b928b3450d557ebe13dd914d96c86cc9b3e0ae1d009e8dfdb26d133e3bcf3","reviewDecisionSha256":"61424fa276616e36e092cfbcc784d6ee9411e2edb78d9e94a5635471e8828b1a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f94b928b3450d557ebe13dd914d96c86cc9b3e0ae1d009e8dfdb26d133e3bcf3","reviewedHash":"sha256:f94b928b3450d557ebe13dd914d96c86cc9b3e0ae1d009e8dfdb26d133e3bcf3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:61424fa276616e36e092cfbcc784d6ee9411e2edb78d9e94a5635471e8828b1a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n140","contentProjectionSha256":"f94b928b3450d557ebe13dd914d96c86cc9b3e0ae1d009e8dfdb26d133e3bcf3","reviewDecisionSha256":"61424fa276616e36e092cfbcc784d6ee9411e2edb78d9e94a5635471e8828b1a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n141","noteId":"tr.g07.turkce.n141","noteKey":"tr.g07.turkce.n141","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-24","title":"Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme","objectiveId":"T.K.7.24","objective":"T.K.7.24","objectives":["T.K.7.24"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nKonuşmada düşüncelerin tek tek doğru olması yeterli değildir; dinleyici bu düşünceler arasındaki ilişkiyi de izleyebilmelidir. Geçiş ve bağlantı ifadeleri, bir düşüncenin öncekiyle nasıl bağlandığını gösterir. Bu konuda sıralama, ekleme, karşıtlık, neden-sonuç, örneklendirme ve sonuç ilişkilerini ayırt ederek uygun ifadeyi seçmeyi öğreneceksin. Amaç, konuşmayı bağlaçlarla doldurmak değil, bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanarak anlam akışını korumaktır.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında “görüş bildirme hakkı” ile “başkasını dinleme sorumluluğu” gibi iki düşünce arasında ekleme veya denge ilişkisi kurulabilir. “Ortak araç yanlış kullanıldı; bu nedenle bakım için ayrı süre gerekti.” cümlesinde neden-sonuç vardır. İlişki doğru belirlenmeden kullanılan ifade, yargının anlamını değiştirebilir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Bağdaşıklık**, cümlelerin dilsel araçlarla birbirine bağlanmasıdır. **Tutarlı anlam akışı**, konuşmanın girişten sonuca mantıklı biçimde ilerlemesidir. Geçiş ve bağlantı ifadesi, iki düşünce arasındaki ilişkinin işaretidir; tek başına düşünceyi doğru yapmaz.\n\n**Sıralama** için “öncelikle, ardından, son olarak”; **ekleme** için “ayrıca, bunun yanında”; **karşıtlık veya sınırlama** için “ancak, buna karşılık”; **neden** için “çünkü”; **sonuç** için “bu nedenle, dolayısıyla”; **örneklendirme** için “örneğin”; **özet ve sonuç** için “kısacası, sonuç olarak” kullanılabilir. Aynı ifade her bağlamda aynı görevi üstlenmez; cümlelerin anlamı kontrol edilmelidir.\n\n**Gönderim ve tekrar**, bağdaşıklığın başka araçlarıdır. “Bu sorumluluk” ifadesi önceki cümlede açıkça adı verilen göreve göndermede bulunmalıdır. Belirsiz “bu, o, böyle” kullanımı dinleyicinin hangi kavrama dönüldüğünü anlamasını zorlaştırır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, anlam ilişkisini uygun bağlantı ifadesi ve hak-sorumluluk bağlamındaki örnekle eşleştirir; son sütun ifadenin konuşmaya ne kattığını açıklar.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Önce iki düşünceyi ayrı söyle.** “Herkes görüşünü açıklayabilir. Herkes başkasının söz sırasını korumalıdır.” Böylece aradaki ilişkiyi açıkça görebilirsin.\n\n2. **İlişkinin türünü belirle.** İkinci cümle ilkine yeni bilgi mi ekliyor, karşı mı çıkıyor, gerekçe mi veriyor, sonuç mu bildiriyor, örnek mi sunuyor? İlişkiyi adlandırmadan bağlayıcı seçme.\n\n3. **İşleve uygun ifadeyi yerleştir.** Örnekte iki düşünce birbirini tamamladığı için “aynı zamanda” veya “bunun yanında” kullanılabilir: “Herkes görüşünü açıklayabilir; bunun yanında başkasının söz sırasını korumalıdır.”\n\n4. **Gönderimin açık olduğundan emin ol.** “Bu nedenle” dediğinde hangi nedene döndüğün anlaşılmalıdır. Birkaç konu arasından “bu sorumluluk” diyorsan sorumluluğun adını yeniden belirtmek daha açık olabilir.\n\n5. **Sesli kontrol yap.** Bağlantı ifadesi konuşmanın doğal ritmini bozuyor mu? Aynı kelime art arda tekrar ediyor mu? Gereksiz ifadeleri çıkar, gerekli yerde kısa durak kullan.\n\n6. **Anlamı yeniden sınama.** “Ancak” yerine “bu nedenle” koyduğunda ilişki değişiyorsa doğru seçimin gerekçesini söyleyebilmelisin. Sonuç ifadesi, gerçekten önceki düşüncelerden çıkan bir yargıya bağlanmalıdır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nHam konuşma: “Sınıf toplantısında herkes görüş bildirebilir. Başkasının sözünü kesmemeliyiz. Görüşler kayda alınabilir. Karar hemen verilmeyebilir.” Cümleler ilgili olsa da aralarındaki bağ görünür değildir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. İlk iki düşünce hak ve sorumluluğu birlikte verir; ekleme ilişkisi vardır.\n2. Üçüncü düşünce uygulanabilir bir örnek sunduğu için “örneğin” ile bağlanır.\n3. Son düşünce önceki sürecin sınırını gösterir; “ancak” uygundur.\n4. Düzenlenmiş konuşma: “Sınıf toplantısında herkes görüş bildirebilir; bunun yanında başkasının sözünü kesmemeliyiz. Örneğin görüşler sırayla kayda alınabilir. Ancak bütün görüşler dinlenmeden karar vermek doğru olmaz.”\n5. Son kontrol: Her ifade farklı bir anlam ilişkisi kurmuş, gereksiz tekrar oluşmamıştır.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nHam konuşma: “Ortak tablet şarjsız bırakıldı. Ertesi grup çalışmaya geç başladı. Bir kullanım sonu kontrolü oluşturabiliriz.” Burada olaylar sıralıdır; fakat neden ve çözüm ilişkisi işaretlenmemiştir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Şarjsız bırakılma, gecikmenin nedenidir.\n2. İkinci cümle “bu nedenle” ile bağlanır: “Ortak tablet şarjsız bırakıldı; bu nedenle ertesi grup çalışmaya geç başladı.”\n3. Üçüncü cümle çözüm önerisidir. “Bu sorunu azaltmak için” ifadesi amaç ilişkisini açıklar.\n4. Tam konuşma: “Ortak tablet şarjsız bırakıldı; bu nedenle ertesi grup çalışmaya geç başladı. Bu sorunu azaltmak için kullanım sonu kontrolü oluşturabiliriz. Son olarak kontrolü kimin yapacağını görev çizelgesinde belirtmeliyiz.”\n5. “Ancak” kullanılmadı; çünkü düşünceler arasında karşıtlık yoktur.\n\n## Sık yapılan hata\n\nHer cümlenin başına “ve, ama, çünkü” getirmek konuşmayı bağdaşık yapmaz. İfade, gerçek anlam ilişkisine uymalıdır. “Çünkü”den sonra sonuç, “bu nedenle”den sonra neden söylemek ilişkiyi ters çevirir. “Ancak” sözcüğünü yalnız konuşmayı etkileyici göstermek için kullanmak da yanlış bir karşıtlık oluşturabilir. Aynı bağlantı ifadesini sürekli tekrarlamak dinleyiciyi yorar. Belirsiz “bu yüzden” kullanımında hangi olayın neden olduğu anlaşılmayabilir. Sonuç olarak bağlantı ifadeleri, düşünce eksikliğini gizleyen dolgu sözleri değil, açıkça kurulmuş anlam bağlarının işaretleridir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Bağlayacağım iki düşünceyi ayrı ayrı anlayabiliyor muyum?\n- Aralarındaki ilişkiyi sıralama, ekleme, karşıtlık, neden-sonuç veya örnek olarak belirledim mi?\n- Seçtiğim ifade bu ilişkiyi gerçekten gösteriyor mu?\n- “Bu, böyle, o” gibi gönderimlerin neye döndüğü açık mı?\n- Aynı bağlantı ifadesini gereksiz yere tekrarladım mı?\n- Sesli kontrolde konuşmanın akışı doğal mı?\n- Sonuç cümlem önceki düşüncelerden mantıklı biçimde çıkıyor mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n141__t6tk724.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n141__t6tk724.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h1","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h2","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h3","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h4"],"rows":[[{"v":"Sıralama"},{"v":"öncelikle, ardından, son olarak"},{"v":"Öncelikle görevleri belirleyelim; ardından süreleri karşılaştıralım."},{"v":"İşlemlerin hangi sırayla yapılacağını gösterir"}],[{"v":"Ekleme"},{"v":"ayrıca, bunun yanında"},{"v":"Görüş bildirme hakkımız vardır; bunun yanında başkasını dinleme sorumluluğumuz bulunur."},{"v":"Birbirini tamamlayan ikinci düşünceyi ekler"}],[{"v":"Karşıtlık veya sınırlama"},{"v":"ancak, buna karşılık"},{"v":"Öneri uygulanabilir; ancak bütün grupların erişim ihtiyacı değerlendirilmelidir."},{"v":"İlk yargının sınırını ya da farklı yönünü gösterir"}],[{"v":"Neden-sonuç"},{"v":"çünkü, bu nedenle"},{"v":"Ortak araç yerine konmadı; bu nedenle sonraki grup gecikti."},{"v":"Bir olayın gerekçesini veya sonucunu açıklar"}],[{"v":"Örneklendirme"},{"v":"örneğin"},{"v":"Sorumluluklar görünür hâle getirilebilir; örneğin görev çizelgesi kullanılabilir."},{"v":"Genel düşünceyi somut bir durumla açıklar"}],[{"v":"Özet veya sonuç"},{"v":"kısacası, sonuç olarak"},{"v":"Sonuç olarak hak kullanımı, başkasının hakkını gözeten sorumlulukla birlikte düşünülmelidir."},{"v":"Önceki düşüncelerden çıkan ana yargıyı toplar"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n141__t6tk724.alt":"Altı satırlı tablo sıralama, ekleme, karşıtlık veya sınırlama, neden-sonuç, örneklendirme ve özet-sonuç ilişkilerini uygun geçiş ifadeleriyle eşleştirir. Her satırda hak ve sorumluluklar temasından bir konuşma örneği ve ifadenin işlevi bulunur; örnekler işlemin sırasını, tamamlayıcı bilgiyi, sınırı, nedeni ya da sonucu, somut örneği ve ana yargıyı görünür kılar.","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.caption":"Anlam ilişkisine göre geçiş ve bağlantı ifadesi seçme","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h1":"Anlam ilişkisi","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h2":"Uygun ifadeler","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h3":"Konuşma örneği","tr-g07-turkce-n141__t6tk724.h4":"İşlev"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-k-7-24-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Konuşmada düşüncelerin tek tek doğru olması yeterli değildir; dinleyici bu düşünceler arasındaki ilişkiyi de izleyebilmelidir. Geçiş ve bağlantı ifadeleri, bir düşüncenin öncekiyle nasıl bağlandığını gösterir. Bu konuda sıralama, ekleme, karşıtlık, neden-sonuç, örneklendirme ve sonuç ilişkilerini ayırt ederek uygun ifadeyi seçmeyi öğreneceksin. Amaç, konuşmayı bağlaçlarla doldurmak değil, bağdaşıklık ögelerini işlevlerine uygun kullanarak anlam akışını korumaktır.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında “görüş bildirme hakkı” ile “başkasını dinleme sorumluluğu” gibi iki düşünce arasında ekleme veya denge ilişkisi kurulabilir. “Ortak araç yanlış kullanıldı; bu nedenle bakım için ayrı süre gerekti.” cümlesinde neden-sonuç vardır. İlişki doğru belirlenmeden kullanılan ifade, yargının anlamını değiştirebilir.","keyConcepts":"**Bağdaşıklık**, cümlelerin dilsel araçlarla birbirine bağlanmasıdır. **Tutarlı anlam akışı**, konuşmanın girişten sonuca mantıklı biçimde ilerlemesidir. Geçiş ve bağlantı ifadesi, iki düşünce arasındaki ilişkinin işaretidir; tek başına düşünceyi doğru yapmaz.\n\n**Sıralama** için “öncelikle, ardından, son olarak”; **ekleme** için “ayrıca, bunun yanında”; **karşıtlık veya sınırlama** için “ancak, buna karşılık”; **neden** için “çünkü”; **sonuç** için “bu nedenle, dolayısıyla”; **örneklendirme** için “örneğin”; **özet ve sonuç** için “kısacası, sonuç olarak” kullanılabilir. Aynı ifade her bağlamda aynı görevi üstlenmez; cümlelerin anlamı kontrol edilmelidir.\n\n**Gönderim ve tekrar**, bağdaşıklığın başka araçlarıdır. “Bu sorumluluk” ifadesi önceki cümlede açıkça adı verilen göreve göndermede bulunmalıdır. Belirsiz “bu, o, böyle” kullanımı dinleyicinin hangi kavrama dönüldüğünü anlamasını zorlaştırır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, anlam ilişkisini uygun bağlantı ifadesi ve hak-sorumluluk bağlamındaki örnekle eşleştirir; son sütun ifadenin konuşmaya ne kattığını açıklar.","steps":"1. **Önce iki düşünceyi ayrı söyle.** “Herkes görüşünü açıklayabilir. Herkes başkasının söz sırasını korumalıdır.” Böylece aradaki ilişkiyi açıkça görebilirsin.\n\n2. **İlişkinin türünü belirle.** İkinci cümle ilkine yeni bilgi mi ekliyor, karşı mı çıkıyor, gerekçe mi veriyor, sonuç mu bildiriyor, örnek mi sunuyor? İlişkiyi adlandırmadan bağlayıcı seçme.\n\n3. **İşleve uygun ifadeyi yerleştir.** Örnekte iki düşünce birbirini tamamladığı için “aynı zamanda” veya “bunun yanında” kullanılabilir: “Herkes görüşünü açıklayabilir; bunun yanında başkasının söz sırasını korumalıdır.”\n\n4. **Gönderimin açık olduğundan emin ol.** “Bu nedenle” dediğinde hangi nedene döndüğün anlaşılmalıdır. Birkaç konu arasından “bu sorumluluk” diyorsan sorumluluğun adını yeniden belirtmek daha açık olabilir.\n\n5. **Sesli kontrol yap.** Bağlantı ifadesi konuşmanın doğal ritmini bozuyor mu? Aynı kelime art arda tekrar ediyor mu? Gereksiz ifadeleri çıkar, gerekli yerde kısa durak kullan.\n\n6. **Anlamı yeniden sınama.** “Ancak” yerine “bu nedenle” koyduğunda ilişki değişiyorsa doğru seçimin gerekçesini söyleyebilmelisin. Sonuç ifadesi, gerçekten önceki düşüncelerden çıkan bir yargıya bağlanmalıdır.","workedExamples":["Ham konuşma: “Sınıf toplantısında herkes görüş bildirebilir. Başkasının sözünü kesmemeliyiz. Görüşler kayda alınabilir. Karar hemen verilmeyebilir.” Cümleler ilgili olsa da aralarındaki bağ görünür değildir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. İlk iki düşünce hak ve sorumluluğu birlikte verir; ekleme ilişkisi vardır.\n2. Üçüncü düşünce uygulanabilir bir örnek sunduğu için “örneğin” ile bağlanır.\n3. Son düşünce önceki sürecin sınırını gösterir; “ancak” uygundur.\n4. Düzenlenmiş konuşma: “Sınıf toplantısında herkes görüş bildirebilir; bunun yanında başkasının sözünü kesmemeliyiz. Örneğin görüşler sırayla kayda alınabilir. Ancak bütün görüşler dinlenmeden karar vermek doğru olmaz.”\n5. Son kontrol: Her ifade farklı bir anlam ilişkisi kurmuş, gereksiz tekrar oluşmamıştır.","Ham konuşma: “Ortak tablet şarjsız bırakıldı. Ertesi grup çalışmaya geç başladı. Bir kullanım sonu kontrolü oluşturabiliriz.” Burada olaylar sıralıdır; fakat neden ve çözüm ilişkisi işaretlenmemiştir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Şarjsız bırakılma, gecikmenin nedenidir.\n2. İkinci cümle “bu nedenle” ile bağlanır: “Ortak tablet şarjsız bırakıldı; bu nedenle ertesi grup çalışmaya geç başladı.”\n3. Üçüncü cümle çözüm önerisidir. “Bu sorunu azaltmak için” ifadesi amaç ilişkisini açıklar.\n4. Tam konuşma: “Ortak tablet şarjsız bırakıldı; bu nedenle ertesi grup çalışmaya geç başladı. Bu sorunu azaltmak için kullanım sonu kontrolü oluşturabiliriz. Son olarak kontrolü kimin yapacağını görev çizelgesinde belirtmeliyiz.”\n5. “Ancak” kullanılmadı; çünkü düşünceler arasında karşıtlık yoktur."],"commonMistakes":"Her cümlenin başına “ve, ama, çünkü” getirmek konuşmayı bağdaşık yapmaz. İfade, gerçek anlam ilişkisine uymalıdır. “Çünkü”den sonra sonuç, “bu nedenle”den sonra neden söylemek ilişkiyi ters çevirir. “Ancak” sözcüğünü yalnız konuşmayı etkileyici göstermek için kullanmak da yanlış bir karşıtlık oluşturabilir. Aynı bağlantı ifadesini sürekli tekrarlamak dinleyiciyi yorar. Belirsiz “bu yüzden” kullanımında hangi olayın neden olduğu anlaşılmayabilir. Sonuç olarak bağlantı ifadeleri, düşünce eksikliğini gizleyen dolgu sözleri değil, açıkça kurulmuş anlam bağlarının işaretleridir.","selfCheck":["Bağlayacağım iki düşünceyi ayrı ayrı anlayabiliyor muyum?","Aralarındaki ilişkiyi sıralama, ekleme, karşıtlık, neden-sonuç veya örnek olarak belirledim mi?","Seçtiğim ifade bu ilişkiyi gerçekten gösteriyor mu?","“Bu, böyle, o” gibi gönderimlerin neye döndüğü açık mı?","Aynı bağlantı ifadesini gereksiz yere tekrarladım mı?","Sesli kontrolde konuşmanın akışı doğal mı?","Sonuç cümlem önceki düşüncelerden mantıklı biçimde çıkıyor mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme: T.K.7.24","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f5537a50929b673ddaa3133fc01cbbe115bb2b4ca04b73b859e1ac3f64237da2","reviewDecisionSha256":"7dd96683140fe7e304e7cac4759bf863a04f910f9a9a49117954467cfd0cb130","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f5537a50929b673ddaa3133fc01cbbe115bb2b4ca04b73b859e1ac3f64237da2","reviewedHash":"sha256:f5537a50929b673ddaa3133fc01cbbe115bb2b4ca04b73b859e1ac3f64237da2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7dd96683140fe7e304e7cac4759bf863a04f910f9a9a49117954467cfd0cb130; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n141","contentProjectionSha256":"f5537a50929b673ddaa3133fc01cbbe115bb2b4ca04b73b859e1ac3f64237da2","reviewDecisionSha256":"7dd96683140fe7e304e7cac4759bf863a04f910f9a9a49117954467cfd0cb130","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n142","noteId":"tr.g07.turkce.n142","noteKey":"tr.g07.turkce.n142","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-26","title":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.K.7.26","objective":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir konuşmanın ardından “İyi konuştum.” ya da “Heyecanlandım.” demek başlangıç olabilir; fakat gelişim için gerekçe ve kanıt gerekir. Bu konuda konuşmanın amaca, konuya ve hedef kitleye uygunluğunu; duygu ve düşünceleri aktarmadaki yeterliliğini; soru-cevap ve çoklu ortam kullanımını somut kanıtlarla değerlendirmeyi öğreneceksin. Güçlü yönünü sonraki çalışmaya aktaracak, gelişmeye açık yönün için tedbir alacak, gerçekçi yeni bir hedef belirleyecek ve konuşma ürünlerinden seçki dosyası oluşturacaksın.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında bir sunum, diyalog veya sınıf tartışması öz yansıtma için uygun kanıtlar sunar. Ses kaydı, konuşma taslağı, kullanılan görsel, süre notu ve dinleyici geri bildirimi; “ne yaptım?” sorusuna cevap verir. Kayıt saklanacaksa kişisel bilgi ve izin konusu gözetilmeli; başkasının görüntüsü veya sesi izinsiz dosyaya eklenmemelidir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Öz yansıtma**, yaşanan konuşma sürecini geriye dönük inceleyip bundan sonraki davranışa yön vermektir. **Değerlendirme ölçütü**, performansın hangi açıdan inceleneceğini gösterir: amaçla uyum, içerik düzeni, dil-anlatım, söz sırası, soru-cevap, ses, beden dili veya görsel destek gibi.\n\n**Kanıt**, yargının dayanağıdır. “Sesim iyi” yerine “Kaydın tamamında son sıradaki dinleyicinin duyabileceği düzeyi korudum.” denebilir. **Güçlü yön**, işe yaradığı gerekçelendirilen davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, değiştirilebilir ve ölçülebilir bir işlemdir. **Tedbir**, bir sonraki görevde uygulanacak düzenleme; **yeni hedef** ise gözlenebilir sonuçtur.\n\n**Ürün ve seçki dosyası**, konuşma gelişimini zaman içinde izlemeyi sağlayan seçilmiş çalışmalardan oluşur. Ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu veya çoklu ortam ögesi eklenebilir; her ürünün tarihi, amacı ve kısa öz değerlendirmesi yazılmalıdır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, hedefin uygulamaya, uygulamanın kanıta, kanıtın öz değerlendirmeye ve öz değerlendirmenin yeni hedefe nasıl bağlandığını gösterir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Konuşmadan önce ölçüt ve hedef belirle.** “Üç dakikalık sunumda ana mesajı iki gerekçeyle açıklayacağım.” veya “Diyalogda karşımdakinin sözünü kesmeden iki açıklayıcı soru soracağım.” gibi bir hedef yaz.\n\n2. **Uygulamadan kanıt topla.** Kısa ses kaydı, gözlem notu, süre çizelgesi, kullandığın konuşma kartı ve dinleyici geri bildirimi seçilebilir. Her şeyi kaydetmek yerine hedefle ilgili kanıtı seç.\n\n3. **Güçlü yönü gerekçelendir.** Davranışın sonucu nasıl etkilediğini açıkla. “Görsel iyiydi.” yerine “Görev tablosunu konuşmanın ikinci bölümünde açıkladığım için sorumlulukların dağılımı anlaşılır oldu.” de.\n\n4. **Gelişmeye açık yönü netleştir.** Kişilik özelliği değil, değiştirilebilir davranış yaz. “Çekingenim.” yerine “Soru-cevapta düşünmek için kısa durak vermeden acele cevapladım.” denebilir.\n\n5. **Tedbir seç ve güçlü yönü aktar.** Acele cevap için soruyu yeniden ifade etme ve iki saniye düşünme; görsel kullanımındaki güçlü yön için sonraki sunumda da sade tablo hazırlama kararı alınabilir.\n\n6. **Yeni hedefi sınırla.** Bir sonraki görevde gözlenebilecek tek veya birkaç bağlantılı davranış seç. “Mükemmel konuşacağım.” yerine “Her ana bölüm sonunda bir cümlelik ara özet kullanacağım.” uygundur.\n\n7. **Seçki dosyasını düzenle.** Ürünü, kullanılan ölçütü, kanıtı, güçlü yönü, tedbiri ve yeni hedefi birlikte sakla. Gelişim, tek bir yüksek puanla değil, zaman içindeki değişimle görünür olur.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nKerem, ortak alanların korunmasına ilişkin dört dakikalık sunum yapar. Kaydında girişin açık olduğu, iki örneğin konuyla ilgili olduğu görülür. Ancak görseldeki bütün satırları okuyunca dinleyiciyle göz teması azalır ve süre altı dakikaya çıkar.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Hedef hatırlanır: Dört dakikada ana mesajı iki örnekle açıklamak.\n2. Güçlü yön kanıtla yazılır: Girişte amaç açık söylenmiş ve iki örnek doğrudan ortak kullanım sorumluluğuyla ilişkilendirilmiştir.\n3. Gelişmeye açık yön belirlenir: Görsel metni aynen okuma, süreyi uzatmış ve dinleyiciyle ilişkiyi azaltmıştır.\n4. Tedbir seçilir: Görseli üç anahtar ifadeye indirmek; prova sırasında dört dakikalık süre tutmak.\n5. Güçlü yön aktarılır: Konuyla ilgili iki örnek kullanma yöntemi korunur.\n6. Yeni hedef yazılır: “Sonraki sunumda görseli okumadan açıklayacak ve süreyi dört dakika içinde tutacağım.”\n7. Ses kaydı, sadeleştirilmiş görsel ve öz değerlendirme seçki dosyasına eklenir.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nAda, sınıf toplantısında görev paylaşımı üzerine karşılıklı konuşmaya katılır. Gözlem formu, Ada’nın karşı görüşü özetlediğini gösterir; fakat iki kez konuşmacının sözünü tamamlamadan soru sorduğu işaretlenmiştir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Ölçütler söz sırası, açıklayıcı soru ve karşı görüşü anlama olarak seçilir.\n2. Güçlü yön: “Karşımdaki görüşü kendi cümlemle özetledim; konuşmacı doğru anladığımı onayladı.”\n3. Gelişmeye açık yön: Sorular uygun içerikte olsa da zamanlaması söz sırasını bozmuştur.\n4. Tedbir: Soru akla geldiğinde not kartına tek kelime yazıp konuşmacının bitirmesini beklemek.\n5. Yeni hedef: “Bir sonraki diyalogda bütün sorularımı uygun söz aralığında yönelteceğim.”\n6. Güçlü olan özetleme davranışı sonraki tartışmada da kullanılır.\n7. Gözlem formu ve kısa değerlendirme dosyaya eklenir; başka öğrencinin sesi izinsiz saklanmaz.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz yansıtmayı kendini övmek veya suçlamak biçiminde yapmak gelişime yardım etmez. “Ben iyi konuşmacıyım.” ya da “Ben beceremem.” kanıtsız ve geneldir. Yalnız öğretmenin puanını tekrar etmek de öz değerlendirme değildir; puanın hangi davranışla ilişkili olduğu incelenmelidir. Her eksik için çok sayıda tedbir koymak uygulanabilirliği azaltır. Sadece zayıf yönlere bakmak, işe yarayan davranışın sonraki göreve aktarılmasını engeller. Seçki dosyasını bütün kayıtların yığıldığı bir klasöre çevirmek de hatadır; gelişimi gösteren ürünler gerekçeyle seçilmeli, kişisel bilgi ve izin sınırları korunmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Konuşma öncesinde açık bir hedef ve ölçüt belirledim mi?\n- Öz değerlendirmemi kayıt, not, süre veya geri bildirim kanıtına dayandırdım mı?\n- Güçlü yönün hangi sonuca katkı sağladığını açıkladım mı?\n- Gelişmeye açık yönü değiştirilebilir davranış olarak yazdım mı?\n- Tedbirim doğrudan belirlediğim güçlüğe cevap veriyor mu?\n- Güçlü davranışı sonraki konuşmaya aktaracak mıyım?\n- Yeni hedefim gözlenebilir ve gerçekçi mi?\n- Seçki dosyam gelişimi gösteriyor ve kişisel sınırları koruyor mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n142__t6tk726.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n142__t6tk726.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n1"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n142__t6tk726.alt":"Konuşma öz yansıtma döngüsü beş düğümden oluşur: amaç ve ölçülebilir hedef belirlenir; sunum veya etkileşim gerçekleştirilir; kayıt, süre, konuşma taslağı ve geri bildirimden ilgili kanıt seçilir; güçlü ve gelişmeye açık yönler gerekçelendirilir; tedbir ile yeni hedef belirlenir ve seçilen ürün dosyaya eklenir. Son düğümden hedef düğümüne dönen ok, yeni hedefin sonraki konuşma sürecini başlattığını gösterir.","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.caption":"Konuşma performansını kanıtla değerlendirip tedbir ve yeni hedefe dönüştürme döngüsü","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n1":"Amaç, ölçüt ve hedef belirle","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n2":"Konuşmayı uygula","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n3":"İlgili performans kanıtını seç","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n142__t6tk726.n5":"Tedbir al, yeni hedef kur ve ürünü seçki dosyasına ekle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-k-7-26-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmanın ardından “İyi konuştum.” ya da “Heyecanlandım.” demek başlangıç olabilir; fakat gelişim için gerekçe ve kanıt gerekir. Bu konuda konuşmanın amaca, konuya ve hedef kitleye uygunluğunu; duygu ve düşünceleri aktarmadaki yeterliliğini; soru-cevap ve çoklu ortam kullanımını somut kanıtlarla değerlendirmeyi öğreneceksin. Güçlü yönünü sonraki çalışmaya aktaracak, gelişmeye açık yönün için tedbir alacak, gerçekçi yeni bir hedef belirleyecek ve konuşma ürünlerinden seçki dosyası oluşturacaksın.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında bir sunum, diyalog veya sınıf tartışması öz yansıtma için uygun kanıtlar sunar. Ses kaydı, konuşma taslağı, kullanılan görsel, süre notu ve dinleyici geri bildirimi; “ne yaptım?” sorusuna cevap verir. Kayıt saklanacaksa kişisel bilgi ve izin konusu gözetilmeli; başkasının görüntüsü veya sesi izinsiz dosyaya eklenmemelidir.","keyConcepts":"**Öz yansıtma**, yaşanan konuşma sürecini geriye dönük inceleyip bundan sonraki davranışa yön vermektir. **Değerlendirme ölçütü**, performansın hangi açıdan inceleneceğini gösterir: amaçla uyum, içerik düzeni, dil-anlatım, söz sırası, soru-cevap, ses, beden dili veya görsel destek gibi.\n\n**Kanıt**, yargının dayanağıdır. “Sesim iyi” yerine “Kaydın tamamında son sıradaki dinleyicinin duyabileceği düzeyi korudum.” denebilir. **Güçlü yön**, işe yaradığı gerekçelendirilen davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, değiştirilebilir ve ölçülebilir bir işlemdir. **Tedbir**, bir sonraki görevde uygulanacak düzenleme; **yeni hedef** ise gözlenebilir sonuçtur.\n\n**Ürün ve seçki dosyası**, konuşma gelişimini zaman içinde izlemeyi sağlayan seçilmiş çalışmalardan oluşur. Ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu veya çoklu ortam ögesi eklenebilir; her ürünün tarihi, amacı ve kısa öz değerlendirmesi yazılmalıdır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Döngü, hedefin uygulamaya, uygulamanın kanıta, kanıtın öz değerlendirmeye ve öz değerlendirmenin yeni hedefe nasıl bağlandığını gösterir.","steps":"1. **Konuşmadan önce ölçüt ve hedef belirle.** “Üç dakikalık sunumda ana mesajı iki gerekçeyle açıklayacağım.” veya “Diyalogda karşımdakinin sözünü kesmeden iki açıklayıcı soru soracağım.” gibi bir hedef yaz.\n\n2. **Uygulamadan kanıt topla.** Kısa ses kaydı, gözlem notu, süre çizelgesi, kullandığın konuşma kartı ve dinleyici geri bildirimi seçilebilir. Her şeyi kaydetmek yerine hedefle ilgili kanıtı seç.\n\n3. **Güçlü yönü gerekçelendir.** Davranışın sonucu nasıl etkilediğini açıkla. “Görsel iyiydi.” yerine “Görev tablosunu konuşmanın ikinci bölümünde açıkladığım için sorumlulukların dağılımı anlaşılır oldu.” de.\n\n4. **Gelişmeye açık yönü netleştir.** Kişilik özelliği değil, değiştirilebilir davranış yaz. “Çekingenim.” yerine “Soru-cevapta düşünmek için kısa durak vermeden acele cevapladım.” denebilir.\n\n5. **Tedbir seç ve güçlü yönü aktar.** Acele cevap için soruyu yeniden ifade etme ve iki saniye düşünme; görsel kullanımındaki güçlü yön için sonraki sunumda da sade tablo hazırlama kararı alınabilir.\n\n6. **Yeni hedefi sınırla.** Bir sonraki görevde gözlenebilecek tek veya birkaç bağlantılı davranış seç. “Mükemmel konuşacağım.” yerine “Her ana bölüm sonunda bir cümlelik ara özet kullanacağım.” uygundur.\n\n7. **Seçki dosyasını düzenle.** Ürünü, kullanılan ölçütü, kanıtı, güçlü yönü, tedbiri ve yeni hedefi birlikte sakla. Gelişim, tek bir yüksek puanla değil, zaman içindeki değişimle görünür olur.","workedExamples":["Kerem, ortak alanların korunmasına ilişkin dört dakikalık sunum yapar. Kaydında girişin açık olduğu, iki örneğin konuyla ilgili olduğu görülür. Ancak görseldeki bütün satırları okuyunca dinleyiciyle göz teması azalır ve süre altı dakikaya çıkar.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Hedef hatırlanır: Dört dakikada ana mesajı iki örnekle açıklamak.\n2. Güçlü yön kanıtla yazılır: Girişte amaç açık söylenmiş ve iki örnek doğrudan ortak kullanım sorumluluğuyla ilişkilendirilmiştir.\n3. Gelişmeye açık yön belirlenir: Görsel metni aynen okuma, süreyi uzatmış ve dinleyiciyle ilişkiyi azaltmıştır.\n4. Tedbir seçilir: Görseli üç anahtar ifadeye indirmek; prova sırasında dört dakikalık süre tutmak.\n5. Güçlü yön aktarılır: Konuyla ilgili iki örnek kullanma yöntemi korunur.\n6. Yeni hedef yazılır: “Sonraki sunumda görseli okumadan açıklayacak ve süreyi dört dakika içinde tutacağım.”\n7. Ses kaydı, sadeleştirilmiş görsel ve öz değerlendirme seçki dosyasına eklenir.","Ada, sınıf toplantısında görev paylaşımı üzerine karşılıklı konuşmaya katılır. Gözlem formu, Ada’nın karşı görüşü özetlediğini gösterir; fakat iki kez konuşmacının sözünü tamamlamadan soru sorduğu işaretlenmiştir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Ölçütler söz sırası, açıklayıcı soru ve karşı görüşü anlama olarak seçilir.\n2. Güçlü yön: “Karşımdaki görüşü kendi cümlemle özetledim; konuşmacı doğru anladığımı onayladı.”\n3. Gelişmeye açık yön: Sorular uygun içerikte olsa da zamanlaması söz sırasını bozmuştur.\n4. Tedbir: Soru akla geldiğinde not kartına tek kelime yazıp konuşmacının bitirmesini beklemek.\n5. Yeni hedef: “Bir sonraki diyalogda bütün sorularımı uygun söz aralığında yönelteceğim.”\n6. Güçlü olan özetleme davranışı sonraki tartışmada da kullanılır.\n7. Gözlem formu ve kısa değerlendirme dosyaya eklenir; başka öğrencinin sesi izinsiz saklanmaz."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı kendini övmek veya suçlamak biçiminde yapmak gelişime yardım etmez. “Ben iyi konuşmacıyım.” ya da “Ben beceremem.” kanıtsız ve geneldir. Yalnız öğretmenin puanını tekrar etmek de öz değerlendirme değildir; puanın hangi davranışla ilişkili olduğu incelenmelidir. Her eksik için çok sayıda tedbir koymak uygulanabilirliği azaltır. Sadece zayıf yönlere bakmak, işe yarayan davranışın sonraki göreve aktarılmasını engeller. Seçki dosyasını bütün kayıtların yığıldığı bir klasöre çevirmek de hatadır; gelişimi gösteren ürünler gerekçeyle seçilmeli, kişisel bilgi ve izin sınırları korunmalıdır.","selfCheck":["Konuşma öncesinde açık bir hedef ve ölçüt belirledim mi?","Öz değerlendirmemi kayıt, not, süre veya geri bildirim kanıtına dayandırdım mı?","Güçlü yönün hangi sonuca katkı sağladığını açıkladım mı?","Gelişmeye açık yönü değiştirilebilir davranış olarak yazdım mı?","Tedbirim doğrudan belirlediğim güçlüğe cevap veriyor mu?","Güçlü davranışı sonraki konuşmaya aktaracak mıyım?","Yeni hedefim gözlenebilir ve gerçekçi mi?","Seçki dosyam gelişimi gösteriyor ve kişisel sınırları koruyor mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.K.7.26","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6ada338351e0ffad277eaddcdd9cc3b2d65d10e71d551de90a3a450ea37cf79d","reviewDecisionSha256":"21c7c37a3c595733151dce92c19d2eca78cf084c2a921bc2611c30e328b41638","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6ada338351e0ffad277eaddcdd9cc3b2d65d10e71d551de90a3a450ea37cf79d","reviewedHash":"sha256:6ada338351e0ffad277eaddcdd9cc3b2d65d10e71d551de90a3a450ea37cf79d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:21c7c37a3c595733151dce92c19d2eca78cf084c2a921bc2611c30e328b41638; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n142","contentProjectionSha256":"6ada338351e0ffad277eaddcdd9cc3b2d65d10e71d551de90a3a450ea37cf79d","reviewDecisionSha256":"21c7c37a3c595733151dce92c19d2eca78cf084c2a921bc2611c30e328b41638","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n143","noteId":"tr.g07.turkce.n143","noteKey":"tr.g07.turkce.n143","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-6","title":"Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme","objectiveId":"T.K.7.6","objective":"T.K.7.6","objectives":["T.K.7.6"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir konuşmayı fotoğraf, tablo, kısa metin, ses veya hareketle desteklemek; ekrana olabildiğince çok öge yerleştirmek anlamına gelmez. Her ögenin konuşma amacıyla ilişkili bir görevi olmalıdır. Bu konuda önce hedef kitleye ve amaca uygun çoklu ortam ögelerini belirlemeyi, sonra bu ögelerin aynı anlamı farklı yolla kurma, konuşmadaki anlamı destekleme veya tek başına yeni bilgi taşıma işlevlerinden hangisini üstleneceğine karar vermeyi öğreneceksin. Son aşamada ögeleri birbirleriyle ve sözlü anlatımla uyumlu biçimde kullanacaksın.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” teması, ortak alan kullanımı, görüş bildirme, güvenli iletişim veya görev paylaşımı gibi durumları konuşmaya elverişlidir. Bir tablo görev dağılımını gösterebilir; bir simge temel bir kuralı hatırlatabilir; kısa bir ses kaydı farklı bakış açılarını duyurabilir. Ancak kişisel bilgi, izinsiz görüntü veya başkasına ait ses kaydı kullanılmamalıdır. Çoklu ortam, mesajı güçlendirirken güvenli ve saygılı iletişimi korumalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Çoklu ortam ögesi**, konuşmaya katılan metin, görsel, ses veya hareket türündeki destektir. Fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, kısa video, dijital pano, ses kaydı ve çevrim içi toplantı aracı bu kapsamda düşünülebilir. Öge seçimi, konuşma amacı ve dinleyicinin ihtiyacına göre yapılır.\n\n**Eş anlam oluşturma**, konuşulan bilgiyi başka bir biçimde yeniden sunmaktır. “Görevler dengeli paylaşılmalıdır.” cümlesinin aynı bilgiyi gösteren sade bir şemayla verilmesi buna örnektir. **Anlamı destekleme**, sözlü bilgiyi açıklayan veya somutlaştıran ek kanıt sunmaktır. Görevlerin günlere dağılımını gösteren tablo, konuşmanın ayrıntısını destekler. **Tek başına anlam oluşturma** ise konuşmada ayrıntılı söylenmeyen bir bilgiyi ögenin taşımasıdır; örneğin sessiz bir yönlendirme simgesi, giriş ve çıkış yönünü gösterebilir.\n\n**Ögeler arası etkileşim**, metin, görsel, ses ve hareketin birbirini tamamlaması ya da gereksiz yere tekrar etmemesidir. Aşağıdaki görseli incele. Tablo, dört ögenin işlevini, hak ve sorumluluklar bağlamındaki kullanımını ve kontrol ölçütünü birlikte gösterir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Konuşma amacını ve hedef kitleyi belirle.** “Ortak sınıf araçlarını dikkatli kullanma sorumluluğunu açıklamak” gibi açık bir amaç yaz. Dinleyicilerin yaşını, ön bilgisini, görme veya işitme açısından erişim ihtiyacını düşün.\n\n2. **Taşınacak bilgileri ayır.** Ana mesajı, destekleyici ayrıntıyı ve yalnız görsel ya da sesle verilebilecek bilgiyi listele. Her ayrıntı için ayrıca bir öge gerekmeyebilir.\n\n3. **Uygun ögeyi seç.** Süreç sırası için akış, karşılaştırma için tablo, mekânsal ilişki için şema, farklı kişilerin görüşü için kısa ve izinli ses kaydı uygun olabilir. Öge ile bilgi türü uyuşmalıdır.\n\n4. **İşleve karar ver.** Seçtiğin ögenin sözlü anlatımla aynı anlamı mı kuracağını, açıklayıcı destek mi sağlayacağını, yoksa tek başına bir bilgi mi taşıyacağını belirt. İşlevi açıklanamayan ögeyi kullanma.\n\n5. **Ögeleri konuşmaya yerleştir.** “Şimdi tablonun ikinci satırına bakalım.” gibi yönlendirme yap. Görseli gösterip açıklamadan geçmek veya konuşmayı durdurup uzun metin okutmak yerine ögeyi sözlü anlatımın doğal parçası hâline getir.\n\n6. **Etkileşimi ve güvenliği kontrol et.** Metin ile görsel çelişiyor mu? Ses, konuşmacının sözünü bastırıyor mu? Hareket dikkat dağıtıyor mu? Kişisel bilgi veya izinsiz kayıt var mı? Gereksiz ögeleri çıkar.\n\n7. **Kısa prova yap.** Dinleyicinin ögeye ne zaman bakacağını, hangi bilginin sözle, hangisinin ögeyle anlaşılacağını dene. Öge olmadan ana mesaj kayboluyorsa erişilebilir bir sözlü açıklama da hazırla.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nArda, sınıf kitaplığındaki ortak sorumlulukları anlatacaktır. Taslağında uzun bir paragraf, rafların fotoğrafı, ödünç alma tablosu ve yüksek sesli bir fon müziği vardır.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Amaç belirlenir: Kitabın alınması, korunması ve zamanında yerine konması basamaklarını açıklamak.\n2. Uzun paragraf, konuşmanın aynısını ekranda tekrar ettiği için üç kısa anahtar ifadeye dönüştürülür.\n3. Raf fotoğrafı yalnız ortamı gösteriyor, hangi davranışın beklendiğini açıklamıyorsa çıkarılır veya üzerinde kişisel bilgi bulunmayan sade bir raf şemasıyla değiştirilir.\n4. Ödünç alma tablosu, işlem sırasını ve sorumluluk paylaşımını desteklediği için korunur.\n5. Fon müziği anlam taşımadığı ve konuşmayı örttüğü için kaldırılır.\n6. Arda, tablodaki her satırı sözlü anlatımla ilişkilendirir ve görseli göremeyen dinleyici için kısa betimleme yapar.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nZeynep, dijital ortamda kişisel sınırları korumaya ilişkin kısa bir konuşma hazırlamaktadır. Üç öge seçer: “Paylaşmadan önce düşün” yazılı kartı, kişisel bilgi içermeyen iki özgün mesaj örneği ve bildirim sesi.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Yazılı kart ana mesajı sözle aynı anlamda yeniden kurar; eş anlam işlevindedir.\n2. İki mesaj örneği, hangi bilginin paylaşılmaması gerektiğini somutlaştırır; anlamı destekler.\n3. Bildirim sesi yalnız dikkat çekiyor, yeni bilgi vermiyor ve tekrarlandığında rahatsız ediyorsa kaldırılır.\n4. Mesaj örneklerinde gerçek ad, kullanıcı adı veya görüntü bulunmadığı kontrol edilir.\n5. Zeynep, örnekleri gösterirken “İlk iletide yalnız etkinlik saati var; ikincisinde kişisel iletişim bilgisi isteniyor.” diye sözlü karşılaştırma yapar.\n6. Son provada kartın okunaklı, örneklerin kısa ve konuşma süresine uygun olduğu doğrulanır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn yaygın hata, çoklu ortamı süsleme sanmaktır. Konuşmaya katkısı açıklanamayan hareketli geçiş, müzik veya görsel dikkat dağıtır. Slayttaki uzun metni kelimesi kelimesine okumak da iki kanalın işlevini azaltır. Her ögenin aynı bilgiyi tekrar etmesi, destek yerine gereksiz yük oluşturur. Bir başka hata, ögeyi gösterip dinleyiciyi yönlendirmemektir; konuşmacı hangi bölüme neden bakılacağını söylemelidir. Gerçek kişilerin fotoğrafını, sesini veya özel yazışmasını izinsiz kullanmak güvenli değildir. Ayrıca yalnız görsele güvenmek erişilebilirliği azaltabilir; temel mesaj sözlü olarak da açıklanmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Konuşma amacımı ve hedef kitleyi belirledim mi?\n- Seçtiğim her ögenin taşıdığı bilgiyi açıklayabiliyor muyum?\n- Ögenin eş anlam, destek veya tek başına anlam işlevini belirledim mi?\n- Metin, görsel, ses ve hareket birbiriyle çelişmeden çalışıyor mu?\n- Konuşma sırasında dinleyiciyi ögeye uygun biçimde yönlendiriyor muyum?\n- Gereksiz tekrar ve dikkat dağıtıcı ögeleri çıkardım mı?\n- Kişisel bilgi, izin ve erişilebilirlik bakımından güvenli kullanım sağladım mı?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n143__t6tk76.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n143__t6tk76.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h1","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h2","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h3","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h4"],"rows":[[{"v":"Metin"},{"v":"Ana mesajı adlandırır veya kısa yönerge verir"},{"v":"“Söz al, dinle, cevapla” anahtar ifadeleri"},{"v":"Konuşmayı kopyalamadan kısa ve okunaklı olmalı"}],[{"v":"Görsel"},{"v":"İlişkiyi somutlaştırır ya da sözlü bilgiyi destekler"},{"v":"Görev paylaşımını gösteren sade şema"},{"v":"Kişisel bilgi içermemeli ve sözle betimlenebilmeli"}],[{"v":"Ses"},{"v":"Farklı bir görüşü veya işitsel kanıtı taşıyabilir"},{"v":"İzinli, kısa ve kimlik bilgisi içermeyen görüş kaydı"},{"v":"Konuşmayı bastırmamalı; kullanım izni bulunmalı"}],[{"v":"Hareket"},{"v":"Süreç sırasını veya değişimi görünür kılar"},{"v":"Sorumluluk basamaklarını sırayla vurgulayan geçiş"},{"v":"Anlamı göstermeli; yalnız dikkat çekmek için kullanılmamalı"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n143__t6tk76.alt":"Dört satırlı tablo metin, görsel, ses ve hareket ögelerini işlev, hak ve sorumluluklar bağlamındaki örnek kullanım ve kontrol ölçütüyle eşleştirir. Metin kısa ana mesaj verir; görsel görev ilişkisini somutlaştırır; ses izinli ve kimlik bilgisi içermeyen görüş taşıyabilir; hareket süreç sırasını gösterir. Her satırda ögenin konuşmayı kopyalamaması, güvenli olması, ana sesi bastırmaması ve anlam amaçlı kullanılması gerektiği belirtilir.","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.caption":"Konuşmada çoklu ortam ögelerinin işlevi ve güvenli kullanım ölçütleri","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h1":"Çoklu ortam ögesi","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h2":"İşlev","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h3":"Tema bağlamında kullanım","tr-g07-turkce-n143__t6tk76.h4":"Kontrol ölçütü"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-k-7-6-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir konuşmayı fotoğraf, tablo, kısa metin, ses veya hareketle desteklemek; ekrana olabildiğince çok öge yerleştirmek anlamına gelmez. Her ögenin konuşma amacıyla ilişkili bir görevi olmalıdır. Bu konuda önce hedef kitleye ve amaca uygun çoklu ortam ögelerini belirlemeyi, sonra bu ögelerin aynı anlamı farklı yolla kurma, konuşmadaki anlamı destekleme veya tek başına yeni bilgi taşıma işlevlerinden hangisini üstleneceğine karar vermeyi öğreneceksin. Son aşamada ögeleri birbirleriyle ve sözlü anlatımla uyumlu biçimde kullanacaksın.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” teması, ortak alan kullanımı, görüş bildirme, güvenli iletişim veya görev paylaşımı gibi durumları konuşmaya elverişlidir. Bir tablo görev dağılımını gösterebilir; bir simge temel bir kuralı hatırlatabilir; kısa bir ses kaydı farklı bakış açılarını duyurabilir. Ancak kişisel bilgi, izinsiz görüntü veya başkasına ait ses kaydı kullanılmamalıdır. Çoklu ortam, mesajı güçlendirirken güvenli ve saygılı iletişimi korumalıdır.","keyConcepts":"**Çoklu ortam ögesi**, konuşmaya katılan metin, görsel, ses veya hareket türündeki destektir. Fotoğraf, resim, tablo, grafik, harita, kısa video, dijital pano, ses kaydı ve çevrim içi toplantı aracı bu kapsamda düşünülebilir. Öge seçimi, konuşma amacı ve dinleyicinin ihtiyacına göre yapılır.\n\n**Eş anlam oluşturma**, konuşulan bilgiyi başka bir biçimde yeniden sunmaktır. “Görevler dengeli paylaşılmalıdır.” cümlesinin aynı bilgiyi gösteren sade bir şemayla verilmesi buna örnektir. **Anlamı destekleme**, sözlü bilgiyi açıklayan veya somutlaştıran ek kanıt sunmaktır. Görevlerin günlere dağılımını gösteren tablo, konuşmanın ayrıntısını destekler. **Tek başına anlam oluşturma** ise konuşmada ayrıntılı söylenmeyen bir bilgiyi ögenin taşımasıdır; örneğin sessiz bir yönlendirme simgesi, giriş ve çıkış yönünü gösterebilir.\n\n**Ögeler arası etkileşim**, metin, görsel, ses ve hareketin birbirini tamamlaması ya da gereksiz yere tekrar etmemesidir. Aşağıdaki görseli incele. Tablo, dört ögenin işlevini, hak ve sorumluluklar bağlamındaki kullanımını ve kontrol ölçütünü birlikte gösterir.","steps":"1. **Konuşma amacını ve hedef kitleyi belirle.** “Ortak sınıf araçlarını dikkatli kullanma sorumluluğunu açıklamak” gibi açık bir amaç yaz. Dinleyicilerin yaşını, ön bilgisini, görme veya işitme açısından erişim ihtiyacını düşün.\n\n2. **Taşınacak bilgileri ayır.** Ana mesajı, destekleyici ayrıntıyı ve yalnız görsel ya da sesle verilebilecek bilgiyi listele. Her ayrıntı için ayrıca bir öge gerekmeyebilir.\n\n3. **Uygun ögeyi seç.** Süreç sırası için akış, karşılaştırma için tablo, mekânsal ilişki için şema, farklı kişilerin görüşü için kısa ve izinli ses kaydı uygun olabilir. Öge ile bilgi türü uyuşmalıdır.\n\n4. **İşleve karar ver.** Seçtiğin ögenin sözlü anlatımla aynı anlamı mı kuracağını, açıklayıcı destek mi sağlayacağını, yoksa tek başına bir bilgi mi taşıyacağını belirt. İşlevi açıklanamayan ögeyi kullanma.\n\n5. **Ögeleri konuşmaya yerleştir.** “Şimdi tablonun ikinci satırına bakalım.” gibi yönlendirme yap. Görseli gösterip açıklamadan geçmek veya konuşmayı durdurup uzun metin okutmak yerine ögeyi sözlü anlatımın doğal parçası hâline getir.\n\n6. **Etkileşimi ve güvenliği kontrol et.** Metin ile görsel çelişiyor mu? Ses, konuşmacının sözünü bastırıyor mu? Hareket dikkat dağıtıyor mu? Kişisel bilgi veya izinsiz kayıt var mı? Gereksiz ögeleri çıkar.\n\n7. **Kısa prova yap.** Dinleyicinin ögeye ne zaman bakacağını, hangi bilginin sözle, hangisinin ögeyle anlaşılacağını dene. Öge olmadan ana mesaj kayboluyorsa erişilebilir bir sözlü açıklama da hazırla.","workedExamples":["Arda, sınıf kitaplığındaki ortak sorumlulukları anlatacaktır. Taslağında uzun bir paragraf, rafların fotoğrafı, ödünç alma tablosu ve yüksek sesli bir fon müziği vardır.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Amaç belirlenir: Kitabın alınması, korunması ve zamanında yerine konması basamaklarını açıklamak.\n2. Uzun paragraf, konuşmanın aynısını ekranda tekrar ettiği için üç kısa anahtar ifadeye dönüştürülür.\n3. Raf fotoğrafı yalnız ortamı gösteriyor, hangi davranışın beklendiğini açıklamıyorsa çıkarılır veya üzerinde kişisel bilgi bulunmayan sade bir raf şemasıyla değiştirilir.\n4. Ödünç alma tablosu, işlem sırasını ve sorumluluk paylaşımını desteklediği için korunur.\n5. Fon müziği anlam taşımadığı ve konuşmayı örttüğü için kaldırılır.\n6. Arda, tablodaki her satırı sözlü anlatımla ilişkilendirir ve görseli göremeyen dinleyici için kısa betimleme yapar.","Zeynep, dijital ortamda kişisel sınırları korumaya ilişkin kısa bir konuşma hazırlamaktadır. Üç öge seçer: “Paylaşmadan önce düşün” yazılı kartı, kişisel bilgi içermeyen iki özgün mesaj örneği ve bildirim sesi.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Yazılı kart ana mesajı sözle aynı anlamda yeniden kurar; eş anlam işlevindedir.\n2. İki mesaj örneği, hangi bilginin paylaşılmaması gerektiğini somutlaştırır; anlamı destekler.\n3. Bildirim sesi yalnız dikkat çekiyor, yeni bilgi vermiyor ve tekrarlandığında rahatsız ediyorsa kaldırılır.\n4. Mesaj örneklerinde gerçek ad, kullanıcı adı veya görüntü bulunmadığı kontrol edilir.\n5. Zeynep, örnekleri gösterirken “İlk iletide yalnız etkinlik saati var; ikincisinde kişisel iletişim bilgisi isteniyor.” diye sözlü karşılaştırma yapar.\n6. Son provada kartın okunaklı, örneklerin kısa ve konuşma süresine uygun olduğu doğrulanır."],"commonMistakes":"En yaygın hata, çoklu ortamı süsleme sanmaktır. Konuşmaya katkısı açıklanamayan hareketli geçiş, müzik veya görsel dikkat dağıtır. Slayttaki uzun metni kelimesi kelimesine okumak da iki kanalın işlevini azaltır. Her ögenin aynı bilgiyi tekrar etmesi, destek yerine gereksiz yük oluşturur. Bir başka hata, ögeyi gösterip dinleyiciyi yönlendirmemektir; konuşmacı hangi bölüme neden bakılacağını söylemelidir. Gerçek kişilerin fotoğrafını, sesini veya özel yazışmasını izinsiz kullanmak güvenli değildir. Ayrıca yalnız görsele güvenmek erişilebilirliği azaltabilir; temel mesaj sözlü olarak da açıklanmalıdır.","selfCheck":["Konuşma amacımı ve hedef kitleyi belirledim mi?","Seçtiğim her ögenin taşıdığı bilgiyi açıklayabiliyor muyum?","Ögenin eş anlam, destek veya tek başına anlam işlevini belirledim mi?","Metin, görsel, ses ve hareket birbiriyle çelişmeden çalışıyor mu?","Konuşma sırasında dinleyiciyi ögeye uygun biçimde yönlendiriyor muyum?","Gereksiz tekrar ve dikkat dağıtıcı ögeleri çıkardım mı?","Kişisel bilgi, izin ve erişilebilirlik bakımından güvenli kullanım sağladım mı?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Konuşmasında çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilme: T.K.7.6","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fa2a1b6d8d19c32a3c775849a786130c538d91593b438548070b67466f92b3fd","reviewDecisionSha256":"e05071eb9d257fa03e67ac6d3ffa9c10a8e7287944ae11e155121a1e9095eb7b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fa2a1b6d8d19c32a3c775849a786130c538d91593b438548070b67466f92b3fd","reviewedHash":"sha256:fa2a1b6d8d19c32a3c775849a786130c538d91593b438548070b67466f92b3fd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e05071eb9d257fa03e67ac6d3ffa9c10a8e7287944ae11e155121a1e9095eb7b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n143","contentProjectionSha256":"fa2a1b6d8d19c32a3c775849a786130c538d91593b438548070b67466f92b3fd","reviewDecisionSha256":"e05071eb9d257fa03e67ac6d3ffa9c10a8e7287944ae11e155121a1e9095eb7b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n144","noteId":"tr.g07.turkce.n144","noteKey":"tr.g07.turkce.n144","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-1","title":"Okumada materyal seçimini yönetebilme","objectiveId":"T.O.7.1","objective":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nOkumaya başlamadan önce amacım için uygun metni ve yardımcı kaynakları seçmeyi öğreneceğim. Bir materyalin basılı ya da dijital olması tek başına üstünlük sağlamaz. Seçim yaparken amacımı, ilgi ve ihtiyacımı, metnin türünü ve düzeyini, ayırabileceğim süreyi, bilgiye erişim koşullarını ve kaynağın izlenebilirliğini birlikte değerlendireceğim. Okuma sırasında metnin ihtiyacımı karşılamadığını fark edersem yardımcı materyali değiştirecek veya daha uygun bir metne geçeceğim.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında sınıf yaşamı, güvenli iletişim, ortak kaynakların kullanımı veya görüş bildirme yolları üzerine metinler okunabilir. Bu konularda kesin hukuki yorum üretmek yerine, verilen metnin kapsamını ve kaynağını doğru okumak gerekir. Amacın bir kavramı tanımaksa kısa açıklayıcı metin; iki görüşü tartmaksa karşılaştırmalı yazı; bir olayın etkisini anlamaksa öyküleyici metin daha uygun olabilir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Okuma amacı**, metin sonunda elde etmek istediğin üründür: ana düşünce, özet, karşılaştırma tablosu, kavram açıklaması veya çözüm önerisi. **Materyal özelliği**, metin türü, uzunluğu, dili, yapısı, görsel düzeni, güncellik bilgisi ve kaynak açıklamasıdır.\n\n**Hedef kitle**, metnin hangi okur grubu için hazırlandığını; **erişilebilirlik**, yazı büyüklüğü, ekran uyumu, metin dökümü, başlıklandırma ve kullanılabilir cihaz gibi koşulları kapsar. **Güvenilir kaynak**, yazarı veya yayımlayanı belli, metnin amacını ve dayanağını görünür kılan kaynaktır. Kaynak adı tek başına her cümleyi doğru yapmaz; metin yine kapsam ve kanıt bakımından incelenir.\n\n**Yardımcı materyal**, sözlük, kavram haritası, ek açıklama, not çizelgesi veya karşılaştırma tablosudur. **Seçimi düzenleme**, okuma ilerledikçe metnin amaca uygunluğunu yeniden değerlendirip araç veya metin değiştirmektir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Çıktıyı belirle.** “Haklar hakkında okuyacağım.” yerine, “Ortak kullanımda hak ile sorumluluk arasındaki ilişkiyi üç cümleyle açıklayacağım.” de.\n2. **Aday metinleri tanı.** Başlık, giriş, bölüm adları, uzunluk, yazar/yayımlayan bilgisi ve varsa güncelleme tarihine bak.\n3. **Düzey ve süreyi karşılaştır.** Çok kısa metin yetersiz, çok uzun metin de verilen süre için kullanışsız olabilir.\n4. **Metin türünü amaçla eşleştir.** Bir süreç için yönerge; görüşleri karşılaştırmak için karşılaştırmalı metin; olay-sonuç için öykü uygun olabilir.\n5. **Kaynak ve kapsamı kontrol et.** Metin hangi bağlamı açıklıyor? Genelleme sınırı nedir? Bilginin dayanağı gösteriliyor mu?\n6. **Yardımcı araç seç.** Bilinmeyen sözler için sözlük; iki metin için karşılaştırma çizelgesi; uzun metin için bölüm özeti kartı kullanabilirsin.\n7. **Okuma sırasında seçimini izle.** Metin amacından uzaklaşıyorsa bölüm seçebilir, başka bir kaynağa geçebilir veya eksik bilgiyi ek materyalle tamamlayabilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı konuya değinen iki okuma materyalinin amaç, hedef kitle, kaynak ve kullanım bağlamı bakımından farklı değer taşıyabileceğini gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nSelin’in görevi, sınıftaki ortak malzemelerin kullanımına ilişkin “hak-sorumluluk-sonuç” bağlantısını açıklamaktır. Aday A, başlığı çarpıcı fakat yazarı ve bağlamı belirtilmemiş kısa bir çevrim içi yorumdur: “Eşya ortaksa herkes istediği gibi kullanır.” Aday B, okul içi bir çalışma için hazırlanmış iki sayfalık açıklayıcı metindir; ortak kullanımın erişim, özen ve kullanım sonrası teslim sorumluluğuyla ilişkisini üç örnekle açıklar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Görev üç kavram arasındaki ilişkiyi açıklamayı gerektirir.\n2. Aday A yalnız bir görüş bildirir; gerekçe, kapsam ve kaynak bilgisi sunmaz.\n3. Aday B kavramları tanımlar ve olay örnekleriyle ilişki kurar.\n4. İki sayfalık uzunluk Selin’in on beş dakikalık süresine uygundur.\n5. Selin B’yi ana metin, “hak-sorumluluk-sonuç” başlıklı üç sütunlu tabloyu yardımcı materyal seçer.\n6. Sonuç: B, görevin istediği ilişkiyi kanıtlı ve düzenli biçimde kurduğu için uygundur.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nYusuf, dijital bir sınıf forumunda kişisel bilgi paylaşmadan görüş bildirme yollarını öğrenmek ister. İlk aday, uzun ve teknik terimlerle dolu bir kullanım sözleşmesidir. İkinci aday, öğrenci düzeyinde hazırlanmış kısa bir rehberdir; örnek mesajları “uygun”, “riskli” ve “düzeltilmiş” biçiminde karşılaştırır. Rehberin yayımlayanı ve amacı görünmektedir; ancak bir kavram Yusuf’a yabancıdır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yusuf’un amacı bütün sözleşmeyi incelemek değil, güvenli görüş bildirme davranışlarını belirlemektir.\n2. İlk metin resmî bir belge türü olsa bile dil ve kapsam bakımından mevcut göreve uygun değildir.\n3. İkinci metnin örnek-karşılaştırma yapısı uygulama amacına hizmet eder.\n4. Yusuf rehberi seçer, yabancı kavram için sözlük kullanır.\n5. Okuma sırasında bir örneğin neden riskli olduğu açıklanmıyorsa o noktayı başka güvenilir açıklamayla kontrol eder.\n6. Sonuç: Materyal seçimi yalnız “resmî olanı seçmek” ya da “en kısa olanı seçmek” değildir; amaç, düzey ve kanıt ihtiyacı birlikte değerlendirilir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nArama sonucunda ilk sırada çıkan metni en güvenilir veya en uygun saymak sık yapılan bir hatadır. Görünürlük, kaynak niteliğinin kanıtı değildir. Basılı metni her zaman güvenilir, dijital metni her zaman kuşkulu görmek de yanlıştır; her iki türde de yazar, yayımlayan, kapsam ve dayanak incelenmelidir. Başka bir hata, metnin yalnız başlığını okuyup göreve uyduğunu varsaymaktır. Okuma sırasında gereksiz bölümlerde ısrar etmek veya anlamı destekleyecek sözlük ve not aracını kullanmamak da seçimi yönetmeyi zorlaştırır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Okuma sonunda oluşturacağım ürünü belirledim mi?\n- Metin türünü amacıma uygun seçtim mi?\n- Düzey, süre ve erişilebilirlik koşullarını değerlendirdim mi?\n- Yazar/yayımlayan ve kaynak dayanağını kontrol ettim mi?\n- Yardımcı materyali gerçek ihtiyacıma göre seçtim mi?\n- Okuma sırasında seçimin işe yarayıp yaramadığını izledim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n144__t6to71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n144__t6to71.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n144__t6to71.h1","tr-g07-turkce-n144__t6to71.h2","tr-g07-turkce-n144__t6to71.h3","tr-g07-turkce-n144__t6to71.h4"],"rows":[[{"v":"Amaçla uyum"},{"v":"Kaynağı belirsiz tek cümlelik görüş"},{"v":"Hak-sorumluluk-sonuç ilişkisini örneklerle açıklıyor"},{"v":"İlişki kurma görevi için B seçilir"}],[{"v":"Hedef kitle ve dil"},{"v":"Düzeyi ve hedef kitlesi belirtilmemiş"},{"v":"Öğrenci düzeyinde başlıklı ve açık"},{"v":"B daha erişilebilirdir"}],[{"v":"Kaynak ve dayanak"},{"v":"Yazar, bağlam ve kanıt görünmüyor"},{"v":"Yayımlayan, amaç ve örneklerin bağlamı belirtilmiş"},{"v":"B’nin kapsamı denetlenebilir"}],[{"v":"Kullanım bağlamı"},{"v":"Bir görüş örneği olarak incelenebilir"},{"v":"Üç sütunlu kavram tablosu çıkarmaya uygun"},{"v":"Ana materyal B; A yalnız karşı örnektir"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n144__t6to71.alt":"Dört satırlı tabloda ortak malzeme kullanımıyla ilgili iki okuma materyali karşılaştırılır. Amaçla uyum satırında A’nın kaynağı belirsiz tek cümlelik görüş olduğu, B’nin hak-sorumluluk-sonuç ilişkisini örneklerle açıkladığı ve görev için B’nin seçildiği belirtilir. Hedef kitle ve dil satırında A’nın düzeyinin belirsiz, B’nin öğrenci düzeyinde başlıklı ve açık olduğu gösterilir. Kaynak ve dayanak satırında A’da yazar, bağlam ve kanıtın görünmediği; B’de yayımlayan, amaç ve örnek bağlamının belirtildiği açıklanır. Kullanım bağlamı satırında A’nın yalnız karşı görüş örneği, B’nin üç sütunlu kavram tablosu oluşturmak için ana materyal olduğu sonucuna ulaşılır.","tr-g07-turkce-n144__t6to71.caption":"Hak ve sorumluluklar konulu iki okuma materyalini ölçütlerle seçme","tr-g07-turkce-n144__t6to71.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-n144__t6to71.h2":"Aday A","tr-g07-turkce-n144__t6to71.h3":"Aday B","tr-g07-turkce-n144__t6to71.h4":"Seçim ve kullanım kararı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-o-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okumaya başlamadan önce amacım için uygun metni ve yardımcı kaynakları seçmeyi öğreneceğim. Bir materyalin basılı ya da dijital olması tek başına üstünlük sağlamaz. Seçim yaparken amacımı, ilgi ve ihtiyacımı, metnin türünü ve düzeyini, ayırabileceğim süreyi, bilgiye erişim koşullarını ve kaynağın izlenebilirliğini birlikte değerlendireceğim. Okuma sırasında metnin ihtiyacımı karşılamadığını fark edersem yardımcı materyali değiştirecek veya daha uygun bir metne geçeceğim.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında sınıf yaşamı, güvenli iletişim, ortak kaynakların kullanımı veya görüş bildirme yolları üzerine metinler okunabilir. Bu konularda kesin hukuki yorum üretmek yerine, verilen metnin kapsamını ve kaynağını doğru okumak gerekir. Amacın bir kavramı tanımaksa kısa açıklayıcı metin; iki görüşü tartmaksa karşılaştırmalı yazı; bir olayın etkisini anlamaksa öyküleyici metin daha uygun olabilir.","keyConcepts":"**Okuma amacı**, metin sonunda elde etmek istediğin üründür: ana düşünce, özet, karşılaştırma tablosu, kavram açıklaması veya çözüm önerisi. **Materyal özelliği**, metin türü, uzunluğu, dili, yapısı, görsel düzeni, güncellik bilgisi ve kaynak açıklamasıdır.\n\n**Hedef kitle**, metnin hangi okur grubu için hazırlandığını; **erişilebilirlik**, yazı büyüklüğü, ekran uyumu, metin dökümü, başlıklandırma ve kullanılabilir cihaz gibi koşulları kapsar. **Güvenilir kaynak**, yazarı veya yayımlayanı belli, metnin amacını ve dayanağını görünür kılan kaynaktır. Kaynak adı tek başına her cümleyi doğru yapmaz; metin yine kapsam ve kanıt bakımından incelenir.\n\n**Yardımcı materyal**, sözlük, kavram haritası, ek açıklama, not çizelgesi veya karşılaştırma tablosudur. **Seçimi düzenleme**, okuma ilerledikçe metnin amaca uygunluğunu yeniden değerlendirip araç veya metin değiştirmektir.","steps":"1. **Çıktıyı belirle.** “Haklar hakkında okuyacağım.” yerine, “Ortak kullanımda hak ile sorumluluk arasındaki ilişkiyi üç cümleyle açıklayacağım.” de.\n2. **Aday metinleri tanı.** Başlık, giriş, bölüm adları, uzunluk, yazar/yayımlayan bilgisi ve varsa güncelleme tarihine bak.\n3. **Düzey ve süreyi karşılaştır.** Çok kısa metin yetersiz, çok uzun metin de verilen süre için kullanışsız olabilir.\n4. **Metin türünü amaçla eşleştir.** Bir süreç için yönerge; görüşleri karşılaştırmak için karşılaştırmalı metin; olay-sonuç için öykü uygun olabilir.\n5. **Kaynak ve kapsamı kontrol et.** Metin hangi bağlamı açıklıyor? Genelleme sınırı nedir? Bilginin dayanağı gösteriliyor mu?\n6. **Yardımcı araç seç.** Bilinmeyen sözler için sözlük; iki metin için karşılaştırma çizelgesi; uzun metin için bölüm özeti kartı kullanabilirsin.\n7. **Okuma sırasında seçimini izle.** Metin amacından uzaklaşıyorsa bölüm seçebilir, başka bir kaynağa geçebilir veya eksik bilgiyi ek materyalle tamamlayabilirsin.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, aynı konuya değinen iki okuma materyalinin amaç, hedef kitle, kaynak ve kullanım bağlamı bakımından farklı değer taşıyabileceğini gösterir.","workedExamples":["Selin’in görevi, sınıftaki ortak malzemelerin kullanımına ilişkin “hak-sorumluluk-sonuç” bağlantısını açıklamaktır. Aday A, başlığı çarpıcı fakat yazarı ve bağlamı belirtilmemiş kısa bir çevrim içi yorumdur: “Eşya ortaksa herkes istediği gibi kullanır.” Aday B, okul içi bir çalışma için hazırlanmış iki sayfalık açıklayıcı metindir; ortak kullanımın erişim, özen ve kullanım sonrası teslim sorumluluğuyla ilişkisini üç örnekle açıklar.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Görev üç kavram arasındaki ilişkiyi açıklamayı gerektirir.\n2. Aday A yalnız bir görüş bildirir; gerekçe, kapsam ve kaynak bilgisi sunmaz.\n3. Aday B kavramları tanımlar ve olay örnekleriyle ilişki kurar.\n4. İki sayfalık uzunluk Selin’in on beş dakikalık süresine uygundur.\n5. Selin B’yi ana metin, “hak-sorumluluk-sonuç” başlıklı üç sütunlu tabloyu yardımcı materyal seçer.\n6. Sonuç: B, görevin istediği ilişkiyi kanıtlı ve düzenli biçimde kurduğu için uygundur.","Yusuf, dijital bir sınıf forumunda kişisel bilgi paylaşmadan görüş bildirme yollarını öğrenmek ister. İlk aday, uzun ve teknik terimlerle dolu bir kullanım sözleşmesidir. İkinci aday, öğrenci düzeyinde hazırlanmış kısa bir rehberdir; örnek mesajları “uygun”, “riskli” ve “düzeltilmiş” biçiminde karşılaştırır. Rehberin yayımlayanı ve amacı görünmektedir; ancak bir kavram Yusuf’a yabancıdır.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Yusuf’un amacı bütün sözleşmeyi incelemek değil, güvenli görüş bildirme davranışlarını belirlemektir.\n2. İlk metin resmî bir belge türü olsa bile dil ve kapsam bakımından mevcut göreve uygun değildir.\n3. İkinci metnin örnek-karşılaştırma yapısı uygulama amacına hizmet eder.\n4. Yusuf rehberi seçer, yabancı kavram için sözlük kullanır.\n5. Okuma sırasında bir örneğin neden riskli olduğu açıklanmıyorsa o noktayı başka güvenilir açıklamayla kontrol eder.\n6. Sonuç: Materyal seçimi yalnız “resmî olanı seçmek” ya da “en kısa olanı seçmek” değildir; amaç, düzey ve kanıt ihtiyacı birlikte değerlendirilir."],"commonMistakes":"Arama sonucunda ilk sırada çıkan metni en güvenilir veya en uygun saymak sık yapılan bir hatadır. Görünürlük, kaynak niteliğinin kanıtı değildir. Basılı metni her zaman güvenilir, dijital metni her zaman kuşkulu görmek de yanlıştır; her iki türde de yazar, yayımlayan, kapsam ve dayanak incelenmelidir. Başka bir hata, metnin yalnız başlığını okuyup göreve uyduğunu varsaymaktır. Okuma sırasında gereksiz bölümlerde ısrar etmek veya anlamı destekleyecek sözlük ve not aracını kullanmamak da seçimi yönetmeyi zorlaştırır.","selfCheck":["Okuma sonunda oluşturacağım ürünü belirledim mi?","Metin türünü amacıma uygun seçtim mi?","Düzey, süre ve erişilebilirlik koşullarını değerlendirdim mi?","Yazar/yayımlayan ve kaynak dayanağını kontrol ettim mi?","Yardımcı materyali gerçek ihtiyacıma göre seçtim mi?","Okuma sırasında seçimin işe yarayıp yaramadığını izledim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okumada materyal seçimini yönetebilme: T.O.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"87d29c8d7ce0f055386a1c50a1818cf6491817b091d55644bb335318b3b43586","reviewDecisionSha256":"ba511f5761c81ab5c12207caf516a521eedd46730563906289def574cc7308ca","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:87d29c8d7ce0f055386a1c50a1818cf6491817b091d55644bb335318b3b43586","reviewedHash":"sha256:87d29c8d7ce0f055386a1c50a1818cf6491817b091d55644bb335318b3b43586","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ba511f5761c81ab5c12207caf516a521eedd46730563906289def574cc7308ca; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n144","contentProjectionSha256":"87d29c8d7ce0f055386a1c50a1818cf6491817b091d55644bb335318b3b43586","reviewDecisionSha256":"ba511f5761c81ab5c12207caf516a521eedd46730563906289def574cc7308ca","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n145","noteId":"tr.g07.turkce.n145","noteKey":"tr.g07.turkce.n145","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-13","title":"Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme","objectiveId":"T.O.7.13","objective":"T.O.7.13","objectives":["T.O.7.13"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nOkuduğum öyküleyici bir metni çözümlerken kişi adlarını ve olayları rastgele sıralamak yerine, şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirlemeyi öğreneceğim. Bu unsurların birbiriyle bağlantısını ve birbirini nasıl etkilediğini açıklayacağım. Böylece bir kahramanın davranışını yalnız sonuçtan değil, içinde bulunduğu koşullardan, karşılaştığı engelden ve verdiği kararlardan hareketle değerlendirebileceğim.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasındaki özgün bir öyküde sınıf görevleri, ortak kararlar, başkasının eşyasına özen, görüş bildirme hakkı veya yapılan bir hatayı düzeltme sorumluluğu işlenebilir. Metin çözümlemesinde kişileri “iyi-kötü” diye etiketlemek yerine, hangi kanıtın hangi davranışı gösterdiğini ve olay örgüsünün nasıl değiştiğini ortaya koymak gerekir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Şahıs/varlık kadrosu**, öyküde olayın oluşmasına veya değişmesine katkı sunan kişiler ve varlıklardır. Her adı geçen kişi aynı önemde değildir. **Başkahraman**, temel çatışmayı yaşayan veya ana kararı veren kişidir.\n\n**Mekân**, olayın geçtiği fiziksel ya da dijital ortamdır. **Zaman**, olayın gerçekleştiği an, dönem veya süre koşuludur. **Olay örgüsü**, başlangıçtan sonuca uzanan ve neden-sonuç bağı taşıyan olay zinciridir. **Çatışma**, bir amaçla engel, iki ihtiyaç veya iki sorumluluk arasındaki gerilimdir.\n\n**Bağlantı**, unsurların birlikte bulunmasını; **etkileşim**, bir unsurun diğerinin yönünü değiştirmesini anlatır. Bir mesajın sınıf grubunda değil herkese açık bir sayfada paylaşılması, aynı sözün etkisini değiştirebilir; burada mekân ile olay etkileşimi vardır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Metni ilk kez akış için oku.** Ayrıntılara takılmadan temel durumu ve değişimi kavra.\n2. **Kişileri rollerine göre ayır.** Başkahraman, yardımcı kişi ve çatışmayı etkileyen diğer kişiler kimlerdir?\n3. **Mekân ve zaman kanıtlarını işaretle.** “Ders çıkışı”, “çevrim içi sınıf panosu”, “ertesi sabah” gibi ifadeler olayın koşullarını kurar.\n4. **Başlangıç amacını bul.** Kahraman ne yapmak istiyor veya hangi görevi üstleniyor?\n5. **Çatışmayı tek cümlede yaz.** Engel ile amaç arasındaki ilişkiyi belirt.\n6. **Dönüm noktalarını sıralandır.** Hangi bilgi, söz veya olay kahramanın kararını değiştiriyor?\n7. **Etkileşimi açıkla.** Mekân, zaman veya başka bir kişi farklı olsaydı olay örgüsü nasıl değişebilirdi?\n8. **Sonucu ve değişimi belirt.** Sorun nasıl çözüldü, hangi sorumluluk fark edildi veya hangi yeni durum oluştu?\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, kişi, mekân ve zamanın başlangıç durumuna bağlanmasını; ardından çatışma, dönüm noktası ve sonuçla ilerleyen olay örgüsünü gösterir.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nÖzgün mikro metin: “Sınıfın öneri kutusunu açma görevi bu hafta Bora ile İpek’teydi. Cuma günü ders çıkışında Bora aceleyle kutuyu tek başına açtı ve içindeki notları masaya dizdi. Notlardan birinde, adının açıklanmamasını isteyen bir öğrencinin ortak çalışma sırasında sözünün kesildiği yazıyordu. İpek gelince notların herkesin görebileceği biçimde bırakılmasına itiraz etti. İkisi notları kapalı dosyaya koydu, yalnız konuları başlık hâlinde sınıflandırdı ve toplantıda isim vermeden ‘söz sırası’ sorununu gündeme getirdi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Başkahramanlar Bora ve İpek’tir; isimsiz notu yazan öğrenci olayın nedenini oluşturur.\n2. Mekân sınıf ve öneri kutusu çevresidir; zaman cuma günü ders çıkışıdır.\n3. Başlangıç amacı önerileri toplantıya hazırlamaktır.\n4. Çatışma, bilgiyi hızlıca düzenleme isteği ile özel olarak iletilen notu koruma sorumluluğu arasındadır.\n5. İpek’in itirazı dönüm noktasıdır; olayın yönü “notları açıkta bırakma”dan “konuları anonim başlıklarla düzenleme”ye değişir.\n6. Ders çıkışındaki acele, Bora’nın ilk davranışını etkiler; öneri kutusunun niteliği ise gizlilik ihtiyacını artırır.\n7. Sonuçta sorun kişiyi açıklamadan ele alınır. Başlangıçtaki plansız paylaşım, daha güvenli bir yönteme dönüşür.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nÖzgün mikro metin: “Mina, grup projesinin sunum dosyasını evde tamamlayacaktı. Arkadaşları ona herkesin yazdığı bölümleri göndermişti. Gece geç saatte dosyanın bir bölümünün eksik olduğunu fark etti. Eksik kısmı arkadaşının yerine yazmak yerine sabah kısa bir mesajla durumu bildirdi. Arkadaşı, dosyayı yanlış adla kaydettiğini anlayıp doğru sürümü gönderdi. Mina bütün bölümlerin sahiplerini belirten son sayfayı ekledi ve sunumu zamanında teslim etti.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Başkahraman Mina, yardımcı kişi dosyayı yanlış adla kaydeden arkadaştır.\n2. Mekân ev ve dijital çalışma ortamı; zaman gece geç saat ve ertesi sabahtır.\n3. Başlangıç amacı ortak sunum dosyasını tamamlamaktır.\n4. Çatışma, teslim süresine yetişme baskısı ile arkadaşının emeğini onun yerine ve habersizce değiştirmeme sorumluluğu arasındadır.\n5. Mina’nın sabah mesaj atması dönüm noktasıdır; eksikliğin gerçek nedeni ortaya çıkar.\n6. Geç saat koşulu iletişimi hemen sürdürmeyi güçleştirir; dijital dosya adlandırması olayın karışmasına neden olur.\n7. Sonuçta doğru sürüm kullanılır ve katkılar görünür hâle getirilir.\n8. Metin, sorumluluğun yalnız işi bitirmek değil, ortak emeği doğru biçimde tanımak olduğunu olay örgüsüyle gösterir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nMetinde geçen herkesi başkahraman saymak, roller arasındaki farkı siler. Bir başka hata, olayları kronolojik sıraya koyup neden-sonuç bağını açıklamamaktır. “Önce kutu açıldı, sonra İpek geldi.” sıralamadır; İpek’in itirazının davranışı değiştirdiğini belirtmek ise etkileşim çözümlemesidir. Kahramanın kararını kendi değerlerinle hemen yargılamak da metin kanıtını gölgeler. Önce koşulu, amacı ve çatışmayı belirlemek gerekir. Mekânı yalnız yer adı, zamanı yalnız tarih olarak görmek de yetersizdir; bu unsurların olaya etkisi araştırılmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Kişileri olay içindeki rollerine göre ayırdım mı?\n- Mekân ve zaman kanıtlarını metinden gösterebiliyor muyum?\n- Başlangıç amacını ve temel çatışmayı belirledim mi?\n- Olayları neden-sonuç bağıyla sıraladım mı?\n- Dönüm noktasının kararı nasıl değiştirdiğini açıkladım mı?\n- Sonucun başlangıç durumundan hangi yönde farklılaştığını gösterdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n145__t6to713.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n145__t6to713.caption","direction":"right","nodes":[{"id":"p","labelKey":"tr-g07-turkce-n145__t6to713.p"},{"id":"m","labelKey":"tr-g07-turkce-n145__t6to713.m"},{"id":"z","labelKey":"tr-g07-turkce-n145__t6to713.z"},{"id":"b","labelKey":"tr-g07-turkce-n145__t6to713.b"},{"id":"c","labelKey":"tr-g07-turkce-n145__t6to713.c"},{"id":"d","labelKey":"tr-g07-turkce-n145__t6to713.d"},{"id":"s","labelKey":"tr-g07-turkce-n145__t6to713.s"}],"edges":[{"from":"p","to":"b"},{"from":"m","to":"b"},{"from":"z","to":"b"},{"from":"b","to":"c"},{"from":"c","to":"d"},{"from":"d","to":"s"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n145__t6to713.alt":"Akışta Bora ve İpek kişileri, sınıf ile öneri kutusu mekânı ve cuma günü ders çıkışı zamanı üç ayrı düğümden başlangıç olayına bağlanır. Başlangıçta Bora öneri notlarını açık masaya dizer. Bu durum, toplantıya hızlı hazırlanma ile isimsiz iletinin gizliliğini koruma arasındaki çatışmaya yol açar. İpek’in itirazı dönüm noktasıdır; notlar kapalı dosyaya alınır ve yalnız konular başlık hâlinde sınıflandırılır. Sonuç düğümünde söz sırası sorununun isim açıklanmadan toplantıya taşındığı gösterilir.","tr-g07-turkce-n145__t6to713.caption":"Öneri kutusu öyküsünde unsurların çatışma ve sonuca etkisi","tr-g07-turkce-n145__t6to713.p":"Kişiler: Bora ve İpek","tr-g07-turkce-n145__t6to713.m":"Mekân: sınıf ve öneri kutusu","tr-g07-turkce-n145__t6to713.z":"Zaman: cuma, ders çıkışı","tr-g07-turkce-n145__t6to713.b":"Başlangıç: notlar açık masaya dizilir","tr-g07-turkce-n145__t6to713.c":"Çatışma: hızlı hazırlık ile isimsiz iletinin gizliliği","tr-g07-turkce-n145__t6to713.d":"Dönüm noktası: İpek itiraz eder; kapalı dosya ve konu başlıkları seçilir","tr-g07-turkce-n145__t6to713.s":"Sonuç: söz sırası sorunu isim verilmeden görüşülür"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-o-7-13-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okuduğum öyküleyici bir metni çözümlerken kişi adlarını ve olayları rastgele sıralamak yerine, şahıs/varlık kadrosunu, mekânı, zamanı ve olay örgüsünü belirlemeyi öğreneceğim. Bu unsurların birbiriyle bağlantısını ve birbirini nasıl etkilediğini açıklayacağım. Böylece bir kahramanın davranışını yalnız sonuçtan değil, içinde bulunduğu koşullardan, karşılaştığı engelden ve verdiği kararlardan hareketle değerlendirebileceğim.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasındaki özgün bir öyküde sınıf görevleri, ortak kararlar, başkasının eşyasına özen, görüş bildirme hakkı veya yapılan bir hatayı düzeltme sorumluluğu işlenebilir. Metin çözümlemesinde kişileri “iyi-kötü” diye etiketlemek yerine, hangi kanıtın hangi davranışı gösterdiğini ve olay örgüsünün nasıl değiştiğini ortaya koymak gerekir.","keyConcepts":"**Şahıs/varlık kadrosu**, öyküde olayın oluşmasına veya değişmesine katkı sunan kişiler ve varlıklardır. Her adı geçen kişi aynı önemde değildir. **Başkahraman**, temel çatışmayı yaşayan veya ana kararı veren kişidir.\n\n**Mekân**, olayın geçtiği fiziksel ya da dijital ortamdır. **Zaman**, olayın gerçekleştiği an, dönem veya süre koşuludur. **Olay örgüsü**, başlangıçtan sonuca uzanan ve neden-sonuç bağı taşıyan olay zinciridir. **Çatışma**, bir amaçla engel, iki ihtiyaç veya iki sorumluluk arasındaki gerilimdir.\n\n**Bağlantı**, unsurların birlikte bulunmasını; **etkileşim**, bir unsurun diğerinin yönünü değiştirmesini anlatır. Bir mesajın sınıf grubunda değil herkese açık bir sayfada paylaşılması, aynı sözün etkisini değiştirebilir; burada mekân ile olay etkileşimi vardır.","steps":"1. **Metni ilk kez akış için oku.** Ayrıntılara takılmadan temel durumu ve değişimi kavra.\n2. **Kişileri rollerine göre ayır.** Başkahraman, yardımcı kişi ve çatışmayı etkileyen diğer kişiler kimlerdir?\n3. **Mekân ve zaman kanıtlarını işaretle.** “Ders çıkışı”, “çevrim içi sınıf panosu”, “ertesi sabah” gibi ifadeler olayın koşullarını kurar.\n4. **Başlangıç amacını bul.** Kahraman ne yapmak istiyor veya hangi görevi üstleniyor?\n5. **Çatışmayı tek cümlede yaz.** Engel ile amaç arasındaki ilişkiyi belirt.\n6. **Dönüm noktalarını sıralandır.** Hangi bilgi, söz veya olay kahramanın kararını değiştiriyor?\n7. **Etkileşimi açıkla.** Mekân, zaman veya başka bir kişi farklı olsaydı olay örgüsü nasıl değişebilirdi?\n8. **Sonucu ve değişimi belirt.** Sorun nasıl çözüldü, hangi sorumluluk fark edildi veya hangi yeni durum oluştu?\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, kişi, mekân ve zamanın başlangıç durumuna bağlanmasını; ardından çatışma, dönüm noktası ve sonuçla ilerleyen olay örgüsünü gösterir.","workedExamples":["Özgün mikro metin: “Sınıfın öneri kutusunu açma görevi bu hafta Bora ile İpek’teydi. Cuma günü ders çıkışında Bora aceleyle kutuyu tek başına açtı ve içindeki notları masaya dizdi. Notlardan birinde, adının açıklanmamasını isteyen bir öğrencinin ortak çalışma sırasında sözünün kesildiği yazıyordu. İpek gelince notların herkesin görebileceği biçimde bırakılmasına itiraz etti. İkisi notları kapalı dosyaya koydu, yalnız konuları başlık hâlinde sınıflandırdı ve toplantıda isim vermeden ‘söz sırası’ sorununu gündeme getirdi.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Başkahramanlar Bora ve İpek’tir; isimsiz notu yazan öğrenci olayın nedenini oluşturur.\n2. Mekân sınıf ve öneri kutusu çevresidir; zaman cuma günü ders çıkışıdır.\n3. Başlangıç amacı önerileri toplantıya hazırlamaktır.\n4. Çatışma, bilgiyi hızlıca düzenleme isteği ile özel olarak iletilen notu koruma sorumluluğu arasındadır.\n5. İpek’in itirazı dönüm noktasıdır; olayın yönü “notları açıkta bırakma”dan “konuları anonim başlıklarla düzenleme”ye değişir.\n6. Ders çıkışındaki acele, Bora’nın ilk davranışını etkiler; öneri kutusunun niteliği ise gizlilik ihtiyacını artırır.\n7. Sonuçta sorun kişiyi açıklamadan ele alınır. Başlangıçtaki plansız paylaşım, daha güvenli bir yönteme dönüşür.","Özgün mikro metin: “Mina, grup projesinin sunum dosyasını evde tamamlayacaktı. Arkadaşları ona herkesin yazdığı bölümleri göndermişti. Gece geç saatte dosyanın bir bölümünün eksik olduğunu fark etti. Eksik kısmı arkadaşının yerine yazmak yerine sabah kısa bir mesajla durumu bildirdi. Arkadaşı, dosyayı yanlış adla kaydettiğini anlayıp doğru sürümü gönderdi. Mina bütün bölümlerin sahiplerini belirten son sayfayı ekledi ve sunumu zamanında teslim etti.”\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Başkahraman Mina, yardımcı kişi dosyayı yanlış adla kaydeden arkadaştır.\n2. Mekân ev ve dijital çalışma ortamı; zaman gece geç saat ve ertesi sabahtır.\n3. Başlangıç amacı ortak sunum dosyasını tamamlamaktır.\n4. Çatışma, teslim süresine yetişme baskısı ile arkadaşının emeğini onun yerine ve habersizce değiştirmeme sorumluluğu arasındadır.\n5. Mina’nın sabah mesaj atması dönüm noktasıdır; eksikliğin gerçek nedeni ortaya çıkar.\n6. Geç saat koşulu iletişimi hemen sürdürmeyi güçleştirir; dijital dosya adlandırması olayın karışmasına neden olur.\n7. Sonuçta doğru sürüm kullanılır ve katkılar görünür hâle getirilir.\n8. Metin, sorumluluğun yalnız işi bitirmek değil, ortak emeği doğru biçimde tanımak olduğunu olay örgüsüyle gösterir."],"commonMistakes":"Metinde geçen herkesi başkahraman saymak, roller arasındaki farkı siler. Bir başka hata, olayları kronolojik sıraya koyup neden-sonuç bağını açıklamamaktır. “Önce kutu açıldı, sonra İpek geldi.” sıralamadır; İpek’in itirazının davranışı değiştirdiğini belirtmek ise etkileşim çözümlemesidir. Kahramanın kararını kendi değerlerinle hemen yargılamak da metin kanıtını gölgeler. Önce koşulu, amacı ve çatışmayı belirlemek gerekir. Mekânı yalnız yer adı, zamanı yalnız tarih olarak görmek de yetersizdir; bu unsurların olaya etkisi araştırılmalıdır.","selfCheck":["Kişileri olay içindeki rollerine göre ayırdım mı?","Mekân ve zaman kanıtlarını metinden gösterebiliyor muyum?","Başlangıç amacını ve temel çatışmayı belirledim mi?","Olayları neden-sonuç bağıyla sıraladım mı?","Dönüm noktasının kararı nasıl değiştirdiğini açıkladım mı?","Sonucun başlangıç durumundan hangi yönde farklılaştığını gösterdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme: T.O.7.13","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b4dbc1f913baddf4639027587e9d669330fb9e554c4df749c49ff582e8154bb7","reviewDecisionSha256":"c25397db139e565c7e37ca3e02bc0f57b7d94272a25b5494efbe23e9a427d527","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b4dbc1f913baddf4639027587e9d669330fb9e554c4df749c49ff582e8154bb7","reviewedHash":"sha256:b4dbc1f913baddf4639027587e9d669330fb9e554c4df749c49ff582e8154bb7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c25397db139e565c7e37ca3e02bc0f57b7d94272a25b5494efbe23e9a427d527; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n145","contentProjectionSha256":"b4dbc1f913baddf4639027587e9d669330fb9e554c4df749c49ff582e8154bb7","reviewDecisionSha256":"c25397db139e565c7e37ca3e02bc0f57b7d94272a25b5494efbe23e9a427d527","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n146","noteId":"tr.g07.turkce.n146","noteKey":"tr.g07.turkce.n146","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-25","title":"Basılı ve dijital medya metinlerini değerlendirebilme","objectiveId":"T.O.7.25","objective":"T.O.7.25","objectives":["T.O.7.25"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBasılı veya dijital bir medya metnini yalnız tasarımını beğenip beğenmediğime göre değil, önceden belirlediğim ölçütlere göre değerlendirmeyi öğreneceğim. Önce içerikle ilgili bir norm, yani beklenen özellik belirleyeceğim. Sonra metni bu norma göre inceleyecek, bulduğum kanıtları ölçütle karşılaştıracak ve gerekçeli bir yargıya ulaşacağım. Yargım “iyi-kötü” gibi tek sözcüklü olmayacak; hangi açıdan yeterli, sınırlı veya geliştirilmesi gerekli olduğunu açıklayacak.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında okul panosu, bilgilendirme broşürü, çevrim içi duyuru, dijital afiş veya kısa haber metni değerlendirilebilir. Amaç, hedef kitleye uygunluk, tutarlılık, kaynak bilgisi, haklara saygılı dil, kişisel bilgilerin korunması, kanıtların yeterliliği ve ikna yöntemleri kullanılabilecek ölçütlerdir. Her ölçüt her metinde aynı ağırlıkta olmayabilir; değerlendirme görevin amacına göre sınırlandırılır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Medya metni**, belirli bir kitleye bilgi, görüş, çağrı veya duyuru ileten basılı ya da dijital içeriktir. **Norm/ölçüt**, değerlendirme öncesinde belirlenen beklentidir. “Kaynak bilgisi görünür olmalı.” veya “Çağrı, hedef kitlenin yapabileceği somut bir eylem içermeli.” birer normdur.\n\n**İnceleme**, metindeki başlık, görsel, söz seçimi, kaynak, tarih, bağlantı, örnek ve eksikleri kanıtlarla belirlemektir. **Karşılaştırma**, bulunan özelliklerin norma ne ölçüde uyduğunu göstermektir. **Yargı**, bu karşılaştırmadan çıkan gerekçeli sonuçtur.\n\n**Tutarlılık**, başlık, ana mesaj ve ayrıntıların birbirini desteklemesidir. **Hedef kitleye uygunluk**, dilin, uzunluğun ve eylem çağrısının okurun yaşına ve ihtiyacına uygun oluşudur. **Etik ve haklara saygı**, kişiyi küçümsemeyen, özel bilgiyi gereksiz yere açığa çıkarmayan ve farklı görüşleri çarpıtmayan anlatımı kapsar.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Medya metninin amacını ve türünü belirle.** Bilgilendirme, ikna, duyuru ve yorum aynı ölçütlerle bütünüyle değerlendirilemez.\n2. **İki veya üç açık norm seç.** Örneğin kaynak görünürlüğü, hedef kitleye uygun dil ve kişisel bilgiyi koruma.\n3. **Kanıtları metinden çıkar.** Başlık, yayımlayan adı, tarih, kullanılan örnek, görsel açıklaması veya eksik bilgi kanıt olabilir.\n4. **Her kanıtı ilgili normla eşleştir.** Tasarımın rengi, kaynak doğruluğu ölçütünün kanıtı değildir.\n5. **Uyum derecesini açıkla.** Metin ölçütü karşılıyor, kısmen karşılıyor veya karşılamıyor olabilir.\n6. **Basılı-dijital farkını gerçek işlevle değerlendir.** Dijital metinde güncelleme ve bağlantı; basılı metinde sayfa düzeni ve dağıtım bağlamı önem kazanabilir. Türü tek başına güvenilirlik göstergesi sayma.\n7. **Gerekçeli yargı kur.** Güçlü yönü ve sınırlılığı birlikte söyle; metinde olmayan bilgiyi uydurma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda aynı okul etkinliğini duyuran basılı afiş ile dijital paylaşım, önceden belirlenen dört norma göre kanıtlarla karşılaştırılır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nBasılı afişte “Ortak Alanı Birlikte Düzenleyelim” başlığı, gün ve saat, yapılacak üç görev ve katılım için sınıf temsilcisine başvurma bilgisi vardır. Afişte hiçbir öğrencinin adı veya fotoğrafı kullanılmamıştır; hazırlayan öğrenci kurulu yazılıdır. Dijital paylaşımda aynı başlık bulunur fakat tarih yalnız “yarın” diye verilmiş, hazırlayan belirtilmemiş ve katılımcıların adlarını yorum bölümüne yazmaları istenmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Normlar belirlenir: zaman bilgisinin açık olması, hazırlayanın görünmesi, eylem çağrısının uygulanabilirliği ve gereksiz kişisel bilgi istememesi.\n2. Basılı afiş gün-saat ve başvuru yöntemini açıkça verir; ilk üç normu karşılar.\n3. Afiş ad veya fotoğraf istemediği için kişisel bilgi bakımından da ölçüte uygundur.\n4. Dijital metindeki “yarın” ifadesi daha sonra okunduğunda belirsizleşebilir; tarih normunu kısmen karşılar.\n5. Hazırlayan görünmediği için kaynak normu karşılanmaz.\n6. Yorumda ad istemek gereksiz bir görünürlük oluşturur; daha güvenli alternatif, belirlenmiş kapalı başvuru yolu sunmaktır.\n7. Yargı: Basılı afiş, bu görevde açık zaman, kaynak ve güvenli katılım ölçütlerini daha güçlü karşılar; dijital paylaşım güncellenirse işlev kazanabilir.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nBir dijital haber kartı, “Sınıf forumunda herkes eşit konuşacak” başlığını taşır. Metin, yeni uygulamada her öğrenciye tam olarak aynı sürenin verileceğini iddia eder; ancak uygulamanın kim tarafından planlandığını veya farklı iletişim ihtiyaçlarının nasıl gözetileceğini açıklamaz. Görselde konuşan dört öğrenci vardır, fakat metinde onların gerçek bir etkinlikten mi yoksa temsili çizimden mi olduğu belirtilmez.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Değerlendirme amacı, içeriğin tutarlılığını ve hedef kitleye yeterli bilgi sunup sunmadığını belirlemektir.\n2. Norm 1: Başlık ile ayrıntılar uyumlu olmalı. Başlık “eşit konuşma” der; metin bunu yalnız aynı süreyle açıklar. Eşitliğin tek koşulunun süre olduğu kanıtlanmamıştır.\n3. Norm 2: Uygulamanın kaynağı ve yöntemi görünür olmalı. Planlayan ve süreç belirtilmediği için metin eksiktir.\n4. Norm 3: Görselin niteliği açıklanmalı. Temsili çizim olduğu belirtilmezse okur gerçek olay fotoğrafı sanabilir.\n5. Güçlü yön, konuyu kısa ve anlaşılır başlıkla gündeme getirmesidir.\n6. Sınırlılık, kavramı daraltması ve uygulama ayrıntısını vermemesidir.\n7. Yargı: Kart dikkat çekicidir fakat yeterli değerlendirme kanıtı sunmaz; kaynak, yöntem ve görsel açıklaması eklenmelidir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nDeğerlendirmeye metni okumadan önce “Dijital içerik güvenilmezdir.” veya “Basılı olan doğrudur.” yargısıyla başlamak ölçüt değil önyargıdır. Bir başka hata, bütün normları sonradan sonuca uydurmaktır; ölçütler incelemeden önce açıkça belirlenmelidir. Tasarım çekiciliğini bilgi doğruluğunun kanıtı saymak, çok paylaşılmış olmayı güvenilirlik göstergesi görmek ve metinde bulunmayan amacı yazara yüklemek de yanlıştır. Değerlendirme, kişiyi hedef almadan içeriğin gözlenebilir özellikleri üzerinde yürütülmelidir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Medya metninin türünü ve amacını belirledim mi?\n- İncelemeden önce açık normlar oluşturdum mu?\n- Her yargı için metinden somut kanıt gösterdim mi?\n- Basılı veya dijital olmayı tek başına kalite ölçütü saymadım mı?\n- Kaynak, hedef kitle, tutarlılık ve haklara saygı boyutlarını görevime göre inceledim mi?\n- Güçlü yön, sınırlılık ve gerekirse uygulanabilir geliştirme önerisi sundum mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n146__t6to725.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n146__t6to725.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n146__t6to725.h1","tr-g07-turkce-n146__t6to725.h2","tr-g07-turkce-n146__t6to725.h3","tr-g07-turkce-n146__t6to725.h4"],"rows":[[{"v":"Zaman bilgisi açık olmalı"},{"v":"Gün ve saat açıkça yazılı"},{"v":"Yalnız “yarın” ifadesi var"},{"v":"Basılı afiş ölçütü karşılar; dijital paylaşım güncellenmelidir"}],[{"v":"Hazırlayan görünür olmalı"},{"v":"Öğrenci kurulu belirtilmiş"},{"v":"Hazırlayan belirtilmemiş"},{"v":"Basılı afişin kaynağı izlenebilir"}],[{"v":"Katılım yolu uygulanabilir olmalı"},{"v":"Sınıf temsilcisine başvuru yolu var"},{"v":"Yorum bölümüne ad yazma isteniyor"},{"v":"Afiş açık yöntem sunar; dijital yol yeniden düzenlenmelidir"}],[{"v":"Gereksiz kişisel bilgi istenmemeli"},{"v":"Ad veya fotoğraf talebi yok"},{"v":"Herkese açık yorumda ad isteniyor"},{"v":"Basılı afiş kişisel sınırı daha iyi gözetir"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n146__t6to725.alt":"Dört satırlı değerlendirme tablosunda aynı etkinliğin basılı afişi ve dijital paylaşımı karşılaştırılır. Zaman normunda basılı afiş gün ve saati açıkça verirken dijital paylaşım yalnız “yarın” der; dijital metnin güncellenmesi gerektiği sonucuna ulaşılır. Kaynak normunda afişte öğrenci kurulu belirtilirken dijital metinde hazırlayan görünmez. Katılım yolu normunda afiş sınıf temsilcisine başvuruyu, dijital metin herkese açık yorumda ad yazmayı ister; afişin daha uygulanabilir olduğu belirtilir. Kişisel bilgi normunda afiş ad veya fotoğraf talep etmezken dijital paylaşım ad istediği için basılı afişin kişisel sınırı daha iyi gözettiği yargısına varılır.","tr-g07-turkce-n146__t6to725.caption":"Basılı afiş ile dijital paylaşımı norm, kanıt ve yargıyla değerlendirme","tr-g07-turkce-n146__t6to725.h1":"Norm","tr-g07-turkce-n146__t6to725.h2":"Basılı afiş kanıtı","tr-g07-turkce-n146__t6to725.h3":"Dijital paylaşım kanıtı","tr-g07-turkce-n146__t6to725.h4":"Gerekçeli yargı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-o-7-25-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Basılı veya dijital bir medya metnini yalnız tasarımını beğenip beğenmediğime göre değil, önceden belirlediğim ölçütlere göre değerlendirmeyi öğreneceğim. Önce içerikle ilgili bir norm, yani beklenen özellik belirleyeceğim. Sonra metni bu norma göre inceleyecek, bulduğum kanıtları ölçütle karşılaştıracak ve gerekçeli bir yargıya ulaşacağım. Yargım “iyi-kötü” gibi tek sözcüklü olmayacak; hangi açıdan yeterli, sınırlı veya geliştirilmesi gerekli olduğunu açıklayacak.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında okul panosu, bilgilendirme broşürü, çevrim içi duyuru, dijital afiş veya kısa haber metni değerlendirilebilir. Amaç, hedef kitleye uygunluk, tutarlılık, kaynak bilgisi, haklara saygılı dil, kişisel bilgilerin korunması, kanıtların yeterliliği ve ikna yöntemleri kullanılabilecek ölçütlerdir. Her ölçüt her metinde aynı ağırlıkta olmayabilir; değerlendirme görevin amacına göre sınırlandırılır.","keyConcepts":"**Medya metni**, belirli bir kitleye bilgi, görüş, çağrı veya duyuru ileten basılı ya da dijital içeriktir. **Norm/ölçüt**, değerlendirme öncesinde belirlenen beklentidir. “Kaynak bilgisi görünür olmalı.” veya “Çağrı, hedef kitlenin yapabileceği somut bir eylem içermeli.” birer normdur.\n\n**İnceleme**, metindeki başlık, görsel, söz seçimi, kaynak, tarih, bağlantı, örnek ve eksikleri kanıtlarla belirlemektir. **Karşılaştırma**, bulunan özelliklerin norma ne ölçüde uyduğunu göstermektir. **Yargı**, bu karşılaştırmadan çıkan gerekçeli sonuçtur.\n\n**Tutarlılık**, başlık, ana mesaj ve ayrıntıların birbirini desteklemesidir. **Hedef kitleye uygunluk**, dilin, uzunluğun ve eylem çağrısının okurun yaşına ve ihtiyacına uygun oluşudur. **Etik ve haklara saygı**, kişiyi küçümsemeyen, özel bilgiyi gereksiz yere açığa çıkarmayan ve farklı görüşleri çarpıtmayan anlatımı kapsar.","steps":"1. **Medya metninin amacını ve türünü belirle.** Bilgilendirme, ikna, duyuru ve yorum aynı ölçütlerle bütünüyle değerlendirilemez.\n2. **İki veya üç açık norm seç.** Örneğin kaynak görünürlüğü, hedef kitleye uygun dil ve kişisel bilgiyi koruma.\n3. **Kanıtları metinden çıkar.** Başlık, yayımlayan adı, tarih, kullanılan örnek, görsel açıklaması veya eksik bilgi kanıt olabilir.\n4. **Her kanıtı ilgili normla eşleştir.** Tasarımın rengi, kaynak doğruluğu ölçütünün kanıtı değildir.\n5. **Uyum derecesini açıkla.** Metin ölçütü karşılıyor, kısmen karşılıyor veya karşılamıyor olabilir.\n6. **Basılı-dijital farkını gerçek işlevle değerlendir.** Dijital metinde güncelleme ve bağlantı; basılı metinde sayfa düzeni ve dağıtım bağlamı önem kazanabilir. Türü tek başına güvenilirlik göstergesi sayma.\n7. **Gerekçeli yargı kur.** Güçlü yönü ve sınırlılığı birlikte söyle; metinde olmayan bilgiyi uydurma.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tabloda aynı okul etkinliğini duyuran basılı afiş ile dijital paylaşım, önceden belirlenen dört norma göre kanıtlarla karşılaştırılır.","workedExamples":["Basılı afişte “Ortak Alanı Birlikte Düzenleyelim” başlığı, gün ve saat, yapılacak üç görev ve katılım için sınıf temsilcisine başvurma bilgisi vardır. Afişte hiçbir öğrencinin adı veya fotoğrafı kullanılmamıştır; hazırlayan öğrenci kurulu yazılıdır. Dijital paylaşımda aynı başlık bulunur fakat tarih yalnız “yarın” diye verilmiş, hazırlayan belirtilmemiş ve katılımcıların adlarını yorum bölümüne yazmaları istenmiştir.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Normlar belirlenir: zaman bilgisinin açık olması, hazırlayanın görünmesi, eylem çağrısının uygulanabilirliği ve gereksiz kişisel bilgi istememesi.\n2. Basılı afiş gün-saat ve başvuru yöntemini açıkça verir; ilk üç normu karşılar.\n3. Afiş ad veya fotoğraf istemediği için kişisel bilgi bakımından da ölçüte uygundur.\n4. Dijital metindeki “yarın” ifadesi daha sonra okunduğunda belirsizleşebilir; tarih normunu kısmen karşılar.\n5. Hazırlayan görünmediği için kaynak normu karşılanmaz.\n6. Yorumda ad istemek gereksiz bir görünürlük oluşturur; daha güvenli alternatif, belirlenmiş kapalı başvuru yolu sunmaktır.\n7. Yargı: Basılı afiş, bu görevde açık zaman, kaynak ve güvenli katılım ölçütlerini daha güçlü karşılar; dijital paylaşım güncellenirse işlev kazanabilir.","Bir dijital haber kartı, “Sınıf forumunda herkes eşit konuşacak” başlığını taşır. Metin, yeni uygulamada her öğrenciye tam olarak aynı sürenin verileceğini iddia eder; ancak uygulamanın kim tarafından planlandığını veya farklı iletişim ihtiyaçlarının nasıl gözetileceğini açıklamaz. Görselde konuşan dört öğrenci vardır, fakat metinde onların gerçek bir etkinlikten mi yoksa temsili çizimden mi olduğu belirtilmez.\n\n#### Çözüm adımları:\n\n1. Değerlendirme amacı, içeriğin tutarlılığını ve hedef kitleye yeterli bilgi sunup sunmadığını belirlemektir.\n2. Norm 1: Başlık ile ayrıntılar uyumlu olmalı. Başlık “eşit konuşma” der; metin bunu yalnız aynı süreyle açıklar. Eşitliğin tek koşulunun süre olduğu kanıtlanmamıştır.\n3. Norm 2: Uygulamanın kaynağı ve yöntemi görünür olmalı. Planlayan ve süreç belirtilmediği için metin eksiktir.\n4. Norm 3: Görselin niteliği açıklanmalı. Temsili çizim olduğu belirtilmezse okur gerçek olay fotoğrafı sanabilir.\n5. Güçlü yön, konuyu kısa ve anlaşılır başlıkla gündeme getirmesidir.\n6. Sınırlılık, kavramı daraltması ve uygulama ayrıntısını vermemesidir.\n7. Yargı: Kart dikkat çekicidir fakat yeterli değerlendirme kanıtı sunmaz; kaynak, yöntem ve görsel açıklaması eklenmelidir."],"commonMistakes":"Değerlendirmeye metni okumadan önce “Dijital içerik güvenilmezdir.” veya “Basılı olan doğrudur.” yargısıyla başlamak ölçüt değil önyargıdır. Bir başka hata, bütün normları sonradan sonuca uydurmaktır; ölçütler incelemeden önce açıkça belirlenmelidir. Tasarım çekiciliğini bilgi doğruluğunun kanıtı saymak, çok paylaşılmış olmayı güvenilirlik göstergesi görmek ve metinde bulunmayan amacı yazara yüklemek de yanlıştır. Değerlendirme, kişiyi hedef almadan içeriğin gözlenebilir özellikleri üzerinde yürütülmelidir.","selfCheck":["Medya metninin türünü ve amacını belirledim mi?","İncelemeden önce açık normlar oluşturdum mu?","Her yargı için metinden somut kanıt gösterdim mi?","Basılı veya dijital olmayı tek başına kalite ölçütü saymadım mı?","Kaynak, hedef kitle, tutarlılık ve haklara saygı boyutlarını görevime göre inceledim mi?","Güçlü yön, sınırlılık ve gerekirse uygulanabilir geliştirme önerisi sundum mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Basılı ve dijital medya metinlerini değerlendirebilme: T.O.7.25","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3ea00acfa5562182f7ccaf31c03d07cfed2cda44b0fc2150728a26dd997abb1f","reviewDecisionSha256":"1b96fbb37909aef628045559f2f4c8986cda1acb070d3d622d4133fb742b489a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3ea00acfa5562182f7ccaf31c03d07cfed2cda44b0fc2150728a26dd997abb1f","reviewedHash":"sha256:3ea00acfa5562182f7ccaf31c03d07cfed2cda44b0fc2150728a26dd997abb1f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1b96fbb37909aef628045559f2f4c8986cda1acb070d3d622d4133fb742b489a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n146","contentProjectionSha256":"3ea00acfa5562182f7ccaf31c03d07cfed2cda44b0fc2150728a26dd997abb1f","reviewDecisionSha256":"1b96fbb37909aef628045559f2f4c8986cda1acb070d3d622d4133fb742b489a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n147","noteId":"tr.g07.turkce.n147","noteKey":"tr.g07.turkce.n147","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-28","title":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.O.7.28","objective":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nOkuma bittikten sonra yalnızca “anladım” ya da “anlamadım” demek, okuma sürecini geliştirmek için yeterli değildir. Bu konuda okuma sırasında hangi davranışların işe yaradığını, hangi noktaların güçlük oluşturduğunu ve bunları hangi kanıtlarla açıklayabileceğini öğreneceksin. Ardından gelişmeye açık yönün için uygulanabilir bir tedbir belirleyecek, güçlü yönünü sonraki okumaya taşıyacak ve gözlenebilir yeni bir hedef kuracaksın.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında bir öykü, bilgilendirici metin, afiş veya dijital medya metni okurken kendi sürecini inceleyebilirsin. Örneğin ana düşünceyi doğru bulmuş olman güçlü bir yön olabilir; ancak metindeki örtük iletiyi yalnız tahminle açıklaman gelişmeye açık bir yön olabilir. Öz yansıtma, kişiliğine not vermek değil, değiştirilebilir okuma davranışlarını kanıtla değerlendirmektir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Okuma hedefi**, metni hangi amaçla okuyacağını gösteren açık sonuçtur. “Metni anlamak” çok geniştir; “Metindeki hak ile sorumluluk arasındaki ilişkiyi iki kanıtla açıklamak” daha gözlenebilir bir hedeftir.\n\n**Süreç kanıtı**, okurken yaptığın işlemi gösteren izdir. Kenar notları, işaretlediğin cümleler, çıkardığın kısa özet, oluşturduğun karşılaştırma tablosu, yeniden okuduğun bölüm ve süre kaydı birer kanıt olabilir.\n\n**Güçlü yön**, hedefe ulaşmana katkıda bulunan ve sonraki çalışmada da kullanabileceğin davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, düzeltilebilir bir işlem veya seçimdir. “Ben kötü bir okurum.” bir kanıt değildir; “Dijital metindeki başlıkları atladığım için iki temel bilgiyi kaçırdım.” kanıta dayalı bir belirlemedir.\n\n**Tedbir**, aynı güçlüğün tekrarını azaltacak somut düzenlemedir. **Yeni hedef** ise bir sonraki okumada gözlenebilecek, gerçekçi bir davranıştır. Aşağıdaki görseli incele. Akış, hedef belirlemeden yeni hedefe geçişi ve yeni hedefin sonraki okumanın başlangıcı olduğunu gösterir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Okuma öncesinde hedefini yaz.** Metin türünü ve görevi dikkate al. Bir öyküde karakterin hakkı ile sorumluluğu nasıl dengelediğini belirlemek, bir dijital metinde ise iddia ile kanıtı ayırmak hedef olabilir.\n\n2. **Uyguladığın yöntemi kaydet.** Başlıkları taradın mı, önemli cümleleri işaretledin mi, anlamadığın kelimeleri bağlamdan tahmin edip kontrol ettin mi? Yalnız sonucu değil, sonuca nasıl ulaştığını izle.\n\n3. **Ürün ve süreç kanıtlarını topla.** Doğru özet, metinden seçilmiş cümle, yanlış anlaşılmış bölüm veya geri bildirim; değerlendirmeyi somutlaştırır. Kanıt metinde bulunmalı, sonradan eklenen varsayıma dayanmamalıdır.\n\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Başarılıydım.” yerine “Karşılaştırma tablosunda iki metni aynı ölçütlerle ele aldığım için benzerlikleri karıştırmadım.” de. İşe yarayan davranışın hangi sonuca katkı sağladığını açıkla.\n\n5. **Gelişmeye açık yönü davranış olarak tanımla.** Sorunu kişilik etiketiyle değil, gözlenebilir işlemle anlat. “Sabırsızım.” yerine “İkinci paragrafı hızlı geçtiğim için neden-sonuç bağını kaçırdım.” ifadesi kullanılabilir.\n\n6. **Uygulanabilir bir tedbir seç.** Bir sonraki metinde her paragraf sonunda tek cümlelik ara özet yazmak, önemli kavramları renk yerine sembolle ayırmak veya kaynağı belirsiz bilgiyi ikinci bir güvenilir metinle karşılaştırmak gibi bir düzenleme belirle.\n\n7. **Güçlü yönü aktar ve yeni hedef kur.** Önce işe yarayan yöntemi koru, sonra tek bir gelişim hedefi ekle. Çok sayıda hedef koymak yerine ölçülebilir bir davranış seç.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nDeniz, okulda söz hakkını anlatan özgün bir bilgilendirici metni okur. Hedefi, “Söz hakkı ile dinleme sorumluluğu arasındaki ilişkiyi açıklamak”tır. Metinde görüş bildirme hakkının herkes için geçerli olduğu, bunun yanında başkasının sözünü kesmeme sorumluluğunun bulunduğu anlatılır. Deniz ana düşünceyi doğru yazar; fakat açıklamasında metinden kanıt göstermez.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Hedef ile ürün karşılaştırılır: İlişki açıklanmış, fakat kanıt koşulu eksik kalmıştır.\n2. Güçlü yön belirlenir: Deniz iki kavramı karşıt değil, birbirini tamamlayan unsurlar olarak anlamıştır.\n3. Kanıt seçilir: Metindeki “Görüşünü söyleyen kişi, başkasının konuşma sırasını da korur.” anlamındaki cümle işaretlenir.\n4. Gelişmeye açık yön yazılır: “Yargımı metin cümlesiyle desteklemedim.”\n5. Tedbir belirlenir: Sonraki okumada her yorumun yanına paragraf numarası veya kısa alıntı notu eklemek.\n6. Yeni hedef kurulur: “Bir sonraki metinde ana düşünceyi en az iki metin içi kanıtla açıklayacağım.”\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nEce, ortak kullanım alanlarının korunmasıyla ilgili basılı bir afiş metni ile kısa dijital açıklamayı okur. Dijital metni hızla tamamlar; ancak hazırlayanı ve güncellik bilgisini kontrol etmez. Basılı afişteki maddeleri ise başlıklara ayırarak doğru özetler.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. İki okuma için ayrı kanıtlar incelenir. Basılı afişin özeti düzenli, dijital metinle ilgili notlar ise kaynaksızdır.\n2. Güçlü yön gerekçelendirilir: Başlıklandırma, afişteki görevleri karıştırmasını önlemiştir.\n3. Gelişmeye açık yön tanımlanır: Dijital metinde kaynak göstergeleri incelenmeden bilgi kabul edilmiştir.\n4. Tedbir seçilir: Dijital metinde hazırlayan, tarih, amaç ve dayanak bölümleri için dört maddelik kontrol kutusu kullanmak.\n5. Güçlü yöntem aktarılır: Başlıklandırma dijital metinde de uygulanır.\n6. Yeni hedef yazılır: “Dijital bir metni özetlemeden önce dört kaynak göstergesini kontrol edeceğim.”\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz yansıtmayı yalnız doğru ve yanlış sayısına indirgemek yaygın bir hatadır. Doğru cevap tesadüfi olabilir; yanlış sonuç da işe yarayan bir yöntemin tek bir aşamada eksik uygulanmasından doğabilir. Başka bir hata, “Dikkatsizim, okumam kötü.” gibi değiştirilemeyen etiketler kullanmaktır. Değerlendirme davranışa yönelmeli ve metin, not, özet ya da geri bildirimle desteklenmelidir. Her güçlüğe aynı tedbiri seçmek de etkisizdir. Kaynak güvenilirliğini kontrol edememek ile olay sırasını karıştırmak farklı düzenlemeler gerektirir. Son olarak yalnız eksiklere bakmak, işe yarayan yöntemin kaybolmasına neden olur; güçlü yön sonraki göreve bilinçli olarak aktarılmalıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Okuma hedefimi gözlenebilir biçimde belirledim mi?\n- Değerlendirmemi metin, not, özet veya geri bildirim kanıtına dayandırdım mı?\n- Güçlü yönümün hangi sonuca katkı sağladığını açıkladım mı?\n- Gelişmeye açık yönü kişilik etiketi yerine davranış olarak yazdım mı?\n- Seçtiğim tedbir doğrudan belirlediğim güçlüğe cevap veriyor mu?\n- İşe yarayan yöntemi sonraki okumaya aktaracak mıyım?\n- Yeni hedefim tek, gerçekçi ve kontrol edilebilir mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n147__t6to728.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n147__t6to728.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n147__t6to728.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n147__t6to728.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n147__t6to728.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n147__t6to728.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n147__t6to728.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"},{"from":"n5","to":"n1"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n147__t6to728.alt":"Okuma öz yansıtma döngüsü soldan sağa beş bağlı düğümden oluşur: önce metin ve göreve uygun hedef belirlenir; sonra seçilen okuma yöntemi uygulanır; not, işaretleme, özet ve metin kanıtları toplanır; güçlü ve gelişmeye açık yönler gerekçelendirilir; son olarak tedbir ile yeni hedef belirlenir. Son düğümden ilk düğüme dönen bağlantı, yeni hedefin sonraki okuma sürecinin başlangıcı olduğunu gösterir.","tr-g07-turkce-n147__t6to728.caption":"Okuma hedefinden kanıta, öz değerlendirmeden yeni hedefe ilerleyen döngü","tr-g07-turkce-n147__t6to728.n1":"Okuma hedefini belirle","tr-g07-turkce-n147__t6to728.n2":"Yöntemi uygula","tr-g07-turkce-n147__t6to728.n3":"Süreç ve metin kanıtı topla","tr-g07-turkce-n147__t6to728.n4":"Güçlü ve gelişmeye açık yönleri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n147__t6to728.n5":"Tedbir al ve yeni hedef kur"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-o-7-28-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Okuma bittikten sonra yalnızca “anladım” ya da “anlamadım” demek, okuma sürecini geliştirmek için yeterli değildir. Bu konuda okuma sırasında hangi davranışların işe yaradığını, hangi noktaların güçlük oluşturduğunu ve bunları hangi kanıtlarla açıklayabileceğini öğreneceksin. Ardından gelişmeye açık yönün için uygulanabilir bir tedbir belirleyecek, güçlü yönünü sonraki okumaya taşıyacak ve gözlenebilir yeni bir hedef kuracaksın.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında bir öykü, bilgilendirici metin, afiş veya dijital medya metni okurken kendi sürecini inceleyebilirsin. Örneğin ana düşünceyi doğru bulmuş olman güçlü bir yön olabilir; ancak metindeki örtük iletiyi yalnız tahminle açıklaman gelişmeye açık bir yön olabilir. Öz yansıtma, kişiliğine not vermek değil, değiştirilebilir okuma davranışlarını kanıtla değerlendirmektir.","keyConcepts":"**Okuma hedefi**, metni hangi amaçla okuyacağını gösteren açık sonuçtur. “Metni anlamak” çok geniştir; “Metindeki hak ile sorumluluk arasındaki ilişkiyi iki kanıtla açıklamak” daha gözlenebilir bir hedeftir.\n\n**Süreç kanıtı**, okurken yaptığın işlemi gösteren izdir. Kenar notları, işaretlediğin cümleler, çıkardığın kısa özet, oluşturduğun karşılaştırma tablosu, yeniden okuduğun bölüm ve süre kaydı birer kanıt olabilir.\n\n**Güçlü yön**, hedefe ulaşmana katkıda bulunan ve sonraki çalışmada da kullanabileceğin davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, düzeltilebilir bir işlem veya seçimdir. “Ben kötü bir okurum.” bir kanıt değildir; “Dijital metindeki başlıkları atladığım için iki temel bilgiyi kaçırdım.” kanıta dayalı bir belirlemedir.\n\n**Tedbir**, aynı güçlüğün tekrarını azaltacak somut düzenlemedir. **Yeni hedef** ise bir sonraki okumada gözlenebilecek, gerçekçi bir davranıştır. Aşağıdaki görseli incele. Akış, hedef belirlemeden yeni hedefe geçişi ve yeni hedefin sonraki okumanın başlangıcı olduğunu gösterir.","steps":"1. **Okuma öncesinde hedefini yaz.** Metin türünü ve görevi dikkate al. Bir öyküde karakterin hakkı ile sorumluluğu nasıl dengelediğini belirlemek, bir dijital metinde ise iddia ile kanıtı ayırmak hedef olabilir.\n\n2. **Uyguladığın yöntemi kaydet.** Başlıkları taradın mı, önemli cümleleri işaretledin mi, anlamadığın kelimeleri bağlamdan tahmin edip kontrol ettin mi? Yalnız sonucu değil, sonuca nasıl ulaştığını izle.\n\n3. **Ürün ve süreç kanıtlarını topla.** Doğru özet, metinden seçilmiş cümle, yanlış anlaşılmış bölüm veya geri bildirim; değerlendirmeyi somutlaştırır. Kanıt metinde bulunmalı, sonradan eklenen varsayıma dayanmamalıdır.\n\n4. **Güçlü yönünü gerekçelendir.** “Başarılıydım.” yerine “Karşılaştırma tablosunda iki metni aynı ölçütlerle ele aldığım için benzerlikleri karıştırmadım.” de. İşe yarayan davranışın hangi sonuca katkı sağladığını açıkla.\n\n5. **Gelişmeye açık yönü davranış olarak tanımla.** Sorunu kişilik etiketiyle değil, gözlenebilir işlemle anlat. “Sabırsızım.” yerine “İkinci paragrafı hızlı geçtiğim için neden-sonuç bağını kaçırdım.” ifadesi kullanılabilir.\n\n6. **Uygulanabilir bir tedbir seç.** Bir sonraki metinde her paragraf sonunda tek cümlelik ara özet yazmak, önemli kavramları renk yerine sembolle ayırmak veya kaynağı belirsiz bilgiyi ikinci bir güvenilir metinle karşılaştırmak gibi bir düzenleme belirle.\n\n7. **Güçlü yönü aktar ve yeni hedef kur.** Önce işe yarayan yöntemi koru, sonra tek bir gelişim hedefi ekle. Çok sayıda hedef koymak yerine ölçülebilir bir davranış seç.","workedExamples":["Deniz, okulda söz hakkını anlatan özgün bir bilgilendirici metni okur. Hedefi, “Söz hakkı ile dinleme sorumluluğu arasındaki ilişkiyi açıklamak”tır. Metinde görüş bildirme hakkının herkes için geçerli olduğu, bunun yanında başkasının sözünü kesmeme sorumluluğunun bulunduğu anlatılır. Deniz ana düşünceyi doğru yazar; fakat açıklamasında metinden kanıt göstermez.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Hedef ile ürün karşılaştırılır: İlişki açıklanmış, fakat kanıt koşulu eksik kalmıştır.\n2. Güçlü yön belirlenir: Deniz iki kavramı karşıt değil, birbirini tamamlayan unsurlar olarak anlamıştır.\n3. Kanıt seçilir: Metindeki “Görüşünü söyleyen kişi, başkasının konuşma sırasını da korur.” anlamındaki cümle işaretlenir.\n4. Gelişmeye açık yön yazılır: “Yargımı metin cümlesiyle desteklemedim.”\n5. Tedbir belirlenir: Sonraki okumada her yorumun yanına paragraf numarası veya kısa alıntı notu eklemek.\n6. Yeni hedef kurulur: “Bir sonraki metinde ana düşünceyi en az iki metin içi kanıtla açıklayacağım.”","Ece, ortak kullanım alanlarının korunmasıyla ilgili basılı bir afiş metni ile kısa dijital açıklamayı okur. Dijital metni hızla tamamlar; ancak hazırlayanı ve güncellik bilgisini kontrol etmez. Basılı afişteki maddeleri ise başlıklara ayırarak doğru özetler.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. İki okuma için ayrı kanıtlar incelenir. Basılı afişin özeti düzenli, dijital metinle ilgili notlar ise kaynaksızdır.\n2. Güçlü yön gerekçelendirilir: Başlıklandırma, afişteki görevleri karıştırmasını önlemiştir.\n3. Gelişmeye açık yön tanımlanır: Dijital metinde kaynak göstergeleri incelenmeden bilgi kabul edilmiştir.\n4. Tedbir seçilir: Dijital metinde hazırlayan, tarih, amaç ve dayanak bölümleri için dört maddelik kontrol kutusu kullanmak.\n5. Güçlü yöntem aktarılır: Başlıklandırma dijital metinde de uygulanır.\n6. Yeni hedef yazılır: “Dijital bir metni özetlemeden önce dört kaynak göstergesini kontrol edeceğim.”"],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı yalnız doğru ve yanlış sayısına indirgemek yaygın bir hatadır. Doğru cevap tesadüfi olabilir; yanlış sonuç da işe yarayan bir yöntemin tek bir aşamada eksik uygulanmasından doğabilir. Başka bir hata, “Dikkatsizim, okumam kötü.” gibi değiştirilemeyen etiketler kullanmaktır. Değerlendirme davranışa yönelmeli ve metin, not, özet ya da geri bildirimle desteklenmelidir. Her güçlüğe aynı tedbiri seçmek de etkisizdir. Kaynak güvenilirliğini kontrol edememek ile olay sırasını karıştırmak farklı düzenlemeler gerektirir. Son olarak yalnız eksiklere bakmak, işe yarayan yöntemin kaybolmasına neden olur; güçlü yön sonraki göreve bilinçli olarak aktarılmalıdır.","selfCheck":["Okuma hedefimi gözlenebilir biçimde belirledim mi?","Değerlendirmemi metin, not, özet veya geri bildirim kanıtına dayandırdım mı?","Güçlü yönümün hangi sonuca katkı sağladığını açıkladım mı?","Gelişmeye açık yönü kişilik etiketi yerine davranış olarak yazdım mı?","Seçtiğim tedbir doğrudan belirlediğim güçlüğe cevap veriyor mu?","İşe yarayan yöntemi sonraki okumaya aktaracak mıyım?","Yeni hedefim tek, gerçekçi ve kontrol edilebilir mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Okuma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.O.7.28","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0eb38a70a7ac511628d9ca2e72818b014e4cb89a0618ee593c28994c6663a856","reviewDecisionSha256":"3ea59d52fc4f951c60ad53a0f2ef70bdded9b21e3e609601b36c4bc03c6ce8fb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0eb38a70a7ac511628d9ca2e72818b014e4cb89a0618ee593c28994c6663a856","reviewedHash":"sha256:0eb38a70a7ac511628d9ca2e72818b014e4cb89a0618ee593c28994c6663a856","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3ea59d52fc4f951c60ad53a0f2ef70bdded9b21e3e609601b36c4bc03c6ce8fb; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n147","contentProjectionSha256":"0eb38a70a7ac511628d9ca2e72818b014e4cb89a0618ee593c28994c6663a856","reviewDecisionSha256":"3ea59d52fc4f951c60ad53a0f2ef70bdded9b21e3e609601b36c4bc03c6ce8fb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n148","noteId":"tr.g07.turkce.n148","noteKey":"tr.g07.turkce.n148","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-1","title":"Yazma sürecini yönetebilme","objectiveId":"T.Y.7.1","objective":"T.Y.7.1","objectives":["T.Y.7.1"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYazma sürecini yönetmek, verilen konu hakkında hemen cümle kurmaya başlamak değildir. Önce amaç, bağlam ve olanakları inceleyerek konuyu, hedef kitleyi, yazma aracını ve ortamını belirlemek gerekir. Yazılı etkileşim varsa uygun selam ve hitapla yazışmayı başlatmak, iletiyi konu üzerinde sürdürmek ve uygun bir kapanışla sonlandırmak önemlidir. Süreç boyunca içerik ve düzen seçimlerini izleyip gerektiğinde değiştirmek de yazma yönetiminin parçasıdır.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında bir sınıf duyurusu, ortak görev planı, öneri iletisi, afiş metni veya özgün öykü yazılabilir. Her tür aynı dili ve ortamı gerektirmez. Sınıf panosunda yayımlanacak duyuru kısa ve doğrudan olmalı; karşılıklı dijital yazışmada selam, hitap, cevap ve kapanış bulunmalıdır. Hedef kitleyi gözetmek, kimsenin kişisel bilgisini izinsiz paylaşmamak ve dili saygılı tutmak güvenli yazılı iletişimin temelidir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Amaç**, yazının neyi gerçekleştireceğini belirtir: bilgilendirmek, öneri sunmak, görüş paylaşmak veya bir olayı anlatmak gibi. **Bağlam**, yazının ortaya çıktığı durumdur. **Hedef kitle**, metni okuyacak kişilerdir. **Olanak**, süre, erişilebilen araç, yazma ortamı ve destek kaynaklarıdır.\n\n**Yazma aracı ve ortamı**, kâğıt, sınıf panosu, güvenli dijital platform veya ortak belge olabilir. Ortam seçimi; uzunluk, biçim, erişilebilirlik ve paylaşım sınırlarını etkiler. **Yazılı üretim**, tek yönlü bir metin oluşturmayı; **yazılı etkileşim**, bir başkasının iletisine cevap vererek yazışmayı sürdürmeyi kapsar.\n\n**Selam, hitap ve kapanış**, etkileşimin sınırlarını ve nezaketini gösterir. **Üst bilişsel izleme**, yazarken “Bu metin amaca uyuyor mu, okur bunu anlayabilir mi, ortamı değiştirmeli miyim?” sorularıyla seçimleri gözden geçirmektir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıkta amaç ve hedef kitleyi belirlemeden taslak oluşturmaya, gözden geçirmeye, güvenli paylaşmaya ve süreci değerlendirmeye ilerler.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Görevi çözümle.** Ne yazılacak, neden yazılacak, kim okuyacak ve nerede paylaşılacak? “Ortak sınıf araçlarının kullanımını düzenleyen kısa duyuru” ile “bir arkadaşın görev önerisine cevap” farklı görevlerdir.\n\n2. **Konu, hedef kitle, araç ve ortamı seç.** Sınıfın görebileceği bilgi pano için uygundur; kişiye özel geri bildirim herkese açık alana yazılmamalıdır. Dijital ortamda gerçek ad, iletişim bilgisi veya özel görüntü gerekmiyorsa kullanılmaz.\n\n3. **İçerik planı yap.** Ana mesajı, gerekli ayrıntıları ve sıralamayı belirle. Duyuruda amaç, uygulanacak basamak ve tarih; öneri yazısında sorun, gerekçe ve çözüm bulunabilir. Kaynakta olmayan resmî kural ekleme.\n\n4. **Taslağı oluştur.** Hedef kitleye uygun kelime ve cümle yapısı kullan. Yazılı etkileşimde selamla başla, karşıdakinin iletisine doğrudan cevap ver ve konuyu sürdür. Kişiye değil, davranışa odaklanan saygılı dil seç.\n\n5. **Süreç içinde düzenleme yap.** Metin uzadıysa gereksiz ayrıntıyı çıkar; seçilen ortam tabloyu göstermiyorsa listeye dönüştür; belirsiz gönderimleri açıklaştır. Amaç veya hedef kitle değişirse yazma aracı da değişebilir.\n\n6. **Gözden geçir ve paylaş.** İçerik doğruluğu, düzen, yazım, noktalama ve güvenli paylaşım ölçütlerini kontrol et. Yazışmayı uygun bir kapanışla bitir. Ortak belge kullanılıyorsa başkasının bölümünü izinsiz değiştirme.\n\n7. **Süreci değerlendir.** Hangi seçim işe yaradı, nerede düzenleme gerekti? Sonraki yazma görevi için tek bir gelişim hedefi belirle.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nGörev: Sınıf kitaplığından alınan kitapların yerine konmasını kolaylaştıracak bir pano duyurusu yazmak. İlk taslak şöyledir: “Arkadaşlar kitapları düzgün kullanın. Herkes sorumluluğunu bilsin.” Metin genel ve uygulanabilir basamak içermemektedir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Amaç netleştirilir: Kitabın alınması ve geri bırakılması için iki açık davranışı bildirmek.\n2. Hedef kitle sınıf öğrencileridir; pano ortamı seçilir. Metin kısa ve uzaktan okunabilir olmalıdır.\n3. İçerik planı yapılır: Kitabı alırken çizelgeye işaret koyma, bitirince aynı rafa bırakma, sorun varsa sınıf sorumlusuna bildirme.\n4. Düzenlenmiş metin yazılır: “Sınıf Kitaplığını Birlikte Koruyalım. Kitabı alırken çizelgeye işaret koy. Okuman bitince kitabı etiketindeki rafa bırak. Hasar fark edersen düzeltmeye çalışma; sınıf sorumlusuna bildir.”\n5. Suçlayıcı dil çıkarılır, davranışlar doğrudan anlatılır.\n6. Panoya gerçek öğrenci adları eklenmez; yalnız görev basamakları paylaşılır.\n7. Son kontrolde başlık, sıralama ve noktalama düzeltilir.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nYazılı etkileşim: Ela, ortak sunumda görevlerin yeniden dağıtılmasını öneren sınıf arkadaşına güvenli okul platformundan cevap verecektir. İlk cevabı “Olmaz, sen geç kaldın.”dır. Bu cevap konuşmayı sürdürmez ve gerekçe sunmaz.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Amaç, öneriyi reddetmek değil, görevlerin tamamlanabileceği bir düzen bulmaktır.\n2. Uygun başlangıç seçilir: “Merhaba Deniz, görev dağılımını yeniden konuşma önerini okudum.”\n3. Karşı iletinin içeriğine doğrudan cevap verilir: “Araştırma bölümünün süresi uzadığı için görsel kontrolünü birlikte yapabiliriz.”\n4. Sınır açık belirtilir: “Ancak kişisel hesap bilgilerini ortak belgeye eklemeyelim.”\n5. Yazışmayı sürdürmek için soru eklenir: “Bugün hangi bölümü tamamlayabileceğini yazar mısın?”\n6. Kapanış yapılır: “Yanıtına göre görev çizelgesini güncelleyelim. İyi çalışmalar.”\n7. Metin gönderilmeden önce hitap, ton, kişisel bilgi ve konu bütünlüğü kontrol edilir.\n\n## Sık yapılan hata\n\nYazma aracını metnin amacından önce seçmek, içeriği ortama uydurmaya çalışırken sorun çıkarabilir. Her metni aynı uzunlukta ve aynı tonda yazmak da hedef kitleyi göz ardı eder. Yazılı etkileşimde selam verip karşıdaki iletinin sorusuna cevap vermemek iletişimi sürdürmez. Herkese açık alanda kişisel bilgi, özel geri bildirim veya izinsiz görüntü paylaşmak güvenli değildir. Taslağı ilk hâliyle yayımlamak, amaçtan sapma ve belirsizlikleri görünmez bırakır. Süreç yönetimi, yalnız son yazım kontrolü değil; konu, hedef kitle, araç, ortam ve içerik seçimlerini gerektiğinde değiştirebilmektir.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Yazma amacımı, bağlamı ve hedef kitleyi belirledim mi?\n- Araç ve ortamı görev ile olanaklara göre seçtim mi?\n- İçeriği gerekli ve sıralı ayrıntılarla planladım mı?\n- Yazılı etkileşimde uygun selam, hitap, cevap ve kapanış kullandım mı?\n- Yazarken amaca uymayan seçimleri düzenledim mi?\n- Dilim kişiye saldırmadan davranış ve düşünceye odaklanıyor mu?\n- Paylaşım ortamında kişisel bilgi ve izin sınırlarını korudum mu?\n- Son metni içerik, düzen, yazım ve noktalama bakımından gözden geçirdim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n148__t6ty71.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n148__t6ty71.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n148__t6ty71.alt":"Yazma süreci soldan sağa beş aşamada ilerler: amaç, bağlam, hedef kitle, araç ve ortam belirlenir; gerekli içerik sıralanarak taslak oluşturulur; metin amaç, okur ve güvenli iletişim ölçütlerine göre gözden geçirilip düzenlenir; yazılı etkileşimde uygun selam, hitap ve kapanışla ya da üretim görevinde uygun paylaşım biçimiyle metin sunulur; son aşamada işe yarayan seçimler ve geliştirme hedefi değerlendirilir.","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.caption":"Hazırlıktan taslağa, düzenlemeden güvenli paylaşıma yazma süreci","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n1":"Amaç, bağlam, hedef kitle, araç ve ortamı belirle","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n2":"İçeriği planla ve taslak oluştur","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n3":"Amaca ve okura göre gözden geçirip düzenle","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n4":"Uygun etkileşim ifadeleriyle güvenli biçimde paylaş","tr-g07-turkce-n148__t6ty71.n5":"Süreci değerlendir ve yeni hedef belirle"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-y-7-1-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazma sürecini yönetmek, verilen konu hakkında hemen cümle kurmaya başlamak değildir. Önce amaç, bağlam ve olanakları inceleyerek konuyu, hedef kitleyi, yazma aracını ve ortamını belirlemek gerekir. Yazılı etkileşim varsa uygun selam ve hitapla yazışmayı başlatmak, iletiyi konu üzerinde sürdürmek ve uygun bir kapanışla sonlandırmak önemlidir. Süreç boyunca içerik ve düzen seçimlerini izleyip gerektiğinde değiştirmek de yazma yönetiminin parçasıdır.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında bir sınıf duyurusu, ortak görev planı, öneri iletisi, afiş metni veya özgün öykü yazılabilir. Her tür aynı dili ve ortamı gerektirmez. Sınıf panosunda yayımlanacak duyuru kısa ve doğrudan olmalı; karşılıklı dijital yazışmada selam, hitap, cevap ve kapanış bulunmalıdır. Hedef kitleyi gözetmek, kimsenin kişisel bilgisini izinsiz paylaşmamak ve dili saygılı tutmak güvenli yazılı iletişimin temelidir.","keyConcepts":"**Amaç**, yazının neyi gerçekleştireceğini belirtir: bilgilendirmek, öneri sunmak, görüş paylaşmak veya bir olayı anlatmak gibi. **Bağlam**, yazının ortaya çıktığı durumdur. **Hedef kitle**, metni okuyacak kişilerdir. **Olanak**, süre, erişilebilen araç, yazma ortamı ve destek kaynaklarıdır.\n\n**Yazma aracı ve ortamı**, kâğıt, sınıf panosu, güvenli dijital platform veya ortak belge olabilir. Ortam seçimi; uzunluk, biçim, erişilebilirlik ve paylaşım sınırlarını etkiler. **Yazılı üretim**, tek yönlü bir metin oluşturmayı; **yazılı etkileşim**, bir başkasının iletisine cevap vererek yazışmayı sürdürmeyi kapsar.\n\n**Selam, hitap ve kapanış**, etkileşimin sınırlarını ve nezaketini gösterir. **Üst bilişsel izleme**, yazarken “Bu metin amaca uyuyor mu, okur bunu anlayabilir mi, ortamı değiştirmeli miyim?” sorularıyla seçimleri gözden geçirmektir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, hazırlıkta amaç ve hedef kitleyi belirlemeden taslak oluşturmaya, gözden geçirmeye, güvenli paylaşmaya ve süreci değerlendirmeye ilerler.","steps":"1. **Görevi çözümle.** Ne yazılacak, neden yazılacak, kim okuyacak ve nerede paylaşılacak? “Ortak sınıf araçlarının kullanımını düzenleyen kısa duyuru” ile “bir arkadaşın görev önerisine cevap” farklı görevlerdir.\n\n2. **Konu, hedef kitle, araç ve ortamı seç.** Sınıfın görebileceği bilgi pano için uygundur; kişiye özel geri bildirim herkese açık alana yazılmamalıdır. Dijital ortamda gerçek ad, iletişim bilgisi veya özel görüntü gerekmiyorsa kullanılmaz.\n\n3. **İçerik planı yap.** Ana mesajı, gerekli ayrıntıları ve sıralamayı belirle. Duyuruda amaç, uygulanacak basamak ve tarih; öneri yazısında sorun, gerekçe ve çözüm bulunabilir. Kaynakta olmayan resmî kural ekleme.\n\n4. **Taslağı oluştur.** Hedef kitleye uygun kelime ve cümle yapısı kullan. Yazılı etkileşimde selamla başla, karşıdakinin iletisine doğrudan cevap ver ve konuyu sürdür. Kişiye değil, davranışa odaklanan saygılı dil seç.\n\n5. **Süreç içinde düzenleme yap.** Metin uzadıysa gereksiz ayrıntıyı çıkar; seçilen ortam tabloyu göstermiyorsa listeye dönüştür; belirsiz gönderimleri açıklaştır. Amaç veya hedef kitle değişirse yazma aracı da değişebilir.\n\n6. **Gözden geçir ve paylaş.** İçerik doğruluğu, düzen, yazım, noktalama ve güvenli paylaşım ölçütlerini kontrol et. Yazışmayı uygun bir kapanışla bitir. Ortak belge kullanılıyorsa başkasının bölümünü izinsiz değiştirme.\n\n7. **Süreci değerlendir.** Hangi seçim işe yaradı, nerede düzenleme gerekti? Sonraki yazma görevi için tek bir gelişim hedefi belirle.","workedExamples":["Görev: Sınıf kitaplığından alınan kitapların yerine konmasını kolaylaştıracak bir pano duyurusu yazmak. İlk taslak şöyledir: “Arkadaşlar kitapları düzgün kullanın. Herkes sorumluluğunu bilsin.” Metin genel ve uygulanabilir basamak içermemektedir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Amaç netleştirilir: Kitabın alınması ve geri bırakılması için iki açık davranışı bildirmek.\n2. Hedef kitle sınıf öğrencileridir; pano ortamı seçilir. Metin kısa ve uzaktan okunabilir olmalıdır.\n3. İçerik planı yapılır: Kitabı alırken çizelgeye işaret koyma, bitirince aynı rafa bırakma, sorun varsa sınıf sorumlusuna bildirme.\n4. Düzenlenmiş metin yazılır: “Sınıf Kitaplığını Birlikte Koruyalım. Kitabı alırken çizelgeye işaret koy. Okuman bitince kitabı etiketindeki rafa bırak. Hasar fark edersen düzeltmeye çalışma; sınıf sorumlusuna bildir.”\n5. Suçlayıcı dil çıkarılır, davranışlar doğrudan anlatılır.\n6. Panoya gerçek öğrenci adları eklenmez; yalnız görev basamakları paylaşılır.\n7. Son kontrolde başlık, sıralama ve noktalama düzeltilir.","Yazılı etkileşim: Ela, ortak sunumda görevlerin yeniden dağıtılmasını öneren sınıf arkadaşına güvenli okul platformundan cevap verecektir. İlk cevabı “Olmaz, sen geç kaldın.”dır. Bu cevap konuşmayı sürdürmez ve gerekçe sunmaz.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Amaç, öneriyi reddetmek değil, görevlerin tamamlanabileceği bir düzen bulmaktır.\n2. Uygun başlangıç seçilir: “Merhaba Deniz, görev dağılımını yeniden konuşma önerini okudum.”\n3. Karşı iletinin içeriğine doğrudan cevap verilir: “Araştırma bölümünün süresi uzadığı için görsel kontrolünü birlikte yapabiliriz.”\n4. Sınır açık belirtilir: “Ancak kişisel hesap bilgilerini ortak belgeye eklemeyelim.”\n5. Yazışmayı sürdürmek için soru eklenir: “Bugün hangi bölümü tamamlayabileceğini yazar mısın?”\n6. Kapanış yapılır: “Yanıtına göre görev çizelgesini güncelleyelim. İyi çalışmalar.”\n7. Metin gönderilmeden önce hitap, ton, kişisel bilgi ve konu bütünlüğü kontrol edilir."],"commonMistakes":"Yazma aracını metnin amacından önce seçmek, içeriği ortama uydurmaya çalışırken sorun çıkarabilir. Her metni aynı uzunlukta ve aynı tonda yazmak da hedef kitleyi göz ardı eder. Yazılı etkileşimde selam verip karşıdaki iletinin sorusuna cevap vermemek iletişimi sürdürmez. Herkese açık alanda kişisel bilgi, özel geri bildirim veya izinsiz görüntü paylaşmak güvenli değildir. Taslağı ilk hâliyle yayımlamak, amaçtan sapma ve belirsizlikleri görünmez bırakır. Süreç yönetimi, yalnız son yazım kontrolü değil; konu, hedef kitle, araç, ortam ve içerik seçimlerini gerektiğinde değiştirebilmektir.","selfCheck":["Yazma amacımı, bağlamı ve hedef kitleyi belirledim mi?","Araç ve ortamı görev ile olanaklara göre seçtim mi?","İçeriği gerekli ve sıralı ayrıntılarla planladım mı?","Yazılı etkileşimde uygun selam, hitap, cevap ve kapanış kullandım mı?","Yazarken amaca uymayan seçimleri düzenledim mi?","Dilim kişiye saldırmadan davranış ve düşünceye odaklanıyor mu?","Paylaşım ortamında kişisel bilgi ve izin sınırlarını korudum mu?","Son metni içerik, düzen, yazım ve noktalama bakımından gözden geçirdim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazma sürecini yönetebilme: T.Y.7.1","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"78d53de403f0d310b9a9f981f17c06c75635773d11ca20078dd780fe2ee96d6f","reviewDecisionSha256":"5818b3054983ea6df54c7848c1d8017a1c16354c8b06e8dff9ca5ad4601d4252","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:78d53de403f0d310b9a9f981f17c06c75635773d11ca20078dd780fe2ee96d6f","reviewedHash":"sha256:78d53de403f0d310b9a9f981f17c06c75635773d11ca20078dd780fe2ee96d6f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5818b3054983ea6df54c7848c1d8017a1c16354c8b06e8dff9ca5ad4601d4252; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n148","contentProjectionSha256":"78d53de403f0d310b9a9f981f17c06c75635773d11ca20078dd780fe2ee96d6f","reviewDecisionSha256":"5818b3054983ea6df54c7848c1d8017a1c16354c8b06e8dff9ca5ad4601d4252","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n149","noteId":"tr.g07.turkce.n149","noteKey":"tr.g07.turkce.n149","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-19","title":"Yazısında açık ve örtük ifade etmeye yönelik yapıları kullanabilme","objectiveId":"T.Y.7.19","objective":"T.Y.7.19","objectives":["T.Y.7.19"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYazıda bazı iletilerin doğrudan ve tartışmasız anlaşılması gerekir; bazı iletiler ise okurun bağlam ipuçlarını birleştirmesiyle sezdirilebilir. Bu konuda açık ifadeyi anlaşılır ve eksiksiz kurmayı, örtük iletiyi söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurlarıyla desteklemeyi öğreneceksin. Açık ve örtük anlatım arasında seçim yaparken yazının amacı, türü ve hedef kitlesi belirleyici olacaktır.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında bir görev yönergesi, güvenlik uyarısı veya paylaşım sınırı açık biçimde yazılmalıdır. Özgün bir öyküde ise adalet, eşitlik veya sorumluluk düşüncesi karakterin davranışı, karşıtlık, benzetme ya da kişileştirme yoluyla sezdirilebilir. Örtük anlatım, gerekli bilgiyi saklamak veya okuru yanıltmak değildir; metinde yeterli bağlam kanıtı bulunmalıdır.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Açık ifade**, iletinin doğrudan söylenmesidir: “Ortak belgeye kişisel iletişim bilgisi yazmayın.” Okurun temel anlamı tahmin etmesi gerekmez. **Örtük ifade**, ana iletinin doğrudan adlandırılmayıp bağlam, olay, söz varlığı veya söz sanatı aracılığıyla sezdirilmesidir: “Paylaş düğmesine uzanan el, kapının anahtarını yabancıya bırakır gibi durdu.” Bu cümle, düşünmeden paylaşmanın sınır ihlaline yol açabileceğini benzetmeyle düşündürür.\n\n**Bağlam ipucu**, örtük iletinin hangi kanıta dayandığını gösteren olay, davranış, karşıtlık veya kelimedir. **Benzetme**, iki varlığı ortak özellikte ilişkilendirir. **Kişileştirme**, insan dışındaki varlığa insana özgü nitelik verir. **Konuşturma**, insan dışındaki varlığı konuşturur. **Karşıtlık**, zıt durumları yan yana getirir. **Abartma**, etkiyi güçlendirmek için ölçüyü bilinçli biçimde büyütür; gerçek bilgi diye sunulmaz.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, açık ifade ile farklı örtük anlatım biçimlerini, bağlam ipucunu ve okurun ulaşabileceği anlamı karşılaştırır.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **İletişim amacını belirle.** Yönerge, uyarı, görev paylaşımı veya kesin bilgi yazıyorsan ana iletinin açık olması gerekir. Öykü, deneme ya da yaratıcı afiş metninde bazı düşünceler sezdirilebilir.\n\n2. **Açıkça söylenmesi gereken bilgiyi ayır.** Kim ne yapacak, hangi sınır korunacak, işlem hangi sırada gerçekleşecek? Okurun yanlış anlaması güvenlik veya görev sorunu doğuracaksa doğrudan yaz.\n\n3. **Örtük iletinin hedefini seç.** Sorumluluğun ortak yaşamı kolaylaştırdığı, adil paylaşımın herkese alan açtığı veya özgürlüğün başkasının sınırını gözettiği gibi bir düşünceyi sezdirmen mümkündür.\n\n4. **Uygun destek unsurunu belirle.** Benzetme, kişileştirme, konuşturma, karşıtlık, abartma, mecaz veya bağlama uygun deyim kullanılabilir. Unsur yalnız süs olmamalı; örtük iletiyle aynı yönde çalışmalıdır.\n\n5. **Bağlam kanıtı yerleştir.** Okur, örtük anlamı hangi davranıştan veya sözcükten çıkaracak? Tek cümlede çok uzak bir mecaz kurmak yerine öncesi ve sonrasıyla anlam yolu oluştur.\n\n6. **Anlam ilişkisini kontrol et.** Açık ve örtük cümleler birbirini çürütmemelidir. Abartma gerçek veri gibi, atasözü resmî kural gibi sunulmamalıdır. Birden çok yorum mümkünse metnin amacıyla uyumlu yorum için yeterli ipucu bulunmalıdır.\n\n7. **Okur denemesi yap.** Bir arkadaşına “Bu bölümde doğrudan ne söyleniyor, ne sezdiriliyor, kanıtın nedir?” sorularını yönelt. Beklenen anlam kurulamıyorsa bağlamı güçlendir veya ifadeyi açıklaştır.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nYazma görevi: Sınıf panosu için ortak araç kullanımına ilişkin kısa metin hazırlamak. Taslak: “Kalemleri kullandıktan sonra kutusuna koymak iyi olur.” Bu cümlede davranış öneriliyor; ancak görev açık değildir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Metin yönerge niteliğinde olduğu için temel davranış doğrudan yazılmalıdır.\n2. Açık ifade kurulur: “Ortak kalemleri kullandıktan sonra aynı kutuya yerleştirin.”\n3. Sorumluluğun ortak erişime katkısı ayrı cümlede açıklanır: “Böylece sonraki grup araca zaman kaybetmeden ulaşabilir.”\n4. İstenirse yaratıcı başlıkta örtük anlatım kullanılır: “Yerine dönen kalem, sıradaki fikre kapı açar.”\n5. Başlıktaki kişileştirme ana yönergenin yerini almaz; yalnız mesajı destekler.\n6. Okur, açık cümleden yapılacak işi; örtük başlıktan sorumluluğun başkasına imkân sağladığı anlamını çıkarır.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nÖzgün öykü bölümü: “Toplantıda yalnız iki kişi konuştu. Masanın öteki sandalyeleri akşam boyunca sessizce söz bekledi. Karar hızlı çıktı; fakat koridorda kimse kendini kararın içinde bulamadı.”\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Açık bilgi belirlenir: Toplantıda yalnız iki kişi konuşmuş ve karar hızla alınmıştır.\n2. “Sandalyelerin söz beklemesi” kişileştirmedir; konuşamayan kişilerin varlığını sezdirir.\n3. “Kararın içinde kendini bulamamak” mecazlı bir ifadedir; katılım eksikliğini gösterir.\n4. “Hızlı çıktı; fakat…” yapısı, hız ile kapsayıcılık arasındaki karşıtlığı kurar.\n5. Örtük ileti şudur: Görüş alma süreci dar tutulduğunda karar çabuk alınsa bile herkesin katılımını yansıtmayabilir.\n6. Metin, belirli bir kişiyi suçlamaz; davranış ve süreç üzerinden düşündürür.\n7. Bu anlamı güçlendirmek için son cümle eklenebilir: “Ertesi gün konuşma sırası yazılı bir listeyle yeniden düzenlendi.”\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖrtük anlatımı belirsizlikle karıştırmak en yaygın hatadır. Okurun hiçbir metin kanıtı olmadan rastgele tahmin yürütmesi isteniyorsa ileti kurulmamıştır. Çok sayıda söz sanatını aynı paragrafta kullanmak anlamı ağırlaştırabilir. Deyim veya atasözünü bağlamdan bağımsız eklemek, yazıyı etkileyici değil yapay kılar. Abartma, gerçek ölçüm veya resmî bilgi gibi sunulmamalıdır. Öte yandan her şeyi örtük bırakmak da doğru değildir: görev, güvenlik, kişisel sınır ve işlem basamakları açık yazılmalıdır. Açık anlatım, sanatsız; örtük anlatım da otomatik olarak daha değerli değildir. Seçim, metnin amacına göre yapılır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Yazının amacı ve hedef kitlesi açık mı?\n- Yanlış anlaşılması sakıncalı bilgileri doğrudan ifade ettim mi?\n- Örtük iletimin hangi düşünceyi sezdireceğini belirledim mi?\n- Seçtiğim söz sanatı, mecaz veya söz varlığı unsuru bu iletiyi destekliyor mu?\n- Okurun çıkarım yapabileceği somut bağlam ipuçları var mı?\n- Açık ve örtük ifadeler birbiriyle çelişiyor mu?\n- Abartmayı gerçek bilgi, atasözünü resmî kural gibi sunmaktan kaçındım mı?\n- Gereksiz süslemeyi çıkarıp anlamı yeniden kontrol ettim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n149__t6ty719.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n149__t6ty719.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h1","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h2","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h3","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h4"],"rows":[[{"v":"Açık ifade"},{"v":"Ortak belgeye kişisel iletişim bilgisi yazmayın."},{"v":"Yüklem doğrudan yapılmaması gereken davranışı bildirir."},{"v":"Kişisel bilginin paylaşılmaması gerektiği tartışmasız anlaşılır."}],[{"v":"Benzetmeyle örtük ifade"},{"v":"Düşünmeden paylaşılan bilgi, açık unutulmuş bir kapı gibiydi."},{"v":"Bilgi paylaşımı ile açık kapı, korunmayan sınır özelliğinde ilişkilendirilir."},{"v":"Kontrolsüz paylaşımın başkalarının erişimine yol açabileceği sezilir."}],[{"v":"Kişileştirmeyle örtük ifade"},{"v":"Görev çizelgesi, boş bırakılan satırlara sessizce bakıyordu."},{"v":"Çizelgeye insana özgü bakma eylemi verilir; boş satırlar vurgulanır."},{"v":"Bazı sorumlulukların üstlenilmediği ve paylaşımın eksik kaldığı çıkarılır."}],[{"v":"Karşıtlıkla örtük ifade"},{"v":"Karar çok hızlı alındı; fakat odadaki birçok ses daha duyulmamıştı."},{"v":"Hız ile katılım eksikliği “fakat” bağlantısıyla karşı karşıya getirilir."},{"v":"Çabuk kararın her zaman kapsayıcı olmayabileceği sezilir."}],[{"v":"Abartmayla örtük ifade"},{"v":"Bir geciken görev, sanki bütün planı kilometrelerce geriye itti."},{"v":"Gecikmenin etkisi ölçü dışı büyütülür; “sanki” bunun gerçek ölçüm olmadığını gösterir."},{"v":"Tek görevin aksamasının grup düzenini belirgin biçimde etkilediği vurgulanır."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n149__t6ty719.alt":"Beş satırlı tablo açık ifade ile benzetme, kişileştirme, karşıtlık ve abartma yoluyla kurulan örtük ifadeleri karşılaştırır. Her satırda örnek cümle, cümlenin bağlam ipucu ve okurun ulaşabileceği anlam yer alır: açık ifade kişisel bilginin paylaşılmamasını doğrudan söyler; açık kapı benzetmesi kontrolsüz paylaşımı, boş satırlara bakan çizelge sorumluluk eksikliğini, hızlı karar ile duyulmayan seslerin karşıtlığı katılım sorununu, kilometrelerce geriye itme abartması ise gecikmenin grup düzenine etkisini sezdirir.","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.caption":"Açık ifade ile bağlam kanıtlı örtük anlatım biçimlerini ayırma","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h1":"İfade türü","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h2":"Örnek","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h3":"Bağlam ipucu","tr-g07-turkce-n149__t6ty719.h4":"Okurun kurabileceği anlam"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-y-7-19-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazıda bazı iletilerin doğrudan ve tartışmasız anlaşılması gerekir; bazı iletiler ise okurun bağlam ipuçlarını birleştirmesiyle sezdirilebilir. Bu konuda açık ifadeyi anlaşılır ve eksiksiz kurmayı, örtük iletiyi söz sanatları, mecaz, deyim, atasözü ve diğer söz varlığı unsurlarıyla desteklemeyi öğreneceksin. Açık ve örtük anlatım arasında seçim yaparken yazının amacı, türü ve hedef kitlesi belirleyici olacaktır.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında bir görev yönergesi, güvenlik uyarısı veya paylaşım sınırı açık biçimde yazılmalıdır. Özgün bir öyküde ise adalet, eşitlik veya sorumluluk düşüncesi karakterin davranışı, karşıtlık, benzetme ya da kişileştirme yoluyla sezdirilebilir. Örtük anlatım, gerekli bilgiyi saklamak veya okuru yanıltmak değildir; metinde yeterli bağlam kanıtı bulunmalıdır.","keyConcepts":"**Açık ifade**, iletinin doğrudan söylenmesidir: “Ortak belgeye kişisel iletişim bilgisi yazmayın.” Okurun temel anlamı tahmin etmesi gerekmez. **Örtük ifade**, ana iletinin doğrudan adlandırılmayıp bağlam, olay, söz varlığı veya söz sanatı aracılığıyla sezdirilmesidir: “Paylaş düğmesine uzanan el, kapının anahtarını yabancıya bırakır gibi durdu.” Bu cümle, düşünmeden paylaşmanın sınır ihlaline yol açabileceğini benzetmeyle düşündürür.\n\n**Bağlam ipucu**, örtük iletinin hangi kanıta dayandığını gösteren olay, davranış, karşıtlık veya kelimedir. **Benzetme**, iki varlığı ortak özellikte ilişkilendirir. **Kişileştirme**, insan dışındaki varlığa insana özgü nitelik verir. **Konuşturma**, insan dışındaki varlığı konuşturur. **Karşıtlık**, zıt durumları yan yana getirir. **Abartma**, etkiyi güçlendirmek için ölçüyü bilinçli biçimde büyütür; gerçek bilgi diye sunulmaz.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, açık ifade ile farklı örtük anlatım biçimlerini, bağlam ipucunu ve okurun ulaşabileceği anlamı karşılaştırır.","steps":"1. **İletişim amacını belirle.** Yönerge, uyarı, görev paylaşımı veya kesin bilgi yazıyorsan ana iletinin açık olması gerekir. Öykü, deneme ya da yaratıcı afiş metninde bazı düşünceler sezdirilebilir.\n\n2. **Açıkça söylenmesi gereken bilgiyi ayır.** Kim ne yapacak, hangi sınır korunacak, işlem hangi sırada gerçekleşecek? Okurun yanlış anlaması güvenlik veya görev sorunu doğuracaksa doğrudan yaz.\n\n3. **Örtük iletinin hedefini seç.** Sorumluluğun ortak yaşamı kolaylaştırdığı, adil paylaşımın herkese alan açtığı veya özgürlüğün başkasının sınırını gözettiği gibi bir düşünceyi sezdirmen mümkündür.\n\n4. **Uygun destek unsurunu belirle.** Benzetme, kişileştirme, konuşturma, karşıtlık, abartma, mecaz veya bağlama uygun deyim kullanılabilir. Unsur yalnız süs olmamalı; örtük iletiyle aynı yönde çalışmalıdır.\n\n5. **Bağlam kanıtı yerleştir.** Okur, örtük anlamı hangi davranıştan veya sözcükten çıkaracak? Tek cümlede çok uzak bir mecaz kurmak yerine öncesi ve sonrasıyla anlam yolu oluştur.\n\n6. **Anlam ilişkisini kontrol et.** Açık ve örtük cümleler birbirini çürütmemelidir. Abartma gerçek veri gibi, atasözü resmî kural gibi sunulmamalıdır. Birden çok yorum mümkünse metnin amacıyla uyumlu yorum için yeterli ipucu bulunmalıdır.\n\n7. **Okur denemesi yap.** Bir arkadaşına “Bu bölümde doğrudan ne söyleniyor, ne sezdiriliyor, kanıtın nedir?” sorularını yönelt. Beklenen anlam kurulamıyorsa bağlamı güçlendir veya ifadeyi açıklaştır.","workedExamples":["Yazma görevi: Sınıf panosu için ortak araç kullanımına ilişkin kısa metin hazırlamak. Taslak: “Kalemleri kullandıktan sonra kutusuna koymak iyi olur.” Bu cümlede davranış öneriliyor; ancak görev açık değildir.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Metin yönerge niteliğinde olduğu için temel davranış doğrudan yazılmalıdır.\n2. Açık ifade kurulur: “Ortak kalemleri kullandıktan sonra aynı kutuya yerleştirin.”\n3. Sorumluluğun ortak erişime katkısı ayrı cümlede açıklanır: “Böylece sonraki grup araca zaman kaybetmeden ulaşabilir.”\n4. İstenirse yaratıcı başlıkta örtük anlatım kullanılır: “Yerine dönen kalem, sıradaki fikre kapı açar.”\n5. Başlıktaki kişileştirme ana yönergenin yerini almaz; yalnız mesajı destekler.\n6. Okur, açık cümleden yapılacak işi; örtük başlıktan sorumluluğun başkasına imkân sağladığı anlamını çıkarır.","Özgün öykü bölümü: “Toplantıda yalnız iki kişi konuştu. Masanın öteki sandalyeleri akşam boyunca sessizce söz bekledi. Karar hızlı çıktı; fakat koridorda kimse kendini kararın içinde bulamadı.”\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Açık bilgi belirlenir: Toplantıda yalnız iki kişi konuşmuş ve karar hızla alınmıştır.\n2. “Sandalyelerin söz beklemesi” kişileştirmedir; konuşamayan kişilerin varlığını sezdirir.\n3. “Kararın içinde kendini bulamamak” mecazlı bir ifadedir; katılım eksikliğini gösterir.\n4. “Hızlı çıktı; fakat…” yapısı, hız ile kapsayıcılık arasındaki karşıtlığı kurar.\n5. Örtük ileti şudur: Görüş alma süreci dar tutulduğunda karar çabuk alınsa bile herkesin katılımını yansıtmayabilir.\n6. Metin, belirli bir kişiyi suçlamaz; davranış ve süreç üzerinden düşündürür.\n7. Bu anlamı güçlendirmek için son cümle eklenebilir: “Ertesi gün konuşma sırası yazılı bir listeyle yeniden düzenlendi.”"],"commonMistakes":"Örtük anlatımı belirsizlikle karıştırmak en yaygın hatadır. Okurun hiçbir metin kanıtı olmadan rastgele tahmin yürütmesi isteniyorsa ileti kurulmamıştır. Çok sayıda söz sanatını aynı paragrafta kullanmak anlamı ağırlaştırabilir. Deyim veya atasözünü bağlamdan bağımsız eklemek, yazıyı etkileyici değil yapay kılar. Abartma, gerçek ölçüm veya resmî bilgi gibi sunulmamalıdır. Öte yandan her şeyi örtük bırakmak da doğru değildir: görev, güvenlik, kişisel sınır ve işlem basamakları açık yazılmalıdır. Açık anlatım, sanatsız; örtük anlatım da otomatik olarak daha değerli değildir. Seçim, metnin amacına göre yapılır.","selfCheck":["Yazının amacı ve hedef kitlesi açık mı?","Yanlış anlaşılması sakıncalı bilgileri doğrudan ifade ettim mi?","Örtük iletimin hangi düşünceyi sezdireceğini belirledim mi?","Seçtiğim söz sanatı, mecaz veya söz varlığı unsuru bu iletiyi destekliyor mu?","Okurun çıkarım yapabileceği somut bağlam ipuçları var mı?","Açık ve örtük ifadeler birbiriyle çelişiyor mu?","Abartmayı gerçek bilgi, atasözünü resmî kural gibi sunmaktan kaçındım mı?","Gereksiz süslemeyi çıkarıp anlamı yeniden kontrol ettim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazısında açık ve örtük ifade etmeye yönelik yapıları kullanabilme: T.Y.7.19","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d867424cf9a3445196fb3120b2d92b8508a7301677e5fec6a188985f311c9120","reviewDecisionSha256":"f9031a7b0e4afc53bd8a4bb17b28d163cc57d5f450ee97069c3a41f497c11706","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d867424cf9a3445196fb3120b2d92b8508a7301677e5fec6a188985f311c9120","reviewedHash":"sha256:d867424cf9a3445196fb3120b2d92b8508a7301677e5fec6a188985f311c9120","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f9031a7b0e4afc53bd8a4bb17b28d163cc57d5f450ee97069c3a41f497c11706; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n149","contentProjectionSha256":"d867424cf9a3445196fb3120b2d92b8508a7301677e5fec6a188985f311c9120","reviewDecisionSha256":"f9031a7b0e4afc53bd8a4bb17b28d163cc57d5f450ee97069c3a41f497c11706","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n150","noteId":"tr.g07.turkce.n150","noteKey":"tr.g07.turkce.n150","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-20","title":"Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme","objectiveId":"T.Y.7.20","objective":"T.Y.7.20","objectives":["T.Y.7.20"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir yazıda düşüncelerin tek tek doğru olması, metnin kolay anlaşılması için yeterli değildir. Okur; hangi düşüncenin önce geldiğini, hangisinin ek bilgi verdiğini, hangi cümlenin neden veya sonuç bildirdiğini ve yazarın nerede bir sınırlama yaptığını da görebilmelidir. Bu konuda cümleler ve paragraflar arasındaki anlam ilişkisini belirlemeyi, o ilişkiye uygun geçiş ya da bağlantı ifadesini seçmeyi ve metni baştan sona tutarlı bir akışla kurmayı öğreneceksin.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında iki kavram çoğu zaman birlikte ele alınır. Görüşünü açıklama hakkı, başkasının sözünü kesmeden dinleme sorumluluğuyla; ortak bir aracı kullanma hakkı, onu zarar vermeden ve zamanında yerine koyma sorumluluğuyla ilişkilendirilebilir. Bu ilişkiler “ayrıca”, “ancak”, “çünkü”, “bu nedenle” veya “sonuç olarak” gibi ifadelerle görünür kılınabilir. Bağlantı sözü yalnız süs değildir; düşünceler arasında gerçekten bulunan ilişkiyi açıklar.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Bağdaşıklık**, metindeki cümle ve paragrafların dilsel araçlarla birbirine bağlanmasıdır. **Tutarlılık**, metnin bütün düşüncelerinin ortak bir amaç çevresinde çelişmeden ilerlemesidir. Bağdaşıklık ögeleri tutarlılığı destekler; fakat yanlış bir düşünceyi tek başına doğru hâle getirmez.\n\n**Sıralama ilişkisi**, işlemlerin veya düşüncelerin düzenini gösterir: “ilk olarak, ardından, daha sonra, son olarak”. **Ekleme ilişkisi**, önceki düşünceyi tamamlayan yeni bilgi verir: “ayrıca, bunun yanında, üstelik”. **Karşıtlık ya da sınırlama**, ilk yargının farklı yönünü veya sınırını belirtir: “ancak, oysa, bununla birlikte”. **Neden ilişkisi** “çünkü” gibi ifadelerle gerekçeyi; **sonuç ilişkisi** “bu nedenle, dolayısıyla” gibi ifadelerle ortaya çıkan durumu gösterir.\n\n**Örneklendirme**, genel düşünceyi somutlaştırır: “örneğin, özellikle”. **Açıklama veya yeniden ifade etme**, önceki düşünceyi başka sözlerle belirginleştirir: “başka bir deyişle”. **Özetleme ve sonuçlandırma**, önceki düşüncelerden çıkan ana yargıyı toplar: “kısacası, sonuç olarak”. **Gönderim** ise “bu karar, söz konusu görev, böyle bir durum” gibi sözlerle önceki bir kavrama döner. Gönderimin hangi kavrama ait olduğu açık olmalıdır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, anlam ilişkilerini uygun ifadeler, tema bağlamındaki örnek cümleler ve bu ifadelerin metne kattığı işlevle eşleştirir. Kendi yazını gözden geçirirken önce birinci sütundaki ilişkiyi bulup sonra diğer sütunları kullanabilirsin.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Yazma amacını ve ana düşünceyi belirle.** Bir sınıf duyurusu mu, görüş yazısı mı, araştırma özeti mi hazırlıyorsun? Bağlantılar, metnin amacına hizmet etmelidir.\n2. **Bağlanacak düşünceleri ayrı ayrı yaz.** “Öğrenciler görüş bildirebilir. Öğrenciler konuşma sırasına uymalıdır.” biçimindeki iki yalın cümle, aradaki ilişkiyi görmeyi kolaylaştırır.\n3. **Anlam ilişkisini adlandır.** İkinci düşünce bir ekleme mi, sınırlama mı, gerekçe mi, sonuç mu, örnek mi? İlişkiyi belirlemeden ezberden bağlayıcı seçme.\n4. **Uygun ifadeyi yerleştir.** Önceki örnekte hakka eşlik eden sorumluluk eklendiği için “ayrıca” kullanılabilir: “Öğrenciler görüş bildirebilir; ayrıca konuşma sırasına uymalıdır.”\n5. **Gönderimleri açıklaştır.** “Bu nedenle” sözünden önce gerçek bir neden bulunmalıdır. “Bu karar” dediğinde hangi karara döndüğün anlaşılmıyorsa kavramı yeniden adlandır.\n6. **Paragraflar arası köprü kur.** İlk paragrafta sorunu, ikincide öneriyi anlatıyorsan “Bu sorunun azaltılması için...” gibi bir geçiş, iki bölümün bağını gösterebilir.\n7. **Gereksiz bağlantıları çıkar.** Her cümlenin başına “ayrıca” yazmak akışı güçlendirmez. Anlam ilişkisi zaten açıksa bağlantı sözü kullanılmadan da cümleler bağlanabilir.\n8. **Son okumada ifadeyi sınamaya al.** Bağlantı sözünü çıkarınca veya başka bir sözle değiştirince anlam bozuluyor mu? “Ancak” yerine “bu nedenle” getirildiğinde düşünce değişiyorsa doğru işlevi yeniden kontrol et.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nHam metin: “Sınıf toplantısında herkes görüşünü açıklayabilir. Başkasının sözünü kesmemek gerekir. Görüşler ortak bir çizelgeye yazılır. Karar hemen verilmeyebilir. Bazı öğrenciler konuyu yeniden düşünmek isteyebilir.”\n\n**Çözüm adımları:**\n1. İlk iki cümle arasında hakka eşlik eden sorumluluk vardır; ekleme ilişkisi seçilir.\n2. Üçüncü cümle toplantının işlem sırasını açıklar; “ardından” uygundur.\n3. Dördüncü cümle, hızlı karar beklentisini sınırlar; “ancak” kullanılır.\n4. Son cümle kararın neden ertelenebileceğini açıklar; “çünkü” ile gerekçe kurulur.\n5. Metin şöyle düzenlenir: “Sınıf toplantısında herkes görüşünü açıklayabilir; bunun yanında başkasının sözünü kesmeden dinlemelidir. Görüşler önce paylaşılır, ardından ortak çizelgeye yazılır. Ancak kararın aynı anda verilmesi gerekmeyebilir; çünkü bazı öğrenciler konuyu yeniden düşünmek isteyebilir.”\n6. Son metinde hak, sorumluluk, süreç ve gerekçe birbirine karışmadan ilerlemiştir. Kullanılan her ifade gerçek bir anlam ilişkisine dayanır.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nHam dijital duyuru: “Ortak belgeyi bütün grup düzenleyebilir. Bir arkadaşın cümlesini izinsiz silmemeliyiz. Belgeye yalnız görev için gerekli bilgi yazılmalıdır. Kişisel bilgi açık alana eklenmemelidir. Değişiklik yapan kişi kısa bir açıklama bırakmalıdır.”\n\n**Çözüm adımları:**\n1. İlk iki cümlede kullanım hakkının sınırı vardır; “ancak” seçilir.\n2. Üçüncü ve dördüncü cümle aynı güvenli kullanım ilkesini açıklar; “başka bir deyişle” ikinci cümleyi yeniden ifade eder.\n3. Son cümle önceki kurala ek bir sorumluluk getirir; “ayrıca” uygundur.\n4. Düzenlenmiş metin: “Ortak belgeyi bütün grup düzenleyebilir; ancak bir arkadaşın cümlesi izinsiz silinmemelidir. Belgeye yalnız görev için gerekli bilgi yazılmalıdır; başka bir deyişle kişisel bilgi açık alana eklenmemelidir. Ayrıca değişiklik yapan kişi, yaptığı işlemi kısa bir notla açıklamalıdır.”\n5. “Bu nedenle” kullanılmamıştır; çünkü son cümle bir sonuç değil, ek sorumluluktur. Böylece bağlantı ifadeleri metnin güvenli iletişim amacını doğru biçimde taşımıştır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nEn yaygın hata, kulağa resmî geldiği için her cümleyi bir bağlantı sözüyle başlatmaktır. “Ayrıca” sözcüğünün art arda kullanılması, düşünceler arasındaki gerçek farkları gizler. Neden bulunmayan yerde “çünkü”, sonuç bulunmayan yerde “bu nedenle”, sınırlama bulunmayan yerde “ancak” kullanmak anlamı bozar. “Bu, böyle, söz konusu” gibi gönderimlerin hangi düşünceye döndüğü belirsiz bırakılmamalıdır. Bir diğer hata da bağlantı ifadesini doğru seçtiği hâlde paragrafların ana düşünceyle ilgisini kontrol etmemektir. Bağlantılar, konu dışı bir paragrafı metne ait hâle getirmez.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Yazımın amacını ve ana düşüncesini belirledim mi?\n- Bağlayacağım cümleler arasındaki ilişkiyi adlandırdım mı?\n- Sıralama, ekleme, sınırlama, neden, sonuç, örnek ve açıklama ifadelerini işlevine uygun kullandım mı?\n- “Bu” ve benzeri gönderimlerin hangi kavrama döndüğü açık mı?\n- Aynı bağlantı sözünü gereksiz yere tekrarladım mı?\n- Paragraflar ana düşünce çevresinde mantıklı sırayla ilerliyor mu?\n- Sonuç cümlem önceki düşüncelerden gerçekten çıkarılıyor mu?\n- Son okumada gereksiz bağlantıları çıkarıp anlamı yeniden kontrol ettim mi?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n150__ty720t6.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n150__ty720t6.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h1","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h2","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h3","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h4"],"rows":[[{"v":"Sıralama"},{"v":"ilk olarak, ardından, son olarak"},{"v":"İlk olarak görüşler toplanır; ardından ortak noktalar belirlenir; son olarak kararın gerekçesi yazılır."},{"v":"İşlem ve düşüncelerin izlenecek sırasını görünür kılar"}],[{"v":"Ekleme"},{"v":"ayrıca, bunun yanında"},{"v":"Herkes görüşünü açıklayabilir; ayrıca başkasının sözünü kesmeden dinlemelidir."},{"v":"İlk düşünceyi tamamlayan hak veya sorumluluğu ekler"}],[{"v":"Karşıtlık veya sınırlama"},{"v":"ancak, oysa, bununla birlikte"},{"v":"Ortak belgeyi herkes düzenleyebilir; ancak bir arkadaşın cümlesi izinsiz silinmemelidir."},{"v":"İlk yargının sınırını ya da farklı yönünü gösterir"}],[{"v":"Açıklama veya yeniden ifade"},{"v":"başka bir deyişle"},{"v":"Açık gruba yalnız görev için gerekli bilgi yazılmalıdır; başka bir deyişle kişisel bilgi paylaşılmamalıdır."},{"v":"Önceki yargıyı daha açık sözlerle yeniden kurar"}],[{"v":"Örneklendirme"},{"v":"örneğin, özellikle"},{"v":"Ortak alanı düzenli bırakmalıyız; örneğin kullandığımız materyali yerine koymalıyız."},{"v":"Genel sorumluluğu somut bir davranışla açıklar"}],[{"v":"Neden-sonuç"},{"v":"çünkü, bu nedenle, dolayısıyla"},{"v":"Kitap zamanında geri getirilmedi; bu nedenle sıradaki öğrenci kitaba ulaşamadı."},{"v":"Olayın gerekçesini veya ortaya çıkan sonucunu belirtir"}],[{"v":"Özet veya sonuç"},{"v":"kısacası, sonuç olarak"},{"v":"Sonuç olarak hak kullanılırken başkasının hakkını koruyan sorumluluk da gözetilmelidir."},{"v":"Önceki düşüncelerden çıkan ana yargıyı toplar"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n150__ty720t6.alt":"Dört sütunlu yedi satırlı tablo; sıralama, ekleme, karşıtlık veya sınırlama, açıklama, örneklendirme, neden-sonuç ve özet-sonuç ilişkilerini uygun bağlantı ifadeleriyle eşleştirir. Sıralama satırında görüşlerin toplanması, ortak noktaların belirlenmesi ve gerekçenin yazılması ardışık verilir. Ekleme satırı görüş bildirme hakkına dinleme sorumluluğunu ekler. Sınırlama satırı ortak belgeyi düzenleme hakkının başkasının cümlesini izinsiz silmeme sınırını gösterir. Açıklama satırı gerekli bilgi ile kişisel bilgi ayrımını yeniden ifade eder. Örneklendirme ortak alan sorumluluğunu materyali yerine koyma davranışıyla somutlaştırır. Neden-sonuç satırı geciken kitabın başka öğrencinin erişimine etkisini kurar. Son satır hak ile başkasının hakkını koruma sorumluluğunu sonuç yargısında birleştirir.","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.caption":"Yazıda anlam ilişkisine uygun geçiş ve bağlantı ifadesi seçme","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h1":"Anlam ilişkisi","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h2":"Uygun geçiş veya bağlantı ifadeleri","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h3":"Hak ve sorumluluklar temalı kullanım","tr-g07-turkce-n150__ty720t6.h4":"İfadenin metindeki işlevi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-y-7-20-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir yazıda düşüncelerin tek tek doğru olması, metnin kolay anlaşılması için yeterli değildir. Okur; hangi düşüncenin önce geldiğini, hangisinin ek bilgi verdiğini, hangi cümlenin neden veya sonuç bildirdiğini ve yazarın nerede bir sınırlama yaptığını da görebilmelidir. Bu konuda cümleler ve paragraflar arasındaki anlam ilişkisini belirlemeyi, o ilişkiye uygun geçiş ya da bağlantı ifadesini seçmeyi ve metni baştan sona tutarlı bir akışla kurmayı öğreneceksin.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında iki kavram çoğu zaman birlikte ele alınır. Görüşünü açıklama hakkı, başkasının sözünü kesmeden dinleme sorumluluğuyla; ortak bir aracı kullanma hakkı, onu zarar vermeden ve zamanında yerine koyma sorumluluğuyla ilişkilendirilebilir. Bu ilişkiler “ayrıca”, “ancak”, “çünkü”, “bu nedenle” veya “sonuç olarak” gibi ifadelerle görünür kılınabilir. Bağlantı sözü yalnız süs değildir; düşünceler arasında gerçekten bulunan ilişkiyi açıklar.","keyConcepts":"**Bağdaşıklık**, metindeki cümle ve paragrafların dilsel araçlarla birbirine bağlanmasıdır. **Tutarlılık**, metnin bütün düşüncelerinin ortak bir amaç çevresinde çelişmeden ilerlemesidir. Bağdaşıklık ögeleri tutarlılığı destekler; fakat yanlış bir düşünceyi tek başına doğru hâle getirmez.\n\n**Sıralama ilişkisi**, işlemlerin veya düşüncelerin düzenini gösterir: “ilk olarak, ardından, daha sonra, son olarak”. **Ekleme ilişkisi**, önceki düşünceyi tamamlayan yeni bilgi verir: “ayrıca, bunun yanında, üstelik”. **Karşıtlık ya da sınırlama**, ilk yargının farklı yönünü veya sınırını belirtir: “ancak, oysa, bununla birlikte”. **Neden ilişkisi** “çünkü” gibi ifadelerle gerekçeyi; **sonuç ilişkisi** “bu nedenle, dolayısıyla” gibi ifadelerle ortaya çıkan durumu gösterir.\n\n**Örneklendirme**, genel düşünceyi somutlaştırır: “örneğin, özellikle”. **Açıklama veya yeniden ifade etme**, önceki düşünceyi başka sözlerle belirginleştirir: “başka bir deyişle”. **Özetleme ve sonuçlandırma**, önceki düşüncelerden çıkan ana yargıyı toplar: “kısacası, sonuç olarak”. **Gönderim** ise “bu karar, söz konusu görev, böyle bir durum” gibi sözlerle önceki bir kavrama döner. Gönderimin hangi kavrama ait olduğu açık olmalıdır.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, anlam ilişkilerini uygun ifadeler, tema bağlamındaki örnek cümleler ve bu ifadelerin metne kattığı işlevle eşleştirir. Kendi yazını gözden geçirirken önce birinci sütundaki ilişkiyi bulup sonra diğer sütunları kullanabilirsin.","steps":"1. **Yazma amacını ve ana düşünceyi belirle.** Bir sınıf duyurusu mu, görüş yazısı mı, araştırma özeti mi hazırlıyorsun? Bağlantılar, metnin amacına hizmet etmelidir.\n2. **Bağlanacak düşünceleri ayrı ayrı yaz.** “Öğrenciler görüş bildirebilir. Öğrenciler konuşma sırasına uymalıdır.” biçimindeki iki yalın cümle, aradaki ilişkiyi görmeyi kolaylaştırır.\n3. **Anlam ilişkisini adlandır.** İkinci düşünce bir ekleme mi, sınırlama mı, gerekçe mi, sonuç mu, örnek mi? İlişkiyi belirlemeden ezberden bağlayıcı seçme.\n4. **Uygun ifadeyi yerleştir.** Önceki örnekte hakka eşlik eden sorumluluk eklendiği için “ayrıca” kullanılabilir: “Öğrenciler görüş bildirebilir; ayrıca konuşma sırasına uymalıdır.”\n5. **Gönderimleri açıklaştır.** “Bu nedenle” sözünden önce gerçek bir neden bulunmalıdır. “Bu karar” dediğinde hangi karara döndüğün anlaşılmıyorsa kavramı yeniden adlandır.\n6. **Paragraflar arası köprü kur.** İlk paragrafta sorunu, ikincide öneriyi anlatıyorsan “Bu sorunun azaltılması için...” gibi bir geçiş, iki bölümün bağını gösterebilir.\n7. **Gereksiz bağlantıları çıkar.** Her cümlenin başına “ayrıca” yazmak akışı güçlendirmez. Anlam ilişkisi zaten açıksa bağlantı sözü kullanılmadan da cümleler bağlanabilir.\n8. **Son okumada ifadeyi sınamaya al.** Bağlantı sözünü çıkarınca veya başka bir sözle değiştirince anlam bozuluyor mu? “Ancak” yerine “bu nedenle” getirildiğinde düşünce değişiyorsa doğru işlevi yeniden kontrol et.","workedExamples":["Ham metin: “Sınıf toplantısında herkes görüşünü açıklayabilir. Başkasının sözünü kesmemek gerekir. Görüşler ortak bir çizelgeye yazılır. Karar hemen verilmeyebilir. Bazı öğrenciler konuyu yeniden düşünmek isteyebilir.”\n\n**Çözüm adımları:**\n1. İlk iki cümle arasında hakka eşlik eden sorumluluk vardır; ekleme ilişkisi seçilir.\n2. Üçüncü cümle toplantının işlem sırasını açıklar; “ardından” uygundur.\n3. Dördüncü cümle, hızlı karar beklentisini sınırlar; “ancak” kullanılır.\n4. Son cümle kararın neden ertelenebileceğini açıklar; “çünkü” ile gerekçe kurulur.\n5. Metin şöyle düzenlenir: “Sınıf toplantısında herkes görüşünü açıklayabilir; bunun yanında başkasının sözünü kesmeden dinlemelidir. Görüşler önce paylaşılır, ardından ortak çizelgeye yazılır. Ancak kararın aynı anda verilmesi gerekmeyebilir; çünkü bazı öğrenciler konuyu yeniden düşünmek isteyebilir.”\n6. Son metinde hak, sorumluluk, süreç ve gerekçe birbirine karışmadan ilerlemiştir. Kullanılan her ifade gerçek bir anlam ilişkisine dayanır.","Ham dijital duyuru: “Ortak belgeyi bütün grup düzenleyebilir. Bir arkadaşın cümlesini izinsiz silmemeliyiz. Belgeye yalnız görev için gerekli bilgi yazılmalıdır. Kişisel bilgi açık alana eklenmemelidir. Değişiklik yapan kişi kısa bir açıklama bırakmalıdır.”\n\n**Çözüm adımları:**\n1. İlk iki cümlede kullanım hakkının sınırı vardır; “ancak” seçilir.\n2. Üçüncü ve dördüncü cümle aynı güvenli kullanım ilkesini açıklar; “başka bir deyişle” ikinci cümleyi yeniden ifade eder.\n3. Son cümle önceki kurala ek bir sorumluluk getirir; “ayrıca” uygundur.\n4. Düzenlenmiş metin: “Ortak belgeyi bütün grup düzenleyebilir; ancak bir arkadaşın cümlesi izinsiz silinmemelidir. Belgeye yalnız görev için gerekli bilgi yazılmalıdır; başka bir deyişle kişisel bilgi açık alana eklenmemelidir. Ayrıca değişiklik yapan kişi, yaptığı işlemi kısa bir notla açıklamalıdır.”\n5. “Bu nedenle” kullanılmamıştır; çünkü son cümle bir sonuç değil, ek sorumluluktur. Böylece bağlantı ifadeleri metnin güvenli iletişim amacını doğru biçimde taşımıştır."],"commonMistakes":"En yaygın hata, kulağa resmî geldiği için her cümleyi bir bağlantı sözüyle başlatmaktır. “Ayrıca” sözcüğünün art arda kullanılması, düşünceler arasındaki gerçek farkları gizler. Neden bulunmayan yerde “çünkü”, sonuç bulunmayan yerde “bu nedenle”, sınırlama bulunmayan yerde “ancak” kullanmak anlamı bozar. “Bu, böyle, söz konusu” gibi gönderimlerin hangi düşünceye döndüğü belirsiz bırakılmamalıdır. Bir diğer hata da bağlantı ifadesini doğru seçtiği hâlde paragrafların ana düşünceyle ilgisini kontrol etmemektir. Bağlantılar, konu dışı bir paragrafı metne ait hâle getirmez.","selfCheck":["Yazımın amacını ve ana düşüncesini belirledim mi?","Bağlayacağım cümleler arasındaki ilişkiyi adlandırdım mı?","Sıralama, ekleme, sınırlama, neden, sonuç, örnek ve açıklama ifadelerini işlevine uygun kullandım mı?","“Bu” ve benzeri gönderimlerin hangi kavrama döndüğü açık mı?","Aynı bağlantı sözünü gereksiz yere tekrarladım mı?","Paragraflar ana düşünce çevresinde mantıklı sırayla ilerliyor mu?","Sonuç cümlem önceki düşüncelerden gerçekten çıkarılıyor mu?","Son okumada gereksiz bağlantıları çıkarıp anlamı yeniden kontrol ettim mi?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanabilme: T.Y.7.20","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"73b3db7fc2f727a4da62648a31687ae9bd9ca0992f6a5aa784c982e5417cd077","reviewDecisionSha256":"62899444d428e308a0ff08c18bdd2dbacfab3740fe1757e0ffcb5ac3894c4d6c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:73b3db7fc2f727a4da62648a31687ae9bd9ca0992f6a5aa784c982e5417cd077","reviewedHash":"sha256:73b3db7fc2f727a4da62648a31687ae9bd9ca0992f6a5aa784c982e5417cd077","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:62899444d428e308a0ff08c18bdd2dbacfab3740fe1757e0ffcb5ac3894c4d6c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n150","contentProjectionSha256":"73b3db7fc2f727a4da62648a31687ae9bd9ca0992f6a5aa784c982e5417cd077","reviewDecisionSha256":"62899444d428e308a0ff08c18bdd2dbacfab3740fe1757e0ffcb5ac3894c4d6c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n151","noteId":"tr.g07.turkce.n151","noteKey":"tr.g07.turkce.n151","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-21","title":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nYazım kuralları ve noktalama işaretleri, bir metnin yalnız düzgün görünmesini sağlamaz; kelimelerin nasıl okunacağını, cümlelerin nerede ayrıldığını ve düşünceler arasındaki ilişkinin nasıl anlaşılacağını da belirler. Bu konuda hak ve sorumluluklar temalı bir duyuru, afiş, öykü ya da görüş yazısını düzenlerken yazım ve noktalama kararlarını anlam amacına göre vermeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde pekiştirmeli kelimeler ile ikilemelerin yazımı; ünlem, kısa çizgi, üç nokta ve eğik çizginin önceki sınıflarda ele alınmayan işlevleri; noktalı virgül, tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayracın yaygın işlevleri üzerinde durulur. Amaç, bütün işaretleri aynı metne yerleştirmek değildir. Yazının ihtiyacına uyan işaret seçilir; gereksiz işaret, anlamı açmak yerine karıştırabilir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Pekiştirmeli kelime**, bir niteliğin derecesini artırır ve bitişik yazılır: “tertemiz, bembeyaz, sımsıkı”. **İkileme**, anlamı güçlendirmek veya eylemin biçimini göstermek için birlikte kullanılan, çoğunlukla ayrı yazılan söz grubudur: “tek tek, adım adım, karşı karşıya”.\n\n**Noktalı virgül (;)**, kendi içinde virgüller bulunan anlam gruplarını birbirinden ayırabilir. “Öğrenciler, öğretmenler, veliler; yönetim, temsilciler, rehberlik birimi” örneğinde iki büyük grup belirginleşir. Noktalı virgül, her uzun cümlede virgül yerine kullanılmaz.\n\n**Tırnak işareti (“ ”)**, değiştirilmeden aktarılan sözü veya özel olarak belirtilmek istenen ifadeyi sınırlar. Doğrudan sözün kime ait olduğu da yazıda açıklanmalıdır. **Yay ayraç ( )**, cümlenin temel akışına eklenen açıklamayı gösterir. **Köşeli ayraç [ ]**, özellikle bir alıntıya, alıntıyı aktaran kişinin eklediği açıklamayı ayırmak için kullanılabilir.\n\n**Ünlem işareti (!)** duygu, seslenme veya uyarıyı belirginleştirebilir. Bir sözden sonra yay ayraç içinde kullanıldığında alay ya da küçümseme sezdirme işlevi taşıyabilir; bu kullanım tanınmalı, fakat saygılı iletişimde kişiyi incitebileceği için gelişigüzel kullanılmamalıdır. **Kısa çizgi (-)** sayı veya sözler arasında “ile, arasında, -den -e” ilişkisini gösterebilir: “13.00-14.00”, “hak-sorumluluk dengesi”.\n\n**Üç nokta (...)**, sözün bilinçli biçimde tamamlanmadığını, örneklerin sürdürülebileceğini veya bir alıntıdan bölüm çıkarıldığını gösterebilir. Her cümle sonunda kullanılmaz; bağlamda böyle bir anlam amacı bulunmalıdır. **Eğik çizgi (/)** tarihin gün, ay ve yıl bölümlerini ya da bir ekin farklı biçimlerini ayırabilir: “08/09/2026”, “-da/-de”.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, hatalı veya belirsiz cümleyi düzeltilmiş biçimiyle karşılaştırır; üçüncü sütun uygulanan kuralı, son sütun ise düzeltmenin okurun anlamasına nasıl katkı verdiğini gösterir.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Önce metnin anlamını belirle.** Cümle bir uyarı mı, doğrudan aktarım mı, açıklama mı, eksiltili bir söz mü? İşareti anlamdan önce seçme.\n2. **Kelime yazımını denetle.** Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yaz. “Tektek” değil “tek tek”; “ter temiz” değil “tertemiz” biçimi kullanılır.\n3. **Büyük anlam gruplarını bul.** Bir cümlede iki grup da kendi içinde virgüller taşıyorsa, grupları noktalı virgülle ayırmak okunmayı kolaylaştırabilir.\n4. **Aktarılan sözün sınırını göster.** Başkasının sözünü değiştirmeden veriyorsan tırnak kullan; aktaran kişinin açıklamasını alıntıyla karıştırma.\n5. **Ek bilginin türünü ayırt et.** Ana cümleye ek açıklama yay ayraçla, alıntının içine sonradan eklenen açıklama köşeli ayraçla gösterilebilir.\n6. **Üç noktayı bağlama göre seç.** Konuşanın sözü bilerek yarım bırakılmıyorsa veya aktarımda bölüm çıkarılmıyorsa sırf etkileyici görünmek için üç nokta ekleme.\n7. **Aralık ve ayırma işlevini kontrol et.** Saat veya yıl aralığında kısa çizgi, tarih bölümleri ve ek seçeneklerinde eğik çizgi kullanılabilir. İşaretin iki tarafındaki değerlerin neyi gösterdiği açık olmalıdır.\n8. **Uyarının tonunu gözden geçir.** Ünlem işareti uyarıyı belirginleştirebilir; ancak çok sayıda ünlem kullanmak güvenli ve saygılı iletişimi güçlendirmez.\n9. **Son okumayı iki aşamada yap.** Önce yalnız yazım biçimlerine, sonra yalnız noktalama ve anlam ilişkilerine odaklan. Her düzeltmenin nedenini açıklayabiliyor ol.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nTaslak: “Toplantıda öğrenciler, öğretmenler, veliler yönetim, sınıf temsilcileri, rehberlik birimi önerileri tektek değerlendirdi. Temsilci herkesin görüşü değerlidir dedi.”\n\n**Çözüm adımları:**\n1. “Tektek” bir ikilemedir ve ayrı yazılır: “tek tek”.\n2. Cümlede iki büyük katılımcı grubu vardır. Her grubun içinde virgüller bulunduğu için gruplar noktalı virgülle ayrılır.\n3. Temsilcinin sözü doğrudan aktarılmıştır; söz tırnak içine alınır ve aktarma cümlesi virgülle düzenlenir.\n4. Birinci cümle şöyle düzenlenir: “Toplantıda öğrenciler, öğretmenler, veliler; yönetim, sınıf temsilcileri ve rehberlik birimi önerileri tek tek değerlendirdi.”\n5. Doğrudan aktarımın yer aldığı ikinci cümle şu biçimde yazılır: Temsilci, “Herkesin görüşü değerlidir.” dedi.\n6. Böylece katılımcı grupları, ikilemenin yazımı ve aktarılan sözün sınırı birbirine karışmadan anlaşılır.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nTaslak afiş metni: “Dikkat kişisel bilgileri açık alanda paylaşmayın Toplantı 13.00 14.00 saatleri arasında yapılacaktır Form 08 09 2026 tarihinde güncellendi Söylemek istediğimiz bir şey daha var.”\n\n**Çözüm adımları:**\n1. İlk cümle bir uyarıdır; seslenme sözü ünlemle ayrılır: “Dikkat! Kişisel bilgileri açık alanda paylaşmayın.”\n2. Saatler bir aralık bildirir; kısa çizgi kullanılır: “13.00-14.00”.\n3. Tarihin bölümleri eğik çizgiyle ayrılır: “08/09/2026”.\n4. Son cümlenin gerçekten tamamlanıp tamamlanmadığı değerlendirilir. Yazar bilinçli biçimde okuru devamı üzerinde düşündürmek istiyorsa “Söylemek istediğimiz bir şey daha var...” biçimi uygundur. Tamamlanmış bir yargı bildirmek istiyorsa nokta kullanılmalıdır.\n5. Son metin: “Dikkat! Kişisel bilgileri açık alanda paylaşmayın. Toplantı 13.00-14.00 saatleri arasında yapılacaktır. Form 08/09/2026 tarihinde güncellendi. Söylemek istediğimiz bir şey daha var...”\n6. Üç noktanın kullanımı yalnızca eksiltili anlatım amacıyla gerekçelendirilmiştir; her cümlenin sonuna yayılmamıştır.\n\n## Sık yapılan hata\n\nNoktalı virgülü uzun görünen her cümlede kullanmak, tırnak içindeki sözü kaynak göstermeden vermek, yay ayraç ile köşeli ayracı aynı görevde sanmak ve ikilemeleri bitişik yazmak sık hatalardır. Üç noktayı “duygulu görünmek” için bütün cümlelerin sonuna koymak, işaretin anlamını belirsizleştirir. Kısa çizgi ile eğik çizgi de birbirinin yerine geçmez: saat aralığı “13.00-14.00”, tarih “08/09/2026” biçimindedir. Ünlem işaretini art arda kullanmak mesajı daha güvenilir yapmaz; tersine sert veya saldırgan bir ton oluşturabilir. Noktalama denetimi, işareti saymak değil, her işaretin metindeki görevini açıklamaktır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yazdım mı?\n- Noktalı virgülü, kendi içinde virgüllü grupları ayırmak için doğru yerde kullandım mı?\n- Doğrudan aktarılan sözü tırnakla sınırlandırdım mı?\n- Yay ayraç ile köşeli ayracın işlevini karıştırdım mı?\n- Ünlem işaretinin metnin tonuna uygun olduğundan emin oldum mu?\n- Kısa çizgi ve eğik çizgiyi aralık ve ayırma görevlerine uygun kullandım mı?\n- Üç noktayı yalnız bağlamın gerektirdiği eksilti veya çıkarma amacıyla kullandım mı?\n- Her düzeltmenin anlam ve okunabilirlik üzerindeki etkisini açıklayabiliyor muyum?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-n151__ty721t6.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n151__ty721t6.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h1","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h2","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h3","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h4"],"rows":[[{"v":"Afiş için ter temiz bir alan hazırlandı."},{"v":"Afiş için tertemiz bir alan hazırlandı."},{"v":"Pekiştirmeli kelime bitişik yazılır."},{"v":"Niteliğin güçlü derecesi standart yazımla anlaşılır."}],[{"v":"Öneriler tekerteker incelendi."},{"v":"Öneriler teker teker incelendi."},{"v":"İkileme ayrı yazılır."},{"v":"İncelemenin sırayla yapıldığı açık biçimde okunur."}],[{"v":"Öğrenciler, öğretmenler, veliler görüş bildirdi yönetim, temsilciler, rehberlik birimi not aldı."},{"v":"Öğrenciler, öğretmenler, veliler görüş bildirdi; yönetim, temsilciler, rehberlik birimi not aldı."},{"v":"Kendi içinde virgüllü iki büyük grup noktalı virgülle ayrılır."},{"v":"Görüş bildirenlerle not alanlar birbirine karışmaz."}],[{"v":"Temsilci herkesin görüşü değerlidir dedi."},{"v":"Temsilci, “Herkesin görüşü değerlidir.” dedi."},{"v":"Doğrudan aktarılan söz tırnak içine alınır."},{"v":"Sözün sınırı ve kime ait olduğu belirginleşir."}],[{"v":"Belge yalnız görev için kullanılacaktır güvenli iletişim amacıyla."},{"v":"Belge yalnız görev için kullanılacaktır (güvenli iletişim amacıyla)."},{"v":"Ek açıklama yay ayraçla ana cümleden ayrılır."},{"v":"Temel yargı ile tamamlayıcı açıklama ayrı okunur."}],[{"v":"Alıntıda “Bu alan herkesin kullanımına açıktır.” denildi."},{"v":"Alıntıda “Bu alan [sınıf kitaplığı] herkesin kullanımına açıktır.” denildi."},{"v":"Alıntıya aktaran tarafından eklenen açıklama köşeli ayraçla gösterilir."},{"v":"Eklenen sözün özgün alıntının parçası olmadığı anlaşılır."}],[{"v":"Konuşmacı sözünü bilerek yarım bıraktı: “Bu kurala bir de başka açıdan bakarsak.”"},{"v":"Konuşmacı sözünü bilerek yarım bıraktı: “Bu kurala bir de başka açıdan bakarsak...”"},{"v":"Üç nokta bilinçli eksiltili anlatımı gösterir."},{"v":"Cümlenin tamamlanmadığı bağlamdan anlaşılır; işaret her cümlede kullanılmaz."}],[{"v":"Toplantı 13.00 14.00 arasında yapılacak."},{"v":"Toplantı 13.00-14.00 arasında yapılacak."},{"v":"Kısa çizgi başlangıç ve bitiş arasındaki aralığı gösterir."},{"v":"Toplantının saat aralığı tek bakışta anlaşılır."}],[{"v":"Form 08 09 2026 tarihinde -da -de ekleri bakımından güncellendi."},{"v":"Form 08/09/2026 tarihinde -da/-de ekleri bakımından güncellendi."},{"v":"Eğik çizgi tarih bölümlerini ve ek biçimlerini ayırır."},{"v":"Tarih ile alternatif ek biçimleri birbirine karışmadan okunur."}],[{"v":"Dikkat kişisel bilgi paylaşmayın."},{"v":"Dikkat! Kişisel bilgi paylaşmayın."},{"v":"Ünlem, uyarı bildiren sözü belirginleştirir."},{"v":"Uyarının başlangıcı açıklaşır; art arda ünlem gerekmez."}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-n151__ty721t6.alt":"Dört sütunlu on satırlı düzenleme tablosu, hak ve sorumluluklar temalı cümlelerde hatalı veya belirsiz kullanım ile düzeltilmiş biçimi, kuralı ve anlama etkisini eşleştirir. Tertemiz pekiştirmesi bitişik, teker teker ikilemesi ayrı yazılır. Kendi içinde virgüllü iki katılımcı grubu noktalı virgülle ayrılır. Temsilcinin doğrudan sözü tırnakla, güvenli iletişim açıklaması yay ayraçla, alıntıya sonradan eklenen sınıf kitaplığı açıklaması köşeli ayraçla gösterilir. Bilinçli biçimde yarım bırakılan söz üç noktayla, 13.00 ile 14.00 arasındaki saat aralığı kısa çizgiyle, 08/09/2026 tarihi ve -da/-de ek biçimleri eğik çizgiyle yazılır. Son satırda Dikkat sözü ünlemle uyarı olarak ayrılır; her satırın son sütunu düzeltmenin okuma ve anlam üzerindeki etkisini açıklar.","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.caption":"Hak ve sorumluluklar temalı metinlerde yazım ve noktalama düzeltmelerinin anlam etkisi","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h1":"Hatalı veya belirsiz kullanım","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h2":"Düzeltilmiş kullanım","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h3":"Uygulanan kural veya işlev","tr-g07-turkce-n151__ty721t6.h4":"Anlam ve okuma etkisi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-y-7-21-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Yazım kuralları ve noktalama işaretleri, bir metnin yalnız düzgün görünmesini sağlamaz; kelimelerin nasıl okunacağını, cümlelerin nerede ayrıldığını ve düşünceler arasındaki ilişkinin nasıl anlaşılacağını da belirler. Bu konuda hak ve sorumluluklar temalı bir duyuru, afiş, öykü ya da görüş yazısını düzenlerken yazım ve noktalama kararlarını anlam amacına göre vermeyi öğreneceksin.\n\nYedinci sınıf düzeyinde pekiştirmeli kelimeler ile ikilemelerin yazımı; ünlem, kısa çizgi, üç nokta ve eğik çizginin önceki sınıflarda ele alınmayan işlevleri; noktalı virgül, tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayracın yaygın işlevleri üzerinde durulur. Amaç, bütün işaretleri aynı metne yerleştirmek değildir. Yazının ihtiyacına uyan işaret seçilir; gereksiz işaret, anlamı açmak yerine karıştırabilir.","keyConcepts":"**Pekiştirmeli kelime**, bir niteliğin derecesini artırır ve bitişik yazılır: “tertemiz, bembeyaz, sımsıkı”. **İkileme**, anlamı güçlendirmek veya eylemin biçimini göstermek için birlikte kullanılan, çoğunlukla ayrı yazılan söz grubudur: “tek tek, adım adım, karşı karşıya”.\n\n**Noktalı virgül (;)**, kendi içinde virgüller bulunan anlam gruplarını birbirinden ayırabilir. “Öğrenciler, öğretmenler, veliler; yönetim, temsilciler, rehberlik birimi” örneğinde iki büyük grup belirginleşir. Noktalı virgül, her uzun cümlede virgül yerine kullanılmaz.\n\n**Tırnak işareti (“ ”)**, değiştirilmeden aktarılan sözü veya özel olarak belirtilmek istenen ifadeyi sınırlar. Doğrudan sözün kime ait olduğu da yazıda açıklanmalıdır. **Yay ayraç ( )**, cümlenin temel akışına eklenen açıklamayı gösterir. **Köşeli ayraç [ ]**, özellikle bir alıntıya, alıntıyı aktaran kişinin eklediği açıklamayı ayırmak için kullanılabilir.\n\n**Ünlem işareti (!)** duygu, seslenme veya uyarıyı belirginleştirebilir. Bir sözden sonra yay ayraç içinde kullanıldığında alay ya da küçümseme sezdirme işlevi taşıyabilir; bu kullanım tanınmalı, fakat saygılı iletişimde kişiyi incitebileceği için gelişigüzel kullanılmamalıdır. **Kısa çizgi (-)** sayı veya sözler arasında “ile, arasında, -den -e” ilişkisini gösterebilir: “13.00-14.00”, “hak-sorumluluk dengesi”.\n\n**Üç nokta (...)**, sözün bilinçli biçimde tamamlanmadığını, örneklerin sürdürülebileceğini veya bir alıntıdan bölüm çıkarıldığını gösterebilir. Her cümle sonunda kullanılmaz; bağlamda böyle bir anlam amacı bulunmalıdır. **Eğik çizgi (/)** tarihin gün, ay ve yıl bölümlerini ya da bir ekin farklı biçimlerini ayırabilir: “08/09/2026”, “-da/-de”.\n\nAşağıdaki görseli incele. Tablo, hatalı veya belirsiz cümleyi düzeltilmiş biçimiyle karşılaştırır; üçüncü sütun uygulanan kuralı, son sütun ise düzeltmenin okurun anlamasına nasıl katkı verdiğini gösterir.","steps":"1. **Önce metnin anlamını belirle.** Cümle bir uyarı mı, doğrudan aktarım mı, açıklama mı, eksiltili bir söz mü? İşareti anlamdan önce seçme.\n2. **Kelime yazımını denetle.** Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yaz. “Tektek” değil “tek tek”; “ter temiz” değil “tertemiz” biçimi kullanılır.\n3. **Büyük anlam gruplarını bul.** Bir cümlede iki grup da kendi içinde virgüller taşıyorsa, grupları noktalı virgülle ayırmak okunmayı kolaylaştırabilir.\n4. **Aktarılan sözün sınırını göster.** Başkasının sözünü değiştirmeden veriyorsan tırnak kullan; aktaran kişinin açıklamasını alıntıyla karıştırma.\n5. **Ek bilginin türünü ayırt et.** Ana cümleye ek açıklama yay ayraçla, alıntının içine sonradan eklenen açıklama köşeli ayraçla gösterilebilir.\n6. **Üç noktayı bağlama göre seç.** Konuşanın sözü bilerek yarım bırakılmıyorsa veya aktarımda bölüm çıkarılmıyorsa sırf etkileyici görünmek için üç nokta ekleme.\n7. **Aralık ve ayırma işlevini kontrol et.** Saat veya yıl aralığında kısa çizgi, tarih bölümleri ve ek seçeneklerinde eğik çizgi kullanılabilir. İşaretin iki tarafındaki değerlerin neyi gösterdiği açık olmalıdır.\n8. **Uyarının tonunu gözden geçir.** Ünlem işareti uyarıyı belirginleştirebilir; ancak çok sayıda ünlem kullanmak güvenli ve saygılı iletişimi güçlendirmez.\n9. **Son okumayı iki aşamada yap.** Önce yalnız yazım biçimlerine, sonra yalnız noktalama ve anlam ilişkilerine odaklan. Her düzeltmenin nedenini açıklayabiliyor ol.","workedExamples":["Taslak: “Toplantıda öğrenciler, öğretmenler, veliler yönetim, sınıf temsilcileri, rehberlik birimi önerileri tektek değerlendirdi. Temsilci herkesin görüşü değerlidir dedi.”\n\n**Çözüm adımları:**\n1. “Tektek” bir ikilemedir ve ayrı yazılır: “tek tek”.\n2. Cümlede iki büyük katılımcı grubu vardır. Her grubun içinde virgüller bulunduğu için gruplar noktalı virgülle ayrılır.\n3. Temsilcinin sözü doğrudan aktarılmıştır; söz tırnak içine alınır ve aktarma cümlesi virgülle düzenlenir.\n4. Birinci cümle şöyle düzenlenir: “Toplantıda öğrenciler, öğretmenler, veliler; yönetim, sınıf temsilcileri ve rehberlik birimi önerileri tek tek değerlendirdi.”\n5. Doğrudan aktarımın yer aldığı ikinci cümle şu biçimde yazılır: Temsilci, “Herkesin görüşü değerlidir.” dedi.\n6. Böylece katılımcı grupları, ikilemenin yazımı ve aktarılan sözün sınırı birbirine karışmadan anlaşılır.","Taslak afiş metni: “Dikkat kişisel bilgileri açık alanda paylaşmayın Toplantı 13.00 14.00 saatleri arasında yapılacaktır Form 08 09 2026 tarihinde güncellendi Söylemek istediğimiz bir şey daha var.”\n\n**Çözüm adımları:**\n1. İlk cümle bir uyarıdır; seslenme sözü ünlemle ayrılır: “Dikkat! Kişisel bilgileri açık alanda paylaşmayın.”\n2. Saatler bir aralık bildirir; kısa çizgi kullanılır: “13.00-14.00”.\n3. Tarihin bölümleri eğik çizgiyle ayrılır: “08/09/2026”.\n4. Son cümlenin gerçekten tamamlanıp tamamlanmadığı değerlendirilir. Yazar bilinçli biçimde okuru devamı üzerinde düşündürmek istiyorsa “Söylemek istediğimiz bir şey daha var...” biçimi uygundur. Tamamlanmış bir yargı bildirmek istiyorsa nokta kullanılmalıdır.\n5. Son metin: “Dikkat! Kişisel bilgileri açık alanda paylaşmayın. Toplantı 13.00-14.00 saatleri arasında yapılacaktır. Form 08/09/2026 tarihinde güncellendi. Söylemek istediğimiz bir şey daha var...”\n6. Üç noktanın kullanımı yalnızca eksiltili anlatım amacıyla gerekçelendirilmiştir; her cümlenin sonuna yayılmamıştır."],"commonMistakes":"Noktalı virgülü uzun görünen her cümlede kullanmak, tırnak içindeki sözü kaynak göstermeden vermek, yay ayraç ile köşeli ayracı aynı görevde sanmak ve ikilemeleri bitişik yazmak sık hatalardır. Üç noktayı “duygulu görünmek” için bütün cümlelerin sonuna koymak, işaretin anlamını belirsizleştirir. Kısa çizgi ile eğik çizgi de birbirinin yerine geçmez: saat aralığı “13.00-14.00”, tarih “08/09/2026” biçimindedir. Ünlem işaretini art arda kullanmak mesajı daha güvenilir yapmaz; tersine sert veya saldırgan bir ton oluşturabilir. Noktalama denetimi, işareti saymak değil, her işaretin metindeki görevini açıklamaktır.","selfCheck":["Pekiştirmeli kelimeleri bitişik, ikilemeleri ayrı yazdım mı?","Noktalı virgülü, kendi içinde virgüllü grupları ayırmak için doğru yerde kullandım mı?","Doğrudan aktarılan sözü tırnakla sınırlandırdım mı?","Yay ayraç ile köşeli ayracın işlevini karıştırdım mı?","Ünlem işaretinin metnin tonuna uygun olduğundan emin oldum mu?","Kısa çizgi ve eğik çizgiyi aralık ve ayırma görevlerine uygun kullandım mı?","Üç noktayı yalnız bağlamın gerektirdiği eksilti veya çıkarma amacıyla kullandım mı?","Her düzeltmenin anlam ve okunabilirlik üzerindeki etkisini açıklayabiliyor muyum?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme: T.Y.7.21","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6c7308ac6eec20a1c719de87e06aefb2a66538ce6fa78af8367a35a9bc164a65","reviewDecisionSha256":"8d0c1af56aa2018d2d499d26025f923f39c59edb487e99ecd8eaa9c49f1067fc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6c7308ac6eec20a1c719de87e06aefb2a66538ce6fa78af8367a35a9bc164a65","reviewedHash":"sha256:6c7308ac6eec20a1c719de87e06aefb2a66538ce6fa78af8367a35a9bc164a65","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8d0c1af56aa2018d2d499d26025f923f39c59edb487e99ecd8eaa9c49f1067fc; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n151","contentProjectionSha256":"6c7308ac6eec20a1c719de87e06aefb2a66538ce6fa78af8367a35a9bc164a65","reviewDecisionSha256":"8d0c1af56aa2018d2d499d26025f923f39c59edb487e99ecd8eaa9c49f1067fc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"note","id":"tr.g07.turkce.n152","noteId":"tr.g07.turkce.n152","noteKey":"tr.g07.turkce.n152","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-22","title":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"body":"## Bu konuda ne öğreneceğim?\n\nBir yazıyı bitirdikten sonra yalnız “Güzel oldu.” ya da “Yazmakta iyi değilim.” demek, gelişimini yönetmek için yeterli değildir. Bu konuda yazma sürecini hedef, taslak, düzeltme, geri bildirim ve son metin gibi somut kanıtlarla incelemeyi öğreneceksin. Güçlü yönlerini neden güçlü olduklarıyla açıklayacak, gelişmeye açık bir yön için uygulanabilir tedbir belirleyecek ve işe yarayan yöntemini sonraki çalışmaya aktaracaksın.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında sınıf kitaplığının kullanımı üzerine bir görüş yazısı, güvenli dijital iletişim afişi, çocukların günlük yaşamda karşılaşabileceği bir sorumluluk durumunu anlatan özgün öykü veya temel kavramları açıklayan bir sunum metni hazırlanabilir. Öz yansıtma, bu ürünlerin konusuna not vermek değil; yazma amacına, hedef kitleye, türe, yapıya, anlatım açıklığına, yazım ve noktalamaya ne ölçüde uyduğunu kanıtla değerlendirmektir.\n\n## Temel kavramlar\n\n**Yazma hedefi**, ürünün sonunda görülmesi beklenen açık sonuçtur. “Görüş yazımda önerimi en az iki gerekçeyle destekleyeceğim.” ölçülebilir bir hedeftir. **Ölçüt**, yazıyı incelemek için kullanılan özelliktir: amaç, hedef kitle, tür, paragraf düzeni, düşünce akışı, uygun üslup, kaynak sınırı, yazım ve noktalama gibi.\n\n**Süreç kanıtı**, değerlendirmeyi hafızadan çıkarıp görünür hâle getirir. Konu planı, ilk taslak, değişiklik izi, kontrol listesi, geri bildirim, süre kaydı ve son metin kanıt olabilir. **Güçlü yön**, yazının amacına ulaşmasına katkı sağlayan ve sonraki çalışmada korunması gereken davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, belirli bir çalışmayla iyileştirilebilecek özelliktir; kişiyi “başarısız” diye etiketlemez.\n\n**Tedbir**, gelişmeye açık yönün nedenine uygun somut adımdır. “Daha dikkatli olacağım.” belirsizdir; “Taslağı bitirince her paragraftaki ana düşüncenin altını çizeceğim ve konu dışı cümleyi çıkaracağım.” uygulanabilir bir tedbirdir. **Aktarım**, işe yarayan yöntemi yeni bir yazma görevinde bilinçli biçimde kullanmaktır. **Yeni hedef**, sonraki üründe gözlenebilecek değişikliği belirtir.\n\n**Ürün ve seçki dosyası**, yalnız bitmiş yazıların toplandığı bir klasör değildir. Sözlük, günlük, anı, gezi yazısı, şiir defteri, alıntılar, özdeyişler, atasözü ve deyim seçkileri gibi ürünlerin yanında plan, taslak, geri bildirim ve öz değerlendirme notlarını da içerebilir. Böylece yazar kimliğinin zaman içindeki gelişimi izlenir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, ölçülebilir hedefin uygulamaya; uygulamanın süreç kanıtlarına; kanıtların gerekçeli öz değerlendirmeye ve yeni hedefe nasıl bağlandığını gösterir. Son bağlantı, yeni hedefin bir sonraki yazma uygulamasında denenmesiyle sürecin döngüye dönüştüğünü açıklar.\n\n## Adım adım anlatım\n\n1. **Başlangıç hedefini yeniden oku.** Yazıyı neden, kimin için ve hangi türde hazırladın? Hedef belirsizse değerlendirme de belirsiz kalır.\n2. **Göreve uygun ölçütleri seç.** Bir afişte kısa ve açık ifadeler ile görsel-yazı uyumu; görüş yazısında ana düşünce, gerekçe ve sonuç; öyküde olay akışı ve karakter davranışları öne çıkabilir.\n3. **Kanıtları yan yana getir.** İlk planı, taslağı, yapılan değişiklikleri, son metni ve geri bildirimi birlikte incele. Yalnız son ürüne bakmak, hangi davranışın geliştiğini göstermeyebilir.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Girişim iyiydi.” yerine “İlk iki cümlede konuyu ve hedef okuru belirttiğim için yazının amacı baştan anlaşılıyor.” de.\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** “Yazım kötü.” yerine “İkinci paragrafta önerimin gerekçesini vermeden sonuca geçmişim.” gibi değiştirilebilir bir davranışı adlandır.\n6. **Nedene uygun tedbir seç.** Sorun gerekçe eksikliyse daha çok sıfat kullanmak çözüm değildir. Her önerinin yanına “Neden?” sorusu yazmak uygun tedbir olabilir.\n7. **Güçlü davranışı aktar.** İşe yarayan paragraf planını, kaynak notu yöntemini veya son okuma çizelgesini yeni görevde yeniden kullan.\n8. **Yeni hedef kur.** “Bir sonraki yazıda iki gerekçeyi farklı paragraflarda açıklayacağım ve her paragrafta konu cümlesi kullanacağım.” gibi gözlenebilir bir sonuç belirle.\n9. **Ürün dosyasını güncelle.** İlk taslağı silme; son metinle birlikte sakla. Hangi değişikliğin neden yapıldığını kısa bir yansıtma notuyla yaz.\n\n## En az iki çözümlü örnek\n\n### Çözümlü örnek 1:\n\nGörev: Sınıf kitaplığından yararlanma hakkı ile alınan kitabı zamanında geri getirme sorumluluğunu açıklayan bir görüş yazısı hazırlamak.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Başlangıç hedefi “Hakkı ve sorumluluğu iki ayrı paragrafta açıklayıp aralarındaki ilişkiyi sonuç bölümünde kurmak” olarak belirlenir.\n2. İlk taslakta hakkı açıklayan paragraf açıktır; fakat sorumluluk yalnız “Kitabı geri getirmeliyiz.” cümlesiyle geçilmiştir.\n3. Güçlü yön kanıtla yazılır: “İlk paragrafta kitaplığa erişimin öğrenmeye katkısını iki somut durumla açıkladım.”\n4. Gelişmeye açık yön sınırlanır: “İkinci paragrafta kitabın geç getirilmesinin başka öğrencilerin erişimini nasıl etkilediğini açıklamadım.”\n5. Tedbir seçilir: Her sorumluluk cümlesinin yanına “Kimi, nasıl etkiler?” sorusu yazılır.\n6. Paragraf “Kitabın zamanında geri getirilmesi, sıradaki öğrencinin de kaynağa ulaşabilmesini sağlar.” cümlesiyle geliştirilir.\n7. Yeni hedef: “Bir sonraki görüş yazısında her önerinin başka kişiler üzerindeki etkisini en az bir cümleyle açıklayacağım.” İlk ve son metin ürün dosyasına birlikte eklenir.\n\n### Çözümlü örnek 2:\n\nGörev: Sınıfın ortak dijital alanında güvenli ve saygılı iletişimi anlatan kısa afiş metni yazmak.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Ölçütler “kısa ifade, hedef kitleye uygun dil, kişisel bilgi paylaşmama, başkasının içeriğini izinsiz değiştirmeme ve doğru noktalama” olarak seçilir.\n2. Taslakta “Her şeyi paylaşma, dikkatli ol!” cümlesi vardır. Bu ifade çok genel olduğu için neyin yapılmaması gerektiğini açıkça göstermemektedir.\n3. Güçlü yön belirlenir: Metin kısa tutulmuş ve uyarı başta verilmiştir.\n4. Gelişmeye açık yön kanıtlanır: “Her şey” sözü belirsizdir; hedef davranış anlaşılmamaktadır.\n5. Tedbir olarak afişteki her uyarının “hangi davranış?” sorusuna cevap vermesi kararlaştırılır.\n6. Cümle “Görev için gerekli olmayan kişisel bilgiyi açık grupta paylaşma.” biçiminde düzenlenir. İkinci maddeye “Bir arkadaşının cümlesini değiştirmeden önce izin iste.” eklenir.\n7. Yeni hedef, sonraki afişte üç maddenin de tek davranış bildirmesi ve arkadaş geri bildiriminde belirsiz sözcük bulunmaması olarak yazılır. Taslak, düzenlenmiş afiş ve geri bildirim ürün dosyasına konur.\n\n## Sık yapılan hata\n\nÖz yansıtmayı yalnız duygu bildiren bir not, puan verme işlemi veya kişilik yargısı sanmak en temel hatadır. “Ben kötü yazarım.” değiştirilebilir davranışı göstermez. Kanıtsız “Girişim çok güçlü.” cümlesi de yeterli değildir. Bir başka hata, gelişmeye açık her yön için aynı tedbiri seçmektir; yazım hatası ile gerekçe eksikliği farklı çalışmalar gerektirir. Akran geri bildirimini sorgulamadan uygulamak yerine, önerinin yazma amacı ve ölçütlerle uyumu değerlendirilmelidir. Ürün dosyasına yalnız temiz kopyayı koymak da sürecin izlerini siler; plan ve taslaklar gelişimin önemli kanıtlarıdır.\n\n## Kısa öz kontrol listesi\n\n- Yazma amacımı, hedef kitlemi ve türümü açıkça belirledim mi?\n- Göreve uygun ölçütleri seçtim mi?\n- Plan, taslak, düzeltme ve geri bildirim gibi kanıtları kullandım mı?\n- Güçlü yönümü metinden somut bir örnekle gerekçelendirdim mi?\n- Gelişmeye açık yönü kişiliğime değil değiştirilebilir bir davranışa bağladım mı?\n- Belirlediğim tedbir, sorunun gerçek nedenine uygun ve uygulanabilir mi?\n- İşe yarayan yöntemi sonraki yazıya nasıl aktaracağımı yazdım mı?\n- Yeni hedefim gözlenebilir ve denetlenebilir mi?\n- Ürün ve seçki dosyamda taslak, son metin ve yansıtma notu birlikte bulunuyor mu?\n\nAşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-n152__ty722t6.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-n152__ty722t6.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n152__ty722t6.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-n152__ty722t6.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-n152__ty722t6.kanit"},{"id":"degerlendirme","labelKey":"tr-g07-turkce-n152__ty722t6.degerlendirme"},{"id":"yenihedef","labelKey":"tr-g07-turkce-n152__ty722t6.yenihedef"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"degerlendirme"},{"from":"degerlendirme","to":"yenihedef"},{"from":"yenihedef","to":"uygulama"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-n152__ty722t6.alt":"Soldan sağa ilerleyen beş düğümlü döngüde önce amaç, hedef kitle, tür ve ölçüte dayalı yazma hedefi belirlenir. Hedef, planlama, taslak yazma, düzenleme ve paylaşma uygulamasına bağlanır. Uygulamadan plan, ilk ve son metin, düzeltme izi, kontrol listesi ve geri bildirim gibi kanıtlar toplanır. Kanıtlar öz değerlendirmede kullanılarak güçlü yön, gelişmeye açık yön, alınacak tedbir ve aktarılacak yöntem gerekçelendirilir. Yeni hedef düğümünde gözlenebilir değişiklik belirlenir ve ürün seçki dosyasına kaydedilir. Son ok yeni hedefi bir sonraki yazma uygulamasına bağlayarak gelişimin tek seferlik değil döngüsel olduğunu gösterir.","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.caption":"Yazmada hedef, uygulama, kanıt, öz değerlendirme ve yeni hedef döngüsü","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.hedef":"Hedef: amaç, hedef kitle, tür ve ölçütü belirle","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.uygulama":"Uygulama: planla, taslak yaz, düzenle ve paylaş","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.kanit":"Kanıt: taslak, son metin, değişiklik ve geri bildirimi topla","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.degerlendirme":"Öz değerlendirme: güçlü yönü, gelişim alanını ve tedbiri gerekçelendir","tr-g07-turkce-n152__ty722t6.yenihedef":"Yeni hedef: işe yarayan yöntemi aktar, ürünü dosyala ve yeniden dene"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-t06-t-y-7-22-note","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","lessonSections":{"whatIWillLearn":"Bir yazıyı bitirdikten sonra yalnız “Güzel oldu.” ya da “Yazmakta iyi değilim.” demek, gelişimini yönetmek için yeterli değildir. Bu konuda yazma sürecini hedef, taslak, düzeltme, geri bildirim ve son metin gibi somut kanıtlarla incelemeyi öğreneceksin. Güçlü yönlerini neden güçlü olduklarıyla açıklayacak, gelişmeye açık bir yön için uygulanabilir tedbir belirleyecek ve işe yarayan yöntemini sonraki çalışmaya aktaracaksın.\n\n“Hak ve Sorumluluklar” temasında sınıf kitaplığının kullanımı üzerine bir görüş yazısı, güvenli dijital iletişim afişi, çocukların günlük yaşamda karşılaşabileceği bir sorumluluk durumunu anlatan özgün öykü veya temel kavramları açıklayan bir sunum metni hazırlanabilir. Öz yansıtma, bu ürünlerin konusuna not vermek değil; yazma amacına, hedef kitleye, türe, yapıya, anlatım açıklığına, yazım ve noktalamaya ne ölçüde uyduğunu kanıtla değerlendirmektir.","keyConcepts":"**Yazma hedefi**, ürünün sonunda görülmesi beklenen açık sonuçtur. “Görüş yazımda önerimi en az iki gerekçeyle destekleyeceğim.” ölçülebilir bir hedeftir. **Ölçüt**, yazıyı incelemek için kullanılan özelliktir: amaç, hedef kitle, tür, paragraf düzeni, düşünce akışı, uygun üslup, kaynak sınırı, yazım ve noktalama gibi.\n\n**Süreç kanıtı**, değerlendirmeyi hafızadan çıkarıp görünür hâle getirir. Konu planı, ilk taslak, değişiklik izi, kontrol listesi, geri bildirim, süre kaydı ve son metin kanıt olabilir. **Güçlü yön**, yazının amacına ulaşmasına katkı sağlayan ve sonraki çalışmada korunması gereken davranıştır. **Gelişmeye açık yön**, belirli bir çalışmayla iyileştirilebilecek özelliktir; kişiyi “başarısız” diye etiketlemez.\n\n**Tedbir**, gelişmeye açık yönün nedenine uygun somut adımdır. “Daha dikkatli olacağım.” belirsizdir; “Taslağı bitirince her paragraftaki ana düşüncenin altını çizeceğim ve konu dışı cümleyi çıkaracağım.” uygulanabilir bir tedbirdir. **Aktarım**, işe yarayan yöntemi yeni bir yazma görevinde bilinçli biçimde kullanmaktır. **Yeni hedef**, sonraki üründe gözlenebilecek değişikliği belirtir.\n\n**Ürün ve seçki dosyası**, yalnız bitmiş yazıların toplandığı bir klasör değildir. Sözlük, günlük, anı, gezi yazısı, şiir defteri, alıntılar, özdeyişler, atasözü ve deyim seçkileri gibi ürünlerin yanında plan, taslak, geri bildirim ve öz değerlendirme notlarını da içerebilir. Böylece yazar kimliğinin zaman içindeki gelişimi izlenir.\n\nAşağıdaki görseli incele. Akış, ölçülebilir hedefin uygulamaya; uygulamanın süreç kanıtlarına; kanıtların gerekçeli öz değerlendirmeye ve yeni hedefe nasıl bağlandığını gösterir. Son bağlantı, yeni hedefin bir sonraki yazma uygulamasında denenmesiyle sürecin döngüye dönüştüğünü açıklar.","steps":"1. **Başlangıç hedefini yeniden oku.** Yazıyı neden, kimin için ve hangi türde hazırladın? Hedef belirsizse değerlendirme de belirsiz kalır.\n2. **Göreve uygun ölçütleri seç.** Bir afişte kısa ve açık ifadeler ile görsel-yazı uyumu; görüş yazısında ana düşünce, gerekçe ve sonuç; öyküde olay akışı ve karakter davranışları öne çıkabilir.\n3. **Kanıtları yan yana getir.** İlk planı, taslağı, yapılan değişiklikleri, son metni ve geri bildirimi birlikte incele. Yalnız son ürüne bakmak, hangi davranışın geliştiğini göstermeyebilir.\n4. **Güçlü yönü gerekçelendir.** “Girişim iyiydi.” yerine “İlk iki cümlede konuyu ve hedef okuru belirttiğim için yazının amacı baştan anlaşılıyor.” de.\n5. **Gelişmeye açık yönü sınırla.** “Yazım kötü.” yerine “İkinci paragrafta önerimin gerekçesini vermeden sonuca geçmişim.” gibi değiştirilebilir bir davranışı adlandır.\n6. **Nedene uygun tedbir seç.** Sorun gerekçe eksikliyse daha çok sıfat kullanmak çözüm değildir. Her önerinin yanına “Neden?” sorusu yazmak uygun tedbir olabilir.\n7. **Güçlü davranışı aktar.** İşe yarayan paragraf planını, kaynak notu yöntemini veya son okuma çizelgesini yeni görevde yeniden kullan.\n8. **Yeni hedef kur.** “Bir sonraki yazıda iki gerekçeyi farklı paragraflarda açıklayacağım ve her paragrafta konu cümlesi kullanacağım.” gibi gözlenebilir bir sonuç belirle.\n9. **Ürün dosyasını güncelle.** İlk taslağı silme; son metinle birlikte sakla. Hangi değişikliğin neden yapıldığını kısa bir yansıtma notuyla yaz.","workedExamples":["Görev: Sınıf kitaplığından yararlanma hakkı ile alınan kitabı zamanında geri getirme sorumluluğunu açıklayan bir görüş yazısı hazırlamak.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Başlangıç hedefi “Hakkı ve sorumluluğu iki ayrı paragrafta açıklayıp aralarındaki ilişkiyi sonuç bölümünde kurmak” olarak belirlenir.\n2. İlk taslakta hakkı açıklayan paragraf açıktır; fakat sorumluluk yalnız “Kitabı geri getirmeliyiz.” cümlesiyle geçilmiştir.\n3. Güçlü yön kanıtla yazılır: “İlk paragrafta kitaplığa erişimin öğrenmeye katkısını iki somut durumla açıkladım.”\n4. Gelişmeye açık yön sınırlanır: “İkinci paragrafta kitabın geç getirilmesinin başka öğrencilerin erişimini nasıl etkilediğini açıklamadım.”\n5. Tedbir seçilir: Her sorumluluk cümlesinin yanına “Kimi, nasıl etkiler?” sorusu yazılır.\n6. Paragraf “Kitabın zamanında geri getirilmesi, sıradaki öğrencinin de kaynağa ulaşabilmesini sağlar.” cümlesiyle geliştirilir.\n7. Yeni hedef: “Bir sonraki görüş yazısında her önerinin başka kişiler üzerindeki etkisini en az bir cümleyle açıklayacağım.” İlk ve son metin ürün dosyasına birlikte eklenir.","Görev: Sınıfın ortak dijital alanında güvenli ve saygılı iletişimi anlatan kısa afiş metni yazmak.\n\n**Çözüm adımları:**\n1. Ölçütler “kısa ifade, hedef kitleye uygun dil, kişisel bilgi paylaşmama, başkasının içeriğini izinsiz değiştirmeme ve doğru noktalama” olarak seçilir.\n2. Taslakta “Her şeyi paylaşma, dikkatli ol!” cümlesi vardır. Bu ifade çok genel olduğu için neyin yapılmaması gerektiğini açıkça göstermemektedir.\n3. Güçlü yön belirlenir: Metin kısa tutulmuş ve uyarı başta verilmiştir.\n4. Gelişmeye açık yön kanıtlanır: “Her şey” sözü belirsizdir; hedef davranış anlaşılmamaktadır.\n5. Tedbir olarak afişteki her uyarının “hangi davranış?” sorusuna cevap vermesi kararlaştırılır.\n6. Cümle “Görev için gerekli olmayan kişisel bilgiyi açık grupta paylaşma.” biçiminde düzenlenir. İkinci maddeye “Bir arkadaşının cümlesini değiştirmeden önce izin iste.” eklenir.\n7. Yeni hedef, sonraki afişte üç maddenin de tek davranış bildirmesi ve arkadaş geri bildiriminde belirsiz sözcük bulunmaması olarak yazılır. Taslak, düzenlenmiş afiş ve geri bildirim ürün dosyasına konur."],"commonMistakes":"Öz yansıtmayı yalnız duygu bildiren bir not, puan verme işlemi veya kişilik yargısı sanmak en temel hatadır. “Ben kötü yazarım.” değiştirilebilir davranışı göstermez. Kanıtsız “Girişim çok güçlü.” cümlesi de yeterli değildir. Bir başka hata, gelişmeye açık her yön için aynı tedbiri seçmektir; yazım hatası ile gerekçe eksikliği farklı çalışmalar gerektirir. Akran geri bildirimini sorgulamadan uygulamak yerine, önerinin yazma amacı ve ölçütlerle uyumu değerlendirilmelidir. Ürün dosyasına yalnız temiz kopyayı koymak da sürecin izlerini siler; plan ve taslaklar gelişimin önemli kanıtlarıdır.","selfCheck":["Yazma amacımı, hedef kitlemi ve türümü açıkça belirledim mi?","Göreve uygun ölçütleri seçtim mi?","Plan, taslak, düzeltme ve geri bildirim gibi kanıtları kullandım mı?","Güçlü yönümü metinden somut bir örnekle gerekçelendirdim mi?","Gelişmeye açık yönü kişiliğime değil değiştirilebilir bir davranışa bağladım mı?","Belirlediğim tedbir, sorunun gerçek nedenine uygun ve uygulanabilir mi?","İşe yarayan yöntemi sonraki yazıya nasıl aktaracağımı yazdım mı?","Yeni hedefim gözlenebilir ve denetlenebilir mi?","Ürün ve seçki dosyamda taslak, son metin ve yansıtma notu birlikte bulunuyor mu?","Aşağıdaki görsele göre anlatılan kavramın temel ilişkilerini inceleyiniz."],"priorKnowledge":"Bu konuyu çalışmadan önce ilgili temel kavramları ve önceki öğrenmelerini hatırla.","summary":"Yazma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlayabilme: T.Y.7.22","figureNote":"Aşağıdaki görsele göre temel ilişkileri incele."},"reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"54f6bd0e9a3a446a0a6fd107cde6438f95e495997e24e5ce0953fc9b0513170f","reviewDecisionSha256":"2dcb706bbf4a3c284a0eff9b93e61b3c07ee5d567c7df721a69e238a45e2245f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:54f6bd0e9a3a446a0a6fd107cde6438f95e495997e24e5ce0953fc9b0513170f","reviewedHash":"sha256:54f6bd0e9a3a446a0a6fd107cde6438f95e495997e24e5ce0953fc9b0513170f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2dcb706bbf4a3c284a0eff9b93e61b3c07ee5d567c7df721a69e238a45e2245f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.n152","contentProjectionSha256":"54f6bd0e9a3a446a0a6fd107cde6438f95e495997e24e5ce0953fc9b0513170f","reviewDecisionSha256":"2dcb706bbf4a3c284a0eff9b93e61b3c07ee5d567c7df721a69e238a45e2245f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q001","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n001","noteKey":"tr.g07.turkce.n001","objective":"T.D.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Duru, “Düzenli uykunun öğrenmeye katkısı” konusunda iki temel bilgi edinmek için en fazla on dakikalık bir içerik dinleyecektir. Aşağıdaki materyallerden hangisi amacına en uygundur?","choices":["Okul rehberlik servisinin hazırladığı, düzenli uykunun öğrenmeye katkısını açıklayan, konuşmacısı ve tarihi belirtilmiş sekiz dakikalık öğrenci söyleşisi","Uyku araştırmalarında kullanılan teknik terimleri açıklamasız veren kırk dakikalık uzman konferansı","Kaynağı ve hazırlanma tarihi belli olmayan bir dakikalık sosyal medya yorumu","Uyku konusuna değinmeyen, yalnızca dinlendirici müziklerden oluşan bir kayıt"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; konu doğrudan görevle ilgilidir, süre sınırına uyar, hedef kitle öğrencidir ve kaynağı belirgindir. Öğrenci seçimde amaç, düzey, süre ve güvenilirlik ölçütlerini birlikte kullanmıştır.","Bu seçenek yanlıştır; içerik ilgili olsa da süreyi aşar ve açıklamasız teknik dil hedef kitleye uygun değildir. Buradaki yanılgı, yalnız konu benzerliğini yeterli sayıp süre ve düzey ölçütlerini göz ardı etmektir.","Bu seçenek yanlıştır; kısa olması tek başına uygunluk sağlamaz, kaynağı ve tarihi belirsizdir. Buradaki yanılgı, kısalık ölçütünü güvenilirliğin önüne koymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; kayıt rahatlatıcı olabilir ancak istenen iki bilgiyi sağlamaz. Buradaki yanılgı, dinleme sırasında hoşlanmayı öğrenme amacıyla karıştırmaktır."],"explanation":"Görev, düzenli uykunun öğrenmeye katkısıyla ilgili iki bilgi edinmeyi ve bunu on dakika içinde yapmayı gerektirir. Birinci materyal hem doğrudan konuya yönelir hem de öğrenci düzeyine, süreye ve kaynak güvenilirliğine uygundur. Diğer materyallerden biri gereğinden uzun ve ağır, biri kaynağı belirsiz, biri ise amaç dışıdır.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci açıkça verilen amaç, süre, hedef kitle ve kaynak bilgilerini seçeneklerle eşleştirir. Çeldiriciler tek bir olumlu özelliğe—uzmanlık, kısalık veya hoşluk—odaklanarak bütün ölçütleri birlikte değerlendirmeme yanılgısını yoklar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0001","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"824b0e690f50de77dfb239ce88d2495e71e3abf0c2c10250cbf2728aac772a9a","reviewDecisionSha256":"d5a2e59a0fdc20d49a56b7e7339dd40fc821d2406f2544c6f7f09d8f6f34df04","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:824b0e690f50de77dfb239ce88d2495e71e3abf0c2c10250cbf2728aac772a9a","reviewedHash":"sha256:824b0e690f50de77dfb239ce88d2495e71e3abf0c2c10250cbf2728aac772a9a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d5a2e59a0fdc20d49a56b7e7339dd40fc821d2406f2544c6f7f09d8f6f34df04; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q001","contentProjectionSha256":"824b0e690f50de77dfb239ce88d2495e71e3abf0c2c10250cbf2728aac772a9a","reviewDecisionSha256":"d5a2e59a0fdc20d49a56b7e7339dd40fc821d2406f2544c6f7f09d8f6f34df04","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q002","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n001","noteKey":"tr.g07.turkce.n001","objective":"T.D.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Mert, küçük hedeflerin nasıl oluşturulduğunu öğrenmek ve anlatıcıya kendi planıyla ilgili bir soru sormak istiyor. Aşağıdaki seçeneklerden hangisini seçmesi en uygundur?","choices":["Soruların kabul edilmediği, daha önce kaydedilmiş altı dakikalık bir tanıtım videosunu","Küçük hedef oluşturmayı ele alan, öğrenciler için düzenlenen ve sonunda soru-cevap bölümü bulunan canlı sınıf söyleşisini","Hedef belirlemeyle ilgisi olmayan bir başarı öyküsü seslendirmesini","Konuşmacısı belirtilmeyen ve yalnız sloganlardan oluşan kısa bir ses kaydını"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; kayıt konu hakkında bilgi verebilse de Mert'in anlatıcıya soru yöneltme ihtiyacını karşılamaz. Buradaki yanılgı, içerik uygunluğunu etkileşim gereksiniminden bağımsız düşünmektir.","Bu seçenek doğrudur; hem küçük hedefler konusunu işler hem de canlı soru-cevap bölümü sayesinde Mert'in etkileşim amacını karşılar. Öğrenci, materyalin biçimini görevin gerektirdiği iletişim olanağıyla eşleştirmiştir.","Bu seçenek yanlıştır; başarı teması yakın görünse de küçük hedef oluşturma bilgisini doğrudan sağlamaz. Buradaki yanılgı, geniş tema benzerliğini belirli öğrenme amacıyla aynı saymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; soru sorma olanağı bulunmadığı gibi kaynak ve içerik dayanağı da belirsizdir. Buradaki yanılgı, kısa ve etkileyici ifadeleri güvenilir, etkileşimli öğrenme materyali sanmaktır."],"explanation":"Mert'in iki amacı vardır: küçük hedef oluşturmayı öğrenmek ve kendi planına ilişkin soru sormak. Canlı sınıf söyleşisi hem konu uygunluğunu hem de karşılıklı iletişim olanağını sağlar. Kayıtlı içerikler tekrar dinlenebilir olsa da doğrudan soru sorma ihtiyacını karşılamaz.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci yalnız konu eşleşmesini değil, materyalin etkileşimli ya da etkileşimsiz oluşunu da değerlendirmelidir. En yakın çeldirici ilgili kayıtlı videodur; onu elemek için soru sorma amacının belirleyici olduğunu fark etmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0002","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a0b79327d49e2711d07812c65158cd0c937ec826c3f00f627931ad5cf2b6edb2","reviewDecisionSha256":"e4e02baef8bfab11b23f89211e8716044baa032699b5ef9965ea1a830cd3173f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a0b79327d49e2711d07812c65158cd0c937ec826c3f00f627931ad5cf2b6edb2","reviewedHash":"sha256:a0b79327d49e2711d07812c65158cd0c937ec826c3f00f627931ad5cf2b6edb2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e4e02baef8bfab11b23f89211e8716044baa032699b5ef9965ea1a830cd3173f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q002","contentProjectionSha256":"a0b79327d49e2711d07812c65158cd0c937ec826c3f00f627931ad5cf2b6edb2","reviewDecisionSha256":"e4e02baef8bfab11b23f89211e8716044baa032699b5ef9965ea1a830cd3173f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q003","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n001","noteKey":"tr.g07.turkce.n001","objective":"T.D.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Selin, on iki dakika içinde “Erteleme davranışının nedeni ve uygulanabilir bir çözümü” başlıklı kısa bir bilgi kartı hazırlayacaktır. İnternet bağlantısı zaman zaman kesilmekte, uzun cümleleri not ederken konuşmayı kaçırmaktadır. Aşağıdaki hazırlıklardan hangisi materyal ve yardımcı kaynak seçimini en iyi yönetir?","choices":["Kaynağı belirtilmeyen yirmi beş dakikalık videoyu çevrim içi izlemek ve her cümleyi eksiksiz yazmaya çalışmak","Erteleme konusundaki kırk sayfalık yetişkin kitabının sesli sürümünü baştan sona dinlemek, yardımcı araç kullanmamak","Okul rehberlik servisinin erteleme davranışının nedenleri ve çözüm önerilerini ele alan dokuz dakikalık kaydını önceden indirmek ve “neden–çözüm” başlıklı iki sütunlu çalışma kâğıdı kullanmak","Bağlantı kesilmesin diye konu dışı, üç dakikalık bir motivasyon müziği dinlemek ve kartı ön bilgilerle doldurmak"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; süre aşılır, kaynak belirsizdir, çevrim içi erişim riski sürer ve tam cümle notu Selin'in bilinen güçlüğünü artırır. Buradaki yanılgı, materyali ve yardımcı aracı koşullara uyarlamadan ilk seçime bağlı kalmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; kaynak kapsamlı olsa bile görev süresine ve yaş düzeyine uygun değildir, ayrıca bilgiyi düzenleyecek bir yardımcı kaynak seçilmemiştir. Buradaki yanılgı, kapsamın fazlalığını görev uygunluğu sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; kayıt güvenilir, konuya ve süreye uygundur; önceden indirme erişim sorununu azaltır, iki sütunlu kâğıt da istenen neden ile çözümü kısa notlarla ayırmayı sağlar. Seçim, amaç, süre, erişim ve öğrenme ihtiyacını birlikte karşılar.","Bu seçenek yanlıştır; erişim kolaylığı sağlansa da materyal görev için gerekli bilgiyi vermez. Buradaki yanılgı, teknik kolaylığı içerik uygunluğunun yerine koymak ve kanıtsız ön bilgiyle ürünü tamamlamaktır."],"explanation":"Selin'in ürünü iki tür kanıt gerektirir: ertelemenin nedeni ve uygulanabilir çözümü. Dokuz dakikalık güvenilir kaydın çevrim dışı hazırlanması süre ve bağlantı sorununa cevap verir. “Neden–çözüm” çalışma kâğıdı ise her cümleyi yazmak yerine gerekli bilgileri seçerek düzenlemesini sağlar. Böylece materyal ile yardımcı kaynak aynı amaca hizmet eder.","difficultyReason":"Düzey 4'tür; öğrenci amaç, kaynak, süre, erişim sorunu, öğrencinin not alma güçlüğü ve beklenen ürün yapısını aynı kararda birleştirir. Çeldiricilerden bazıları konuya yakın veya teknik olarak kolaydır; doğru seçim için tek ölçütlü kararları elemek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0003","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3dc500ce35fd1deca8914d1646d837e1c1a8143a96fc034a62a2983fb25cd3e5","reviewDecisionSha256":"58bcebba1c792a8d0d8bd932f7a93fc4950a9a4382d1b48ce20496fad2507ea9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3dc500ce35fd1deca8914d1646d837e1c1a8143a96fc034a62a2983fb25cd3e5","reviewedHash":"sha256:3dc500ce35fd1deca8914d1646d837e1c1a8143a96fc034a62a2983fb25cd3e5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:58bcebba1c792a8d0d8bd932f7a93fc4950a9a4382d1b48ce20496fad2507ea9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q003","contentProjectionSha256":"3dc500ce35fd1deca8914d1646d837e1c1a8143a96fc034a62a2983fb25cd3e5","reviewDecisionSha256":"58bcebba1c792a8d0d8bd932f7a93fc4950a9a4382d1b48ce20496fad2507ea9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q004","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n003","noteKey":"tr.g07.turkce.n003","objective":"T.D.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir ses kaydında konuşmacı, ödevleri son ana bırakmanın üç nedenini ve bu davranışın iki sonucunu açıklamaktadır. Dinleme amacı nedenlerle sonuçları ayırmaktır. En uygun strateji ve yöntem hangisidir?","choices":["Kaydı yalnızca ses tonuna dikkat ederek dinlemek","Her cümleyi hiçbir ayrım yapmadan eksiksiz yazmak","Kayıt bitince yalnız en ilginç örneği hatırlamaya çalışmak","“Nedenler” ve “Sonuçlar” başlıklı iki sütuna anahtar kelimelerle not almak"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; ses tonu konuşmacının vurgusunu gösterebilir ancak neden ve sonuç bilgilerini düzenlemez. Buradaki yanılgı, yardımcı bir ipucunu temel anlama stratejisinin yerine koymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; eksiksiz yazma çabası dinlemeyi geriden takip etmeye ve ilişkileri kaçırmaya yol açabilir. Buradaki yanılgı, çok not almayı seçici ve amaçlı not alma sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; ilginç örneği hatırlamak metnin neden–sonuç yapısını bütünüyle çözmez. Buradaki yanılgı, dikkat çekici ayrıntıyı dinleme amacıyla karıştırmaktır.","Bu seçenek doğrudur; iki sütunlu düzenleyici, nedenleri sonuçlardan ayırır ve anahtar kelimeler dinlemeyi sürdürürken gerekli kanıtları kaydetmeyi sağlar. Strateji metin yapısıyla, yöntem ise görevle uyumludur."],"explanation":"Amaç, kayıttaki nedenleri ve sonuçları birbirinden ayırmaktır. Bu nedenle zihinsel plan neden–sonuç ilişkisini izlemek; uygulama yöntemi ise iki sütunda kısa notlar almaktır. Dördüncü seçenek hem ilişkiyi görünür kılar hem de her sözü yazma yükünü azaltır.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; metnin açıkça belirtilen neden–sonuç yapısını uygun bir grafik düzenleyici ve not alma yöntemiyle eşleştirmek yeterlidir. Çeldiriciler, ayrıntıya veya not miktarına odaklanan temel yanılgıları temsil eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0004","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0d7ed7f950212566f0ea5ce2a2e39d0c9153b7a918a16915621f278c785eb02b","reviewDecisionSha256":"ef32f725202bf3b2abac4ef92b94b7b276cb7f9367b713d22a96c55a282a32f0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0d7ed7f950212566f0ea5ce2a2e39d0c9153b7a918a16915621f278c785eb02b","reviewedHash":"sha256:0d7ed7f950212566f0ea5ce2a2e39d0c9153b7a918a16915621f278c785eb02b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ef32f725202bf3b2abac4ef92b94b7b276cb7f9367b713d22a96c55a282a32f0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q004","contentProjectionSha256":"0d7ed7f950212566f0ea5ce2a2e39d0c9153b7a918a16915621f278c785eb02b","reviewDecisionSha256":"ef32f725202bf3b2abac4ef92b94b7b276cb7f9367b713d22a96c55a282a32f0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q005","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n003","noteKey":"tr.g07.turkce.n003","objective":"T.D.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir öğrenci grubu, sınıf için “Daha düzenli çalışma alışkanlığı” önerileri geliştiren canlı bir söyleşiyi dinleyecektir. Öğrencilerin konuşmacının gerekçelerini anlaması ve sonunda açıklayıcı sorular sorması beklenmektedir. Hangi dinleme biçimi en uygundur?","choices":["Ana gerekçeleri kısa notlarla kaydedip uygun bölümde açıklayıcı soru sorarak katılımlı dinlemek","Konuşmacıyla göz teması kurmadan bütün cümleleri deftere geçirmek","Yalnız kendi görüşünü destekleyen cümleleri seçip karşıt gerekçeleri atlamak","Söyleşi boyunca hiç not almadan yalnız alkışlanan bölümlere dikkat etmek"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; kısa notlar gerekçeleri izlemeyi, uygun zamanda soru sormak ise canlı söyleşinin etkileşim olanağını kullanmayı sağlar. Öğrenci hem anlamayı hem ilişkiyi sürdürür.","Bu seçenek yanlıştır; tam cümle yazmak dikkati konuşmacıdan koparır ve etkileşimli ortamın gerektirdiği ilişkiyi zayıflatır. Buradaki yanılgı, kayıt tutmayı dinleyici–konuşmacı bağının önüne koymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; yalnız kendi görüşünü destekleyen kanıtları seçmek metni taraflı dinlemeye yol açar. Buradaki yanılgı, seçici dinlemeyi doğrulama yanlılığıyla karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; alkış, bir düşüncenin gerekçeli veya doğru olduğunu kanıtlamaz ve soru üretmek için yeterli kayıt bırakmaz. Buradaki yanılgı, topluluk tepkisini içerik çözümlemesinin yerine koymaktır."],"explanation":"Görev iki işlem ister: gerekçeleri anlamak ve açıklayıcı soru sormak. Katılımlı dinleme, konuşmacıyla ilişkiyi sürdürmeye; kısa not alma ise soru oluşturacak kanıtları korumaya uygundur. Birinci seçenek bu iki gereksinimi dengeler.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci canlı ortamın etkileşim özelliğini, not alma yöntemiyle birlikte düşünmelidir. Yakın çeldirici yoğun not almadır; onu elemek için göz teması ve uygun zamanda soru sormanın da sürecin parçası olduğunu bilmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0005","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"737b6e502b619cfc5a6c130e0b26b20dff4a10c5ee0cabc64facccfcc5f825d0","reviewDecisionSha256":"8dd8724db78ae33c9ded68bba6c5f521bacca07ef4781ee40168dda7b13d4024","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:737b6e502b619cfc5a6c130e0b26b20dff4a10c5ee0cabc64facccfcc5f825d0","reviewedHash":"sha256:737b6e502b619cfc5a6c130e0b26b20dff4a10c5ee0cabc64facccfcc5f825d0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8dd8724db78ae33c9ded68bba6c5f521bacca07ef4781ee40168dda7b13d4024; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q005","contentProjectionSha256":"737b6e502b619cfc5a6c130e0b26b20dff4a10c5ee0cabc64facccfcc5f825d0","reviewDecisionSha256":"8dd8724db78ae33c9ded68bba6c5f521bacca07ef4781ee40168dda7b13d4024","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q006","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n003","noteKey":"tr.g07.turkce.n003","objective":"T.D.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Ece, “Bir çalışma planı neden işlemez ve nasıl düzeltilebilir?” konulu videoyu izlerken “problem–neden–çözüm” tablosu kullanmaya başlar. Videonun ortasında konuşmacı hızlanır; Ece uzun cümleleri yazmaya çalıştığı için iki çözüm önerisini kaçırır. Ece'nin amacını koruyarak yapacağı en uygun düzenleme hangisidir?","choices":["Tabloyu bırakıp videodaki bütün örnekleri aklında tutmaya çalışmak","Aynı tabloyu sürdürüp tam cümle yerine anahtar kelimeler yazmak, gerekli bölümü yeniden izleyerek kaçan çözümleri tamamlamak","Videoyu kapatıp yalnız başlıktan hareketle kendi çözümünü yazmak","Konuşmacının hızına yetişmek için problem ve neden bölümlerini atlayıp yalnız son cümleyi kaydetmek"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; tabloyu bırakmak, problem–neden–çözüm ilişkisini görünmez hâle getirir ve bellek yükünü artırır. Buradaki yanılgı, uygulama güçlüğü yaşanınca işe yarayan stratejiden bütünüyle vazgeçmektir.","Bu seçenek doğrudur; Ece metin yapısına uygun stratejiyi korur, yöntemini daha kısa notlara uyarlar ve yeniden izlemeyle eksik kanıtı tamamlar. Düzenleme, zamana ve anlamayı izlemeye dayalıdır.","Bu seçenek yanlıştır; başlık yalnız genel konu ipucu verir, videoda sunulan neden ve çözümlerin yerini tutmaz. Buradaki yanılgı, kanıt toplamadan ön bilgiyi metin içeriği gibi kullanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; yalnız son cümleyi kaydetmek çözümün hangi problem ve nedene cevap verdiğini belirsizleştirir. Buradaki yanılgı, hız sorununu metnin temel ilişkilerini atlayarak çözmeye çalışmaktır."],"explanation":"Ece'nin seçtiği problem–neden–çözüm tablosu görevle uyumludur; sorun stratejide değil, her cümleyi eksiksiz yazma yöntemindedir. Anahtar kelimeye geçmek dinlemeyi hızlandırır, gerekli bölümü yeniden izlemek de kaçan çözüm önerilerini kanıta dayalı biçimde tamamlar. Bu nedenle ikinci seçenek en uygun uyarlamadır.","difficultyReason":"Düzey 4'tür; öğrenci önce hangi unsurun işe yaradığını, hangi unsurun güçlük oluşturduğunu ayırmalı; ardından stratejiyi koruyup yöntemi değiştiren seçeneği bulmalıdır. Çeldiriciler stratejiyi tümden bırakma, kanıtsız tamamlama ve metin yapısını parçalama gibi yakın uyarlama hataları içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0006","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8de7f17837d4426067cc4aa44cd3048cdfa01f888304b0deda0a9b59f468c551","reviewDecisionSha256":"b08bce85853d8540b0edb05d7bd258e0f6ae87c14e1d65eb6ca2c50845a4c349","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8de7f17837d4426067cc4aa44cd3048cdfa01f888304b0deda0a9b59f468c551","reviewedHash":"sha256:8de7f17837d4426067cc4aa44cd3048cdfa01f888304b0deda0a9b59f468c551","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b08bce85853d8540b0edb05d7bd258e0f6ae87c14e1d65eb6ca2c50845a4c349; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q006","contentProjectionSha256":"8de7f17837d4426067cc4aa44cd3048cdfa01f888304b0deda0a9b59f468c551","reviewDecisionSha256":"b08bce85853d8540b0edb05d7bd258e0f6ae87c14e1d65eb6ca2c50845a4c349","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q007","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-4","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n005","noteKey":"tr.g07.turkce.n005","objective":"T.D.7.4","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Dinlenen metinde şu cümle geçmektedir: “Ece, haftalık planının gerçekçi olmadığını görünce hedefini revize etti; çalışma süresini kısaltıp görevlerin sırasını değiştirdi.” Bu bağlamda “revize etti” sözü hangi anlama gelir?","choices":["Planı tamamen unuttu","Planı başkasına verdi","Planı yeniden düzenledi","Planı hiç uygulamadan bıraktı"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; cümlede planın unutulduğuna değil, süre ve sıra bakımından değiştirildiğine ilişkin kanıt vardır. Buradaki yanılgı, düzenlemeyi bellek kaybıyla karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; planın başka bir kişiye aktarılmasıyla ilgili hiçbir ipucu yoktur. Buradaki yanılgı, bağlamda bulunmayan bir eylemi söze yüklemektir.","Bu seçenek doğrudur; çalışma süresini kısaltmak ve görev sırasını değiştirmek, planı yeniden düzenleme işlemleridir. Bağlam, “revize etmek” sözünün anlamını somut eylemlerle açıklar.","Bu seçenek yanlıştır; Ece planı terk etmiyor, uygulanabilir hâle getirmek için değiştiriyor. Buradaki yanılgı, değiştirme ile vazgeçmeyi aynı saymaktır."],"explanation":"“Revize etti” sözünün hemen ardından iki açıklayıcı eylem verilir: süreyi kısaltmak ve görevlerin sırasını değiştirmek. Bu ipuçları planın yeniden düzenlendiğini gösterir. Sözün anlamı, cümlenin devamındaki somut davranışlardan çıkarılır.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; bilinmeyen sözün ardından gelen açık açıklama ipuçlarını fark edip doğrudan anlamla eşleştirmek gerekir. Çeldiriciler aynı olay çevresinde mümkün görünen fakat metinde kanıtı bulunmayan eylemlerdir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0007","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7abebde245e72605e8e6dbda3c9b6abe4e5682b47959bed4c9c230bc81ff1863","reviewDecisionSha256":"39cc74da2bea056bcf07b28b8ba2405295b867dc823725c8dc25a6b2b4d1a804","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7abebde245e72605e8e6dbda3c9b6abe4e5682b47959bed4c9c230bc81ff1863","reviewedHash":"sha256:7abebde245e72605e8e6dbda3c9b6abe4e5682b47959bed4c9c230bc81ff1863","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:39cc74da2bea056bcf07b28b8ba2405295b867dc823725c8dc25a6b2b4d1a804; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q007","contentProjectionSha256":"7abebde245e72605e8e6dbda3c9b6abe4e5682b47959bed4c9c230bc81ff1863","reviewDecisionSha256":"39cc74da2bea056bcf07b28b8ba2405295b867dc823725c8dc25a6b2b4d1a804","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q008","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-4","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n005","noteKey":"tr.g07.turkce.n005","objective":"T.D.7.4","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir söyleşide anlatıcı şöyle der: “Deniz'in mentoru ona hazır cevap vermedi. Deneyimli olduğu konuda sorular sorarak Deniz'in kendi çözümünü bulmasına yardım etti.” Bu bağlamda “mentor” sözü en uygun biçimde nasıl açıklanır?","choices":["Yalnızca çalışmayı puanlayan görevli","Aynı sorunu ilk kez yaşayan kişi","Deniz adına bütün kararları veren yönetici","Deneyimiyle yol gösteren ve düşünmeyi destekleyen kişi"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; metinde puanlama veya not verme işlevi bulunmaz. Buradaki yanılgı, rehberlik rolünü değerlendirme göreviyle karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; “deneyimli olduğu konuda” ifadesi mentorun konuyla ilk kez karşılaşmadığını gösterir. Buradaki yanılgı, açık niteleyici ipucunu gözden kaçırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; mentor hazır cevap vermediği için kararları Deniz'in yerine almamaktadır. Buradaki yanılgı, yol göstermeyi kişinin bağımsızlığını ortadan kaldırmak sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; deneyim, soru sorma ve kişinin kendi çözümünü bulmasına yardım etme ipuçları mentorun yol gösterici rolünü açıklar."],"explanation":"Metin, “mentor” sözü için üç bağlam ipucu sunar: deneyimli olmak, doğrudan cevabı vermemek ve sorularla kişinin kendi çözümüne ulaşmasını desteklemek. Bu özelliklerin tümünü karşılayan açıklama, deneyimiyle yol gösteren kişidir.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci tek bir sözcük ipucuna değil, rolü açıklayan üç davranışı birleştirerek anlamı tahmin eder. Çeldiriciler eğitim ortamındaki yakın roller olan puanlayıcı, acemi ve yöneticiyle kavramı karıştırma yanılgısını ölçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0008","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cab39d564e5d92834ec4ff7c296c1e1e0d1c07cb254f99452f3ae876080ee24b","reviewDecisionSha256":"de0ce10683d4df83a7126023e7cdb2c7b1afef0ee568b0fd2115299f247a5a48","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:cab39d564e5d92834ec4ff7c296c1e1e0d1c07cb254f99452f3ae876080ee24b","reviewedHash":"sha256:cab39d564e5d92834ec4ff7c296c1e1e0d1c07cb254f99452f3ae876080ee24b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:de0ce10683d4df83a7126023e7cdb2c7b1afef0ee568b0fd2115299f247a5a48; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q008","contentProjectionSha256":"cab39d564e5d92834ec4ff7c296c1e1e0d1c07cb254f99452f3ae876080ee24b","reviewDecisionSha256":"de0ce10683d4df83a7126023e7cdb2c7b1afef0ee568b0fd2115299f247a5a48","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q009","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-4","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n005","noteKey":"tr.g07.turkce.n005","objective":"T.D.7.4","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir podcastte konuşmacı, “Bir gün boyunca çok yoğun çalışıp sonra haftalarca bırakmak yerine, her gün kısa süre uygulanabilen ve kişiyi tüketmeden devam ettirilebilen bir plan sürdürülebilirdir.” der. Bu cümlede “sürdürülebilir” sözü hangi anlamda kullanılmıştır?","choices":["Uzun süre devam ettirilebilen","Hiçbir koşulda değiştirilmeyen","En kısa zamanda sonuç veren","Herkes için aynı biçimde uygulanan"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; “her gün uygulanabilen”, “kişiyi tüketmeden” ve “devam ettirilebilen” ifadeleri planın uzun süre korunabilmesini anlatır.","Bu seçenek yanlıştır; sürdürülebilir bir plan gerektiğinde düzenlenebilir, metin değişmezlikten söz etmez. Buradaki yanılgı, devamlılığı katılık ve hiç değişmeme ile karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; cümle hızlı sonuçtan değil, düzenli biçimde devam edebilmekten söz eder. Buradaki yanılgı, uzun vadeli uygulanabilirliği kısa vadeli hızla karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; “kişiyi tüketmeden” ifadesi kişisel koşullara uygunluğu düşündürür, herkes için tek biçim şartı yoktur. Buradaki yanılgı, sürekliliği tek tip uygulama sanmaktır."],"explanation":"Konuşmacı önce sürdürülebilir olmayan durumu—bir gün aşırı çalışıp haftalarca bırakmayı—verir; sonra her gün kısa süre uygulanma ve tüketmeden devam etme özelliklerini açıklar. Karşıtlık ve açıklama ipuçları, sözün “uzun süre devam ettirilebilen” anlamına geldiğini gösterir.","difficultyReason":"Düzey 4'tür; öğrenci karşıt örneği, açıklayıcı ifadeleri ve planın kişiye uygunluğu bilgisini birlikte yorumlar. Çeldiriciler devamlılıkla değişmezlik, hız ve tek tiplik arasındaki yakın kavramsal karışıklıklardan oluşturulmuştur.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0009","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0b5a8487163fc2e0bb124e8076bc0881b042fefca90db9b1583d8ffabc9356c0","reviewDecisionSha256":"8d3eb04210f5c080468ed44084ac5be01f51a28ac27ff81566d71c21da89898f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0b5a8487163fc2e0bb124e8076bc0881b042fefca90db9b1583d8ffabc9356c0","reviewedHash":"sha256:0b5a8487163fc2e0bb124e8076bc0881b042fefca90db9b1583d8ffabc9356c0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8d3eb04210f5c080468ed44084ac5be01f51a28ac27ff81566d71c21da89898f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q009","contentProjectionSha256":"0b5a8487163fc2e0bb124e8076bc0881b042fefca90db9b1583d8ffabc9356c0","reviewDecisionSha256":"8d3eb04210f5c080468ed44084ac5be01f51a28ac27ff81566d71c21da89898f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q010","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-4","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n005","noteKey":"tr.g07.turkce.n005","objective":"T.D.7.4","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Dinlenen metinde “öz disiplin” sözü şu bağlamda geçmektedir: “Kimse hatırlatmadığında da belirlediği saatte çalışmaya başlayan Arda, dikkatini dağıtan bildirimleri kapatıyor ve planını düzenli biçimde uyguluyordu.” Öğrenci bu sözün anlamını güvenilir biçimde belirlemek istiyor. Aşağıdaki işlem sıralarından hangisi en uygundur?","choices":["Sözün sesine benzeyen bir kelimeyi seçmek → ilk akla gelen anlamı kesin kabul etmek → metni yeniden dinlememek","Davranış ipuçlarını belirlemek → geçici olarak ‘kendi davranışını düzenleyip planına uyma’ anlamını kurmak → sözlükteki anlamları kontrol etmek → bağlama uyan anlamla yargıya ulaşmak","Sözlükte görülen ilk anlamı almak → bağlama uymasa da değiştirmemek → diğer cümleleri önemsiz saymak","Yalnız ‘çalışmaya başlamak’ eylemine bakmak → sözü ‘çok hızlı çalışma’ diye açıklamak → doğrulama yapmadan kullanmak"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; ses benzerliği anlam kanıtı değildir ve ilk çağrışımı kesinleştirmek bağlamdan tahmin sürecini bozar. Buradaki yanılgı, biçim benzerliğini anlam ilişkisi sanmak ve kontrol adımını atlamaktır.","Bu seçenek doğrudur; önce kimse hatırlatmadan başlama, bildirimleri kapatma ve plana uyma davranışları bağlam ipucu olarak toplanır; ardından geçici anlam kurulur, güvenilir kaynakla kontrol edilir ve bağlama uygun olan anlam seçilir.","Bu seçenek yanlıştır; çok anlamlı sözlerde sözlükteki ilk karşılık her bağlama uymayabilir. Buradaki yanılgı, kaynak kullanımını bağlam denetiminden bağımsız ve otomatik bir işlem sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; tek bir eylemi seçmek diğer ipuçlarını yok sayar ve “hız” kavramı metinde bulunmaz. Buradaki yanılgı, yetersiz kanıttan aceleci anlam çıkarıp doğrulamamaktır."],"explanation":"Sağlam bir anlam tahmini dört aşama içerir: bağlamdaki davranışları belirleme, bu davranışları ortak bir anlamda birleştirme, tahmini güvenilir kaynakla kontrol etme ve sözlükteki karşılıklardan cümleye uyanı seçme. İkinci sıra bu aşamaların tamamını korur; böylece “öz disiplin” sözü kanıtsız çağrışımla değil, bağlam ve doğrulamayla açıklanır.","difficultyReason":"Düzey 5'tir; öğrenci yalnız sözcük anlamını değil, anlam tahmininin bütün işlem zincirini değerlendirmelidir. Çeldiriciler bağlam, ön bilgi ve kaynak kontrolünün bazılarını içeriyor gibi görünse de kritik bir aşamayı atlar veya yanlış sıraya koyar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0010","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"20159fe4b4cc8ae64be58571063211ecc3cc1f10ea0e45dccd5af1f890a10763","reviewDecisionSha256":"32ddf63c20c622b7a946f7934ebc7383807b57e13526f77c845c36f4503bed52","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:20159fe4b4cc8ae64be58571063211ecc3cc1f10ea0e45dccd5af1f890a10763","reviewedHash":"sha256:20159fe4b4cc8ae64be58571063211ecc3cc1f10ea0e45dccd5af1f890a10763","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:32ddf63c20c622b7a946f7934ebc7383807b57e13526f77c845c36f4503bed52; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q010","contentProjectionSha256":"20159fe4b4cc8ae64be58571063211ecc3cc1f10ea0e45dccd5af1f890a10763","reviewDecisionSha256":"32ddf63c20c622b7a946f7934ebc7383807b57e13526f77c845c36f4503bed52","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q011","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-5","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n006","noteKey":"tr.g07.turkce.n006","objective":"T.D.7.5","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Şu duyuruyu dinleyen bir öğrenci hangi bilgiyi doğrudan elde eder?\n\n“‘Hedef Kartım’ atölyesi 18 Kasım Salı günü saat 13.40'ta okul kütüphanesinde yapılacaktır. Katılımcılar bir kalem ve boş bir kart getirmelidir. Başvurular 15 Kasım'a kadar rehberlik servisine yapılacaktır.”\n\nAtölyeye katılacak öğrencinin yanında ne bulunmalıdır?","choices":["Bir tablet ve kulaklık","Bir öykü kitabı","Bir kalem ve boş bir kart","İmzalı bir izin dilekçesi"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; duyuruda tablet veya kulaklık istenmemiştir. Buradaki yanılgı, atölye ortamına ilişkin kişisel beklentiyi açık bilgiye eklemektir.","Bu seçenek yanlıştır; etkinlik kütüphanede yapılsa da öykü kitabı getirme yönergesi yoktur. Buradaki yanılgı, yer bilgisinden kanıtsız araç çıkarımı yapmaktır.","Bu seçenek doğrudur; duyuruda katılımcıların “bir kalem ve boş bir kart” getirmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir.","Bu seçenek yanlıştır; başvuru yeri verilmiş olsa da imzalı dilekçeden söz edilmez. Buradaki yanılgı, başvuru işlemini metinde bulunmayan bir belgeyle tamamlamaktır."],"explanation":"Yüzey anlamda yalnız metinde açıkça söylenen bilgi kullanılır. Duyurunun ikinci cümlesi, getirilecek malzemeleri doğrudan “bir kalem ve boş bir kart” olarak belirtir. Kütüphane, başvuru ve atölye bilgilerinden başka araç ya da belge çıkarılamaz.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci duyurudaki açık yönergeyi bulup aynı anlamı taşıyan seçenekle eşleştirir. Çeldiriciler yer ve başvuru bağlamından yapılabilecek fakat metinde söylenmeyen basit eklemeleri yoklar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0011","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b4664135fa10e58a814004dabbd262bd5058f2f6a76722f639027949e4c0513e","reviewDecisionSha256":"ca883f555aa0072ad5ce34454640b30affb6f5a482c44887a03c69d6eb76e54f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b4664135fa10e58a814004dabbd262bd5058f2f6a76722f639027949e4c0513e","reviewedHash":"sha256:b4664135fa10e58a814004dabbd262bd5058f2f6a76722f639027949e4c0513e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ca883f555aa0072ad5ce34454640b30affb6f5a482c44887a03c69d6eb76e54f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q011","contentProjectionSha256":"b4664135fa10e58a814004dabbd262bd5058f2f6a76722f639027949e4c0513e","reviewDecisionSha256":"ca883f555aa0072ad5ce34454640b30affb6f5a482c44887a03c69d6eb76e54f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q012","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-5","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n006","noteKey":"tr.g07.turkce.n006","objective":"T.D.7.5","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Şu anlatıyı dinleyen bir öğrencinin belirleyebileceği açık sonuç hangisidir?\n\n“Arda, akşam bütün derslere aynı anda çalışmaya başlayınca görevlerini yarım bırakıyordu. Sonra her gün için iki öncelikli görev seçip çalışma aralarına kısa dinlenmeler ekledi. İki hafta sonra ödevlerini zamanında bitirmeye başladı.”","choices":["Arda daha uzun süre uyumamaya başladı.","Arda bütün derslerini aynı anda çalışmayı sürdürdü.","Arda'nın planını ailesi hazırladı.","Arda ödevlerini zamanında bitirmeye başladı."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; uyku süresine ilişkin hiçbir bilgi verilmemiştir. Buradaki yanılgı, çalışma düzeni konusuna yakın ama metin dışı bir sonucu eklemektir.","Bu seçenek yanlıştır; metin Arda'nın yöntemini değiştirdiğini, iki öncelikli görev seçtiğini söyler. Buradaki yanılgı, başlangıç durumunu sonuç durumu sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; planı kimin hazırladığına dair aile bilgisi yoktur. Buradaki yanılgı, yardım edildiğini varsayarak kişi bilgisi uydurmaktır.","Bu seçenek doğrudur; son cümle, iki hafta sonra Arda'nın ödevlerini zamanında bitirmeye başladığını açıkça bildirir."],"explanation":"Metnin başlangıcında görevlerin yarım kalması, ortasında yöntem değişikliği, sonunda ise ödevlerin zamanında tamamlanması anlatılır. Sorulan açık sonuç son cümlede doğrudan verildiği için dördüncü seçenek desteklenir; diğerleri metinde yer almayan ya da başlangıçla çelişen bilgilerdir.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci anlatıdaki başlangıç, değişiklik ve sonuç sırasını izleyip son durumu ayırt eder. Çeldiriciler başlangıç durumunu sürdürme, dış yardım varsayma ve konuya yakın ayrıntı ekleme yanılgılarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0012","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6f88cf2606a2edf5b4cf19b05f79d81903065ec870d7ac94ea8c1014b4684e25","reviewDecisionSha256":"efbf8f91a1cf16629b9a21761c79011c3f66e7c9af36a85d6190afb5c9e1004d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6f88cf2606a2edf5b4cf19b05f79d81903065ec870d7ac94ea8c1014b4684e25","reviewedHash":"sha256:6f88cf2606a2edf5b4cf19b05f79d81903065ec870d7ac94ea8c1014b4684e25","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:efbf8f91a1cf16629b9a21761c79011c3f66e7c9af36a85d6190afb5c9e1004d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q012","contentProjectionSha256":"6f88cf2606a2edf5b4cf19b05f79d81903065ec870d7ac94ea8c1014b4684e25","reviewDecisionSha256":"efbf8f91a1cf16629b9a21761c79011c3f66e7c9af36a85d6190afb5c9e1004d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q013","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-5","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n006","noteKey":"tr.g07.turkce.n006","objective":"T.D.7.5","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Aşağıdaki konuşmayı dinleyen bir öğrencinin hazırlayacağı yüzey anlam özeti hangisidir?\n\n“Nehir, çalışırken telefon bildirimleri yüzünden sık sık dikkatini kaybediyordu. Bildirimleri kapatıp yirmi dakikalık çalışma bölümleri oluşturdu. Bir hafta boyunca bu düzeni uyguladı ve planladığı görevleri tamamladı.”","choices":["Nehir, bildirimlerin dikkatini dağıttığını fark etmiş; bildirimleri kapatıp yirmi dakikalık bölümlerle bir hafta çalışmış ve planladığı görevleri tamamlamıştır.","Nehir, telefon kullanmanın her öğrenci için zararlı olduğuna karar vermiştir.","Nehir, başarılı olmak için bütün boş zamanını çalışmaya ayırmıştır.","Nehir'in öğretmeni, ona yirmi dakikalık çalışma yöntemini zorunlu tutmuştur."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; dikkat sorunu, yapılan iki düzenleme, uygulama süresi ve elde edilen sonuç metindeki açık bilgiler korunarak bir araya getirilmiştir.","Bu seçenek yanlıştır; metin yalnız Nehir'in bildirimlerden etkilenmesini anlatır, bütün öğrenciler için genel bir yargı kurmaz. Buradaki yanılgı, tekil durumdan aşırı genelleme yapmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; çalışma bölümleri yirmi dakikadır ve bütün boş zamanın kullanıldığı söylenmez. Buradaki yanılgı, ölçülü düzenlemeyi aşırı çalışma yorumuna dönüştürmektir.","Bu seçenek yanlıştır; öğretmen veya zorunluluk bilgisi metinde bulunmaz. Buradaki yanılgı, yöntemin kaynağına ilişkin görünmeyen bir kişi eklemektir."],"explanation":"Yüzey anlam özeti, metindeki açık olayları kısaltır fakat yeni neden, kişi veya genel yargı eklemez. Birinci seçenek dikkat dağınıklığını, bildirimleri kapatma ve yirmi dakikalık çalışma kararını, bir haftalık uygulamayı ve görevlerin tamamlanmasını olduğu gibi korur.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci birden fazla açık bilgiyi doğru sırayla birleştirerek kısa bir özet seçer ve çıkarım içeren yakın seçenekleri eler. Çeldiriciler genelleme, abartma ve metin dışı kişi ekleme bakımından yüzey anlamla karıştırılabilecek yapıdadır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0013","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bd7893ddb2557f0a901989b3b4b0211dff0d9b26d0d3d35e9a43bb0354e4a1b8","reviewDecisionSha256":"e37ca15ae8d5726c6880f6ccaa64ff2679aa18da2c3ecc0cc8e7fea34fe7bbc6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:bd7893ddb2557f0a901989b3b4b0211dff0d9b26d0d3d35e9a43bb0354e4a1b8","reviewedHash":"sha256:bd7893ddb2557f0a901989b3b4b0211dff0d9b26d0d3d35e9a43bb0354e4a1b8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e37ca15ae8d5726c6880f6ccaa64ff2679aa18da2c3ecc0cc8e7fea34fe7bbc6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q013","contentProjectionSha256":"bd7893ddb2557f0a901989b3b4b0211dff0d9b26d0d3d35e9a43bb0354e4a1b8","reviewDecisionSha256":"e37ca15ae8d5726c6880f6ccaa64ff2679aa18da2c3ecc0cc8e7fea34fe7bbc6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q014","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-5","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n006","noteKey":"tr.g07.turkce.n006","objective":"T.D.7.5","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir podcastte şu bilgiler verilmektedir:\n\n“Elif pazartesi günü hedefini üç küçük adıma ayırdı. İlk iki adımı çarşamba akşamına kadar tamamladı. Perşembe günü planını gözden geçirip üçüncü adım için bir gün daha ayırdı. Cuma günü çalışmasını bitirdi ve ‘Planı değiştirmek vazgeçmek değildir.’ dedi.”\n\nAşağıdaki ifadelerden hangisi yalnızca podcastte açıkça verilen bilgilere dayanır?","choices":["Elif, başarısız olmaktan korktuğu için planını değiştirmiştir.","Elif hedefini üç adıma ayırmış, ilk ikisini çarşambaya kadar tamamlamış, üçüncü adıma ek süre verip çalışmasını cuma günü bitirmiştir.","Elif'in öğretmeni, üçüncü adımın en zor bölüm olduğunu söylemiştir.","Elif, üçüncü adımı sevmediği için onu son güne bırakmıştır."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; planın değiştirilme nedeni olarak korku belirtilmemiştir. Buradaki yanılgı, davranıştan duygu ve neden çıkarıp bunu açık bilgi gibi sunmaktır.","Bu seçenek doğrudur; üç adım, ilk iki adımın tamamlanma zamanı, ek süre ve bitiş günü podcastte doğrudan verilmiş, yeni bir neden veya kişi eklenmemiştir.","Bu seçenek yanlıştır; öğretmen ve zorluk değerlendirmesi kayıtta yoktur. Buradaki yanılgı, olaya görünmeyen bir kaynak ve yargı eklemektir.","Bu seçenek yanlıştır; üçüncü adımı sevmeme ve bilerek erteleme bilgisi söylenmemiştir. Buradaki yanılgı, zaman sırasından niyet çıkarmaktır."],"explanation":"İkinci seçenek podcastteki olay sırasını olduğu gibi yeniden kurar: hedef üç adıma ayrılır, ilk ikisi çarşambaya kadar tamamlanır, üçüncü adım için süre uzatılır ve çalışma cuma biter. Diğer seçenekler korku, öğretmen görüşü veya isteksizlik gibi açıkça verilmeyen neden ve kişileri eklediği için yüzey anlam sınırını aşar.","difficultyReason":"Düzey 5'tir; öğrenci zaman sırası, eylem ve doğrudan sözden oluşan çok parçalı bilgiyi korurken niyet, duygu ve dış kişi içeren yakın yorumları ayırt etmelidir. Çeldiriciler olayla uyumlu görünebilen fakat kanıtlanmayan nedenler sunar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0014","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ab3adc6fc359dae1e4a3b9e6658a0ce4f86e53145492857abd87d9d7e4391205","reviewDecisionSha256":"527aab198b37c74d5d5977b6f22ff7bf0f60046fa32babdfdda597c7798b35ad","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ab3adc6fc359dae1e4a3b9e6658a0ce4f86e53145492857abd87d9d7e4391205","reviewedHash":"sha256:ab3adc6fc359dae1e4a3b9e6658a0ce4f86e53145492857abd87d9d7e4391205","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:527aab198b37c74d5d5977b6f22ff7bf0f60046fa32babdfdda597c7798b35ad; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q014","contentProjectionSha256":"ab3adc6fc359dae1e4a3b9e6658a0ce4f86e53145492857abd87d9d7e4391205","reviewDecisionSha256":"527aab198b37c74d5d5977b6f22ff7bf0f60046fa32babdfdda597c7798b35ad","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q015","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-16","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n002","noteKey":"tr.g07.turkce.n002","objective":"T.D.7.16","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bilgilendirici bir konuşmanın bölümleri şöyledir:\n\nI. “Düzenli tekrar neden öğrenmeyi destekler?” sorusu ortaya konur.\nII. Kısa aralıklarla tekrarın hatırlamayı kolaylaştırdığı ve notları yeniden düzenlemenin eksikleri görünür kıldığı örneklerle açıklanır.\nIII. Tekrar planının az ama düzenli çalışmalarla kurulması önerilir.\n\nII. bölümün temel işlevi nedir?","choices":["Konuyu ilk kez tanıtmak","Konuşmayı selamlamayla başlatmak","Konuyu neden ve örneklerle geliştirmek","Temel düşünceyi son bir öneriyle kapatmak"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; konu ve temel soru I. bölümde tanıtılmıştır. Buradaki yanılgı, gelişme bölümündeki ilk ayrıntıyı giriş işlevi sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; verilen bölümlerde selamlama yoktur ve bölüm işlevi metnin içeriğine göre belirlenir. Buradaki yanılgı, konuşma nezaketini metin yapısıyla karıştırmaktır.","Bu seçenek doğrudur; II. bölüm, tekrarın yararlarını nedenler ve örneklerle açıklayarak girişte ortaya konan konuyu geliştirir.","Bu seçenek yanlıştır; öneri ve toparlama III. bölümde yer alır. Buradaki yanılgı, açıklayıcı ayrıntıları sonuç işleviyle karıştırmaktır."],"explanation":"I. bölüm temel soruyu ortaya koyarak giriş görevini üstlenir. II. bölüm neden ve örneklerle bu soruyu açıklar; bu nedenle gelişme bölümüdür. III. bölüm ise öneriyle düşünceyi toparladığı için sonuç işlevindedir.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci bilgilendirici metindeki giriş–gelişme–sonuç işlevlerinden gelişme bölümünü açık örnekler üzerinden belirler. Çeldiriciler diğer iki bölümün gerçek işlevlerini kullanarak temel bölüm ayrımını yoklar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0015","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9d2f43196a002d43f85fc5a706c7f60b38797deb00d141bff15d37e51f2ef5f3","reviewDecisionSha256":"3e8e88ca2ea382b8c638c6154257408024b1e424bfccfecc8598ab4ec0aebc4d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9d2f43196a002d43f85fc5a706c7f60b38797deb00d141bff15d37e51f2ef5f3","reviewedHash":"sha256:9d2f43196a002d43f85fc5a706c7f60b38797deb00d141bff15d37e51f2ef5f3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3e8e88ca2ea382b8c638c6154257408024b1e424bfccfecc8598ab4ec0aebc4d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q015","contentProjectionSha256":"9d2f43196a002d43f85fc5a706c7f60b38797deb00d141bff15d37e51f2ef5f3","reviewDecisionSha256":"3e8e88ca2ea382b8c638c6154257408024b1e424bfccfecc8598ab4ec0aebc4d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q016","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-16","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n002","noteKey":"tr.g07.turkce.n002","objective":"T.D.7.16","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Şu öyküleyici metinde düğüm bölümünü oluşturan olay hangisidir?\n\n“Cumartesi sabahı Eren, okul sergisi için küçük aracını çalışma masasında birleştirmeye başladı. Parçaları yerleştirirken aracın tekerleği sıkıştı ve araç ilerlemedi. Eren bağlantıları tek tek kontrol ederek ters taktığı parçayı düzeltti; araç yeniden hareket etti.”","choices":["Cumartesi sabahının gelmesi","Eren'in okul sergisine katılması","Aracın yeniden hareket etmesi","Tekerleğin sıkışması ve aracın ilerlememesi"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; zaman bilgisi başlangıç ortamını kurar ve serim bölümüne aittir. Buradaki yanılgı, ilk verilen ayrıntıyı çatışma sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; sergi amacı olayın başlangıç koşuludur, henüz sorun oluşturmaz. Buradaki yanılgı, kahramanın amacını düğümdeki engelle karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; aracın yeniden hareket etmesi sorunun çözüldüğü aşamadır. Buradaki yanılgı, çözümü düğüm bölümü olarak adlandırmaktır.","Bu seçenek doğrudur; tekerleğin sıkışması kahramanın amacını engelleyen problemi ve merak unsurunu oluşturur, bu nedenle düğüm bölümündedir."],"explanation":"Serim bölümünde kişi, zaman ve amaç tanıtılır: Eren cumartesi sabahı sergi için araç yapar. Tekerleğin sıkışması olayın güçlüğünü oluşturur ve düğümdür. Ters parçanın düzeltilmesiyle aracın hareket etmesi ise çözüm bölümünü tamamlar.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci öyküdeki başlangıç koşulu, çatışma ve çözümü ayrı işlevlerle eşleştirir. Çeldiriciler serim ve çözümden alınan gerçek ayrıntılar olduğu için yalnız olay sırasına değil, bölüm işlevine dikkat etmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0016","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c3cb6489989937f0c6efbab424fc069f94f604d70fd080daca07323dc1b3e530","reviewDecisionSha256":"a6e41044aa07285adcdf7ba031d181dd8c2188cba22c3a6e1860706dc8cf9289","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c3cb6489989937f0c6efbab424fc069f94f604d70fd080daca07323dc1b3e530","reviewedHash":"sha256:c3cb6489989937f0c6efbab424fc069f94f604d70fd080daca07323dc1b3e530","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a6e41044aa07285adcdf7ba031d181dd8c2188cba22c3a6e1860706dc8cf9289; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q016","contentProjectionSha256":"c3cb6489989937f0c6efbab424fc069f94f604d70fd080daca07323dc1b3e530","reviewDecisionSha256":"a6e41044aa07285adcdf7ba031d181dd8c2188cba22c3a6e1860706dc8cf9289","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q017","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-16","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n002","noteKey":"tr.g07.turkce.n002","objective":"T.D.7.16","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir bilgilendirici ses kaydında şu sıra izlenmektedir:\n\n1. Öğrencilerin hedef belirlerken sık yaşadığı “çok geniş hedef kurma” sorunu tanıtılır.\n2. Geniş hedeflerin neden uygulanamadığı açıklanır; “her gün biraz ilerleme” örneği verilir.\n3. Hedeflerin ölçülebilir küçük adımlara ayrılması önerilerek konuşma toparlanır.\n\nBu bölümlerin işlevleri hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?","choices":["Giriş: sorun tanıtılır — Gelişme: neden ve örnek açıklanır — Sonuç: öneriyle toparlanır","Serim: kişiler tanıtılır — Düğüm: çatışma büyür — Çözüm: kahraman değişir","Sonuç: yargı verilir — Giriş: konu tanıtılır — Gelişme: ayrıntı eklenir","Gelişme: örnek verilir — Sonuç: soru sorulur — Giriş: öneri sunulur"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; ilk bölüm konuyu ve sorunu tanıtır, ikinci bölüm açıklama ve örneklerle geliştirir, üçüncü bölüm öneriyle temel düşünceyi tamamlar.","Bu seçenek yanlıştır; serim–düğüm–çözüm adları öyküleyici metinlere uygundur, burada kişiler çevresinde olay örgüsü değil bilgi açıklaması vardır. Buradaki yanılgı, metin türünü belirlemeden bölüm adı seçmektir.","Bu seçenek yanlıştır; bölümlerin sırasını tersine çevirir ve ilk parçanın işlevini sonuç sanır. Buradaki yanılgı, içerikteki “sorun” kelimesini kapanış yargısıyla karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; işlevler verilen içeriklerle ve metnin doğal sırasıyla uyuşmaz. Buradaki yanılgı, tek tek eylem sözcüklerine bakıp bölümün bütün içindeki görevini göz ardı etmektir."],"explanation":"Kayıt bilgi vermek ve öneri sunmak amacıyla kurulmuştur; bu nedenle giriş–gelişme–sonuç yapısı kullanılır. Birinci parça sorunu tanıtır, ikinci parça neden ve örneklerle ayrıntılandırır, üçüncü parça uygulanabilir öneriyle düşünceyi tamamlar. Doğru sıra birinci seçenektedir.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci önce metnin bilgilendirici türünü belirler, sonra üç parçanın işlevini adlandırır. Öyküleyici bölüm adlarını kullanan çeldirici özellikle tür–yapı karışıklığını ölçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0017","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"be64bb657397bf30712b272394071ceeebd05b91b4f2854595969d0142822b98","reviewDecisionSha256":"8df1e772076b42d174d223ceda15cb7ea7b8be602c1da5c2ea1e3e364a18a523","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:be64bb657397bf30712b272394071ceeebd05b91b4f2854595969d0142822b98","reviewedHash":"sha256:be64bb657397bf30712b272394071ceeebd05b91b4f2854595969d0142822b98","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8df1e772076b42d174d223ceda15cb7ea7b8be602c1da5c2ea1e3e364a18a523; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q017","contentProjectionSha256":"be64bb657397bf30712b272394071ceeebd05b91b4f2854595969d0142822b98","reviewDecisionSha256":"8df1e772076b42d174d223ceda15cb7ea7b8be602c1da5c2ea1e3e364a18a523","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q018","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-16","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n002","noteKey":"tr.g07.turkce.n002","objective":"T.D.7.16","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Aşağıdaki altı cümle bir bilgilendirici konuşmadan alınmıştır:\n\n(1) “Bir planın uygulanabilir olup olmadığını nasıl anlayabiliriz?”\n(2) “Önce hedef ile eldeki süre arasındaki uyuma bakmalıyız.”\n(3) “Süre yetersizse görevleri önem sırasına koymak gerekir.”\n(4) “Örneğin yirmi dakikada beş uzun görevi bitirmeyi beklemek gerçekçi değildir.”\n(5) “Ayrıca plan, dinlenme ve beklenmeyen durumlar için küçük bir pay içermelidir.”\n(6) “Kısacası uygulanabilir plan; süreyi, önceliği ve esnekliği birlikte gözetir.”\n\nBölümleri işlevlerine göre en uygun biçimde ayıran seçenek hangisidir?","choices":["Giriş: 1–3 — Gelişme: 4 — Sonuç: 5–6","Giriş: 1 — Gelişme: 2–5 — Sonuç: 6","Giriş: 1–2 — Gelişme: 3–6 — Sonuç: yok","Giriş: 1 — Gelişme: 2–4 — Sonuç: 5–6"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; 2 ve 3. cümleler temel soruya cevap veren açıklamalardır, girişte yalnız konuyu tanıtmazlar. Buradaki yanılgı, bölüm uzunluğunu dengelemek için gelişme kanıtlarını girişe taşımaktır.","Bu seçenek doğrudur; 1. cümle temel soruyu tanıtır, 2–5. cümleler ölçüt, neden ve örneklerle konuyu geliştirir, 6. cümle “Kısacası” ifadesiyle ana düşünceyi toparlar.","Bu seçenek yanlıştır; 6. cümle açık bir toparlama işlevi taşıdığı hâlde sonuç bölümü yok sayılmıştır. Buradaki yanılgı, geçiş ve özetleme işaretini gözden kaçırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; 5. cümle yeni bir ölçüt olan esnekliği eklediği için gelişme bölümünün parçasıdır; yalnız 6. cümle sonucu kurar. Buradaki yanılgı, sona yakın her cümleyi sonuç saymaktır."],"explanation":"Bölüm sınırı cümle sayısına göre değil, işlev değişimine göre belirlenir. Birinci cümle soruyla konuyu açar. İkinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci cümleler süre, öncelik, örnek ve esneklik kanıtlarını sunar. Altıncı cümle “Kısacası” diyerek bu ölçütleri tek yargıda birleştirir. Bu nedenle doğru ayrım 1 / 2–5 / 6'dır.","difficultyReason":"Düzey 5'tir; öğrenci geçiş ifadesini, yeni ölçüt ekleyen cümleleri ve toparlama işlevini birlikte çözümlemelidir. Çeldiriciler cümlelerin konumuna veya bölüm uzunluğuna dayanan, işlev bakımından birbirine yakın sınırlandırmalar içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0018","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"df39edb4d4f45ce898e3da14b7d52b0111d84f28ba6e6370ac9fff0aebb398ac","reviewDecisionSha256":"8de444e8a7684d59f9b06c0fa1d5a371e327d3a2771b5c05bd26291cf3c44d1a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:df39edb4d4f45ce898e3da14b7d52b0111d84f28ba6e6370ac9fff0aebb398ac","reviewedHash":"sha256:df39edb4d4f45ce898e3da14b7d52b0111d84f28ba6e6370ac9fff0aebb398ac","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8de444e8a7684d59f9b06c0fa1d5a371e327d3a2771b5c05bd26291cf3c44d1a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q018","contentProjectionSha256":"df39edb4d4f45ce898e3da14b7d52b0111d84f28ba6e6370ac9fff0aebb398ac","reviewDecisionSha256":"8de444e8a7684d59f9b06c0fa1d5a371e327d3a2771b5c05bd26291cf3c44d1a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q019","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-27","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n004","noteKey":"tr.g07.turkce.n004","objective":"T.D.7.27","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Zeynep'in hedefi, dört dakikalık bir kayıttaki üç öneriyi belirlemektir. Dinleme sonunda iki öneriyi doğru not etmiş, son öneri sırasında defterine şekil çizerken bilgiyi kaçırmıştır. Aşağıdaki öz değerlendirmelerden hangisi kanıta dayanır?","choices":["Ben dinleme konusunda başarısızım.","Kayıt çok kötüydü, bu yüzden hiçbir şey öğrenemedim.","Üç öneriden ikisini doğru not ettim; şekil çizerken son öneriyi kaçırdım, sonraki dinlemede dikkat dağıtan çizimleri bırakacağım.","Bir dahaki sefer yalnız daha çok çalışacağım."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; kişiyi genel bir etiketle tanımlar, iki doğru notu ve kaçırma nedenini kullanmaz. Buradaki yanılgı, performansa ilişkin kanıtı kişilik yargısına dönüştürmektir.","Bu seçenek yanlıştır; Zeynep iki öneriyi doğru belirlediği için “hiçbir şey öğrenmedim” ifadesi kanıtla çelişir. Buradaki yanılgı, tek güçlükten tüm süreci olumsuz genellemektir.","Bu seçenek doğrudur; hedef ve sonuç karşılaştırılır, güçlü yön iki doğru notla, gelişmeye açık yön ise dikkat dağıtan davranışla gerekçelendirilir ve uygulanabilir bir tedbir belirlenir.","Bu seçenek yanlıştır; “daha çok çalışmak” hangi davranışın nasıl değişeceğini açıklamaz. Buradaki yanılgı, ölçülebilir tedbir yerine belirsiz çaba sözü vermektir."],"explanation":"Kanıta dayalı öz yansıtma, “ne kadarını başardım, hangi davranış işe yaradı, hangi davranış güçlük çıkardı ve neyi değiştireceğim?” sorularını cevaplar. Üçüncü seçenek iki doğru notu, kaçırılan bölümü ve dikkat dağıtan çizimi birlikte değerlendirip somut bir tedbir önerir.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci kanıt içeren öz değerlendirmeyi kanıtsız etiket, aşırı genelleme ve belirsiz niyetten ayırır. Doğru seçenekte hedef–sonuç–tedbir bağı açıkça verilmiştir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0019","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6b03ddc51382bdb0609ab61fe58e3e916a6e33497f176f4204788a0676575c2e","reviewDecisionSha256":"12370b3f8edb0fb8a18fa8369b2bd8ed48604a07d60199986d75291e5e253ce9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6b03ddc51382bdb0609ab61fe58e3e916a6e33497f176f4204788a0676575c2e","reviewedHash":"sha256:6b03ddc51382bdb0609ab61fe58e3e916a6e33497f176f4204788a0676575c2e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:12370b3f8edb0fb8a18fa8369b2bd8ed48604a07d60199986d75291e5e253ce9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q019","contentProjectionSha256":"6b03ddc51382bdb0609ab61fe58e3e916a6e33497f176f4204788a0676575c2e","reviewDecisionSha256":"12370b3f8edb0fb8a18fa8369b2bd8ed48604a07d60199986d75291e5e253ce9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q020","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-27","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n004","noteKey":"tr.g07.turkce.n004","objective":"T.D.7.27","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Emir, bir söyleşide üç sebep–sonuç ilişkisini bulmayı hedeflemiştir. “Çünkü” ve “bu nedenle” ifadelerini fark ederek ilk iki ilişkiyi doğru yazmış; konuşmacının her cümlesini eksiksiz kaydetmeye çalışırken üçüncü ilişkiyi kaçırmıştır. Emir'in kendini uyarlaması için en uygun karar hangisidir?","choices":["İlişki bildiren sözleri izlemeyi bırakıp yalnız konuşmacının ses tonuna odaklanmak","Bir sonraki kayıtta hiç not almamak ve bütün bilgileri bellekte tutmak","Hedefi kaldırıp yalnız kolay bulduğu ilk iki ilişkiyle yetinmek","İlişki bildiren sözleri izlemeyi sürdürmek, tam cümle yerine anahtar kelime yazmak ve sonraki hedefi üç ilişkinin üçünü de kaydetmek olarak belirlemek"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; işe yarayan güçlü yön olan ilişki işaretlerini fark etme davranışını bırakır. Buradaki yanılgı, bir güçlüğü düzeltirken başarılı stratejiyi de terk etmektir.","Bu seçenek yanlıştır; tüm notları kaldırmak bellek yükünü artırır ve kaçırılan ilişkinin nedenine doğrudan cevap vermez. Buradaki yanılgı, aşırı düzeltmeyle yararlı aracı bütünüyle kaldırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; hedefi küçültmek gelişmeye açık yönü iyileştirmez ve ölçülebilir ilerlemeyi engeller. Buradaki yanılgı, uyarlamayı öğrenme hedefinden vazgeçmek sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; Emir güçlü yönünü korur, güçlük çıkaran tam cümle notunu anahtar kelime yöntemine dönüştürür ve sonuçla bağlantılı ölçülebilir yeni hedef kurar."],"explanation":"Emir'in iki ilişkiyi doğru bulmasını sağlayan davranış, bağlantı sözlerine dikkat etmesidir; bu güçlü yön korunmalıdır. Sorun, her cümleyi tam yazma çabasıdır. Anahtar kelimeye geçmek dinlemeyi geriden takip etmeyi azaltır. Üç ilişkinin tamamını kaydetme hedefi de düzenlemenin etkisini sonraki çalışmada ölçmeyi sağlar.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci kanıtlardan güçlü ve gelişmeye açık yönü ayırıp, yalnız sorunlu yöntemi değiştiren kararı seçer. Çeldiriciler yararlı davranışı bırakma, tüm not almayı kaldırma veya hedefi düşürme gibi yakın ama işlevsiz uyarlamalardır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0020","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b679fc96086dad02f2fe06d998b0a9554b481c81d7a0d924c6020b286a208d66","reviewDecisionSha256":"317b7b1b2a9aeaf6efe6f889762f2bd860633daf9f63c2c59b760a01631a27ae","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b679fc96086dad02f2fe06d998b0a9554b481c81d7a0d924c6020b286a208d66","reviewedHash":"sha256:b679fc96086dad02f2fe06d998b0a9554b481c81d7a0d924c6020b286a208d66","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:317b7b1b2a9aeaf6efe6f889762f2bd860633daf9f63c2c59b760a01631a27ae; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q020","contentProjectionSha256":"b679fc96086dad02f2fe06d998b0a9554b481c81d7a0d924c6020b286a208d66","reviewDecisionSha256":"317b7b1b2a9aeaf6efe6f889762f2bd860633daf9f63c2c59b760a01631a27ae","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q021","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-d-7-27","subject":"Türkçe","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n004","noteKey":"tr.g07.turkce.n004","objective":"T.D.7.27","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Lina'nın dinleme kaydı şöyledir:\n\nHedef: Beş dakikalık konuşmanın ana düşüncesini ve iki destekleyici gerekçesini belirlemek.\nSonuç: Ana düşünce doğru; bir gerekçe doğru, ikinci gerekçe yerine konuşmacının verdiği ayrıntılı örnek yazılmış.\nKullandığı yöntem: Her önemli görünen cümleyi aynı renkle işaretlemek.\n\nAşağıdaki yansıtma planlarından hangisi hedef, kanıt, tedbir ve yeni hedef basamaklarının tamamını içerir?","choices":["Ana düşünceyi doğru bulmam güçlü yönümdür. Gerekçe ile örneği ayıramadığım için ikinci gerekçeyi kaçırdım. Sonraki dinlemede gerekçeleri bir renkle, örnekleri başka bir işaretle kaydedeceğim; yeni hedefim ana düşünceyle iki gerekçeyi doğru eşleştirmektir.","Konuşma zordu; bundan sonra daha kolay kayıtlar seçeceğim ve ayrıntılara bakmayacağım.","Ana düşünceyi bulduğum için başka bir düzenleme yapmama gerek yoktur.","Bütün notlarımı silip aynı kaydı ezberleyene kadar tekrar dinleyeceğim."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; güçlü yön ve gelişmeye açık yön somut sonuçlarla açıklanır, karışıklığın nedeni yöntemle ilişkilendirilir, uygulanabilir işaretleme tedbiri ve ölçülebilir yeni hedef kurulur.","Bu seçenek yanlıştır; “zor” yargısı kanıtı çözümlemez ve kolay kayıt seçmek gerekçe–örnek ayrımını geliştirmez. Buradaki yanılgı, beceriyi uyarlamak yerine görevden kaçınmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; hedefin yalnız bir bölümü gerçekleşmiş, ikinci gerekçe bulunamamıştır. Buradaki yanılgı, kısmi başarıyı bütün hedefin tamamlanması sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; ezberlemek anlama güçlüğünün nedenini düzeltmez ve işe yarayan ana düşünce bulma becerisini değerlendirmez. Buradaki yanılgı, amaçlı tedbir yerine aşırı tekrar kullanmaktır."],"explanation":"Lina'nın kanıtları, ana düşünceyi belirleyebildiğini fakat gerekçe ile örneği aynı tür not olarak gördüğünü gösterir. Birinci plan, güçlü yönü korur; iki bilgi türünü farklı işaretlerle ayırarak gelişmeye açık yön için doğrudan tedbir alır ve yeni hedefi ölçülebilir biçimde tanımlar. Böylece öz yansıtma döngüsü tamamlanır.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci performans verisinden hata türünü çıkarır, yönteme bağlı nedeni belirler ve dört bileşenli tam yansıtma planını seçer. Çeldiriciler görevden kaçınma, kısmi başarıyla yetinme ve amaçsız tekrar gibi gerçek öz düzenleme yanılgılarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0021","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"88fb2455eb72423975468548131b6a0bac245f19ed4ce0df2baf81a73a82c5ba","reviewDecisionSha256":"3c58e6134bce16bfdb65940301df3398c3749b7575cf9026fc563ccf871991f3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:88fb2455eb72423975468548131b6a0bac245f19ed4ce0df2baf81a73a82c5ba","reviewedHash":"sha256:88fb2455eb72423975468548131b6a0bac245f19ed4ce0df2baf81a73a82c5ba","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3c58e6134bce16bfdb65940301df3398c3749b7575cf9026fc563ccf871991f3; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q021","contentProjectionSha256":"88fb2455eb72423975468548131b6a0bac245f19ed4ce0df2baf81a73a82c5ba","reviewDecisionSha256":"3c58e6134bce16bfdb65940301df3398c3749b7575cf9026fc563ccf871991f3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q022","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n012","noteKey":"tr.g07.turkce.n012","objective":"T.O.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aslı, on dakika içinde “Zamanı planlarken kullanılabilecek iki öneri”yi bulup kısa bir not hazırlayacaktır. Aşağıdaki okuma materyallerinden hangisi göreve en uygundur?","choices":["Yazarı belirtilmeyen, yalnız “Başarılı ol!” sloganını tekrarlayan kısa paylaşım","Okul rehberlik servisinin hazırladığı, zamanı planlama önerilerini içeren, başlıkları açık ve okuma süresi sekiz dakika olan öğrenci rehberi","Zaman yönetimi terimlerini açıklamasız kullanan altmış sayfalık yetişkin raporu","Planlama konusuna değinmeyen bir gezi günlüğü"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; kısa olsa da somut öneri ve güvenilir kaynak bilgisi sunmaz. Buradaki yanılgı, kısa ve motive edici görünümü görev için yeterli bilgi sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; materyal öğrenci düzeyine, on dakikalık süreye ve iki öneri bulma amacına uygundur; yayımlayan birim de bellidir.","Bu seçenek yanlıştır; konu ilişkili olsa da uzunluk ve açıklamasız teknik dil, süre ile hedef kitleye uygun değildir. Buradaki yanılgı, ayrıntı fazlalığını her durumda daha iyi kaynak saymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; metin okuma için uygun olabilir ancak istenen planlama önerilerini sağlamaz. Buradaki yanılgı, herhangi bir okunabilir metni amaçla ilişkili materyal sanmaktır."],"explanation":"Görev iki öneriyi on dakika içinde bulmayı gerektirir. Öğrenci rehberi sekiz dakikada okunabilir, başlıkları aranan bilgiyi bulmayı kolaylaştırır, hedef kitleye uygundur ve kaynağı belirgindir. Diğer seçenekler güvenilirlik, süre, düzey veya konu ölçütlerinden en az birini karşılamaz.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci açık amaç ve süreyi seçeneklerdeki temel materyal özellikleriyle eşleştirir. Çeldiriciler kısalık, kapsam ve genel okunabilirliği amaç uygunluğundan üstün tutan tek ölçütlü seçimleri temsil eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0022","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"86f44708d0b2fd0c6f6cf63e53504c2b9f209ff63de4cd42dfa9d3ae3cd82fca","reviewDecisionSha256":"35ddb169ae701a805f1ccb5a5a4787edffc8c6f0f996d8fcfd44068793ab7382","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:86f44708d0b2fd0c6f6cf63e53504c2b9f209ff63de4cd42dfa9d3ae3cd82fca","reviewedHash":"sha256:86f44708d0b2fd0c6f6cf63e53504c2b9f209ff63de4cd42dfa9d3ae3cd82fca","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:35ddb169ae701a805f1ccb5a5a4787edffc8c6f0f996d8fcfd44068793ab7382; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q022","contentProjectionSha256":"86f44708d0b2fd0c6f6cf63e53504c2b9f209ff63de4cd42dfa9d3ae3cd82fca","reviewDecisionSha256":"35ddb169ae701a805f1ccb5a5a4787edffc8c6f0f996d8fcfd44068793ab7382","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q023","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n012","noteKey":"tr.g07.turkce.n012","objective":"T.O.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bora, internet erişiminin olmayacağı bir yolculukta “Küçük hedef oluşturma” konusunda okuyup üç adımlı bir plan yazacaktır. Bazı kavramların anlamını bilmediğini de öngörmektedir. En uygun materyal seçimi hangisidir?","choices":["Yalnız çevrim içi açılan, kaynağı belirsiz bir yorum sayfasının bağlantısı","Konuyla ilgisi olmayan, çevrim dışı kullanılabilen bir eğlence dergisi","Güvenilir bir eğitim kaynağından önceden indirilen, küçük hedef oluşturmanın adımlarını açıklayan kısa metin ile çevrim dışı sözlük","Yüz sayfalık uzmanlık kitabının yalnız kapak görüntüsü"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; çevrim dışı koşulda bağlantıya erişilemez ve kaynak da belirsizdir. Buradaki yanılgı, bilgiye erişim olanağını ve güvenilirliği seçimden ayrı düşünmektir.","Bu seçenek yanlıştır; erişilebilir olsa da küçük hedef oluşturma amacına hizmet etmez. Buradaki yanılgı, teknik erişilebilirliği içerik uygunluğunun yerine koymaktır.","Bu seçenek doğrudur; indirilen kısa metin çevrim dışı erişimi ve konu amacını, sözlük ise bilinmeyen kavramları çözme ihtiyacını karşılar. Materyal ile yardımcı kaynak birlikte seçilmiştir.","Bu seçenek yanlıştır; kapak görüntüsü görev için gereken açıklama ve adımları içermez, kitabın uzunluğu da kullanışlı bir okuma planı sunmaz. Buradaki yanılgı, kaynağın kapsamlı görünmesini erişilebilir içerik sanmaktır."],"explanation":"Bora'nın seçimi üç koşulu karşılamalıdır: yolculukta çevrim dışı erişim, küçük hedeflerle ilgili yeterli bilgi ve bilinmeyen kavramları kontrol etme olanağı. Önceden indirilen güvenilir kısa metin ile çevrim dışı sözlük bu koşulların tamamını karşılar.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci amaç ve güvenilirliğe ek olarak teknik erişim ile yardımcı kaynak ihtiyacını birlikte değerlendirir. En yakın çeldirici çevrim dışı dergidir; onu elemek için erişilebilirliğin tek başına yeterli olmadığını bilmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0023","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cdf5c1492979dc7495b118d4f0917177d63f57386911376279c58efd779ad3e8","reviewDecisionSha256":"c33754d2d89bf9ce71b315911543ae2cce94f52713c33363f1c8c18112798afd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:cdf5c1492979dc7495b118d4f0917177d63f57386911376279c58efd779ad3e8","reviewedHash":"sha256:cdf5c1492979dc7495b118d4f0917177d63f57386911376279c58efd779ad3e8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c33754d2d89bf9ce71b315911543ae2cce94f52713c33363f1c8c18112798afd; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q023","contentProjectionSha256":"cdf5c1492979dc7495b118d4f0917177d63f57386911376279c58efd779ad3e8","reviewDecisionSha256":"c33754d2d89bf9ce71b315911543ae2cce94f52713c33363f1c8c18112798afd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q024","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n012","noteKey":"tr.g07.turkce.n012","objective":"T.O.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Ceren'in görevi, “Hedef belirlerken esneklik gerekli midir?” sorusuna ilişkin iki farklı görüşü yirmi dakika içinde karşılaştırmaktır. Aşağıdaki materyal paketlerinden hangisi en uygun seçimdir?","choices":["Aynı anonim paylaşımın farklı renklerle hazırlanmış iki ekran görüntüsü","Biri hedeflerle, diğeri tamamen beslenmeyle ilgili iki uzun metin","Yalnız tek görüşü savunan, yazarı ve tarihi belirtilmeyen bir yorum","Yazarları ve tarihleri belirtilmiş, biri planı korumayı diğeri kanıta göre düzenlemeyi savunan iki kısa metin ile karşılaştırma çizelgesi"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; iki görüntü aynı kaynağı ve aynı görüşü taşıdığı için görüşler arası karşılaştırma sağlamaz. Buradaki yanılgı, biçimsel farklılığı içerik çeşitliliği sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; metinlerden biri araştırma sorusuyla ilgisizdir ve uzunluk süreyi zorlar. Buradaki yanılgı, iki materyal bulunmasını ortak konu ve süre uygunluğu için yeterli saymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; tek görüş, iki bakış açısını karşılaştırma amacını karşılamaz; kaynak bilgisi de belirsizdir. Buradaki yanılgı, güçlü bir iddiayı dengeli karşılaştırma materyali sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; iki kısa metin aynı soruna farklı görüşler getirir, kaynak bilgileri denetlenebilir, süreye uygundur ve çizelge ortak ölçütlerle karşılaştırmayı destekler."],"explanation":"Karşılaştırma yapabilmek için en az iki farklı görüşün aynı konu üzerinde, denetlenebilir kaynaklardan ve görev süresine uygun uzunlukta sunulması gerekir. Dördüncü paket bu koşulları sağlar; karşılaştırma çizelgesi de görüş, gerekçe ve kanıtları aynı ölçütlerle düzenlemeye yardım eder.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci materyal sayısı, konu ortaklığı, bakış açısı çeşitliliği, kaynak güvenilirliği, süre ve yardımcı araç ölçütlerini bir arada kullanır. Çeldiriciler görünüş farkı, konu uyumsuzluğu ve tek görüş gibi yakın seçim kusurları içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0024","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8ea975289c3416582b0cb1054fb633762ee40924620629404d05d880fb8e8305","reviewDecisionSha256":"87369e4c7d3b5289af24334703c8383f23d32efd430b1c65737dc3d9baa53bcf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8ea975289c3416582b0cb1054fb633762ee40924620629404d05d880fb8e8305","reviewedHash":"sha256:8ea975289c3416582b0cb1054fb633762ee40924620629404d05d880fb8e8305","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:87369e4c7d3b5289af24334703c8383f23d32efd430b1c65737dc3d9baa53bcf; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q024","contentProjectionSha256":"8ea975289c3416582b0cb1054fb633762ee40924620629404d05d880fb8e8305","reviewDecisionSha256":"87369e4c7d3b5289af24334703c8383f23d32efd430b1c65737dc3d9baa53bcf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q025","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n013","noteKey":"tr.g07.turkce.n013","objective":"T.O.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Efe, uzun bir atölye duyurusunda yalnızca son başvuru tarihini bulmak istiyor. En uygun okuma stratejisi hangisidir?","choices":["Başlıkları ve tarih ifadelerini tarayıp ilgili bölümü seçici biçimde okumak","Metindeki bütün cümleleri ezberlemeye çalışmak","Yalnız ilk paragrafı okuyup tarihi tahmin etmek","Duyurudaki görsellerin renklerine göre tarih belirlemek"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; amaç belirli bir bilgiyi bulmaktır, bu nedenle başlıkları ve tarih ifadelerini tarayarak seçici okuma zaman kazandırır ve doğrudan kanıta ulaştırır.","Bu seçenek yanlıştır; bütün metni ezberlemek belirli tarih bilgisini bulma amacı için gereksiz bilişsel yük oluşturur. Buradaki yanılgı, ayrıntı miktarını amaca uygun okuma sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; tarih ilk paragrafta olmayabilir ve tahmin açık bilgi yerine geçmez. Buradaki yanılgı, metni taramadan sınırlı bölüme dayanarak sonuç vermektir.","Bu seçenek yanlıştır; renkler tarih bilgisini kanıtlamaz. Buradaki yanılgı, dekoratif özelliği yazılı bilgi göstergesi sanmaktır."],"explanation":"Okuma amacı yalnız son başvuru tarihini bulmaktır. Böyle bir görevde metnin tamamını ayrıntılı okumak yerine başlık, sayı ve tarih biçimlerini taramak; tarih bilgisinin bulunduğu cümleyi dikkatle okumak uygundur. Birinci seçenek bu amaç–yöntem uyumunu kurar.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci tek ve açık bilgi arama amacını tarama/seçici okuma stratejisiyle eşleştirir. Çeldiriciler gereksiz ayrıntılı okuma, kanıtsız tahmin ve görsel biçime dayanma yanılgılarını ölçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0025","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5df9878d5e2733f9fdd62612ef35c96b00debd9b10178d8f828e44b1e8916d80","reviewDecisionSha256":"25e99a64b1b51c2f99ca30d5a9bc72a2cbfdf6dada7743e9b4603730b12b059f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5df9878d5e2733f9fdd62612ef35c96b00debd9b10178d8f828e44b1e8916d80","reviewedHash":"sha256:5df9878d5e2733f9fdd62612ef35c96b00debd9b10178d8f828e44b1e8916d80","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:25e99a64b1b51c2f99ca30d5a9bc72a2cbfdf6dada7743e9b4603730b12b059f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q025","contentProjectionSha256":"5df9878d5e2733f9fdd62612ef35c96b00debd9b10178d8f828e44b1e8916d80","reviewDecisionSha256":"25e99a64b1b51c2f99ca30d5a9bc72a2cbfdf6dada7743e9b4603730b12b059f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q026","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n013","noteKey":"tr.g07.turkce.n013","objective":"T.O.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir bilgilendirici metin, öğrencilerin çalışma planlarını sürdürememe sorununu; bu sorunun nedenlerini ve iki çözüm önerisini açıklamaktadır. Metni anlayıp bilgileri düzenlemek için en uygun yöntem hangisidir?","choices":["Metindeki yalnız en uzun cümlelerin altını çizmek","“Problem–Nedenler–Çözümler” başlıklı bir düzenleyiciye anahtar bilgileri yerleştirmek","Her paragraftan rastgele bir kelime seçmek","Metni yalnızca hızlı okuyup hiçbir kayıt tutmamak"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; cümlenin uzunluğu onun önemli ya da problemle ilgili olduğunu göstermez. Buradaki yanılgı, biçimsel uzunluğu bilgi işleviyle karıştırmaktır.","Bu seçenek doğrudur; düzenleyici metnin problem–çözüm yapısını görünür kılar, nedenleri ve önerileri ayrı başlıklarda kanıtlarıyla toplamayı sağlar.","Bu seçenek yanlıştır; rastgele kelimeler ana düşünce veya yapı ilişkisini temsil etmez. Buradaki yanılgı, herhangi bir notu amaçlı anahtar bilgi seçimi sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; hızlı okuma genel fikir verebilir ancak nedenlerle çözümleri düzenlemek için yeterli kayıt oluşturmaz. Buradaki yanılgı, ilk göz atmayı bütün çözümleme süreci yerine kullanmaktır."],"explanation":"Metnin yapısı problem, nedenler ve çözümlerden oluşur. Okuma stratejisi bu yapıyı çözümlemek; yöntem ise bilgileri üç başlıklı bir düzenleyiciye kısa ve seçilmiş ifadelerle yerleştirmektir. İkinci seçenek, metindeki ilişkileri koruyarak karşılaştırılabilir hâle getirir.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci metin yapısını uygun grafik düzenleyiciyle eşleştirir. Çeldiriciler uzun cümle, rastgele not ve yalnız hızlı okuma gibi yöntemi metnin amacı ve yapısından koparan yakın yanılgılardır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0026","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"af0d18d13dbad45e406871f5ea6087a8683c3c8def0839ca41ba0c7f31b346ae","reviewDecisionSha256":"99dd83b15907328ad2ac84e5677c80fa362be70d24aed2a9b73b87d2fb0cf7a4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:af0d18d13dbad45e406871f5ea6087a8683c3c8def0839ca41ba0c7f31b346ae","reviewedHash":"sha256:af0d18d13dbad45e406871f5ea6087a8683c3c8def0839ca41ba0c7f31b346ae","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:99dd83b15907328ad2ac84e5677c80fa362be70d24aed2a9b73b87d2fb0cf7a4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q026","contentProjectionSha256":"af0d18d13dbad45e406871f5ea6087a8683c3c8def0839ca41ba0c7f31b346ae","reviewDecisionSha256":"99dd83b15907328ad2ac84e5677c80fa362be70d24aed2a9b73b87d2fb0cf7a4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q027","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n013","noteKey":"tr.g07.turkce.n013","objective":"T.O.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Mina'nın on iki dakikada dört paragraflık bir bilgilendirici metni okuyup kısa özet yazması gerekir. Mina ilk paragraftaki her cümlenin altını çizdiği için sürenin yarısını kullanmış ve ana düşünceyi henüz belirleyememiştir. Amacını koruyarak yapacağı en uygun düzenleme hangisidir?","choices":["Aynı biçimde bütün cümlelerin altını çizmeyi sürdürmek ve özet için süre kalmasını beklemek","Metni bırakıp yalnız başlıktan hareketle bir özet yazmak","Önce başlık ve paragraf başlangıçlarına göz atmak, her paragraf için bir anahtar ifade seçmek, yalnız anlamadığı bölümü yeniden okuyup bu notlardan özet oluşturmak","Son paragrafı okumadan ilk iki cümleyi özet olarak kopyalamak"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; mevcut yöntemin süreyi tükettiğine ilişkin kanıt varken onu değiştirmemek üst bilişsel izlemeyi kullanmamaktır. Buradaki yanılgı, çok işaretlemeyi anlamanın güvencesi sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; başlık konuya ilişkin tahmin sağlar fakat dört paragrafın ana düşünce ve temel ayrıntılarını kanıtlamaz. Buradaki yanılgı, ön incelemeyi metnin yerine koymaktır.","Bu seçenek doğrudur; Mina süre sorununu fark ederek yöntemi seçici hâle getirir, metnin bütününü gözden geçirir, paragraf anahtarlarını kaydeder ve yalnız gerekli bölümü yeniden okur. Bu notlar kısa özet için yeterli kanıt sağlar.","Bu seçenek yanlıştır; son paragraf çoğu bilgilendirici metinde toparlayıcı bilgi içerebilir ve ilk cümleleri kopyalamak özetleme değildir. Buradaki yanılgı, metnin bütününü okumadan yüzeysel kopyayı özet sanmaktır."],"explanation":"Mina'nın amacı metni özetlemektir; bunun için metnin bütünündeki ana düşünce ve temel ayrıntıları görmesi gerekir. Her cümleyi işaretlemek süreyi tükettiğinden, göz atma ve paragraf başına anahtar ifade seçme yöntemine geçmelidir. Yalnız belirsiz bölümü yeniden okumak zamanı korur; seçilen notlar da özgün, kısa bir özet kurmasına imkân verir.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci süreye ilişkin performans kanıtını yorumlar, işlevsiz yöntemi belirler ve amacı değiştirmeden çok aşamalı bir okuma düzenlemesi seçer. Çeldiriciler yöntemde ısrar, kanıtsız başlık özeti ve eksik metinden kopyalama gibi yakın seçeneklerdir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0027","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b50bf3546fb3926c20e88ad81d82986b9e1c715ceada29164a843cee95f393b4","reviewDecisionSha256":"e441ad69ea547c6b7719bcdb36f53af7e9b385f48652a381929375daca14e415","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b50bf3546fb3926c20e88ad81d82986b9e1c715ceada29164a843cee95f393b4","reviewedHash":"sha256:b50bf3546fb3926c20e88ad81d82986b9e1c715ceada29164a843cee95f393b4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e441ad69ea547c6b7719bcdb36f53af7e9b385f48652a381929375daca14e415; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q027","contentProjectionSha256":"b50bf3546fb3926c20e88ad81d82986b9e1c715ceada29164a843cee95f393b4","reviewDecisionSha256":"e441ad69ea547c6b7719bcdb36f53af7e9b385f48652a381929375daca14e415","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q028","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n016","noteKey":"tr.g07.turkce.n016","objective":"T.O.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir metnin başlığı “Her Gün Bir Çizgi”dir. İlk paragrafta Nisa’nın resim becerisini geliştirmek için her gün on dakika boyunca tek bir nesne çizdiği ve çizimlerine tarih attığı anlatılmaktadır. Metnin sonraki bölümünde aşağıdakilerden hangisinin anlatılması en olasıdır?","choices":["Nisa’nın okul servisinde oturacağı koltuğu seçmesi","Kurşun kalemin üretim tarihinin ayrıntılı biçimde açıklanması","Nisa’nın bir günde saatlerce çizip sonra çalışmayı tamamen bırakması","Nisa’nın haftalara göre çizimlerini karşılaştırıp küçük ilerlemeleri fark etmesi"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; okul servisi, başlıkta ve ilk paragrafta verilen çizim alışkanlığıyla ilgili değildir. Buradaki yanılgı, metin ipuçlarını kullanmadan rastgele bir günlük olay seçmektir.","Bu seçenek yanlıştır; kalem çizimde kullanılan bir araç olsa da metnin odağı aracın tarihi değil, düzenli uygulamadır. Buradaki yanılgı, yardımcı ayrıntıyı metnin ana yönü sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; ilk paragraf her gün kısa süreli ve düzenli çalışmayı vurgular, tek günde aşırı çalışma bu örüntüyle çelişir. Buradaki yanılgı, verilen çalışma biçiminin tersini kanıtsız tahmin etmektir.","Bu seçenek doğrudur; günlük çizim, tarih atma ve beceriyi geliştirme ipuçları, ilerlemenin zaman içinde karşılaştırılacağını düşündürür. Tahmin, başlıkla ilk paragraftaki eylemleri birlikte kullanır."],"explanation":"Başlık, gelişimin küçük ve düzenli uygulamalarla oluşacağını düşündürür. Nisa’nın her çizime tarih atması da sonraki çizimleri öncekilerle karşılaştırmaya elverişli bir kayıt oluşturur. Bu nedenle metnin ilerleyen bölümünde değişimin haftalar içinde fark edilmesi beklenir.","difficultyReason":"Düzey 1’dir; öğrenci başlık ve ilk paragraftaki açık iki ipucunu birleştirerek yakın gelecekteki içerik yönünü tahmin eder. Çeldiriciler konu dışı olay, araç ayrıntısı ve metindeki çalışma düzenine ters bir gelişme içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0028","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3e4485802d8bc965c15939eeff8130514b1b10828ee906cbf2c5bdf46f76255c","reviewDecisionSha256":"9e852bdd0ada43b496c1ef487307c7923e549ca291f37d270071c0807e2a9ca2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3e4485802d8bc965c15939eeff8130514b1b10828ee906cbf2c5bdf46f76255c","reviewedHash":"sha256:3e4485802d8bc965c15939eeff8130514b1b10828ee906cbf2c5bdf46f76255c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9e852bdd0ada43b496c1ef487307c7923e549ca291f37d270071c0807e2a9ca2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q028","contentProjectionSha256":"3e4485802d8bc965c15939eeff8130514b1b10828ee906cbf2c5bdf46f76255c","reviewDecisionSha256":"9e852bdd0ada43b496c1ef487307c7923e549ca291f37d270071c0807e2a9ca2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q029","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n016","noteKey":"tr.g07.turkce.n016","objective":"T.O.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"“Yanlışlarımı Saklamıyorum” başlıklı metnin girişinde Kerem’in çözdüğü mantık sorularında yalnız yanlış cevabı değil, “soruyu hızlı okudum”, “veriyi karıştırdım” veya “uygun yöntemi seçmedim” gibi hata nedenlerini de not ettiği belirtilmektedir. Kerem her pazar bu notları yeniden incelemektedir. Metnin devamına yönelik en güçlü tahmin hangisidir?","choices":["Kerem’in hata kayıtlarından yararlanarak çalışma yöntemini değiştirmesi ve tekrarlanan yanlışları azaltması anlatılacaktır.","Kerem’in okuldan sonra katıldığı spor takımının forma renkleri sıralanacaktır.","Kerem’in yalnız şans sayesinde bütün soruları bir anda doğru çözmeye başlaması anlatılacaktır.","Kerem’in yanlışları görmemek için not defterini kullanmayı bırakması önerilecektir."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; hata nedenlerini sınıflandırma ve haftalık inceleme, sonraki adımda yöntemi kanıta göre düzenlemeyi destekler. Tahmin hem başlığa hem de Kerem’in düzenli davranışlarına dayanır.","Bu seçenek yanlıştır; spor takımıyla ilgili hiçbir başlık, kişi amacı veya olay ipucu yoktur. Buradaki yanılgı, metnin gelişim çizgisinden kopuk bir yan konu eklemektir.","Bu seçenek yanlıştır; metin rastlantıyı değil, hataları inceleyerek öğrenmeyi öne çıkarır. Buradaki yanılgı, süreç kanıtını yok sayıp ani ve gerekçesiz başarı beklemektir.","Bu seçenek yanlıştır; başlık ve giriş, yanlışları gizlemek yerine görünür kılmayı değerli bulur. Buradaki yanılgı, metnin temel tutumunun tersini devam tahmini olarak seçmektir."],"explanation":"Kerem yanlışlarını yalnız saymamakta, nedenlerine göre kaydetmekte ve belirli aralıklarla gözden geçirmektedir. Bu davranışların doğal devamı, hangi hata türünün tekrarlandığını görüp çalışma yönteminde değişiklik yapmaktır. Bu nedenle birinci seçenek, mevcut kanıtlarla en tutarlı gelişmeyi kurar.","difficultyReason":"Düzey 2’dir; öğrenci başlık, hata nedenleri ve haftalık gözden geçirme davranışlarını ortak bir gelişim çizgisinde birleştirir. Çeldiriciler konu dışına çıkma, şansa dayalı sonuç ve metnin tutumunu tersine çevirme yanılgılarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0029","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"45103161ad7488966d498eed73fcac19a9ce30a22829820f217bc9407228a2c7","reviewDecisionSha256":"4ebfcc0723028015ead265e61332b917ed07d11f6d080cfe1b69f9ee7dc48459","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:45103161ad7488966d498eed73fcac19a9ce30a22829820f217bc9407228a2c7","reviewedHash":"sha256:45103161ad7488966d498eed73fcac19a9ce30a22829820f217bc9407228a2c7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4ebfcc0723028015ead265e61332b917ed07d11f6d080cfe1b69f9ee7dc48459; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q029","contentProjectionSha256":"45103161ad7488966d498eed73fcac19a9ce30a22829820f217bc9407228a2c7","reviewDecisionSha256":"4ebfcc0723028015ead265e61332b917ed07d11f6d080cfe1b69f9ee7dc48459","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q030","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n016","noteKey":"tr.g07.turkce.n016","objective":"T.O.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"“Sessiz Molanın Gücü” başlıklı metnin ilk bölümünde Eylül’ün kırk beş dakika aralıksız çalıştığında son sorularda dikkatsizce hata yaptığı anlatılır. Eylül daha sonra çalışmasını yirmi dakikalık bölümlere ayırır ve aralarda iki dakika yürür. İlk haftanın sonunda tamamladığı görev sayısı artarken dikkatsizlik hataları azalır. Sonraki bölüm için hangi tahmin, metindeki kanıtları en doğru biçimde kullanır?","choices":["Metin, yürüyüşün bütün öğrenciler için tek doğru çalışma yöntemi olduğunu kanıtlayacaktır.","Metin, Eylül’ün kayıtlarını karşılaştırarak kısa ve planlı molaların kendi dikkatini nasıl etkilediğini değerlendirmesini anlatacaktır.","Metin, Eylül’ün çalışmayı tamamen bıraktığını ve yalnız dinlenmeye karar verdiğini açıklayacaktır.","Metin, soruların konu bakımından neden zor olduğunu ayrıntılı bir ders anlatımına dönüştürecektir."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; metin yalnız Eylül’ün deneyimini verir ve herkese uygulanacak tek yöntem sonucu çıkarmaz. Buradaki yanılgı, tekil gözlemden aşırı genelleme yapmaktır.","Bu seçenek doğrudur; çalışma süresi, mola düzeni, görev sayısı ve hata değişimi birlikte verilmiştir. Bu kanıtlar, sonraki bölümde Eylül’ün kendi kayıtlarından hareketle yöntemin etkisini değerlendirmesini beklemeyi sağlar.","Bu seçenek yanlıştır; görev sayısının artması Eylül’ün çalışmayı sürdürdüğünü gösterir. Buradaki yanılgı, molayı çalışmadan vazgeçme ile karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; metnin odağı soruların ders içeriği değil, çalışma biçimi ile dikkat arasındaki ilişkidir. Buradaki yanılgı, kullanılan görevleri ana konu sanmaktır."],"explanation":"Metin, önce bir sorun belirler; ardından yöntem değişikliğini ve iki ölçülebilir sonucu verir. Bu yapı, Eylül’ün sonuçları karşılaştırıp kısa molaların kendi çalışma verimine etkisini yorumlayacağı bir devamı destekler. Yöntemin herkes için kesin doğru olduğu ise verilen kanıtlardan çıkarılamaz.","difficultyReason":"Düzey 3’tür; öğrenci neden, uygulama ve iki sonuç verisini birlikte değerlendirip ölçülü bir tahmin kurar. En yakın çeldirici, aynı verileri kullanıyor gibi görünen fakat tek kişilik deneyimi genelleyen seçenektir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0030","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d910e773ee3c8658ec219c1ddaab31acbcca869ceba9cad8eed62c37dd34309a","reviewDecisionSha256":"12b8f2d36d7533308c65c37721dcbc25a9848ca768e43ae9bdb20ade1dd23f77","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d910e773ee3c8658ec219c1ddaab31acbcca869ceba9cad8eed62c37dd34309a","reviewedHash":"sha256:d910e773ee3c8658ec219c1ddaab31acbcca869ceba9cad8eed62c37dd34309a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:12b8f2d36d7533308c65c37721dcbc25a9848ca768e43ae9bdb20ade1dd23f77; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q030","contentProjectionSha256":"d910e773ee3c8658ec219c1ddaab31acbcca869ceba9cad8eed62c37dd34309a","reviewDecisionSha256":"12b8f2d36d7533308c65c37721dcbc25a9848ca768e43ae9bdb20ade1dd23f77","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q031","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n016","noteKey":"tr.g07.turkce.n016","objective":"T.O.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"“Haritayı Yeniden Çizmek” başlıklı metnin başında Alp’in bir ay içinde kısa bir gitar parçasını çalmak için dört haftalık kontrol noktası belirlediği anlatılır. İlk hafta sonunda parçadaki zor geçişi yapamadığını gören bir öğrenci, “Alp planı işlemediği için çalışmayı bırakacaktır.” tahmininde bulunur. Metnin devamında Alp’in kendi kaydını dinlediği, zor geçişi iki ölçülük parçalara ayırdığı, ikinci kontrol noktasını üç gün ertelediği ve çalışmayı sürdürdüğü yazmaktadır. Öğrenci tahminini nasıl değerlendirmelidir?","choices":["Tahmin tamamen doğrudur; çünkü ilk haftadaki hedef gerçekleşmemiştir.","Tahmin doğrulanamaz; çünkü metnin başlığının içerikle hiçbir ilişkisi yoktur.","Tahmin metin kanıtıyla çelişmiştir; “Alp, güçlüğü belirleyip planın süresini ve çalışma biçimini düzenleyerek hedefe devam edecektir.” biçiminde yenilenmelidir.","Tahmin değiştirilmemelidir; okuma öncesi kurulan her tahmin metinden bağımsız olarak geçerlidir."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; ilk hedefin kaçması yalnız başlangıç kanıtıdır, devamda Alp’in çalışmayı sürdürdüğü açıkça belirtilir. Buradaki yanılgı, ilk olayı sonraki kanıtlardan üstün tutma ve doğrulama yanlılığıdır.","Bu seçenek yanlıştır; “haritayı yeniden çizmek” sözü, planın yolunu değiştirme davranışıyla mecazlı bir ilişki kurar. Buradaki yanılgı, başlığı yalnız gerçek bir harita anlamında okuyup metinle bağını koparmaktır.","Bu seçenek doğrudur; devam bölümü çalışmayı bırakma tahminini reddeder ve Alp’in güçlüğe göre yöntem ile takvimi uyarladığını gösterir. Yeni tahmin, güncel kanıtların tümünü kapsar.","Bu seçenek yanlıştır; tahmin geçici bir yargıdır ve okuma sırasında destekleyen ya da çürüten kanıtlara göre değiştirilmelidir. Buradaki yanılgı, tahmini değişmez kesin bilgi sanmaktır."],"explanation":"İlk paragraf, tahmin kurmak için sınırlı bir kanıt sunar; metnin devamı ise tahmini sınar. Alp çalışmayı bırakmamış, kaydını inceleyerek zor bölümü küçültmüş ve takvimi ayarlamıştır. Bu nedenle ilk tahmin yanlışlanır; kanıta uygun yeni tahmin, planın koşullara göre düzenlenerek sürdürüleceğidir.","difficultyReason":"Düzey 5’tir; öğrenci ilk tahmin ile devam kanıtlarını karşılaştırmalı, doğrulama yanlılığını fark etmeli ve başlığın mecazlı işlevini de gözeterek tahmini yeniden kurmalıdır. Çeldiriciler kısmi kanıta tutunma, başlığı yanlış yorumlama ve tahmini değişmez sayma hatalarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0031","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5339d591daebdbc3e7a2da6f979c320e442f042e886b6b4667440c7eb0306717","reviewDecisionSha256":"c580aeeeb303c26136bf5c9025a66a2b012e46d9de65de4a2f7b77fe2216aee8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5339d591daebdbc3e7a2da6f979c320e442f042e886b6b4667440c7eb0306717","reviewedHash":"sha256:5339d591daebdbc3e7a2da6f979c320e442f042e886b6b4667440c7eb0306717","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c580aeeeb303c26136bf5c9025a66a2b012e46d9de65de4a2f7b77fe2216aee8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q031","contentProjectionSha256":"5339d591daebdbc3e7a2da6f979c320e442f042e886b6b4667440c7eb0306717","reviewDecisionSha256":"c580aeeeb303c26136bf5c9025a66a2b012e46d9de65de4a2f7b77fe2216aee8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q032","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-4","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n017","noteKey":"tr.g07.turkce.n017","objective":"T.O.7.4","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"“Deniz bir günde büyük bir sıçrama yapmadı; ancak altı hafta boyunca her gün on beş dakika çalıştı ve uzun aralar vermedi. Öğretmeni, onun istikrarlı ilerleyişini örnek gösterdi.” cümlesinde “istikrarlı” sözü hangi anlamda kullanılmıştır?","choices":["Tesadüfen ortaya çıkan","Çok hızlı tamamlanan","Başkaları tarafından gizlenen","Düzenli ve süreklilik gösteren"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; her gün çalışma ve uzun ara vermeme davranışı rastlantıyı değil planlı devamlılığı gösterir. Buradaki yanılgı, sonucu şansa bağlamaktır.","Bu seçenek yanlıştır; metin büyük ve hızlı bir sıçrama olmadığını özellikle söyler. Buradaki yanılgı, ilerleme ile hız kavramlarını aynı saymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; çalışmanın gizlenmesine ilişkin hiçbir bağlam ipucu yoktur. Buradaki yanılgı, söze metinde bulunmayan bir özellik yüklemektir.","Bu seçenek doğrudur; “altı hafta boyunca”, “her gün” ve “uzun aralar vermedi” ifadeleri düzenli ve süreklilik gösteren bir ilerlemeyi açıklar."],"explanation":"Bilinmeyen sözün anlamı, çevresindeki zaman ve tekrar ifadelerinden çıkarılır. Altı hafta boyunca her gün çalışmak ve uzun ara vermemek, davranışın düzenli biçimde sürdüğünü gösterir. Bu yüzden “istikrarlı” burada “düzenli ve süreklilik gösteren” anlamındadır.","difficultyReason":"Düzey 1’dir; öğrenci doğrudan açıklayıcı üç bağlam ipucunu tek bir anlama eşler. Çeldiriciler hız, gizlilik ve rastlantı gibi metindeki kanıtlarla açıkça çelişen temel anlam yanılgılarıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0032","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8b437e018c2caeec973f68016dbcfc2b9f14846041d750d75c1ec1135c16dabb","reviewDecisionSha256":"dca6f9b586209114a9d153adf6fac6f0552e9100a65ffcd7d1cdc37451e433f1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8b437e018c2caeec973f68016dbcfc2b9f14846041d750d75c1ec1135c16dabb","reviewedHash":"sha256:8b437e018c2caeec973f68016dbcfc2b9f14846041d750d75c1ec1135c16dabb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dca6f9b586209114a9d153adf6fac6f0552e9100a65ffcd7d1cdc37451e433f1; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q032","contentProjectionSha256":"8b437e018c2caeec973f68016dbcfc2b9f14846041d750d75c1ec1135c16dabb","reviewDecisionSha256":"dca6f9b586209114a9d153adf6fac6f0552e9100a65ffcd7d1cdc37451e433f1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q033","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-4","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n017","noteKey":"tr.g07.turkce.n017","objective":"T.O.7.4","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"“Mert, ödevin tamamını düşününce başlamayı erteliyordu. Öğretmeni ilk işi yalnızca dosyayı açıp başlığı yazmak olarak belirlemesini önerdi. Bu küçük adım, Mert’in başlama eşiğini aşmasını kolaylaştırdı.” Bu parçada “başlama eşiği” sözüyle anlatılmak istenen nedir?","choices":["Bir işe girişmeden önce aşılması gereken ilk psikolojik güçlük","Sınıf kapısının önündeki fiziksel basamak","Ödevin sonunda alınacak puanın alt sınırı","Dosyanın bilgisayarda kapladığı alan"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; Mert’in güçlüğü dosyayı açmadan önce başlamayı ertelemesidir, küçük ilk adım bu başlangıç engelini azaltır. “Eşik” fiziksel anlamından mecazlı bir başlangıç sınırına taşınmıştır.","Bu seçenek yanlıştır; metinde kapı veya gerçek bir basamak yoktur. Buradaki yanılgı, mecazlı kullanımı yalnız sözcüğün temel fiziksel anlamıyla açıklamaktır.","Bu seçenek yanlıştır; puanlama ve başarı alt sınırından söz edilmez. Buradaki yanılgı, “eşik” sözcüğünün başka bir alandaki kullanımını bağlama taşımaktır.","Bu seçenek yanlıştır; dosyayı açma eylemi geçse de depolama alanı bilgisi yoktur. Buradaki yanılgı, aynı cümledeki “dosya” sözcüğünden teknik bir anlam üretmektir."],"explanation":"Parçada Mert’in sorunu ödevi yapamamak değil, işe başlayamamaktır. Öğretmenin önerdiği çok küçük ilk işlem bu güçlüğü azaltır. Bu nedenle “başlama eşiği”, işe girişmeden önce aşılması gereken ilk psikolojik engeli anlatan mecazlı bir söz grubudur.","difficultyReason":"Düzey 2’dir; öğrenci temel anlamı mecazlı bağlamdan ayırır ve sorunun “başlama” davranışıyla ilişkisini kurar. Çeldiriciler eşik sözcüğünün fiziksel, puanlama ve teknik alanlardaki olası ama bağlam dışı kullanımlarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0033","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"015473c1b99818b33b720c9df3e811ace6e8b3cd65d872fe22b9c2922ef68788","reviewDecisionSha256":"56cea347c9f2eb975d9c02e841e8fcc43ac86418a48f473604ba1717703e8dd9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:015473c1b99818b33b720c9df3e811ace6e8b3cd65d872fe22b9c2922ef68788","reviewedHash":"sha256:015473c1b99818b33b720c9df3e811ace6e8b3cd65d872fe22b9c2922ef68788","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:56cea347c9f2eb975d9c02e841e8fcc43ac86418a48f473604ba1717703e8dd9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q033","contentProjectionSha256":"015473c1b99818b33b720c9df3e811ace6e8b3cd65d872fe22b9c2922ef68788","reviewDecisionSha256":"56cea347c9f2eb975d9c02e841e8fcc43ac86418a48f473604ba1717703e8dd9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q034","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-4","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n017","noteKey":"tr.g07.turkce.n017","objective":"T.O.7.4","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"“Aylin bilgiyi kelimesi kelimesine tekrar etmekle yetinmedi. Yeni kavramı daha önce öğrendikleriyle ilişkilendirdi, kendi örneğini kurdu ve arkadaşına farklı sözlerle açıklayabildi. Böylece konuyu özümsemiş oldu.” Parçada “özümsemek” sözü hangi anlama gelir?","choices":["Bilgiyi yalnızca kısa süreliğine ezberlemek","Bilgiyi anlayıp önceki bilgilerle bütünleştirerek kendine mal etmek","Bilgiyi değiştirmeden bir başkasından kopyalamak","Konuyu okumadan yalnız örneğe bakmak"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; metin kelimesi kelimesine tekrarın yeterli olmadığını söyler. Buradaki yanılgı, derin öğrenmeyi kısa süreli ezberle karıştırmaktır.","Bu seçenek doğrudur; ilişkilendirme, kendi örneğini kurma ve farklı sözlerle açıklama, bilginin anlaşılmış ve önceki bilgilerle bütünleşmiş olduğunu gösterir.","Bu seçenek yanlıştır; Aylin kopyalamak yerine bilgiyi kendi örneği ve anlatımıyla yeniden kurar. Buradaki yanılgı, bilgiyi kendine mal etmeyi aynen aktarma sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; parçada yeni kavramın öğrenildiği ve açıklanabildiği belirtilir, okumadan yalnız örneğe bakıldığı söylenmez. Buradaki yanılgı, tek bir davranışı süreç bütünü yerine koymaktır."],"explanation":"“Özümsemek” sözünün anlamı üç davranışla açıklanır: yeni bilgiyi önceki bilgiyle bağlamak, kendi örneğini üretmek ve başka sözlerle anlatabilmek. Bu davranışlar, bilgiyi yalnız ezberlemekten farklı olarak anlayıp zihinsel yapının bir parçası hâline getirmeyi gösterir.","difficultyReason":"Düzey 3’tür; öğrenci birden fazla davranış ipucunu ortak bir kavramda birleştirir ve ezber, kopyalama, yüzeysel örnek bakma gibi yakın öğrenme davranışlarından ayırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0034","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d0e74fa3a0cd8326ed6441b3937be6819551725496a0869c319a55667915a0bb","reviewDecisionSha256":"e2006b5e3f65530a83c679b0cbb341f061797e5481152dae6fbbe1a0d240715f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d0e74fa3a0cd8326ed6441b3937be6819551725496a0869c319a55667915a0bb","reviewedHash":"sha256:d0e74fa3a0cd8326ed6441b3937be6819551725496a0869c319a55667915a0bb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e2006b5e3f65530a83c679b0cbb341f061797e5481152dae6fbbe1a0d240715f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q034","contentProjectionSha256":"d0e74fa3a0cd8326ed6441b3937be6819551725496a0869c319a55667915a0bb","reviewDecisionSha256":"e2006b5e3f65530a83c679b0cbb341f061797e5481152dae6fbbe1a0d240715f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q035","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-4","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n017","noteKey":"tr.g07.turkce.n017","objective":"T.O.7.4","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"“Planın amacı değişmedi; ancak beklenmeyen bir görev çıktığında çalışma saatleri yeniden düzenlendi. Bu nedenle plan esnek kaldı.” cümlesindeki “esnek” sözünün anlamını güvenilir biçimde belirlemek isteyen bir öğrencinin izlemesi gereken en uygun yol hangisidir?","choices":["Sözcüğün yalnız lastik ve kumaşla ilgili temel anlamını seçmek, cümledeki plan bilgisini dikkate almamak","Sözcüğün sesine benzeyen “esmek” fiilinden hareketle planın rüzgârlı olduğunu düşünmek ve kontrol yapmamak","“Amaç değişmedi–saatler yeniden düzenlendi” karşıtlığını bağlam ipucu olarak kullanmak, “koşullara göre uyarlanabilen” biçiminde geçici anlam kurmak, güvenilir sözlükteki anlamları karşılaştırıp cümleye uyanı seçmek","Sözlükte görülen ilk anlamı bağlama uymasa da kesin kabul etmek ve yeni bir cümlede sınamamak"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; fiziksel bükülme anlamı gerçek bir kullanımdır fakat burada soyut bir plan anlatılmaktadır. Buradaki yanılgı, çok anlamlı bir sözcüğün yalnız temel anlamına bağlanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; ses benzerliği anlam kanıtı değildir ve metinde rüzgâr yoktur. Buradaki yanılgı, biçimsel çağrışımı bağlam çözümlemesinin yerine koymaktır.","Bu seçenek doğrudur; cümlede değişmeyen amaç ile değiştirilebilen saatler ayrımı, sözcüğün “koşullara göre uyarlanabilen” anlamını destekler. Tahmin güvenilir sözlükle kontrol edilip bağlama uyan karşılık seçilir.","Bu seçenek yanlıştır; sözlükteki ilk anlam her bağlama uymayabilir ve doğrulama, bağlam karşılaştırmasını gerektirir. Buradaki yanılgı, kaynak kullanımını otomatik doğru cevap seçme sanmaktır."],"explanation":"Anlam tahmini önce metin içindeki ilişkilere dayanır. Burada planın amacı korunurken saatlerin değişebilmesi, “esnek” sözünün fiziksel değil, uyarlanabilirlik bildiren soyut anlamını düşündürür. Güvenilir sözlükteki anlamlar bu tahmini doğrulamak için karşılaştırılır ve yalnız cümleye uyan karşılık seçilir.","difficultyReason":"Düzey 5’tir; öğrenci çok anlamlılığı, karşıtlık ipucunu, geçici tahmin kurmayı ve kaynakla doğrulamayı doğru sırada değerlendirmelidir. Çeldiriciler temel anlama saplanma, ses benzerliği ve bağlamdan bağımsız sözlük kullanımı gibi gelişmiş yanılgıları içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0035","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bb1f5ab1879f1efe36a913fba137ed1f81cc61f619423a66c8899da4326cef50","reviewDecisionSha256":"b9c1a517e9c4f7ec38dc04a3420eb05814fe2466273dec4c0f030cf1494ab869","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:bb1f5ab1879f1efe36a913fba137ed1f81cc61f619423a66c8899da4326cef50","reviewedHash":"sha256:bb1f5ab1879f1efe36a913fba137ed1f81cc61f619423a66c8899da4326cef50","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b9c1a517e9c4f7ec38dc04a3420eb05814fe2466273dec4c0f030cf1494ab869; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q035","contentProjectionSha256":"bb1f5ab1879f1efe36a913fba137ed1f81cc61f619423a66c8899da4326cef50","reviewDecisionSha256":"b9c1a517e9c4f7ec38dc04a3420eb05814fe2466273dec4c0f030cf1494ab869","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q036","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-5","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n018","noteKey":"tr.g07.turkce.n018","objective":"T.O.7.5","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki duyuruyu okuyunuz:\n\n“Öğrenme Günlüğü Atölyesi 21 Ekim Salı günü saat 14.10’da okul kütüphanesinde yapılacaktır. Katılımcılar geçen hafta kullandıkları çalışma planını yanlarında getirmelidir. Başvurular 18 Ekim’e kadar çevrim içi form üzerinden alınacaktır.”\n\nAtölyeye katılacak öğrenciler yanlarında ne getirmelidir?","choices":["Bir spor kıyafeti","Yeni bir roman","İmzalı sınav kâğıdı","Geçen hafta kullandıkları çalışma planı"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; duyuruda spor etkinliği veya kıyafet gereksinimi yoktur. Buradaki yanılgı, atölye sözcüğünden konu dışı bir hazırlık çıkarmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; etkinlik kütüphanede yapılsa da roman getirme yönergesi verilmemiştir. Buradaki yanılgı, mekân bilgisinden malzeme uydurmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; sınav kâğıdından söz edilmez. Buradaki yanılgı, öğrenme günlüğünü sınav değerlendirmesiyle karıştırmaktır.","Bu seçenek doğrudur; duyurunun ikinci cümlesinde katılımcıların geçen hafta kullandıkları çalışma planını getirmesi açıkça istenir."],"explanation":"Yüzey anlam, metinde açıkça verilen bilgidir. Duyuruda tarih, saat, yer, başvuru yöntemi ve getirilecek materyal ayrı ayrı belirtilmiştir. Sorulan materyal doğrudan “geçen hafta kullandıkları çalışma planı”dır.","difficultyReason":"Düzey 1’dir; öğrenci duyurudaki açık bir yönergeyi bulur ve aynı anlamdaki seçenekle eşleştirir. Çeldiriciler mekân, etkinlik adı ve okul bağlamından kanıtsız malzeme üretme yanılgılarını yoklar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0036","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8ffcb32fe0d8ced2ab96480dfc6163ec580dda166971ae770f0bd3c4dd9cf8e1","reviewDecisionSha256":"237948f8e7ea460bc056b87a557318e273ade49d5c8f25bfd52445fec449e449","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8ffcb32fe0d8ced2ab96480dfc6163ec580dda166971ae770f0bd3c4dd9cf8e1","reviewedHash":"sha256:8ffcb32fe0d8ced2ab96480dfc6163ec580dda166971ae770f0bd3c4dd9cf8e1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:237948f8e7ea460bc056b87a557318e273ade49d5c8f25bfd52445fec449e449; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q036","contentProjectionSha256":"8ffcb32fe0d8ced2ab96480dfc6163ec580dda166971ae770f0bd3c4dd9cf8e1","reviewDecisionSha256":"237948f8e7ea460bc056b87a557318e273ade49d5c8f25bfd52445fec449e449","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q037","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-5","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n018","noteKey":"tr.g07.turkce.n018","objective":"T.O.7.5","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"“Berk robotik kulübünün ilk haftalarında yönergeleri aynen uyguluyor fakat yaptığı işlemlerin nedenini açıklayamıyordu. Daha sonra her çalışmanın sonunda karşılaştığı bir problemi ve denediği çözümü iki cümleyle yazmaya başladı. Bir ay sonra yeni bir görevde hangi yöntemi neden seçtiğini arkadaşlarına anlatabildi.”\n\nBerk’in çalışma biçiminde açıkça belirtilen değişiklik hangisidir?","choices":["Her çalışmanın sonunda problem ve çözüm notu tutmaya başlaması","Robotik kulübünden ayrılıp resim kursuna geçmesi","Bütün yönergeleri ezberlemek için daha uzun süre beklemesi","Arkadaşlarının onun yerine görevleri tamamlaması"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; metnin ikinci cümlesi Berk’in her çalışmadan sonra bir problem ve denediği çözümü yazmaya başladığını açıkça belirtir.","Bu seçenek yanlıştır; kulüpten ayrılma veya başka bir kursa geçme bilgisi yoktur. Buradaki yanılgı, gelişim sonucuna görünmeyen bir ortam değişikliği eklemektir.","Bu seçenek yanlıştır; Berk’in yeni yöntemi ezber değil, problem–çözüm kaydıdır. Buradaki yanılgı, anlama gelişimini daha çok ezberle açıklamaktır.","Bu seçenek yanlıştır; görevleri arkadaşlarının yaptığına ilişkin kanıt bulunmaz. Buradaki yanılgı, açıklama becerisini başkasının yardımıyla özdeşleştirmektir."],"explanation":"Metinde başlangıçta Berk’in yalnız yönergeleri uyguladığı, sonra ise her çalışmanın sonunda problem ve çözüm notu tuttuğu açıkça söylenir. Bir ay sonraki açıklama becerisi sonuçtur; çalışma biçimindeki değişiklik, düzenli problem–çözüm kaydıdır.","difficultyReason":"Düzey 2’dir; öğrenci başlangıç durumu, yöntem değişikliği ve sonuç arasından özellikle değişen davranışı seçer. Çeldiriciler ortam değiştirme, ezber ve dış yardım gibi metin dışı açıklamalardır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0037","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"21a74e62a61c8b4662bc590dae65a84ccf3fb124e57c8942295f1d2b4dd8c6c8","reviewDecisionSha256":"1b54923dc8ac2fc6e551c57434169eac0a11557a7b8260f016abb98173c48c8a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:21a74e62a61c8b4662bc590dae65a84ccf3fb124e57c8942295f1d2b4dd8c6c8","reviewedHash":"sha256:21a74e62a61c8b4662bc590dae65a84ccf3fb124e57c8942295f1d2b4dd8c6c8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1b54923dc8ac2fc6e551c57434169eac0a11557a7b8260f016abb98173c48c8a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q037","contentProjectionSha256":"21a74e62a61c8b4662bc590dae65a84ccf3fb124e57c8942295f1d2b4dd8c6c8","reviewDecisionSha256":"1b54923dc8ac2fc6e551c57434169eac0a11557a7b8260f016abb98173c48c8a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q038","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-5","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n018","noteKey":"tr.g07.turkce.n018","objective":"T.O.7.5","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Aşağıdaki parçanın yüzey anlamını en doğru biçimde özetleyen seçenek hangisidir?\n\n“Melis üç hafta boyunca her akşam on iki sayfa okudu. Anlamını bilmediği sözleri küçük kartlara yazdı ve cumartesi günleri kartlarını yeniden gözden geçirdi. Üçüncü haftanın sonunda kitabını bitirdi; kartlardaki dört sözü sınıf sunumunda uygun bağlamda kullandı.”","choices":["Melis, sınıf arkadaşları ona yardım ettiği için üç haftada bütün kitapları bitirmiştir.","Melis her akşam on iki sayfa okumuş, bilmediği sözleri kartlara yazıp haftalık olarak gözden geçirmiş, üçüncü haftada kitabı bitirerek dört sözü sunumunda kullanmıştır.","Melis, kart hazırlamanın bütün öğrenciler için en iyi öğrenme yöntemi olduğuna karar vermiştir.","Melis yalnız sunum yapabilmek için kitabın son bölümünü okumuş ve diğer bölümleri atlamıştır."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; arkadaş yardımı ve birden çok kitap bilgisi metinde yoktur. Buradaki yanılgı, açık olaylara görünmeyen neden ve miktar eklemektir.","Bu seçenek doğrudur; okuma miktarı, kart hazırlama, haftalık gözden geçirme, bitiş zamanı ve dört sözü kullanma bilgileri yeni yorum eklenmeden korunmuştur.","Bu seçenek yanlıştır; metin Melis’in uygulamasını anlatır, bütün öğrenciler için üstünlük yargısı kurmaz. Buradaki yanılgı, tekil deneyimden genelleme yapmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; Melis’in her akşam düzenli okuduğu belirtilir, bölüm atladığı söylenmez. Buradaki yanılgı, sunum sonucundan geçmişe yönelik kanıtsız niyet çıkarmaktır."],"explanation":"Yüzey anlam özeti, metindeki açık zaman, sayı ve eylemleri korur; yeni neden veya genelleme eklemez. İkinci seçenek, üç haftalık okuma düzenini, kart kullanımını ve sunumdaki sonucu eksiksiz fakat kısa biçimde aktarır.","difficultyReason":"Düzey 3’tür; öğrenci birden çok açık ayrıntıyı doğru zaman sırasıyla birleştirir ve yorum, genelleme ya da metin dışı neden içeren yakın özetleri eler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0038","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5f6d7a2fa1f0f4b5ddabf783d305ab7db9e98c9aaff6bc5f8889e3b8faac1c9a","reviewDecisionSha256":"fbdb0cba2ce92eed69fddc605a1638bbabc22f58a970eafc8cfff08194b9b5e5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5f6d7a2fa1f0f4b5ddabf783d305ab7db9e98c9aaff6bc5f8889e3b8faac1c9a","reviewedHash":"sha256:5f6d7a2fa1f0f4b5ddabf783d305ab7db9e98c9aaff6bc5f8889e3b8faac1c9a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fbdb0cba2ce92eed69fddc605a1638bbabc22f58a970eafc8cfff08194b9b5e5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q038","contentProjectionSha256":"5f6d7a2fa1f0f4b5ddabf783d305ab7db9e98c9aaff6bc5f8889e3b8faac1c9a","reviewDecisionSha256":"fbdb0cba2ce92eed69fddc605a1638bbabc22f58a970eafc8cfff08194b9b5e5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q039","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-5","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n018","noteKey":"tr.g07.turkce.n018","objective":"T.O.7.5","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Aşağıdaki bilgilendirme metnini okuyunuz:\n\n“Bireysel Gelişim Görüşmesi salı günü saat 12.30’da 204 numaralı odada yapılacaktır. Katılımcılar görüşmede ele alınmasını istedikleri bir soruyu pazartesi saat 16.00’ya kadar danışmana iletmelidir. Görüşmeye katılamayacak öğrencilerin durumu pazartesi saat 12.00’ye kadar koordinatöre bildirmesi gerekir. Her görüşme yirmi beş dakika sürecektir.”\n\nAşağıdaki yargılardan hangisi yalnızca metinde açıkça verilen bilgiye dayanır?","choices":["Sorularını erken gönderen öğrencilerin görüşmesi daha uzun sürecektir.","Görüşmeye katılan herkes 204 numaralı odada grup çalışması yapacaktır.","Görüşmeye gelemeyecek bir öğrenci, durumu pazartesi saat 12.00’ye kadar koordinatöre bildirmelidir.","Danışman, bütün sorulara görüşmeden önce yazılı cevap verecektir."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; soru gönderme zamanı ile görüşme süresi arasında böyle bir ilişki kurulmamıştır. Buradaki yanılgı, iki ayrı açık bilgiden kanıtsız neden–sonuç üretmektir.","Bu seçenek yanlıştır; oda belirtilmiştir fakat görüşmenin grup çalışması olduğu söylenmez. Buradaki yanılgı, ortak mekândan etkinlik biçimi çıkarmaktır.","Bu seçenek doğrudur; metnin üçüncü cümlesi katılamayacak öğrencilerin bildirim süresini ve bildirim yapılacak kişiyi doğrudan belirtir.","Bu seçenek yanlıştır; soruların önceden iletilmesi istenir ancak yazılı cevap verileceğine ilişkin bilgi yoktur. Buradaki yanılgı, hazırlık yönergesinden cevap biçimi çıkarmaktır."],"explanation":"Metindeki açık bilgiler dört ayrı alanı kapsar: görüşmenin zamanı ve yeri, soru iletme son tarihi, katılamama bildirimi ve görüşme süresi. Üçüncü seçenek, katılamama durumuyla ilgili cümleyi hiçbir ek yorum yapmadan yeniden ifade eder.","difficultyReason":"Düzey 4’tür; öğrenci birbirine yakın iki son tarihi, farklı alıcıları ve görüşme biçimine ilişkin söylenmeyen bilgileri ayırmalıdır. Çeldiriciler açık ayrıntıları birleştirerek görünüşte makul fakat kanıtsız sonuçlar üretir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0039","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c82e09938962f24db50486a6e8103590207fb08d1d44e2119fbe01d9d5731606","reviewDecisionSha256":"357a79a2025d216ab0dc91b0c5a92f73ff0d5dbe2cb22a6185236b8cb4e11764","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c82e09938962f24db50486a6e8103590207fb08d1d44e2119fbe01d9d5731606","reviewedHash":"sha256:c82e09938962f24db50486a6e8103590207fb08d1d44e2119fbe01d9d5731606","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:357a79a2025d216ab0dc91b0c5a92f73ff0d5dbe2cb22a6185236b8cb4e11764; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q039","contentProjectionSha256":"c82e09938962f24db50486a6e8103590207fb08d1d44e2119fbe01d9d5731606","reviewDecisionSha256":"357a79a2025d216ab0dc91b0c5a92f73ff0d5dbe2cb22a6185236b8cb4e11764","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q040","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-21","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n014","noteKey":"tr.g07.turkce.n014","objective":"T.O.7.21","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"“Mina, ilk denemelerde istediği sonucu alamasa da çalışmasını sürdürdü. Hangi bölümde zorlandığını belirledi ve yeni bir yöntem denedi. Metin, onun kararlı tutumunu vurguluyordu.” Bu parçadaki “kararlı” sözünü aynı bağlam anlamıyla kullanan cümle hangisidir?","choices":["Toplantının tarihi sonunda kararlı bir sayı olarak yazıldı.","Laboratuvardaki karışım soğuyunca kararlı duruma geçti.","Ece karar defterini çantasının ön gözüne koydu.","Aras, yöntemini değiştirse de öğrenme hedefinden vazgeçmeden kararlı biçimde çalıştı."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; “kararlı” sözü burada doğal ve doğru bir insan tutumu anlamında kullanılmamıştır. Buradaki yanılgı, sözcüğün biçimini koruyup bağlam ve kullanım uyumunu göz ardı etmektir.","Bu seçenek yanlıştır; “kararlı durum” bilimsel bağlamda değişmeden kalma anlamına yaklaşır, metindeki azim ve hedefe bağlılık anlamını taşımaz. Buradaki yanılgı, farklı alan anlamlarını eşitlemektir.","Bu seçenek yanlıştır; cümlede “kararlı” sözcüğü değil, aynı kökten gelen “karar” adı kullanılmıştır. Buradaki yanılgı, sözcük ailesindeki her biçimi aynı görev ve anlamda sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; yöntem değişse de hedefi sürdürmek, metindeki “vazgeçmeden ve bilinçli biçimde devam eden” kararlı tutumla aynı bağlam anlamını kurar."],"explanation":"Söz varlığını geliştirmek, sözcüğü yalnız tanımak değil yeni bağlamda doğru kullanmaktır. Metinde “kararlı”, güçlük karşısında hedefe bağlı kalıp çalışmayı sürdürme tutumunu anlatır. Dördüncü cümlede de yöntem değişebilirken hedefe bağlılık korunur.","difficultyReason":"Düzey 1’dir; öğrenci metindeki bağlam anlamını yeni bir cümlede tanır. Çeldiriciler sözcüğün farklı alan anlamını, aynı kökten başka bir sözcüğü ve doğal olmayan kullanımı ayırt etmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0040","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"26eccf09e159ac1680ea7f379f08de2d07c6d0be18efde960066e544834629be","reviewDecisionSha256":"8e325e0071324c6332f5d177ace570a59740659698ded10f67ba19b56177825b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:26eccf09e159ac1680ea7f379f08de2d07c6d0be18efde960066e544834629be","reviewedHash":"sha256:26eccf09e159ac1680ea7f379f08de2d07c6d0be18efde960066e544834629be","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8e325e0071324c6332f5d177ace570a59740659698ded10f67ba19b56177825b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q040","contentProjectionSha256":"26eccf09e159ac1680ea7f379f08de2d07c6d0be18efde960066e544834629be","reviewDecisionSha256":"8e325e0071324c6332f5d177ace570a59740659698ded10f67ba19b56177825b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q041","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-21","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n014","noteKey":"tr.g07.turkce.n014","objective":"T.O.7.21","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"“Ada sunumdan sonra arkadaşlarından dönüt aldı. Arkadaşları girişin anlaşılır olduğunu, ancak ikinci örneğin gereğinden uzun sürdüğünü söyledi. Ada bu bilgiye göre örneği kısalttı.” Parçadaki “dönüt” sözüyle ilgili hangi çözümleme doğrudur?","choices":["Dönüt, yapılan çalışmanın güçlü ve geliştirilecek yönlerine ilişkin bilgidir; “dönüt almak” ve “dönüt vermek” söz gruplarında kullanılabilir.","Dönüt, kişinin başladığı yere fiziksel olarak geri dönmesidir; parçadaki sunumla ilgisi yoktur.","Dönüt yalnız övgü anlamına gelir; geliştirilecek yön bildiren cümle dönüt sayılamaz.","Dönüt ile “sonuç” her cümlede hiçbir anlam farkı olmadan birbirinin yerine kullanılabilir."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; arkadaşların hem güçlü yönü hem de geliştirme önerisini belirtmesi, dönütün çalışmaya ilişkin yönlendirici bilgi olduğunu gösterir. Verilen eş dizimler de sözcüğün doğal kullanımını genişletir.","Bu seçenek yanlıştır; “geri dönmek” çağrışımı sözcüğün biçimine dayanır fakat metinde fiziksel hareket yoktur. Buradaki yanılgı, bağlam yerine yüzeysel çağrışımı seçmektir.","Bu seçenek yanlıştır; dönüt yalnız olumlu sözden oluşmaz, geliştirmeye açık yönü de kanıtla gösterebilir. Buradaki yanılgı, geliştirici geri bildirimi yalnız övgüye indirgemektir.","Bu seçenek yanlıştır; “sonuç” bir işlemin ulaştığı durumu, “dönüt” ise çalışmayı değerlendiren ve düzenlemeyi yönlendiren bilgiyi anlatır. Buradaki yanılgı, yakın kavramları her bağlamda tam eş anlamlı sanmaktır."],"explanation":"Parçada arkadaşlar Ada’nın sunumuna ilişkin iki tür bilgi verir: girişin güçlü olduğu ve ikinci örneğin kısaltılması gerektiği. Ada bu bilgiyi kullanarak düzenleme yaptığı için “dönüt”, çalışmayı geliştirmeye yarayan değerlendirme bilgisidir. “Dönüt almak/vermek” de sözcüğün doğal söz birlikleridir.","difficultyReason":"Düzey 2’dir; öğrenci bağlam anlamını, sözcüğün doğal kullanım kalıplarını ve yakın kavramlardan farkını birlikte değerlendirir. Çeldiriciler biçim çağrışımı, anlamı daraltma ve tam eş anlamlılık yanılgılarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0041","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"428b5ba3e12c4b04276a234286ed922a220e19a98c7cab3ecb953caf14f183ff","reviewDecisionSha256":"b16c147f244e62c384f9ecc8d1d877b1fa56fb7828d5fde9347f2fecc0df3794","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:428b5ba3e12c4b04276a234286ed922a220e19a98c7cab3ecb953caf14f183ff","reviewedHash":"sha256:428b5ba3e12c4b04276a234286ed922a220e19a98c7cab3ecb953caf14f183ff","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b16c147f244e62c384f9ecc8d1d877b1fa56fb7828d5fde9347f2fecc0df3794; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q041","contentProjectionSha256":"428b5ba3e12c4b04276a234286ed922a220e19a98c7cab3ecb953caf14f183ff","reviewDecisionSha256":"b16c147f244e62c384f9ecc8d1d877b1fa56fb7828d5fde9347f2fecc0df3794","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q042","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-21","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n014","noteKey":"tr.g07.turkce.n014","objective":"T.O.7.21","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Aşağıdaki iki cümlede “esnek” sözü kullanılmıştır:\n\nI. “Esnek bant çekildiğinde uzadı, bırakılınca eski biçimine yaklaştı.”\nII. “Esnek çalışma planı, beklenmeyen görevler çıktığında saatlerin yeniden düzenlenmesine izin verdi.”\n\nBu kullanımlarla ilgili en doğru açıklama hangisidir?","choices":["Sözcük iki cümlede de yalnız “yumuşak renkli” anlamındadır.","Birinci cümlede fiziksel olarak biçim değiştirebilme, ikinci cümlede koşullara göre uyarlanabilme anlamı vardır; bağlamlar farklı olsa da değişime uyum ortak çağrışım oluşturur.","İkinci cümlede “esnek” yanlış kullanılmıştır; bu sözcük insan dışındaki hiçbir soyut kavramla kullanılamaz.","İki cümledeki sözler yazılışları aynı olsa da aralarında hiçbir anlam ilişkisi bulunmayan rastgele kelimelerdir."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; renk veya yumuşaklık bilgisi iki cümlede de yoktur. Buradaki yanılgı, sözcüğe bağlam dışı tek bir özellik yüklemektir.","Bu seçenek doğrudur; ilk kullanım fiziksel esneme, ikinci kullanım planın değişen koşullara uyarlanmasıdır. İki anlam, değişime uyum ortaklığıyla ilişkili fakat bağlama göre farklılaşmıştır.","Bu seçenek yanlıştır; “esnek plan” Türkçede koşullara göre düzenlenebilen plan anlamında doğal bir soyut kullanımdır. Buradaki yanılgı, sözcüğün anlam genişlemesini reddetmektir.","Bu seçenek yanlıştır; kullanımlar tamamen ilgisiz değildir, fiziksel değişebilirlikten soyut uyarlanabilirliğe bir anlam ilişkisi vardır. Buradaki yanılgı, çok anlamlılığı eş seslilikle karıştırmaktır."],"explanation":"Bir sözcüğün anlam ağı, farklı bağlamlardaki ilişkili kullanımları görmeyi gerektirir. “Esnek” bantta fiziksel biçim değişikliğini, planda ise koşullara uyarlanmayı anlatır. Bu kullanımlar aynı değildir; ancak ikisinde de katı kalmama ve değişime uyum ortaklığı vardır.","difficultyReason":"Düzey 3’tür; öğrenci iki bağlam anlamını ayrı ayrı belirler, aralarındaki ortak çağrışımı kurar ve çok anlamlılığı yanlış kullanım ya da eş seslilikten ayırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0042","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8a5248519eafe17886c98592cfdcf38d0761a92495843e1c73f53b2aa3d3ed03","reviewDecisionSha256":"ee3758240c82f23933bb6efdc1825f37ca11057c1c1ffb27a20227d07e55679c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8a5248519eafe17886c98592cfdcf38d0761a92495843e1c73f53b2aa3d3ed03","reviewedHash":"sha256:8a5248519eafe17886c98592cfdcf38d0761a92495843e1c73f53b2aa3d3ed03","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ee3758240c82f23933bb6efdc1825f37ca11057c1c1ffb27a20227d07e55679c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q042","contentProjectionSha256":"8a5248519eafe17886c98592cfdcf38d0761a92495843e1c73f53b2aa3d3ed03","reviewDecisionSha256":"ee3758240c82f23933bb6efdc1825f37ca11057c1c1ffb27a20227d07e55679c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q043","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-21","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n014","noteKey":"tr.g07.turkce.n014","objective":"T.O.7.21","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"“Arda hedefini ölçülebilir hâle getirdi: ‘Bu hafta üç bölüm okuyacağım.’ İlerlemesini her cuma izledi ve sonuçlara göre yöntemini güncelledi.” Parçadan hareketle hazırlanan söz varlığı çalışmalarından hangisi en kapsamlı ve doğrudur?","choices":["“Hedef” sözcüğünü yalnız “istek” diye açıklamak; ölçüt, izlemek ve güncellemek sözlerini metinle ilişkilendirmemek","Metindeki bütün uzun kelimeleri listelemek; anlamlarını bağlama bakmadan sözlükteki ilk karşılıktan kopyalamak","“Ölçülebilir”i sonucu açık bir ölçütle kontrol edilebilir, “ilerlemeyi izlemek”i gelişimi düzenli takip etmek, “güncellemek”i yeni sonuca göre yeniden düzenlemek biçiminde açıklamak; bu sözlerle “Planımı haftalık veriye göre güncelledim.” cümlesini kurmak","“İzlemek” sözcüğünü yalnız film seyretmek anlamında ele almak ve parçadaki kullanımın yanlış olduğunu söylemek"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; hedefi yalnız isteğe indirger ve metnin anlam ağını kuran diğer önemli sözleri yok sayar. Buradaki yanılgı, tek sözcüklü dar tanımı çözümleme sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; kelime uzunluğu önem ölçütü değildir ve ilk sözlük anlamı her bağlama uymayabilir. Buradaki yanılgı, biçimsel seçim ile bağlamsız kopyalamayı söz varlığı geliştirme sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; üç anahtar sözün metindeki anlamı belirlenmiş, doğal söz grupları korunmuş ve yeni cümlede bağlama uygun kullanım yapılmıştır. Çalışma anlam, ilişki ve üretim aşamalarını içerir.","Bu seçenek yanlıştır; “ilerlemeyi izlemek” gelişimi takip etmek anlamında doğal bir kullanımdır. Buradaki yanılgı, çok anlamlı sözcüğü yalnız en tanıdık anlamına hapsetmektir."],"explanation":"Parçada hedefin sayıyla belirlenmesi “ölçülebilir”, cuma günleri kontrol edilmesi “izlemek”, sonuçlara göre yöntemin değiştirilmesi “güncellemek” sözlerini açıklar. Üçüncü çalışma bu bağlam anlamlarını ilişkilendirir ve sözcükleri yeni bir cümlede doğru kullanarak söz varlığını etkin hâle getirir.","difficultyReason":"Düzey 4’tür; öğrenci anahtar sözleri seçmeli, her birinin bağlam anlamını ve doğal eş dizimini belirlemeli, sonra yeni kullanımın doğruluğunu değerlendirmelidir. Çeldiriciler dar tanım, biçimsel listeleme ve tek anlama saplanma hatalarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0043","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5bb5391757b1b22cc3f145a33f02ff3683dba576a235d11f43cfb2b4bf36d809","reviewDecisionSha256":"529643b67b8232d45e65aa88da5bf51e8966ca3c5636830b5ddfaa9d8abe5d43","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5bb5391757b1b22cc3f145a33f02ff3683dba576a235d11f43cfb2b4bf36d809","reviewedHash":"sha256:5bb5391757b1b22cc3f145a33f02ff3683dba576a235d11f43cfb2b4bf36d809","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:529643b67b8232d45e65aa88da5bf51e8966ca3c5636830b5ddfaa9d8abe5d43; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q043","contentProjectionSha256":"5bb5391757b1b22cc3f145a33f02ff3683dba576a235d11f43cfb2b4bf36d809","reviewDecisionSha256":"529643b67b8232d45e65aa88da5bf51e8966ca3c5636830b5ddfaa9d8abe5d43","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q044","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-28","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n015","noteKey":"tr.g07.turkce.n015","objective":"T.O.7.28","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Sena’nın okuma hedefi, bir denemenin ana düşüncesini ve onu destekleyen iki gerekçeyi belirlemektir. Okuma sonunda ana düşünceyi ve bir gerekçeyi doğru yazmış; ikinci gerekçe yerine metindeki kısa bir örneği kaydetmiştir. Aşağıdaki öz değerlendirmelerden hangisi kanıta dayanır?","choices":["Ben deneme türünü hiçbir zaman anlayamam.","Metin gereksiz yere zordu, bu yüzden yaptığım her şey yanlıştır.","Ana düşünceyi bulduğuma göre iki gerekçeyi de bulmuş sayılırım.","Ana düşünceyi ve bir gerekçeyi doğru belirledim; ikinci gerekçe ile örneği karıştırdım. Sonraki okumada gerekçeleri “neden?” sorusuyla, örnekleri “hangi durum?” sorusuyla ayıracağım."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; tek çalışmadan kalıcı bir yetersizlik etiketi çıkarır ve doğru bulunan bilgileri kullanmaz. Buradaki yanılgı, performans kanıtını kişilik yargısına dönüştürmektir.","Bu seçenek yanlıştır; bir ana düşünce ve bir gerekçenin doğru olması “her şey yanlıştır” yargısıyla çelişir. Buradaki yanılgı, kısmi güçlüğü bütün sürece genellemektir.","Bu seçenek yanlıştır; hedef iki gerekçe istemektedir ve örnek, gerekçenin yerini tutmaz. Buradaki yanılgı, kısmi başarıyı tam başarı saymaktır.","Bu seçenek doğrudur; güçlü yön ve karışıklık somut sonuçlarla belirlenmiş, gerekçe–örnek ayrımı için uygulanabilir bir soru tekniği seçilmiştir."],"explanation":"Kanıta dayalı öz yansıtma, hedef ile ortaya çıkan ürünü karşılaştırır. Sena ana düşünce ve bir gerekçede başarılıdır; gelişmeye açık yönü, ikinci gerekçe yerine örnek yazmasıdır. Dördüncü seçenek bu ayrımı açıklar ve sonraki okumada kullanılabilecek somut bir tedbir sunar.","difficultyReason":"Düzey 1’dir; öğrenci kanıt, güçlü yön, gelişmeye açık yön ve tedbir içeren ifadeyi; etiketleme, aşırı genelleme ve kısmi başarıyla yetinme yanılgılarından ayırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0044","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0265274ba42626d9a6d1eb833a0cfa49b4ce0dcba717f77d600c74724c3cfb57","reviewDecisionSha256":"ef5bf39532ca750f63a56ee7753c3c0803bb02159c6bebc5303cd4438ddb78b5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0265274ba42626d9a6d1eb833a0cfa49b4ce0dcba717f77d600c74724c3cfb57","reviewedHash":"sha256:0265274ba42626d9a6d1eb833a0cfa49b4ce0dcba717f77d600c74724c3cfb57","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ef5bf39532ca750f63a56ee7753c3c0803bb02159c6bebc5303cd4438ddb78b5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q044","contentProjectionSha256":"0265274ba42626d9a6d1eb833a0cfa49b4ce0dcba717f77d600c74724c3cfb57","reviewDecisionSha256":"ef5bf39532ca750f63a56ee7753c3c0803bb02159c6bebc5303cd4438ddb78b5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q045","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-28","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n015","noteKey":"tr.g07.turkce.n015","objective":"T.O.7.28","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Eren, iki sayfalık bir rehberde “öğrenme hedefi oluşturmanın üç adımı”nı bulmak istemektedir. Başlıkları doğru kullanmış ancak her cümlenin altını çizdiği için ana adımlar ile örnekleri birbirine karıştırmıştır. Eren’in güçlü yönünü koruyup okuma yöntemini uyarlayan karar hangisidir?","choices":["Başlıkları kullanmayı sürdürmek; her bölümde yalnız adımı bildiren cümleyi işaretlemek, örnekleri farklı bir simgeyle göstermek ve sonunda üç adımı kendi sözleriyle sıralamak","Başlıkları da kaldırıp metni baştan sona aynı hızda birkaç kez okumak","Yalnız ilk adımı öğrenip diğer iki adımı hedefinden çıkarmak","Metni okumadan başlığa bakarak üç adımı tahmin edip kesin cevap saymak"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; başlıkları kullanma güçlü yönü korunur, aşırı çizme davranışı seçici işaretlemeye dönüşür ve adım–örnek ayrımı görünür hâle getirilir.","Bu seçenek yanlıştır; işe yarayan başlık stratejisini de kaldırır ve aynı hızda tekrar okuma karışıklığın nedenini çözmez. Buradaki yanılgı, sorunlu yöntemi düzeltirken güçlü yönü de terk etmektir.","Bu seçenek yanlıştır; hedefi küçültmek adım–örnek ayrımını geliştirmez. Buradaki yanılgı, kendini uyarlamayı öğrenme hedefinden vazgeçmek sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; başlık tahmin için ipucu verir ancak metindeki üç adımın kanıtı değildir. Buradaki yanılgı, ön incelemeyi okumanın yerine koymaktır."],"explanation":"Eren’in başlıkları doğru kullanması korunması gereken güçlü yöndür. Sorun, bütün cümleleri aynı biçimde işaretlemesidir. Ana adımları ve örnekleri farklı işaretlerle ayırmak, bilgilerin işlevini görünür kılar; kendi sözleriyle sıralama da hedefin gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol eder.","difficultyReason":"Düzey 2’dir; öğrenci performans verisinden başarılı ve sorunlu davranışları ayırır, yalnız sorunlu yöntemi değiştiren seçeneği bulur. Çeldiriciler işe yarayan stratejiyi bırakma, hedefi düşürme ve kanıtsız tahminle yetinme hatalarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0045","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4ca3ddacf89cf152f713eb35bed8bf1534c6f29f180b68dcf441fd50cd1f73ba","reviewDecisionSha256":"7617d4ee6e0a6cbad21ba901924537a3e71eb542caed174cd12725edd77984e5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4ca3ddacf89cf152f713eb35bed8bf1534c6f29f180b68dcf441fd50cd1f73ba","reviewedHash":"sha256:4ca3ddacf89cf152f713eb35bed8bf1534c6f29f180b68dcf441fd50cd1f73ba","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7617d4ee6e0a6cbad21ba901924537a3e71eb542caed174cd12725edd77984e5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q045","contentProjectionSha256":"4ca3ddacf89cf152f713eb35bed8bf1534c6f29f180b68dcf441fd50cd1f73ba","reviewDecisionSha256":"7617d4ee6e0a6cbad21ba901924537a3e71eb542caed174cd12725edd77984e5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q046","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-o-7-28","subject":"Türkçe","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n015","noteKey":"tr.g07.turkce.n015","objective":"T.O.7.28","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Lara’nın okuma kaydı şöyledir:\n\nHedef: Bir öyküde iki karakterin hata karşısındaki tutumlarını ortak ölçütlerle karşılaştırmak.\nSonuç: Her iki karakterin ne yaptığını doğru yazdı; ancak “Biri daha iyi davrandı.” yargısında hangi ölçütü kullandığını açıklamadı. Benzer isimleri iki kez karıştırdığı için bazı paragrafları yeniden okudu.\nYöntem: Her paragraf için kısa not aldı, karşılaştırma tablosu kullanmadı.\n\nAşağıdaki planlardan hangisi tam bir öz yansıtma ve uyarlama içerir?","choices":["Öykünün zor olduğunu yazıp bundan sonra yalnız tek karakterli metinler seçmek","Paragraf notlarını sürdürmek; karakter adlarını farklı kısaltmalarla işaretlemek; “sorumluluk alma, yardım isteme, yeniden deneme” gibi ortak ölçütlerin bulunduğu bir tablo kullanmak ve yeni hedefi her yargıyı iki metin kanıtıyla açıklamak olarak belirlemek","İki karakterin eylemlerini doğru yazdığı için ölçüt ve kanıt eksikliğini önemsememek","Bütün notları silip öyküyü ezberleyene kadar aynı biçimde okumak"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; tek karakterli metne geçmek karşılaştırma becerisini geliştirmez ve mevcut güçlü yönü değerlendirmez. Buradaki yanılgı, uyarlama yerine görevden kaçınmaktır.","Bu seçenek doğrudur; doğru paragraf notları korunur, isim karışıklığı için ayırt edici işaret, ölçütsüz yargı için karşılaştırma tablosu ve ölçülebilir yeni hedef belirlenir.","Bu seçenek yanlıştır; hedef yalnız eylemleri bulmak değil, ortak ölçütle gerekçeli karşılaştırma yapmaktır. Buradaki yanılgı, hedefin bir bölümünü bütün hedef sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; ezber, isimleri ve ölçütleri düzenleme sorununa doğrudan çözüm değildir. Buradaki yanılgı, neden çözümlemesi yapmadan aşırı tekrar seçmektir."],"explanation":"Lara iki karakterin eylemlerini bulabilmiş ve paragraf notlarından yararlanmıştır; bunlar korunmalıdır. İsim karışıklığı farklı kısaltmalarla, ölçütsüz yargı ise ortak ölçüt tablosuyla giderilebilir. Yeni hedefin her karşılaştırmayı iki kanıtla açıklamak olması, uyarlamanın etkisini sonraki okumada ölçülebilir kılar.","difficultyReason":"Düzey 3’tür; öğrenci hedef, ürün, yöntem ve iki ayrı güçlük arasındaki ilişkiyi çözümleyerek birden fazla uyarlamayı tek planda birleştirir. Çeldiriciler kaçınma, kısmi başarıyla yetinme ve amaçsız tekrar gibi yakın öz düzenleme hatalarıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0046","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dd374cebc9a0f7d7171c077e359b521d044dd34e90ad54eda0efdbdd43fa6ef6","reviewDecisionSha256":"18562782a5f27a41c2d281e6d8a333e2ec24af918b0ccebb78e4d559cd78c7e5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:dd374cebc9a0f7d7171c077e359b521d044dd34e90ad54eda0efdbdd43fa6ef6","reviewedHash":"sha256:dd374cebc9a0f7d7171c077e359b521d044dd34e90ad54eda0efdbdd43fa6ef6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:18562782a5f27a41c2d281e6d8a333e2ec24af918b0ccebb78e4d559cd78c7e5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q046","contentProjectionSha256":"dd374cebc9a0f7d7171c077e359b521d044dd34e90ad54eda0efdbdd43fa6ef6","reviewDecisionSha256":"18562782a5f27a41c2d281e6d8a333e2ec24af918b0ccebb78e4d559cd78c7e5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q047","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n007","noteKey":"tr.g07.turkce.n007","objective":"T.K.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Maya, sınıfında “Hatalardan öğrenmek” konusunda iki dakikalık bir konuşma yapacaktır. Konuşma sürecini yönetmek için hazırlıkta ilk olarak ne yapmalıdır?","choices":["Konuyla ilgisi olup olmadığına bakmadan uzun bir metni ezberlemelidir.","Sunum günü geldiğinde aklına gelen her şeyi sırasız söylemeye karar vermelidir.","Konuşmanın amacını ve dinleyicisini belirleyip giriş, iki temel düşünce ve sonuçtan oluşan kısa bir plan hazırlamalıdır.","Yalnız kullanacağı kalemin rengini seçmeli, içerik planını konuşma sırasında kurmalıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; ilgisiz ve uzun metni ezberlemek amaç, süre ve dinleyici uyumunu sağlamaz. Buradaki yanılgı, hazırlığı ezber miktarıyla ölçmektir.","Bu seçenek yanlıştır; plansız ve sırasız konuşma iki dakikalık sürede ana mesajın kaybolmasına yol açabilir. Buradaki yanılgı, doğallığı hazırlıksızlıkla karıştırmaktır.","Bu seçenek doğrudur; amaç ve dinleyici seçimi içerik kararlarını yönlendirir, kısa bölüm planı da süre içinde tutarlı bir konuşma kurulmasını sağlar.","Bu seçenek yanlıştır; araç seçimi küçük bir hazırlık ayrıntısıdır, konuşmanın yapı ve içerik planının yerini tutmaz. Buradaki yanılgı, biçimsel hazırlığı süreç yönetimi sanmaktır."],"explanation":"Konuşma süreci, neyin neden ve kime söyleneceğinin belirlenmesiyle başlar. İki dakikalık görevde giriş, iki ana düşünce ve sonuçtan oluşan kısa plan; konuşmanın oluşturulmasını, prova edilmesini ve süre içinde tamamlanmasını kolaylaştırır.","difficultyReason":"Düzey 1’dir; öğrenci konuşma hazırlığının temel basamaklarını doğrudan tanır. Çeldiriciler ezber, plansızlık ve araç ayrıntısına aşırı odaklanma gibi temel süreç yanılgılarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0047","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a7d752810e36b5e3fc3b09d6a6df1cb35dc28d3be738ee6ac9334ca3aa188e10","reviewDecisionSha256":"195d5ab1ea7060cfd2301a66cd3ecc35e5a47acdaa19d5c4e27e65a98c53ad72","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a7d752810e36b5e3fc3b09d6a6df1cb35dc28d3be738ee6ac9334ca3aa188e10","reviewedHash":"sha256:a7d752810e36b5e3fc3b09d6a6df1cb35dc28d3be738ee6ac9334ca3aa188e10","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:195d5ab1ea7060cfd2301a66cd3ecc35e5a47acdaa19d5c4e27e65a98c53ad72; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q047","contentProjectionSha256":"a7d752810e36b5e3fc3b09d6a6df1cb35dc28d3be738ee6ac9334ca3aa188e10","reviewDecisionSha256":"195d5ab1ea7060cfd2301a66cd3ecc35e5a47acdaa19d5c4e27e65a98c53ad72","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q048","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n007","noteKey":"tr.g07.turkce.n007","objective":"T.K.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Arda üç dakikalık konuşmasının sonuna yaklaşırken yalnız otuz saniyesi kaldığını ve ikinci yan örneği henüz bitirmediğini fark eder. Konuşma sürecini uygun biçimde yönetmek için ne yapmalıdır?","choices":["Süreyi önemsemeden yan örneği ayrıntılarıyla anlatmaya devam etmelidir.","Konuşmayı hiçbir sonuç cümlesi kurmadan aniden kesmelidir.","Daha hızlı konuşup bütün kalan cümleleri tek nefeste okumalıdır.","Yan örneği kısaltmalı, ana düşünceyi bir cümlede toparlamalı ve dinleyiciye uygun bir kapanış yapmalıdır."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; yan örnek ana mesajdan daha önemli değildir ve süreyi aşmak süreç hedefini bozar. Buradaki yanılgı, hazırlanan her ayrıntıyı mutlaka söylemek gerektiğini sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; sonuçsuz kesmek dinleyicinin ana iletiyi tamamlamasını zorlaştırır. Buradaki yanılgı, süreyi korumak adına kapanış işlevini yok etmektir.","Bu seçenek yanlıştır; aşırı hız anlaşılırlığı ve ses kullanımını bozar. Buradaki yanılgı, zaman sorununu konuşma niteliğini düşürerek çözmeye çalışmaktır.","Bu seçenek doğrudur; ikincil ayrıntı azaltılır, ana ileti korunur ve konuşma planlı bir sonuçla tamamlanır. Bu, süreç içinde kanıta dayalı düzenlemedir."],"explanation":"Arda’nın temel görevi bütün ayrıntıları söylemek değil, ana düşünceyi anlaşılır ve süreye uygun biçimde tamamlamaktır. Sürenin azaldığını fark edince ikincil örneği kısaltması, ana iletiyi özetlemesi ve kapanış yapması en işlevli uyarlamadır.","difficultyReason":"Düzey 1’dir; öğrenci süre izlemesine verilen açık tepkiyi seçer. Çeldiriciler içeriği aynen sürdürme, kapanışı atlama ve anlaşılırlığı bozacak hızlanma davranışlarını karşılaştırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0048","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"aece8cc8055e0e62fc531f68019f9ceda8eca26c3cf08816c365b1a67886ad09","reviewDecisionSha256":"2f2686e57055bcca248889265ed204f25b6e298c815a4f759ffa12f70a2f9b36","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:aece8cc8055e0e62fc531f68019f9ceda8eca26c3cf08816c365b1a67886ad09","reviewedHash":"sha256:aece8cc8055e0e62fc531f68019f9ceda8eca26c3cf08816c365b1a67886ad09","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2f2686e57055bcca248889265ed204f25b6e298c815a4f759ffa12f70a2f9b36; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q048","contentProjectionSha256":"aece8cc8055e0e62fc531f68019f9ceda8eca26c3cf08816c365b1a67886ad09","reviewDecisionSha256":"2f2686e57055bcca248889265ed204f25b6e298c815a4f759ffa12f70a2f9b36","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q049","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n007","noteKey":"tr.g07.turkce.n007","objective":"T.K.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir öğrenci “Haftalık öz değerlendirme neden yararlıdır?” konusunda üç dakikalık konuşma yapacaktır. Aşağıdaki planlardan hangisi konuşma sürecinin hazırlık, oluşturma, prova, sunma ve değerlendirme aşamalarını birlikte yönetir?","choices":["Amacı ve dinleyiciyi belirlemek; ana düşünceyi iki kanıtla planlamak; giriş–gelişme–sonuç taslağı hazırlamak; süreli prova yapmak; sunumda zamanı izlemek; sonrasında dinleyici dönütü ve kendi kaydıyla güçlü ve geliştirilecek yönleri belirlemek","İnternetten bulunan ilk metni değiştirmeden ezberlemek; prova yapmadan okumak; konuşma bitince yalnız alkış miktarına bakmak","Sadece açılış cümlesini hazırlamak; gelişme bölümünü doğaçlamak; süre aşılırsa sonucu atlamak; değerlendirme yapmamak","Çok sayıda görsel seçmek; ana düşünceyi belirlememek; sunum sırasında görselleri sırayla göstermek; konuşmayı kaydetmeden bitirmek"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; görev analizi, içerik planı, yapı, prova, uygulama sırasında izleme ve kanıta dayalı son değerlendirme basamaklarının tamamı tutarlı bir süreç oluşturur.","Bu seçenek yanlıştır; kaynak uygunluğu, özgün plan, prova ve çok yönlü değerlendirme yoktur. Buradaki yanılgı, ezber ve alkışı konuşma sürecinin bütünü sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; yalnız giriş hazırlamak yapı bütünlüğünü bozduğu gibi sonuç ve değerlendirme aşamalarını da ortadan kaldırır. Buradaki yanılgı, konuşma sürecini başlangıç hazırlığına indirgemektir.","Bu seçenek yanlıştır; görseller ana düşünce ve sözlü yapı olmadan süreci yönetemez. Buradaki yanılgı, yardımcı aracı konuşmanın amacı ve içeriğinin yerine koymaktır."],"explanation":"Konuşma sürecini yönetmek, yalnız sahnede konuşmaktan ibaret değildir. Birinci plan amaç ve dinleyiciden başlayarak içerik ve yapı kurar, prova ile süreyi sınar, sunum sırasında izleme yapar ve kayıt ile dönütlerden sonraki gelişim için kanıt üretir.","difficultyReason":"Düzey 3’tür; öğrenci beş aşamalı süreç zincirini bütün olarak değerlendirmeli ve her aşamadaki işlemlerin birbirini desteklediğini görmelidir. Çeldiriciler bazı görünür hazırlıklar içeriyor olsa da kritik aşamaları atlar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0049","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f0178620e26295f3a7708c37153d4e00cbbce96ef048de476b87d968e397e4dc","reviewDecisionSha256":"587cf0848d2048853e6f9f3defbe14a2da95669cf90267c2338e9d36368d004a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f0178620e26295f3a7708c37153d4e00cbbce96ef048de476b87d968e397e4dc","reviewedHash":"sha256:f0178620e26295f3a7708c37153d4e00cbbce96ef048de476b87d968e397e4dc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:587cf0848d2048853e6f9f3defbe14a2da95669cf90267c2338e9d36368d004a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q049","contentProjectionSha256":"f0178620e26295f3a7708c37153d4e00cbbce96ef048de476b87d968e397e4dc","reviewDecisionSha256":"587cf0848d2048853e6f9f3defbe14a2da95669cf90267c2338e9d36368d004a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q050","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n008","noteKey":"tr.g07.turkce.n008","objective":"T.K.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir öğrenci sınıf arkadaşlarını bir hafta boyunca küçük ve ölçülebilir hedefler denemeye yönlendirmek istemektedir. Bu amaç için en uygun konuşma yöntemi hangisidir?","choices":["Konuya ilişkin olayları hiçbir yargı kurmadan rastgele sıralamak","Bir görüş, iki gerekçe, kısa bir örnek ve uygulanabilir çağrı içeren ikna edici konuşma yapmak","Dinleyicilerin sorularını kabul etmeden yalnız bir tanımı tekrar etmek","Konu dışı bir anıyı mizahi biçimde uzatmak"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; rastgele sıralama dinleyiciyi belirli bir davranışa yönlendirecek gerekçe ve yapı sunmaz. Buradaki yanılgı, bilgi parçalarını ikna yöntemi sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; amaç davranış değişikliğidir, bu nedenle açık görüş, gerekçe, somut örnek ve eylem çağrısı içeren ikna edici yöntem uygundur.","Bu seçenek yanlıştır; tanım tekrarı bilgi verebilir fakat dinleyicinin neden denemesi gerektiğini açıklamaz. Buradaki yanılgı, bilgilendirmeyi ikna ile karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; mizah dikkat çekebilir ancak konu dışı ve uzun anı ana amacı desteklemez. Buradaki yanılgı, eğlendiriciliği yöntem–amaç uyumunun yerine koymaktır."],"explanation":"Konuşmanın baskın amacı, dinleyicilerin küçük hedef yöntemini denemesini sağlamaktır. İkna edici konuşma, savunulan görüşü gerekçeler ve örneklerle destekler; sonunda dinleyicinin uygulayabileceği açık bir çağrı sunar. İkinci seçenek bu işlevleri birlikte taşır.","difficultyReason":"Düzey 1’dir; öğrenci ikna amacını uygun yöntemle doğrudan eşleştirir. Çeldiriciler rastgele anlatım, yalnız tanımlama ve konu dışı mizah gibi amaca kısmen yakın görünen fakat davranış yönlendirmeyen yöntemlerdir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0050","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d15cfe2036ed55b625d2feb8e07417c3d9c6879db51b837e75bd208f3fb218a0","reviewDecisionSha256":"d0467dadc5bc97e7f7d4773cc5a1467fbfb200549c5512aa9d97dd84d84baae5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d15cfe2036ed55b625d2feb8e07417c3d9c6879db51b837e75bd208f3fb218a0","reviewedHash":"sha256:d15cfe2036ed55b625d2feb8e07417c3d9c6879db51b837e75bd208f3fb218a0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d0467dadc5bc97e7f7d4773cc5a1467fbfb200549c5512aa9d97dd84d84baae5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q050","contentProjectionSha256":"d15cfe2036ed55b625d2feb8e07417c3d9c6879db51b837e75bd208f3fb218a0","reviewDecisionSha256":"d0467dadc5bc97e7f7d4773cc5a1467fbfb200549c5512aa9d97dd84d84baae5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q051","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n008","noteKey":"tr.g07.turkce.n008","objective":"T.K.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Beş kişilik bir grup, gelecek ay yapılacak gelişim etkinliği için “kitap söyleşisi, zaman planlama atölyesi veya akran desteği buluşması” seçeneklerinden birini belirleyecektir. Her öğrencinin gerekçesini açıklaması ve grubun ortak ölçütlerle karar vermesi beklenmektedir. Hangi yöntem ve teknik bileşimi en uygundur?","choices":["Bir öğrencinin hazırladığı metni kesintisiz okuyup diğerlerinin yalnız dinlemesi","Seçeneklerden birini baştan doğru kabul edip yalnız onu destekleyen örnekleri sıralamak","Tartışarak ve katılımlı konuşmak; yarar, hazırlık süresi ve erişilebilirlik ölçütlerini kullanmak; farklı kaygıları anlamak için empati soruları sormak","Karar ölçütü belirlemeden en çok alkış alan seçeneği kabul etmek"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; ortak karar ve çoklu görüş gerektiren görevde tek yönlü okuma etkileşimi engeller. Buradaki yanılgı, sunum yöntemini tartışma göreviyle karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; yalnız destekleyen kanıtları seçmek görüş alışverişini taraflı hâle getirir. Buradaki yanılgı, tartışmayı önceden seçilmiş kararı onaylatma süreci sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; tartışma farklı seçenekleri karşılaştırır, katılımlı konuşma söz hakkını dağıtır, ortak ölçütler kişisel beğeniyi sınırlar ve empati soruları ihtiyaçları görünür kılar.","Bu seçenek yanlıştır; alkış bir seçeneğin ölçütlere göre daha yararlı olduğunu kanıtlamaz. Buradaki yanılgı, topluluk tepkisini gerekçeli karar yöntemi yerine kullanmaktır."],"explanation":"Görev, karşılıklı görüş alışverişi ve ortak karar gerektirir. Tartışarak konuşma seçeneklerin güçlü ve sınırlı yönlerini açığa çıkarır; katılımlı konuşma herkesin sürece girmesini sağlar. Yarar, süre ve erişilebilirlik gibi ortak ölçütler ile empati soruları, kararı kişisel üstünlük yarışından çıkarır.","difficultyReason":"Düzey 2’dir; öğrenci konuşma ortamı, karar amacı ve grup katılımını birlikte değerlendirerek yöntem–teknik bileşimini seçer. Çeldiriciler tek yönlü sunum, doğrulama yanlılığı ve alkışa dayalı karar gibi gerçek grup iletişimi hatalarıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0051","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"32f472aa6b3f9252a54ea096215f106f7bec597e488c0f690e6ee2e936c2a34c","reviewDecisionSha256":"6efd499c70880c71c4f0e8899315632a00ac9c40f818ef02bca93c1246cb84cb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:32f472aa6b3f9252a54ea096215f106f7bec597e488c0f690e6ee2e936c2a34c","reviewedHash":"sha256:32f472aa6b3f9252a54ea096215f106f7bec597e488c0f690e6ee2e936c2a34c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6efd499c70880c71c4f0e8899315632a00ac9c40f818ef02bca93c1246cb84cb; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q051","contentProjectionSha256":"32f472aa6b3f9252a54ea096215f106f7bec597e488c0f690e6ee2e936c2a34c","reviewDecisionSha256":"6efd499c70880c71c4f0e8899315632a00ac9c40f818ef02bca93c1246cb84cb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q052","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n008","noteKey":"tr.g07.turkce.n008","objective":"T.K.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Duru, altıncı sınıf öğrencilerine dört dakikada “iki sütunlu not alma yöntemini” öğretip onların kısa bir uygulama yapmasını sağlayacaktır. Sunum ortamında tahta vardır ve dinleyiciler yöntemi daha önce kullanmamıştır. Hangi konuşma yöntemi ve tekniği göreve en uygundur?","choices":["Yalnız yöntemin adını söyleyip dört dakika boyunca kişisel anı anlatmak","Dinleyicileri yönteme zorlamak için kanıtsız biçimde “Bunu kullanmazsanız başarısız olursunuz.” demek","Terimleri açıklamadan ayrıntılı bir uzmanlık metnini hızlıca okumak","Kısa bilgilendirici açıklama yapmak, tahtada “ana fikir–destek” sütunlarını göstererek örneklemek, ardından dinleyicilere tek cümlelik bir bilgiyi iki sütuna yerleştirtip sonucu birlikte kontrol etmek"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; kişisel anı yöntemin nasıl uygulanacağını öğretmez. Buradaki yanılgı, konuya uzaktan bağlı anlatıyı açıklama ve gösterme tekniğinin yerine koymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; korkutma kanıt ve öğretim sunmaz, güvenli iletişimi de bozar. Buradaki yanılgı, ikna yöntemini baskı kurmak sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; hedef kitleye açıklanmayan teknik dil ve hızlı okuma, uygulama becerisi kazandırmaz. Buradaki yanılgı, uzmanlık düzeyini öğretim niteliğiyle eşitlemektir.","Bu seçenek doğrudur; bilgilendirici açıklama kavramı tanıtır, gösterip yaptırma tekniği yöntemin işleyişini görünür kılar, kısa katılım ise öğrencilerin uygulamayı deneyip dönüt almasını sağlar."],"explanation":"Duru’nun amacı yalnız bilgi vermek değil, yöntemi kullandırmaktır. Bu nedenle kısa açıklama, görsel gösterim, küçük uygulama ve kontrol aşamalarının birlikte kullanılması gerekir. Dördüncü seçenek süre, hedef kitle, ortam ve uygulama amacını aynı yöntemde birleştirir.","difficultyReason":"Düzey 4’tür; öğrenci amaç, hedef kitle bilgisi, süre, tahta olanağı ve uygulama beklentisini tek yöntem bileşiminde değerlendirmelidir. Çeldiriciler anı, baskı ve teknik metin gibi bazı konuşma biçimlerini içerir fakat öğretim amacını gerçekleştirmez.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0052","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"87a5ba27def0304d9ea2261f7c1e1328d765ea4d41518e9846c6f1eebc8be618","reviewDecisionSha256":"1cf670962ae8ffdd31daa442a4b9c4de587b161a3208ec2cd0d513966e593532","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:87a5ba27def0304d9ea2261f7c1e1328d765ea4d41518e9846c6f1eebc8be618","reviewedHash":"sha256:87a5ba27def0304d9ea2261f7c1e1328d765ea4d41518e9846c6f1eebc8be618","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1cf670962ae8ffdd31daa442a4b9c4de587b161a3208ec2cd0d513966e593532; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q052","contentProjectionSha256":"87a5ba27def0304d9ea2261f7c1e1328d765ea4d41518e9846c6f1eebc8be618","reviewDecisionSha256":"1cf670962ae8ffdd31daa442a4b9c4de587b161a3208ec2cd0d513966e593532","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q053","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n008","noteKey":"tr.g07.turkce.n008","objective":"T.K.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir öğrenciye sınıf arkadaşının “Yanlış yaptığımı kimse görmesin; yoksa öğrenemediğim anlaşılır.” sözüne bir dakikalık, hazırlıksız ve saygılı bir karşılık verme görevi verilmiştir. Öğrencinin hem farklı duyguyu anlaması hem de kendi görüşünü gerekçelendirmesi beklenmektedir. En uygun yöntem hangisidir?","choices":["“Kaygını anlıyorum; yanlışın görünmesi rahatsız edici olabilir. Ancak hatanın nedenini paylaşmak yeni yöntemi bulmayı kolaylaştırabilir.” diyerek empati kurmak, ardından bir gerekçe ve kısa örnekle görüşünü açıklamak","Önceden ezberlediği, konuyla ilgisiz başarı şiirini hızlıca okumak","Karşısındakini yenmek amacıyla “Bu düşünce saçma.” deyip söz hakkı vermemek","Yalnız bir şaka yapıp kendi görüşünü ve gerekçesini hiç belirtmemek"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; hazırlıksız konuşmada kısa bir düşünce düzeni kurar, karşı tarafın kaygısını küçümsemeden tanır ve görüşü gerekçe ile örneğe bağlar.","Bu seçenek yanlıştır; ezberli ve konu dışı metin anlık iletişim durumuna cevap vermez. Buradaki yanılgı, hazır metni her konuşma görevine uygun sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; kişiyi küçümsemek görüşün kanıtını güçlendirmez ve güvenli iletişimi bozar. Buradaki yanılgı, tartışmayı karşı tarafı yenme ve susturma sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; mizah gerilimi azaltabilir fakat görüş ve gerekçe olmadan görevin ana amacını karşılamaz. Buradaki yanılgı, yardımcı tekniği temel konuşma işlevinin yerine koymaktır."],"explanation":"Görev kısa sürede hem ilişkiyi korumayı hem de görüş açıklamayı ister. Empati cümlesi arkadaşın duygusunu tanır; “ancak” ile kurulan gerekçe ve kısa örnek ise öğrencinin kendi görüşünü anlaşılır kılar. Birinci seçenek hazırlıksız durumda yöntem, amaç ve süre uyumunu korur.","difficultyReason":"Düzey 4’tür; öğrenci hazırlıksız konuşma, empati kurma, gerekçelendirme ve saygılı etkileşim gereksinimlerini aynı yanıtta birleştirir. Çeldiriciler ezber, saldırgan tartışma ve yalnız mizah gibi kısmen işlevli görünen fakat görevi eksik bırakan yöntemlerdir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0053","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2ae7e87f8d4dd2825a69eb14b875cb8ad6d4db2b4aaa6b26c2a1dd8d85b40cfb","reviewDecisionSha256":"40cca84303d501470409932f6d0905518f5bdaf2f0d1972df3d7508800a63099","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2ae7e87f8d4dd2825a69eb14b875cb8ad6d4db2b4aaa6b26c2a1dd8d85b40cfb","reviewedHash":"sha256:2ae7e87f8d4dd2825a69eb14b875cb8ad6d4db2b4aaa6b26c2a1dd8d85b40cfb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:40cca84303d501470409932f6d0905518f5bdaf2f0d1972df3d7508800a63099; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q053","contentProjectionSha256":"2ae7e87f8d4dd2825a69eb14b875cb8ad6d4db2b4aaa6b26c2a1dd8d85b40cfb","reviewDecisionSha256":"40cca84303d501470409932f6d0905518f5bdaf2f0d1972df3d7508800a63099","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q054","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n010","noteKey":"tr.g07.turkce.n010","objective":"T.K.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir öğrenci altıncı sınıflara “Dönütü nasıl kullanabiliriz?” konusunda iki dakikalık bilgilendirici konuşma yapacaktır. Aşağıdaki içerik planlarından hangisi amaç ve dinleyiciye en uygundur?","choices":["Dönüt sözcüğünün tarih boyunca bütün dillerdeki değişimini ve uzun bir kişisel anıyı anlatmak","Dönütün kısa tanımını vermek, bir öğrenci örneği göstermek ve “dinle–kanıtı belirle–uygulanabilir adımı seç” biçiminde üç basamak açıklamak","Dinleyicileri dönüt almaya zorlayan korkutucu cümleler kurmak ve nasıl kullanılacağını açıklamamak","Yalnız “Dönüt önemlidir.” cümlesini farklı sözcüklerle tekrar etmek"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; tarihsel ayrıntı ve uzun anı, iki dakikalık temel öğretim amacını aşar. Buradaki yanılgı, ilginç olabilecek bilgiyi hedef kitle için gerekli içerikle karıştırmaktır.","Bu seçenek doğrudur; tanım kavramı açıklar, örnek somutlaştırır, üç basamak dinleyicinin uygulayabileceği içerik sağlar. Süre ve yaş düzeyine uygun bir sınırlandırma yapılmıştır.","Bu seçenek yanlıştır; korkutma bilgilendirme amacını bozduğu gibi güvenli iletişime de aykırıdır. Buradaki yanılgı, davranış yönlendirmeyi baskı kurmak sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; tekrar, dönütün nasıl kullanılacağını öğretmez. Buradaki yanılgı, ana düşünceyi sürekli söylemeyi içerik geliştirme sanmaktır."],"explanation":"Bilgilendirici konuşmanın dinleyiciye açık ve kullanılabilir bilgi vermesi gerekir. İkinci plan, kavramı tanımlar, günlük bir örnekle anlaşılır kılar ve uygulanabilir basamaklar sunar. Diğer planlar ya süreyi aşan ayrıntı, ya baskı, ya da yetersiz tekrar içerir.","difficultyReason":"Düzey 1’dir; öğrenci bilgilendirme amacı, iki dakikalık süre ve genç dinleyici özelliklerine uygun temel içerik seçimini tanır. Çeldiriciler ilgisiz ayrıntı, etik olmayan baskı ve yetersiz içerik yanılgılarıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0054","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0c64a225a6b0c951788e3132a6f5f1cf835df4911da89272b3889b1fb5b9acbc","reviewDecisionSha256":"7fe158054bdc8d1cf6d64dea45cd4b810e618ad7e8dc2db14d70546179ab295d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0c64a225a6b0c951788e3132a6f5f1cf835df4911da89272b3889b1fb5b9acbc","reviewedHash":"sha256:0c64a225a6b0c951788e3132a6f5f1cf835df4911da89272b3889b1fb5b9acbc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7fe158054bdc8d1cf6d64dea45cd4b810e618ad7e8dc2db14d70546179ab295d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q054","contentProjectionSha256":"0c64a225a6b0c951788e3132a6f5f1cf835df4911da89272b3889b1fb5b9acbc","reviewDecisionSha256":"7fe158054bdc8d1cf6d64dea45cd4b810e618ad7e8dc2db14d70546179ab295d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q055","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n010","noteKey":"tr.g07.turkce.n010","objective":"T.K.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir öğrenci sınıf arkadaşlarını haftalık öğrenme günlüğü tutmayı denemeye ikna edecektir. Konuşma süresi iki dakikadır. Aşağıdaki içerik sıralamalarından hangisi amaca en uygundur?","choices":["Öğrencinin çocukluk anısı → günlüğün kapağının rengi → farklı defter markaları → kapanış yapmadan bitirme","Günlük sözcüğünün sözlükteki bütün anlamları → uzun bir kitap özeti → “Beni dinlediğiniz için teşekkürler.”","Unutulan ilerlemeyi fark edememe sorunu → günlüğün bu sorunu nasıl görünür kıldığına ilişkin iki gerekçe → üç satırlık örnek kayıt → bir hafta deneme çağrısı","“Herkes günlük tutmalıdır.” iddiası → hiçbir gerekçe vermeden aynı cümleyi tekrarlama → dinleyicileri eleştirme"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; anı, kapak rengi ve marka bilgileri dinleyicinin yöntemi neden denemesi gerektiğini açıklamaz. Buradaki yanılgı, konu çevresindeki ayrıntıları ikna içeriği sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; sözlük anlamları ve kitap özeti iki dakikalık davranış amacına hizmet etmez. Buradaki yanılgı, bilgi çokluğunu hedefe uygun içerik sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; önce gerçek bir ihtiyaç kurulur, gerekçeler yöntemin yararını açıklar, örnek uygulamayı somutlaştırır ve çağrı dinleyiciye ölçülü bir sonraki adım verir.","Bu seçenek yanlıştır; gerekçesiz tekrar ve dinleyiciyi eleştirme ikna oluşturmaz. Buradaki yanılgı, güçlü sesle tekrarı kanıt ve saygılı yönlendirme yerine kullanmaktır."],"explanation":"İkna konuşmasında içerik, dinleyicinin karşılaştığı bir sorundan başlayıp önerinin yararını gerekçelendirmeli, uygulanışını somutlaştırmalı ve yapılabilir bir çağrıyla bitmelidir. Üçüncü sıra bu dört işlevi iki dakikaya uygun biçimde taşır.","difficultyReason":"Düzey 2’dir; öğrenci ikna amacına uygun problem–gerekçe–örnek–çağrı düzenini seçer. Çeldiriciler konuya yüzeysel olarak bağlı ayrıntılar, aşırı bilgi ve gerekçesiz baskı içerdiği için birbirine yakın görünür.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0055","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4ffc5d9d1dd623e24f5da1a3ebeb7b61a92292c24251e4ba078fae456e1cb12a","reviewDecisionSha256":"1df5e6028bb34883f023ed7e0d3acf3beb3d3754ba949e678780e524e318f2da","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4ffc5d9d1dd623e24f5da1a3ebeb7b61a92292c24251e4ba078fae456e1cb12a","reviewedHash":"sha256:4ffc5d9d1dd623e24f5da1a3ebeb7b61a92292c24251e4ba078fae456e1cb12a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1df5e6028bb34883f023ed7e0d3acf3beb3d3754ba949e678780e524e318f2da; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q055","contentProjectionSha256":"4ffc5d9d1dd623e24f5da1a3ebeb7b61a92292c24251e4ba078fae456e1cb12a","reviewDecisionSha256":"1df5e6028bb34883f023ed7e0d3acf3beb3d3754ba949e678780e524e318f2da","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q056","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n010","noteKey":"tr.g07.turkce.n010","objective":"T.K.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Konuşma görevi şöyledir: “Yedinci sınıf öğrencilerine üç dakikada gerçekçi bir haftalık çalışma hedefinin nasıl kurulacağını açıklayın.” Öğrenci başlangıçta konusunu “Kişisel gelişim” olarak belirlemiştir. Aşağıdaki konu ve içerik düzenlemelerinden hangisi göreve en uygundur?","choices":["Konuyu “İnsanlığın bütün gelişim tarihi” olarak genişletmek; süreyi tarihsel örneklerle doldurmak","Konuyu değiştirmeden kişisel gelişimle ilgili akla gelen bütün kavramları sırasız söylemek","Yalnız ünlü kişilerin başarı sözlerini okumak; hedef kurma adımlarını açıklamamak","Konuyu “Bir haftalık ölçülebilir çalışma hedefi kurma” biçiminde daraltmak; mevcut durumu belirleme, ölçülebilir hedef yazma, iki eylem seçme ve kontrol günü belirleme sırasını kullanmak"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; konu daha da genişler ve üç dakikada görevin gerektirdiği uygulama bilgisi verilemez. Buradaki yanılgı, kapsam genişliğini içerik zenginliği sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; genel kavramları sırasız aktarmak dinleyicinin gerçekçi hedef kurmasını öğretmez. Buradaki yanılgı, konuyla ilişkili her bilgiyi ana amaca uygun saymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; alıntılar ilgi çekebilir fakat adım ve ölçüt sunmadığı için öğretim amacını karşılamaz. Buradaki yanılgı, otorite sözünü uygulama içeriğinin yerine koymaktır.","Bu seçenek doğrudur; geniş konu görev, süre ve dinleyiciye göre sınırlandırılır; içerik mevcut durumdan ölçme ve kontrole uzanan uygulanabilir bir sıra oluşturur."],"explanation":"Görev genel kişisel gelişim bilgisi değil, bir haftalık gerçekçi hedef kurma becerisini açıklamayı ister. Üç dakika için konu daraltılmalı; dinleyicinin uygulayabileceği dört temel adım mantıklı sıraya konmalıdır. Dördüncü seçenek hem kapsamı hem içeriği amaca uyarlar.","difficultyReason":"Düzey 4’tür; öğrenci geniş konu, sınırlı süre, hedef kitle ve beklenen uygulama ürününü birlikte değerlendirir. Çeldiriciler konu genişletme, ilgililik filtresi kullanmama ve alıntıyı temel içerik sanma gibi yakın planlama hatalarıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0056","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"55616a2d1f30a5e4b96adefb6923b2b8a6647cf6761a81771f52c69e3a861df3","reviewDecisionSha256":"ad2ac557cdcea49489c1734008774121248bea4a93131a2bb27849d187114174","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:55616a2d1f30a5e4b96adefb6923b2b8a6647cf6761a81771f52c69e3a861df3","reviewedHash":"sha256:55616a2d1f30a5e4b96adefb6923b2b8a6647cf6761a81771f52c69e3a861df3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ad2ac557cdcea49489c1734008774121248bea4a93131a2bb27849d187114174; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q056","contentProjectionSha256":"55616a2d1f30a5e4b96adefb6923b2b8a6647cf6761a81771f52c69e3a861df3","reviewDecisionSha256":"ad2ac557cdcea49489c1734008774121248bea4a93131a2bb27849d187114174","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q057","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n010","noteKey":"tr.g07.turkce.n010","objective":"T.K.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Nehir’in görevi, sınıf arkadaşlarını çalışmalarına ilişkin geliştirici dönüt istemeye cesaretlendiren iki buçuk dakikalık bir konuşma yapmaktır. Taslağında “dönüt” sözcüğünün uzun tarihçesi, birbirine benzemeyen üç kişisel anı, “Dönüt iyidir.” cümlesi ve konu dışı bir sınav takvimi vardır; dinleyicinin ne yapabileceğini gösteren hiçbir örnek yoktur. Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi amaç, süre ve dinleyici bakımından en uygundur?","choices":["Tarihçeyi ve konu dışı takvimi çıkarmak; “Dönüt istemek neden yararlıdır?” sorusuna iki gerekçe vermek; saygılı bir dönüt isteme cümlesi örneği sunmak; kısa bir uygulama durumu eklemek ve dinleyiciyi bir sonraki çalışmada tek bir açık soru sormaya çağırmak","Üç kişisel anıyı daha da ayrıntılandırmak ve süre aşılırsa sonuç bölümünü kaldırmak","“Dönüt iyidir.” cümlesini daha yüksek sesle birkaç kez tekrarlamak ve dinleyicinin çekinme nedenlerini küçümsemek","Konuşmayı sınav tarihlerini duyuran bir bilgilendirmeye dönüştürmek; dönüt konusunu yalnız başlıkta bırakmak"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; ilgisiz içerik elenir, ikna amacı gerekçelerle desteklenir, hedef kitleye uygun dil örneği ve uygulanabilir küçük eylem sunulur, içerik süreye sığacak biçimde yapılandırılır.","Bu seçenek yanlıştır; anıları uzatmak amaçla doğrudan ilgili kanıt ve uygulama eksikliğini çözmez, sonucu kaldırmak da çağrıyı yok eder. Buradaki yanılgı, daha fazla ayrıntıyı daha iyi içerik sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; tekrar ve küçümseme gerekçe oluşturmaz, güvenli iletişimi bozar. Buradaki yanılgı, ses gücü ile ikna gücünü karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; görev dönüt istemeye cesaretlendirmektir, sınav takvimi bu amacı değiştirmiş olur. Buradaki yanılgı, eldeki kolay içeriğe göre konuşma amacını terk etmektir."],"explanation":"Nehir’in taslağındaki sorun bilgi azlığı değil, amaç filtresinin kullanılmamasıdır. Etkili düzenleme; dinleyicinin ihtiyacını, iki gerekçeyi, güvenli bir dil örneğini, kısa uygulamayı ve yapılabilir çağrıyı korurken tarihçe, ilgisiz anılar ve takvimi çıkarmalıdır. Birinci seçenek bu seçimleri süre içinde tutarlı biçimde yapar.","difficultyReason":"Düzey 5’tir; öğrenci mevcut taslağın amaç, içerik, süre, hedef kitle ve etik dil bakımından eksiklerini aynı anda çözümlemeli ve birden fazla düzenlemeyi öncelik sırasıyla birleştirmelidir. Çeldiriciler ayrıntı artırma, sesle baskı ve amacı değiştirme gibi gerçek planlama sapmalarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0057","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"10465dd68bccaed10d510e523fe0adb863db5135e467f27fe07d641f7db77ea6","reviewDecisionSha256":"2314af1083e2cd4b19cfcf33350b97e76b88db38ab8aa802a464b182cf596702","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:10465dd68bccaed10d510e523fe0adb863db5135e467f27fe07d641f7db77ea6","reviewedHash":"sha256:10465dd68bccaed10d510e523fe0adb863db5135e467f27fe07d641f7db77ea6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2314af1083e2cd4b19cfcf33350b97e76b88db38ab8aa802a464b182cf596702; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q057","contentProjectionSha256":"10465dd68bccaed10d510e523fe0adb863db5135e467f27fe07d641f7db77ea6","reviewDecisionSha256":"2314af1083e2cd4b19cfcf33350b97e76b88db38ab8aa802a464b182cf596702","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q058","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-4","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n011","noteKey":"tr.g07.turkce.n011","objective":"T.K.7.4","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Eren, sınıfta “Düzenli tekrarın öğrenmeye katkısı” konusunda kısa bir konuşma yapacaktır. Aşağıdaki ön bilgilerden hangisi konuşmasının amacına en doğrudan hizmet eder?","choices":["Geçen hafta izlediği bir filmin en sevdiği sahnesi","Her gün on dakika tekrar yaptığı dönemde konuları daha kolay hatırladığını gösteren kendi çalışma kaydı","Arkadaşının yeni aldığı kalemin rengi","Okul bahçesinde hangi ağacın daha uzun olduğu"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; film sahnesi düzenli tekrarın öğrenmeye katkısını açıklamaz. Buradaki yanılgı, akla gelen ilgi çekici bir anıyı konu ilgisi denetimi yapmadan konuşmaya eklemektir.","Bu seçenek doğrudur; günlük tekrar ile hatırlama arasındaki ilişkiyi gösteren kişisel kayıt, konuşmanın ana düşüncesine doğrudan örnek ve dayanak sağlar.","Bu seçenek yanlıştır; kalemin rengi çalışma alışkanlığı veya hatırlama üzerinde kanıt sunmaz. Buradaki yanılgı, çalışma ortamına ait ilgisiz bir ayrıntıyı konuşma konusu sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; ağaçların uzunluğu konuşmanın hedeflediği öğrenme ve tekrar ilişkisiyle bağlantılı değildir. Buradaki yanılgı, gözlem olmasını tek başına yeterli görmek ve ilgililik ölçütünü atlamaktır."],"explanation":"Konuşmanın amacı, düzenli tekrarın öğrenmeye nasıl katkı sağladığını açıklamaktır. Eren'in günlük tekrar yaptığı döneme ait kendi çalışma kaydı hem konuyla ilgilidir hem de hatırlamadaki değişimi somutlaştırır. Diğer bilgiler gözlem veya anı niteliği taşısa da ana düşünceyi açıklamaz.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci konuşmanın açık amacıyla dört ön bilgi arasında doğrudan ilgililik eşleştirmesi yapar. Çeldiriciler, anı veya gözlem olmasına rağmen konuya hizmet etmeyen günlük ayrıntılardır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0058","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fa8286e2466be3861f083e823db8a733f357f0a37a84587566b3d218f2c44086","reviewDecisionSha256":"faaedb4cae8a8898ce46894d1dd7e6461125059c4246f0604f8517e61dec8faf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fa8286e2466be3861f083e823db8a733f357f0a37a84587566b3d218f2c44086","reviewedHash":"sha256:fa8286e2466be3861f083e823db8a733f357f0a37a84587566b3d218f2c44086","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:faaedb4cae8a8898ce46894d1dd7e6461125059c4246f0604f8517e61dec8faf; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q058","contentProjectionSha256":"fa8286e2466be3861f083e823db8a733f357f0a37a84587566b3d218f2c44086","reviewDecisionSha256":"faaedb4cae8a8898ce46894d1dd7e6461125059c4246f0604f8517e61dec8faf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q059","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-4","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n011","noteKey":"tr.g07.turkce.n011","objective":"T.K.7.4","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Sena, “Büyük görevleri küçük adımlara ayırmak çalışmaya başlamayı kolaylaştırabilir.” düşüncesini açıklayacaktır. Daha önce uzun bir proje için “kaynak bulma, taslak hazırlama, düzenleme” biçiminde üç adım oluşturduğunda işe başlayabildiğini hatırlamaktadır. Bu ön bilgiyi konuşmasına en uygun biçimde aktaran cümle hangisidir?","choices":["Ben de bir proje yapmıştım, konu zaten bununla ilgilidir.","Projeler her zaman zordur; herkes onları üç parçaya ayırmalıdır.","Uzun projemi kaynak bulma, taslak hazırlama ve düzenleme diye üç adıma ayırınca ilk göreve başlayabildim; bu deneyim, küçük ve ulaşılabilir bir adım belirlemenin başlangıcı kolaylaştırabileceğini gösterdi.","Geçen yıl projem için renkli bir kapak hazırlamıştım, bu yüzden plan yapmak önemlidir."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; deneyimi yalnız anmakla yetinir, olayın hangi düşünceyi desteklediğini açıklamaz. Buradaki yanılgı, ön bilgiyi ilişkilendirmeden sıralamaktır.","Bu seçenek yanlıştır; tek bir deneyimden bütün projeler ve herkes için kesin kural çıkarır. Buradaki yanılgı, kişisel deneyimi aşırı genelleyerek sunmaktır.","Bu seçenek doğrudur; deneyimin ilgili ayrıntılarını seçer, deneyim ile yeni düşünce arasındaki bağı açıklar ve sonucu “kolaylaştırabileceğini” diyerek ölçülü biçimde ifade eder.","Bu seçenek yanlıştır; renkli kapak ayrıntısı göreve başlama güçlüğüyle bağlantılı değildir. Buradaki yanılgı, aynı projeye ait her ayrıntıyı ana düşünce için kanıt saymaktır."],"explanation":"Uygun aktarımda ön bilgi yalnızca anlatılmaz; konuşmanın ana düşüncesine bağlanır. Üçüncü seçenek, görevin küçük parçalara ayrılmasıyla ilk adımın atılması arasındaki ilişkiyi açıkça kurar. Ayrıca kişisel deneyimi kesin ve evrensel bir kural gibi sunmaz.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci ilgililikten sonra ikinci işlemi, yani ön bilgi ile yeni içerik arasında açıklayıcı bağ kurmayı değerlendirir. Yakın çeldiriciler deneyimi anıyor fakat bağlantıyı eksik, aşırı genellenmiş veya ilgisiz biçimde kuruyor.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0059","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"efa85601eb2242af8dee85d3b7edb80a49dc2fd9896aa08b59434d1a93191aae","reviewDecisionSha256":"f43fe56c0e8b370fca0b3a2ea23f7846ffae43b7fc0cf20d52dc9e21343cef6d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:efa85601eb2242af8dee85d3b7edb80a49dc2fd9896aa08b59434d1a93191aae","reviewedHash":"sha256:efa85601eb2242af8dee85d3b7edb80a49dc2fd9896aa08b59434d1a93191aae","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f43fe56c0e8b370fca0b3a2ea23f7846ffae43b7fc0cf20d52dc9e21343cef6d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q059","contentProjectionSha256":"efa85601eb2242af8dee85d3b7edb80a49dc2fd9896aa08b59434d1a93191aae","reviewDecisionSha256":"f43fe56c0e8b370fca0b3a2ea23f7846ffae43b7fc0cf20d52dc9e21343cef6d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q060","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-4","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n011","noteKey":"tr.g07.turkce.n011","objective":"T.K.7.4","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Mina, “Karar verirken yalnız ilk isteğe göre davranmak yerine seçeneklerin sonuçlarını düşünmek gerekir.” görüşünü arkadaşlarına açıklayacaktır. Kullanabileceği ön bilgiler şunlardır:\n\nI. Bir kulüp seçerken yalnız arkadaşının tercihine uymuş, daha sonra etkinlik saatlerinin kendi programıyla çakıştığını fark etmiştir.\nII. Bir haberde gördüğü ancak kaynağını doğrulamadığı “Hızlı karar verenler her zaman daha başarılıdır.” iddiası.\nIII. Sonraki kulüp seçiminde saat, ilgi alanı ve ulaşım koşullarını karşılaştırmış; kendisine uygun seçeneği bulmuştur.\nIV. Geçen hafta aldığı ayakkabının rengi.\n\nAşağıdaki konuşma planlarından hangisi ön bilgileri amaca uygun, güvenilir ve dengeli biçimde kullanır?","choices":["II. iddiayı kesin bilgi kabul edip hızlı karar vermenin üstünlüğünü savunmak; diğer deneyimleri kullanmamak","I ve IV'ü uzun uzun anlatmak; kararların sonuçlarıyla bağlantıyı dinleyicinin kurmasını beklemek","III'ü herkes için değişmez bir kural saymak ve bütün insanların aynı ölçütlerle karar vermesi gerektiğini söylemek","I ile plansız seçimin sonucunu, III ile ölçütlere dayalı seçimin yararını karşılaştırmak; II'yi doğrulanmadığı için kanıt olarak kullanmamak ve kişisel deneyimlerden ölçülü bir sonuç çıkarmak"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; doğrulanmamış haberi kesin dayanak yapar ve konuşmanın görüşüyle de çelişen tek bir iddiaya yaslanır. Buradaki yanılgı, güncel görünen bilgiyi kaynak kontrolü olmadan güvenilir kabul etmektir.","Bu seçenek yanlıştır; I konuya ilgili olsa da IV ilgisizdir ve bağlantıyı açıklamamak konuşmanın gerekçesini belirsiz bırakır. Buradaki yanılgı, aynı yaşam dönemine ait ayrıntıları ilgililik süzgecinden geçirmemektir.","Bu seçenek yanlıştır; III yararlı bir deneyimdir fakat onu herkes için tek doğruya dönüştürmek kişisel koşulları yok sayar. Buradaki yanılgı, deneyimden aşırı ve evrensel genelleme yapmaktır.","Bu seçenek doğrudur; iki ilgili deneyimi karşılaştırmalı kanıt olarak kullanır, doğrulanmamış bilgiyi dışarıda bırakır ve sonuçlarını kişisel deneyimin sınırları içinde ölçülü biçimde ifade eder."],"explanation":"Mina'nın amacı, seçeneklerin sonuçlarını düşünmenin değerini göstermektir. I numaralı deneyim ölçütsüz kararın oluşturduğu sorunu, III numaralı deneyim ise ölçüt kullanmanın yararını gösterir. Bu iki ön bilgi karşılaştırıldığında ana düşünce gerekçelenir. Kaynağı doğrulanmayan II kanıt olamaz; IV ise konuyla ilgisizdir.","difficultyReason":"Düzey 4'tür; öğrenci dört ön bilgiyi ilgililik, güvenilirlik, karşılaştırmalı işlev ve genelleme sınırı açısından birlikte değerlendirmelidir. Çeldiriciler bazı uygun unsurlar içerdiği için doğru plan yalnız konu benzerliğiyle değil, kanıt niteliği ve aktarım biçimiyle ayırt edilir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0060","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"db174b87b640f9d55ce8ee6f7e4f7b1593c90e6a4d979fa4051fe33b4d681f3e","reviewDecisionSha256":"8d59b6341cea6c152f88697552e4aaab957781cce2e5b060a1eaec46bc5149f8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:db174b87b640f9d55ce8ee6f7e4f7b1593c90e6a4d979fa4051fe33b4d681f3e","reviewedHash":"sha256:db174b87b640f9d55ce8ee6f7e4f7b1593c90e6a4d979fa4051fe33b4d681f3e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8d59b6341cea6c152f88697552e4aaab957781cce2e5b060a1eaec46bc5149f8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q060","contentProjectionSha256":"db174b87b640f9d55ce8ee6f7e4f7b1593c90e6a4d979fa4051fe33b4d681f3e","reviewDecisionSha256":"8d59b6341cea6c152f88697552e4aaab957781cce2e5b060a1eaec46bc5149f8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q061","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-26","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n009","noteKey":"tr.g07.turkce.n009","objective":"T.K.7.26","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Ali, iki dakikalık konuşmasının kaydını dinlemiştir. Girişte konuyu açık söylediğini, son bölümde ise çok hızlı konuştuğu için bazı kelimelerin anlaşılmadığını fark etmiştir. Aşağıdaki öz değerlendirmelerden hangisi kanıta dayalıdır?","choices":["Girişte konuyu açık söylemem güçlü yönüm; kaydın son bölümünde kelimeler birleştiği için konuşma hızımı azaltmam gerekiyor.","Ben zaten konuşma konusunda yeteneksizim.","Konuşmam mükemmeldi; değiştirecek hiçbir şey yok.","Bir dahaki sefere daha iyi olmaya çalışacağım."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; güçlü yön ve gelişmeye açık yön kayıttaki somut iki bulguyla gerekçelendirilmiştir.","Bu seçenek yanlıştır; tek bir performanstan değişmez kişilik etiketi çıkarır ve girişteki başarıyı yok sayar. Buradaki yanılgı, gözlenebilir davranışı kimlik yargısına dönüştürmektir.","Bu seçenek yanlıştır; son bölümdeki anlaşılma sorunu varken tüm konuşmayı kusursuz sayar. Buradaki yanılgı, güçlü bir bölümü bütün performansa genellemektir.","Bu seçenek yanlıştır; hangi davranışın nasıl değişeceğini belirtmez ve kayıttaki kanıtları kullanmaz. Buradaki yanılgı, ölçülebilir hedef yerine belirsiz niyet kurmaktır."],"explanation":"Öz yansıtma, genel övgü veya suçlama yerine konuşmanın belirli bölümlerini kanıtla değerlendirmelidir. Birinci seçenek girişteki açıklığı güçlü yön olarak, son bölümdeki hız sorununu gelişmeye açık yön olarak gösterir. Böylece sonraki adımın ne olması gerektiği de anlaşılır.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci kanıta dayalı dengeli değerlendirmeyi kimlik etiketi, aşırı övgü ve belirsiz niyetten ayırır. Doğru seçenekte iki gözlenebilir davranış doğrudan kullanılmıştır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0061","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"aceec65d94b3a467954ff6ef57a394271c58b712c8dc370f95d4ad7221f6a013","reviewDecisionSha256":"1f4279c9080bd9e0ae78cf5f38908fcd8410741030eb36659dc3a3c62cdf2ba4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:aceec65d94b3a467954ff6ef57a394271c58b712c8dc370f95d4ad7221f6a013","reviewedHash":"sha256:aceec65d94b3a467954ff6ef57a394271c58b712c8dc370f95d4ad7221f6a013","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1f4279c9080bd9e0ae78cf5f38908fcd8410741030eb36659dc3a3c62cdf2ba4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q061","contentProjectionSha256":"aceec65d94b3a467954ff6ef57a394271c58b712c8dc370f95d4ad7221f6a013","reviewDecisionSha256":"1f4279c9080bd9e0ae78cf5f38908fcd8410741030eb36659dc3a3c62cdf2ba4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q062","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-26","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n009","noteKey":"tr.g07.turkce.n009","objective":"T.K.7.26","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Defne, “Zamanı planlamanın yararları” sunumunda iki günlük yaşam örneği vermiştir. Arkadaşları örnekleri yararlı bulmuş; ancak sonuç bölümünde ana düşünceyi yeniden belirtmeden konuşmayı bitirdiğini söylemiştir. Defne'nin en uygun uyarlama kararı hangisidir?","choices":["Örnekleri kaldırıp konuşmanın tamamını ezberlemek","Günlük yaşam örneklerini korumak; sonraki konuşmanın planına ana düşünceyi toparlayan bir sonuç cümlesi eklemek ve prova kaydında bu bölümü kontrol etmek","Arkadaşlarının yorumunu önemsemeyip aynı biçimde konuşmak","Sonuç bölümünü uzatmak için konuyla ilgisiz yeni bir anı eklemek"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; işe yarayan örnekleri ortadan kaldırır ve sonuç eksikliğine doğrudan çözüm üretmez. Buradaki yanılgı, bir sorunu düzeltirken güçlü yönü de terk etmektir.","Bu seçenek doğrudur; yararlı örnekleri korur, gelişmeye açık sonuç bölümüne somut bir tedbir ekler ve prova kaydıyla uygulanıp uygulanmadığını denetler.","Bu seçenek yanlıştır; geri bildirim metindeki belirli bir eksikliği göstermektedir. Buradaki yanılgı, kanıtı değerlendirmeden savunmacı biçimde reddetmektir.","Bu seçenek yanlıştır; konuyla ilgisiz anı sonuç bölümünü güçlendirmez, aksine ana düşünceden uzaklaştırır. Buradaki yanılgı, uzunluğu işlevsel kapanışla karıştırmaktır."],"explanation":"Defne'nin güçlü yönü günlük yaşam örnekleridir; bunlar dinleyicilerin düşünceyi anlamasını desteklediği için korunmalıdır. Gelişmeye açık yön ise sonuç bölümüdür. Ana düşünceyi toparlayan bir cümle planlamak ve provada kontrol etmek, soruna doğrudan ve ölçülebilir bir çözüm getirir.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci geri bildirimden güçlü ve gelişmeye açık yönü ayırmalı, yalnız eksik olan bölümü değiştiren uyarlamayı seçmelidir. Çeldiriciler güçlü yönü kaldırma, kanıtı reddetme ve ilgisiz içerikle uzatma gibi gerçek öz düzenleme hatalarıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0062","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f2f3ac8961f389071849ca8ebc650b05964baf810738c0b5a4b134fa115a422e","reviewDecisionSha256":"884365259a39219cdcef41ebb7ffb1c2ffad84fea896d7f6696af4b64a483ffc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f2f3ac8961f389071849ca8ebc650b05964baf810738c0b5a4b134fa115a422e","reviewedHash":"sha256:f2f3ac8961f389071849ca8ebc650b05964baf810738c0b5a4b134fa115a422e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:884365259a39219cdcef41ebb7ffb1c2ffad84fea896d7f6696af4b64a483ffc; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q062","contentProjectionSha256":"f2f3ac8961f389071849ca8ebc650b05964baf810738c0b5a4b134fa115a422e","reviewDecisionSha256":"884365259a39219cdcef41ebb7ffb1c2ffad84fea896d7f6696af4b64a483ffc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q063","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-k-7-26","subject":"Türkçe","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n009","noteKey":"tr.g07.turkce.n009","objective":"T.K.7.26","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Kerem'in konuşma seçki dosyasında iki kayıt vardır:\n\n- İlk kayıt: Konu açık, ancak konuşma boyunca aynı ses düzeyi kullanılmış.\n- İkinci kayıt: Önemli cümlelerde vurgu yapılmış, fakat karşılıklı konuşmada arkadaşının sözünü iki kez kesmiş.\n\nKerem'in gelişimini doğru izlemesini sağlayacak dosya notu hangisidir?","choices":["İkinci konuşmam daha iyiydi; bundan sonra yalnız onu dosyada tutacağım.","İlk kayıtta hata yaptığım için topluluk önünde konuşmamalıyım.","Vurgu kullanma hedefimde ilerledim; bunu iki kaydı karşılaştırarak görebiliyorum. Yeni hedefim, karşımdaki kişi sözünü bitirdikten sonra iki saniye beklemek. Her iki kaydı, tarihlerini ve bu değerlendirmeyi dosyada saklayacağım.","Ses düzeyi ve söz kesme birbirinden farklı olduğu için konuşmaları karşılaştırmak mümkün değildir."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; yalnız en iyi ürünü saklamak gelişim çizgisini görünmez kılar ve yeni hedef belirlemez. Buradaki yanılgı, seçki dosyasını gelişim kanıtı yerine başarı vitrini sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; belirli bir ses kullanımı sorununu değişmez yetersizlik etiketine dönüştürür. Buradaki yanılgı, çalışılabilir davranıştan kaçınma kararı çıkarmaktır.","Bu seçenek doğrudur; iki kayıt arasındaki ilerlemeyi kanıtla belirtir, yeni gelişmeye açık davranışı sınırlar, ölçülebilir tedbir koyar ve ürünleri tarihli biçimde saklar.","Bu seçenek yanlıştır; aynı becerinin farklı ölçütleri zaman içinde ayrı ayrı karşılaştırılabilir. Buradaki yanılgı, ölçüt çeşitliliğini karşılaştırma engeli sanmaktır."],"explanation":"Seçki dosyasının amacı yalnız başarılı ürünü göstermek değil, gelişimi görünür kılmaktır. Kerem ilk ve ikinci kayıtları karşılaştırarak vurgu kullanımındaki ilerlemeyi belirleyebilir. İkinci kayıttaki söz kesme davranışı için de iki saniye bekleme gibi gözlenebilir bir hedef kurabilir. Üçüncü seçenek bu döngünün tüm basamaklarını içerir.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci iki kayıttan farklı ölçütlere ilişkin kanıt çıkarır, ilerlemeyi koruyan ve yeni hedef oluşturan tam bir yansıtma notunu seçer. Çeldiriciler dosya amacını daraltma, kişilik etiketi ve karşılaştırılamazlık yanılgılarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0063","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"61436463def9635349d39f75b660d0928b0a8bc3729d955361a8438a4cf79ce0","reviewDecisionSha256":"3fc4ba0041dfe3441914904e00ab0a1cc810413e7fc81b61c7eb4559475ecaf2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:61436463def9635349d39f75b660d0928b0a8bc3729d955361a8438a4cf79ce0","reviewedHash":"sha256:61436463def9635349d39f75b660d0928b0a8bc3729d955361a8438a4cf79ce0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3fc4ba0041dfe3441914904e00ab0a1cc810413e7fc81b61c7eb4559475ecaf2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q063","contentProjectionSha256":"61436463def9635349d39f75b660d0928b0a8bc3729d955361a8438a4cf79ce0","reviewDecisionSha256":"3fc4ba0041dfe3441914904e00ab0a1cc810413e7fc81b61c7eb4559475ecaf2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q064","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n019","noteKey":"tr.g07.turkce.n019","objective":"T.Y.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir öğrenci, okul panosu için “Küçük hedefler belirlemenin yararı” konusunda bilgilendirici bir yazı hazırlayacaktır. Yazma sürecini yönetirken ilk yapması gereken işlem hangisidir?","choices":["İlk taslağı hiç değiştirmeden son metin kabul etmek","Yazıyı bitirmeden paylaşım bağlantısını herkese göndermek","Konuya uygun olup olmadığına bakmadan aklına gelen bütün örnekleri yazmak","Yazının amacını, hedef kitlesini, süresini ve kullanılabilecek ortamı belirlemek"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; ilk taslak gözden geçirme ve düzenleme gerektirebilir. Buradaki yanılgı, taslağı tamamlanmış ürün sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; paylaşım, hazırlık ve gözden geçirmeden sonra yapılmalıdır. Buradaki yanılgı, süreç basamaklarını ters sıraya koymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; ilgisiz örnekler yazının amacını dağıtır. Buradaki yanılgı, fikir toplama aşamasında bile amaç ve hedef kitle süzgecini kullanmamaktır.","Bu seçenek doğrudur; yazma görevinin amacı, okuyucusu, süresi ve ortamı belirlenmeden konu, araç ve süreç planı sağlıklı seçilemez."],"explanation":"Yazma sürecinin başlangıcında görev çözümlemesi yapılır. Öğrenci neyi, kimin için, hangi sürede ve hangi ortamda yazacağını belirlediğinde içerik, araç ve zaman planını buna göre kurabilir. Bu nedenle dördüncü seçenek ilk adımdır.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci yazma sürecinin hazırlık basamağını diğer sonraki veya hatalı işlemlerden ayırır. Çeldiriciler taslağı son ürün sayma, erken paylaşma ve seçimsiz içerik toplama yanılgılarını yoklar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0064","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"165e32cafa0b6d89e0934209bfef9a4f8ef653d7d99ee9709c4a896afc9e82e0","reviewDecisionSha256":"34b58adc5f736436746feea5d4dd3e52b18b5da4b669e29dd245c99e8847cade","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:165e32cafa0b6d89e0934209bfef9a4f8ef653d7d99ee9709c4a896afc9e82e0","reviewedHash":"sha256:165e32cafa0b6d89e0934209bfef9a4f8ef653d7d99ee9709c4a896afc9e82e0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:34b58adc5f736436746feea5d4dd3e52b18b5da4b669e29dd245c99e8847cade; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q064","contentProjectionSha256":"165e32cafa0b6d89e0934209bfef9a4f8ef653d7d99ee9709c4a896afc9e82e0","reviewDecisionSha256":"34b58adc5f736436746feea5d4dd3e52b18b5da4b669e29dd245c99e8847cade","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q065","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n019","noteKey":"tr.g07.turkce.n019","objective":"T.Y.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Lale, okul kulübü danışmanına “haftalık çalışma planı atölyesi” önerisini e-posta ile iletecektir. Aşağıdaki iletilerden hangisi bağlama, hedef kitleye ve yazılı etkileşim sürecine en uygundur?","choices":["Sayın Kulüp Danışmanım,\nKulüp üyelerinin görev sürelerini daha bilinçli planlayabilmesi için kısa bir haftalık plan atölyesi düzenlenmesini önermek istiyorum. Atölyede öncelik belirleme ve görevleri küçük adımlara ayırma çalışmaları yapılabilir. Önerimin değerlendirilmesini rica ederim.\nİyi çalışmalar dilerim.","Selam,\nBence hemen bir atölye yapın. Herkes buna katılmak zorunda olsun.","Merhaba arkadaşlar,\nDün izlediğim filmi çok beğendim. Bu arada belki planlama üzerine bir şey yapılabilir.","Sayın Danışmanım,\nAtölye istiyorum.\nTamam."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; uygun hitapla başlar, yazma nedenini ve önerinin içeriğini açıklar, nazik bir talep ve bağlama uygun kapanışla sonlanır.","Bu seçenek yanlıştır; buyurgan dil kullanır, gerekçe sunmaz ve öğretmenle yazışma bağlamına uygun hitap-kapanış içermez. Buradaki yanılgı, istek bildirmeyi emir vermekle karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; hedef kişi ve konu dağılmış, ilgisiz film ayrıntısı iletiyi belirsizleştirmiştir. Buradaki yanılgı, yazılı etkileşimde konu odağını koruyamamaktır.","Bu seçenek yanlıştır; hitap kısmen uygun olsa da önerinin amacı, içeriği ve gerekçesi açıklanmamış, kapanış işlevsiz kalmıştır. Buradaki yanılgı, kısa olmayı eksik iletiyle karıştırmaktır."],"explanation":"Resmî ve nazik bir öğrenci-öğretmen yazışmasında uygun hitap, açık yazma nedeni, gerekçelendirilmiş öneri, talep ve kapanış bulunmalıdır. Birinci ileti bu unsurların tümünü taşır. Diğerleri ya buyurgan, konu dışı ya da gerekli bilgileri vermeyecek kadar eksiktir.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci tek bir nezaket sözüne değil, yazılı etkileşimin başlangıç, sürdürme ve sonlandırma basamaklarının tümüne bakar. Çeldiriciler hitap, amaç açıklığı ve ton bakımından kısmen uygun görünse de bütünlüğü bozulan iletilerdir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0065","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a7940ff9a38b891001497adfb462f0416cbc2c08eab379a9a9bc438fd3f707f9","reviewDecisionSha256":"21ec152a87d22769358238fe5f406a176d1b4ded7d5e1519cfd452bbd1811379","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a7940ff9a38b891001497adfb462f0416cbc2c08eab379a9a9bc438fd3f707f9","reviewedHash":"sha256:a7940ff9a38b891001497adfb462f0416cbc2c08eab379a9a9bc438fd3f707f9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:21ec152a87d22769358238fe5f406a176d1b4ded7d5e1519cfd452bbd1811379; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q065","contentProjectionSha256":"a7940ff9a38b891001497adfb462f0416cbc2c08eab379a9a9bc438fd3f707f9","reviewDecisionSha256":"21ec152a87d22769358238fe5f406a176d1b4ded7d5e1519cfd452bbd1811379","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q066","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-1","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n019","noteKey":"tr.g07.turkce.n019","objective":"T.Y.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Mert'in görevi, yirmi beş dakikada sınıf arkadaşları için “Ertelemeyi azaltmanın iki yolu” başlıklı kısa bir dijital yazı hazırlamaktır. On dakika sonunda taslağında ertelemenin tanımı, uzun bir kişisel anı, dört farklı yöntem ve üç paragraf bulunmakta; henüz sonuç yazılmamıştır. Süreyi ve amacı koruyarak yapacağı en uygun düzenleme hangisidir?","choices":["Kişisel anıyı daha da uzatıp yazıyı ilgi çekici hâle getirmek","İki uygulanabilir yöntemi seçmek, uzun anıyı kısa bir örneğe dönüştürmek, kalan süreyi sonuç ve gözden geçirmeye ayırmak","Taslağı olduğu gibi paylaşmak; çünkü süreçte değişiklik yapmak başarısızlıktır","Bütün yazıyı silip yalnız başlığı yayımlamak"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; görev iki yol açıklamayı isterken anıyı büyütmek konu odağını ve süreyi daha da bozar. Buradaki yanılgı, ilgi çekiciliği amaç uygunluğunun önüne koymaktır.","Bu seçenek doğrudur; içerik görevde istenen iki yöntemle sınırlandırılır, örnek işlevsel hâle getirilir ve sonuç ile gözden geçirme için zaman bırakılır.","Bu seçenek yanlıştır; üst bilişsel izleme, işe yaramayan taslağı gerekçeyle değiştirmeyi gerektirir. Buradaki yanılgı, ilk plana bağlılığı süreç yönetimi sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; mevcut işe yarar içerikleri de ortadan kaldırır ve görevi tamamlamaz. Buradaki yanılgı, uyarlamayı bütün çalışmadan vazgeçmekle karıştırmaktır."],"explanation":"Mert'in taslağı görev kapsamını aşmış ve gözden geçirme için süre bırakmamıştır. İki yöntemi seçmek, anıyı yalnız açıklayıcı örnek olarak kısaltmak ve kalan zamanı sonuç ile düzeltmeye ayırmak hem yazının amacını hem süreç basamaklarını korur. Süreci yönetmek, taslağın gidişatını izleyip gerekli değişikliği yapmaktır.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci ürün amacı, içerik fazlalığı, kalan süre ve eksik süreç basamaklarını aynı anda değerlendirmelidir. Çeldiriciler tek bir niteliği büyütme, değişiklikten kaçınma ve aşırı tepkiyle çalışmayı silme gibi yakın süreç hatalarıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0066","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ef4711a1bfb3cf9656e2a637042c155a0c9a9e5855e5e468e27366d9c2a54d21","reviewDecisionSha256":"9bf74582d3673918dea1e01e04d14e6224c219b8d5f7e51a1f356f117d9e1c3f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ef4711a1bfb3cf9656e2a637042c155a0c9a9e5855e5e468e27366d9c2a54d21","reviewedHash":"sha256:ef4711a1bfb3cf9656e2a637042c155a0c9a9e5855e5e468e27366d9c2a54d21","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9bf74582d3673918dea1e01e04d14e6224c219b8d5f7e51a1f356f117d9e1c3f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q066","contentProjectionSha256":"ef4711a1bfb3cf9656e2a637042c155a0c9a9e5855e5e468e27366d9c2a54d21","reviewDecisionSha256":"9bf74582d3673918dea1e01e04d14e6224c219b8d5f7e51a1f356f117d9e1c3f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q067","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n021","noteKey":"tr.g07.turkce.n021","objective":"T.Y.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir öğrenci, verilen kısa bilgilendirici metnin ana düşüncesini ve temel ayrıntılarını yüz kelimelik bir metne dönüştürecektir. Bu görev için en uygun yöntem hangisidir?","choices":["Metinle ilgisiz çağrışımları serbestçe yazmak","Metnin sonunu hayal gücüyle tamamlamak","Anahtar bilgileri not alıp gereksiz ayrıntıları eleyerek özet çıkarma","Dört kişinin aynı anda farklı paragraflar yazdığı grupla yazma"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; serbest yazma fikir üretmeye yarayabilir fakat kaynak metnin ana düşüncesini koruyan kısa ürün oluşturmayı garanti etmez. Buradaki yanılgı, özgür fikir üretimini özetleme amacıyla karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; metin tamamlama, verilen içeriği kısaltmak yerine yeni içerik üretir. Buradaki yanılgı, kaynak metne bağlı yazma ile yaratıcı devam yazmayı karıştırmaktır.","Bu seçenek doğrudur; not alma temel bilgileri seçmeyi, özet çıkarma ise ana düşünceyi koruyup ayrıntıları kısaltmayı sağlar.","Bu seçenek yanlıştır; görev bireysel ve kaynak metne bağlıdır, eş zamanlı grup üretimi gerekli değildir. Buradaki yanılgı, çok katılımcılı yöntemi her görevi güçlendiren otomatik seçenek sanmaktır."],"explanation":"Görev, kaynak metni kısaltırken ana düşünceyi ve temel ayrıntıları korumayı ister. Önce anahtar bilgileri not almak, ardından gereksiz ayrıntıları eleyerek özgün bir özet yazmak bu amaca doğrudan hizmet eder. Diğer yöntemler yeni içerik üretmeye veya iş birliğine yönelir.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci açık ürün türünü uygun yazma yöntemiyle eşleştirir. Çeldiriciler adları bilinen fakat özetleme amacıyla örtüşmeyen serbest, yaratıcı ve iş birlikli yöntemlerdir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0067","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ae510ab88d15ea9e13c8192a14b7cad8b7b9ed0837b9b365a8eec1b62dca1dd8","reviewDecisionSha256":"38cf3c0f8fa67ce8976bb55086bdf865e15af11df9daa98facb9642ee18c9a76","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ae510ab88d15ea9e13c8192a14b7cad8b7b9ed0837b9b365a8eec1b62dca1dd8","reviewedHash":"sha256:ae510ab88d15ea9e13c8192a14b7cad8b7b9ed0837b9b365a8eec1b62dca1dd8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:38cf3c0f8fa67ce8976bb55086bdf865e15af11df9daa98facb9642ee18c9a76; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q067","contentProjectionSha256":"ae510ab88d15ea9e13c8192a14b7cad8b7b9ed0837b9b365a8eec1b62dca1dd8","reviewDecisionSha256":"38cf3c0f8fa67ce8976bb55086bdf865e15af11df9daa98facb9642ee18c9a76","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q068","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n021","noteKey":"tr.g07.turkce.n021","objective":"T.Y.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"“Başarı yalnızca yeteneğe bağlıdır.” görüşünü, verilen kısa kaynak metindeki kanıtlardan yararlanarak yirmi dakikada inceleyen bir paragraf yazılacaktır. Aşağıdaki seçimlerden hangisi strateji ile yöntemi doğru biçimde eşleştirir?","choices":["Yöntem olarak yalnız ilk akla gelen cümleyi yazmak; planlama ve gözden geçirmeyi gereksiz saymak","Metin tamamlama yöntemini seçmek; çünkü her görüşün sonuna yeni bir olay eklemek gerekir","Grupla yazmayı seçmek; çünkü bireysel eleştiri yapılamaz","Süreyi planlama–taslak–gözden geçirme olarak bölmek; kaynak için kısa not alma tekniği ve görüşü kanıtla incelemek için eleştirel yazma yöntemi kullanmak"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; yazma stratejilerini bütünüyle kaldırır ve ilk çağrışımı kanıt yerine kullanır. Buradaki yanılgı, doğrudan yazmaya başlamayı yöntem seçimi sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; görev bir metni tamamlamak değil, görüşün geçerliliğini kanıtlarla incelemektir. Buradaki yanılgı, ürün amacını yöntem adından bağımsız düşünmektir.","Bu seçenek yanlıştır; eleştirel paragraf bireysel olarak da üretilebilir. Buradaki yanılgı, iş birliğini eleştirel düşünmenin zorunlu koşulu sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; planlama ve gözden geçirme genel stratejilerdir, not alma kaynak kanıtlarını seçen tekniktir, eleştirel yazma ise görüşü inceleme amacına uygun yöntemdir."],"explanation":"Yazma stratejisi sürecin genel planını; yöntem ve teknik ise ürünün nasıl oluşturulacağını düzenler. Dördüncü seçenek süreyi süreç basamaklarına ayırır, kaynak metinden kanıt seçmek için not alma ve görüşü değerlendirmek için eleştirel yazma kullanır. Böylece amaç, kaynak ve süre birlikte gözetilir.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci strateji ile yöntem/teknik ayrımını ve görev amacıyla eşleşmeyi birlikte değerlendirir. Çeldiriciler yöntem adlarını yanlış amaçlara bağlar veya genel yazma stratejilerini yok sayar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0068","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7ff485140f38c5616c45add73da170873913bc0d8ea996b18658e94f0e8a6cf0","reviewDecisionSha256":"e3133bb112cc2e8c3405ecf596fdf3a94f00b2b3d6eddb3e87f8b83a14e19386","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7ff485140f38c5616c45add73da170873913bc0d8ea996b18658e94f0e8a6cf0","reviewedHash":"sha256:7ff485140f38c5616c45add73da170873913bc0d8ea996b18658e94f0e8a6cf0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e3133bb112cc2e8c3405ecf596fdf3a94f00b2b3d6eddb3e87f8b83a14e19386; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q068","contentProjectionSha256":"7ff485140f38c5616c45add73da170873913bc0d8ea996b18658e94f0e8a6cf0","reviewDecisionSha256":"e3133bb112cc2e8c3405ecf596fdf3a94f00b2b3d6eddb3e87f8b83a14e19386","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q069","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n021","noteKey":"tr.g07.turkce.n021","objective":"T.Y.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Dört öğrenci, okulun dijital panosunda yayımlanacak “Çalışma isteğini koruma yolları” metnini ortak bir belge üzerinde hazırlayacaktır. Süre otuz dakikadır ve metinde tekrarlanan fikirlerin azaltılması istenmektedir. En uygun strateji, yöntem ve teknik birleşimi hangisidir?","choices":["Etkileşimli grupla yazma; önce kavram havuzu oluşturup fikirleri “hedef, ortam, mola, destek” başlıklarında sınıflandırma; görev paylaşımından sonra ortak gözden geçirme","Her öğrencinin aynı paragrafı birbirinden habersiz yazması; ilk tamamlanan metni değiştirmeden yayımlama","Yalnız bir öğrencinin serbest yazması; diğerlerinin yalnız yazım yanlışlarını sayması","Metni bir kişiyle sınırlandırıp ortak belgeyi kapatma; böylece farklı görüşlerin tamamını eleme"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; ortak ürün için etkileşimli grupla yazma kullanılır, kavramları sınıflandırma tekrarları azaltır, görev paylaşımı ve ortak gözden geçirme bütünlüğü sağlar.","Bu seçenek yanlıştır; bağımsız ve aynı görevli paragraflar tekrar üretir, ilk metni düzenlemeden yayımlamak süreç izlemeyi kaldırır. Buradaki yanılgı, çok sayıda taslağı iş birliği sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; tek kişinin içerik üretmesi ortak yazma amacını karşılamaz, diğerlerini yalnız düzeltici role indirger. Buradaki yanılgı, görev dağılımını katkı eşitliğinden koparmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; farklı görüşleri tümden elemek tekrar sorununu çözse bile ortak üretim ve zengin içerik hedefini ortadan kaldırır. Buradaki yanılgı, uyarlamayı iş birliğini iptal etmek sanmaktır."],"explanation":"Görev ortak dijital ürün, sınırlı süre ve tekrar azaltma koşullarını birlikte içerir. Grupla yazma etkileşimli üretime, kavram havuzunu başlıklara ayırmak fikirlerin düzenlenmesine, görev paylaşımı ve ortak gözden geçirme ise tutarlı bir metne hizmet eder. Birinci seçenek bütün koşulları karşılar.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci yazma biçimi, süre, ortak ortam, içerik tekrarı ve son kontrol gereksinimlerini bir arada değerlendirir. Çeldiriciler görünürde iş bölümü içerir fakat ortak üretimi, bütünlüğü veya izlemeyi bozar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0069","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5a4e350288832c714eba4c569b5c91906f58566cdaf90e9e7a50c283345c715e","reviewDecisionSha256":"aa68d01df14752483c78c38ecdd9fc635a9c63b548a0d2d5155e8ab5c9e986e2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5a4e350288832c714eba4c569b5c91906f58566cdaf90e9e7a50c283345c715e","reviewedHash":"sha256:5a4e350288832c714eba4c569b5c91906f58566cdaf90e9e7a50c283345c715e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:aa68d01df14752483c78c38ecdd9fc635a9c63b548a0d2d5155e8ab5c9e986e2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q069","contentProjectionSha256":"5a4e350288832c714eba4c569b5c91906f58566cdaf90e9e7a50c283345c715e","reviewDecisionSha256":"aa68d01df14752483c78c38ecdd9fc635a9c63b548a0d2d5155e8ab5c9e986e2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q070","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-2","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n021","noteKey":"tr.g07.turkce.n021","objective":"T.Y.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Dila, “Bir hedefe ulaşırken karşılaşılan engeller” konulu kişisel deneme için önce serbest yazma yöntemini seçmiştir. Beş dakika sonunda çok sayıda fikir üretmiş; ancak cümleler farklı konulara dağılmış, ana düşünce belirginleşmemiştir. On beş dakikası kalmıştır. Aşağıdaki uyarlama planlarından hangisi ilk yöntemin yararını korurken görevin amacına en uygun süreci kurar?","choices":["Serbest yazmayı aynı biçimde sürdürmek; fikir sayısı arttıkça metnin kendiliğinden düzenleneceğini varsaymak","Üretilen fikirleri “engel, tepki, öğrenilen ders” başlıklarında sınıflandırmak; ana düşünceyi seçip kısa plan oluşturmak; taslağı yazdıktan sonra konu dışı cümleleri gözden geçirmek","Bütün fikirleri silip hiçbir plan yapmadan son cümleden başlamaya çalışmak","Deneme yerine kaynak metni özetlemeye geçmek; çünkü yöntem değiştirmek ürün türünü de değiştirmeyi gerektirir"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; mevcut kanıt yöntemin fikir üretmede işe yarayıp düzenlemede yetersiz kaldığını gösterir. Buradaki yanılgı, üst bilişsel izlemeyi kullanmadan aynı yöntemde ısrar etmektir.","Bu seçenek doğrudur; serbest yazmanın ürettiği fikirleri korur, sınıflandırma ve planlamayla dağınıklığı giderir, ardından taslak ve gözden geçirme stratejilerini uygular.","Bu seçenek yanlıştır; yararlı fikirleri de yok eder ve plansızlığı yeniden üretir. Buradaki yanılgı, uyarlamayı önceki emeği bütünüyle silmek sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; yöntem değişikliği gerekebilir fakat yazma görevinin ürün türü olan kişisel deneme korunmalıdır. Buradaki yanılgı, yöntem ile ürün amacını birbirine bağımlı ve değişmez görmekten kaynaklanır."],"explanation":"Serbest yazma Dila'ya fikir sağlamıştır; sorun fikirlerin örgütlenmemesidir. Bu nedenle işe yarayan malzeme korunmalı, fikirler anlamlı başlıklarda sınıflandırılmalı ve ana düşünceye göre kısa plan kurulmalıdır. Taslak sonrası konu dışı cümleleri temizlemek de gözden geçirme stratejisidir. İkinci plan yöntemi amaca göre uyarlar.","difficultyReason":"Düzey 5'tir; öğrenci bir yöntemin kısmi başarısını ve sınırını performans kanıtından çıkarır, ürün türünü koruyarak çok aşamalı bir uyarlama seçer. Çeldiriciler yöntem ısrarı, aşırı silme ve yöntem değişikliğini görev değişikliği sanma gibi yakın üst bilişsel hatalardır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0070","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a738c8d61a4701246e9d15405fab76a6ded3d7484956272981eea842d47ebdaf","reviewDecisionSha256":"24352dd3ede62fde55fe1ecb4a509848e3076578efaef2260b33baae2233a33f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a738c8d61a4701246e9d15405fab76a6ded3d7484956272981eea842d47ebdaf","reviewedHash":"sha256:a738c8d61a4701246e9d15405fab76a6ded3d7484956272981eea842d47ebdaf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:24352dd3ede62fde55fe1ecb4a509848e3076578efaef2260b33baae2233a33f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q070","contentProjectionSha256":"a738c8d61a4701246e9d15405fab76a6ded3d7484956272981eea842d47ebdaf","reviewDecisionSha256":"24352dd3ede62fde55fe1ecb4a509848e3076578efaef2260b33baae2233a33f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q071","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n024","noteKey":"tr.g07.turkce.n024","objective":"T.Y.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir öğrencinin yazma amacı, “Çalışmaları sürekli ertelemenin hangi sonuçlara yol açtığını açıklamak”tır. Bu amaç için en uygun paragraf türü hangisidir?","choices":["Betimleme paragrafı","Tanıtma paragrafı","Sebep-sonuç paragrafı","Öyküleme paragrafı"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; betimleme bir varlığın özelliklerini görünür kılar, ertelemenin sonuç zincirini açıklamaz. Buradaki yanılgı, ayrıntılı anlatımı neden-sonuç açıklamasıyla karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; tanıtma bir kişi, ürün veya kavramı özellikleriyle sunar. Buradaki yanılgı, “erteleme” kavramını tanıtmayı sonuçlarını açıklamakla aynı saymaktır.","Bu seçenek doğrudur; yazma amacı bir davranış ile ortaya çıkan durumlar arasındaki neden-sonuç bağını göstermektir.","Bu seçenek yanlıştır; öyküleme olay dizisi kurabilir ancak görev belirli sonuçları açıklamayı istemektedir. Buradaki yanılgı, örnek olay anlatmayı açıklayıcı yapının yerine koymaktır."],"explanation":"Amaç cümlesindeki “hangi sonuçlara yol açtığını açıklamak” ifadesi doğrudan neden-sonuç ilişkisini gösterir. Bu nedenle paragraf, erteleme ile görev birikmesi, süre baskısı veya hata artışı gibi sonuçlar arasındaki bağı kurmalıdır.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci açık yazma amacını paragraf türünün temel işleviyle eşleştirir. Çeldiriciler önceki sınıflardan bilinen ve konuya uygulanabilir görünen fakat amaçla örtüşmeyen paragraf türleridir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0071","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6f9ef7d598ce9679c3351c52222ed3082944de8cc5d526fdca3b19c14276694b","reviewDecisionSha256":"00b178ef1c8d2a735de2a26731b0eb5fa418b9e0d380214c74385e4a8040d3d2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6f9ef7d598ce9679c3351c52222ed3082944de8cc5d526fdca3b19c14276694b","reviewedHash":"sha256:6f9ef7d598ce9679c3351c52222ed3082944de8cc5d526fdca3b19c14276694b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:00b178ef1c8d2a735de2a26731b0eb5fa418b9e0d380214c74385e4a8040d3d2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q071","contentProjectionSha256":"6f9ef7d598ce9679c3351c52222ed3082944de8cc5d526fdca3b19c14276694b","reviewDecisionSha256":"00b178ef1c8d2a735de2a26731b0eb5fa418b9e0d380214c74385e4a8040d3d2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q072","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n024","noteKey":"tr.g07.turkce.n024","objective":"T.Y.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"“Öğrenciler büyük projelere nereden başlayacağını bilemediği için çalışmayı erteliyor. Bu durum için uygulanabilir bir çözüm öneren metin” hangi içerik sırasıyla yapılandırılmalıdır?","choices":["Çözümün sonucu → ilgisiz bir anı → problemin adı → başlık","Yalnız çözüm listesi → problemin nedenini hiç açıklamama → kapanış","Kişi betimlemesi → olayların kronolojik sırası → sürpriz son","Problem → problemin nedenleri → çözüm seçenekleri → uygun çözüm ve beklenen sonuç"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; yapı ters ve dağınıktır, ilgisiz anı çözümün gerekçesini kurmaz. Buradaki yanılgı, içerik parçalarını işlevlerine göre sıralamamaktır.","Bu seçenek yanlıştır; problemi ve nedenini açıklamadan verilen çözüm, neye cevap verdiğini göstermez. Buradaki yanılgı, öneri sıralamayı problem-çözüm yapısı sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; bu sıra öyküleyici metne yakındır ve bilgilendirici problem çözme amacına hizmet etmez. Buradaki yanılgı, metin türü ile yapı seçimini karıştırmaktır.","Bu seçenek doğrudur; önce sorun ve nedenleri açıklanır, sonra seçenekler değerlendirilir ve soruna uygun çözüm beklenen sonucuyla sunulur."],"explanation":"Problem-çözüm yapısında okur önce neyin sorun olduğunu ve neden ortaya çıktığını anlamalıdır. Ardından çözüm seçenekleri sunulur; uygun olanın nasıl işleyeceği ve hangi sonucu sağlayacağı açıklanır. Dördüncü seçenek bu mantıksal akışı korur.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci problem-çözüm metninin dört temel bölümünü doğru sıraya koyar. Çeldiriciler çözümü erken verme, nedeni atlama ve öykü yapısını yanlış seçme gibi yakın yapısal yanılgılardır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0072","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7c2a4eff1dd79f66110d249470bed208473b7a86a88172f284d515696da5b877","reviewDecisionSha256":"a857cd7696e78da3c5065f286d6be4a126e7a0cde34ab38d7c8577176ccbc245","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7c2a4eff1dd79f66110d249470bed208473b7a86a88172f284d515696da5b877","reviewedHash":"sha256:7c2a4eff1dd79f66110d249470bed208473b7a86a88172f284d515696da5b877","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a857cd7696e78da3c5065f286d6be4a126e7a0cde34ab38d7c8577176ccbc245; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q072","contentProjectionSha256":"7c2a4eff1dd79f66110d249470bed208473b7a86a88172f284d515696da5b877","reviewDecisionSha256":"a857cd7696e78da3c5065f286d6be4a126e7a0cde34ab38d7c8577176ccbc245","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q073","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n024","noteKey":"tr.g07.turkce.n024","objective":"T.Y.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Sınıf arkadaşlarını haftalık hedef çizelgesi kullanmaya yönlendiren bir paragraf yazılacaktır. Aşağıdaki planlardan hangisi ikna amacı, içerik seçimi ve yapı bakımından en tutarlıdır?","choices":["İddia: Haftalık çizelge kullanılmalıdır. Gerekçeler: görevleri görünür kılar ve öncelik belirlemeyi kolaylaştırır. Destek: uzun bir projeyi araştırma, taslak ve düzenleme adımlarına ayırma örneği. Sonuç: çizelgenin ilerlemeyi izlemeye yardım ettiği vurgusu.","Girişte çizelgenin rengini betimleme; gelişmede hafta sonu gezisini anlatma; sonuçta çizelge kullanmayı emretme.","Yalnız “Çizelge kullanın.” cümlesini dört kez tekrarlama; gerekçe ve örnek vermeme.","Çizelge kullanmayan öğrencilerin başarısız olduğunu söyleme; karşı görüşü küçümseme; kanıt sunmama."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; açık iddia, amaca uygun iki gerekçe, somut örnek ve toparlayıcı sonuç ikna paragrafının bütünlüğünü sağlar.","Bu seçenek yanlıştır; renk ve gezi ayrıntıları ikna amacına hizmet etmez, son emir gerekçesiz kalır. Buradaki yanılgı, ilgi çekici ayrıntıları amaca uygun içerik sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; tekrar, görüşü kanıtlamaz. Buradaki yanılgı, ısrarı gerekçelendirme ve ikna ile karıştırmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; kişileri küçümsemek görüşün doğruluğuna kanıt değildir ve güvenli iletişimi bozar. Buradaki yanılgı, karşı tarafı değersizleştirmeyi güçlü savunma sanmaktır."],"explanation":"İkna paragrafında okurun kabul etmesi istenen görüş açıkça belirtilir; bu görüş gerekçeler ve somut destekle açıklanır, sonuçta ana düşünce toparlanır. Birinci planın bütün içerik parçaları haftalık çizelgenin yararını göstermeye hizmet eder.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci paragraf türünü bilmenin yanında iddia, gerekçe, örnek ve sonuç arasındaki yapısal tutarlılığı değerlendirir. Çeldiriciler konu dışı içerik, gerekçesiz tekrar ve küçümseyici sözde ikna biçimlerini içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0073","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2e4c6f1a27087ce948e669be351b74c7d2caffc1e83e8961711ce969209ab08a","reviewDecisionSha256":"d6c4e9199206c06b70db29229b2a19c3a4a2345d4c045fb32c7776b6b8c2e79c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2e4c6f1a27087ce948e669be351b74c7d2caffc1e83e8961711ce969209ab08a","reviewedHash":"sha256:2e4c6f1a27087ce948e669be351b74c7d2caffc1e83e8961711ce969209ab08a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d6c4e9199206c06b70db29229b2a19c3a4a2345d4c045fb32c7776b6b8c2e79c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q073","contentProjectionSha256":"2e4c6f1a27087ce948e669be351b74c7d2caffc1e83e8961711ce969209ab08a","reviewDecisionSha256":"d6c4e9199206c06b70db29229b2a19c3a4a2345d4c045fb32c7776b6b8c2e79c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q074","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-3","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n024","noteKey":"tr.g07.turkce.n024","objective":"T.Y.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir öğrenci “Çalışma sırasında telefon bildirimlerinin oluşturduğu problem ve çözümü” hakkında üç paragraflık metin yazmıştır:\n\n1. paragraf: Bildirimlerin dikkati bölmesi ve göreve yeniden dönmeyi zorlaştırması açıklanıyor.\n2. paragraf: Öğrencinin geçen yaz yaptığı uzun bir gezi ayrıntılı biçimde anlatılıyor.\n3. paragraf: Telefonu tamamen bırakmanın herkes için tek çözüm olduğu söyleniyor; başka seçenek veya gerekçe verilmiyor.\n\nMetnin amaca ve problem-çözüm yapısına uygun hâle gelmesi için en iyi düzenleme hangisidir?","choices":["Gezi paragrafını koruyup daha fazla yer adı eklemek; üçüncü paragraftaki kesin yargıyı tekrarlamak","Birinci paragrafta problemi korumak; ikinci paragrafı bildirimlerin hangi koşullarda sorun oluşturduğunu açıklayan nedenlerle değiştirmek; üçüncü paragrafta bildirimleri sessize alma, belirli sürelerle kontrol etme gibi seçenekleri ölçütlerle değerlendirip uygulanabilir çözümü gerekçelendirmek","Birinci paragrafı çıkarıp yalnız geziyi ve telefonla çekilen fotoğrafları anlatmak","Metni sebep-sonuçtan bağımsız cümleler hâline getirmek; her paragrafta farklı bir konu kullanmak"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; ilgisiz içeriği büyütür ve kanıtsız tek çözüm yargısını sürdürür. Buradaki yanılgı, ayrıntı miktarını yapısal uygunluk sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; problem, nedenler, çözüm seçenekleri ve gerekçeli uygun çözüm sırasını kurar; içerikte yalnız amaca hizmet eden bilgileri bırakır.","Bu seçenek yanlıştır; metnin temel problemi ortadan kalkar ve yazı gezi anlatısına dönüşür. Buradaki yanılgı, ilgi çekici bir paragrafı yazma amacının önüne koymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; problem-çözüm metninin bölümler arası ilişkisini parçalar. Buradaki yanılgı, paragraf çeşitliliğini bütünlük ve yapısal tutarlılıkla karıştırmaktır."],"explanation":"Mevcut metinde ilk paragraf probleme uygundur; ikinci paragraf konu dışıdır; üçüncü paragraf ise çözümü tek ve kanıtsız biçimde verir. En iyi düzenleme, sorunun nedenlerini açıklamak ve birden fazla çözümü uygulanabilirlik ölçütleriyle değerlendirerek uygun olanı gerekçelendirmektir. İkinci seçenek bu yapıyı kurar.","difficultyReason":"Düzey 5'tir; öğrenci her paragrafın işlevini ayrı ayrı teşhis eder, işe yarayan bölümü korur ve eksik yapı basamaklarını yeniden tasarlar. Çeldiriciler ilgisiz ayrıntıyı büyütme, tür değiştirme ve bütünlüğü parçalama gibi yakın fakat köklü yapı hatalarıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0074","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"baf3849fa1668ee7eca2148bb5f0772c23af3ee7cb582387381fca0942124c61","reviewDecisionSha256":"c460c5769d76dafe4bca58259b88e1def079d79dd97ef9d84b7a083a7c963226","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:baf3849fa1668ee7eca2148bb5f0772c23af3ee7cb582387381fca0942124c61","reviewedHash":"sha256:baf3849fa1668ee7eca2148bb5f0772c23af3ee7cb582387381fca0942124c61","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c460c5769d76dafe4bca58259b88e1def079d79dd97ef9d84b7a083a7c963226; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q074","contentProjectionSha256":"baf3849fa1668ee7eca2148bb5f0772c23af3ee7cb582387381fca0942124c61","reviewDecisionSha256":"c460c5769d76dafe4bca58259b88e1def079d79dd97ef9d84b7a083a7c963226","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q075","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-18","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n020","noteKey":"tr.g07.turkce.n020","objective":"T.Y.7.18","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"“Mert çalıştı ve hedefini tamamladı.” cümlesinde, çalışmanın düzenli ve aşamalı olduğu da anlatılmak isteniyor. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu anlamı bağlama uygun söz varlığıyla zenginleştirir?","choices":["Mert, muhteşem ötesi efsanevi bir biçimde çalışıp inanılmaz hedefini fethetti.","Mert çalıştı, çalıştı, çalıştı ve bir şeyler yaptı.","Mert, planını düzenli uygulayıp eksiklerini adım adım gidererek hedefine ulaştı.","Mert, hedefini online bir şekilde full tamamladı."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; aşırı ve yapay övgü, çalışmanın nasıl sürdüğünü açıklamaz. Buradaki yanılgı, abartılı sözcükleri anlam zenginliği sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; tekrarlar süreci belirginleştirmez ve sonuç belirsiz kalır. Buradaki yanılgı, kelime tekrarını vurgu ve açıklıkla karıştırmaktır.","Bu seçenek doğrudur; “düzenli uygulayıp”, “adım adım” ve “hedefine ulaştı” ifadeleri süreklilik, aşamalılık ve sonucu açık biçimde gösterir.","Bu seçenek yanlıştır; gereksiz yabancı ve günlük argo ifadeler hedef kitleye uygun, doğal Türkçe anlatımı zayıflatır. Buradaki yanılgı, yabancı kelimeleri daha çağdaş ve güçlü anlatım sanmaktır."],"explanation":"Cümlenin yeni anlam amacı, çalışmanın düzenli ve aşamalı oluşunu göstermektir. Üçüncü seçenekte kullanılan “düzenli”, “adım adım” ve “hedefine ulaştı” sözleri bu anlam bileşenlerini doğal biçimde karşılar. Diğer seçenekler abartı, anlamsız tekrar veya gereksiz yabancı kullanım içerir.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci açık anlam amacına hizmet eden doğal söz varlığı seçimini belirler. Çeldiriciler zenginleştirmeyle sık karıştırılan abartı, tekrar ve yabancı sözcük kullanımını temsil eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0075","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"980606c0dd9ea04d745043a33648a35b3804000363af5a02b15d9bffc79d2d17","reviewDecisionSha256":"f9ea92e8cc3790e9d3de46ce4a47275c7f21d2f7bea0928b58341b4743179435","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:980606c0dd9ea04d745043a33648a35b3804000363af5a02b15d9bffc79d2d17","reviewedHash":"sha256:980606c0dd9ea04d745043a33648a35b3804000363af5a02b15d9bffc79d2d17","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f9ea92e8cc3790e9d3de46ce4a47275c7f21d2f7bea0928b58341b4743179435; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q075","contentProjectionSha256":"980606c0dd9ea04d745043a33648a35b3804000363af5a02b15d9bffc79d2d17","reviewDecisionSha256":"f9ea92e8cc3790e9d3de46ce4a47275c7f21d2f7bea0928b58341b4743179435","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q076","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-18","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n020","noteKey":"tr.g07.turkce.n020","objective":"T.Y.7.18","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir öğrenci şu cümleyi yazmıştır: “Projenin uzunluğu Ece'nin isteğini azalttı.” Cümlede isteğin belirgin biçimde kırıldığı anlatılmak isteniyor. Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi deyimi bağlama ve kalıplaşmış biçimine uygun kullanır?","choices":["Projenin uzunluğu Ece'nin hevesini kırdı kırdı.","Projenin uzunluğu Ece'nin hevesini parçaladı.","Projenin uzunluğu Ece'yi heves kırıklığına koşturdu.","Projenin uzunluğu Ece'nin hevesini kırdı; görevi küçük adımlara ayırınca yeniden başlama isteği kazandı."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; deyimi gereksiz biçimde tekrar ederek doğal kullanımı bozar. Buradaki yanılgı, tekrarın deyimin etkisini otomatik olarak artıracağını sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; “hevesini kırmak” kalıplaşmış deyimdir, “hevesini parçalamak” aynı anlamı taşıyan yerleşik kullanım değildir. Buradaki yanılgı, deyimin kelimelerini serbestçe değiştirmektir.","Bu seçenek yanlıştır; yapı Türkçede doğal ve yerleşik bir anlam kurmaz. Buradaki yanılgı, etkileyici görünmek için uyumsuz kelimeleri bir araya getirmektir.","Bu seçenek doğrudur; “hevesini kırdı” deyimi kalıplaşmış biçimiyle kullanılmış, ardından küçük adımların değişime katkısı açıklanmıştır."],"explanation":"Deyimler, kelimeleri rastgele değiştirilemeyen kalıplaşmış yapılardır. “Hevesini kırmak” isteğin azalmasını uygun biçimde anlatır. Dördüncü seçenek deyimi doğru kullanmakla kalmaz, bağlamdaki sonraki değişimi de açıklar.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci deyimin hem anlamını hem kalıplaşmış biçimini denetler. Çeldiriciler tekrar, yakın fiille değiştirme ve yapay söz dizimi gibi gerçek deyim kullanımı hatalarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0076","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b712057b8b8cd64d5deb6e140bffa7f7afabf6ed48752075327def88633b0d7b","reviewDecisionSha256":"9826884b85181ef6605a0697ab4a17238e19387cea92f8944a8908ea4186006c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b712057b8b8cd64d5deb6e140bffa7f7afabf6ed48752075327def88633b0d7b","reviewedHash":"sha256:b712057b8b8cd64d5deb6e140bffa7f7afabf6ed48752075327def88633b0d7b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9826884b85181ef6605a0697ab4a17238e19387cea92f8944a8908ea4186006c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q076","contentProjectionSha256":"b712057b8b8cd64d5deb6e140bffa7f7afabf6ed48752075327def88633b0d7b","reviewDecisionSha256":"9826884b85181ef6605a0697ab4a17238e19387cea92f8944a8908ea4186006c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q077","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-18","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n020","noteKey":"tr.g07.turkce.n020","objective":"T.Y.7.18","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Aşağıdaki taslakta “motivasyon” kelimesi gereksiz biçimde tekrarlanmıştır:\n\n“Ece'nin motivasyonu azaldı. Motivasyonu olmayınca çalışmadı. Sonra motivasyonunu buldu ve motivasyonla görevini bitirdi.”\n\nAnlamı koruyup değişimin nasıl gerçekleştiğini de gösteren en uygun düzenleme hangisidir?","choices":["Görevin büyüklüğü önce Ece'nin hevesini kırdı. İşi araştırma, taslak ve düzenleme diye küçük hedeflere ayırınca ilk adımı atabildi; çalışma isteğini yeniden kazanıp görevini tamamladı.","Ece'nin motivasyonu çok motivasyonlu bir motivasyonla geri geldi ve motivasyonunu tamamladı.","Ece üzgündü. Hava da kapalıydı. Sonra her şey birden güzel oldu.","Ece'nin performans optimizasyonu, multitasking kapasitesini upgrade ederek maksimum motivasyon sağladı."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; tekrarları azaltır, “hevesini kırdı” deyimini ve “küçük hedef” kavramını bağlama uygun kullanır, değişimin nedenini ve sonucunu açıklar.","Bu seçenek yanlıştır; aynı kelimeyi daha fazla tekrar eder ve anlam ilişkisini belirsizleştirir. Buradaki yanılgı, biçimsel çoğaltmayı söz varlığı zenginliği sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; hava ayrıntısı ve ani değişim, çalışma isteğinin nasıl geri geldiğini açıklamaz. Buradaki yanılgı, konuya yakın duyguları nedensel bağlantı olmadan eklemektir.","Bu seçenek yanlıştır; gereksiz yabancı terimler yaş düzeyine ve doğal Türkçe anlatıma uymaz, eylem sürecini anlaşılır kılmaz. Buradaki yanılgı, teknik görünen sözleri açıklık ve zenginlikle karıştırmaktır."],"explanation":"İyi bir düzenleme yalnız tekrarlanan kelimeyi eş anlamlılarla değiştirmez; anlatılmak istenen süreci de görünür kılar. Birinci seçenek Ece'nin isteğinin neden azaldığını, hangi yöntemle yeniden başladığını ve görevi nasıl tamamladığını doğal söz varlığıyla açıklar.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci tekrar sorununu, bağlam uygunluğunu, deyim ve terim kullanımını, neden-sonuç açıklığını birlikte değerlendirir. Çeldiriciler yüzeysel eşleme, ilgisiz duygu ekleme ve gereksiz yabancılaştırma içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0077","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9f5804c668f543df48b35a902b9a8fa17ee89e4a64baf38d7f800e0425dccbb6","reviewDecisionSha256":"f598ca85be982c8192932b713308d1645871c3d88e77fbed90124c01f96e29dd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9f5804c668f543df48b35a902b9a8fa17ee89e4a64baf38d7f800e0425dccbb6","reviewedHash":"sha256:9f5804c668f543df48b35a902b9a8fa17ee89e4a64baf38d7f800e0425dccbb6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f598ca85be982c8192932b713308d1645871c3d88e77fbed90124c01f96e29dd; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q077","contentProjectionSha256":"9f5804c668f543df48b35a902b9a8fa17ee89e4a64baf38d7f800e0425dccbb6","reviewDecisionSha256":"f598ca85be982c8192932b713308d1645871c3d88e77fbed90124c01f96e29dd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q078","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-18","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n020","noteKey":"tr.g07.turkce.n020","objective":"T.Y.7.18","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir öğrenci, okul panosu için “Kararlılıkla ilerlemek” başlıklı bilgilendirici paragrafını gözden geçiriyor. Taslakta aynı paragraf içinde “canla başla, dişini sıkmak, taşın altına elini koymak” deyimleri; “self-control” ve “feedback” kelimeleri; ayrıca “kararlılık” sözü altı kez kullanılmıştır. Öğrencinin anlatımı zenginleştirirken açıklık ve doğallığı koruması için en uygun düzenleme planı hangisidir?","choices":["Bütün deyimleri korumak, iki atasözü daha eklemek ve “kararlılık” sözünü her cümlenin başında yinelemek","Paragrafın temel anlamını belirlemek; bağlama en uygun tek deyimi seçmek; “öz denetim” ve “geri bildirim” Türkçe karşılıklarını kullanmak; tekrar eden “kararlılık” sözlerini anlamı koruyan farklı cümle yapılarıyla azaltmak; son okumada yapaylık denetimi yapmak","Deyimleri rastgele başka fiillerle değiştirmek, yabancı kelimeleri açıklamadan bırakmak ve metni daha resmî göstermek","Bütün söz varlığı unsurlarını çıkarmak ve paragrafı yalnız kısa, bağlantısız cümlelerden oluşturmak"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; aşırı deyim ve tekrar metni daha güçlü değil, yapay ve yorucu hâle getirir. Buradaki yanılgı, söz varlığı sayısını anlatım niteliğiyle eşitlemektir.","Bu seçenek doğrudur; anlam amacından hareket eder, seçici deyim kullanır, uygun Türkçe karşılıkları yeğler, tekrarları yapı değişikliğiyle azaltır ve bağlam-doğallık kontrolü yapar.","Bu seçenek yanlıştır; kalıplaşmış deyimleri bozmak ve açıklamasız yabancı sözler bırakmak anlamı zedeler. Buradaki yanılgı, biçimsel resmiyeti bağlam uygunluğunun önüne koymaktır.","Bu seçenek yanlıştır; aşırılığı düzeltirken bütün anlatım kaynaklarını yok eder ve bağlantısız cümleler oluşturur. Buradaki yanılgı, seçici sadeleştirmeyi söz varlığını bütünüyle yoksullaştırmak sanmaktır."],"explanation":"Sorun, söz varlığı unsurlarının bulunması değil; seçimsiz, tekrarlı ve bağlama uymayan biçimde yığılmasıdır. İkinci plan önce temel anlamı belirler, yalnız işlevli deyimi korur, Türkçe karşılıkları kullanır, tekrarları doğal yapılarla azaltır ve son denetim yapar. Böylece zenginlik ile açıklık dengelenir.","difficultyReason":"Düzey 5'tir; öğrenci deyim kalıplaşması, hedef kitle, Türkçe karşılık, tekrar, cümle yapısı ve aşırılık denetimini tek düzenleme planında birleştirir. Çeldiriciler daha çok ekleme, yüzeysel resmileştirme ve aşırı sadeleştirme gibi yakın uç yaklaşımlardır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0078","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"982b6b0cf5d3398c7de65690d5371cb5be6c310606cf884e0dec16877aac9a16","reviewDecisionSha256":"f8ec4a97dc1ffe98384c30a7f4cd407ad5f4872cb13c4ec1eb3dd13ebfd6600f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:982b6b0cf5d3398c7de65690d5371cb5be6c310606cf884e0dec16877aac9a16","reviewedHash":"sha256:982b6b0cf5d3398c7de65690d5371cb5be6c310606cf884e0dec16877aac9a16","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f8ec4a97dc1ffe98384c30a7f4cd407ad5f4872cb13c4ec1eb3dd13ebfd6600f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q078","contentProjectionSha256":"982b6b0cf5d3398c7de65690d5371cb5be6c310606cf884e0dec16877aac9a16","reviewDecisionSha256":"f8ec4a97dc1ffe98384c30a7f4cd407ad5f4872cb13c4ec1eb3dd13ebfd6600f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q079","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-21","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n022","noteKey":"tr.g07.turkce.n022","objective":"T.Y.7.21","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme ve pekiştirmeli kelime doğru yazılmıştır?","choices":["Ece hedeflerine adımadım ilerledi ve planına sım sıkı bağlandı.","Ece hedeflerine adımadım ilerledi ve planına sımsıkı bağlandı.","Ece hedeflerine adım adım ilerledi ve planına sımsıkı bağlandı.","Ece hedeflerine adım adım ilerledi ve planına sım sıkı bağlandı."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; “adım adım” ikilemesi ayrı, “sımsıkı” pekiştirmeli kelimesi bitişik yazılmalıdır. Buradaki yanılgı, iki yapının yazımını ters uygulamaktır.","Bu seçenek yanlıştır; “sımsıkı” doğru olsa da “adımadım” ikilemesi bitişik yazılmıştır. Buradaki yanılgı, ikilemeyi tek kelime sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; ikileme olan “adım adım” ayrı, pekiştirmeli kelime olan “sımsıkı” bitişik yazılmıştır.","Bu seçenek yanlıştır; “adım adım” doğru olsa da “sım sıkı” pekiştirmeli kelimesi yanlış biçimde ayrılmıştır. Buradaki yanılgı, pekiştirme hecesini bağımsız kelime sanmaktır."],"explanation":"İkilemeler iki kelimenin birlikte kurduğu anlam birimleridir ve ayrı yazılır: “adım adım”. Pekiştirmeli kelimeler ise tek kelime olarak bitişik yazılır: “sımsıkı”. Bu iki kuralı birlikte doğru uygulayan üçüncü seçenektir.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci iki temel yazım kuralını aynı cümlede doğrudan uygular. Çeldiriciler kurallardan birini veya ikisini ters uygulayarak oluşturulmuştur.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0079","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f1f637bc4f1b0a3d49f19648ccc62fedf4d6bbedc180f7a468af947e64a55e89","reviewDecisionSha256":"261ea7eddcd3a1ccea1a38a43ddf68f2ff529280fefcdecbb2e6d3498c093829","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f1f637bc4f1b0a3d49f19648ccc62fedf4d6bbedc180f7a468af947e64a55e89","reviewedHash":"sha256:f1f637bc4f1b0a3d49f19648ccc62fedf4d6bbedc180f7a468af947e64a55e89","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:261ea7eddcd3a1ccea1a38a43ddf68f2ff529280fefcdecbb2e6d3498c093829; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q079","contentProjectionSha256":"f1f637bc4f1b0a3d49f19648ccc62fedf4d6bbedc180f7a468af947e64a55e89","reviewDecisionSha256":"261ea7eddcd3a1ccea1a38a43ddf68f2ff529280fefcdecbb2e6d3498c093829","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q080","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-21","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n022","noteKey":"tr.g07.turkce.n022","objective":"T.Y.7.21","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aşağıdaki konuşma parçalarından hangisinde doğrudan söz, soru ve duraksama uygun noktalama işaretleriyle gösterilmiştir?","choices":["Öğretmen Planını küçük adımlara ayır dedi. — Neden başlamadın. — Bilmiyorum, belki görev gözümde büyüdü.","Öğretmen, Planını küçük adımlara ayır, dedi. — Neden başlamadın! — Bilmiyorum? Belki görev gözümde büyüdü.","Öğretmen, “Planını küçük adımlara ayır” dedi — Neden başlamadın. — Bilmiyorum; belki görev gözümde büyüdü.","Öğretmen, “Planını küçük adımlara ayır.” dedi. — Neden başlamadın? — Bilmiyorum… Belki görev gözümde büyüdü."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; doğrudan söz tırnak içine alınmamış, soru cümlesi noktayla bitirilmiş ve duraksama gösterilmemiştir. Buradaki yanılgı, konuşma içeriğini işaretlerin işlevinden bağımsız yazmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; doğrudan söz tırnaksızdır, soru yerine ünlem, duraksama yerine soru işareti kullanılmıştır. Buradaki yanılgı, işaretleri cümle türü ve anlam amacı gözetmeden seçmektir.","Bu seçenek yanlıştır; tırnak içindeki emir cümlesinin son işareti eksiktir, soru noktayla bitmiştir ve noktalı virgül duraksama işlevi görmez. Buradaki yanılgı, doğru işaretleri yanlış görevlere yerleştirmektir.","Bu seçenek doğrudur; doğrudan söz tırnak içinde ve noktayla tamamlanmış, soru işareti soru cümlesini, üç nokta ise konuşanın tereddüdünü göstermiştir."],"explanation":"Doğrudan aktarılan emir cümlesi tırnak içine alınır ve kendi noktasını tırnak içinde taşır. “Neden başlamadın?” soru işaretiyle biter. “Bilmiyorum…” sözündeki üç nokta ise konuşanın duraksadığını gösterir. Bu işlevlerin tamamı dördüncü seçenekte doğru kullanılmıştır.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci tırnak, nokta, soru işareti ve üç noktanın farklı işlevlerini aynı konuşma parçasında denetler. Çeldiriciler bazı doğru işaretleri içerdiği hâlde onları yanlış cümle türlerine bağlar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0080","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e18e1f79a2d10986518e4e894e571c75b7fea4282f3a55b31097ac8fffc74e53","reviewDecisionSha256":"3e97b797bc121cc4ed3b6081742247c7a328962b1308ac6716aee2c06e4ff3f9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e18e1f79a2d10986518e4e894e571c75b7fea4282f3a55b31097ac8fffc74e53","reviewedHash":"sha256:e18e1f79a2d10986518e4e894e571c75b7fea4282f3a55b31097ac8fffc74e53","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3e97b797bc121cc4ed3b6081742247c7a328962b1308ac6716aee2c06e4ff3f9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q080","contentProjectionSha256":"e18e1f79a2d10986518e4e894e571c75b7fea4282f3a55b31097ac8fffc74e53","reviewDecisionSha256":"3e97b797bc121cc4ed3b6081742247c7a328962b1308ac6716aee2c06e4ff3f9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q081","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-21","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n022","noteKey":"tr.g07.turkce.n022","objective":"T.Y.7.21","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Aşağıdaki taslakta iki noktalama sorunu vardır:\n\n“Deftere hedefler, süreler, sonuçlar, dosyaya öz değerlendirmeler, geri bildirimler yazdı. Yazar Bu yöntem yani görevi küçük adımlara ayırma çalışmaya başlamayı kolaylaştırır der.”\n\nAnlam ilişkilerini en açık biçimde gösteren düzenleme hangisidir?","choices":["Deftere hedefler, süreler, sonuçlar; dosyaya öz değerlendirmeler, geri bildirimler yazdı. Yazar, “Bu yöntem [yani görevi küçük adımlara ayırma] çalışmaya başlamayı kolaylaştırır.” der.","Deftere hedefler; süreler; sonuçlar; dosyaya öz değerlendirmeler; geri bildirimler yazdı. Yazar Bu yöntem (yani görevi küçük adımlara ayırma) çalışmaya başlamayı kolaylaştırır der.","Deftere hedefler, süreler, sonuçlar dosyaya; öz değerlendirmeler, geri bildirimler yazdı. Yazar, Bu yöntem yani görevi küçük adımlara ayırma, çalışmaya başlamayı kolaylaştırır, der.","Deftere hedefler, süreler, sonuçlar, dosyaya öz değerlendirmeler, geri bildirimler yazdı… Yazar; “Bu yöntem yani görevi küçük adımlara ayırma çalışmaya başlamayı kolaylaştırır” der."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; noktalı virgül kendi içinde virgüllü iki büyük grubu ayırır, tırnak doğrudan sözü sınırlar, köşeli ayraç alıntıya sonradan eklenen açıklamayı gösterir.","Bu seçenek yanlıştır; noktalı virgül her ögenin arasına gereksizce konmuş, doğrudan söz tırnakla gösterilmemiştir. Buradaki yanılgı, noktalı virgülü virgülün daha güçlü biçimi gibi rastgele kullanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; noktalı virgül yanlış yerde grupları parçalamış, alıntı sınırları belirsiz bırakılmıştır. Buradaki yanılgı, işaretleri anlam gruplarını belirlemeden yerleştirmektir.","Bu seçenek yanlıştır; üç nokta tamamlanmış ilk cümlede gerekçesizdir, “Yazar”dan sonra noktalı virgül kullanımı yanlıştır ve alıntı içindeki açıklama ayrılmamıştır. Buradaki yanılgı, işaretleri yalnız durak uzunluğuna göre seçmektir."],"explanation":"İlk cümlede iki büyük öge grubu vardır: deftere yazılanlar ve dosyaya yazılanlar. Her grup kendi içinde virgül içerdiği için aralarına noktalı virgül konur. İkinci cümlede yazarın doğrudan sözü tırnak içine alınır; alıntıya açıklama ekleniyorsa köşeli ayraç kullanılır. Birinci seçenek bütün bu ilişkileri açıkça gösterir.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci tek bir işareti değil, virgüllü grupların sınırı, doğrudan alıntı ve alıntı içindeki ek açıklama işlevlerini birlikte uygular. Çeldiriciler doğru işaret adlarını yanlış konumlarda kullanarak yakın görünür.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0081","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d5382134432bd84c973fa433c9128e501bcb9b65ce18d6ca5ff547338b48ea76","reviewDecisionSha256":"e6e149b84dc3d63d3db6c5e538abccc23cf7fbc1ee4c6d08366c78797dcd7f94","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d5382134432bd84c973fa433c9128e501bcb9b65ce18d6ca5ff547338b48ea76","reviewedHash":"sha256:d5382134432bd84c973fa433c9128e501bcb9b65ce18d6ca5ff547338b48ea76","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e6e149b84dc3d63d3db6c5e538abccc23cf7fbc1ee4c6d08366c78797dcd7f94; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q081","contentProjectionSha256":"d5382134432bd84c973fa433c9128e501bcb9b65ce18d6ca5ff547338b48ea76","reviewDecisionSha256":"e6e149b84dc3d63d3db6c5e538abccc23cf7fbc1ee4c6d08366c78797dcd7f94","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q082","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-22","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n023","noteKey":"tr.g07.turkce.n023","objective":"T.Y.7.22","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Nisa, sebep-sonuç paragrafını değerlendirmektedir. Taslağında “erteleme → görev birikmesi → süre baskısı” zincirini açık kurmuş; son metinde “zaman” kelimesini beş kez tekrarlamıştır. Aşağıdaki öz değerlendirmelerden hangisi kanıta dayanır?","choices":["Yazmada iyi değilim; bu metni dosyama koymayacağım.","Neden-sonuç zincirini açık kurmam güçlü yönüm; “zaman” kelimesini beş kez kullanmam ise söz varlığı bakımından gelişmeye açık yönüm.","Metnim çok güzeldi; hiçbir düzeltmeye gerek yok.","Öğretmen bir şey söylemediyse değerlendirme yapamam."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; belirli iki özelliği incelemek yerine kişiyi genel biçimde etiketler ve gelişim kanıtını dosyadan çıkarır. Buradaki yanılgı, performansı kimliğe dönüştürmektir.","Bu seçenek doğrudur; güçlü yön yapı planındaki açık zincirle, gelişmeye açık yön ise sayılabilen kelime tekrarıyla gerekçelendirilmiştir.","Bu seçenek yanlıştır; açık tekrar sorunu varken bütün metni kusursuz sayar. Buradaki yanılgı, güçlü bir yönü ürünün tamamına genellemektir.","Bu seçenek yanlıştır; taslak ve son metin öğrencinin kendi değerlendirmesi için yeterli kanıtlar sunar. Buradaki yanılgı, öz yansıtmayı yalnız dış değerlendirmeye bağımlı sanmaktır."],"explanation":"Öz yansıtma, metnin farklı ölçütlerini ayrı kanıtlarla değerlendirmeyi gerektirir. Neden-sonuç zincirinin açık olması yapısal güçlü yöndür; aynı kelimenin beş kez tekrarlanması ise gözlenebilir ve çalışılabilir bir söz varlığı sorunudur. İkinci seçenek dengeli ve kanıta dayalıdır.","difficultyReason":"Düzey 1'dir; öğrenci metinden verilen iki somut kanıtı güçlü ve gelişmeye açık yön olarak doğru sınıflandırır. Çeldiriciler kimlik etiketi, aşırı övgü ve dış değerlendirmeye bağımlılık yanılgılarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0082","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ca6a7fd71f5fffb72d3cce9a0bac8a6ba6e6738d01a9446b0a7fdccb0132f4e2","reviewDecisionSha256":"2b13ffacdd04f5ca805cb6e34c126d32a478520104c5b6db18ecf6daad217910","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ca6a7fd71f5fffb72d3cce9a0bac8a6ba6e6738d01a9446b0a7fdccb0132f4e2","reviewedHash":"sha256:ca6a7fd71f5fffb72d3cce9a0bac8a6ba6e6738d01a9446b0a7fdccb0132f4e2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2b13ffacdd04f5ca805cb6e34c126d32a478520104c5b6db18ecf6daad217910; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q082","contentProjectionSha256":"ca6a7fd71f5fffb72d3cce9a0bac8a6ba6e6738d01a9446b0a7fdccb0132f4e2","reviewDecisionSha256":"2b13ffacdd04f5ca805cb6e34c126d32a478520104c5b6db18ecf6daad217910","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q083","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-22","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n023","noteKey":"tr.g07.turkce.n023","objective":"T.Y.7.22","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bora'nın ilk taslağında her paragrafın görevi yazılmış ve düşünce akışı korunmuştur. Son okumada “önemli” kelimesinin dört kez gereksiz tekrarlandığı görülmüştür. Bora'nın güçlü yönünü koruyup gelişmeye açık yönüne yönelik tedbir alması için en uygun plan hangisidir?","choices":["Paragraf planını kaldırmak ve yazıyı baştan plansız yazmak","Kelime tekrarını önemsememek; çünkü yapı doğruysa söz varlığı denetlenmez","Paragraf görevlerini planlamayı sürdürmek; son okumada tekrar eden kelimeleri işaretleyip yalnız anlamı koruyan yerlerde bağlama uygun karşılık veya farklı cümle yapısı kullanmak","“Önemli” kelimesini gördüğü her yerde rastgele başka bir kelimeyle değiştirmek"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; işe yarayan paragraf planını ortadan kaldırır. Buradaki yanılgı, bir ölçütteki sorunu düzeltirken başka ölçütteki güçlü davranışı terk etmektir.","Bu seçenek yanlıştır; yazının yapısı ve söz varlığı ayrı ölçütlerdir, biri doğru olduğunda diğerindeki sorun yok olmaz. Buradaki yanılgı, tek ölçütte başarıyı bütün yazıya yaymaktır.","Bu seçenek doğrudur; güçlü planlama alışkanlığını korur, tekrar sorununu görünür kılan somut kontrol uygular ve değişiklikleri bağlam-anlam denetimiyle sınırlar.","Bu seçenek yanlıştır; yakın anlamlı kelimeler her bağlamda birbirinin yerini tutmaz. Buradaki yanılgı, düzenlemeyi otomatik sözcük değiştirme işlemi sanmaktır."],"explanation":"Bora'nın planı düşünce akışını desteklediği için sonraki çalışmada da kullanılmalıdır. Gelişmeye açık yön, gereksiz “önemli” tekrarıdır. Tekrarları işaretlemek sorunu gözlenebilir hâle getirir; yalnız anlamı koruyan yerlerde uygun karşılık veya cümle dönüşümü yapmak da yeni hata oluşmasını önler.","difficultyReason":"Düzey 2'dir; öğrenci iki farklı ölçüte ait kanıtları ayırır ve güçlü davranışı sürdürürken yalnız sorunlu alana müdahale eden planı seçer. Çeldiriciler yararlı stratejiyi kaldırma, sorunu yok sayma ve bağlamsız otomatik değiştirme içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0083","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"80b750f8dae0e9d948cb7a7f7b65ed0848c6bb134eb5792ddc50a56c95a4f4a3","reviewDecisionSha256":"788dd235902682fa1dbd138903cc627fb52732ce29b07498d870c333b49c9add","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:80b750f8dae0e9d948cb7a7f7b65ed0848c6bb134eb5792ddc50a56c95a4f4a3","reviewedHash":"sha256:80b750f8dae0e9d948cb7a7f7b65ed0848c6bb134eb5792ddc50a56c95a4f4a3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:788dd235902682fa1dbd138903cc627fb52732ce29b07498d870c333b49c9add; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q083","contentProjectionSha256":"80b750f8dae0e9d948cb7a7f7b65ed0848c6bb134eb5792ddc50a56c95a4f4a3","reviewDecisionSha256":"788dd235902682fa1dbd138903cc627fb52732ce29b07498d870c333b49c9add","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q084","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t01-t-y-7-22","subject":"Türkçe","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t01-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t01-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n023","noteKey":"tr.g07.turkce.n023","objective":"T.Y.7.22","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-154","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Elif'in yazma seçki dosyasında üç çalışma vardır:\n\n- Birinci metinde “adımadım” ve “yavaşyavaş” yazılmıştır.\n- İkinci metinde kontrol listesi kullanılmış, yalnız bir ikileme hatası kalmıştır.\n- Üçüncü metinde ikilemeler doğru yazılmış; ancak sonuç paragrafı ana düşünceyi toparlamadan bitmiştir.\n\nAşağıdaki dosya güncellemelerinden hangisi gelişim kanıtı, güçlü yön, tedbir ve yeni hedefi birlikte gösterir?","choices":["Yalnız üçüncü metni saklamak ve önceki iki çalışmayı silmek","Üç metni de puan sırasına koymak; değerlendirme veya hedef eklememek","İkileme sorununu çözdüğü için artık hiçbir yazma hedefi belirlememek","Üç metni tarih sırasıyla saklamak; kontrol listesinin ikileme yazımını geliştirdiğini kanıt olarak belirtmek; bu alışkanlığı korumak; sonuç paragrafı için “ana düşünceyi toparla ve gelecek adıma bağla” kontrolü ekleyip sonraki metinde bu hedefi uygulamak"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yanlıştır; önceki ürünler silinince gelişimin hangi aşamalardan geçtiği görülemez. Buradaki yanılgı, seçki dosyasını yalnız en iyi ürünlerin bulunduğu vitrin sanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; puan sırası süreçte hangi davranışın değiştiğini ve bundan sonra ne yapılacağını açıklamaz. Buradaki yanılgı, sıralamayı öz yansıtma yerine kullanmaktır.","Bu seçenek yanlıştır; bir ölçütteki gelişim, metnin sonuç yapısındaki yeni ihtiyacı ortadan kaldırmaz. Buradaki yanılgı, tek bir hedef tamamlanınca gelişim sürecinin bittiğini sanmaktır.","Bu seçenek doğrudur; ürünleri gelişim sırasıyla korur, kontrol listesinin etkisini kanıtlar, güçlü alışkanlığı sonraki yazıya taşır ve yeni yapısal sorun için somut tedbir ile ölçülebilir hedef belirler."],"explanation":"Dosya, ilk hatadan doğru kullanıma uzanan yazım gelişimini göstermelidir. Kontrol listesinin işe yaradığını fark etmek güçlü yönün korunmasını sağlar. Üçüncü metindeki ani sonuç ise yeni gelişmeye açık yöndür; sonuç için iki maddelik kontrol ve sonraki metinde uygulama hedefi, kendini uyarlama basamağını tamamlar. Dördüncü seçenek bütün bu unsurları içerir.","difficultyReason":"Düzey 3'tür; öğrenci üç ürün arasında zaman içindeki gelişimi izler, tamamlanan hedef ile yeni hedefi ayırır ve seçki dosyasının kanıt–tedbir–uyarlama işlevlerini birleştirir. Çeldiriciler ürün silme, yalnız puanlama ve gelişimi erken sonlandırma gibi yakın dosyalama yanılgılarıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0084","country":"TR","language":"tr","grade":7,"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-01-hayat-boyu-gelisim","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"aaac2af1dc84c8222a15229befa87122e4cd3d3d4d4f2fc64b27a8b21925f21b","reviewDecisionSha256":"578eb0b5571ec1acbfd2c03989a72335310bd4719f4fb5252a6c15f5143f2d07","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:aaac2af1dc84c8222a15229befa87122e4cd3d3d4d4f2fc64b27a8b21925f21b","reviewedHash":"sha256:aaac2af1dc84c8222a15229befa87122e4cd3d3d4d4f2fc64b27a8b21925f21b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:578eb0b5571ec1acbfd2c03989a72335310bd4719f4fb5252a6c15f5143f2d07; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q084","contentProjectionSha256":"aaac2af1dc84c8222a15229befa87122e4cd3d3d4d4f2fc64b27a8b21925f21b","reviewDecisionSha256":"578eb0b5571ec1acbfd2c03989a72335310bd4719f4fb5252a6c15f5143f2d07","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q085","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n028","noteKey":"tr.g07.turkce.n028","objective":"T.D.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Öğretmen, öğrenciden dört dakikalık bir kaydı dinleyerek okul sergisinin neden geciktiğini ve bu gecikmenin sonuçlarını eşleştirmesini ister. Aşağıdaki materyal ve çalışma yolu seçeneklerinden hangisi bu amaca en uygundur?","choices":["Kaydın içeriğinde serginin gecikme nedenleri ve her nedenin ortaya çıkardığı sonuçlar açıkça anlatılır; öğrenci “neden” ve “sonuç” başlıklı iki sütuna kısa notlar alır.","Kaydın içeriğinde kahramanlık şiirlerinin uyandırdığı duygular anlatılır; öğrenci yalnızca kendisinde oluşan çağrışımları yazar.","Kaydın içeriğinde sergi salonunda kullanılan renkler sıralanır; öğrenci konuşmacıya hazırlıksız sorular yöneltir.","Kaydın içeriğinde bir öğrencinin günlük programı anlatılır; öğrenci duyduğu her cümleyi kelimesi kelimesine yazmaya çalışır."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; materyal istenen gecikme nedenlerini ve sonuçlarını açıkça içerir, iki sütunlu not düzeni de ilişkileri eşleştirmeye hizmet eder.","Bu materyalin konusu gecikmenin neden ve sonuçları değildir; yalnız duygusal çağrışım yazmak da verilen bilgi düzenleme görevini karşılamaz.","Renklerin sıralanması istenen sebep-sonuç konusunu içermez; ayrıca kayıtlı bir içerikte konuşmacıya anlık soru yöneltilemez.","Günlük program görevin konusu değildir; her cümleyi aynen yazma çabası temel neden-sonuç ilişkilerinin kaçırılmasına yol açabilir."],"explanation":"Görev, serginin gecikme nedenleri ile bunların sonuçlarını bulup eşleştirmektir. Bu nedenle seçilecek materyalin bu ilişkileri açıkça içermesi, yöntemin de bilgileri “neden-sonuç” biçiminde düzenlemesi gerekir. Birinci seçenek iki koşulu da karşılar.","difficultyReason":"Öğrenci açık bir dinleme amacını, materyalin belirtilen içeriği ve temel sebep-sonuç düzenleyicisiyle eşleştirir; çeldiriciler konu veya yöntem bakımından belirgin biçimde uyumsuzdur.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0085","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3eefa33438e28e8cd599c57ed5a9a1547a0463cee630ff429d5c1aa4426aa823","reviewDecisionSha256":"6c3e92b98d1ccacb682990768bc57e483e3416b973d3d9507f29f5445bd2ba42","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3eefa33438e28e8cd599c57ed5a9a1547a0463cee630ff429d5c1aa4426aa823","reviewedHash":"sha256:3eefa33438e28e8cd599c57ed5a9a1547a0463cee630ff429d5c1aa4426aa823","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6c3e92b98d1ccacb682990768bc57e483e3416b973d3d9507f29f5445bd2ba42; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q085","contentProjectionSha256":"3eefa33438e28e8cd599c57ed5a9a1547a0463cee630ff429d5c1aa4426aa823","reviewDecisionSha256":"6c3e92b98d1ccacb682990768bc57e483e3416b973d3d9507f29f5445bd2ba42","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q086","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n028","noteKey":"tr.g07.turkce.n028","objective":"T.D.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Canlı bir söyleşide okul arşivindeki dosyaların neden karıştığı, bu sorunun nasıl giderilebileceği ve önerilerin beklenen sonuçları konuşulacaktır. Öğrencinin görevi, konuşmayı düzenli biçimde anlamak ve gerekçesi eksik kalan bir öneri için açıklayıcı soru sormaktır. En uygun strateji ve yöntem birleşimi hangisidir?","choices":["Yalnız empati kurarak dinlemek ve not almadan konuşmacının duygusunu tahmin etmek","“Problem-neden-çözüm-beklenen sonuç” şeması kullanmak; katılımlı ve not alarak dinleyip eksik gerekçeyi uygun zamanda sormak","Sadece sebep-sonuç sütunu açmak; canlı söyleşiyi etkileşimsiz kabul edip soru sormamak","Yaratıcı dinlemeyle konuşmaya yeni bir son yazmak; önerilerin metindeki gerekçelerini kaydetmemek"],"correct":1,"distractorWhy":["Empati konuşmacının bakışını anlamaya yardımcı olabilir ancak problem, çözüm ve sonuçları düzenlemez; soru sorma görevini de yerine getirmez.","Bu seçenek doğrudur; şema konuşmanın yapısına, katılımlı dinleme canlı ortama, not alma ve soru sorma ise verilen göreve uygundur.","Konuşma yalnız neden-sonuçtan oluşmaz; ayrıca canlı söyleşi etkileşimlidir ve görev açıklayıcı soru sormayı açıkça gerektirir.","Yeni bir son üretmek konuşmadaki çözüm gerekçelerini anlamanın yerine geçmez; kanıtları kaydetmemek değerlendirmeyi zayıflatır."],"explanation":"Söyleşi canlı olduğu için katılımlı dinleme mümkündür. İçerik bir problem, nedenleri, çözümleri ve beklenen sonuçları kapsadığından dört başlıklı bir problem-çözüm şeması gerekir. Notlarda gerekçesi eksik kalan noktaya açıklayıcı soru yöneltmek de görevin etkileşim boyutunu tamamlar.","difficultyReason":"Öğrenci metin yapısı, etkileşim durumu ve görev gereğini birlikte değerlendirir; yakın çeldiriciler tek bir uygun yöntemi seçse de diğer koşulları karşılamaz.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0086","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"edd71e40b9dc2a365933713c9beb9ce914c3af18e0632f755465794fb0063b2f","reviewDecisionSha256":"3935e59d233e2a0d182276679da0a7e7dcbdde81823eb7eaab57a73d882f1b16","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:edd71e40b9dc2a365933713c9beb9ce914c3af18e0632f755465794fb0063b2f","reviewedHash":"sha256:edd71e40b9dc2a365933713c9beb9ce914c3af18e0632f755465794fb0063b2f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3935e59d233e2a0d182276679da0a7e7dcbdde81823eb7eaab57a73d882f1b16; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q086","contentProjectionSha256":"edd71e40b9dc2a365933713c9beb9ce914c3af18e0632f755465794fb0063b2f","reviewDecisionSha256":"3935e59d233e2a0d182276679da0a7e7dcbdde81823eb7eaab57a73d882f1b16","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q087","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n028","noteKey":"tr.g07.turkce.n028","objective":"T.D.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir öğrenci, kayıtlı bir sunumdaki iki çözüm önerisini karşılaştırmak için dinlemeye başlar. İlk iki dakikada duyduğu her cümleyi yazdığı için notları kalabalıklaşır; önerilerin gerektirdiği süreyi ve araçları ayıramaz. Kayıt bir kez geri alınabilmektedir. Öğrencinin amacına ulaşmak için yapması gereken en uygun uyarlama hangisidir?","choices":["Aynı biçimde yazmayı sürdürmek; çok notun kendiliğinden daha iyi anlam sağlayacağını kabul etmek","Not almayı bırakıp yalnız konuşmacının heyecanlı ya da sakin oluşuna odaklanmak","Notlarını “çözüm-süre-araç-beklenen sonuç” başlıklarıyla yeniden düzenlemek, seçici dinlemeye geçmek ve ilgili bölümü bir kez yeniden dinlemek","Sunumun başlığına bakarak hangi çözümün daha iyi olduğuna karar vermek ve kaydın kalanını dinlememek"],"correct":2,"distractorWhy":["Sorun not miktarının azlığı değil, bilgilerin amaçla ilişkisiz biçimde kaydedilmesidir; aynı yöntemde ısrar etmek karışıklığı sürdürür.","Tonlamaya odaklanmak çözüm önerilerinin süre ve araç bakımından karşılaştırılması için gerekli kanıtları sağlamaz.","Bu seçenek doğrudur; yeni başlıklar karşılaştırma ölçütlerini görünür kılar, seçici dinleme ve sınırlı tekrar da kaçırılan kanıtı tamamlar.","Başlık çözüm seçeneklerinin ayrıntılarını ve uygulanabilirliğini kanıtlamaz; dinlemeyi bırakmak görevin temel verilerini eksik bırakır."],"explanation":"Öğrencinin ilk yöntemi amacı karşılamamıştır çünkü her cümleyi yazmak, iki çözümün karşılaştırılacak özelliklerini görünmez hâle getirmiştir. “Çözüm-süre-araç-beklenen sonuç” düzeni, seçici dinleme ve ilgili bölümü yeniden dinleme, üst bilişsel izlemeye dayalı bilinçli bir strateji değişikliğidir.","difficultyReason":"Öğrenci başarısızlığın nedenini not biçiminde teşhis eder ve kayıt olanağını da hesaba katarak yeni strateji-yöntem birleşimi seçer; çeldiriciler yaygın ama işlevsiz tepkilerdir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0087","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ce4db58bb56320e3ea7a26cf654e6f7d66e85e66c9946705a630afd9400fb70f","reviewDecisionSha256":"a11d0280ba454ad299cd92ea94ed812f231d254e18fa839f7c43c2a6ae03d10b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ce4db58bb56320e3ea7a26cf654e6f7d66e85e66c9946705a630afd9400fb70f","reviewedHash":"sha256:ce4db58bb56320e3ea7a26cf654e6f7d66e85e66c9946705a630afd9400fb70f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a11d0280ba454ad299cd92ea94ed812f231d254e18fa839f7c43c2a6ae03d10b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q087","contentProjectionSha256":"ce4db58bb56320e3ea7a26cf654e6f7d66e85e66c9946705a630afd9400fb70f","reviewDecisionSha256":"a11d0280ba454ad299cd92ea94ed812f231d254e18fa839f7c43c2a6ae03d10b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q088","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n032","noteKey":"tr.g07.turkce.n032","objective":"T.D.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir videonun başlığı “Bir Sandığın İzinde”dir. Kapakta eski mektuplar, bir tarayıcı ve dosya adlarını düzenleyen öğrenciler görülür. İlk cümle şöyledir: “Her belge, kaybolmadan önce doğru adla kaydedilmeliydi.” Bu ipuçlarına dayanan en güçlü içerik tahmini hangisidir?","choices":["Video, bir spor takımının turnuva hazırlığını anlatabilir.","Video, yalnızca eski mektuplardaki el yazısı türlerini öğretebilir.","Video, bir sandığın yapımında kullanılan ahşap çeşitlerini karşılaştırabilir.","Video, sandıktaki eski belgelerin taranıp düzenli adlarla dijital arşive aktarılmasını anlatabilir."],"correct":3,"distractorWhy":["Spor turnuvasını düşündüren hiçbir başlık, görsel veya ilk cümle kanıtı verilmemiştir.","El yazısı videoda yer alabilir ancak tarayıcı, dosya adları ve “kaydetme” ifadesi yalnız yazı türü öğretiminden daha geniş bir arşiv çalışmasını gösterir.","Sandık sözcüğü tek başına ahşap yapımını düşündürebilir fakat diğer ipuçları belgelerin korunması ve dijital düzenlenmesiyle ilgilidir.","Bu seçenek doğrudur; eski belgeler, tarayıcı, dosya adları ve kaydetme gereği birlikte dijitalleştirme ve arşivleme tahminini destekler."],"explanation":"Tahmin tek bir sözcüğe değil, bütün ipuçlarına dayanmalıdır. Eski mektuplar korunacak malzemeyi, tarayıcı dijitalleştirmeyi, dosya adlarını düzenleyen öğrenciler sınıflandırmayı, ilk cümle de kaybolmayı önleyen kayıt sürecini gösterir. Bu nedenle dördüncü tahmin en kapsamlı ve denetlenebilir olandır.","difficultyReason":"Öğrenci başlık, görsel ayrıntılar ve ilk cümleyi birleştirerek sınırları belli bir tahmin kurar; çeldiriciler tek bir ipucuna aşırı ağırlık verir veya kanıtsız konu ekler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0088","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6040d24bf700deba048f260ac92615b0c8c62b909eb1edf5c1a4ca4c5d6e2a66","reviewDecisionSha256":"67dc2ff3b07f1a174978e72557c1cd2d8dc6bd35d57b2492755ecd117a049191","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6040d24bf700deba048f260ac92615b0c8c62b909eb1edf5c1a4ca4c5d6e2a66","reviewedHash":"sha256:6040d24bf700deba048f260ac92615b0c8c62b909eb1edf5c1a4ca4c5d6e2a66","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:67dc2ff3b07f1a174978e72557c1cd2d8dc6bd35d57b2492755ecd117a049191; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q088","contentProjectionSha256":"6040d24bf700deba048f260ac92615b0c8c62b909eb1edf5c1a4ca4c5d6e2a66","reviewDecisionSha256":"67dc2ff3b07f1a174978e72557c1cd2d8dc6bd35d57b2492755ecd117a049191","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q089","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n032","noteKey":"tr.g07.turkce.n032","objective":"T.D.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"“Aynı Masada Farklı Sesler” başlıklı bir kaydın ilk bölümünde öğrencilerin sergide hangi ürünün yer alacağı konusunda anlaşamadığı söylenir. Devamında her ürün için “temaya uygunluk, hazırlanma süresi ve ziyaretçiye katkı” ölçütlerinin yazıldığı, ardından ortak kararın tutanağa geçirildiği açıklanır. Yeni kanıta göre en uygun düzeltilmiş tahmin hangisidir?","choices":["Kayıt, öğrencilerin farklı görüşleri ölçütlerle karşılaştırıp sergi için ortak bir karar oluşturmasını anlatmaktadır.","Kayıt, anlaşmazlığın hiç çözülemediğini ve öğrencilerin çalışmayı bıraktığını anlatmaktadır.","Kayıt, okul yönetimi için bir temsilci seçiminin sonuçlarını açıklamaktadır.","Kayıt, yalnızca masanın nasıl hazırlandığını ve tutanağın kâğıt türünü tanıtmaktadır."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; ilk anlaşmazlık, belirlenen ölçütler ve ortak tutanak birlikte karar oluşturma sürecini açıkça gösterir.","İlk bölüme bağlı kalıp yeni kanıtı görmezden gelir; ölçütlerin kullanılması ve ortak kararın yazılması anlaşmazlığın yönetildiğini gösterir.","Farklı görüş ve ortak karar ifadeleri seçimi çağrıştırabilir ancak temsilci seçildiğine ilişkin hiçbir kanıt yoktur.","Masa ve tutanak ayrıntıları olayın aracı olabilir; kaydın temel içeriği görüşleri ölçütlerle değerlendirerek karar vermektir."],"explanation":"İlk ipuçları yalnız bir görüş ayrılığını düşündürürken yeni bölüm, üç ölçütle karşılaştırma yapıldığını ve ortak kararın kaydedildiğini açıklar. Tahmin bu yeni kanıtla daraltılmalı ve “ölçütlere dayalı ortak karar oluşturma” biçiminde yeniden kurulmalıdır.","difficultyReason":"Öğrenci ilk tahmini yeni kanıtla karşılaştırıp kapsamını değiştirir; çeldiriciler ilk izlenime bağlı kalma, kanıtsız ayrıntı ekleme ve önemsiz ayrıntıya odaklanma yanılgılarını içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0089","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"52b978e000da0b39734732c847bc5124ee4c289aa4ff154fe1f8827869dd8d1c","reviewDecisionSha256":"11927d288934085159af6f783803413f2e8c6d1c8eb48ebbfdb9b0fba38522c4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:52b978e000da0b39734732c847bc5124ee4c289aa4ff154fe1f8827869dd8d1c","reviewedHash":"sha256:52b978e000da0b39734732c847bc5124ee4c289aa4ff154fe1f8827869dd8d1c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:11927d288934085159af6f783803413f2e8c6d1c8eb48ebbfdb9b0fba38522c4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q089","contentProjectionSha256":"52b978e000da0b39734732c847bc5124ee4c289aa4ff154fe1f8827869dd8d1c","reviewDecisionSha256":"11927d288934085159af6f783803413f2e8c6d1c8eb48ebbfdb9b0fba38522c4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q090","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n032","noteKey":"tr.g07.turkce.n032","objective":"T.D.7.3","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir videoya ilişkin ipuçları sırasıyla şöyledir: Başlık “Sessiz Tanıkların Yeni Adları”dır. Kapakta arkasında farklı el yazıları bulunan üç eski fotoğraf ve adları birbirinden farklı dijital dosyalar görülür. İlk cümle “Aynı kişiye ait üç fotoğraf üç ayrı adla kaydedilince arama sonuçları birbirini tutmadı.”dır. Daha sonra ekip, “yıl-yer-kişi” sırasını kullanan ortak bir adlandırma kuralını dener. Bu süreci en doğru açıklayan tahmin ve doğrulama değerlendirmesi hangisidir?","choices":["İlk ipuçları fotoğrafların tarihsel açıdan sahte olduğunu kesinleştirir; ortak adlandırma kuralı da bu sahteliği kanıtlar.","İlk ipuçları dijital arşivde adlandırma kaynaklı bir bulma sorunu olabileceğini düşündürür; sonraki bilgi tahmini, ortak ad kuralıyla arama tutarlılığının artırılması biçiminde daraltır.","Başlıktaki “sessiz tanıklar” sözü yalnız bir şiir dinletisini gösterir; dosya adları ve arama sonuçları tahmin için kullanılmamalıdır.","Kapakta eski fotoğraf bulunduğu için video yalnız fotoğraf onarım tekniklerini anlatır; sonraki adlandırma bilgisi ilk tahmini değiştirmez."],"correct":1,"distractorWhy":["Dosya adlarının farklı olması fotoğrafların sahte olduğunu göstermez; seçenek kanıtın sınırını aşarak kesin bir tarihsel hüküm kurar.","Bu seçenek doğrudur; ilk tahmin bir adlandırma sorununa dayanır, yeni kanıt da sorunun ortak kural yoluyla giderildiğini göstererek tahmini doğrular ve özelleştirir.","Başlıktaki mecazlı ifade tek başına belirleyici değildir; dosyalar, arama tutarsızlığı ve ortak kural içerik hakkında doğrudan kanıttır.","Fotoğraf onarımıyla ilgili yıpranma, renk veya fiziksel işlem kanıtı yoktur; yeni adlandırma bilgisi tahminin merkezini açıkça değiştirir."],"explanation":"İlk üç ipucu, aynı içeriğin farklı adlarla kaydedilmesi nedeniyle arama sonuçlarının bozulduğunu gösterir. “Yıl-yer-kişi” kuralı geldiğinde tahmin yalnızca genel bir arşiv sorunu olmaktan çıkar ve ortak adlandırma yoluyla erişim tutarlılığını geliştirme sürecine dönüşür. Tahmin kanıtla doğrulanmış, aynı zamanda daha açık hâle getirilmiştir.","difficultyReason":"Öğrenci ardışık dört kanıtı birleştirir, başlangıç tahminini yeni bilgiyle sınırlar ve kanıtın izin vermediği kesin yargıları eler; çeldiriciler kısmi ama güçlü görünen ipuçlarına dayanır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0090","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9c7e0eb61522a9287383f0599b860f4d6526d35c52b585e83a24418b5275cdd6","reviewDecisionSha256":"03f24a5ded468b80abc0753c074cbadc702cfa82f0797478076f29f2fc226808","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9c7e0eb61522a9287383f0599b860f4d6526d35c52b585e83a24418b5275cdd6","reviewedHash":"sha256:9c7e0eb61522a9287383f0599b860f4d6526d35c52b585e83a24418b5275cdd6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:03f24a5ded468b80abc0753c074cbadc702cfa82f0797478076f29f2fc226808; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q090","contentProjectionSha256":"9c7e0eb61522a9287383f0599b860f4d6526d35c52b585e83a24418b5275cdd6","reviewDecisionSha256":"03f24a5ded468b80abc0753c074cbadc702cfa82f0797478076f29f2fc226808","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q091","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n025","noteKey":"tr.g07.turkce.n025","objective":"T.D.7.14","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir ses kaydında şu bilgiler verilir: “Sınıf arşivindeki aynı belge farklı etiketlerle kaydedildiği için öğrenciler aradıkları dosyayı bulamıyordu. Ekip, belge türü ve tarih sırasını kullanan ortak etiketler oluşturdu. Dosyalar yeniden adlandırılınca arama süresi kısaldı.” Metnin yapısını ve önemli bilgilerini en doğru gösteren seçenek hangisidir?","choices":["Konu: Öğrencilerin bilgisayar kullanması; ayrıntı: Etiketlerin iki sözcükten oluşması","Kronolojik yapı: Önce öğrenciler aradı, sonra zaman geçti, en son ders bitti","Problem-çözüm yapısı: Farklı etiketler dosyaları bulmayı güçleştirmiş; ortak etiketleme uygulanınca arama süresi azalmıştır.","Karşılaştırma yapısı: Bilgisayar ile kâğıt dosya benzerlik ve farklılıkları bakımından karşılaştırılmıştır."],"correct":2,"distractorWhy":["Bilgisayar kullanımı genel bir ortam ayrıntısıdır; metnin temel problemi, çözümü ve sonucu bu seçenekte görünmez.","Olayların sırayla anlatılması tek başına kronolojik yapıyı kanıtlamaz; metin asıl olarak bir problem, çözüm ve sonuç ilişkisi kurar.","Bu seçenek doğrudur; dosyaların bulunamaması problemi, ortak etiketleme çözümü ve arama süresinin azalması sonucu birlikte verilmiştir.","Metinde bilgisayar ve kâğıt dosya ortak ölçütlerle karşılaştırılmamıştır; bu yapı metne eklenmiş bir ilişkidir."],"explanation":"Metin önce farklı etiketlerden doğan bulma sorununu tanımlar, sonra ortak etiketleme çözümünü ve bunun arama süresini azaltan sonucunu verir. Önemli bilgiler bu üç işlevi taşıyan bölümlerdir; çevresel ayrıntılar metnin temel yapısını oluşturmaz.","difficultyReason":"Öğrenci kısa bir bilgilendirici metinde problem, çözüm ve sonucu ayırır; çeldiriciler konu söyleme, yüzeysel zaman sırası ve metinde olmayan karşılaştırma yanılgılarına dayanır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0091","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c980fbf03e48e9022229ff150b62313df84f91ce1f9f0a240ea96abb51cdb705","reviewDecisionSha256":"8108c64ed92bc2d98eb39962ee53a0aa12ad7776da2e2f4e5a3e9f433443c67a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c980fbf03e48e9022229ff150b62313df84f91ce1f9f0a240ea96abb51cdb705","reviewedHash":"sha256:c980fbf03e48e9022229ff150b62313df84f91ce1f9f0a240ea96abb51cdb705","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8108c64ed92bc2d98eb39962ee53a0aa12ad7776da2e2f4e5a3e9f433443c67a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q091","contentProjectionSha256":"c980fbf03e48e9022229ff150b62313df84f91ce1f9f0a240ea96abb51cdb705","reviewDecisionSha256":"8108c64ed92bc2d98eb39962ee53a0aa12ad7776da2e2f4e5a3e9f433443c67a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q092","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n025","noteKey":"tr.g07.turkce.n025","objective":"T.D.7.14","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Dinlenen metin şöyledir: “Sergi panolarında uzun paragraflar kullanıldığı için ziyaretçiler metinleri yarıda bırakıyordu. Ekip, temel bilgileri kısa kutulara ayırdı ve isteyenler için ayrıntılı açıklamalara yönlendiren karekodlar ekledi. Sonraki gözlemde ziyaretçilerin daha fazla panoyu tamamladığı görüldü. Cumartesi günü panoların kenarına mavi şerit de takıldı.” Metnin temel ilişkisini koruyan ve destekleyici ayrıntıyı ayıran en uygun özet hangisidir?","choices":["Panolara cumartesi günü mavi şerit takılması serginin en önemli gelişmesidir.","Ziyaretçiler bütün ayrıntılı açıklamaları karekoddan okuyup aynı görüşe ulaşmıştır.","Sergi panolarında hem uzun paragraflar hem kısa kutular hem de mavi şeritler vardır.","Uzun paragraflar okumayı yarıda bırakmaya yol açmış; temel bilgilerin kısaltılıp ayrıntıların karekoda taşınması daha çok panonun tamamlanmasını sağlamıştır."],"correct":3,"distractorWhy":["Mavi şerit metnin sonundaki destekleyici bir ayrıntıdır; okuma sorununu, çözümü ve sonucu taşımaz.","Metin bütün ziyaretçilerin karekodu okuduğunu veya aynı görüşe ulaştığını söylemez; seçenek kanıtsız genelleme yapar.","Bu seçenek ögeleri sıralar fakat aralarındaki neden, çözüm ve sonuç ilişkisini açıklamaz.","Bu seçenek doğrudur; temel problemi, uygulanan çözümü ve gözlenen sonucu korur, mavi şerit gibi ikincil ayrıntıyı dışarıda bırakır."],"explanation":"Metnin yapısal omurgası şöyledir: uzun paragraflar nedeniyle okumalar yarım kalır; bilgiler kısa kutulara ayrılıp ayrıntılar karekoda taşınır; daha çok pano tamamlanır. Mavi şerit bu ilişkiyi değiştirmeyen bir ayrıntıdır. Dördüncü seçenek önemli bilgileri işlevleriyle birlikte özetler.","difficultyReason":"Öğrenci temel sebep-problem-çözüm-sonuç zincirini ikincil görsel ayrıntıdan ayırır; çeldiriciler metindeki gerçek sözcükleri kullandığı için yüzeyde ikna edicidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0092","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4915363a58e8fd8abc0e86ca1d43b921eb372040fa31fe6a85bf7c69361c340e","reviewDecisionSha256":"7649b2cc9d2e5c316b328bcba9345b6b5347a5160142aa189749e6e39b5dd8c6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4915363a58e8fd8abc0e86ca1d43b921eb372040fa31fe6a85bf7c69361c340e","reviewedHash":"sha256:4915363a58e8fd8abc0e86ca1d43b921eb372040fa31fe6a85bf7c69361c340e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7649b2cc9d2e5c316b328bcba9345b6b5347a5160142aa189749e6e39b5dd8c6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q092","contentProjectionSha256":"4915363a58e8fd8abc0e86ca1d43b921eb372040fa31fe6a85bf7c69361c340e","reviewDecisionSha256":"7649b2cc9d2e5c316b328bcba9345b6b5347a5160142aa189749e6e39b5dd8c6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q093","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n025","noteKey":"tr.g07.turkce.n025","objective":"T.D.7.14","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir bilgilendirici kayıtta şu açıklama yapılır: “Sözlü tarih kayıtları yalnız tek bir taşınabilir diskte tutuluyordu. Disk arızalanınca üç görüşmeye erişilemedi; ayrıca dosya adları konuşmacı bilgisini içermediği için kayıtlar sık sık karıştırılıyordu. Ekip, her kaydın bir kopyasını okul sunucusuna, bir kopyasını çevrim dışı diske aktardı; dosyaları ‘tarih-konuşmacı-konu’ düzeniyle yeniden adlandırdı ve aylık kontrol çizelgesi oluşturdu. Sonraki iki ayda kayıp dosya yaşanmadı, aranan kayıtlar daha hızlı bulundu.” Metindeki önemli bilgileri yapısal işlevleriyle en eksiksiz eşleştiren seçenek hangisidir?","choices":["Problemler: tek kopya nedeniyle erişim kaybı ve düzensiz adlar nedeniyle karışıklık; çözümler: iki ayrı yerde yedekleme, ortak adlandırma ve aylık kontrol; sonuçlar: kayıp yaşanmaması ve kayıtlara daha hızlı erişim","Problem: görüşmelerin konu bakımından ilgi çekici olmaması; çözüm: konuşmacıları değiştirmek; sonuç: daha uzun kayıtlar hazırlamak","Sebep: okul sunucusunun arızalanması; sonuç: bütün kayıtların taşınabilir diske aktarılması","Karşılaştırma: çevrim içi kayıtların ses kalitesi çevrim dışı kayıtlardan daha yüksektir; ayrıntı: görüşmeler iki ay sürmüştür"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; metindeki iki ayrı problemi, üç çözüm adımını ve iki gözlenen sonucu eksiksiz ve doğru yönleriyle düzenler.","İçeriğin ilgi çekiciliği veya konuşmacı değişikliği metinde yoktur; seçenek problem-çözüm yapısını bütünüyle uydurur.","Arızalanan araç taşınabilir disktir, okul sunucusu değil; ayrıca çözüm bütün kayıtları tek yere taşımak değil, yedekleri iki yerde tutmaktır.","Ses kalitesi karşılaştırılmamıştır; iki aylık süre de görüşmelerin süresi değil, çözüm sonrasında gözlem yapılan dönemdir."],"explanation":"Metin iki sorun tanımlar: tek kopyaya bağlı erişim kaybı ve standart olmayan adlara bağlı karışıklık. Çözüm, yedekleri iki ayrı ortamda tutma, ortak dosya adı kullanma ve düzenli kontrol yapmadır. Sonuçlar da kayıp yaşanmaması ile arama hızının artmasıdır. Birinci seçenek bütün yapısal parçaları doğru bağlar.","difficultyReason":"Öğrenci aynı metindeki iki problem, üç çözüm ve iki sonucu çoklu ilişki olarak haritalar; çeldiriciler yön tersine çevirme, ayrıntıyı yanlış işlevle yorumlama ve metin dışı bilgi ekleme içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0093","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"aff61b9f8cf15b2f14eb7f9ab238574157894c442dbf895ef97a45665aa7465f","reviewDecisionSha256":"504dbbc0653961d9f38ec41a6a7ded52dba6052781511f301e4dc589a1d40862","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:aff61b9f8cf15b2f14eb7f9ab238574157894c442dbf895ef97a45665aa7465f","reviewedHash":"sha256:aff61b9f8cf15b2f14eb7f9ab238574157894c442dbf895ef97a45665aa7465f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:504dbbc0653961d9f38ec41a6a7ded52dba6052781511f301e4dc589a1d40862; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q093","contentProjectionSha256":"aff61b9f8cf15b2f14eb7f9ab238574157894c442dbf895ef97a45665aa7465f","reviewDecisionSha256":"504dbbc0653961d9f38ec41a6a7ded52dba6052781511f301e4dc589a1d40862","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q094","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n026","noteKey":"tr.g07.turkce.n026","objective":"T.D.7.17","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir konuşmacı şöyle der: “Ortak hafıza, bir topluluğun geçmişten devraldığı bilgi ve deneyimleri birlikte hatırlamasıdır. Aile büyüklerinden alınan ses kayıtları, eski mektuplar ve yerel fotoğraflar bu hafızayı besleyen kaynaklara örnektir.” Bu bölümde kullanılan düşünceyi geliştirme yolları ve işlevleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?","choices":["Karşılaştırma ve sayısal veri; iki dönem arasındaki fark ölçülmüştür.","Tanımlama ve örneklendirme; önce kavramın ne olduğu açıklanmış, sonra somut kaynaklar sıralanmıştır.","Benzetme ve tanık gösterme; ortak hafıza bir nesneye benzetilmiş, uzman görüşü aktarılmıştır.","Yalnız tanımlama; ikinci cümle düşünceyi geliştiren ayrı bir yol değildir."],"correct":1,"distractorWhy":["Metinde iki dönem ortak ölçütle karşılaştırılmamış ve hiçbir sayı ya da ölçüm verilmemiştir.","Bu seçenek doğrudur; ilk cümle “ortak hafıza nedir?” sorusunu yanıtlar, ikinci cümle genel kavramı somut örneklerle görünür kılar.","Ortak özellik üzerinden bir benzetme kurulmamış, görüşü aktarılan ilgili bir kişi veya kaynak belirtilmemiştir.","İkinci cümlede üç somut kaynak genel yargıyı açıklamaktadır; bu bölüm örneklendirme işlevi taşır."],"explanation":"İlk cümle ortak hafızanın ayırt edici anlamını verdiği için tanımlamadır. İkinci cümlede ses kayıtları, mektuplar ve fotoğraflar genel düşünceyi somutlaştırdığı için örneklendirme kullanılmıştır. İki yol aynı kavramı anlaşılır kılmak üzere birlikte çalışır.","difficultyReason":"Öğrenci iki cümlenin farklı işlevlerini ayırt eder ve yöntem adını düşünceye katkısıyla eşleştirir; çeldiriciler görünmeyen sayı, benzetme veya tanık varsayar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0094","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ec9023a93ceee6729f07de192a3bc19b628e0dfc30b3a272c16586497bb7c91e","reviewDecisionSha256":"08d0d0a9895be78bbecb1fdd93eeac11454a14f82fb4a0d66cff5aee4a02721c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ec9023a93ceee6729f07de192a3bc19b628e0dfc30b3a272c16586497bb7c91e","reviewedHash":"sha256:ec9023a93ceee6729f07de192a3bc19b628e0dfc30b3a272c16586497bb7c91e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:08d0d0a9895be78bbecb1fdd93eeac11454a14f82fb4a0d66cff5aee4a02721c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q094","contentProjectionSha256":"ec9023a93ceee6729f07de192a3bc19b628e0dfc30b3a272c16586497bb7c91e","reviewDecisionSha256":"08d0d0a9895be78bbecb1fdd93eeac11454a14f82fb4a0d66cff5aee4a02721c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q095","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n026","noteKey":"tr.g07.turkce.n026","objective":"T.D.7.17","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Aşağıdaki iki cümleyi inceleyiniz: I. “Müze, arşiv ve kütüphane gibi kurumlar belgelerin korunmasına katkı sağlar.” II. “Düzenli bir arşiv, aranan belgeye ulaştıran bir pusula gibidir.” Bu cümlelerdeki düşünceyi geliştirme yollarını doğru ayıran seçenek hangisidir?","choices":["I’de benzetme, II’de örneklendirme vardır; çünkü iki cümlede de “gibi” kullanılmıştır.","Her iki cümlede de yalnız karşılaştırma vardır; kurumlar ve pusula üstünlük bakımından ölçülmüştür.","I’de örneklendirme, II’de benzetme vardır; ilkinde kurum örnekleri sıralanmış, ikincisinde arşiv yol gösterme yönüyle pusulaya benzetilmiştir.","I’de tanık gösterme, II’de sayısal veri vardır; kurum adları kaynak, pusula ise ölçüm aracıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["“Gibi” sözcüğü I. cümlede benzetme değil örnek sıralama görevindedir; II. cümlede ortak özellik üzerinden gerçek bir benzetme kurulmuştur.","Cümlelerde ortak bir ölçüte göre üstünlük veya farklılık karşılaştırması yapılmamıştır.","Bu seçenek doğrudur; ilk cümle genel kurum türlerini örnekler, ikinci cümle arşivin yön buldurma işlevini pusulayla somutlaştırır.","Görüşü aktarılan uzman ya da kaynak yoktur; ayrıca sayı, oran veya ölçüm sonucu verilmemiştir."],"explanation":"I. cümlede “müze, arşiv ve kütüphane” belgeleri koruyan kurumlara örnek olarak sıralanır. II. cümlede düzenli arşiv, aranan belgeye ulaştırma özelliği bakımından pusulaya benzetilir. Aynı işaret sözcüğünün farklı işlevlerde kullanılabileceği, cümlelerin anlam ilişkisine bakılarak anlaşılır.","difficultyReason":"Öğrenci “gibi” sözcüğüne otomatik tepki vermek yerine cümledeki işlevi çözümler; en güçlü çeldirici aynı sözcükten hareketle iki kullanımı da benzetme sayar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0095","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7d0ecf58a8178c390f3146c7414c8b4f8e8dd410fd94129e7a702471c8181d67","reviewDecisionSha256":"44d27606d0cec574684811df1b74fc0d49ff7d609788df9d043e9a7205ea6250","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7d0ecf58a8178c390f3146c7414c8b4f8e8dd410fd94129e7a702471c8181d67","reviewedHash":"sha256:7d0ecf58a8178c390f3146c7414c8b4f8e8dd410fd94129e7a702471c8181d67","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:44d27606d0cec574684811df1b74fc0d49ff7d609788df9d043e9a7205ea6250; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q095","contentProjectionSha256":"7d0ecf58a8178c390f3146c7414c8b4f8e8dd410fd94129e7a702471c8181d67","reviewDecisionSha256":"44d27606d0cec574684811df1b74fc0d49ff7d609788df9d043e9a7205ea6250","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q096","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n026","noteKey":"tr.g07.turkce.n026","objective":"T.D.7.17","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir sunumda şu bölüm yer alır: “Okul anketine katılan 80 öğrencinin 62’si, sergideki sesli açıklamaların yazılı panoları anlamayı kolaylaştırdığını belirtti. Sunuma katılan bir müze eğitimcisi de kayıtlı konuşmasında, kültürel bir ögenin yalnız saklanmasının değil, anlamının açıklanmasının da önemli olduğunu vurguladı.” Bu bölümün düşünceyi geliştirme yollarını ve kanıt sınırlarını en doğru değerlendiren seçenek hangisidir?","choices":["Yalnız tanımlama kullanılmıştır; 80 ve 62 sayıları kavramın sözlük anlamını verir.","Sayısal veriler, bütün öğrencilerin sesli açıklamayı yararlı bulduğunu kesin olarak kanıtlar; uzman görüşüne gerek kalmaz.","Tanık gösterme yoktur; çünkü konuşmacının adı verilmediğinde ilgili bir meslek alanı ve konuşma bağlamı hiçbir değer taşımaz.","Sayısal veri, yalnız ankete katılan 80 öğrenci içindeki eğilimi somutlaştırır; müze eğitimcisinin ilgili alandaki görüşü de düşünceye dayanak olur, ancak ikisi bütün izleyiciler için kesin sonuç oluşturmaz."],"correct":3,"distractorWhy":["Sayılar bir kavramın “ne olduğunu” açıklamaz; belirli bir grubun görüşünü ölçülebilir biçimde sunar.","62 kişi 80 kişinin tamamı değildir ve örneklem yalnız okul anketine katılanlarla sınırlıdır; seçenek kapsamı aşırı geneller.","Görüş sahibinin alanı ve görüşün kayıtlı sunum bağlamı belirtilmiştir; adın olmaması, bu mikro metindeki tanık işlevini bütünüyle ortadan kaldırmaz.","Bu seçenek doğrudur; iki yöntemi doğru adlandırır, her birinin düşünceye katkısını ve verinin temsil sınırını birlikte açıklar."],"explanation":"“80 öğrencinin 62’si” belirli bir grubun ölçülebilir sonucudur ve sayısal verilerden yararlanmadır. Müze eğitimcisinin konuyla ilgili kayıtlı görüşü tanık göstermedir. Ancak anket sonucu yalnız katılımcı grubu, görüş de ilgili kişinin değerlendirmesini temsil eder; bunlar bütün insanlar için kesin bir hüküm kurdurmaz.","difficultyReason":"Öğrenci iki geliştirme yolunu aynı anda belirler, kaynak ilgisini ve örneklem kapsamını değerlendirir; çeldiriciler doğru yöntemi görse bile kanıtı evrenselleştirir veya gereksiz yere geçersiz sayar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0096","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bdec806495353bd183d3881ff05442bf3ed2e5d18c5be2f1bfc208681d867e7c","reviewDecisionSha256":"e7c3b57b3c4d85fa236839111b1cbc14e5f04bbb540136a9eddc9db6738f8a9e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:bdec806495353bd183d3881ff05442bf3ed2e5d18c5be2f1bfc208681d867e7c","reviewedHash":"sha256:bdec806495353bd183d3881ff05442bf3ed2e5d18c5be2f1bfc208681d867e7c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e7c3b57b3c4d85fa236839111b1cbc14e5f04bbb540136a9eddc9db6738f8a9e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q096","contentProjectionSha256":"bdec806495353bd183d3881ff05442bf3ed2e5d18c5be2f1bfc208681d867e7c","reviewDecisionSha256":"e7c3b57b3c4d85fa236839111b1cbc14e5f04bbb540136a9eddc9db6738f8a9e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q097","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-18","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n027","noteKey":"tr.g07.turkce.n027","objective":"T.D.7.18","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir şiir dinletisinde “Taş duvar, sabaha kadar sessizce nöbet tuttu.” dizesi duyulur. Bu dizedeki söz sanatı ve anlatıma etkisi hangi seçenekte doğru açıklanmıştır?","choices":["Kişileştirme vardır; duvara insana özgü nöbet tutma davranışı verilerek mekân canlı ve koruyucu gösterilmiştir.","Konuşturma vardır; duvar dinleyiciye doğrudan söz söylemiştir.","Benzetme vardır; duvar “gibi” edatıyla bir nöbetçiye benzetilmiştir.","Abartma vardır; duvarın yüksekliği gerçek ölçünün ötesinde büyütülmüştür."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; insan dışındaki duvara nöbet tutma özelliği verilmiş, böylece mekânın koruyucu niteliği canlandırılmıştır.","Duvarın söylediği herhangi bir söz yoktur; insan özelliği verilmesi tek başına konuşturma oluşturmaz.","Dizede açık ya da örtük bir benzetilen ilişkisi yerine doğrudan insan davranışı yükleme vardır.","Duvarın boyutu veya etkisi aşırı ölçüde büyütülmemiş; sanat nöbet tutma özelliğinden doğmuştur."],"explanation":"Duvar gerçek yaşamda bilinçli biçimde nöbet tutamaz. Bu insana özgü davranış duvara verildiği için kişileştirme yapılmıştır. İfade, taş yapıyı yalnız bir nesne olmaktan çıkarıp koruyan ve bekleyen canlı bir varlık gibi hissettirir.","difficultyReason":"Öğrenci insan dışı varlığa verilen açık insan davranışını tanır ve temel etkisini açıklar; çeldiriciler kişileştirmeyi konuşturma, benzetme veya abartmayla karıştırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0097","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5caf08119f8c4c50b494944a4524c77c69ceca81ba6c0447bac706e73b1c33ca","reviewDecisionSha256":"6756505ccd5ee9d7f55120eca254c6ad3c38914038d4447ba00754668e75dc62","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5caf08119f8c4c50b494944a4524c77c69ceca81ba6c0447bac706e73b1c33ca","reviewedHash":"sha256:5caf08119f8c4c50b494944a4524c77c69ceca81ba6c0447bac706e73b1c33ca","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6756505ccd5ee9d7f55120eca254c6ad3c38914038d4447ba00754668e75dc62; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q097","contentProjectionSha256":"5caf08119f8c4c50b494944a4524c77c69ceca81ba6c0447bac706e73b1c33ca","reviewDecisionSha256":"6756505ccd5ee9d7f55120eca254c6ad3c38914038d4447ba00754668e75dc62","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q098","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-18","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n027","noteKey":"tr.g07.turkce.n027","objective":"T.D.7.18","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir anlatıcı şöyle der: “Meydan bir an buz gibi sessizdi; sonra yüzlerce çocuğun sesi yükseldi, güneş de onlara gülümsedi.” Bu cümledeki söz sanatlarını ve ortak etkilerini en doğru açıklayan seçenek hangisidir?","choices":["Yalnız abartma vardır; çocukların sayısı gerçekte olamayacak kadar büyütülmüştür.","“Buz gibi sessiz” sözünde benzetme, sessizlik ile yükselen ses arasında karşıtlık, güneşin gülümsemesinde kişileştirme vardır; bunlar sakinlikten canlılığa geçişi belirginleştirir.","Konuşturma ve tanık gösterme vardır; güneş konuşmuş, çocuklar uzman görüşü sunmuştur.","Yalnız karşılaştırma vardır; meydan, çocuklar ve güneş aynı ölçüte göre sıralanmıştır."],"correct":1,"distractorWhy":["“Yüzlerce” ifadesi bağlamda mümkün bir sayıdır; asıl sanatlar benzetme, karşıtlık ve kişileştirme ilişkilerinde kurulmuştur.","Bu seçenek doğrudur; üç ayrı söz sanatının kanıtını gösterir ve birlikte oluşturdukları geçiş etkisini metnin anlamına bağlar.","Güneşin söylediği bir söz yoktur ve çocukların ifadeleri uzman görüşü olarak aktarılmamıştır.","Ortak ölçüte dayalı bir karşılaştırma yapılmaz; cümlede farklı söz sanatları ayrı ifadelerle kullanılmıştır."],"explanation":"Sessizlik soğukluk yönünden buza benzetilmiştir. “Sessizdi” ile “ses yükseldi” zıt durumları geçişi belirginleştirir. Güneşin gülümsemesi insana özgü davranış verdiği için kişileştirmedir. Üçü birlikte meydanın durgunluktan ortak bir canlılığa geçmesini etkileyici kılar.","difficultyReason":"Öğrenci tek cümlede üç söz sanatını ayrı kanıtlarla belirler ve birleşik etkilerini yorumlar; çeldiriciler yalnız bir sözcüğe odaklanarak diğer ilişkileri siler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0098","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a2aa5a3a8a9cc9492ce57d2085eb0f108b9150fb73a0e5fc6f2f84515eb978f0","reviewDecisionSha256":"61dcb789e45bdafbfec20645f46c5be40d028ddb8b5ca5a01e5793052885a37a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a2aa5a3a8a9cc9492ce57d2085eb0f108b9150fb73a0e5fc6f2f84515eb978f0","reviewedHash":"sha256:a2aa5a3a8a9cc9492ce57d2085eb0f108b9150fb73a0e5fc6f2f84515eb978f0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:61dcb789e45bdafbfec20645f46c5be40d028ddb8b5ca5a01e5793052885a37a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q098","contentProjectionSha256":"a2aa5a3a8a9cc9492ce57d2085eb0f108b9150fb73a0e5fc6f2f84515eb978f0","reviewDecisionSha256":"61dcb789e45bdafbfec20645f46c5be40d028ddb8b5ca5a01e5793052885a37a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q099","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-18","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n027","noteKey":"tr.g07.turkce.n027","objective":"T.D.7.18","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir dinletide şu sözler duyulur: “Eski mektup, ‘Beni bir kez daha oku,’ diye fısıldadı. Sesi öyle büyüdü ki odanın duvarları bile geçmişi dinledi.” Bu bölümün söz sanatlarına ilişkin en kapsamlı ve kanıta dayalı çözümlemesi hangisidir?","choices":["Yalnız kişileştirme vardır; mektup ve duvarlarla ilgili bütün ifadeler aynı sanatın tek örneğidir.","İlk cümlede yalnız abartma, ikinci cümlede yalnız benzetme vardır; çünkü ses büyümüş ve duvarlar geçmişe benzemiştir.","Mektubun söz söylemesi konuşturma ve buna bağlı kişileştirmedir; sesin olağanüstü büyümesi abartma, duvarların dinlemesi ise kişileştirmedir. Bu sanatlar geçmişin çağrısını canlı ve güçlü kılar.","Karşıtlık vardır; eski mektup ile yeni oda zaman bakımından karşılaştırılmıştır."],"correct":2,"distractorWhy":["Kişileştirme vardır ancak mektubun doğrudan söz söylemesi konuşturmayı, sesin olağanüstü büyümesi de ayrı bir abartmayı oluşturur.","Mektubun fısıldaması abartma değil konuşturmadır; duvarların geçmişe benzetildiği bir ortak yön de kurulmamıştır.","Bu seçenek doğrudur; her ifadeyi ayrı kanıtla adlandırır ve söz sanatlarının ortak duygusal işlevini açıklar.","Eski ve yeni sözcükleri zıt bir anlam düzeni içinde verilmemiş, oda ile mektup aynı ölçütte karşılaştırılmamıştır."],"explanation":"İnsan dışı mektup doğrudan konuştuğu için konuşturma vardır ve bu kullanım kişileştirmeyi de içerir. Sesin bütün odayı aşan biçimde büyütülmesi abartmadır. Duvarlara dinleme özelliği verilmesi ikinci bir kişileştirmedir. Bu çoklu kullanım, geçmişten gelen mesajı canlı ve çarpıcı biçimde duyurur.","difficultyReason":"Öğrenci iki cümlede iç içe geçen konuşturma, kişileştirme ve abartmayı ayrı ayrı kanıtlar; yakın çeldiriciler bir sanatı görüp diğerlerini tek başlık altında eritir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0099","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dc556abea19a8164a327c26e576980cc8dcdb5682728fc3083592f1c68204720","reviewDecisionSha256":"409a0c437a1436aa3d1f01b3b01bfbab0323e58c64b4297e7ecf2b2925647649","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:dc556abea19a8164a327c26e576980cc8dcdb5682728fc3083592f1c68204720","reviewedHash":"sha256:dc556abea19a8164a327c26e576980cc8dcdb5682728fc3083592f1c68204720","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:409a0c437a1436aa3d1f01b3b01bfbab0323e58c64b4297e7ecf2b2925647649; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q099","contentProjectionSha256":"dc556abea19a8164a327c26e576980cc8dcdb5682728fc3083592f1c68204720","reviewDecisionSha256":"409a0c437a1436aa3d1f01b3b01bfbab0323e58c64b4297e7ecf2b2925647649","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q100","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n029","noteKey":"tr.g07.turkce.n029","objective":"T.D.7.20","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir konuşmada “Topluluk, ilk denemede sonuç alamayınca yılmadı; eksiklerini belirleyip çalışmayı yeniden düzenledi.” cümlesi geçer. Bu bağlamda “yılmak” sözcüğünün anlamı hangisidir?","choices":["Bir işi ayrıntılı biçimde planlamak","Sonucu başkalarından gizlemek","Çalışmanın süresini kısaltmak","Güçlük karşısında cesaretini yitirip vazgeçmek"],"correct":3,"distractorWhy":["Cümlede planlama daha sonra yapılan bir davranıştır; “yılmamak” plan yapmakla eş anlamlı değildir.","Sonucun gizlenmesine ilişkin hiçbir bağlam ipucu yoktur.","Çalışmanın kısaltıldığı değil, yeniden düzenlenerek sürdürüldüğü belirtilmiştir.","Bu seçenek doğrudur; başarısızlığa rağmen çalışmanın sürdürülmesi, “yılmamak”ın vazgeçmemek anlamına geldiğini gösterir."],"explanation":"“İlk denemede sonuç alamamak” bir güçlük, “çalışmayı yeniden düzenlemek” ise bu güçlüğe rağmen devam etmektir. Bu karşıtlık, “yılmamak”ın cesaretini kaybedip vazgeçmemek anlamında kullanıldığını gösterir. Dolayısıyla “yılmak”, güçlük karşısında cesaretini yitirip vazgeçmektir.","difficultyReason":"Öğrenci sözcüğün anlamını cümledeki başarısızlık ve devam etme karşıtlığından çıkarır; çeldiriciler yakın çevrede geçen eylemleri yanlışlıkla sözcüğün anlamı sayar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0100","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a596f2ccae688c474372b7d567b5f7055c2a5b850c6095d945c68d7cb4a1c0a0","reviewDecisionSha256":"8aa7336b39debcd67cdc3e30fa27f49789dc5cab5d991f1aa4cc1985673139ec","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a596f2ccae688c474372b7d567b5f7055c2a5b850c6095d945c68d7cb4a1c0a0","reviewedHash":"sha256:a596f2ccae688c474372b7d567b5f7055c2a5b850c6095d945c68d7cb4a1c0a0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8aa7336b39debcd67cdc3e30fa27f49789dc5cab5d991f1aa4cc1985673139ec; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q100","contentProjectionSha256":"a596f2ccae688c474372b7d567b5f7055c2a5b850c6095d945c68d7cb4a1c0a0","reviewDecisionSha256":"8aa7336b39debcd67cdc3e30fa27f49789dc5cab5d991f1aa4cc1985673139ec","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q101","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n029","noteKey":"tr.g07.turkce.n029","objective":"T.D.7.20","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"“Ekip üç başarısız denemeden sonra yöntemini değiştirdi ama çalışmayı bırakmadı; azimle yeni bir çözüm aradı.” cümlesindeki “azim” için bir kavram alanı oluşturulacaktır. Aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi anlam ilişkilerini en doğru kurar?","choices":["Yakın anlamlılar: kararlılık, sebat; karşıt durum: ilk güçlükte vazgeçme; çağrışım veya olası sonuç: çaba ve başarı","Tam eş anlamlılar: başarı, yöntem, çözüm; zıt anlamlı: deneme","Eş sesli: azim ve arşiv; yakın anlamlı: başarısızlık; karşıt anlamlı: çalışma","Tam eş anlamlılar: kararlılık, başarı, sabır, sonuç; bu sözcüklerin hepsi her cümlede “azim” yerine kullanılabilir"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; kararlılık ve sebat yakın anlam alanındadır, vazgeçme karşıt davranıştır; çaba ve başarı ise eş anlamlı değil, kavramla ilişkili çağrışım veya sonuçlardır.","Başarı bir sonuç, yöntem bir uygulama yolu, çözüm ise ulaşılan öneridir; hiçbiri “azim”in tam eş anlamlısı değildir.","“Azim” ile “arşiv” eş sesli değildir; başarısızlık azmin yakın anlamı, çalışma da zıt anlamı sayılamaz.","Kararlılık yakın olsa da başarı ve sonuç eş anlamlı değildir; sabır da her bağlamda azmin yerine geçemez."],"explanation":"Azim, güçlük karşısında çabayı sürdürme kararlılığıdır. “Kararlılık” ve “sebat” yakın anlamlıdır; “ilk güçlükte vazgeçme” karşıt bir davranışı gösterir. Çaba azmin görünür davranışı, başarı ise olası sonucudur; bunlar tam eş anlamlı değildir. Bu ayrımı yalnız birinci seçenek korur.","difficultyReason":"Öğrenci eş, yakın, karşıt ve çağrışımsal ilişkileri aynı ağ içinde ayırır; çeldiriciler bağlamdaki ilişkili her sözcüğü yanlış biçimde eş anlamlı sayar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0101","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2a6d6fbc335905ab4814a0b1c60641f146dc855a4559d507696223012bb89e78","reviewDecisionSha256":"26df34244a929118541e04bc268bc7a9a9701dc39cc22e9f1edc0a5bd883b788","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2a6d6fbc335905ab4814a0b1c60641f146dc855a4559d507696223012bb89e78","reviewedHash":"sha256:2a6d6fbc335905ab4814a0b1c60641f146dc855a4559d507696223012bb89e78","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:26df34244a929118541e04bc268bc7a9a9701dc39cc22e9f1edc0a5bd883b788; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q101","contentProjectionSha256":"2a6d6fbc335905ab4814a0b1c60641f146dc855a4559d507696223012bb89e78","reviewDecisionSha256":"26df34244a929118541e04bc268bc7a9a9701dc39cc22e9f1edc0a5bd883b788","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q102","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n029","noteKey":"tr.g07.turkce.n029","objective":"T.D.7.20","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"İki farklı kayıtta şu cümleler geçer: I. “Dededen kalan ev, miras paylaşımında üç kardeş arasında bölüşüldü.” II. “Yerel türküler, kuşaktan kuşağa aktarılan kültürel mirasın bir parçasıdır.” “Miras” sözcüğünü söz varlığı çalışmasına dönüştüren en doğru işlem ve yeni kullanım hangisidir?","choices":["İki cümledeki anlamı aynı kabul etmek; sözcüğü yalnız “paylaşılan ev” diye açıklayıp “Türkülerimizi miras olarak sattık.” cümlesinde kullanmak","I’de maddi olarak devralınan mal, II’de geçmişten devralınıp geleceğe aktarılan kültürel değer anlamını çıkarmak; bu anlamları güvenilir bir kaynakla karşılaştırıp “Sözlü anlatılar ortak kültürel mirasımızı tanımamıza yardım eder.” cümlesini kurmak","Sözcüğü eş sesli saymak; iki anlam arasında hiçbir ilişki bulunmadığını kabul edip kaynak kontrolü yapmamak","Sözlükteki ilk açıklamayı aynen kopyalamak; cümlelerde hangi anlamın geçerli olduğunu incelemeden “Miras çok güzel bir kelimedir.” demek"],"correct":1,"distractorWhy":["İkinci cümlede maddi mal değil kültürel değer söz konusudur; yeni cümle de kültürel ögelerin satıldığına dair bağlama aykırı bir anlam kurar.","Bu seçenek doğrudur; iki bağlam anlamını ayırır, kaynakla doğrulama adımını içerir ve kültürel anlamı yeni bir cümlede doğru kullanır.","Anlamlar tamamen ilgisiz değildir; her ikisinde de geçmişten devralma ortaklığı vardır. Kaynak kontrolünü atlamak söz varlığı çalışmasını eksik bırakır.","Bağlamı incelemeden açıklama kopyalamak anlam seçimini göstermez; verilen yeni cümle de sözcüğün anlamını etkin biçimde kullanmaz."],"explanation":"Birinci cümlede “miras” maddi malı, ikinci cümlede geçmişten devralınan kültürel değeri anlatır. Ortak çekirdek “devralma”dır ancak bağlamlar farklıdır. Doğru çalışma, iki anlamı cümle ipuçlarından çıkarmak, başvuru kaynağıyla doğrulamak ve seçilen anlamı yeni bir bağlamda kullanmaktır. İkinci seçenek bütün aşamaları yerine getirir.","difficultyReason":"Öğrenci çok anlamlı bir sözcüğün ortak çekirdeğini ve bağlama göre ayrılan anlamlarını belirler, doğrulama ile yeni kullanım arasında bağ kurar; çeldiriciler tek anlam, eş seslilik veya edilgen ezber yanılgılarını taşır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0102","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"41320c1a6adc37d22b0b263ac726405adfe172db86e774a72a1a4aec55b2cf19","reviewDecisionSha256":"35421e5888cd67bce299a72a07ed1d1723fbcc88900eb929767bccb91f9f275a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:41320c1a6adc37d22b0b263ac726405adfe172db86e774a72a1a4aec55b2cf19","reviewedHash":"sha256:41320c1a6adc37d22b0b263ac726405adfe172db86e774a72a1a4aec55b2cf19","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:35421e5888cd67bce299a72a07ed1d1723fbcc88900eb929767bccb91f9f275a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q102","contentProjectionSha256":"41320c1a6adc37d22b0b263ac726405adfe172db86e774a72a1a4aec55b2cf19","reviewDecisionSha256":"35421e5888cd67bce299a72a07ed1d1723fbcc88900eb929767bccb91f9f275a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q103","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-24","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-24","noteId":"tr.g07.turkce.n030","noteKey":"tr.g07.turkce.n030","objective":"T.D.7.24","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Okulun resmî hesabında yayımlanan bir sergi videosunda gün, saat, yer ve katılım koşulları açıkça verilir. Ancak anlatıcı, kaynak göstermeden “Bu sergideki nesneler, yöredeki bütün geleneklerin yüzyıllardır hiç değişmediğini kanıtlıyor.” der. İçeriğe ilişkin en dengeli ve kanıta dayalı değerlendirme hangisidir?","choices":["Video resmî hesapta olduğu için içindeki bütün tarihsel iddialar otomatik olarak doğrudur.","Kaynak verilmeyen bir iddia bulunduğu için gün, saat ve yer bilgileri de geçersiz sayılmalıdır.","Video duyuru amacı ve hedef kitle açısından güçlüdür; temel katılım bilgileri açıktır. Buna karşılık değişmezlik iddiası çok geniş ve kaynaksız olduğundan ayrıca doğrulanmalıdır.","Müzik ve kurgu etkileyiciyse kaynak eksikliği değerlendirmede önem taşımaz."],"correct":2,"distractorWhy":["Paylaşım sahibinin resmî olması her iddiayı kanıtlamaz; tarihsel genellemenin ayrıca izlenebilir dayanağı olmalıdır.","Bir zayıflık içeriğin bütün bölümlerini geçersiz kılmaz; duyuru bilgileri açıkça verildiği için o ölçüt bakımından güçlüdür.","Bu seçenek doğrudur; hedef kitle ve duyuru bilgilerini ayrı, geniş tarihsel iddianın kaynak sorununu ayrı ölçütlerle değerlendirir.","Duygusal etki doğruluk kanıtı değildir; müzik ve kurgu, kaynak açıklığının yerini tutamaz."],"explanation":"Değerlendirme tek bir genel yargı değil, ölçütlere göre yapılmalıdır. Gün, saat, yer ve katılım koşullarının açık olması duyuru işlevini destekler. “Bütün gelenekler yüzyıllardır hiç değişmedi” iddiası ise çok geniştir ve kaynak gösterilmediği için bilgilendirici güvenilirlik bakımından ayrıca doğrulanmalıdır.","difficultyReason":"Öğrenci aynı içeriğin güçlü ve zayıf yönlerini iki ayrı ölçütle tartar; çeldiriciler resmîlikten mutlak doğruluk çıkarır, tek eksiklikle bütünü reddeder veya duyguyu kanıt sayar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0103","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"68ad64e7e7ca16e507dffa32f5e04795621db32a6e94fd5175d358d18368224c","reviewDecisionSha256":"31394c9672e11507c8188ca45438c869069d11591a421371c9a78eec9e7701c9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:68ad64e7e7ca16e507dffa32f5e04795621db32a6e94fd5175d358d18368224c","reviewedHash":"sha256:68ad64e7e7ca16e507dffa32f5e04795621db32a6e94fd5175d358d18368224c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:31394c9672e11507c8188ca45438c869069d11591a421371c9a78eec9e7701c9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q103","contentProjectionSha256":"68ad64e7e7ca16e507dffa32f5e04795621db32a6e94fd5175d358d18368224c","reviewDecisionSha256":"31394c9672e11507c8188ca45438c869069d11591a421371c9a78eec9e7701c9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q104","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-24","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-24","noteId":"tr.g07.turkce.n030","noteKey":"tr.g07.turkce.n030","objective":"T.D.7.24","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir sosyal medya paylaşımı, aile arşivinden alınan fotoğrafların tarihini ve hangi aileden geldiğini doğru biçimde belirtir. Buna karşın fotoğraftaki bir öğrencinin tam adı, ev adresi ve telefon numarası izni sorulmadan ekranda gösterilir. Paylaşımın değerlendirilmesine ilişkin en doğru yargı hangisidir?","choices":["Kaynak bilgisi doğru verildiği için kişisel bilgilerin paylaşılması etik açıdan sorun oluşturmaz.","Kişisel bilgi sorunu bulunduğu için fotoğrafların tarih ve kaynak bilgileri de kesinlikle yanlıştır.","Paylaşımın amacı kültürel mirası tanıtmak olduğundan hedef, her türlü sunum biçimini haklı kılar.","Kaynak açıklığı güçlü bir yöndür; ancak izin alınmadan adres ve telefon gösterilmesi özel yaşam ve güvenlik açısından ciddi bir ihlaldir. Bu bilgiler kaldırılmalı, gerekli izinler alınmadan paylaşım sürdürülmemelidir."],"correct":3,"distractorWhy":["Kaynak doğruluğu, kişisel verilerin korunması ölçütünü ortadan kaldırmaz; farklı ölçütler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.","Etik ihlal, tarih ve kaynak bilgisinin otomatik olarak yanlış olduğunu kanıtlamaz; seçenek ölçütler arasında geçersiz bir sonuç kurar.","İyi niyetli bir amaç, kişilerin hak ve güvenliğini ihlal eden yöntemi meşrulaştırmaz.","Bu seçenek doğrudur; kaynağa ilişkin olumlu kanıtı korurken özel yaşam ve güvenlik ihlalini somut biçimde belirler ve uygun düzeltmeyi söyler."],"explanation":"İçerik iki ayrı açıdan değerlendirilmelidir. Fotoğrafların tarihinin ve kaynağının belirtilmesi izlenebilirlik bakımından olumludur. Tam ad, adres ve telefonun izinsiz gösterilmesi ise özel yaşamı ve güvenliği ihlal eder. Bu nedenle sınırlı yargı, olumlu kaynağı kabul ederken kişisel bilgilerin kaldırılmasını ve izin koşulunu açıkça belirtmelidir.","difficultyReason":"Öğrenci kaynak, etik, hak ve güvenlik ölçütlerini aynı içerikte dengeler; çeldiriciler bir olumlu yönün ihlali silmesi veya bir ihlalin bütün bilgiyi yanlış yapması gibi aşırı genellemeler içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0104","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2fdfbbd967e2936a7121477a09e81c155e7885e764586c55db416d8f6746a8e2","reviewDecisionSha256":"2e05eed419f3d60e4447e38e26e6aa24d43b0ecad6abd9ec879e94e3e54d7018","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2fdfbbd967e2936a7121477a09e81c155e7885e764586c55db416d8f6746a8e2","reviewedHash":"sha256:2fdfbbd967e2936a7121477a09e81c155e7885e764586c55db416d8f6746a8e2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2e05eed419f3d60e4447e38e26e6aa24d43b0ecad6abd9ec879e94e3e54d7018; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q104","contentProjectionSha256":"2fdfbbd967e2936a7121477a09e81c155e7885e764586c55db416d8f6746a8e2","reviewDecisionSha256":"2e05eed419f3d60e4447e38e26e6aa24d43b0ecad6abd9ec879e94e3e54d7018","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q105","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-24","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-24","noteId":"tr.g07.turkce.n030","noteKey":"tr.g07.turkce.n030","objective":"T.D.7.24","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"İki medya içeriği karşılaştırılacaktır. İçerik X, bir okul podcastidir: arşiv katalog numaralarını verir, kesin bilgi ile yorumları ayırır ve dili yaş düzeyine uygundur; ancak yazılı dökümü yoktur. İçerik Y, kısa bir videodur: altyazılıdır ve etkinliğin gün-saat-yer bilgileri açıktır; fakat kaynağı belirtilmeyen bir fotoğrafa dayanarak “Herkes bu olayın böyle olduğunu bilir.” der. En dengeli karşılaştırma hangisidir?","choices":["X kaynak açıklığı ve düşünce tutarlılığı bakımından daha güçlüdür, ancak yazılı döküm eksikliği erişilebilirliği sınırlar. Y duyuru ve altyazı bakımından erişilebilirdir, fakat kanıtsız genellemesi bilgilendirici güvenilirliği zayıflatır.","Y görsel olduğu için her ölçütte X’ten daha güvenilirdir; görüntü, kaynak göstermenin yerine geçer.","X’te yazılı döküm olmadığı için katalog numaraları ve bütün açıklamalar değersizdir; Y’de altyazı bulunduğu için genelleme doğrudur.","İki içerik de bazı eksikler taşıdığı için hiçbir amaçla kullanılamaz ve aralarında ölçüt temelli fark kurulamaz."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; her içerikte kaynak, tutarlılık, duyuru ve erişilebilirlik ölçütlerini ayrı kanıtlarla karşılaştırır ve sınırları belli sonuç verir.","Görsel sunum doğruluğu kendiliğinden garanti etmez; kaynağı belirsiz fotoğraf ve genelleme ayrıca sorgulanmalıdır.","Döküm eksikliği erişilebilirlik sorunudur, kaynak kanıtını yok etmez; altyazı da kanıtsız iddiayı doğru yapmaz.","Bir içeriğin eksik yönü onun bütün amaçlarla kullanılamayacağı anlamına gelmez; karşılaştırma zaten farklı ölçütlerde güçlü ve zayıf yanları belirlemek içindir."],"explanation":"X’in katalog numaraları ve bilgi-yorum ayrımı kaynak ile tutarlılık ölçütlerini destekler; yazılı döküm olmaması bazı kullanıcıların erişimini zorlaştırabilir. Y’nin altyazısı ve açık duyuru bilgileri erişilebilirliği artırır; buna karşılık kaynaksız fotoğraf ve “herkes bilir” genellemesi tarihsel iddiayı desteklemez. Birinci seçenek bu karma tabloyu doğru sınırlar içinde karşılaştırır.","difficultyReason":"Öğrenci iki içeriği dört ölçütte çapraz değerlendirir ve tek bir özelliği bütün kaliteye dönüştürmez; çeldiriciler görsellik, altyazı veya tek eksiklik üzerinden mutlak hüküm kurar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0105","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e27538fb549d5e221bfbb25e20a3da0a86882c69cc2456be3c92a852774e05e9","reviewDecisionSha256":"f9628f129e0eb5eb58ed731ffb80d0d8f734e2f74b078dcef75584fd8d5ab8e4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e27538fb549d5e221bfbb25e20a3da0a86882c69cc2456be3c92a852774e05e9","reviewedHash":"sha256:e27538fb549d5e221bfbb25e20a3da0a86882c69cc2456be3c92a852774e05e9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f9628f129e0eb5eb58ed731ffb80d0d8f734e2f74b078dcef75584fd8d5ab8e4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q105","contentProjectionSha256":"e27538fb549d5e221bfbb25e20a3da0a86882c69cc2456be3c92a852774e05e9","reviewDecisionSha256":"f9628f129e0eb5eb58ed731ffb80d0d8f734e2f74b078dcef75584fd8d5ab8e4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q106","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n031","noteKey":"tr.g07.turkce.n031","objective":"T.D.7.27","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Deniz’in hedefi, bir kayıttaki üç sebep-sonuç çiftini bulmaktır. Duyduğu her sözcüğü yazmaya çalıştığı için üçüncü ilişkiyi kaçırmıştır. Bir sonraki etkinlik için en uygun uyarlama hangisidir?","choices":["“Ben dinlemede başarısızım.” diyerek benzer görevlerden kaçınmak","“Sebep” ve “sonuç” başlıklı iki sütun kullanıp yalnız anahtar sözcükleri yazmak","Daha çok cümleyi eksiksiz kopyalamaya çalışmak","Hedef belirlemeden kaydı birkaç kez rastgele dinlemek"],"correct":1,"distractorWhy":["Kişiliğe yönelik olumsuz etiket somut süreç kanıtını açıklamaz ve uygulanabilir bir değişiklik önermez.","Bu seçenek doğrudur; kaçırılan ilişkinin nedeni olan aşırı yazmayı azaltır ve hedefe uygun bir not düzeni getirir.","Soruna yol açan davranışı artırmak, neden-sonuç ilişkilerini yakalamayı daha da zorlaştırır.","Rastgele tekrar, hangi davranışın değiştirileceğini ve başarının nasıl ölçüleceğini göstermez."],"explanation":"Deniz’in güçlü veya zayıf yönü genel bir etiketle değil, not kâğıdındaki kanıtla belirlenmelidir. Sorun, her sözcüğü yazmaya çalışırken ilişkiyi kaçırmasıdır. İki sütun ve anahtar sözcük kullanımı, doğrudan bu nedeni hedefleyen açık ve uygulanabilir bir uyarlamadır.","difficultyReason":"Öğrenci verilen süreç kanıtından doğrudan bir sonraki davranışı seçer; doğru seçenek somut ve gözlenebilir, çeldiriciler ise etikete, tekrara veya aynı hataya dayanır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0106","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"209837b4dd6cc311fc4ab9a541978b538f22e88e4f90049531170aea9ef15d63","reviewDecisionSha256":"160946bcf6d0cf3eafbfdb977afeefa2e5fb7d96d5300205cf63ab7f6fd4a039","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:209837b4dd6cc311fc4ab9a541978b538f22e88e4f90049531170aea9ef15d63","reviewedHash":"sha256:209837b4dd6cc311fc4ab9a541978b538f22e88e4f90049531170aea9ef15d63","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:160946bcf6d0cf3eafbfdb977afeefa2e5fb7d96d5300205cf63ab7f6fd4a039; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q106","contentProjectionSha256":"209837b4dd6cc311fc4ab9a541978b538f22e88e4f90049531170aea9ef15d63","reviewDecisionSha256":"160946bcf6d0cf3eafbfdb977afeefa2e5fb7d96d5300205cf63ab7f6fd4a039","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q107","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n031","noteKey":"tr.g07.turkce.n031","objective":"T.D.7.27","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Ela’nın hedefi, bir medya videosunu “hedef kitle” ve “kaynak açıklığı” ölçütleriyle değerlendirip her ölçüt için bir kanıt göstermektir. Ela hedef kitleyi doğru belirlemiş ancak “Müzik etkileyiciydi, o hâlde kaynak güvenilirdir.” yazmıştır. Aşağıdaki öz yansıtma cümlelerinden hangisi kanıta dayalıdır?","choices":["Videoyu beğendiğim için bütün ölçütlerde başarılı oldum.","Kaynak konusunda yanıldığım için medya içeriklerini değerlendiremiyorum.","Hedef kitleyi içerikteki dil ve duyuru bilgilerinden doğru çıkardım; kaynak için müziği kanıt saydım. Sonraki görevde paylaşım sahibi ve kullanılan görsel kaynağını ayrı ayrı kontrol edeceğim.","Bir sonraki videoda yalnız müziğin daha yavaş olup olmadığına bakacağım."],"correct":2,"distractorWhy":["Beğeni, iki ölçüte ilişkin somut süreç kanıtı değildir ve kaynak hatasını görmezden gelir.","Tek bir yanlış çıkarımdan kalıcı bir kişilik veya yetenek hükmü üretir; gelişmeye açık davranışı belirlemez.","Bu seçenek doğrudur; güçlü yönü, hatalı kanıtı ve bir sonraki görevde uygulanacak açık kontrol davranışını birlikte gösterir.","Müziğin hızı kaynak açıklığı veya hedef kitle ölçütünü karşılamaz; yanlış ölçüte odaklanmayı sürdürür."],"explanation":"Geçerli öz yansıtma, hedefe göre somut kanıt kullanır. Ela hedef kitleyi doğru belirlemiştir; kaynak güvenilirliğinde ise müziği yanlış kanıt saymıştır. “Paylaşım sahibi ve görsel kaynağını kontrol etme” davranışı bu hatanın nedenine yönelik, uygulanabilir bir uyarlamadır.","difficultyReason":"Öğrenci güçlü yön, gelişmeye açık yön ve yeni davranışı tek cümlede kanıtla bağlar; çeldiriciler beğeniye, genelleyici öz etikete veya ilgisiz ölçüte dayanır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0107","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4ba72b170e84ef028d146751e3c176aa1ac2acea50a05ab6e9973c50887e023c","reviewDecisionSha256":"3219205c352a709022f8aedef2a3b8292a0b771d7206900fa25f0e6ab265934f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4ba72b170e84ef028d146751e3c176aa1ac2acea50a05ab6e9973c50887e023c","reviewedHash":"sha256:4ba72b170e84ef028d146751e3c176aa1ac2acea50a05ab6e9973c50887e023c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3219205c352a709022f8aedef2a3b8292a0b771d7206900fa25f0e6ab265934f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q107","contentProjectionSha256":"4ba72b170e84ef028d146751e3c176aa1ac2acea50a05ab6e9973c50887e023c","reviewDecisionSha256":"3219205c352a709022f8aedef2a3b8292a0b771d7206900fa25f0e6ab265934f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q108","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n031","noteKey":"tr.g07.turkce.n031","objective":"T.D.7.27","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Arda, bir videonun devamını tahmin ederken üç tahmin yazmıştır. İlk iki tahminini yeni görüntü ve cümlelere göre düzeltmiş; üçüncü tahminini ise sonraki bölüm açıkça tersini gösterdiği hâlde değiştirmemiştir. Not kâğıdında üçüncü tahminin yanında hiçbir yeni kanıt yoktur. Arda için en uygun yeni hedef hangisidir?","choices":["Her videoda daha fazla tahmin yazmak, fakat tahminleri yeniden kontrol etmemek","Tahmin yapmaktan tamamen vazgeçmek ve yalnız son cümleyi not etmek","Bir arkadaşının tahminini kendi kanıtlarını incelemeden doğru kabul etmek","Her yeni ipucundan sonra tahminin yanına “doğrulandı, daraltıldı veya değiştirildi” işareti koymak ve kararını bir kanıtla açıklamak"],"correct":3,"distractorWhy":["Sorun tahmin sayısının azlığı değil, yeni kanıtla üçüncü tahminin karşılaştırılmamasıdır.","Tahmini bırakmak gelişmeye açık süreci ortadan kaldırır; amaç kanıta göre tahmini yönetmektir.","Akran görüşü yardımcı olabilir ancak kişinin kendi süreç kanıtının yerini tutmaz.","Bu seçenek doğrudur; doğrudan gözlenen eksikliği hedefler, her tahmini yeni kanıtla karşılaştırmayı ve değişikliği görünür kılmayı sağlar."],"explanation":"Arda’nın güçlü yönü ilk iki tahmini güncellemesidir. Gelişmeye açık yönü, çelişen kanıt geldiğinde üçüncü tahmini kontrol etmemesidir. En uygun uyarlama, her yeni ipucunda tahminin durumunu işaretlemek ve kararın yanına somut kanıt yazmaktır; böylece süreç sonraki etkinlikte ölçülebilir.","difficultyReason":"Öğrenci farklı tahminlerdeki süreç kanıtlarını karşılaştırır, tek bir gelişim ihtiyacı seçer ve bunu gözlenebilir hedefe dönüştürür; çeldiriciler miktarı artırır veya sorumluluğu dışarı aktarır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0108","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4e9280ca1162e006ad58d24c012f8d3c51ec0577096e42593f0dc33af154ae0d","reviewDecisionSha256":"95835cd227f666107d8bbf3fcd6a2a7a1a41b73b18a17b297d0f6e7b21c9aa44","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4e9280ca1162e006ad58d24c012f8d3c51ec0577096e42593f0dc33af154ae0d","reviewedHash":"sha256:4e9280ca1162e006ad58d24c012f8d3c51ec0577096e42593f0dc33af154ae0d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:95835cd227f666107d8bbf3fcd6a2a7a1a41b73b18a17b297d0f6e7b21c9aa44; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q108","contentProjectionSha256":"4e9280ca1162e006ad58d24c012f8d3c51ec0577096e42593f0dc33af154ae0d","reviewDecisionSha256":"95835cd227f666107d8bbf3fcd6a2a7a1a41b73b18a17b297d0f6e7b21c9aa44","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q109","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n043","noteKey":"tr.g07.turkce.n043","objective":"T.O.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir öğrencinin amacı, okul arşivindeki düzensizliğin nedenlerini ve bu soruna önerilen çözümleri okuyarak bulmaktır. Aşağıdaki metin seçeneklerinden hangisini seçmesi amacına uygundur?","choices":["Metnin içeriğinde arşivdeki düzensizliğin nedenleri, yaşanan sorunlar ve bunları gidermek için önerilen çözümler açıkça anlatılmaktadır.","Metnin içeriğinde yalnız eski fotoğrafların renkleri ve boyutları betimlenmektedir.","Metnin içeriğinde bir öğrencinin tatil gününde yaptığı etkinlikler zaman sırasıyla anlatılmaktadır.","Metnin içeriğinde farklı şiirlerin uyandırdığı duygular karşılaştırılmadan sıralanmaktadır."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; istenen konu olan arşiv düzensizliğinin nedenlerini ve çözüm önerilerini metnin içeriğinde açıkça bulundurur.","Fotoğrafların renk ve boyutları arşiv sorununun nedenlerini veya çözüm yollarını içermez.","Günlük etkinliklerin sırası, verilen problem-çözüm okuma amacından farklıdır.","Şiirlerin duygusal etkileri, arşiv düzensizliği ve çözüm önerileriyle ilgili değildir."],"explanation":"Okuma materyali, öğrencinin aradığı bilgiyi gerçekten içermelidir. Amaç bir problemin nedenlerini ve çözüm önerilerini bulmak olduğundan, yalnız birinci metin tanımı bu iki bilgi türünü açıkça kapsar.","difficultyReason":"Öğrenci açık okuma amacını metinlerin belirtilen konu kapsamıyla eşleştirir; çeldiriciler farklı tür ve konulardaki materyalleri belirgin biçimde sunar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0109","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4b7812a3b666cc158929793e00777cbc9ff0e580ddf7a01d973a7b943df2b02e","reviewDecisionSha256":"cfc9c2abd02b31ff821ac8d520838bdf2cfde9a496bdf009a2966b62ea057845","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4b7812a3b666cc158929793e00777cbc9ff0e580ddf7a01d973a7b943df2b02e","reviewedHash":"sha256:4b7812a3b666cc158929793e00777cbc9ff0e580ddf7a01d973a7b943df2b02e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cfc9c2abd02b31ff821ac8d520838bdf2cfde9a496bdf009a2966b62ea057845; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q109","contentProjectionSha256":"4b7812a3b666cc158929793e00777cbc9ff0e580ddf7a01d973a7b943df2b02e","reviewDecisionSha256":"cfc9c2abd02b31ff821ac8d520838bdf2cfde9a496bdf009a2966b62ea057845","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q110","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n043","noteKey":"tr.g07.turkce.n043","objective":"T.O.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Üç sayfalık bir metin, okul arşivindeki belge karışıklığına iki çözüm önermektedir. Öğrenciden çözümleri “gereken süre, kullanılacak araç ve beklenen yarar” bakımından karşılaştırması istenir. En uygun okuma yolu hangisidir?","choices":["Metni baştan sona aynı hızla okuyup hiçbir işaret veya not kullanmamak","Önce göz atarak çözüm bölümlerini bulmak, sonra “çözüm-süre-araç-yarar” tablosuna seçici not almak ve ilgili cümleleri işaretlemek","Yalnız ilk paragrafı ezberlemek ve iki çözümün ayrıntılarını başlıktan tahmin etmek","Metindeki her sözcüğün altını çizmek ve hangi bilginin hangi çözüme ait olduğunu ayırmamak"],"correct":1,"distractorWhy":["Not ve işaret kullanmamak yasak değildir ancak karşılaştırma ölçütlerini düzenlemeyi zorlaştırır; görev için daha işlevli bir yol vardır.","Bu seçenek doğrudur; göz atma gerekli bölümleri bulur, tablo ortak ölçütleri görünür kılar, işaretleme de metin kanıtını korur.","İlk paragraf ve başlık, iki çözümün süre, araç ve yarar ayrıntılarını güvenilir biçimde vermez.","Her sözcüğün altını çizmek önemli bilgiyi ayırmaz ve çözüm seçeneklerini birbirine karıştırabilir."],"explanation":"Görev iki çözümü üç ortak ölçüte göre karşılaştırmaktır. Önce göz atma, metindeki çözüm bölümlerini bulmayı sağlar. Ardından dört sütunlu tablo ve seçici işaretleme, her çözümün süre, araç ve yarar kanıtlarını aynı düzen içinde karşılaştırılabilir hâle getirir.","difficultyReason":"Öğrenci metin uzunluğu, görevdeki karşılaştırma ölçütleri ve kullanılabilecek yöntemleri birlikte eşleştirir; çeldiriciler yaygın fakat bilgiyi düzenlemeyen okuma alışkanlıklarıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0110","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8b0246fa4c30fb006757db22b08ab8965852c267aabbc0c520f01611c1062522","reviewDecisionSha256":"e96c7cd7ae384371402ca82bf512b80c0e846cd8dbcf80b478b3ee30bba6b2d0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8b0246fa4c30fb006757db22b08ab8965852c267aabbc0c520f01611c1062522","reviewedHash":"sha256:8b0246fa4c30fb006757db22b08ab8965852c267aabbc0c520f01611c1062522","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e96c7cd7ae384371402ca82bf512b80c0e846cd8dbcf80b478b3ee30bba6b2d0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q110","contentProjectionSha256":"8b0246fa4c30fb006757db22b08ab8965852c267aabbc0c520f01611c1062522","reviewDecisionSha256":"e96c7cd7ae384371402ca82bf512b80c0e846cd8dbcf80b478b3ee30bba6b2d0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q111","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n043","noteKey":"tr.g07.turkce.n043","objective":"T.O.7.2","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir öğrenci, “Bu nedenle” ifadesini gördüğü için metne sebep-sonuç şemasıyla başlar. Okudukça metnin asıl olarak basılı katalog ile dijital katalogu “erişim hızı, güncelleme kolaylığı ve maliyet” ölçütleriyle karşılaştırdığını fark eder. En uygun üst bilişsel uyarlama hangisidir?","choices":["İlk seçimi değiştirmemek; tek bir bağlantı sözcüğünü metnin bütün yapısı için yeterli kanıt saymak","Metni bırakmak; ilk tahmin yanlışsa okuma amacına artık ulaşılamayacağını düşünmek","Sebep-sonuç şemasını karşılaştırma tablosuyla değiştirmek, iki katalogla ilgili bölümleri ölçütlere göre yeniden okumak ve notları yeniden sınıflandırmak","Yalnız “Bu nedenle” cümlesini kopyalamak ve diğer paragrafları önemsiz kabul etmek"],"correct":2,"distractorWhy":["Tek bir işaret sözcüğü baskın yapıyı belirlemez; metnin genel düzeni ortak ölçütlü karşılaştırmadır.","Strateji değişikliği başarısızlık değil, yeni kanıta göre bilinçli okuma davranışıdır.","Bu seçenek doğrudur; fark edilen gerçek metin yapısına uygun düzenleyiciye geçer ve mevcut notları kanıtla yeniden kurar.","Bir cümleyi ayırmak iki katalogun üç ölçütte karşılaştırılmasını görünmez hâle getirir."],"explanation":"Metnin baskın yapısı, iki katalogun ortak ölçütlerle karşılaştırılmasıdır. Öğrenci ilk tahminini tek bir sözcüğe dayandırmıştır; yeni kanıt bu seçimin yetersiz olduğunu gösterir. Karşılaştırma tablosuna geçmek ve ilgili bölümleri yeniden okumak, amaca uygun bilinçli uyarlamadır.","difficultyReason":"Öğrenci ilk stratejiyi yeni metin kanıtıyla sınar ve notlarını yeniden yapılandırır; çeldiriciler ilk seçime bağlanma, vazgeçme ve tek cümleye aşırı odaklanma yanılgılarını temsil eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0111","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0fad28a1b66bff34b6caa060ddfdfa7d5a8965e40e782830a9527ee559b43e2d","reviewDecisionSha256":"0d7796e2345dbb95d3531b546e9c39ed17a13ed93746af910e199eb97f19a635","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0fad28a1b66bff34b6caa060ddfdfa7d5a8965e40e782830a9527ee559b43e2d","reviewedHash":"sha256:0fad28a1b66bff34b6caa060ddfdfa7d5a8965e40e782830a9527ee559b43e2d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0d7796e2345dbb95d3531b546e9c39ed17a13ed93746af910e199eb97f19a635; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q111","contentProjectionSha256":"0fad28a1b66bff34b6caa060ddfdfa7d5a8965e40e782830a9527ee559b43e2d","reviewDecisionSha256":"0d7796e2345dbb95d3531b546e9c39ed17a13ed93746af910e199eb97f19a635","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q112","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n046","noteKey":"tr.g07.turkce.n046","objective":"T.O.7.6","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aşağıdaki tabloda bir afişte gözlenen ögeler ve bunların yerleşimi verilmiştir. Tabloyu kullanarak afişin en güçlü iletisini belirleyiniz. Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Afiş, fotoğrafların hangi şehirde ve hangi yılda çekildiğini kesin olarak açıklar.","Afiş, eski belgelerin taranmasının onları değersizleştirdiğini savunur.","Afiş, dijital arşiv çalışmasının yalnız bir öğrencinin bireysel görevi olduğunu gösterir.","Afiş, eski fotoğrafların dijitalleştirilip ortak biçimde düzenlenerek geleceğe aktarılmasını vurgular."],"correct":3,"distractorWhy":["Tabloda şehir veya yıl bilgisi yoktur; seçenek görselde bulunmayan kesin ayrıntılar ekler.","Tarayıcıya yönelen ok ve dijital klasör, değersizleşmeyi değil koruma ve aktarım sürecini düşündürür.","Aynı ekran çevresindeki üç öğrenci, bireysel değil ortak çalışma kanıtıdır.","Bu seçenek doğrudur; eski fotoğraf, tarayıcı, dijital klasör, ortak dosya düzenleme ve başlık birlikte koruma ve geleceğe aktarma iletisini destekler."],"explanation":"Eski fotoğraftan tarayıcıya ve dijital klasöre uzanan düzen, belgenin dijital ortama aktarılmasını gösterir. Üç öğrencinin aynı dosya ekranı çevresinde olması iş birliğini, başlık ise bu işlemin geçmişi koruyup gelecekle paylaşma amacını destekler. Dördüncü seçenek bütün görsel kanıtları birleştirir.","difficultyReason":"Öğrenci tablodaki dört görsel ayrıntıyı ortak iletiye dönüştürür; çeldiriciler tabloda bulunmayan tarih bilgisi ekler veya yerleşim ilişkisini ters yorumlar.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q112__q112.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q112__q112.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q112__q112.h1","tr-g07-turkce-q112__q112.h2"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q112__q112.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q112__q112.r1c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q112__q112.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q112__q112.r2c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q112__q112.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q112__q112.r3c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q112__q112.r4c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q112__q112.r4c2"}]]},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0112","labels":{"tr-g07-turkce-q112__q112.alt":"İki sütunlu tabloda afişteki eski fotoğrafın tarayıcıya doğru uzanan bir okla bağlandığı, tarayıcının ardından düzenli adlı bir dijital klasörün yer aldığı, üç öğrencinin aynı dosya ekranı çevresinde çalıştığı ve üstte Geçmişi Düzenle, Yarınla Paylaş başlığının bulunduğu belirtilir.","tr-g07-turkce-q112__q112.caption":"Afişteki ögeler ve yerleşimleri","tr-g07-turkce-q112__q112.h1":"Gözlenen öge","tr-g07-turkce-q112__q112.h2":"Yerleşim veya özellik","tr-g07-turkce-q112__q112.r1c1":"Eski aile fotoğrafı","tr-g07-turkce-q112__q112.r1c2":"Tarayıcıya doğru uzanan okla bağlanmış","tr-g07-turkce-q112__q112.r2c1":"Tarayıcı ve dijital klasör","tr-g07-turkce-q112__q112.r2c2":"Aynı akış üzerinde art arda yerleştirilmiş","tr-g07-turkce-q112__q112.r3c1":"Üç öğrenci","tr-g07-turkce-q112__q112.r3c2":"Aynı dosya adlandırma ekranının çevresinde","tr-g07-turkce-q112__q112.r4c1":"Başlık","tr-g07-turkce-q112__q112.r4c2":"Geçmişi Düzenle, Yarınla Paylaş"},"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"510bf3522817b0d08eb1541591a7b425997d29e7bd0b36d4bc2be89b41114278","reviewDecisionSha256":"150dd70b81f8c4ead9fae27b9251823ddf14ba79a0fddac6af5c300b314d9623","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:510bf3522817b0d08eb1541591a7b425997d29e7bd0b36d4bc2be89b41114278","reviewedHash":"sha256:510bf3522817b0d08eb1541591a7b425997d29e7bd0b36d4bc2be89b41114278","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:150dd70b81f8c4ead9fae27b9251823ddf14ba79a0fddac6af5c300b314d9623; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q112","contentProjectionSha256":"510bf3522817b0d08eb1541591a7b425997d29e7bd0b36d4bc2be89b41114278","reviewDecisionSha256":"150dd70b81f8c4ead9fae27b9251823ddf14ba79a0fddac6af5c300b314d9623","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q113","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n046","noteKey":"tr.g07.turkce.n046","objective":"T.O.7.6","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Aşağıdaki tabloda bir sergi afişindeki çizgi grafiği ve uyarı simgesiyle ilgili gözlemler verilmiştir. Bu görselden çıkarılabilecek en doğru anlam hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Ziyaretçi sayısı her hafta artmıştır ve üzeri çizili flaş simgesi flaş kullanılmaması gerektiğini bildirir; artışın nedeni ise görselde verilmediği için kesinleştirilemez.","Ziyaretçi sayısı azalmıştır; üzeri çizili flaş simgesi sergide hiçbir fotoğraf çekilemeyeceğini gösterir.","Üçüncü haftadaki artışın nedeni yeni reklam kampanyasıdır; tablo bu kampanyayı açıkça kanıtlar.","İkinci ve üçüncü hafta eşit sayıda ziyaretçi gelmiştir; simge yalnız fotoğraf makinesinin markasını gösterir."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; sayılar düzenli artışı, simge yalnız flaş yasağını gösterir ve artışın sebebi hakkında kanıt bulunmadığını doğru sınırlar.","Değerler düşmemiş, yükselmiştir; üzeri çizili flaş simgesi bütün fotoğrafı değil yalnız flaş kullanımını yasaklar.","Reklam kampanyasına ilişkin hiçbir görsel veya metinsel kanıt yoktur; neden uydurulmuştur.","135 ile 210 eşit değildir; üzeri çizili flaş simgesi marka değil bir kullanım yönergesidir."],"explanation":"Grafik değerleri 90’dan 135’e, ardından 210’a yükseldiği için ziyaretçi sayısı her hafta artmıştır. Üzeri çizili flaş simgesi, fotoğraf çekiminde flaş kullanılmamasını bildirir. Görselde reklam, program değişikliği veya başka bir neden verilmediğinden artışın sebebi kesin olarak söylenemez.","difficultyReason":"Öğrenci sayısal eğilimi ve simgesel yönergeyi birlikte okur, ardından görselin göstermediği neden bilgisini sınırlı tutar; çeldiriciler veri, simge ve nedensellik hatalarını birleştirir.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q113__q113.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q113__q113.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q113__q113.h1","tr-g07-turkce-q113__q113.h2"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q113__q113.r1c1"},{"v":"90"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q113__q113.r2c1"},{"v":"135"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q113__q113.r3c1"},{"v":"210"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q113__q113.r4c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q113__q113.r4c2"}]]},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0113","labels":{"tr-g07-turkce-q113__q113.alt":"İki sütunlu tabloda sergi ziyaretçi sayısı birinci hafta 90, ikinci hafta 135 ve üçüncü hafta 210 olarak verilir; son satırda uyarı simgesinin üzeri çapraz çizilmiş bir flaş olduğu belirtilir.","tr-g07-turkce-q113__q113.caption":"Sergi afişindeki grafik değerleri ve uyarı simgesi","tr-g07-turkce-q113__q113.h1":"Görsel bölümü","tr-g07-turkce-q113__q113.h2":"Gözlenen bilgi","tr-g07-turkce-q113__q113.r1c1":"Birinci hafta ziyaretçi sayısı","tr-g07-turkce-q113__q113.r2c1":"İkinci hafta ziyaretçi sayısı","tr-g07-turkce-q113__q113.r3c1":"Üçüncü hafta ziyaretçi sayısı","tr-g07-turkce-q113__q113.r4c1":"Uyarı simgesi","tr-g07-turkce-q113__q113.r4c2":"Üzeri çapraz çizilmiş flaş"},"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9b5c5619c0ef94bd7f56bc72baee9779eca6e0ee96f78c2670e2d9f14227ee86","reviewDecisionSha256":"a9c480fdc2e96b168d10754fe0b9b9a9115dfb2143ef1efb7aedf9be68a377d8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9b5c5619c0ef94bd7f56bc72baee9779eca6e0ee96f78c2670e2d9f14227ee86","reviewedHash":"sha256:9b5c5619c0ef94bd7f56bc72baee9779eca6e0ee96f78c2670e2d9f14227ee86","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a9c480fdc2e96b168d10754fe0b9b9a9115dfb2143ef1efb7aedf9be68a377d8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q113","contentProjectionSha256":"9b5c5619c0ef94bd7f56bc72baee9779eca6e0ee96f78c2670e2d9f14227ee86","reviewDecisionSha256":"a9c480fdc2e96b168d10754fe0b9b9a9115dfb2143ef1efb7aedf9be68a377d8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q114","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n046","noteKey":"tr.g07.turkce.n046","objective":"T.O.7.6","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Aşağıdaki akış görseli, aile albümünden seçilen bir fotoğrafın sınıf arşivine eklenme sürecini göstermektedir. Görselin açık ve örtük iletilerini kanıtın sınırları içinde en doğru yorumlayan seçenek hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Akış, aile albümündeki bütün fotoğrafların tarihsel olarak kesin doğru ve herkes tarafından izinsiz paylaşılabilir olduğunu kanıtlar.","Açık ileti, fotoğrafın seçme, bilgi doğrulama, tarama, ortak adlandırma ve sınıf arşivine ekleme basamaklarından geçtiğidir; örtük ileti ise kültürel belgelerin planlı ve sorumlu bir süreçle korunması gerektiğidir.","Görselin tek iletisi tarayıcının teknik özelliklerinin diğer araçlardan üstün olduğudur.","Akış, fotoğrafın doğrulanmadan önce arşive eklendiğini ve dosya adının daha sonra rastgele seçildiğini gösterir."],"correct":1,"distractorWhy":["Görsel yalnız seçilen bir fotoğrafın işlem basamaklarını gösterir; bütün fotoğrafların doğruluğu veya izin durumu hakkında evrensel kanıt sunmaz.","Bu seçenek doğrudur; akıştaki bütün düğümleri doğru sırayla okur ve planlı koruma çıkarımını somut basamaklara dayandırır.","Tarayıcı yalnız sürecin bir basamağıdır; araçların teknik üstünlüğünü karşılaştıran hiçbir ölçüt veya veri yoktur.","Akışta bilgi doğrulama arşive eklemeden önce, ortak adlandırma da taramadan sonra açıkça yer alır; seçenek yönü ters okur."],"explanation":"Akışta fotoğraf önce seçilir, tarih ve kişi bilgisi kontrol edilir, sonra taranır, ortak kurala göre adlandırılır ve sınıf arşivine eklenir. Bunlar görselin açık bilgisidir. Basamakların sıralı ve denetimli oluşu, kültürel belgelerin rastgele değil planlı ve sorumlu biçimde korunması gerektiğini düşündürür. Görsel izin veya bütün fotoğrafların doğruluğu hakkında ek hüküm vermez.","difficultyReason":"Öğrenci beş basamaklı yönlü akışı okur, açık süreç bilgisiyle örtük sorumluluk iletisini ayırır ve kanıt dışı evrensel sonuçları eler; çeldiriciler sıralamayı ters çevirir veya aşırı geneller.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-q114__q114.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q114__q114.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"n1","labelKey":"tr-g07-turkce-q114__q114.n1"},{"id":"n2","labelKey":"tr-g07-turkce-q114__q114.n2"},{"id":"n3","labelKey":"tr-g07-turkce-q114__q114.n3"},{"id":"n4","labelKey":"tr-g07-turkce-q114__q114.n4"},{"id":"n5","labelKey":"tr-g07-turkce-q114__q114.n5"}],"edges":[{"from":"n1","to":"n2"},{"from":"n2","to":"n3"},{"from":"n3","to":"n4"},{"from":"n4","to":"n5"}]},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0114","labels":{"tr-g07-turkce-q114__q114.alt":"Soldan sağa ilerleyen beş düğümlü akışta aile albümünden fotoğraf seçme, tarih ve kişi bilgisini doğrulama, fotoğrafı tarama, ortak adlandırma kuralıyla dosyalama ve sınıf dijital arşivine ekleme basamakları sırayla gösterilir.","tr-g07-turkce-q114__q114.caption":"Bir fotoğrafı sınıf arşivine ekleme süreci","tr-g07-turkce-q114__q114.n1":"Aile albümünden fotoğrafı seç","tr-g07-turkce-q114__q114.n2":"Tarih ve kişi bilgisini doğrula","tr-g07-turkce-q114__q114.n3":"Fotoğrafı tara","tr-g07-turkce-q114__q114.n4":"Ortak adlandırma kuralıyla dosyala","tr-g07-turkce-q114__q114.n5":"Sınıf dijital arşivine ekle"},"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"614ac2d184748ab210f9a91ad12c3638c4563c1bc1c01be6b3b87fd0dad5e294","reviewDecisionSha256":"a93fcdd883834106b34c99f7fcaf07c4b0a36b677e9ce588ba34e25c5382563f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:614ac2d184748ab210f9a91ad12c3638c4563c1bc1c01be6b3b87fd0dad5e294","reviewedHash":"sha256:614ac2d184748ab210f9a91ad12c3638c4563c1bc1c01be6b3b87fd0dad5e294","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a93fcdd883834106b34c99f7fcaf07c4b0a36b677e9ce588ba34e25c5382563f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q114","contentProjectionSha256":"614ac2d184748ab210f9a91ad12c3638c4563c1bc1c01be6b3b87fd0dad5e294","reviewDecisionSha256":"a93fcdd883834106b34c99f7fcaf07c4b0a36b677e9ce588ba34e25c5382563f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q115","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n047","noteKey":"tr.g07.turkce.n047","objective":"T.O.7.7","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aslı, okul panosundaki sergi saatinin silik yazıldığını gördü. Telefonundan okulun duyurusunu açtı, iki saati karşılaştırdı ve panodaki saatin yanına küçük bir soru işareti koydu.\n\nBu bölümden yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?","choices":["Aslı sergiye katılmaktan vazgeçmiştir.","Aslı panodaki duyuruyu kendisi hazırlamıştır.","Aslı panodaki saatin doğruluğundan kuşkulanıp bilgiyi kontrol etmek istemiştir.","Aslı telefonundaki duyurunun kesinlikle yanlış olduğunu anlamıştır."],"correct":2,"distractorWhy":["Metinde sergiye katılmama kararı verdiğini gösteren hiçbir davranış yoktur; telefonunu açması tersine bilgi edinmeye yöneldiğini gösterir.","Duyuruyu kimin hazırladığı belirtilmemiştir; yalnızca Aslı'nın panodaki bilgiyle telefonundaki bilgiyi karşılaştırdığı söylenir.","Karşılaştırma yapması ve soru işareti koyması, saatin doğruluğundan emin olmadığını ve bilgiyi denetlemek istediğini birlikte gösterir.","Metin iki bilgi arasında kesin olarak hangisinin yanlış olduğunu söylemez; yalnızca Aslı'nın kuşku duyduğunu gösterir."],"explanation":"Aslı'nın telefonundaki duyuruyu açması bir başvuru kaynağına yöneldiğini, iki saati karşılaştırması ise doğruluğu denetlediğini gösterir. Panodaki saatin yanına soru işareti koyması da kesin bir hüküm vermediğini, kuşku duyduğunu kanıtlar. Bu nedenle en ölçülü çıkarım, panodaki bilgiyi kontrol etmek istediğidir.","difficultyReason":"Öğrenci, açık davranışları doğrudan söylenmeyen amaçla ilişkilendirir. Ön bilgi olarak bilgi karşılaştırmanın doğrulama amacı taşıyabileceğini kullanır; çeldiriciler ise katılmaktan vazgeçme, yazarlık ve kesin yanlışlık gibi kanıt sınırını aşan yakın yorumlardır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0115","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"75c915e9796bb589e85b60024393a6ed7a6fddbc99d3a861031748201cfb8dc4","reviewDecisionSha256":"e40ac39c2cbb2e8ca6a49ec72fdfcc4fe8a4e3dfc445bdf56fd52d9a6a5ce511","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:75c915e9796bb589e85b60024393a6ed7a6fddbc99d3a861031748201cfb8dc4","reviewedHash":"sha256:75c915e9796bb589e85b60024393a6ed7a6fddbc99d3a861031748201cfb8dc4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e40ac39c2cbb2e8ca6a49ec72fdfcc4fe8a4e3dfc445bdf56fd52d9a6a5ce511; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q115","contentProjectionSha256":"75c915e9796bb589e85b60024393a6ed7a6fddbc99d3a861031748201cfb8dc4","reviewDecisionSha256":"e40ac39c2cbb2e8ca6a49ec72fdfcc4fe8a4e3dfc445bdf56fd52d9a6a5ce511","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q116","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n047","noteKey":"tr.g07.turkce.n047","objective":"T.O.7.7","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Baran önceki toplantılarda arkadaşları konuşurken hemen kendi önerisini yinelerdi. Bu kez not aldı, iki arkadaşının sözünü tamamlamasını bekledi ve ardından “İki görüşün ortak yanı, serginin anlaşılır olması.” dedi.\n\nBu kısa bölüm Baran'la ilgili aşağıdakilerden hangisini düşündürür?","choices":["Baran bundan sonra bütün toplantıları yönetecektir.","Baran arkadaşlarının bütün görüşlerini doğru bulmuştur.","Baran daha önce hiç grup çalışmasına katılmamıştır.","Baran bu toplantıda görüşleri dinleyip ortak noktaya dayalı konuşmaya yönelmiştir."],"correct":3,"distractorWhy":["Toplantıyı yönetme görevi veya gelecekteki rolü hakkında kanıt yoktur; yalnızca bu toplantıdaki davranışı anlatılır.","Ortak bir nokta bulması, bütün görüşleri doğru kabul ettiği anlamına gelmez; farklı görüşler arasında bağlantı kurmuş olabilir.","“Önceki toplantılarda” ifadesi Baran'ın daha önce de grup çalışmalarına katıldığını açıkça gösterir.","Doğru: “Önceki toplantılarda” ile “bu kez” karşıtlığı, hemen konuşmak yerine dinleme, not alma ve ortak noktayı belirtme yönünde davranış değişikliğini gösterir."],"explanation":"Metindeki “önceki toplantılarda” ve “bu kez” ifadeleri eski davranışla yeni davranışı karşılaştırır. Baran artık söz keserek kendi önerisini yinelemek yerine not almış, sözlerin tamamlanmasını beklemiş ve iki görüşün ortak yönünü belirtmiştir. Kanıt yalnız bu toplantı için geçerli olduğundan, kalıcı bir kişilik değişimi değil, bu durumda dinlemeye ve uzlaştırıcı konuşmaya yönelme çıkarımı yapılabilir.","difficultyReason":"Öğrenci zaman karşıtlığını, üç davranış kanıtını ve çıkarımın kapsamını birlikte değerlendirir. Çeldiricilerden ikisi davranışı aşırı geneller, biri ise “önceki toplantılar” ifadesiyle doğrudan çelişir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0116","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"86957094cfb067ca022ec77b71e009ad28c2b1b8abda5444f3338a2912b63da2","reviewDecisionSha256":"6737aeea08a204f1fc2190f920de1fa5d61e7e85c8c90710546c976c2cc293b6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:86957094cfb067ca022ec77b71e009ad28c2b1b8abda5444f3338a2912b63da2","reviewedHash":"sha256:86957094cfb067ca022ec77b71e009ad28c2b1b8abda5444f3338a2912b63da2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6737aeea08a204f1fc2190f920de1fa5d61e7e85c8c90710546c976c2cc293b6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q116","contentProjectionSha256":"86957094cfb067ca022ec77b71e009ad28c2b1b8abda5444f3338a2912b63da2","reviewDecisionSha256":"6737aeea08a204f1fc2190f920de1fa5d61e7e85c8c90710546c976c2cc293b6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q117","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n047","noteKey":"tr.g07.turkce.n047","objective":"T.O.7.7","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Zeynep elindeki konuşma kartına bir kez daha baktı. Adı okununca derin nefes aldı. İlk cümlede sesi titredi; ön sıradaki bir öğrencinin gülümseyerek başını salladığını görünce omuzlarını gevşetti ve konuşmasını sürdürdü.\n\nMetindeki kanıtların izin verdiği sınırı aşmayan çıkarım hangisidir?","choices":["Zeynep başlangıçta heyecanlanmış, destekleyici bir tepki görünce bir ölçüde rahatlamış olabilir.","Zeynep kalabalık karşısında her zaman konuşmaktan korkan bir öğrencidir.","Zeynep konuşma metninin tamamını ezberlediği için kartına yalnız bir kez bakmıştır.","Zeynep yaptığı konuşmayla yarışmayı kesin olarak kazanmıştır."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Derin nefes, titreyen ses ve omuzların gevşemesi; başlangıçtaki heyecan ile sonradan gelen rahatlamayı destekler. “Olabilir” sözü de kanıtın kesinlik derecesini korur.","Tek bir konuşma anı, Zeynep'in her zaman nasıl davrandığını veya kalıcı bir korkusu olduğunu kanıtlamaz.","Karta bakması ezberlediğini değil, karttan yararlandığını gösterir; metnin ne kadarını bildiği belirtilmemiştir.","Metinde yarışma, puanlama ya da sonuç bilgisi yoktur; konuşmayı sürdürmesi kazanmayı kanıtlamaz."],"explanation":"Zeynep'in derin nefes alması ve sesinin titremesi anlık heyecana işaret eder. Gülümseyen ve başını sallayan bir dinleyiciyi gördükten sonra omuzlarını gevşetmesi, destekleyici tepkiyle rahatlamış olabileceğini düşündürür. Metin kalıcı kişilik özelliği, ezber durumu veya yarışma sonucu vermediği için bunlar çıkarılamaz.","difficultyReason":"Öğrenci beden dili ipuçlarını zaman sırasıyla birleştirirken çıkarımın kesinlik derecesini korur. Yanlış seçenekler, aynı kanıtlardan kalıcı kişilik, ezber ve başarı sonucu gibi daha geniş hükümler üretmeleri nedeniyle güçlü çeldiricilerdir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0117","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7d0c78a2c254617d553515daeb0cb8dea64db78e18c793e334659748233584b4","reviewDecisionSha256":"4627a958d88af1f95108bd015d2769454c591a23ec75236d3dfcc76b2bdb1b38","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7d0c78a2c254617d553515daeb0cb8dea64db78e18c793e334659748233584b4","reviewedHash":"sha256:7d0c78a2c254617d553515daeb0cb8dea64db78e18c793e334659748233584b4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4627a958d88af1f95108bd015d2769454c591a23ec75236d3dfcc76b2bdb1b38; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q117","contentProjectionSha256":"7d0c78a2c254617d553515daeb0cb8dea64db78e18c793e334659748233584b4","reviewDecisionSha256":"4627a958d88af1f95108bd015d2769454c591a23ec75236d3dfcc76b2bdb1b38","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q118","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n048","noteKey":"tr.g07.turkce.n048","objective":"T.O.7.8","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir sergi hazırlığının başında Eren, en dikkat çekici fotoğrafı kaynak bilgisine bakmadan panoya yerleştirmek istedi. Çalışma sırasında aynı fotoğraf için iki farklı tarih yazıldığını fark edince düzenlemeyi durdurdu, okul arşivindeki kayıtları karşılaştırdı ve doğrulanamayan açıklamayı çıkardı. Sergi açılırken kullanılan her belgenin kaynağını panonun altına ekledi ve arkadaşlarına “Görüntü kadar bilginin dayanağı da görünür olmalı.” dedi.\n\nMetnin bütününden Eren'le ilgili yapılabilecek en uygun üst düzey çıkarım hangisidir?","choices":["Eren serginin başından beri kaynak denetiminde kusursuz davranmıştır.","Eren süreç içinde görünüşten çok güvenilirliği önemseyen daha sorumlu bir çalışma tutumu geliştirmiştir.","Eren fotoğraf kullanılmasına karşı olduğu için panodaki görselleri azaltmıştır.","Eren yalnız öğretmeni istediği için kaynak bilgilerini eklemiştir."],"correct":1,"distractorWhy":["Başlangıçta kaynak bilgisine bakmadan fotoğraf seçmek istemesi, baştan beri kusursuz olduğu yargısıyla çelişir.","Doğru: Başlangıçtaki seçimi, ortadaki kaynak karşılaştırması ve sondaki kaynak gösterme davranışı birlikte sorumluluk yönünde bir gelişim çizgisi oluşturur.","Metin görsellere karşı olduğunu değil, görselin yanında doğrulanmış bilgi ve kaynak bulunmasını önemsediğini gösterir.","Öğretmenin bir talebi metinde yer almaz; Eren'in kendi fark edişi ve sözü davranışının içsel gerekçesini gösterir."],"explanation":"Üst düzey çıkarım için metnin başlangıcı, gelişmesi ve sonucu birlikte okunmalıdır. Eren önce dikkat çekiciliği öne almış, çelişkili tarihleri görünce kaynakları karşılaştırmış, sonunda da kaynak bilgisini serginin parçası yapmıştır. Bu örüntü, onun süreç içinde güvenilirliğe önem veren sorumlu bir tutum geliştirdiğini gösterir.","difficultyReason":"Öğrenci üç ayrı bölümdeki davranışları sentezleyerek değişim gösteren bir karakter özelliği çıkarır. Ön bilgi olarak kaynak denetiminin güvenilirlikle ilişkisini kullanır; yakın çeldiriciler başlangıçtaki karşıt kanıtı yok sayar veya davranışa metinde bulunmayan dış neden yükler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0118","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dd919c39a304b9de07090bd0682d4f55511ac2699a18bdae7194247a659c887b","reviewDecisionSha256":"564d8628628daa8b8d2907fa08cfba83a070bbcab6e29afa7386b207120992c6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:dd919c39a304b9de07090bd0682d4f55511ac2699a18bdae7194247a659c887b","reviewedHash":"sha256:dd919c39a304b9de07090bd0682d4f55511ac2699a18bdae7194247a659c887b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:564d8628628daa8b8d2907fa08cfba83a070bbcab6e29afa7386b207120992c6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q118","contentProjectionSha256":"dd919c39a304b9de07090bd0682d4f55511ac2699a18bdae7194247a659c887b","reviewDecisionSha256":"564d8628628daa8b8d2907fa08cfba83a070bbcab6e29afa7386b207120992c6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q119","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n048","noteKey":"tr.g07.turkce.n048","objective":"T.O.7.8","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Okul meclisi, anma programındaki öğrenci konuşmalarının süresi konusunda anlaşamadı. Bazı öğrenciler ayrıntılı konuşmalar, bazıları kısa konuşmalar istedi. Grup, önce her taslağın süresini ölçtü; ardından deneme dinleyicilerinden “ana düşünceyi anlama” ve “dikkati sürdürme” üzerine geri bildirim topladı. Bu verilere göre konuşmaları yeniden düzenledi. Program zamanında tamamlandı; değerlendirme toplantısında ise soru-cevap bölümüne gelecek yıl daha fazla süre ayırma kararı alındı.\n\nBu metnin ana düşüncesini en kapsamlı biçimde veren seçenek hangisidir?","choices":["Bir programın başarılı olması için bütün konuşmalar mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.","Kararların hızlı alınması, farklı görüşlerin dinlenmesinden daha önemlidir.","Ortak çalışmalar, farklı görüşler somut verilerle karşılaştırılıp uygulama sonrasında yeniden değerlendirildiğinde daha düzenli geliştirilebilir.","Dinleyici geri bildirimi yalnız konuşma sürelerini belirlemek için kullanılmalıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["Metin bütün konuşmaların kısa olması gerektiğini savunmaz; süreyi ana düşünce ve dikkat verileriyle dengelemeyi anlatır.","Metinde farklı görüşler dışlanmamış, tersine ölçüm ve geri bildirimle birlikte değerlendirilmiştir.","Doğru: Anlaşmazlık, veri toplama, düzenleme, uygulama ve son değerlendirme aşamalarının tümünü açıklayan genel yargı budur.","Geri bildirim yalnız süreyi değil, ana düşüncenin anlaşılmasını ve dikkatin sürmesini de değerlendirmek için kullanılmıştır."],"explanation":"Metin önce farklı görüşlerin bulunduğunu, sonra süre ölçümü ve dinleyici geri bildirimiyle karar verildiğini, en sonunda da uygulamanın yeniden değerlendirildiğini anlatır. Dolayısıyla ana düşünce, ortak çalışmaların görüşleri veriyle karşılaştıran ve sonuçtan öğrenen bir süreçle geliştirilebileceğidir. Yalnız kısalık, hız veya tek bir geri bildirim amacı metnin bütününü kapsamaz.","difficultyReason":"Öğrenci metnin dört aşamasını tek bir ana düşüncede sentezler ve dar genellemeleri eler. Çeldiriciler metindeki gerçek bir ayrıntıyı alıp onu bütün metnin iletisi gibi sunduğu için ana düşünceye yakın görünür.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0119","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d0e8626f3e889e83d7b36eac01cb37e75609ba334d21469df1dfb1e05f50566d","reviewDecisionSha256":"af530600a580e72a8138b3c14b53e391b2db02769b832ec5f10f77034154b769","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d0e8626f3e889e83d7b36eac01cb37e75609ba334d21469df1dfb1e05f50566d","reviewedHash":"sha256:d0e8626f3e889e83d7b36eac01cb37e75609ba334d21469df1dfb1e05f50566d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:af530600a580e72a8138b3c14b53e391b2db02769b832ec5f10f77034154b769; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q119","contentProjectionSha256":"d0e8626f3e889e83d7b36eac01cb37e75609ba334d21469df1dfb1e05f50566d","reviewDecisionSha256":"af530600a580e72a8138b3c14b53e391b2db02769b832ec5f10f77034154b769","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q120","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n048","noteKey":"tr.g07.turkce.n048","objective":"T.O.7.8","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Mina, sınıf sergisinin duyurulan tarihte açılması için ilk günlerde ekibi sürekli hızlandırdı. Son kontrolde iki açıklama kartının kaynağının eksik olduğunu görünce açılışı bütünüyle ertelemeyi önerdi. Bazı arkadaşları buna karşı çıkınca onların gerekçelerini dinledi; doğrulanan bölümü zamanında açıp eksik kartları kapalı tutma planını hazırladı. Sergiden sonra “Kaynak kontrolünü son güne bırakmamız hem süreyi hem güveni zorladı.” diyerek yeni çalışma çizelgesine ara kontrol günleri ekledi.\n\nAşağıdaki çıkarımlardan hangisi metnin farklı bölümlerini ve Mina'nın değişimini birlikte açıklar?","choices":["Mina her durumda yalnız kusursuz sonuç kabul eden, değişmeyen bir mükemmeliyetçidir.","Mina karar vermekte zorlandığı için her aşamada arkadaşlarının düşüncesini aynen benimsemiştir.","Mina'nın temel amacı açılışı geciktirmek ve ekibin planını değiştirmektir.","Mina, başlangıçta hızı öne çıkarırken süreç içinde güvenilirlik, katılım ve zaman planlamasını birlikte gözeten bir tutum geliştirmiştir."],"correct":3,"distractorWhy":["Başta hız istemesi, sonra bütünüyle erteleme önermesi ve en sonunda dengeli çözüm kurması “değişmeyen” bir tutumla açıklanamaz.","Arkadaşlarının gerekçelerini dinlemiş ancak onların görüşünü aynen almamış; doğrulanan bölümü açma biçiminde yeni bir çözüm üretmiştir.","Metnin başında açılışı zamanında yapmak istemesi bu seçeneğe doğrudan aykırıdır; gecikme amaç değil, kaynak sorununa verilen ilk tepkidir.","Doğru: Başlangıçtaki hız vurgusu, ortadaki güvenilirlik kaygısı, görüşleri dinleme davranışı ve sondaki ara kontrol planı aynı gelişim çizgisinde birleşir."],"explanation":"Metnin başında Mina'nın önceliği tarihe yetişmektir. Kaynak eksikliğiyle karşılaşınca güvenilirliği öne almış, arkadaşlarının gerekçelerini dinleyerek iki amacı dengeleyen aşamalı açılış çözümü üretmiş, sonunda da sorunun tekrarını önlemek için planı değiştirmiştir. Bu nedenle en kapsamlı çıkarım, onun hız, güvenilirlik, katılım ve planlamayı birlikte gözeten bir tutuma doğru geliştiğidir.","difficultyReason":"Öğrenci, başlangıçtaki öncelik ile sonraki kararları karşılaştırır, karşıt görünen davranışları tek bir gelişim yargısında uzlaştırır ve son öz değerlendirmeyi de kanıt olarak kullanır. Çeldiriciler bazı bölümlere uyduğu hâlde değişim çizgisini veya karşıt kanıtı açıklayamaz.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0120","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"86987cd74bce693289dbc15ba9158be5e7a991e7f206fa81e0d8aaa1d9171e02","reviewDecisionSha256":"dffde8bacc58eb375e0577828c1380d6f7723aa2475bb3bd8c3b3beb4bd271b8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:86987cd74bce693289dbc15ba9158be5e7a991e7f206fa81e0d8aaa1d9171e02","reviewedHash":"sha256:86987cd74bce693289dbc15ba9158be5e7a991e7f206fa81e0d8aaa1d9171e02","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dffde8bacc58eb375e0577828c1380d6f7723aa2475bb3bd8c3b3beb4bd271b8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q120","contentProjectionSha256":"86987cd74bce693289dbc15ba9158be5e7a991e7f206fa81e0d8aaa1d9171e02","reviewDecisionSha256":"dffde8bacc58eb375e0577828c1380d6f7723aa2475bb3bd8c3b3beb4bd271b8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q121","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n041","noteKey":"tr.g07.turkce.n041","objective":"T.O.7.14","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Serginin girişinde ziyaretçiler tek kapıda birikiyordu. Yönlendirme işaretleri uzaktan görünmüyor, bilet kontrolü yalnız bir masada yapılıyordu. Öğrenciler ikinci bir kontrol noktası açtı ve giriş-çıkış yönlerini büyük oklarla gösterdi. Sonraki saatte bekleme süresi belirgin biçimde azaldı.\n\nMetnin baskın yapısını ve bu yapıyı kuran önemli bilgileri doğru belirleyen seçenek hangisidir?","choices":["Problem-çözüm: girişte birikme; görünmeyen işaretler ve tek kontrol masası; ikinci nokta ile büyük oklar; bekleme süresinin azalması","Sıralı yapı: serginin açılması; öğrencilerin sıraya girmesi; ziyaretçilerin dağılması; günün bitmesi","Karşılaştırma-zıtlık: eski sergi ile yeni serginin benzer ve farklı yönleri","Açıklayıcı yapı: bilet kontrolünün tanımı, çeşitleri ve kullanım alanları"],"correct":0,"distractorWhy":["Metin problemi, nedenlerini, uygulanan iki çözümü ve sonucu açıkça birbirine bağladığı için bu çözümleme doğrudur.","Seçenekteki bazı olaylar metinde yoktur; ayrıca metnin amacı yalnız zaman sırasını vermek değil, bir güçlüğün nasıl giderildiğini göstermektir.","İki ayrı sergi karşılaştırılmamış, aynı sergideki sorun ile çözüm süreci anlatılmıştır.","Bilet kontrolü kavramı tanımlanmamış veya türleri açıklanmamıştır; yalnız sorunun nedenlerinden biri olarak geçer."],"explanation":"İlk cümle girişteki birikmeyi problem olarak verir. İkinci cümle bu problemin nedenlerini, üçüncü cümle iki çözümü, son cümle ise çözümün sonucunu açıklar. Bu nedenle baskın yapı problem-çözümdür ve önemli bilgiler bu dört işlev çevresinde seçilmelidir.","difficultyReason":"Öğrenci metindeki cümlelere problem, neden, çözüm ve sonuç işlevleri verir. Çeldiricilerde geçen yapı adları bilindik olsa da metnin temel ilişkisini kurmadıkları veya metinde bulunmayan ayrıntılar ekledikleri için elenir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0121","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ec24ae67e9f822dab881fe9de96171b0d2bf81940d56692edb74980204ebc19d","reviewDecisionSha256":"e39c53fbff00b2206c884ea1bfc4f5882ab8e470f7fd83aa9c43d23fabba738f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ec24ae67e9f822dab881fe9de96171b0d2bf81940d56692edb74980204ebc19d","reviewedHash":"sha256:ec24ae67e9f822dab881fe9de96171b0d2bf81940d56692edb74980204ebc19d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e39c53fbff00b2206c884ea1bfc4f5882ab8e470f7fd83aa9c43d23fabba738f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q121","contentProjectionSha256":"ec24ae67e9f822dab881fe9de96171b0d2bf81940d56692edb74980204ebc19d","reviewDecisionSha256":"e39c53fbff00b2206c884ea1bfc4f5882ab8e470f7fd83aa9c43d23fabba738f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q122","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n041","noteKey":"tr.g07.turkce.n041","objective":"T.O.7.14","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"“Belgelerin Düzenlenme Günlüğü” başlıklı metinde şu bilgiler yer almaktadır:\n\nÖnce arşiv odasındaki kutular açıldı. Nemli ortam bazı kâğıtların yıpranmasına yol açmış, etiketsiz kutular ise aranan belgelere ulaşmayı geciktirmişti. Daha sonra belgeler kuru bir bölüme taşındı ve kutular konu başlıklarına göre etiketlendi. Böylece yeni aramalarda hem belge kaybı riski hem de arama süresi azaldı.\n\nBaşlığa ve “önce, daha sonra” sözlerine rağmen metnin baskın yapısı neden aşağıdakilerden biridir?","choices":["Sıralı yapıdır; çünkü iki zaman ifadesi bulunan her metin kronolojik kabul edilir.","Sebep-sonuç yapısıdır; çünkü saklama koşulları ve etiketsizlik, yıpranma ile gecikmenin nedenleri olarak açıklanmış; son düzenlemelerin etkileri de verilmiştir.","Karşılaştırma-zıtlık yapısıdır; çünkü iki farklı arşiv odasının bütün özellikleri karşılaştırılmıştır.","Açıklayıcı yapıdır; çünkü arşiv sözcüğünün sözlük anlamı ayrıntılı biçimde tanımlanmıştır."],"correct":1,"distractorWhy":["Zaman ifadeleri destekleyici olabilir; ancak metnin tamamında asıl ilişki nedenlerin doğurduğu sonuçlar ve düzenlemenin etkisidir.","Doğru: Nem ve etiketsizliğin yıpranma ile gecikmeye, yeni düzenin de risk ve sürenin azalmasına bağlanması baskın sebep-sonuç örgüsünü oluşturur.","Metinde iki ayrı arşiv odasının sistemli karşılaştırması yoktur; eski koşullar ile yeni uygulama neden-sonuç bağlamında verilir.","Arşiv kavramının tanımı veya özellikleri açıklanmamış, belirli bir arşivdeki sorunların nedenleri anlatılmıştır."],"explanation":"Metin “önce” ve “daha sonra” sözlerini kullansa da merkezde zaman sırası değil, neden ve sonuç ilişkileri vardır. Nemli ortam kâğıtların yıpranmasına, etiketsiz kutular aramanın gecikmesine yol açmıştır. Kuru alana taşıma ve etiketleme de risk ile sürenin azalması sonucunu doğurmuştur. Bu nedenle baskın yapı sebep-sonuçtur.","difficultyReason":"Öğrenci işaret sözcüklerine otomatik tepki vermek yerine paragraflar arasındaki baskın ilişkiyi belirler. En yakın çeldirici kronolojidir; doğru yanıt için zaman sırasının destekleyici, neden-sonuç bağının ise metnin ana amacı olduğunu ayırt etmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0122","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"df29953f36d0d988949a11202f1db45fdc436f9ffa9827d8bbe4b4cde2ada4cf","reviewDecisionSha256":"7e6803493f6f5bda04ce582043569ac0ab1f9952c1d26a7d74b82aa083fc087b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:df29953f36d0d988949a11202f1db45fdc436f9ffa9827d8bbe4b4cde2ada4cf","reviewedHash":"sha256:df29953f36d0d988949a11202f1db45fdc436f9ffa9827d8bbe4b4cde2ada4cf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7e6803493f6f5bda04ce582043569ac0ab1f9952c1d26a7d74b82aa083fc087b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q122","contentProjectionSha256":"df29953f36d0d988949a11202f1db45fdc436f9ffa9827d8bbe4b4cde2ada4cf","reviewDecisionSha256":"7e6803493f6f5bda04ce582043569ac0ab1f9952c1d26a7d74b82aa083fc087b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q123","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n041","noteKey":"tr.g07.turkce.n041","objective":"T.O.7.14","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Sınıfın dijital arşivinde farklı öğrenciler dosyalara aynı adları verdiği için bazı yeni taramalar eski dosyaların üzerine kaydedildi. Ayrıca kaynak sahibi ve çekim tarihi alanları boş bırakıldığından fotoğrafların nereden geldiği belirsizleşti; aramalar da uzadı. Ekip, ortak bir dosya adlandırma kuralı oluşturdu, kaynak alanını zorunlu yaptı ve haftalık yedekleme başlattı. İlk denetimde yinelenen dosyalar azaldı; ancak bazı öğrencilerin tarih alanını hâlâ eksik doldurduğu görüldü.\n\nMetnin önemli bilgilerini yapısına göre en doğru düzenleyen çözümleme hangisidir?","choices":["Problem: öğrencilerin fotoğraf çekmesi; neden: haftalık yedekleme; çözüm: tarih alanını boş bırakmak; sonuç: aramaların uzaması","Problem: arşivin dijital olması; karşılaştırma: eski ve yeni fotoğrafların renkleri; çözüm: bütün dosyaları silmek; sonuç: belirsizliğin bitmesi","Problem: dosya kaybı, kaynak belirsizliği ve uzun arama; nedenler: aynı adların kullanılması ile bilgi alanlarının boş bırakılması; çözümler: adlandırma kuralı, zorunlu kaynak alanı ve yedekleme; değerlendirme: yinelenme azalmış, tarih eksikleri sürmüştür.","Problem: bazı öğrencilerin yavaş çalışması; neden: serginin konusu; çözüm: yalnız bir öğrencinin dosya yüklemesi; sonuç: bütün kayıtların doğrulanması"],"correct":2,"distractorWhy":["Haftalık yedekleme neden değil, sorunu azaltmak için uygulanan çözümdür; tarih alanını boş bırakmak da çözüm değil, sorunun bir parçasıdır.","Metin fotoğraf renklerini karşılaştırmaz ve bütün dosyaları silme önerisi sunmaz; bu çözümleme metindeki işlevleri uydurur.","Seçenek, ilk iki cümledeki sorun ve nedenleri, üçüncü cümledeki çözümleri ve son cümledeki kısmi başarı ile devam eden eksikliği doğru işlevlerle eşleştirir.","Öğrencilerin çalışma hızı veya serginin konusu metinde neden olarak verilmemiştir; tek kişiye yükleme ve tam doğrulama sonucu da yoktur."],"explanation":"Metin problem-çözüm düzeni içinde sebep-sonuç ilişkileri de kullanır. Aynı dosya adları üzerine yazılmaya, boş metadata alanları kaynak belirsizliği ve uzun aramaya yol açmıştır. Adlandırma kuralı, zorunlu kaynak alanı ve yedekleme çözüm olarak uygulanmıştır. Son denetim, çözümün bir bölümünün işe yaradığını fakat tarih alanı sorununun sürdüğünü gösterir.","difficultyReason":"Öğrenci karma bir metinde problem, neden, çözüm ve değerlendirme işlevlerini ayırır; ayrıca çözümün tam değil kısmi sonucunu korur. Çeldiriciler metindeki kavramları yanlış işlevlere yerleştirdiği için yüzeyde tanıdık görünür.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0123","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"636385a97f8e1db2de87c825dfaa9c7cd11a23bef2c82eaa3647c4fef41e37e0","reviewDecisionSha256":"e7d66672760d7d310ffff1195e7b067f65f6a52443783d9d3200469f6ea99d71","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:636385a97f8e1db2de87c825dfaa9c7cd11a23bef2c82eaa3647c4fef41e37e0","reviewedHash":"sha256:636385a97f8e1db2de87c825dfaa9c7cd11a23bef2c82eaa3647c4fef41e37e0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e7d66672760d7d310ffff1195e7b067f65f6a52443783d9d3200469f6ea99d71; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q123","contentProjectionSha256":"636385a97f8e1db2de87c825dfaa9c7cd11a23bef2c82eaa3647c4fef41e37e0","reviewDecisionSha256":"e7d66672760d7d310ffff1195e7b067f65f6a52443783d9d3200469f6ea99d71","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q124","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n042","noteKey":"tr.g07.turkce.n042","objective":"T.O.7.15","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir grup öğrenci, mahallede yaşayan büyüklerle geçmişteki bayram hazırlıkları üzerine görüşmeler yaptı. Ses kayıtları için izin aldı, her kayda konuşanın adını ve görüşme tarihini ekledi, kayıtları konularına göre sınıflandırdı. Böylece anlatılar dijital ortamda hem korunabilir hem de kaynağı izlenebilir hâle geldi.\n\nMetnin içeriğini en iyi temsil eden anahtar kelime grubu hangisidir?","choices":["mahalle – öğrenci – bayram","ses – ad – tarih","görüşme – hazırlık – konu","sözlü tarih – kaynak bilgisi – dijital arşiv"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu sözcükler metinde geçse de çalışmanın yöntemini, güvenilirlik yönünü ve koruma amacını birlikte temsil etmez.","Bunlar tek tek ayrıntılardır; metnin sözlü anlatıları kaynak bilgisiyle dijital ortamda koruma ilişkisini kurmaz.","Görüşme ve konu önemlidir ancak “hazırlık” yalnız görüşmenin içeriğindeki bir ayrıntıdır; kaynak izlenebilirliği ve koruma eksik kalır.","Doğru: Bu üçlü, toplanan anlatı türünü, kaynağın kaydedilmesini ve kayıtların korunup düzenlendiği ortamı birlikte kapsar."],"explanation":"Metnin ana düşüncesi, sözlü anlatıların izin ve kaynak bilgileriyle düzenlenerek dijital ortamda korunmasıdır. “Sözlü tarih” içeriği, “kaynak bilgisi” güvenilirliği, “dijital arşiv” ise düzenleme ve koruma sürecini temsil eder. Diğer gruplar metinde geçen sözcükleri seçse de temel ilişkiyi bütünüyle kuramaz.","difficultyReason":"Öğrenci önce konu ve ana düşünceyi belirler, sonra aday sözcüklerin kapsayıcılığını karşılaştırır. Çeldiriciler metinde sık veya açık geçen ayrıntılardan oluştuğu için yalnız sözcük sıklığına dayanan yanılgıyı yoklar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0124","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"541b11628d8758381cbfb873a4bac2e5fadde32438fa34957f9857505914a299","reviewDecisionSha256":"ada0c83473534b182dcae5391c89558b3c6405d530e381080c0a39d996a74401","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:541b11628d8758381cbfb873a4bac2e5fadde32438fa34957f9857505914a299","reviewedHash":"sha256:541b11628d8758381cbfb873a4bac2e5fadde32438fa34957f9857505914a299","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ada0c83473534b182dcae5391c89558b3c6405d530e381080c0a39d996a74401; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q124","contentProjectionSha256":"541b11628d8758381cbfb873a4bac2e5fadde32438fa34957f9857505914a299","reviewDecisionSha256":"ada0c83473534b182dcae5391c89558b3c6405d530e381080c0a39d996a74401","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q125","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n042","noteKey":"tr.g07.turkce.n042","objective":"T.O.7.15","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Okul meclisi, sergide yer alacak ürünler için bütün sınıflardan öneri topladı. Öneriler “konuyla ilişki, kaynak açıklığı ve sunum süresi” ölçütleriyle incelendi. Benzer öneriler birleştirildi, ortak karar gerekçesiyle duyuruldu ve görevler sınıflar arasında paylaştırıldı. Toplantı çok amaçlı salonda yapıldı.\n\nAday anahtar kelimeler: katılım, ölçüt, ortak karar, salon\n\nBu adaylarla ilgili en doğru değerlendirme hangisidir?","choices":["“Salon” yalnız toplantının yerini gösteren bir ayrıntıdır; diğer üç kavram metnin karar sürecini temsil ettiği için anahtar liste dışında bırakılmalıdır.","“Katılım” çıkarılmalıdır; çünkü bütün sınıflardan öneri alınması metnin temel süreciyle ilgili değildir.","“Ölçüt” çıkarılmalıdır; çünkü önerilerin hangi temelde incelendiği ana düşünceyi etkilemez.","“Ortak karar” çıkarılmalıdır; çünkü metinde yalnız bir grubun tek başına karar verdiği anlatılmaktadır."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Toplantı yeri değişse de metnin öneri toplama, ölçütle değerlendirme ve ortak karara ulaşma süreci değişmez; bu yüzden “salon” ikincil ayrıntıdır.","Bütün sınıflardan öneri toplanması, katılım kavramının doğrudan kanıtıdır ve karar sürecinin başlangıcını oluşturur.","Ölçütler, önerilerin rastgele değil belirli ölçülere göre incelendiğini gösterdiği için temel sürecin önemli parçasıdır.","Metin benzer önerilerin birleştirilip sonucun gerekçesiyle duyurulduğunu açıkça söyler; bu durum ortak karar kavramını destekler."],"explanation":"Anahtar kelime, metnin ana düşüncesi veya temel ilişkisi değiştiğinde gerekli olan kavramdır. “Katılım”, “ölçüt” ve “ortak karar” metnin girişten sonuca kadar nasıl karar verildiğini açıklar. “Salon” ise yalnızca olayın gerçekleştiği yerdir; başka bir yerde yapılsa da temel süreç aynı kalır.","difficultyReason":"Öğrenci dört adayın her birini ana düşünce testiyle değerlendirir ve yer ayrıntısını süreç kavramlarından ayırır. Çeldiriciler, ana düşüncenin temel basamaklarını önemsiz sayma yanılgısını hedefler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0125","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7d36557e39f389cf2eaf338d9fd187eb0aeb7a0cdf22194b0eac3089396d77fb","reviewDecisionSha256":"cf0e85d8c9e3c4805dd36a092e74162a2cedb9224a11757165ef514fe431d0cf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7d36557e39f389cf2eaf338d9fd187eb0aeb7a0cdf22194b0eac3089396d77fb","reviewedHash":"sha256:7d36557e39f389cf2eaf338d9fd187eb0aeb7a0cdf22194b0eac3089396d77fb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cf0e85d8c9e3c4805dd36a092e74162a2cedb9224a11757165ef514fe431d0cf; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q125","contentProjectionSha256":"7d36557e39f389cf2eaf338d9fd187eb0aeb7a0cdf22194b0eac3089396d77fb","reviewDecisionSha256":"cf0e85d8c9e3c4805dd36a092e74162a2cedb9224a11757165ef514fe431d0cf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q126","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n042","noteKey":"tr.g07.turkce.n042","objective":"T.O.7.15","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Ailelerden alınan eski fotoğraflar yüksek çözünürlükte tarandı. Her görsel için fotoğraf sahibinin izni, kaynağı ve açıklama tarihi kaydedildi. Dosyaların bir kopyası çevrim dışı diskte saklandı; çevrim içi arşivde ise görüntüleme ve düzenleme yetkileri farklı kullanıcılara ayrıldı. Çalışmanın amacı, fotoğrafları yalnız çoğaltmak değil; onları kaynağı belli, izinli ve güvenli biçimde gelecek kullanımlara hazırlamaktı.\n\nMetni en az sayıda kavramla fakat ana düşünceyi eksiltmeden temsil eden anahtar kelime grubu hangisidir?","choices":["fotoğraf – aile – disk","dijital koruma – kaynak ve izin kaydı – erişim güvenliği","yüksek çözünürlük – kullanıcı – tarih","çoğaltma – çevrim içi ortam – eski eşya"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu sözcükler içerikte vardır ancak izin, kaynak izlenebilirliği ve erişim yetkisi arasındaki temel ilişkiyi kurmaz.","Doğru: Tarama ve yedeklemeyi “dijital koruma”, sahip-izin-tarih bilgisini “kaynak ve izin kaydı”, yetki ayrımını “erişim güvenliği” kapsar; üçü birlikte ana düşünceyi yeniden kurar.","Bunlar işlemin bazı ayrıntılarıdır; “kullanıcı” aşırı genel, “yüksek çözünürlük” ise koruma sürecinin yalnız bir tekniğidir.","“Eski eşya” fotoğrafları doğru adlandırmaz; grup kaynak, izin ve güvenlik boyutlarını da dışarıda bırakır."],"explanation":"Metin üç temel boyut üzerinde durur: görsellerin dijital olarak korunması, kaynağı ile kullanım izninin kaydedilmesi ve erişimin yetkilere göre güvenli tutulması. Bu üç kavram, metnin farklı bölümlerini kapsar ve amaç cümlesini yeniden kurmaya yeter. Diğer gruplar ya ayrıntıda kalır ya da temel boyutlardan birini eksik bırakır.","difficultyReason":"Öğrenci ayrıntı sözcüklerini üst kavramlar altında toplar, ardından en küçük ama kapsayıcı kavram kümesini seçer. Çeldiriciler metinde gerçek biçimde geçen kelimeleri kullandığından, doğru yanıt yalnız sıklıkla değil kavramsal kapsama göre bulunur.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0126","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dd4e070b65194e500f76f84a34698200b2e5876d9f5f8a8117ebc8252492f5a8","reviewDecisionSha256":"72869d77c923821d13b9a38423e24932fe9820da79770eb94adffc829e25b0a6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:dd4e070b65194e500f76f84a34698200b2e5876d9f5f8a8117ebc8252492f5a8","reviewedHash":"sha256:dd4e070b65194e500f76f84a34698200b2e5876d9f5f8a8117ebc8252492f5a8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:72869d77c923821d13b9a38423e24932fe9820da79770eb94adffc829e25b0a6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q126","contentProjectionSha256":"dd4e070b65194e500f76f84a34698200b2e5876d9f5f8a8117ebc8252492f5a8","reviewDecisionSha256":"72869d77c923821d13b9a38423e24932fe9820da79770eb94adffc829e25b0a6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q127","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n044","noteKey":"tr.g07.turkce.n044","objective":"T.O.7.20","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir okul duyurusunda şu ifadeler yer almaktadır:\n\n“Görsel arşivleme alanında çalışan bir uzman, atölyede fotoğrafların kaynak bilgisini kaydetme yöntemlerini gösterecek. Kontenjan ilk 24 öğrenciyle sınırlıdır ve kayıtlar perşembe günü sona erecektir.”\n\nDuyuruda kullanılan ikna etme teknikleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?","choices":["Toplumsal kanıt ve sevgi; çünkü çok sayıda öğrencinin daha önce katıldığı ve konuşmacının sevildiği belirtilmiştir.","Tutarlılık ve karşılıkta bulunma; çünkü okul kendi davranışını örnek göstermiş ve ücretsiz bir yarar sunmuştur.","Otorite ve kıtlık; çünkü alan uzmanlığı güven oluşturmak, sınırlı kontenjan ile son tarih ise kararı hızlandırmak için öne çıkarılmıştır.","Karşıtlık ve uzlaşma; çünkü iki zıt atölye karşılaştırılmış ve ortak bir değer açıklanmıştır."],"correct":2,"distractorWhy":["Duyuruda önceki katılımcı sayısı veya sevilen bir kişiyle yakınlık kuran ifade yoktur.","Okulun kendisinin aynı davranışı yaptığı ya da katılımcıya önceden ücretsiz bir yarar verdiği söylenmemiştir.","Doğru: “Alanında çalışan uzman” otoriteyi, “ilk 24 öğrenci” ve “perşembe günü sona erecek” ifadeleri kıtlığı açıkça gösterir.","İki zıt seçenek yan yana getirilmemiş ve ortak değer üzerinden uzlaşma kurulmamıştır."],"explanation":"Duyuru, atölyenin içeriğine güven kazandırmak için konuşmacının alan uzmanlığını vurgular; bu otorite tekniğidir. Kontenjanın 24 kişiyle ve başvurunun perşembe günüyle sınırlandırılması ise fırsatın az olduğunu göstererek kararı hızlandırmaya çalışır; bu da kıtlık tekniğidir.","difficultyReason":"Öğrenci iki ayrı kanıtı iki teknik tanımıyla eşleştirir ve tekniklerin olası işlevini açıklar. Çeldiriciler ikna terminolojisindeki yakın kavramları kullanır ancak bunlara ait somut metin kanıtı bulunmaz.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0127","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"30a4ce8bbbe66dd30f2f146f4beca80a89856dc0fcca8dab1c4ab83566908d3b","reviewDecisionSha256":"150e98638cbf9a0c82f90b2319ff9841e9bdde45a4c2e1369522f6201e15de79","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:30a4ce8bbbe66dd30f2f146f4beca80a89856dc0fcca8dab1c4ab83566908d3b","reviewedHash":"sha256:30a4ce8bbbe66dd30f2f146f4beca80a89856dc0fcca8dab1c4ab83566908d3b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:150e98638cbf9a0c82f90b2319ff9841e9bdde45a4c2e1369522f6201e15de79; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q127","contentProjectionSha256":"30a4ce8bbbe66dd30f2f146f4beca80a89856dc0fcca8dab1c4ab83566908d3b","reviewDecisionSha256":"150e98638cbf9a0c82f90b2319ff9841e9bdde45a4c2e1369522f6201e15de79","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q128","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n044","noteKey":"tr.g07.turkce.n044","objective":"T.O.7.20","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Sergi tanıtımında şu sözler kullanılmıştır:\n\n“Geçen yıl çevrim içi sergimizi 600 kişi ziyaret etti. Dijital arşiv uzmanları, bu yıl kullandığımız dosya adlandırma ve kaynak alanı düzeninin kayıtların izlenmesini kolaylaştırdığını belirtti. Yeni sergiyi inceleyip görüşlerinizi paylaşın.”\n\nBu metindeki teknikleri ve kanıtların kapsamını en doğru değerlendiren seçenek hangisidir?","choices":["“600 kişi” ifadesi otoritedir; çünkü kalabalık bir grup her konuda uzman kabul edilir.","Uzman görüşü, sergideki bütün tarihsel bilgilerin kesin doğru olduğunu kanıtlar; ziyaretçi sayısı da doğruluğu güçlendirir.","Her iki ifade de kıtlık tekniğidir; çünkü ziyaretçi ve uzman sayısının sınırlı olduğu anlatılır.","600 ziyaretçi toplumsal kanıt yoluyla serginin ilgi gördüğünü düşündürür; uzman görüşü otorite tekniğidir ancak yalnız dosya adlandırma ve kaynak alanı düzenini destekler, sergideki bütün bilgileri doğrulamaz."],"correct":3,"distractorWhy":["Kalabalığın davranışı uzmanlık değil, başkalarının seçimini uygunluk göstergesi gibi sunan toplumsal kanıttır.","Uzmanların değerlendirme konusu açıkça kayıt düzeniyle sınırlandırılmıştır; bu görüş sergideki her içeriğin doğruluğuna genişletilemez.","Metinde zaman, kontenjan veya fırsat azlığı yoktur; sayılar burada kıtlık değil ziyaret davranışı ve uzman kaynağı bağlamındadır.","Seçenek hem toplumsal kanıt ile otoriteyi doğru adlandırır hem de uzman görüşünün yalnız belirtilen düzen için geçerli olduğunu korur."],"explanation":"“600 kişi ziyaret etti” sözü başkalarının davranışını örnek göstererek yeni okuru yönlendirmeye çalışır; bu toplumsal kanıttır. “Dijital arşiv uzmanları” ifadesi uzmanlığa dayandığı için otoritedir. Ancak uzmanların değerlendirmesi yalnız dosya adlandırma ve kaynak alanı düzeniyle ilgilidir. Bu yüzden uzman görüşü, serginin bütün içeriğinin doğru olduğu sonucuna genişletilemez.","difficultyReason":"Öğrenci teknik adını bulmanın yanında her kanıtın hangi iddiayı desteklediğini sınırlar. Yakın çeldiriciler sayıyı yanlış teknikle eşleştirir veya uzmanlığın kapsamını bütün metne yayarak ikna tekniği ile doğruluk kanıtını karıştırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0128","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"240c0dc027b624b63bba5320dc5ad3612c0df46e8ea8c5b386d0eb4776db9b0b","reviewDecisionSha256":"ef9638fac01ed4e9f818bd558724d2adc16b6e5bd204e301d2908aea840d642a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:240c0dc027b624b63bba5320dc5ad3612c0df46e8ea8c5b386d0eb4776db9b0b","reviewedHash":"sha256:240c0dc027b624b63bba5320dc5ad3612c0df46e8ea8c5b386d0eb4776db9b0b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ef9638fac01ed4e9f818bd558724d2adc16b6e5bd204e301d2908aea840d642a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q128","contentProjectionSha256":"240c0dc027b624b63bba5320dc5ad3612c0df46e8ea8c5b386d0eb4776db9b0b","reviewDecisionSha256":"ef9638fac01ed4e9f818bd558724d2adc16b6e5bd204e301d2908aea840d642a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q129","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n044","noteKey":"tr.g07.turkce.n044","objective":"T.O.7.20","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir öğrenci kulübü şu çağrıyı yayımlamıştır:\n\n“Biz de sergide kullandığımız her görselin kaynağını yazıyor, kaynağı belirsiz görselleri paylaşmıyoruz. Gönderinizi hazırlamanız için ücretsiz kaynak kayıt şablonumuzu kullanabilirsiniz. Farklı ürünler hazırlasak da hepimizin amacı aile hatıralarını güvenilir biçimde korumaktır. Kaynağı belirsiz paylaşım kuşku doğurur; kaynaklı paylaşım güveni artırır. Atölye ilk 20 kişiyle sınırlı ve başvurular cuma günü bitiyor.”\n\nÇağrıda kullanılan tekniklerin birbiriyle ilişkisini en eksiksiz açıklayan seçenek hangisidir?","choices":["Kulübün kendi davranışını örnek göstermesi tutarlılık, ücretsiz şablon sunması karşılıkta bulunma, ortak amacı vurgulaması uzlaşma, iki paylaşımın zıt sonucunu vermesi karşıtlık, kontenjan ve son tarih ise kıtlıktır; teknikler aynı kaynak gösterme çağrısını farklı yönlerden destekler.","Ücretsiz şablon sevgi tekniğidir; ortak amaç toplumsal kanıttır; son tarih otoritedir ve bu üçü çağrının doğru olduğunu kesinleştirir.","Kaynağı belirsiz ve kaynaklı paylaşımı karşılaştırmak kıtlıktır; ilk 20 kişi ifadesi ise çoğunluğun davranışını gösteren toplumsal kanıttır.","Kulübün kendisinin de kaynak yazması otoritedir; çünkü kendi davranışını anlatan her kaynak uzman sayılır. Diğer ifadeler yalnız bilgi verir, ikna tekniği içermez."],"correct":0,"distractorWhy":["Her ifade ilgili tekniğin tanımıyla ve somut metin kanıtıyla eşleşir; ayrıca tekniklerin tek çağrıya farklı etkiler sağladığı doğru biçimde açıklanır.","Ücretsiz yarar karşılıkta bulunmaya, ortak değer uzlaşmaya, son tarih kıtlığa örnektir; teknikler iddianın kesin doğruluğunu da kendiliğinden kanıtlamaz.","Zıt sonuçları yan yana getirme karşıtlık, sayı ve son tarih fırsat azlığı bildirdiği için kıtlıktır; toplumsal kanıt için başkalarının davranışı gerekir.","Kendi istediği davranışı kendisinin de göstermesi tutarlılıktır; uzmanlık belirtilmediği için otorite değildir ve diğer cümlelerde de açık teknikler vardır."],"explanation":"Metinde beş teknik birlikte çalışır. Kulübün kaynak yazma davranışı söz ile eylem uyumunu, ücretsiz şablon yarar sunmayı, ortak amaç ortak zemini, kaynaklı ve kaynaksız paylaşımın zıt sonuçları tercih farkını, kontenjan ile son tarih de fırsatın sınırlılığını öne çıkarır. Bunlar çağrıyı etkili kılabilir; yine de kaynak düzeninin gerçek işlevi bağımsız kanıtlarla ayrıca değerlendirilebilir.","difficultyReason":"Öğrenci uzun bir metinde beş farklı tekniği somut kanıtlarıyla ayırır, tekniklerin ortak iddiaya farklı işlevlerle bağlandığını açıklar ve ikna ile doğruluk arasındaki sınırı korur. Çeldiriciler, teknik adlarını birbirine yakın günlük çağrışımlarla değiştirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0129","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"864a7d98ded03254a2aa91637804e65c59c0c890bff7a04ec88279377deb3372","reviewDecisionSha256":"1387e0a6b22722836dc8bf8f918136c55dd8983b488a363be27565ec02e85217","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:864a7d98ded03254a2aa91637804e65c59c0c890bff7a04ec88279377deb3372","reviewedHash":"sha256:864a7d98ded03254a2aa91637804e65c59c0c890bff7a04ec88279377deb3372","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1387e0a6b22722836dc8bf8f918136c55dd8983b488a363be27565ec02e85217; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q129","contentProjectionSha256":"864a7d98ded03254a2aa91637804e65c59c0c890bff7a04ec88279377deb3372","reviewDecisionSha256":"1387e0a6b22722836dc8bf8f918136c55dd8983b488a363be27565ec02e85217","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q130","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n045","noteKey":"tr.g07.turkce.n045","objective":"T.O.7.28","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdakilerden hangisi ölçülebilir bir okuma hedefidir?","choices":["Bu kez metni çok daha iyi anlayacağım.","Neden-sonuç metnindeki üç nedeni ilgili sonuçlarla eşleştirip her eşleştirme için bir kanıt cümlesi yazacağım.","Okurken hiç zorlanmamaya çalışacağım.","Bütün uzun metinleri artık hızlı okuyacağım."],"correct":1,"distractorWhy":["“Daha iyi” ifadesinin hangi davranışla ve hangi ölçüte göre değerlendirileceği belli değildir.","Doğru: Hedef, yapılacak davranışı, beklenen sayıyı ve kanıt biçimini açıkça belirttiği için ölçülebilir ve sonradan denetlenebilir.","Zorlanmamak bir duygu beklentisidir; belirli bir okuma davranışı veya başarı ölçütü içermez.","“Bütün uzun metinler” aşırı geniştir; hızın süresi ve anlamayı gösteren ölçüt de belirtilmemiştir."],"explanation":"Ölçülebilir hedefte hangi davranışın yapılacağı ve başarının nasıl kontrol edileceği açık olmalıdır. Üç nedeni sonuçlarıyla eşleştirmek ve her biri için kanıt cümlesi yazmak hem sayılabilir hem de okuma sonunda denetlenebilir bir hedeftir.","difficultyReason":"Öğrenci açık davranış, sayı ve kanıt ölçütü içeren hedefi genel dileklerden ayırır. Ön bilgi yalnız hedefin ölçülebilir olmasıdır; diğer seçenekler günlük dilde olumlu görünse de denetlenebilir değildir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0130","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ceccb61651ad28caadd2785b3ae32661764851288f5672814a8a7e36521d1d6f","reviewDecisionSha256":"977e18e9d8e29bed6b683d9f5a2b46c48d90299c9c53c7f8614f044d6426ca70","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ceccb61651ad28caadd2785b3ae32661764851288f5672814a8a7e36521d1d6f","reviewedHash":"sha256:ceccb61651ad28caadd2785b3ae32661764851288f5672814a8a7e36521d1d6f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:977e18e9d8e29bed6b683d9f5a2b46c48d90299c9c53c7f8614f044d6426ca70; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q130","contentProjectionSha256":"ceccb61651ad28caadd2785b3ae32661764851288f5672814a8a7e36521d1d6f","reviewDecisionSha256":"977e18e9d8e29bed6b683d9f5a2b46c48d90299c9c53c7f8614f044d6426ca70","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q131","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n045","noteKey":"tr.g07.turkce.n045","objective":"T.O.7.28","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Elif'in hedefi bir bilgilendirici metinden dört anahtar kelime seçmekti. Okurken hemen her cümlenin altını çizdi; sonunda sekiz sözcük seçti ve bunların üçü “şey, insan, yapmak” gibi çok genel sözcüklerdi. Hazırladığı kısa özet de metnin temel ilişkisini göstermedi.\n\nElif'in kanıta dayalı ve uygulanabilir öz yansıtması hangisi olur?","choices":["Metin hoşuma gitmediği için anahtar kelime seçemedim; bir daha bu tür metin okumamalıyım.","Aslında iyi çalıştım; çok sayıda sözcük seçmem hedefe ulaştığımı gösterir.","Her cümleyi işaretlemem önemli ayrıntıları ayırmamı zorlaştırdı; bir sonraki metinde adayları önce konu ve ana düşünceyle sınayıp en fazla dört kelime seçeceğim.","Ben anahtar kelime bulma konusunda yeteneksizim; bu yüzden hedef koymanın yararı yoktur."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu ifade güçlüğü belirli bir okuma davranışıyla açıklamaz ve gelişim için uygulanabilir bir tedbir sunmaz.","Hedef dört kelimeydi; sekiz sözcük ve genel kelimeler seçmek hedefe ulaşıldığını değil, seçicilik sorunu olduğunu gösterir.","Doğru: Alt çizme davranışı ile sonuç arasındaki ilişkiyi kurar, eksik yönü adlandırır ve ana düşünce testiyle sınırlı sayı hedefi biçiminde somut tedbir belirler.","Kalıcı bir kişilik etiketi kullanır; süreç kanıtlarını ve geliştirilebilir bir davranışı göz ardı eder."],"explanation":"Elif'in süreç kanıtı, neredeyse her cümleyi işaretlemesi; sonuç kanıtı ise hedeflenen dört yerine sekiz, üstelik aşırı genel sözcük seçmesi ve yetersiz özetidir. Bu kanıtlar, seçicilik sorunu yaşadığını gösterir. Ana düşünce testi uygulamak ve en fazla dört kelime seçmek, doğrudan bu soruna yönelik somut bir tedbirdir.","difficultyReason":"Öğrenci hedef, süreç kanıtı, sonuç ve tedbir arasında bağlantı kurar. Çeldiriciler duyguya, yanlış başarı yorumuna veya değişmez yetenek etiketine dayanarak öz yansıtmayı kanıttan uzaklaştırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0131","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6dab32d8735a76dfbfd989d3c2eff18c5d5178276be199ff281d62cca21a2b55","reviewDecisionSha256":"5ca88e62fb9cf0b0a4c402fe927a99daf40fb19ecae0759d72db554bed931a9a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6dab32d8735a76dfbfd989d3c2eff18c5d5178276be199ff281d62cca21a2b55","reviewedHash":"sha256:6dab32d8735a76dfbfd989d3c2eff18c5d5178276be199ff281d62cca21a2b55","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5ca88e62fb9cf0b0a4c402fe927a99daf40fb19ecae0759d72db554bed931a9a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q131","contentProjectionSha256":"6dab32d8735a76dfbfd989d3c2eff18c5d5178276be199ff281d62cca21a2b55","reviewDecisionSha256":"5ca88e62fb9cf0b0a4c402fe927a99daf40fb19ecae0759d72db554bed931a9a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q132","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n045","noteKey":"tr.g07.turkce.n045","objective":"T.O.7.28","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Kaan, bir öyküde karakterin amacını doğru belirledi ve metnin iki farklı bölümünden kanıt gösterdi. Ancak on dakikalık sürenin yedi dakikasını ilk paragrafa ayırdığı için son iki soruyu tamamlayamadı.\n\nKaan'ın güçlü yönünü sonraki okumaya aktaran ve gelişmeye açık yönü için ölçülebilir tedbir içeren plan hangisidir?","choices":["Bir sonraki çalışmada daha hızlı olmaya çalışacağım; kanıt göstermeye zaman ayırmayacağım.","İlk paragrafı hiç okumadan diğer sorulara geçeceğim; böylece mutlaka süre kazanacağım.","Çıkarım sorularını bırakıp yalnız kısa metinleri seçeceğim; iki kanıt kullanmak gereksizdir.","İki farklı bölümden kanıt gösterme yöntemimi koruyacağım; ilk göz atmaya bir dakika, paragraflara toplam altı dakika, sorulara ve kontrole üç dakika ayırıp süre kaydı tutacağım."],"correct":3,"distractorWhy":["Genel bir hız dileği ölçülebilir değildir; ayrıca işe yarayan kanıt kullanma davranışını terk eder.","İlk paragrafı atlamak metnin bütününü anlamayı ve üst düzey çıkarımı zedeler; dengeli süre yönetimi sağlamaz.","Bu plan güçlü yönü geliştirmek yerine görevden kaçınır ve kanıt gerekliliğini yanlış biçimde küçümser.","Doğru: Plan, kanıta dayalı çıkarım gücünü korur; süreyi açık bölümlere ayırır ve sonraki değerlendirme için kayıt oluşturur."],"explanation":"Kaan'ın güçlü yönü, çıkarımı iki farklı bölümden kanıtlamasıdır; bu davranış korunmalıdır. Gelişmeye açık yönü genel bir “yavaşlık” değil, süreyi ilk paragrafa dengesiz ayırmasıdır. Dakikaları belirli aşamalara dağıtmak ve süre kaydı tutmak, soruna doğrudan yönelik ve sonraki çalışmada ölçülebilir bir uyarlamadır.","difficultyReason":"Öğrenci aynı anda güçlü yönü koruma, belirli güçlüğü teşhis etme ve uygulanabilir zaman planı kurma adımlarını yürütür. Çeldiriciler süre kazanmak için okuma kalitesini veya kanıt kullanımını feda etmeyi önerdiği için yüzeyde pratik görünür.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0132","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3aa6377e69df6359e333cdb3f085a8d4407c063bcb1a0830fac001867dd92837","reviewDecisionSha256":"c79d7d18d8204994a35386b9f2c6eca9a15b850017c4b9983d24e6337dab4551","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3aa6377e69df6359e333cdb3f085a8d4407c063bcb1a0830fac001867dd92837","reviewedHash":"sha256:3aa6377e69df6359e333cdb3f085a8d4407c063bcb1a0830fac001867dd92837","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c79d7d18d8204994a35386b9f2c6eca9a15b850017c4b9983d24e6337dab4551; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q132","contentProjectionSha256":"3aa6377e69df6359e333cdb3f085a8d4407c063bcb1a0830fac001867dd92837","reviewDecisionSha256":"c79d7d18d8204994a35386b9f2c6eca9a15b850017c4b9983d24e6337dab4551","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q133","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n033","noteKey":"tr.g07.turkce.n033","objective":"T.K.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Sınıf, kültürel miras sergisinde hangi öğrenci ürünlerinin yer alacağını konuşacaktır. Oturumu başlatan öğrencinin kullanması için en uygun ifade hangisidir?","choices":["Merhaba arkadaşlar. Bugün sergide yer alacak ürünleri hangi ölçütlerle seçeceğimizi belirlemek için görüşlerimizi paylaşacağız.","Benim seçtiğim ürünler en iyileri; önce onları kabul edelim.","Neyse, başlayalım; zaten herkes ne konuşacağımızı biliyor.","Dün izlediğim film çok güzeldi, önce ondan söz etmek istiyorum."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Selam, konu ve amacı açıkça belirttiği için dinleyicilere konuşmanın yönünü gösteren uygun bir başlangıçtır.","Ortak konuşmayı başlamadan tek kişinin kararına bağlar ve diğer katılımcılara söz alanı açmaz.","Konu ile amacı açıklamadığı için katılımcıların ortak odağı bildiğini varsayar.","Konuşmanın belirlenen konusu ve amacıyla ilgisiz bir giriş yaptığı için odağı dağıtır."],"explanation":"Uygun başlangıç, ortama uygun selam ve hitapla birlikte konuşmanın konusunu ve amacını açıklar. İlk seçenek, sergideki ürünlerin hangi ölçütlerle seçileceğini görüşme amacını bildirir ve katılımı teşvik eder.","difficultyReason":"Öğrenci konuşmayı başlatmanın üç temel ögesini—selam, konu ve amaç—tanır. Diğer seçenekler buyurganlık, belirsizlik veya konu dışılık gibi kolay ayırt edilebilir yönetim hataları içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0133","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8bf7fc6f34fccaf462ead80856a376bb436d50199c323c58b629bacf8db1742f","reviewDecisionSha256":"ca69f5e5db307a31e43a02d77e27f65693748954e12fb6ef5eda417b9cf3b15d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8bf7fc6f34fccaf462ead80856a376bb436d50199c323c58b629bacf8db1742f","reviewedHash":"sha256:8bf7fc6f34fccaf462ead80856a376bb436d50199c323c58b629bacf8db1742f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ca69f5e5db307a31e43a02d77e27f65693748954e12fb6ef5eda417b9cf3b15d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q133","contentProjectionSha256":"8bf7fc6f34fccaf462ead80856a376bb436d50199c323c58b629bacf8db1742f","reviewDecisionSha256":"ca69f5e5db307a31e43a02d77e27f65693748954e12fb6ef5eda417b9cf3b15d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q134","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n033","noteKey":"tr.g07.turkce.n033","objective":"T.K.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir öğrenci, “Sergide açıklayıcı metin kullanmayalım; görseller zaten daha çok dikkat çekiyor.” diyor. Oturumu yöneten kişinin görüşün dayanağını araştırırken söz sırasını da koruyan sorusu hangisidir?","choices":["Bu kadar yanlış bir öneriyi neden yaptın?","Görsellerin bilgiyi tek başına anlaşılır kıldığını gösteren bir örnek ya da gözlem paylaşabilir misin?","Metinlerin gereksiz olduğuna kesinlikle katılıyor musun?","Sergide hangi renk çerçeveleri kullanalım?"],"correct":1,"distractorWhy":["Kişiyi yargılayan ifade savunma tepkisi oluşturur ve görüşün dayanağını tarafsız biçimde araştırmaz.","Doğru: Tek odaklı, yönlendirmeyen ve kanıt isteyen bu soru, konuşanın görüşünü tamamlamasına alan açar ve araştırıcı nitelik taşır.","Evet-hayır biçimindeki soru görüşün gerekçesini açmaz ve “kesinlikle” sözü cevabı yönlendirebilir.","Çerçeve rengi, açıklayıcı metnin gerekliliğiyle ilgili görüşün dayanağını araştırmaz."],"explanation":"Yönetici, konuşanın sözünü tamamlamasını bekledikten sonra görüşü küçümsemeden kanıt veya örnek istemelidir. “Görsellerin bilgiyi tek başına anlaşılır kıldığını gösteren bir örnek ya da gözlem paylaşabilir misin?” sorusu, iddianın dayanağını araştırır ve yeni bilgi açığa çıkarır.","difficultyReason":"Öğrenci araştırıcı soru ile suçlayıcı, yönlendirici ve konu dışı soruyu ayırır. Yakın çeldirici olan evet-hayır sorusu konuya uygun görünse de gerekçe üretmediği için yetersizdir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0134","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6724851f5dad9a6809ff26ddca4de82cfe7c0e9b37829980ddc0c8589eb28fc8","reviewDecisionSha256":"da7c4b44b86a34129d002626afa0e6fa1a30d0d811c7fd745a89fb9d42ada001","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6724851f5dad9a6809ff26ddca4de82cfe7c0e9b37829980ddc0c8589eb28fc8","reviewedHash":"sha256:6724851f5dad9a6809ff26ddca4de82cfe7c0e9b37829980ddc0c8589eb28fc8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:da7c4b44b86a34129d002626afa0e6fa1a30d0d811c7fd745a89fb9d42ada001; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q134","contentProjectionSha256":"6724851f5dad9a6809ff26ddca4de82cfe7c0e9b37829980ddc0c8589eb28fc8","reviewDecisionSha256":"da7c4b44b86a34129d002626afa0e6fa1a30d0d811c7fd745a89fb9d42ada001","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q135","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n033","noteKey":"tr.g07.turkce.n033","objective":"T.K.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir sınıf tartışmasında üç öğrenci aynı anda söz istemiş, iki farklı sergi düzeni önerilmiş ve önerilerin gerekçeleri tam açıklanmamıştır. Oturumu yöneten öğrencinin konuşmayı düzenli biçimde sürdürüp sonuçlandırması için en uygun işlem dizisi hangisidir?","choices":["Kendi tercih ettiği düzeni hemen açıklamak → karşı çıkanların sözünü kesmek → tartışmayı süre dolmadan bitirmek","En yüksek sesle konuşana söz vermek → ayrıntıları atlamak → karar açıklamadan yeni konuya geçmek","Önerileri kısa biçimde yeniden ifade etmek → söz isteyenlere sırayla gerekçe sunma hakkı vermek → ortak ölçütleri belirlemek → ulaşılan kararı ve sonraki adımı özetleyerek teşekkür etmek","Hiç soru sormadan el kaldırma sayısına göre oylamak → az oy alan görüşün gerekçesini dinlememek → kapanış yapmamak"],"correct":2,"distractorWhy":["Yönetici konuşmayı ortak süreç yerine kendi kararına çevirir, söz hakkını bozar ve gerekçesiz biçimde kapatır.","Ses yüksekliğini söz hakkı ölçütü yapmak adil değildir; ayrıca konuşma sonuç ve kapanış olmadan dağılır.","Doğru: Bu sıra önce belirsizliği giderir, sonra dengeli söz hakkı ve gerekçe sağlar, ortak ölçütle karara ulaştırır ve uygun kapanışla süreci tamamlar.","Oylama bazen kullanılabilir; ancak gerekçeler açıklanmadan ve sonuç özetlenmeden yapılması konuşmayı yönetmez, yalnız sayısal tercih toplar."],"explanation":"Önce iki öneri yeniden ifade edilerek ortak anlayış sağlanır. Ardından söz isteyenlere sırayla gerekçelerini açıklama fırsatı verilir ve karar için ortak ölçütler belirlenir. Son aşamada sonuç ile sonraki adım özetlenip katılımcılara teşekkür edilir. Böylece başlatma, sürdürme, söz alma-verme, soru-cevap ve sonlandırma işlevleri birlikte yönetilir.","difficultyReason":"Öğrenci birden fazla iletişim sorununu uygun sırayla çözen süreç planını seçer. Çeldiriciler tek tek hızlı sonuç verebilir gibi görünse de söz hakkı, gerekçe, ortak ölçüt veya kapanış basamaklarından birkaçını ihmal eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0135","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ad6581b21c4280495c873129a6057131893d5f1736b51700c4fd3ea9bf09b01d","reviewDecisionSha256":"d3f2dcb8a6a7789c321fe33f3f08497e1a807b46553f4480f79032df24df0491","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ad6581b21c4280495c873129a6057131893d5f1736b51700c4fd3ea9bf09b01d","reviewedHash":"sha256:ad6581b21c4280495c873129a6057131893d5f1736b51700c4fd3ea9bf09b01d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d3f2dcb8a6a7789c321fe33f3f08497e1a807b46553f4480f79032df24df0491; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q135","contentProjectionSha256":"ad6581b21c4280495c873129a6057131893d5f1736b51700c4fd3ea9bf09b01d","reviewDecisionSha256":"d3f2dcb8a6a7789c321fe33f3f08497e1a807b46553f4480f79032df24df0491","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q136","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-5","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n037","noteKey":"tr.g07.turkce.n037","objective":"T.K.7.5","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir arkadaşın, “Anma programındaki bütün konuşmalar uzun olmalı; ayrıntı ancak böyle verilir.” diyor. Bu görüşe verilebilecek en uygun tepki hangisidir?","choices":["Sen zaten her şeyi gereksiz yere uzatıyorsun.","Haklısın; uzun olan her konuşma daha anlaşılırdır.","Konuşma uzunluğundan önce salonun duvar rengini değiştirelim.","Ayrıntının önemli olduğuna katılıyorum; ancak süre sınırlıysa ana düşünce kaybolabilir. İki farklı uzunlukta prova yapıp dinleyici geri bildirimlerini karşılaştıralım."],"correct":3,"distractorWhy":["Kişiyi etiketler, görüşün içeriğine gerekçe sunmaz ve iletişimi zedeler.","Koşulsuz kabul eder; uzunluğun anlaşılmayı her durumda artırdığına ilişkin kanıt istemez.","Konuyla ilgisiz bir öneri verir ve iletinin ana düşüncesini karşılamaz.","Doğru: Görüşün bir yönünü kabul eder, süre ve ana düşünce ölçütleriyle gerekçe sunar ve iki seçeneği sınayacak uygulanabilir çözüm önerir."],"explanation":"Uygun tepki kişiye değil görüşe odaklanmalı, gerçek düşünceyi gerekçeyle açıklamalı ve konuşmayı sürdürebilmelidir. Son seçenek ayrıntı ihtiyacını kabul ederken sınırlı sürede ana düşüncenin kaybolabileceğini belirtir ve prova ile geri bildirim önererek ortak değerlendirme yolu açar.","difficultyReason":"Öğrenci saygılı dil, konuya uygun gerekçe ve çözüm önerisini birlikte tanır. Diğer seçenekler kişisel saldırı, kanıtsız onay veya konu dışı yönelme içerdiği için temel düzeyde ayrılır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0136","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0962a5a3de14aed13bcb815915f024979650a50d4d120201fca737de78a07769","reviewDecisionSha256":"a819baea6a032cfb0378025bb14d29bf61b55c7da16d3b1d9ec892d80cc8a940","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0962a5a3de14aed13bcb815915f024979650a50d4d120201fca737de78a07769","reviewedHash":"sha256:0962a5a3de14aed13bcb815915f024979650a50d4d120201fca737de78a07769","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a819baea6a032cfb0378025bb14d29bf61b55c7da16d3b1d9ec892d80cc8a940; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q136","contentProjectionSha256":"0962a5a3de14aed13bcb815915f024979650a50d4d120201fca737de78a07769","reviewDecisionSha256":"a819baea6a032cfb0378025bb14d29bf61b55c7da16d3b1d9ec892d80cc8a940","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q137","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-5","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n037","noteKey":"tr.g07.turkce.n037","objective":"T.K.7.5","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Mert, “Kültürel miras panosunda yalnız eski fotoğraflar bulunmalı; kısa açıklamalar panoyu kalabalıklaştırır.” diyor. Zeynep sadelik düşüncesine kısmen katılıyor fakat açıklamaların gerekli olduğunu düşünüyor.\n\nZeynep'in durumuna uygun tepkisi hangisidir?","choices":["Panonun kalabalık görünmemesi gerektiğine katılıyorum. Bununla birlikte fotoğrafların neyi gösterdiğini anlamak için birer cümlelik açıklama kullanabilir, böylece sadelikle bilgi verme ihtiyacını birlikte karşılayabiliriz.","Bu öneri tamamen anlamsız; fotoğraflardan hiçbir şey anlamıyorsun.","Ne söylersen söyle kabul ediyorum; açıklama gerekip gerekmediği önemli değil.","Fotoğrafları bırakıp programdaki müziklerin süresini konuşalım."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: İletinin sadelik amacını karşılar, kısmi katılımı açıklar, açıklamanın işlevine gerekçe verir ve iki ihtiyacı birleştiren çözüm önerir.","Kişiye yönelik küçümseyici bir yargı kullanır; görüşün güçlü ve zayıf yönlerini çözümlemez.","Zeynep'in gerçek düşüncesini yansıtmaz ve konuya ilişkin gerekçe sunmadan koşulsuz kabul eder.","İletinin konusu olan pano düzeni yerine başka bir konuya geçerek uygun dönüt vermez."],"explanation":"Zeynep önce Mert'in sadelik kaygısını anladığını belirtmeli, sonra açıklamaların bilgi verme işlevini gerekçelendirmelidir. Birer cümlelik açıklama önerisi, iki ihtiyacı birlikte karşılayan somut bir çözümdür. Bu tepki hem kısmi katılımı hem de farklı görüşü nezaketle görünür kılar.","difficultyReason":"Öğrenci ileti içeriğini, konuşanın konumunu ve uygun tepki türünü eşleştirir. Çeldiricilerden biri doğrudan karşı çıkma, biri sahte onay, biri konu değiştirme yanılgısını temsil eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0137","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"28de191980edafcd57750841b34e82116778d507be11ef95c0f66c30866552b7","reviewDecisionSha256":"fc9e1c869c0de39d8a655017697d7f311f416a70bbe6af4aa89da04c076184f1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:28de191980edafcd57750841b34e82116778d507be11ef95c0f66c30866552b7","reviewedHash":"sha256:28de191980edafcd57750841b34e82116778d507be11ef95c0f66c30866552b7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fc9e1c869c0de39d8a655017697d7f311f416a70bbe6af4aa89da04c076184f1; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q137","contentProjectionSha256":"28de191980edafcd57750841b34e82116778d507be11ef95c0f66c30866552b7","reviewDecisionSha256":"fc9e1c869c0de39d8a655017697d7f311f416a70bbe6af4aa89da04c076184f1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q138","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-5","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n037","noteKey":"tr.g07.turkce.n037","objective":"T.K.7.5","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir panelde konuşmacı, “Farklı görüşleri dinlemek karar sürecini yavaşlatır; bu nedenle yalnız komite başkanları konuşmalıdır.” diyor. Dinleyiciler arasında bulunan bir öğrencinin resmî ortama uygun, gerekçeli ve konuşmayı araştırmaya açan tepkisi hangisidir?","choices":["Bu düşünce çağ dışı; böyle konuşan biri panelde olmamalı.","Karar süresinin önemli olduğunu anlıyorum. Ancak farklı ihtiyaçlar duyulmazsa kararın uygulanmasında yeni sorunlar çıkabilir. Görüşleri belirli sürelerle toplamanın hem katılımı hem zamanı koruyup korumadığını gösteren bir örnek paylaşabilir misiniz?","Bence herkes konuşsun, çünkü demokrasi güzeldir.","Komite başkanları zaten hiçbir zaman doğru karar veremez; öğrenciler tek başına karar vermelidir."],"correct":1,"distractorWhy":["Kişiyi dışlayan ve etiketleyen bir yargıdır; görüşün içeriğini kanıtla tartışmaz.","Doğru: Önce iletinin süre kaygısını tanır, sonra karşı görüşünü olası sonuçla gerekçelendirir ve yönlendirmeyen bir araştırma sorusuyla konuşmayı sürdürür.","Katılımı savunsa da gerekçesi aşırı genel kalır; konuşmacının zaman kaygısını karşılamaz ve araştırıcı soru içermez.","Bütün komite başkanlarını kanıtsız biçimde geneller ve bir uç görüşü başka bir uç görüşle değiştirir."],"explanation":"Uygun tepki, konuşmacının temel kaygısını doğru anladığını göstermeli, farklı görüşünü kişiye saldırmadan bir ölçüte dayandırmalı ve yeni kanıt istemelidir. İkinci seçenek süre kaygısını kabul eder, katılım eksikliğinin uygulama sorunlarına yol açabileceğini açıklar ve belirli süreli görüş toplama yöntemine ilişkin örnek sorar.","difficultyReason":"Öğrenci resmî hedef kitleye uygun dil, kısmi kabul, neden-sonuç gerekçesi ve araştırıcı soruyu tek tepkide birleştirir. Çeldiriciler benzer bir karşı görüş taşısa da kişiselleştirme, aşırı genelleme veya yetersiz gerekçe nedeniyle uygun değildir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0138","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a5c7ec795df8d1fc74df01fecd7645cad910678689f3d7401d99557fc42e6ec8","reviewDecisionSha256":"5b696d36895fc77385ae26b5cd9e1dda8ebf1181e1a6836ba1ac88953c257028","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a5c7ec795df8d1fc74df01fecd7645cad910678689f3d7401d99557fc42e6ec8","reviewedHash":"sha256:a5c7ec795df8d1fc74df01fecd7645cad910678689f3d7401d99557fc42e6ec8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5b696d36895fc77385ae26b5cd9e1dda8ebf1181e1a6836ba1ac88953c257028; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q138","contentProjectionSha256":"a5c7ec795df8d1fc74df01fecd7645cad910678689f3d7401d99557fc42e6ec8","reviewDecisionSha256":"5b696d36895fc77385ae26b5cd9e1dda8ebf1181e1a6836ba1ac88953c257028","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q139","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n038","noteKey":"tr.g07.turkce.n038","objective":"T.K.7.7","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Görev: Kökeni ve tarihi bilinmeyen eski bir fotoğraftan hareketle “Kültürel miras yalnız eşyayı saklamak değildir.” düşüncesini iki dakikalık yaratıcı konuşmayla anlatmak.\n\nAşağıdaki konuşma fikirlerinden hangisi hem yaratıcıdır hem de kurmaca ile doğrulanabilir bilgiyi doğru ayırır?","choices":["Fotoğrafın 1919'da çekildiğini ve içindeki kişinin ünlü bir komutan olduğunu kesin bilgi gibi anlatmak","Fotoğrafla ilgisi olmayan çok sayıda uçan nesne ve zaman yolculuğu ekleyip ana fikri hiç işlememek","Konuşmanın kurmaca olduğunu belirterek fotoğrafı anlatıcı yapmak; fotoğrafın “Görüntümü sakladınız, peki hikâyemi nasıl doğrulayacaksınız?” sorusuyla bir öğrenciyi güvenilir kayıtları araştırmaya yöneltmesini anlatmak","Kültürel mirasın sözlük tanımını ezberden okuyup fotoğrafı yalnız konuşmanın sonunda göstermek"],"correct":2,"distractorWhy":["Fotoğrafın kökeni bilinmediği hâlde tarih ve kişi uydurup gerçekmiş gibi sunmak kaynak sınırını ihlal eder.","Rastgele hayal unsurları ana fikre, karakterin amacına veya tutarlı bir olay örgüsüne hizmet etmediği için yaratıcılık değil dağınıklık oluşturur.","Kurmaca sınırı açıkça belirtilir; nesneye özgün bakış açısı verilir, bilgi kaybı çatışması kurulur ve çözüm doğrulama davranışından doğar.","Tanım aktarmak bilgi verebilir ancak özgün bakış açısı, karakter, çatışma ve olay örgüsü içeren yaratıcı konuşma oluşturmaz."],"explanation":"En uygun fikirde fotoğraf kurmaca anlatıcı yapılmış, ana düşünce “görüntüyü korumak ile anlamı doğrulamak” çatışması üzerinden işlenmiş ve öğrencinin kaynak araştırmasıyla çözüm geliştirilmiştir. “Kurmaca” açıklaması, bilinmeyen tarihsel ayrıntıların gerçek bilgi gibi sunulmasını önler.","difficultyReason":"Öğrenci özgün bakış açısı, ana fikre hizmet eden çatışma ve kurmaca-gerçek ayrımını birlikte değerlendirir. Çeldiriciler tarih uydurma, ilgisiz hayal unsuru ve yalnız bilgi aktarma gibi yaygın yaratıcı konuşma hatalarını temsil eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0139","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a09cdb14a2898c5f883e301bba3c694a27e153ebde8f67992d924ef4c2b88438","reviewDecisionSha256":"f75aedafdb472f1ec0265b1840e37fcfd78af696293ddea51acace484dc89852","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a09cdb14a2898c5f883e301bba3c694a27e153ebde8f67992d924ef4c2b88438","reviewedHash":"sha256:a09cdb14a2898c5f883e301bba3c694a27e153ebde8f67992d924ef4c2b88438","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f75aedafdb472f1ec0265b1840e37fcfd78af696293ddea51acace484dc89852; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q139","contentProjectionSha256":"a09cdb14a2898c5f883e301bba3c694a27e153ebde8f67992d924ef4c2b88438","reviewDecisionSha256":"f75aedafdb472f1ec0265b1840e37fcfd78af696293ddea51acace484dc89852","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q140","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n038","noteKey":"tr.g07.turkce.n038","objective":"T.K.7.7","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"İki kurmaca öğrenci, okulda “Özgür Düşünce Köşesi” hazırlayacaktır. Ana fikir, özgürlüğün sorumlulukla sürdürülebileceğidir.\n\nHangi plan, yaratıcı konuşma için özgün bakış açısı, gelişen çatışma, anlatı yapısı ve karakter değişimini birlikte kurar?","choices":["İki karakter de baştan sona aynı fikirde olur; sırayla özgürlük ve sorumluluğun tanımlarını okur, sonra konuşma biter.","Bir karakter uzun bir öğüt verir; diğer karakter yalnız “Evet.” der. Pano ilk denemede sorunsuz açılır ve hiçbir seçim yapılmaz.","Bilinen bir öykünün olaylarını aynen koruyup yalnız karakter adlarını değiştirir; ana fikir sonuçta doğrudan slogan olarak söylenir.","Bir karakter kuralsız paylaşımı, diğeri yalnız öğretmen onayını savunur; ilk iki deneme katılım veya güven sorununa yol açar. Dönüşümlü bakış açısıyla tartışan karakterler, kişiye saldırmama, bilgi iddiasına kaynak gösterme ve görüşü olgudan ayırma ölçütlerini birlikte üretir; ikisi de başlangıçtaki görüşünü geliştirir."],"correct":3,"distractorWhy":["Çatışma, seçim, özgün çözüm ve karakter değişimi bulunmadığından yaratıcı anlatı yerine tanım sıralaması oluşur.","Tek taraflı konuşma ve sorunsuz sonuç, karakterler arası etkileşimi ve olay örgüsündeki gelişimi ortadan kaldırır.","Yalnız ad değiştirmek özgünlük sağlamaz; ana fikri olayın sonucu yerine sloganla vermek de yaratıcı çözümü zayıflatır.","Doğru: Zıt ama anlaşılır amaçlar, başarısız denemeler, dönüşümlü bakış açısı, olaydan doğan özgün ölçütler ve iki karakterin değişimi bütün yapısal ögeleri birleştirir."],"explanation":"Yaratıcı konuşma planı, iki karaktere farklı fakat savunulabilir amaçlar verir. İlk denemelerin başarısızlığı çatışmayı geliştirir; dönüşümlü bakış açısı iki tarafın gerekçelerini görünür kılar. Üç ölçüt, olayın içinden doğan özgün çözümdür. Karakterlerin başlangıçtaki uç görüşlerini geliştirmesi de anlatıya değişim kazandırır.","difficultyReason":"Öğrenci tema, bakış açısı, çatışma, deneme-sonuç ilişkisi, özgün çözüm ve karakter dönüşümünü aynı planda arar. Çeldiriciler yaratıcı görünebilecek tanım, öğüt veya ad değiştirme yöntemlerinin yapısal eksiklerini gizler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0140","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3af246b10ea459f240a2a6fc78ec028cbe4314e59ab78dc7349bb2484318e08c","reviewDecisionSha256":"1229d86f4def800fc4b75d2aa8d55a526d0c5b9569ebf9fa4672e0c00884817f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3af246b10ea459f240a2a6fc78ec028cbe4314e59ab78dc7349bb2484318e08c","reviewedHash":"sha256:3af246b10ea459f240a2a6fc78ec028cbe4314e59ab78dc7349bb2484318e08c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1229d86f4def800fc4b75d2aa8d55a526d0c5b9569ebf9fa4672e0c00884817f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q140","contentProjectionSha256":"3af246b10ea459f240a2a6fc78ec028cbe4314e59ab78dc7349bb2484318e08c","reviewDecisionSha256":"1229d86f4def800fc4b75d2aa8d55a526d0c5b9569ebf9fa4672e0c00884817f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q141","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n038","noteKey":"tr.g07.turkce.n038","objective":"T.K.7.7","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir öğrenci yaratıcı konuşmasına şöyle başlamıştır:\n\n“Bu bayrak 1920 yılında tam bu okulun bahçesinde dalgalandı. O gün ünlü bir komutan ona ‘Bizi sonsuza dek koru.’ dedi. Gece olunca bayrak müzenin camından çıktı ve öğrencileri rastgele bir zaman yolculuğuna götürdü.”\n\nÖğrencinin amacı, “Bir simgenin anlamı, doğrulanmış bilgi ve ortak sorumlulukla yaşar.” düşüncesini işlemektir. Taslağın yaratıcılığını korurken kaynak sınırını ve olay bütünlüğünü en iyi sağlayan düzenleme hangisidir?","choices":["Konuşmanın kurmaca olduğunu başta belirtmek; doğrulanmamış yıl, yer ve kişi sözünü çıkarmak; bayrağı kurmaca anlatıcı yaparak “Beni sergilemek mi, anlamımı doğru anlatmak mı daha önemlidir?” çatışmasını kurmak; öğrencilerin kayıtları karşılaştırıp kaynaklı bir açıklama hazırlamasıyla sonucu ana fikre bağlamak","Yılı ve komutan sözünü daha inandırıcı görünmesi için ayrıntılandırmak; kaynak göstermeden birkaç tarih daha eklemek","Zaman yolculuğuna dinozorlar, uzay gemileri ve sihirli kapılar eklemek; ana fikirle ilgili bölümleri kısaltmak","Bütün kurmaca unsurları silip yalnız “Bayrak önemlidir.” cümlesini farklı sözcüklerle tekrarlamak"],"correct":0,"distractorWhy":["Kurmaca sınırı açıklaşır, doğrulanmamış tarihsel iddialar kaldırılır, nesne bakış açısı ana fikre hizmet eden bir çatışma ve kaynak denetimine dayalı çözüm içinde korunur.","Uydurulmuş ayrıntıları çoğaltmak onları doğrulanmış bilgiye dönüştürmez; tersine tarihsel iddia sorununu büyütür.","Hayal unsurlarının sayısını artırmak, ana fikirle nedensel bağ kurulmadığında olay örgüsünü daha da dağınık hâle getirir.","Kurmaca ile bilgi arasındaki sorunu ortadan kaldırsa da özgün bakış açısı, çatışma, olay örgüsü ve çözümü bütünüyle yok eder."],"explanation":"En iyi düzenleme, yaratıcı nesne anlatıcısını korurken konuşmayı açıkça kurmaca olarak çerçeveler ve doğrulanmamış tarihsel ayrıntıları çıkarır. Bayrağın sorusu, sergileme ile anlamı doğru aktarma arasında amaçla ilgili bir çatışma kurar. Öğrencilerin kayıtları karşılaştırıp kaynaklı açıklama hazırlaması da olaydan doğan çözümle ana fikri sezdirir.","difficultyReason":"Öğrenci mevcut taslağın üç ayrı sorununu—doğrulanmamış tarih, amaçsız hayal unsuru ve ana fikirden kopukluk—aynı revizyonda çözerken özgün anlatıcıyı korur. Çeldiricilerden biri gerçekçilik görünümü, biri hayal gücü yoğunluğu, biri güvenli fakat yaratıcı olmayan sadeleştirme sunar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0141","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"002af2f21304f16701d2f97f99cfc86ce988a9d6d2e14132b1fb95d2414ad3a2","reviewDecisionSha256":"56954168989ec4cdd208632da21a791e36a62e2817128ab2d97a555428309393","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:002af2f21304f16701d2f97f99cfc86ce988a9d6d2e14132b1fb95d2414ad3a2","reviewedHash":"sha256:002af2f21304f16701d2f97f99cfc86ce988a9d6d2e14132b1fb95d2414ad3a2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:56954168989ec4cdd208632da21a791e36a62e2817128ab2d97a555428309393; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q141","contentProjectionSha256":"002af2f21304f16701d2f97f99cfc86ce988a9d6d2e14132b1fb95d2414ad3a2","reviewDecisionSha256":"56954168989ec4cdd208632da21a791e36a62e2817128ab2d97a555428309393","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q142","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n039","noteKey":"tr.g07.turkce.n039","objective":"T.K.7.8","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Öğretmen, “Kırık bir saatten hareketle ortak sorumluluk hakkında bir dakika konuş.” diyor. Hazırlık için otuz saniye vardır.\n\nAşağıdaki kısa zihinsel planlardan hangisi giriş, iki temel düşünce ve sonuç düzenine uygundur?","choices":["Saati ayrıntılı biçimde tarif et → akla gelen bütün anıları sırala → süre bitince konuşmayı yarıda bırak","Girişte kırık saatin ortak işi aksatmasını tanıt → birinci düşüncede herkesin kendi görevini zamanında yapmasının nedenini açıkla → ikinci düşüncede birlikte bakım ve kontrol çözümü ver → sonuçta ortak sorumluluğun zamanı ve işi koruduğunu toparla","Saatin hangi yılda üretildiğini uydur → saat markalarını karşılaştır → konu değiştirip tatilden söz et","Yalnız “Sorumluluk önemlidir.” cümlesini farklı biçimlerde tekrarla → belirgin sonuç kurma"],"correct":1,"distractorWhy":["Çıkış noktasında uzun süre kalır, temel düşünceleri seçmez ve sonuç için süre bırakmaz.","Doğru: Çıkış noktasını konuya bağlar, iki farklı işlev taşıyan düşünce geliştirir ve ana fikri belirgin sonuçla tamamlar.","Doğrulanmamış bilgi üretir ve ortak sorumluluk odağından uzaklaşır.","Tekrar, gerekçe ve örnek yerine kullanılmıştır; konuşmada gelişme ve sonuç yapısı oluşmaz."],"explanation":"Hızlı plan, çıkış noktasını tanıtan kısa girişten sonra iki ayrı temel düşünce ve sonuç içermelidir. İkinci seçenek kırık saati ortak işin aksamasıyla ilişkilendirir, bireysel görev ile ortak bakım çözümünü ayrı düşünceler olarak geliştirir ve ana fikri sonuçta toplar.","difficultyReason":"Öğrenci dört parçalı hazırlıksız konuşma planını tanır ve konu odağını koruyan seçeneği belirler. Çeldiriciler aşırı betimleme, uydurma bilgi ve tekrar yoluyla süre doldurma gibi yaygın hataları içerir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0142","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3d72d2c361b01cc95cf5095300c91007879107d5297f635c6d355a85832f894a","reviewDecisionSha256":"6666f53597555d223700a31d2a4d584be63516076bf3ce70b9292937b90e977c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3d72d2c361b01cc95cf5095300c91007879107d5297f635c6d355a85832f894a","reviewedHash":"sha256:3d72d2c361b01cc95cf5095300c91007879107d5297f635c6d355a85832f894a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6666f53597555d223700a31d2a4d584be63516076bf3ce70b9292937b90e977c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q142","contentProjectionSha256":"3d72d2c361b01cc95cf5095300c91007879107d5297f635c6d355a85832f894a","reviewDecisionSha256":"6666f53597555d223700a31d2a4d584be63516076bf3ce70b9292937b90e977c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q143","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n039","noteKey":"tr.g07.turkce.n039","objective":"T.K.7.8","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Masaya kökeni bilinmeyen eski bir anahtar bırakılıyor ve öğrenciden “Ortak mirası korumak” konusunda bir dakikalık hazırlıksız konuşma yapması isteniyor.\n\nAşağıdaki konuşmalardan hangisi çıkış noktasını kullanır, bilinmeyen tarihsel ayrıntı uydurmaz ve konu odağını girişten sonuca kadar korur?","choices":["Bu anahtar kesinlikle yüz yıl önce bir sarayın kapısını açıyordu. Ünlü bir kişi onu savaş sırasında cebinde taşımış olmalı. Bu yüzden tarihimizdeki bütün anahtarlar değerlidir.","Anahtar anahtardır. Koruma önemlidir. Mirası korumalıyız. Anahtar bize korumayı anlatır. Bu nedenle korumak önemlidir.","Bu anahtarın hangi kapıyı açtığını bilmiyoruz; fakat bana bilginin de bir anahtar olduğunu düşündürüyor. Bir eşya saklansa bile ona ait açıklamalar kaybolursa anlamının bir bölümü kapanabilir. Bu yüzden nesneyi korurken kaynağını kaydetmeli ve bildiklerimizi güvenilir biçimde paylaşmalıyız. Ortak mirasın kapısını açık tutan şey, nesneyle birlikte doğru bilgiye sahip çıkmaktır.","Dün evde anahtarımı kaybettim, sonra otobüsü kaçırdım, arkadaşımı aradım ve akşam en sevdiğim filmi izledim. Anahtarlar günlük hayatta çok kullanılır."],"correct":2,"distractorWhy":["Verilmeyen yaş, mekân ve kişi bilgilerini kesinmiş gibi üretir; çıkış noktası tarihsel iddia uydurmak için kullanılmıştır.","Konuya yakın sözler içerir ancak aynı düşünceyi gerekçesiz tekrarlar; gözlem, örnek ve gelişen iki temel düşünce yoktur.","Doğru: Bilinmeyeni açıkça sınırlar, anahtarı anlam ve bilgi benzetmesine dönüştürür, nesne ile kaynak kaydını iki düşüncede açıklar ve sonuçta ana fikri toparlar.","Kişisel anı anahtar sözcüğüyle başlasa da ortak miras odağına dönmez ve konuşma sonuçsuz kalır."],"explanation":"Üçüncü konuşma, anahtarın kökenini bilmediğini açıkça söyler ve uydurma tarih vermeden nesnenin çağrışımından yararlanır. İlk düşünce, açıklama kaybolduğunda anlamın eksileceğini; ikinci düşünce, kaynak kaydı ve güvenilir paylaşımın korumanın parçası olduğunu açıklar. Son cümle de bu iki düşünceyi ortak miras ana fikrinde birleştirir.","difficultyReason":"Öğrenci tam konuşma örneklerini tarihsel doğruluk sınırı, yapı, gerekçe, benzetme ve konu odağı bakımından karşılaştırır. Çeldiriciler akıcı görünen uydurma ayrıntı, konuya yakın tekrar ve ilgili başlayan fakat dağılan anı biçimindedir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0143","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"74858045a24f575eb3ea471cb876fa6984793a190f63cfc4f8edb9cdb721ba7f","reviewDecisionSha256":"c96123b699c85a4548ae2afe307fdb4223fc9a0d7139ba73560e3a9b8331c678","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:74858045a24f575eb3ea471cb876fa6984793a190f63cfc4f8edb9cdb721ba7f","reviewedHash":"sha256:74858045a24f575eb3ea471cb876fa6984793a190f63cfc4f8edb9cdb721ba7f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c96123b699c85a4548ae2afe307fdb4223fc9a0d7139ba73560e3a9b8331c678; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q143","contentProjectionSha256":"74858045a24f575eb3ea471cb876fa6984793a190f63cfc4f8edb9cdb721ba7f","reviewDecisionSha256":"c96123b699c85a4548ae2afe307fdb4223fc9a0d7139ba73560e3a9b8331c678","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q144","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n039","noteKey":"tr.g07.turkce.n039","objective":"T.K.7.8","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"İkili rol kartında Duru, öğrenci sergisini duyurulan saatte açmak isteyen ekip sorumlusudur. Can ise açıklama kartlarının kaynaklarını denetleyen arşiv görevlisidir. Hazırlık süresi otuz saniyedir.\n\nHangi doğaçlama, iki öğrencinin birbirini dinleyerek planını uyarladığını, konu odağında çözüm ürettiğini ve belirgin bir sonuçla konuşmayı bitirdiğini gösterir?","choices":["Duru: “Sergi bugün açılmalı.” Can: “Kaynaklar kontrol edilmeli.” Duru: “Sergi bugün açılmalı.” Can: “Kaynaklar kontrol edilmeli.”","Duru uzun bir konuşmayla bütün kararları açıklar. Can, Duru'yu dinlemeden önceden hazırladığı arşiv tanımını okur. İkisi farklı konularda konuşup süre bitince susar.","Can ilk cümlede bütün denetimden vazgeçer ve “Sen ne dersen doğrudur.” der. Duru da gerekçe sormadan sergiyi açar; kaynak sorunu çözülmez.","Duru: “Programı ertelemek ziyaretçileri zorlayabilir.” Can: “Programa uymak önemli; fakat kaynağı belirsiz kartlar güveni zedeler.” Duru: “Öyleyse doğrulanan bölümü şimdi açıp eksik kartları kapalı tutalım.” Can: “Ben eksik kartları öncelik sırasıyla denetleyeyim; saat 15.00'te ikinci bölümü birlikte değerlendirelim.” Duru: “Kararımız, sergiyi aşamalı açmak ve ikinci kontrolü 15.00'te yapmak olsun.”"],"correct":3,"distractorWhy":["Öğrenciler birbirlerinin gerekçesini karşılamadan aynı cümleleri tekrarlar; uyarlama, çözüm ve sonuç oluşmaz.","İki ayrı monolog vardır; karşılıklı dinleme ve konuya göre doğaçlama yapılmadığı gibi ortak karar da belirtilmez.","Uzlaşma görünümü taşısa da Can gerçek görevini ve gerekçesini terk eder; kaynak sorunu için tedbir veya değerlendirme adımı yoktur.","Doğru: Her öğrenci önceki sözü karşılar, iki amacı birlikte gözeten aşamalı çözüm geliştirir, görev ve saat belirler ve ortak kararı açık bir sonuç cümlesiyle tamamlar."],"explanation":"En uygun doğaçlamada Duru zaman planını, Can güvenilirlik riskini açıklar ve her biri diğerinin kaygısını karşılar. Duru doğrulanan bölümü açma önerisiyle planını değiştirir; Can denetim ve yeniden değerlendirme saati ekler. Son cümle çözümü, görevi ve zamanı ortak karar olarak belirginleştirir.","difficultyReason":"Öğrenci dört konuşma örneğini karşılıklı dinleme, iletinin karşılanması, esnek planlama, uygulanabilir çözüm ve sonuçlandırma ölçütleriyle değerlendirir. En yakın çeldirici hızlı uzlaşmadır; ancak gerçek uyarlama için sorunun çözülmesi ve sonraki adımın belirlenmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0144","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"828bd2d320a6837b149ddbbf7c39e75b7d36a1f4a701208084b3b1f5a0c3fe7e","reviewDecisionSha256":"9ab3ee862e1a5c85fc29a75c3f27cf635c31fe366987967c5d51e2f2fb0c22c6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:828bd2d320a6837b149ddbbf7c39e75b7d36a1f4a701208084b3b1f5a0c3fe7e","reviewedHash":"sha256:828bd2d320a6837b149ddbbf7c39e75b7d36a1f4a701208084b3b1f5a0c3fe7e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9ab3ee862e1a5c85fc29a75c3f27cf635c31fe366987967c5d51e2f2fb0c22c6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q144","contentProjectionSha256":"828bd2d320a6837b149ddbbf7c39e75b7d36a1f4a701208084b3b1f5a0c3fe7e","reviewDecisionSha256":"9ab3ee862e1a5c85fc29a75c3f27cf635c31fe366987967c5d51e2f2fb0c22c6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q145","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-9","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-9","noteId":"tr.g07.turkce.n040","noteKey":"tr.g07.turkce.n040","objectiveId":"T.K.7.9","objective":"T.K.7.9","objectives":["T.K.7.9"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-51","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-77","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":1,"question":"Elif, dört kişilik bir çalışma grubunda şu cümleyi gerçek bir soru olarak söyleyecektir: “Sergi metnini bugün tamamlayabilir miyiz?” İlk provada sesi arkadaşlarının duyamayacağı kadar kısık, tonlaması ise düzdür. Elif’in iletisini amacına uygun hâle getiren uygulama hangisidir?","choices":["Sesini küçük gruba yetecek düşük-orta düzeye çıkarıp “bugün” sözcüğünü hafifçe vurgulaması ve soru sonunda merak bildiren doğal bir ton kullanması","Cümlenin bütün sözcüklerini aynı şiddette bağırarak söylemesi","Her sözcükten sonra durup cümleyi mümkün olduğunca yavaş söylemesi","Yalnız “tamamlayabilir miyiz” bölümünü fısıldayıp cümlenin geri kalanını düz tonda söylemesi"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; küçük grubun duyacağı ses düzeyini, zaman ihtiyacını belirten sözcükte ölçülü vurguyu ve gerçek soruya uygun tonlamayı birlikte kullanır.","Bağırmak küçük grup ortamına uygun değildir; ayrıca her sözcüğün aynı şiddette söylenmesi önemli bölümü belirginleştirmez.","Her sözcükten sonra durmak anlam birimlerini parçalar ve konuşmanın doğal akışını bozar.","Sorunun yüklemini fısıldamak işitilebilirliği azaltır; düz ton da gerçek soru anlamını yeterince yansıtmaz."],"explanation":"Konuşma dört kişilik küçük bir grupta yapılacağı için sesin bağırmadan, herkesin duyabileceği düşük-orta düzeyde olması gerekir. Cümlede zaman ihtiyacını belirleyen “bugün” sözcüğü hafifçe vurgulanabilir. Cümle gerçek bir soru olduğundan son bölümde merak bildiren doğal tonlama kullanılması iletinin amacını açıklaştırır.","difficultyReason":"Soru, verilen ortam, vurgulanacak anlam odağı ve cümle türüyle ilgili üç açık ipucunu uygun ses kullanımıyla eşleştirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0145","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"831c35548b5302ed0afb8baaf50b16ba8e0250e15f091a4a2d70e2da013b43a2","reviewDecisionSha256":"d2adaf4454c702a5c706d543f1e2ef1f41e39d210a07ece6b08005afe495589a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:831c35548b5302ed0afb8baaf50b16ba8e0250e15f091a4a2d70e2da013b43a2","reviewedHash":"sha256:831c35548b5302ed0afb8baaf50b16ba8e0250e15f091a4a2d70e2da013b43a2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d2adaf4454c702a5c706d543f1e2ef1f41e39d210a07ece6b08005afe495589a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q145","contentProjectionSha256":"831c35548b5302ed0afb8baaf50b16ba8e0250e15f091a4a2d70e2da013b43a2","reviewDecisionSha256":"d2adaf4454c702a5c706d543f1e2ef1f41e39d210a07ece6b08005afe495589a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q146","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-9","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-9","noteId":"tr.g07.turkce.n040","noteKey":"tr.g07.turkce.n040","objectiveId":"T.K.7.9","objective":"T.K.7.9","objectives":["T.K.7.9"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-51","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-77","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":2,"question":"Baran, mikrofonlu okul salonunda şu bölümü sunmaktadır: “Ortak mirası korumak, onu doğru bilgiyle anlamlandırmayı da gerektirir. Bu nedenle kaynakları birlikte denetleyelim.” Provada mikrofona rağmen bağırmakta, “anlamlandırmayı” kelimesinin son hecelerini yutmakta ve iki cümle arasında hiç durmamaktadır. En uygun düzeltme hangisidir?","choices":["Mikrofonu kendinden uzaklaştırıp aynı yüksek sesle konuşmayı sürdürmesi","Sesini doğal ve sabit düzeye indirmesi, uzun kelimeyi açık telaffuz etmesi, iki cümle arasında kısa durması ve ana iletileri ölçülü vurgulaması","Bütün kelimeleri eşit biçimde yavaşlatıp her heceyi abartılı söylemesi","Nefesini yalnız ikinci cümlenin ortasında yenileyip ilk cümleyi tek solukta hızla bitirmesi"],"correct":1,"distractorWhy":["Mikrofonu uzaklaştırmak bağırma ve telaffuz sorunlarını çözmez; sesin teknik araca uygun biçimde doğal kullanılması gerekir.","Bu seçenek doğrudur; ses şiddetini ortama uyarlar, telaffuzu düzeltir, anlam birimleri arasına durak koyar ve vurguyu ana iletiye yöneltir.","Her kelimeyi aynı ölçüde yavaşlatmak konuşmayı yapaylaştırır; amaç yalnız sorunlu kelimeyi açık söylemek ve anlam odaklarını ayırmaktır.","İlk cümleyi hızla ve tek solukta bitirmek hece yutmayı artırabilir; nefes ve durak anlamlı bölümlere göre planlanmalıdır."],"explanation":"Mikrofon bulunan bir salonda daha yüksek değil, sabit ve doğal ses gerekir. Baran’ın uzun kelimenin sonlarını yutmaması için telaffuzu kontrollü yapması, iki tamamlanmış düşünce arasında kısa durması ve “doğru bilgiyle” ile “birlikte denetleyelim” bölümlerini ölçülü biçimde öne çıkarması gerekir. Böylece ses, telaffuz, durak ve vurgu aynı amaca hizmet eder.","difficultyReason":"Öğrencinin aynı anda görülen ses şiddeti, telaffuz ve durak sorunlarını ayırt edip bunları tek bir amaca uygun düzeltme planında birleştirmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0146","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b53913f63bc3c34d7b30902b3f0a0983334d8c9f478c2dcb692bf4013465fd57","reviewDecisionSha256":"aa51de52c8f4f98f19c6e8a2b91bebc010cd8ec64d531b93d7dd4dc73f6c69ab","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b53913f63bc3c34d7b30902b3f0a0983334d8c9f478c2dcb692bf4013465fd57","reviewedHash":"sha256:b53913f63bc3c34d7b30902b3f0a0983334d8c9f478c2dcb692bf4013465fd57","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:aa51de52c8f4f98f19c6e8a2b91bebc010cd8ec64d531b93d7dd4dc73f6c69ab; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q146","contentProjectionSha256":"b53913f63bc3c34d7b30902b3f0a0983334d8c9f478c2dcb692bf4013465fd57","reviewDecisionSha256":"aa51de52c8f4f98f19c6e8a2b91bebc010cd8ec64d531b93d7dd4dc73f6c69ab","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q147","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n034","noteKey":"tr.g07.turkce.n034","objectiveId":"T.K.7.13","objective":"T.K.7.13","objectives":["T.K.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-52","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-78","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":1,"question":"Bir grup, sergi için sırasıyla “kısa açıklama kartı, öğrenci çizimi, iki dakikalık ses kaydı, metin ve görseli birleştiren dijital sunu” hazırlamıştır. Bu ürünler yalnız sunum biçimi ölçütüne göre hangi sırayla sınıflandırılmalıdır?","choices":["Bilgi veren – yorumlayan – dikkat çeken – bilgi veren","Hazırlık öncesi – hazırlık öncesi – uygulama sırası – paylaşma sonrası","Yazılı – görsel – işitsel – çoklu ortam","Bireysel – bireysel – ortak – ortak"],"correct":2,"distractorWhy":["Bu sıralama ürünlerin temel işlevini tartışır; soruda istenen ölçüt sunum biçimidir.","Bu sıralama zaman aşamalarını kullanır ve verilen ürünlerin biçim özelliklerini sınıflandırmaz.","Bu seçenek doğrudur; kart yazılı, çizim görsel, kayıt işitsel, metin ile görseli birleştiren sunu çoklu ortamdır.","Bu sıralama sorumluluk biçimini gösterir; ürünlerin hangi kanalla sunulduğuna cevap vermez."],"explanation":"Sınıflandırma ölçütü “sunum biçimi”dir. Açıklama kartında bilgi yazıyla, çizimde görüntüyle, ses kaydında işitsel kanalla sunulur. Dijital sunu ise metin ve görseli birlikte kullandığı için çoklu ortam kategorisine girer. Bu nedenle doğru sıra yazılı, görsel, işitsel ve çoklu ortamdır.","difficultyReason":"Soru, dört somut ürünün belirgin biçim özelliklerini tek bir ölçüte göre doğrudan eşleştirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0147","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ce6b62f69ce4150b2566dac17f337e1ad746928aa113bd5b929d6cfbc1e9feb2","reviewDecisionSha256":"65fd14eb22f68586ae1f08557fffd2d04ab00f81245a0cebcc0b3cb6565ea6d9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ce6b62f69ce4150b2566dac17f337e1ad746928aa113bd5b929d6cfbc1e9feb2","reviewedHash":"sha256:ce6b62f69ce4150b2566dac17f337e1ad746928aa113bd5b929d6cfbc1e9feb2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:65fd14eb22f68586ae1f08557fffd2d04ab00f81245a0cebcc0b3cb6565ea6d9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q147","contentProjectionSha256":"ce6b62f69ce4150b2566dac17f337e1ad746928aa113bd5b929d6cfbc1e9feb2","reviewDecisionSha256":"65fd14eb22f68586ae1f08557fffd2d04ab00f81245a0cebcc0b3cb6565ea6d9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q148","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n034","noteKey":"tr.g07.turkce.n034","objectiveId":"T.K.7.13","objective":"T.K.7.13","objectives":["T.K.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-52","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-78","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":4,"question":"Bir öğrenci konuşmasında şu işleri önce zaman ilişkisine, sonra sorumluluk alanına göre sınıflandıracaktır: kaynakları kontrol etme, görev çizelgesi hazırlama, tanıtım afişi tasarlama, ziyaretçi geri bildirimlerini etkinlik sırasında toplama ve etkinlikten sonra çözümleme. Ölçütleri birbirine karıştırmadan yapılan sınıflandırma hangisidir?","choices":["Zaman ilişkisi: hazırlık, iletişim, önemli, son; sorumluluk alanı: önce ve sonra","Zaman ilişkisi: bütün işler hazırlık; sorumluluk alanı: yine hazırlık ve uygulama","Zaman ilişkisi: afiş ile kaynak kontrolü uygulama sonrası, geri bildirim yalnız hazırlık; sorumluluk alanı: bireysel ve güzel","Zaman ilişkisi: kaynak kontrolü, görev çizelgesi ve afiş hazırlık öncesi; geri bildirim toplama uygulama sırası, çözümleme uygulama sonrası. Sorumluluk alanı: kaynak kontrolü içerik doğruluğu, görev çizelgesi iş bölümü, afiş iletişim, geri bildirim değerlendirme"],"correct":3,"distractorWhy":["“Hazırlık” zaman, “iletişim” işlev, “önemli” değer yargısıdır; aynı kategori dizisinde farklı ölçütler karıştırılmıştır.","Bütün işleri hazırlık saymak etkinlik sırasında veri toplama ve sonrasında çözümleme kanıtlarını yok sayar; ikinci ölçüt de bağımsız değildir.","Afiş ve kaynak kontrolünün zamanı yanlış belirlenmiş, “güzel” ise uygulanabilir bir sorumluluk ölçütü değildir.","Bu seçenek doğrudur; her iş önce gerçekleştiği zamana, sonra üstlendiği sorumluluk işlevine ayrı ayrı ve somut kanıtla yerleştirilmiştir."],"explanation":"İki ölçüt bağımsız uygulanmalıdır. Kaynak kontrolü, çizelge ve afiş etkinlikten önce hazırlanır; geri bildirim etkinlik sırasında toplanır ve sonrasında çözümlenir. Aynı işler ikinci kez içerik doğruluğu, iş bölümü, iletişim ve değerlendirme sorumluluklarına göre sınıflandırılabilir. Bir işin farklı ölçütlerde farklı kategoriye girmesi normaldir.","difficultyReason":"Soru, beş işi iki bağımsız ölçüte göre yeniden sınıflandırmayı ve geri bildirimin iki zaman aşamasına yayılan sınır durumunu doğru yorumlamayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0148","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d0db6a6d0d15b3e9945779e896006a956b99f303f34595784c73539a72b65fbf","reviewDecisionSha256":"276ec44751f13c86bb276bd4dfd7c39116f55718a3189118e1e533f6a5e1d9ac","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d0db6a6d0d15b3e9945779e896006a956b99f303f34595784c73539a72b65fbf","reviewedHash":"sha256:d0db6a6d0d15b3e9945779e896006a956b99f303f34595784c73539a72b65fbf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:276ec44751f13c86bb276bd4dfd7c39116f55718a3189118e1e533f6a5e1d9ac; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q148","contentProjectionSha256":"d0db6a6d0d15b3e9945779e896006a956b99f303f34595784c73539a72b65fbf","reviewDecisionSha256":"276ec44751f13c86bb276bd4dfd7c39116f55718a3189118e1e533f6a5e1d9ac","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q149","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n034","noteKey":"tr.g07.turkce.n034","objectiveId":"T.K.7.13","objective":"T.K.7.13","objectives":["T.K.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-52","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-78","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":5,"question":"Bir öğrenci, “Ürünleri yazılı, görsel ve önemli olarak üçe ayırdım; sonra işlevlerine göre sınıflandırırken de aynı grupları kullandım.” demektedir. Ürünler; kaynak numarası bulunan açıklama kartı, öğrenci çizimi, sesli tanıtım ve açıklama metniyle birlikte sunulan haritadır. Hem sınıflandırmayı düzelten hem de sonucu kanıta dayandıran konuşma hangisidir?","choices":["Önce ölçütleri ayırırım: sunum biçiminde kart yazılı, çizim görsel, tanıtım işitsel, metinle sunulan harita çoklu ortamdır. İşlev bakımından kart bilgi verir, çizim yorum sunar, sesli tanıtım dikkat çeker, harita metindeki bilgiyi destekler; her yerleştirmeyi bu özelliklerle gerekçelendiririm.","“Önemli” kategorisini “çok önemli” diye değiştirir, bütün ürünleri bu gruba alırım; böylece sınıflandırma daha güçlü görünür.","Her ürünü yalnız bir kategoriye koyarım; bir ürün biçim bakımından sınıflandırıldıysa işlev bakımından yeniden incelenmemelidir.","Kategorileri öğrencilerin en çok beğendiği, az beğendiği ve kararsız kaldığı ürünler olarak kurarım; kaynak ve işlev özelliklerine gerek duymam."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; biçim ve işlev ölçütlerini ayrı uygular, kategori adlarını aynı düzlemde tutar ve her kararı ürün özelliğiyle kanıtlar.","“Çok önemli” gözlenebilir bir sınıflandırma ölçütü değildir ve ürünler arasındaki ayırt edici özellikleri görünür kılmaz.","Çok ölçütlü sınıflandırmada aynı ürün farklı ölçütlerle yeniden incelenebilir; tek kategori zorunluluğu yöntemin amacına aykırıdır.","Beğeni kişisel ve görev amacından kopuk bir ölçüttür; verilen kaynak, biçim ve işlev kanıtlarını kullanmaz."],"explanation":"Öğrencinin ilk hatası “yazılı, görsel, önemli” dizisinde biçim ile değer yargısını karıştırmasıdır. İkinci hata, işlev ölçütünde biçim kategorilerini yeniden kullanmasıdır. Doğru yaklaşım sunum biçimi ve işlevi ayrı ayrı tanımlamak, aynı ürünleri her ölçütte yeniden incelemek ve yerleştirmeleri ürünlerin gözlenebilir özellikleriyle gerekçelendirmektir.","difficultyReason":"Soru, hatalı kategori düzlemlerini teşhis etmeyi, çoklu ortam gibi sınır bir ürünü yorumlamayı ve iki ölçüte dayalı sonuç konuşmasını birlikte değerlendirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0149","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b686fe220f47dc8333905482c550e9069901a65221efd175f248fe4811e63b51","reviewDecisionSha256":"f6dfa61926dc9e719690ad98cf04604c989b10f4baf0e27704d17bdea467f297","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b686fe220f47dc8333905482c550e9069901a65221efd175f248fe4811e63b51","reviewedHash":"sha256:b686fe220f47dc8333905482c550e9069901a65221efd175f248fe4811e63b51","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f6dfa61926dc9e719690ad98cf04604c989b10f4baf0e27704d17bdea467f297; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q149","contentProjectionSha256":"b686fe220f47dc8333905482c550e9069901a65221efd175f248fe4811e63b51","reviewDecisionSha256":"f6dfa61926dc9e719690ad98cf04604c989b10f4baf0e27704d17bdea467f297","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q150","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n035","noteKey":"tr.g07.turkce.n035","objectiveId":"T.K.7.22","objective":"T.K.7.22","objectives":["T.K.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-54","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-80","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":2,"question":"Bir öğrencinin konuşma taslağı şöyledir: “Kültürel miras önemlidir. Onu korumak önemlidir. Herkes bu önemli işe yardım etmelidir.” Aynı düşünceyi bağlama uygun söz varlığıyla, yapaylaştırmadan en iyi geliştiren seçenek hangisidir?","choices":["Kültürel miras mega önemlidir; onu preserve etmek için herkes full destek vermelidir.","Kültürel miras, ortak hafızamızın bir parçasıdır. Onu belgeleyip gelecek kuşaklara aktarmak, hepimizin paylaşması gereken bir sorumluluktur.","Kültürel miras önemlidir, mühimdir, değerlidir, ehemmiyetlidir; bu önemli değer çok önemlidir.","Kültürel mirası korurken taş üstünde taş bırakmamalı, her şeyi kökünden değiştirmeliyiz."],"correct":1,"distractorWhy":["Gereksiz yabancı ve konuşma diline özgü ifadeler hedef kitle için açıklığı azaltır; anlam zenginleşmek yerine bulanıklaşır.","Bu seçenek doğrudur; “önemli” tekrarlarını kaldırır, ortak hafıza, belgeleme, aktarma ve sorumluluk kavramlarını anlam ilişkisi içinde kullanır.","Yakın anlamlı sözcükleri art arda yığmak gerçek bir anlam ayrımı kurmaz ve konuşmayı yapaylaştırır.","“Taş üstünde taş bırakmamak” yıkım çağrışımı taşır; kültürel mirası koruma bağlamında deyim yanlış kullanılmıştır."],"explanation":"Taslakta “önemli” sözcüğü üç kez yinelenmiş, her tekrarın anlatmak istediği ayrı işlev görünmez kalmıştır. Doğru düzenleme mirasın değerini “ortak hafıza”, korunma biçimini “belgeleme ve aktarma”, ortak görevi ise “sorumluluk” kavramıyla açıklar. Böylece söz varlığı çeşitlenir, fakat dinleyiciyi zorlayacak gösterişli bir yığına dönüşmez.","difficultyReason":"Öğrencinin tekrar sorununu fark etmesi ve yabancı söz, eş anlam yığını ile yanlış deyim içeren yakın çeldiriciler arasından bağlama en uygun düzenlemeyi seçmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0150","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e4ba54ac805d97f12668d22e14a6e1ea080afbac21a5b1822b65a21097a5d61d","reviewDecisionSha256":"f3da1c23db08eab079cb0e9198a0f5dd904f79a837af1a157ae4e5587e42aa74","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e4ba54ac805d97f12668d22e14a6e1ea080afbac21a5b1822b65a21097a5d61d","reviewedHash":"sha256:e4ba54ac805d97f12668d22e14a6e1ea080afbac21a5b1822b65a21097a5d61d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f3da1c23db08eab079cb0e9198a0f5dd904f79a837af1a157ae4e5587e42aa74; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q150","contentProjectionSha256":"e4ba54ac805d97f12668d22e14a6e1ea080afbac21a5b1822b65a21097a5d61d","reviewDecisionSha256":"f3da1c23db08eab079cb0e9198a0f5dd904f79a837af1a157ae4e5587e42aa74","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q151","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n035","noteKey":"tr.g07.turkce.n035","objectiveId":"T.K.7.22","objective":"T.K.7.22","objectives":["T.K.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-54","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-80","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":3,"question":"Bir öğrenci, “Projenin deadline’ı yaklaşınca hızlı hızlı çalıştık ve bütün bilgileri verify ettik; böylece taş üstünde taş bırakmadık.” demiştir. Öğrencinin anlatmak istediği, görevlerin planlı tamamlandığı ve bilgilerin kaynaklarla dikkatle doğrulandığıdır. Bu anlamı en açık ve uygun Türkçeyle veren düzeltme hangisidir?","choices":["Son teslim yaklaşınca hızlı hızlı çalıştık, bütün bilgileri teyit edip taş üstünde taş bırakmadık.","Deadline yaklaşınca adım adım verify yaptık, sonra ince eleyip sık dokuduk.","Son teslim zamanı yaklaşmadan görevleri adım adım tamamladık; kullandığımız bilgileri kaynaklarıyla karşılaştırarak doğruladık.","Son teslim zamanı yaklaşınca apar topar çalıştık; bütün bilgileri gözden kaçırmadık."],"correct":2,"distractorWhy":["Yabancı kelimeler azaltılsa da “taş üstünde taş bırakmamak” deyimi yanlış anlamda kalmış, “hızlı hızlı” da planlı çalışma ile çelişmiştir.","“Deadline” ve “verify” korunarak hedef kitle için gereksiz yabancı kullanıma devam edilmiş, cümle doğal Türkçeye dönüşmemiştir.","Bu seçenek doğrudur; yabancı sözleri açık Türkçe karşılıklarla değiştirir, planlı ilerlemeyi “adım adım”, doğrulamayı kaynak karşılaştırmasıyla somutlaştırır.","“Apar topar” plansızlığı anlatır; “gözden kaçırmamak” ise kaynaklarla doğrulama işlemini yeterince açıklamaz."],"explanation":"Amaç yalnız yabancı kelimeleri değiştirmek değil, bütün cümlenin anlamını doğru kurmaktır. “Son teslim zamanı”, “adım adım tamamlamak” ve “kaynaklarıyla karşılaştırarak doğrulamak” ifadeleri planlı çalışma ile bilgi denetimini açıkça gösterir. Yanlış deyim çıkarıldığı için konuşmanın iletisi de bozulmaz.","difficultyReason":"Soru, yabancı kelime, ikileme, deyim ve fiil seçiminin anlam etkisini ayrı ayrı değerlendirip özgün niyeti eksiksiz koruyan cümleyi bulmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0151","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"98774c8151a5fc9c017b5d6c26deb3852291a0c0cbe6efc880ce15e4f704c7e7","reviewDecisionSha256":"7769c1489cea30d9aef065d5b40f1f7d3ac4418da31b8489c6b49357ddeb509e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:98774c8151a5fc9c017b5d6c26deb3852291a0c0cbe6efc880ce15e4f704c7e7","reviewedHash":"sha256:98774c8151a5fc9c017b5d6c26deb3852291a0c0cbe6efc880ce15e4f704c7e7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7769c1489cea30d9aef065d5b40f1f7d3ac4418da31b8489c6b49357ddeb509e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q151","contentProjectionSha256":"98774c8151a5fc9c017b5d6c26deb3852291a0c0cbe6efc880ce15e4f704c7e7","reviewDecisionSha256":"7769c1489cea30d9aef065d5b40f1f7d3ac4418da31b8489c6b49357ddeb509e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q152","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n035","noteKey":"tr.g07.turkce.n035","objectiveId":"T.K.7.22","objective":"T.K.7.22","objectives":["T.K.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-54","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-80","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":5,"question":"Bir öğrenci, okul panelinde yedinci sınıf öğrencilerine “özgürlük, sorumluluk ve kültürel miras” ilişkisini açıklayacaktır. Kavramları doğru anlam ilişkileriyle kullanan, hedef kitleye uygun ve açıklayıcı konuşma bölümü hangisidir?","choices":["Özgürlük ve sorumluluk aynı şeydir; kültürel miras da geçmişte kalan bütün eşyalar demektir.","Özgürlük acayip bir bağımsızlıktır; kültürel mirası full korumamız gerekir.","Özgürlük, serbestlik, bağımsızlık ve özgür oluş demektir; sorumluluk da bunların eş anlamlısıdır.","Özgürlük, sorumluluğu ortadan kaldırmaz; tersine ortak yaşamda seçimlerin sonucunu üstlenmeyi gerektirir. Kültürel mirası korumak da yalnız eşyayı saklamak değil, doğru bilgiyi belgeleyip gelecek kuşaklara aktarmaktır."],"correct":3,"distractorWhy":["Özgürlük ile sorumluluğu özdeş saymak kavramlar arasındaki ilişkiyi yanlış kurar; mirası yalnız eşyaya indirger.","“Acayip” ve “full” okul panelinin resmî-açıklayıcı tonuna uygun değildir ve kavramları tanımlamaz.","Yakın anlamlı sözcükleri yığar, ardından sorumluluğu bunlarla eş anlamlı göstererek temel anlam ayrımını bozar.","Bu seçenek doğrudur; karşıtlık yoluyla özgürlüğün sınırını açıklar, sorumluluğu sonuç üstlenmeyle; mirası belgeleme ve aktarmayla somutlaştırır."],"explanation":"Uygun konuşma, kavramları rastgele eş anlamlı saymamalı ve hedef kitleyi zorlayacak yabancı ya da aşırı gündelik sözler kullanmamalıdır. Doğru bölüm “ortadan kaldırmaz; tersine” karşıtlığıyla özgürlük-sorumluluk ilişkisini kurar. Kültürel mirası da yalnız saklama değil, doğru bilgiyi belgeleyip aktarma sorumluluğu olarak açıklar.","difficultyReason":"Öğrencinin kavramsal doğruluk, anlam ilişkisi, hedef kitleye uygun ton ve söz varlığı işlevini aynı anda denetlemesi; yüzeyde akıcı fakat anlamca yanlış seçenekleri elemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0152","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f96a9f4d30bbf4aef23dedd58a8510d69156e652138d25eddc71b64d4a2941d2","reviewDecisionSha256":"10a24a2235fa4db0e8fcb527477135ebd4d565991ee2b3e24dcfbbaa09138a6a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f96a9f4d30bbf4aef23dedd58a8510d69156e652138d25eddc71b64d4a2941d2","reviewedHash":"sha256:f96a9f4d30bbf4aef23dedd58a8510d69156e652138d25eddc71b64d4a2941d2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:10a24a2235fa4db0e8fcb527477135ebd4d565991ee2b3e24dcfbbaa09138a6a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q152","contentProjectionSha256":"f96a9f4d30bbf4aef23dedd58a8510d69156e652138d25eddc71b64d4a2941d2","reviewDecisionSha256":"10a24a2235fa4db0e8fcb527477135ebd4d565991ee2b3e24dcfbbaa09138a6a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q153","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n036","noteKey":"tr.g07.turkce.n036","objectiveId":"T.K.7.26","objective":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-55","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-81","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-164"],"level":1,"question":"Nehir, üç dakikalık konuşmasında iki öneriyi gerekçeleriyle açıklamayı hedeflemiştir. Kayıtta girişin 50 saniye, ilk önerinin 75 saniye sürdüğü; ikinci öneri ile sonucun aceleye geldiği görülmüştür. Aşağıdaki öz yansıtmalardan hangisi kanıta dayalı ve uygulanabilirdir?","choices":["İlk öneride verdiğim kaynak örneği anlaşılırdı; bunu koruyacağım. Sonraki provada girişe 30, her öneriye 55, sonuca 30 saniye ayırıp bölüm geçişlerini zamanlayıcıyla kontrol edeceğim.","Biraz heyecanlandım; gelecek sefer daha iyi konuşacağım.","Arkadaşım benden daha iyi konuştuğu için benim konuşmam başarısızdır.","Bu konuşmada sorun çıktığı için bütün yöntemlerimi değiştireceğim."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; kayıttaki süreleri kanıt olarak kullanır, güçlü yönü korur ve sonraki uygulama için ölçülebilir bir tedbir belirler.","Heyecan duygusunu belirtir ancak hangi davranışın ne zaman ve nasıl değiştirileceğini göstermez.","Kişiler arası karşılaştırma konuşmanın belirlenmiş hedef ve ölçütlerini değerlendirmez; davranışa dönük kanıt sunmaz.","Bütün yöntemleri değiştirmek gereksiz ve ölçüsüzdür; işe yarayan kaynak örneğini de kaybetme riski taşır."],"explanation":"Öz yansıtma, konuşmayı “iyi-kötü” diye etiketlemek yerine hedefle kanıtı karşılaştırmalıdır. Verilen süreler, giriş ve ilk önerinin planlanandan uzun olduğunu gösterir. Doğru değerlendirme anlaşılır kaynak örneğini güçlü yön olarak korur; süre dağılımını zamanlayıcıyla yeniden düzenleyerek gelişmeye açık yön için somut tedbir oluşturur.","difficultyReason":"Soru, açık süre verilerini hedefle karşılaştıran ve güçlü yön ile ölçülebilir tedbiri birlikte içeren ifadeyi tanımayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0153","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"efdd0b3af99ad58ec88e2e2a0479001d871fbb434be77e94a319a2044840d53e","reviewDecisionSha256":"f7b0e815a4556fe087944e351f6bb52c24546a4b0236a0b158607daa512a409d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:efdd0b3af99ad58ec88e2e2a0479001d871fbb434be77e94a319a2044840d53e","reviewedHash":"sha256:efdd0b3af99ad58ec88e2e2a0479001d871fbb434be77e94a319a2044840d53e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f7b0e815a4556fe087944e351f6bb52c24546a4b0236a0b158607daa512a409d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q153","contentProjectionSha256":"efdd0b3af99ad58ec88e2e2a0479001d871fbb434be77e94a319a2044840d53e","reviewDecisionSha256":"f7b0e815a4556fe087944e351f6bb52c24546a4b0236a0b158607daa512a409d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q154","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n036","noteKey":"tr.g07.turkce.n036","objectiveId":"T.K.7.26","objective":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-55","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-81","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-164"],"level":2,"question":"Efe’nin ilk ikili konuşma kaydında arkadaşının sözünü üç kez kestiği belirlenmiştir. Efe, karşı görüşü kişiye saldırmadan gerekçelendirebilmiştir. Sonraki uygulamada aynı ölçütle gelişimi görebilmek için hangi uyarlamayı yapmalıdır?","choices":["Söz kesmeyi azaltmak için bütün konuşma metnini ezberlemeli ve karşı tarafın cümlesini dinlemeden hazırladığı cevabı söylemelidir.","Karşı tarafın iletisini bir cümlede özetlemeli, söz almadan önce bir nefeslik beklemeli ve yeni kayıttaki söz kesme sayısını ilk kayıttaki üç olayla karşılaştırmalıdır.","Söz sırasını kaybetmemek için sesini yükseltmeli ve karşı görüş başlar başlamaz konuşmaya girmelidir.","Söz kesme riski kalmaması için sonraki konuşmada hiçbir karşı görüş belirtmemelidir."],"correct":1,"distractorWhy":["Ezber ve önceden hazırlanmış cevabı hemen söylemek, karşı tarafı dinlememe sorununu çözmez; söz kesmeyi artırabilir.","Bu seçenek doğrudur; davranışa yönelik iki tedbir uygular ve gelişimi başlangıçtaki aynı ölçütle, söz kesme sayısıyla karşılaştırır.","Daha yüksek sesle erken başlamak söz sırası ihlalini güçlendirir ve iş birliğine dayalı konuşmayı bozar.","Karşı görüşten bütünüyle kaçınmak beceriyi geliştirmez; yalnız değerlendirme durumunu ortadan kaldırır."],"explanation":"Kanıt, Efe’nin üç kez söz kestiğini; güçlü yön ise karşı görüşünü saygılı gerekçelendirdiğini gösterir. Bu nedenle uyarlama kişiliğe değil, dinleme ve söz sırası davranışına yönelmelidir. Bir cümlelik özet ve bir nefeslik bekleme uygulanabilir tedbirlerdir. Yeni kayıttaki söz kesme sayısını üçle karşılaştırmak da değişimi aynı ölçütle görünür kılar.","difficultyReason":"Öğrenci, güçlü yönü koruyan davranışsal tedbiri seçmeli ve uyarlamanın etkisini başlangıç verisiyle aynı ölçüt üzerinden nasıl ölçeceğini belirlemelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0154","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0d3971f3ce83b95f3de0e57f9ae279ea781a327768398ed5ab640c1241f407bb","reviewDecisionSha256":"b5db5fe6148f53a3d03a6d3f943e14dee4a2d010adad08c81cc86684dfc91ba8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0d3971f3ce83b95f3de0e57f9ae279ea781a327768398ed5ab640c1241f407bb","reviewedHash":"sha256:0d3971f3ce83b95f3de0e57f9ae279ea781a327768398ed5ab640c1241f407bb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b5db5fe6148f53a3d03a6d3f943e14dee4a2d010adad08c81cc86684dfc91ba8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q154","contentProjectionSha256":"0d3971f3ce83b95f3de0e57f9ae279ea781a327768398ed5ab640c1241f407bb","reviewDecisionSha256":"b5db5fe6148f53a3d03a6d3f943e14dee4a2d010adad08c81cc86684dfc91ba8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q155","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n052","noteKey":"tr.g07.turkce.n052","objectiveId":"T.Y.7.3","objective":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-56","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-82","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":2,"question":"Yazma görevi şöyledir: “Okul sergisindeki görsellerde kaynak gösterilmemesinin doğurabileceği sonuçları, okul sitesini okuyacak kişiler için bir paragrafta açıkla.” Bu görev için en uygun içerik ve yapı planı hangisidir?","choices":["Sergi hazırlığının pazartesiden cumaya kadar hangi sırayla yapıldığını kronolojik olarak anlatmak","Kaynağı olmayan bir görseli bulan kurmaca bir kahramanın başından geçenleri olay örgüsüyle yazmak","Önce kaynak bilgisinin görünmediği durumu belirtmek; ardından görselin kökeninin izlenememesi ve güvenilirliğin zayıflaması sonuçlarını açıklamak; sonda kısa bir kaynaklandırma önerisi vermek","Görselleri renklerine ve boyutlarına göre sınıflandırıp her sınıfı ayrı cümlede tanıtmak"],"correct":2,"distractorWhy":["Kronolojik yapı hazırlık sırasını gösterir; görev ise kaynak eksikliğinin sonuçlarını açıklamayı ister.","Öyküleme ilgi çekici olabilir ancak görevde istenen doğrulanabilir neden-sonuç açıklamasının yerini tutmaz.","Bu seçenek doğrudur; yazma amacına uygun sebep-sonuç yapısını kurar, hedef kitleye gerekli iki sonucu verir ve çözümü kısa tutar.","Renk ve boyut sınıflandırması kaynak bilgisinin bulunmamasından doğan sonuçlarla ilgili değildir."],"explanation":"Görevin ana fiili “sonuçlarını açıkla”dır. Bu nedenle paragrafın omurgası sebep-sonuç olmalıdır: kaynak bilgisinin görünmemesi durum olarak verilir; okurun görselin kökenini izleyememesi ve metne duyulan güvenin azalması sonuç olarak açıklanır. Kısa kaynak numarası gibi bir öneri eklenebilir, fakat paragrafın ağırlığı sonuçların açıklanmasında kalmalıdır.","difficultyReason":"Soru, yazma görevinin amaç fiilini, hedef kitleyi ve seçilecek içerik parçalarını uygun paragraf türüyle eşleştirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0155","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1b113e0c46962784cd8af5e117f0bc3a8baeba9654822e040253e36126901c0b","reviewDecisionSha256":"762c6f3a81ad2aa23ff87cfa506c2f375c3da2973cde6e35f6bcc3d59cd478f2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1b113e0c46962784cd8af5e117f0bc3a8baeba9654822e040253e36126901c0b","reviewedHash":"sha256:1b113e0c46962784cd8af5e117f0bc3a8baeba9654822e040253e36126901c0b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:762c6f3a81ad2aa23ff87cfa506c2f375c3da2973cde6e35f6bcc3d59cd478f2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q155","contentProjectionSha256":"1b113e0c46962784cd8af5e117f0bc3a8baeba9654822e040253e36126901c0b","reviewDecisionSha256":"762c6f3a81ad2aa23ff87cfa506c2f375c3da2973cde6e35f6bcc3d59cd478f2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q156","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n052","noteKey":"tr.g07.turkce.n052","objectiveId":"T.Y.7.3","objective":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-56","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-82","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":3,"question":"Bir öğrenci, sınıf sözlüğündeki her kavram maddesinin altında kısa bir kaynak numarası bulunması gerektiğine arkadaşlarını ikna edecektir. İçerik havuzunda şu notlar vardır: madde metni uzamamalı, okur bilginin dayanağını izleyebilmeli, uzun internet adresleri okumayı zorlaştırabilir, geçen yılki okul gezisi çok eğlenceliydi. En tutarlı paragraf planı hangisidir?","choices":["Önce okul gezisini anlatmak, sonra uzun internet adreslerini sıralamak ve son cümlede kaynak numarası istemek","Kavram maddelerini tanımlamak, bütün notları bağlantı kurmadan art arda vermek ve sonuç cümlesi yazmamak","“Kaynak numarası olmalıdır.” cümlesini birkaç kez farklı sözcüklerle yinelemek, fakat gerekçe ya da çözüm açıklamamak","Kaynak numarası kullanılması gerektiğini iddia etmek; okunabilirlik ve izlenebilirlik gerekçelerini açıklamak; uzun adres kaygısını kabul edip kısa numara ile sonda toplu kaynakça çözümünü önermek; bu çözümün iki amacı birlikte karşıladığını sonuçta belirtmek"],"correct":3,"distractorWhy":["Okul gezisi yazma amacıyla ilgisizdir; kaynak numarası gerekçeleriyle arasında yapısal bağ kurulmaz.","Notları sıralamak tek başına ikna yapısı kurmaz; iddia, gerekçe ve sonuç ilişkileri görünmez kalır.","İddianın tekrarı kanıt sayılmaz ve okurun olası kaygısına uygulanabilir bir çözüm sunmaz.","Bu seçenek doğrudur; ilgili içeriği seçer, karşı kaygıyı ele alır, iddia-gerekçe-çözüm-sonuç düzeniyle ikna amacını destekler."],"explanation":"Hedef, kısa kaynak numarası yöntemine ikna etmektir. Bu nedenle paragraf açık bir iddiayla başlamalı; okunabilirlik ve bilginin izlenebilirliği gerekçelerini kullanmalıdır. Uzun adreslerin metni zorlaştırabileceği kaygısı, kısa numara ve sonda ayrıntılı kaynakça çözümüyle karşılanır. Okul gezisi notu amaç dışı olduğu için elenir.","difficultyReason":"Öğrencinin içerik havuzundaki ilgili ve ilgisiz notları ayırması, karşı kaygıyı yapıya yerleştirmesi ve ikna paragrafının işlevsel sırasını kurması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0156","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0f2c8aaf789fe4e070a5238f6f3c2b33d6dcb2ad0b1022d1cecb9ea3006bb5fa","reviewDecisionSha256":"52467d11e205f4e3e9b32ff1886e2c56837b056ff30b82aa53e07f505c4e7e0c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0f2c8aaf789fe4e070a5238f6f3c2b33d6dcb2ad0b1022d1cecb9ea3006bb5fa","reviewedHash":"sha256:0f2c8aaf789fe4e070a5238f6f3c2b33d6dcb2ad0b1022d1cecb9ea3006bb5fa","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:52467d11e205f4e3e9b32ff1886e2c56837b056ff30b82aa53e07f505c4e7e0c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q156","contentProjectionSha256":"0f2c8aaf789fe4e070a5238f6f3c2b33d6dcb2ad0b1022d1cecb9ea3006bb5fa","reviewDecisionSha256":"52467d11e205f4e3e9b32ff1886e2c56837b056ff30b82aa53e07f505c4e7e0c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q157","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n052","noteKey":"tr.g07.turkce.n052","objectiveId":"T.Y.7.3","objective":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-56","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-82","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":5,"question":"Görev, “Sergi hazırlığında grup işlerinin neden gecikebildiğini ve bunun sonuçlarını açıklayan bir metin yaz.” biçimindedir. Taslakta şu üç bölüm vardır: (1) “Görevler yazılı paylaşılmadığında bazı işler iki kez yapılır.” (2) “Bunun sonucunda kaynak kontrolü ve görsel izinleri için zaman kalmaz.” (3) “Geçen yıl en sevdiğim sergi afişi maviydi; ayrıca herkes daha çok çalışmalıdır.” Amaç, içerik ve yapı uyumunu en iyi sağlayan düzenleme hangisidir?","choices":["Birinci bölümü temel neden, ikinciyi sonuç olarak korumak; üçüncü bölümdeki renk anısını çıkarmak; genel “daha çok çalışma” yargısı yerine görev çizelgesi ve ara kontrolün gecikmeyi nasıl azaltacağını kısa bir sonuç cümlesiyle belirtmek","Okurun dikkatini çekmek için mavi afiş anısını başa almak, ardından diğer iki bölümü herhangi bir bağlantı kurmadan eklemek","Metni tartışma yapısına çevirmek ve “Bazıları görev paylaşımına karşıdır.” biçiminde taslakta kanıtı olmayan bir karşı görüş eklemek","Üç bölümü de koruyup her cümlenin başına “çünkü” veya “bu nedenle” yazmak; bağlantı sözcükleri bulunduğu için yapının kendiliğinden düzeleceğini kabul etmek"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; kanıtlanan neden ve sonucu korur, konu dışı içeriği eler ve kısa çözüm cümlesini ana sebep-sonuç yapısını bozmadan bağlar.","Renk anısı görevdeki gecikme nedeni veya sonucu değildir; başa alınması metnin odağını daha da dağıtır.","Taslakta karşı görüş kanıtı yoktur ve görev tartışma değil, neden-sonuç açıklaması istemektedir.","Bağlantı sözcükleri ilgisiz içeriği ilgili hâle getirmez; gerçek anlam bağı bulunmadan yapı kurulamaz."],"explanation":"İlk bölüm açık bir neden, ikinci bölüm bu nedenin sonucudur. Üçüncü bölümdeki afiş rengi görevle ilgisizdir; “herkes daha çok çalışmalıdır” yargısı da gecikmenin nasıl önleneceğini açıklamaz. Görev çizelgesi ve ara kontrol önerisi, belirlenen nedenle doğrudan ilişkilendirilirse sonuçta kısa bir çözüm olarak kullanılabilir. Böylece içerik seçimi ile sebep-sonuç yapısı aynı amaca hizmet eder.","difficultyReason":"Soru, taslaktaki her bölümün yapısal görevini belirlemeyi, ilgisiz ayrıntıyı elemeyi ve çözüm cümlesinin ana sebep-sonuç yapısına ne ölçüde eklenebileceğini değerlendirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0157","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9a9ef5bbfb5cfacc31be43784aaebeb7cfe2cd4685b19891c1d9c92a8d49486d","reviewDecisionSha256":"a884454562b2bb713e05a657580236a3befa0a2aee644fcaa7f9bf0189df4ef4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9a9ef5bbfb5cfacc31be43784aaebeb7cfe2cd4685b19891c1d9c92a8d49486d","reviewedHash":"sha256:9a9ef5bbfb5cfacc31be43784aaebeb7cfe2cd4685b19891c1d9c92a8d49486d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a884454562b2bb713e05a657580236a3befa0a2aee644fcaa7f9bf0189df4ef4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q157","contentProjectionSha256":"9a9ef5bbfb5cfacc31be43784aaebeb7cfe2cd4685b19891c1d9c92a8d49486d","reviewDecisionSha256":"a884454562b2bb713e05a657580236a3befa0a2aee644fcaa7f9bf0189df4ef4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q158","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-4","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n053","noteKey":"tr.g07.turkce.n053","objectiveId":"T.Y.7.4","objective":"T.Y.7.4","objectives":["T.Y.7.4"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-56","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-82","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-161","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":1,"question":"Bir öğrenci “sorumluluk” kavramını tanıtan kısa bir giriş yazacaktır. Ön bilgileri şunlardır: grup projesinde görev çizelgesinin işleri düzenlediğini gözlemlemiştir; arkadaşının görevini geciktirdiğini hatırlamaktadır; doğruluğundan emin olmadığı bir tarih bilgisi vardır; derste sorumluluğun üstlenilen işi zamanında ve özenle yapmayla ilişkili olduğunu öğrenmiştir. Ön bilgiden uygun yararlanma hangisidir?","choices":["Arkadaşının adını yazarak gecikmenin bütün sorumluluğunu ona yüklemek ve olayı ayrıntılarıyla anlatmak","Derste öğrenilen açıklamayı, görev çizelgesinin ortak çalışmayı düzenlediğine ilişkin kişisel gözlemle birleştirmek; arkadaşın kimliğini ve doğrulanmamış tarih bilgisini yazıya almamak","Hatırladığı tarih bilgisini kontrol etmeden kesin bir gerçek olarak ilk cümleye yerleştirmek","Kavramla ilgisi olmasa da en sevdiği tatil anısını yazının büyük bölümünde anlatmak"],"correct":1,"distractorWhy":["Kişinin adını vermek gereksiz özel bilgi paylaşır ve kavramı açıklamak yerine kişiyi hedef alır.","Bu seçenek doğrudur; ilgili ders bilgisini gözlemle ilişkilendirir, kişisel veriyi korur ve doğrulanmamış ayrıntıyı elemekle bilginin sınırını gözetir.","Ön bilgi hatırlanmış olsa da doğrulanabilir tarih, yalnız belleğe dayanarak kesin bilgi biçiminde kullanılamaz.","Tatil anısı konu ve yazma amacıyla ilişkili değildir; metnin odağını dağıtır."],"explanation":"Ön bilgi, yazma amacıyla ilgili ve güvenilir olduğu ölçüde kullanılmalıdır. Derste öğrenilen genel açıklama kavramın bilgi yönünü, görev çizelgesi gözlemi ise günlük yaşamdaki etkisini gösterir. Arkadaşın kimliği kavramı açıklamak için gerekli değildir. Doğrulanmamış tarih bilgisi de kesin bilgi olarak aktarılamaz.","difficultyReason":"Soru, verilen dört ön bilgi türünden amaca ilgili olanları seçmeyi; kişisel veri ve doğrulanabilir bilgi sınırını temel düzeyde ayırt etmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0158","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0df5ad434565ae2bafe67063392a7929341d053d21cee30031e143953d6a5af1","reviewDecisionSha256":"bc6fdbbc17cbf8ab0510ca5af1eac258057882e9e9ecec7391a7c7471160c893","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0df5ad434565ae2bafe67063392a7929341d053d21cee30031e143953d6a5af1","reviewedHash":"sha256:0df5ad434565ae2bafe67063392a7929341d053d21cee30031e143953d6a5af1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bc6fdbbc17cbf8ab0510ca5af1eac258057882e9e9ecec7391a7c7471160c893; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q158","contentProjectionSha256":"0df5ad434565ae2bafe67063392a7929341d053d21cee30031e143953d6a5af1","reviewDecisionSha256":"bc6fdbbc17cbf8ab0510ca5af1eac258057882e9e9ecec7391a7c7471160c893","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q159","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-4","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-4","noteId":"tr.g07.turkce.n053","noteKey":"tr.g07.turkce.n053","objectiveId":"T.Y.7.4","objective":"T.Y.7.4","objectives":["T.Y.7.4"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-56","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-82","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-161","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":2,"question":"Ortak belgedeki bir yorumda “Sergi girişinde azim ve kararlılığı nasıl somutlaştırabiliriz?” diye sorulmuştur. Yanıt verecek öğrenci, daha önce uzun bir görevi haftalık küçük aşamalara bölerek tamamladığını ve dinlediği bir konuşmada ilerlemeyi düzenli izlemenin vazgeçmeden sürdürmeye yardımcı olduğunun açıklandığını hatırlamaktadır. Ön bilgiyi yeni içeriğe uygun bağlayan yanıt hangisidir?","choices":["Ben bu konuda her zaman başarılıyım; siz de benim yaptığım gibi yapın.","Dinlediğim konuşmadaki bütün cümleleri aynen yazalım; bağlamını açıklamaya gerek yok.","Benzer bir görevde işi haftalık küçük aşamalara böldüğümüzde ilerlemeyi daha kolay izlemiştik. Dinlediğimiz açıklamadaki düzenli kontrol önerisiyle bunu birleştirip sergi girişinde “hedef belirle-küçük adımlara ayır-ilerlemeyi izle” dizisini kullanabiliriz.","Geçen yılki sınavım zordu; ayrıca azimle ilgili hatırladığım bir tarihi kontrol etmeden afişe ekleyebiliriz."],"correct":2,"distractorWhy":["Kişisel üstünlük iddiası somut örnek, gerekçe veya ortak belgeye uygulanabilir bir öneri sunmaz.","Bir içeriği bağlam kurmadan aynen kopyalamak ön bilgiyi yeni yazma amacına uyarlamak değildir.","Bu seçenek doğrudur; kişisel deneyim ile dinlenen içerikten edinilen öneriyi ayırır, aralarında açık bağ kurar ve hedef kitleye uygun somut bir dizi önerir.","Sınav anısı soruyla doğrudan ilişkili değildir; doğrulanmamış tarihi kullanmak da bilgi güvenilirliğini zedeler."],"explanation":"Uygun yanıt, ön bilgiyi kaynağına göre görünür kılar ve yeni göreve dönüştürür. Küçük aşamalara bölme kişisel deneyimdir; ilerlemeyi izleme ise dinlenen konuşmadan edinilen öneridir. Bu iki bilgi “hedef-küçük adımlar-kontrol” dizisinde birleştiğinde arkadaşın sorusuna doğrudan ve uygulanabilir cevap verir.","difficultyReason":"Öğrencinin iki farklı ön bilgi kaynağını birbirine karıştırmadan yeni yazılı etkileşim amacına bağlaması ve ilgisiz ya da doğrulanmamış ayrıntıları elemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0159","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c06a249f3d02be493031b298be02d72a8ed8ca5c4033653ba83faa35f22bbd46","reviewDecisionSha256":"c47e2801772fffa3c0ac6b831f3649b190bf77a5fd77de4a8167fc18e22a6a0c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c06a249f3d02be493031b298be02d72a8ed8ca5c4033653ba83faa35f22bbd46","reviewedHash":"sha256:c06a249f3d02be493031b298be02d72a8ed8ca5c4033653ba83faa35f22bbd46","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c47e2801772fffa3c0ac6b831f3649b190bf77a5fd77de4a8167fc18e22a6a0c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q159","contentProjectionSha256":"c06a249f3d02be493031b298be02d72a8ed8ca5c4033653ba83faa35f22bbd46","reviewDecisionSha256":"c47e2801772fffa3c0ac6b831f3649b190bf77a5fd77de4a8167fc18e22a6a0c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q160","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-5","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n054","noteKey":"tr.g07.turkce.n054","objectiveId":"T.Y.7.5","objective":"T.Y.7.5","objectives":["T.Y.7.5"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-57","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-82","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-162","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":1,"question":"Ortak belgeye şu ileti yazılmıştır: “Dosya daha kısa olsun diye sınıf sözlüğündeki kaynakçayı tamamen kaldıralım.” Bu iletiye verilen uygun yazılı tepki hangisidir?","choices":["Bu çok saçma; bunu düşünmeden yazmışsın.","Hayır, olmaz.","Öğretmen zaten senin bu konuda sürekli hata yaptığını söyledi.","Metnin kısa ve kolay okunur olması gerektiğine katılıyorum. Ancak kaynakçayı kaldırmak bilginin dayanağını görünmez kılabilir. Her maddeye kısa bir kaynak numarası verip ayrıntılı listeyi dosyanın sonunda toplamayı öneriyorum."],"correct":3,"distractorWhy":["Kişiyi hedef alan küçümseyici ifade, önerinin hangi yönünün neden sorunlu olduğunu açıklamaz.","Gerekçesiz ret, karşı tarafın neyi değiştirebileceğini veya hangi çözümün uygulanabileceğini göstermez.","Kişi hakkında olumsuz ve gereksiz bilgi paylaşır; düşünceye değil kişiye yönelir.","Bu seçenek doğrudur; yararlı amacı kabul eder, sakıncayı gerekçelendirir ve uygulanabilir bir alternatif sunar."],"explanation":"Uygun tepki iletinin amacını önce doğru çözümler: dosyayı kısaltma isteği. Ardından kaynakçayı kaldırmanın bilginin dayanağını görünmez kılacağını açıklar. Kısa numara ve sonda toplu liste çözümü, hem okunabilirliği hem izlenebilirliği korur. Üslup kişiye değil öneriye yöneliktir.","difficultyReason":"Soru, dört kısa yanıt arasından kabul, gerekçe ve alternatif çözümü saygılı üslupla birleştiren temel yazılı tepkiyi tanımayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0160","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"aaee70851352edbb577a31ce80b8a35c302c42feca54e791cbd410d32e79060a","reviewDecisionSha256":"3364ce1939ada8331c42c3a20dcc087109bfb065838c3101cfd91273e91cd864","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:aaee70851352edbb577a31ce80b8a35c302c42feca54e791cbd410d32e79060a","reviewedHash":"sha256:aaee70851352edbb577a31ce80b8a35c302c42feca54e791cbd410d32e79060a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3364ce1939ada8331c42c3a20dcc087109bfb065838c3101cfd91273e91cd864; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q160","contentProjectionSha256":"aaee70851352edbb577a31ce80b8a35c302c42feca54e791cbd410d32e79060a","reviewDecisionSha256":"3364ce1939ada8331c42c3a20dcc087109bfb065838c3101cfd91273e91cd864","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q161","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-5","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-5","noteId":"tr.g07.turkce.n054","noteKey":"tr.g07.turkce.n054","objectiveId":"T.Y.7.5","objective":"T.Y.7.5","objectives":["T.Y.7.5"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-57","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-82","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-162","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":2,"question":"Bir sınıf arkadaşın ortak gruba, “Sergi afişinde başka bir arkadaşımızın çektiği ve bazı öğrencilerin göründüğü fotoğrafı izin almadan kullanalım; zaten yalnız sınıfta gösterilecek.” diye yazmıştır. En uygun tepki hangisidir?","choices":["Fotoğrafı kullanmadan önce fotoğrafı çeken kişiden ve fotoğrafta görünenlerden izin almalıyız. İzin gelene kadar kişileri göstermeyen başka bir görsel ya da kendi çizimimizi kullanabiliriz.","Sınıfta kalacağı için fotoğrafı hemen ekleyelim; gösterimden sonra silmemiz yeterlidir.","Yüzleri biraz küçültürsek izin almadan kullanabiliriz; kimin olduğu yine anlaşılsa da sorun olmaz.","Fotoğrafı paylaşalım ve görünen öğrencilerin adlarını da altına yazalım ki afiş daha açıklayıcı olsun."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; izin ve gizlilik gereğini açıklar, kimseyi suçlamadan güvenli ve uygulanabilir alternatif sunar.","Paylaşımın sınıf içinde olması izin gereğini ortadan kaldırmaz; sonradan silmek izinsiz kullanımı düzeltmez.","Kişiler tanınabiliyorsa görüntüyü küçültmek gizlilik sorununu çözmez ve izin yerine geçmez.","Adları eklemek kişisel veriyi daha görünür hâle getirir; izin olmadan paylaşım riskini artırır."],"explanation":"İleti fotoğraf kullanımı ve kişisel veri boyutu taşır. Uygun yanıt, fotoğrafı çeken kişinin ve fotoğrafta görünenlerin iznini gözetir. “Yalnız sınıfta” ifadesi izni gereksiz kılmaz. Kişileri göstermeyen başka bir görsel veya özgün çizim önermek, yazışmayı yasaklayıcı değil çözüm odaklı sürdürür.","difficultyReason":"Öğrencinin iletideki görünür amaçtan öte gizlilik ve izin sorununu fark etmesi, ardından saygılı gerekçe ile güvenli alternatifi birlikte seçmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0161","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fb87543c5123a4c905610c965454c150dc25cc68a61b5322abf970ef34ed0da1","reviewDecisionSha256":"ea0f141c6a7e6e8df4eab0350078878ca5d6929fd6144d481059f5deeba72c1e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fb87543c5123a4c905610c965454c150dc25cc68a61b5322abf970ef34ed0da1","reviewedHash":"sha256:fb87543c5123a4c905610c965454c150dc25cc68a61b5322abf970ef34ed0da1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ea0f141c6a7e6e8df4eab0350078878ca5d6929fd6144d481059f5deeba72c1e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q161","contentProjectionSha256":"fb87543c5123a4c905610c965454c150dc25cc68a61b5322abf970ef34ed0da1","reviewDecisionSha256":"ea0f141c6a7e6e8df4eab0350078878ca5d6929fd6144d481059f5deeba72c1e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q162","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n049","noteKey":"tr.g07.turkce.n049","objectiveId":"T.Y.7.10","objective":"T.Y.7.10","objectives":["T.Y.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-57","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-83","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-162","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":2,"question":"Bir sergide “açıklama metni, kaynağı belirtilmiş fotoğraf, ses kaydı, yönlendirme kartı ve kavram haritası” kullanılacaktır. Bu malzemeleri önce sunuluş biçimine, sonra temel işlevine göre doğru sınıflandıran ifade hangisidir?","choices":["Sunuluş biçimi: yazılı, görsel, önemli; işlev: hazırlık öncesi, güzel, işitsel","Sunuluş biçimi bakımından açıklama metni ve yönlendirme kartı yazılı, fotoğraf ile kavram haritası görsel, ses kaydı işitseldir. İşlev bakımından açıklama metni bilgilendirici, fotoğraf ile kavram haritası destekleyici, yönlendirme kartı yönlendirici, ses kaydı içeriği farklı kanaldan sunucudur.","Her malzeme yalnız tek bir gruba girebilir; biçim bakımından sınıflandırılan bir malzeme işlev bakımından yeniden sınıflandırılamaz.","Malzemeler yalnız öğrencilerin beğeni sırasına göre çok beğenilen, az beğenilen ve kararsız kalınan olarak ayrılmalıdır."],"correct":1,"distractorWhy":["“Yazılı” ve “görsel” biçim, “önemli” değer yargısıdır; ikinci grupta da zaman, beğeni ve biçim ölçütleri karıştırılmıştır.","Bu seçenek doğrudur; aynı malzemeleri iki bağımsız ölçüte göre yeniden inceler ve her yerleştirmeyi gözlenebilir özellik ya da işlevle açıklar.","Çok ölçütlü sınıflandırmada aynı unsur her ölçüt için yeniden sınıflandırılır; tek grup kuralı yöntemi yanlış sınırlar.","Beğeni ölçütü yazının düzenleme amacıyla ve verilen biçim-işlev özellikleriyle ilişkili değildir."],"explanation":"Sunuluş biçimi, bilginin hangi kanalla verildiğini; işlev ise malzemenin metindeki görevini gösterir. Bu nedenle açıklama metni ile kart yazılı, fotoğraf ile harita görsel, kayıt işitseldir. Aynı malzemeler ikinci ölçütte bilgilendirme, destekleme, yönlendirme ve farklı kanaldan sunma işlevlerine göre yeniden gruplandırılır.","difficultyReason":"Soru, aynı beş malzemeyi iki farklı ölçüte göre art arda sınıflandırmayı ve ölçütleri karıştıran seçenekleri ayırt etmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0162","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"861b528313cd28636e8d502808d6cd1121fa325cdeebedfbe269b21acaaf3fba","reviewDecisionSha256":"891398bc282e2b5677c358cf05f21545684261db7fa9328ec91416beb4736c16","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:861b528313cd28636e8d502808d6cd1121fa325cdeebedfbe269b21acaaf3fba","reviewedHash":"sha256:861b528313cd28636e8d502808d6cd1121fa325cdeebedfbe269b21acaaf3fba","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:891398bc282e2b5677c358cf05f21545684261db7fa9328ec91416beb4736c16; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q162","contentProjectionSha256":"861b528313cd28636e8d502808d6cd1121fa325cdeebedfbe269b21acaaf3fba","reviewDecisionSha256":"891398bc282e2b5677c358cf05f21545684261db7fa9328ec91416beb4736c16","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q163","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n049","noteKey":"tr.g07.turkce.n049","objectiveId":"T.Y.7.10","objective":"T.Y.7.10","objectives":["T.Y.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-57","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-83","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-162","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":3,"question":"Tema dosyası için şu görevler belirlenmiştir: kaynakları toplama, kavram maddelerini yazma, metinleri gözden geçirme, görseller için izin alma ve dosyayı sunma. Görevleri hem çalışma aşamasına hem sorumluluk biçimine göre sınıflandıran plan hangisidir?","choices":["Kategoriler hazırlık, ortak, önemli ve güzel olmalıdır; bütün görevler uygun görülen herhangi bir gruba yazılabilir.","Görevler paylaştırıldığı için beşinin de yalnız bireysel sorumluluk olduğu kabul edilmelidir.","Aşamaya göre kaynak toplama ve izin alma hazırlık, madde yazma ile gözden geçirme oluşturma, sunma paylaşmadır. Sorumluluk biçimine göre kaynak toplama ve madde yazma bireysel paylaştırılabilir; gözden geçirme ve sunma ortak yürütülebilir; izin alma belirlenmiş bir kişi tarafından izlenip gruba raporlanabilir.","Her iki ölçütte de hazırlık, oluşturma ve paylaşma kategorileri aynen kullanılmalı; sorumluluk biçimi ayrıca incelenmemelidir."],"correct":2,"distractorWhy":["Kategori adları zaman, sorumluluk ve değer yargısını aynı düzlemde karıştırır; uygulanabilir bir ölçüt oluşturmaz.","Gözden geçirme ve sunma gibi görevlerin ortak yürütülebileceği kanıtını yok sayar; bütün görevleri tek sorumluluk türüne indirger.","Bu seçenek doğrudur; görevleri önce gerçekleşme aşamasına, sonra yürütülme biçimine göre bağımsız ve gerekçeli biçimde sınıflandırır.","Aynı kategori dizisini iki ölçütte kullanmak, sorumluluk biçimi hakkında yeni bir sınıflandırma yapmamak demektir."],"explanation":"Çalışma aşaması “ne zaman?”, sorumluluk biçimi ise “kim ve nasıl yürütecek?” sorusunu cevaplar. Kaynak ve izin hazırlıkta, yazma ile inceleme oluşturmada, sunum paylaşmada yer alır. İkinci ölçütte bazı işler bireysel paylaştırılabilir, bazıları ortak yapılabilir, izin süreci ise bir kişinin takibiyle yürütülüp gruba raporlanabilir.","difficultyReason":"Öğrencinin aynı görev kümesini zaman ve sorumluluk açısından yeniden düzenlemesi, ortak-bireysel sınırlarını görev özelliklerinden çıkarması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0163","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ed6160af7f4d7994955cccce3a78cf0816e995492a2d83280d5c0df1004411d4","reviewDecisionSha256":"707551cdf51e94e54703284da3f2a1c1109f652201a6f791462296ce6437b897","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ed6160af7f4d7994955cccce3a78cf0816e995492a2d83280d5c0df1004411d4","reviewedHash":"sha256:ed6160af7f4d7994955cccce3a78cf0816e995492a2d83280d5c0df1004411d4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:707551cdf51e94e54703284da3f2a1c1109f652201a6f791462296ce6437b897; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q163","contentProjectionSha256":"ed6160af7f4d7994955cccce3a78cf0816e995492a2d83280d5c0df1004411d4","reviewDecisionSha256":"707551cdf51e94e54703284da3f2a1c1109f652201a6f791462296ce6437b897","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q164","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n049","noteKey":"tr.g07.turkce.n049","objectiveId":"T.Y.7.10","objective":"T.Y.7.10","objectives":["T.Y.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-57","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-83","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-162","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":5,"question":"Bir öğrenci yazısının planını şu sınıflandırma tablosuna göre kurmuştur: “Sunuluş biçimi: yazılı, görsel, bilgilendirici”; “İşlev: hazırlık, destekleyici, çok beğenilen”; “Zaman: hazırlık öncesi, uygulama sonrası.” Ayrıca hiçbir malzemeyi ikinci bir ölçütte yeniden sınıflandırmamıştır. Tabloyu ve yazı planını en doğru biçimde onaran işlem hangisidir?","choices":["Kategori adlarını alfabetik sıraya koymak; ölçütler karışsa da düzenli görünmesini yeterli saymak","Mevcut kategorileri koruyup “çok güzel” ve “çok önemli” gibi yeni değer yargıları eklemek","Her malzemeyi yalnız bir kutuda tutmak; örtüşmeyi önlemek için diğer ölçütlerde o malzemeyi kullanmamak","Her ölçütü ayrı tanımlamak; sunuluş biçiminde yazılı-görsel-işitsel, işlevde bilgilendirici-destekleyici-yönlendirici, zamanda hazırlık-uygulama-paylaşma kategorilerini kullanmak; bütün malzemeleri her ölçüte göre yeniden yerleştirip yazının paragraflarını elde edilen sınıflara göre düzenlemek"],"correct":3,"distractorWhy":["Alfabetik sıralama görünüşü değiştirir ancak farklı ölçütlerin aynı kategori dizisinde karıştırılması sorununu çözmez.","Değer yargısı eklemek ölçütleri daha da belirsizleştirir ve gözlenebilir ayırt edici özellik sağlamaz.","Aynı malzemenin farklı ölçütlerde yeniden incelenmesini engellemek çok ölçütlü sınıflandırmanın temelini ortadan kaldırır.","Bu seçenek doğrudur; ölçütleri bağımsızlaştırır, eksik zaman aşamasını tamamlar, bütün unsurları yeniden sınıflandırır ve sonucu yazının gerçek planına dönüştürür."],"explanation":"Tabloda “bilgilendirici” biçim değil işlev, “hazırlık” işlev değil zaman, “çok beğenilen” ise kişisel değer yargısıdır. Ayrıca uygulama sırası eksiktir ve aynı malzemeler ikinci ölçütte incelenmemiştir. Doğru onarım her ölçütü ayrı tanımlar, bütün malzemeleri her ölçüte göre yeniden yerleştirir ve kategori sonuçlarını yazının paragraf düzeninde kullanır.","difficultyReason":"Soru, üç ayrı ölçütteki kategori kaymalarını, eksik kapsamı ve çok ölçütlü sınıflandırmanın yazı planına aktarılmaması sorununu birlikte teşhis etmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0164","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d78f8cf3ff2ee720b318a9043fb75598708f736b1c0bd9b21f93860c52ec8321","reviewDecisionSha256":"c71e189416345ea6a11fb85a9ecb93470a97eb4a40133bd035103cc1d67abee0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d78f8cf3ff2ee720b318a9043fb75598708f736b1c0bd9b21f93860c52ec8321","reviewedHash":"sha256:d78f8cf3ff2ee720b318a9043fb75598708f736b1c0bd9b21f93860c52ec8321","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c71e189416345ea6a11fb85a9ecb93470a97eb4a40133bd035103cc1d67abee0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q164","contentProjectionSha256":"d78f8cf3ff2ee720b318a9043fb75598708f736b1c0bd9b21f93860c52ec8321","reviewDecisionSha256":"c71e189416345ea6a11fb85a9ecb93470a97eb4a40133bd035103cc1d67abee0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q165","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n050","noteKey":"tr.g07.turkce.n050","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-59","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-86","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-157","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":1,"question":"İkileme ve pekiştirmeli kelimelerin yazımına göre aşağıdaki cümlelerden hangisi doğrudur?","choices":["Sergiyi adım adım hazırladık; masmavi fonun üzerine kıpkırmızı bir başlık yerleştirdik.","Sergiyi adımadım hazırladık; mas mavi fonun üzerine kıpkırmızı bir başlık yerleştirdik.","Sergiyi adım adım hazırladık; mas mavi fonun üzerine kıp kırmızı bir başlık yerleştirdik.","Sergiyi adımadım hazırladık; masmavi fonun üzerine kıp kırmızı bir başlık yerleştirdik."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; “adım adım” ikilemesi ayrı, “masmavi” ve “kıpkırmızı” pekiştirmeli kelimeleri bitişik yazılmıştır.","“Adımadım” yanlış biçimde bitişik, “mas mavi” yanlış biçimde ayrı yazılmıştır.","“Mas mavi” ve “kıp kırmızı” pekiştirmeli kelimeleri yanlış biçimde ayrı yazılmıştır.","“Adımadım” ikilemesi yanlış biçimde bitişik, “kıp kırmızı” pekiştirmesi yanlış biçimde ayrı yazılmıştır."],"explanation":"İkilemeler iki kelimenin birlikte oluşturduğu yapı olduğu için ayrı yazılır: “adım adım”. Bir niteliği güçlendiren pekiştirmeli kelimeler ise bitişik yazılır: “masmavi”, “kıpkırmızı”. Bu üç kuralı birlikte doğru uygulayan tek cümle birinci seçenektir.","difficultyReason":"Soru, bir ikileme ile iki pekiştirmeli kelimenin yazımını aynı cümlede temel kural düzeyinde denetlemeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0165","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"337dcb26abc27b2b6a8590bc7220385b041b385ba90a9cceb6cc45655574c111","reviewDecisionSha256":"24479bec868255b8bda73673f629f561ebfaec0e6fb12f5a55240b3583349e56","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:337dcb26abc27b2b6a8590bc7220385b041b385ba90a9cceb6cc45655574c111","reviewedHash":"sha256:337dcb26abc27b2b6a8590bc7220385b041b385ba90a9cceb6cc45655574c111","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:24479bec868255b8bda73673f629f561ebfaec0e6fb12f5a55240b3583349e56; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q165","contentProjectionSha256":"337dcb26abc27b2b6a8590bc7220385b041b385ba90a9cceb6cc45655574c111","reviewDecisionSha256":"24479bec868255b8bda73673f629f561ebfaec0e6fb12f5a55240b3583349e56","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q166","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n050","noteKey":"tr.g07.turkce.n050","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-59","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-86","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-157","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-163"],"level":2,"question":"Aşağıdaki seçeneklerde aynı ileti farklı noktalama işaretleriyle yazılmıştır. Doğrudan sözü ve kendi içinde virgüller bulunan iki büyük malzeme grubunu doğru gösteren seçenek hangisidir?","choices":["Öğretmen “Kaynakları belirtin”, dedi; Metin bölümünde açıklamalar, tanımlar, görsel bölümünde fotoğraflar, haritalar yer alacak.","Öğretmen, “Kaynakları belirtin.” dedi. Metin bölümünde açıklamalar, tanımlar; görsel bölümünde fotoğraflar, haritalar yer alacak.","Öğretmen: “Kaynakları belirtin”; dedi. Metin bölümünde açıklamalar; tanımlar, görsel bölümünde fotoğraflar; haritalar yer alacak.","Öğretmen, (Kaynakları belirtin.) dedi. Metin bölümünde açıklamalar, tanımlar: görsel bölümünde fotoğraflar, haritalar yer alacak."],"correct":1,"distractorWhy":["Doğrudan sözün noktalaması yanlış kurulmuş, “dedi”den sonra noktalı virgül kullanılmış ve iki büyük grup yalnız virgüllerle karışmıştır.","Bu seçenek doğrudur; doğrudan söz tırnakla sınırlandırılmış, tamamlanmış alıntının noktası içeride verilmiş ve iki virgüllü grup noktalı virgülle ayrılmıştır.","Alıntıdan sonra noktalı virgül kullanımı ve grup içindeki noktalı virgüller sözlerin yapısal sınırlarını yanlış gösterir.","Doğrudan söz yay ayraçla gösterilemez; iki büyük grup arasındaki iki nokta da burada açıklama-sıralama ilişkisini doğru kurmaz."],"explanation":"Öğretmenin aynen aktarılan cümlesi tırnak içine alınır ve tamamlanmış sözün noktası tırnağın içinde bulunur. Anlatıcının cümlesi “dedi.” ile tamamlanır. İkinci cümlede “açıklamalar, tanımlar” ve “fotoğraflar, haritalar” kendi içinde virgüllü iki büyük gruptur; bu gruplar noktalı virgülle ayrılır.","difficultyReason":"Öğrencinin aynı cümlede tırnak, nokta, virgül ve noktalı virgülün farklı yapısal işlevlerini birlikte değerlendirmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0166","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"55e2e11c57e41c271491a39f4ba5e2ed65458d945ffe8c387636cc43b57c51c6","reviewDecisionSha256":"ffa3c2b7ce67d6020e6bc45659752df037e0b4a35a0920dcabe16363e1b38670","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:55e2e11c57e41c271491a39f4ba5e2ed65458d945ffe8c387636cc43b57c51c6","reviewedHash":"sha256:55e2e11c57e41c271491a39f4ba5e2ed65458d945ffe8c387636cc43b57c51c6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ffa3c2b7ce67d6020e6bc45659752df037e0b4a35a0920dcabe16363e1b38670; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q166","contentProjectionSha256":"55e2e11c57e41c271491a39f4ba5e2ed65458d945ffe8c387636cc43b57c51c6","reviewDecisionSha256":"ffa3c2b7ce67d6020e6bc45659752df037e0b4a35a0920dcabe16363e1b38670","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q167","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n051","noteKey":"tr.g07.turkce.n051","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-59","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-86","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-164"],"level":1,"question":"Bir öğrenci sebep-sonuç paragrafını bitirdikten sonra öz değerlendirme yazacaktır. Aşağıdaki ifadelerden hangisi kanıta dayalı öz yansıtma ve yeni hedef içerir?","choices":["Yazım güzel oldu, bu yüzden değiştirmem gereken hiçbir şey yok.","Bu konuda yetenekli olmadığım için bir daha sebep-sonuç paragrafı yazmamalıyım.","Taslakta iki sonuç yazdım; ilkini “bu nedenle” ifadesiyle açık bağladım, ikinci sonuçta ise somut örnek vermedim. Bir sonraki taslakta her sonuç cümlesinin yanına bir örnek notu ekleyeceğim ve açık bağlantı kurma yöntemini koruyacağım.","Yazdığım paragrafın kusursuz olduğunu düşünüyorum."],"correct":2,"distractorWhy":["Genel bir beğeni bildirir; metinden kanıt, gelişmeye açık yön veya uygulanabilir hedef göstermez.","Kişiliğe ve yeteneğe yönelik olumsuz etiket kullanır; geliştirilebilir yazma davranışını tanımlamaz.","Bu seçenek doğrudur; metinden iki somut kanıt seçer, güçlü ve gelişmeye açık yönü ayırır, sonraki yazma için belirli tedbir oluşturur.","Bu ifade metinden kanıt sunmaz ve geliştirilecek davranış için yeni bir hedef belirlemez."],"explanation":"Öz yansıtma, metindeki gerçek örneklere dayanmalıdır. Doğru seçenek birinci sonuçtaki açık bağlantıyı güçlü yön, ikinci sonuçtaki örnek eksikliğini gelişmeye açık yön olarak belirler. “Her sonuç cümlesinin yanına örnek notu eklemek” uygulanabilir tedbirdir; işe yarayan bağlantı yönteminin korunması da gelişimi dengeli kılar.","difficultyReason":"Soru, kanıt, güçlü yön, gelişmeye açık yön ve yeni hedefin aynı öz değerlendirme içinde bulunup bulunmadığını temel düzeyde ayırt etmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0167","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cb307071ac9574bc93fd2a0586640e0c687f0cc6bfef8a048cb9548d6fbee7d3","reviewDecisionSha256":"e7708f81f511a8f53d761a97265316696ca0ca3c1f9560b34b56a1804efbd06e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:cb307071ac9574bc93fd2a0586640e0c687f0cc6bfef8a048cb9548d6fbee7d3","reviewedHash":"sha256:cb307071ac9574bc93fd2a0586640e0c687f0cc6bfef8a048cb9548d6fbee7d3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e7708f81f511a8f53d761a97265316696ca0ca3c1f9560b34b56a1804efbd06e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q167","contentProjectionSha256":"cb307071ac9574bc93fd2a0586640e0c687f0cc6bfef8a048cb9548d6fbee7d3","reviewDecisionSha256":"e7708f81f511a8f53d761a97265316696ca0ca3c1f9560b34b56a1804efbd06e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q168","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t02-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","themeTitle":"BİR HİLAL UĞRUNA","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t02-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t02-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n051","noteKey":"tr.g07.turkce.n051","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-59","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-86","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-159","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-160","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-164"],"level":2,"question":"Bir öğrencinin ilk yazılı tepkisi “Bu fikir yanlış.” iken düzenlenmiş biçimi şöyledir: “Metni kısaltma amacını anlıyorum; ancak kaynak bilgisini kaldırmak dayanağı görünmez kılabilir.” Geri bildirimde üslup ve gerekçenin geliştiği, fakat uygulanabilir alternatif bulunmadığı belirtilmiştir. Sonraki yazma için en uygun uyarlama hangisidir?","choices":["Yalnız yazım yanlışlarını saymak; tepkinin içeriği ve etkisiyle ilgili hedef belirlememek","İlk sert cümle daha kısa olduğu için düzenlemeyi geri almak ve gerekçeyi çıkarmak","Taslakları silmek; yalnız son cümleyi saklayarak gelişim kanıtlarını ortadan kaldırmak","Göndermeden önce “amacı anladığını göster-gerekçeyi açıkla-uygulanabilir alternatif öner” sırasını kontrol etmek; bir sonraki iletide en az bir somut çözüm sunmak ve ilk-son biçimleri seçki dosyasında karşılaştırmak"],"correct":3,"distractorWhy":["Yazım kontrolü yararlı olabilir ancak verilen geri bildirimdeki alternatif eksikliğine ve yazılı etkileşimin olası etkisine cevap vermez.","Sert ve gerekçesiz ilk biçime dönmek kanıtlanan gelişmeyi kaybettirir; güçlü yönü koruma ilkesine aykırıdır.","Taslakları silmek öz yansıtmanın ihtiyaç duyduğu değişim kanıtlarını yok eder.","Bu seçenek doğrudur; gelişen üslup ve gerekçeyi korur, eksik alternatif için uygulanabilir kontrol sırası ve ölçülebilir yeni hedef belirler, kanıtları saklar."],"explanation":"Kanıtlar, öğrencinin karşı tarafın amacını kabul etme ve gerekçe sunma yönlerinde geliştiğini gösterir. Bu güçlü yönler korunmalıdır. Eksik kalan unsur uygulanabilir alternatiftir. Bu nedenle sonraki hedef, her iletide en az bir somut çözüm önermek ve göndermeden önce üç aşamalı sırayı denetlemektir. İlk ve son biçimleri saklamak da gelişimi görünür kılar.","difficultyReason":"Öğrencinin geri bildirimde doğrulanan güçlü yönleri koruması, tek eksik davranış için ölçülebilir hedef seçmesi ve süreç kanıtlarını seçki dosyasında kullanması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0168","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-02-bir-hilal-ugruna","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"815dcf347a1ad9af0c8958500fa0b690fb6d00276b06c7a5b05f0d5323e4e96d","reviewDecisionSha256":"9363ac90404440fee031c9f5cd5a7f21eb79f0e298aaeb17968b46123f6119bf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:815dcf347a1ad9af0c8958500fa0b690fb6d00276b06c7a5b05f0d5323e4e96d","reviewedHash":"sha256:815dcf347a1ad9af0c8958500fa0b690fb6d00276b06c7a5b05f0d5323e4e96d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9363ac90404440fee031c9f5cd5a7f21eb79f0e298aaeb17968b46123f6119bf; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q168","contentProjectionSha256":"815dcf347a1ad9af0c8958500fa0b690fb6d00276b06c7a5b05f0d5323e4e96d","reviewDecisionSha256":"9363ac90404440fee031c9f5cd5a7f21eb79f0e298aaeb17968b46123f6119bf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q169","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n055","noteKey":"tr.g07.turkce.n055","objectiveId":"T.D.7.1","objective":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-36","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-60","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":1,"question":"Mert, sınıfta “çevrim içi grup konuşmalarında anlaşmazlığı büyütmeden çözme” konusunda iki dakikalık bir konuşma yapacaktır. Hazırlık için on dakikası vardır ve yaşına uygun üç uygulanabilir öneri bulmak istemektedir. Aşağıdaki materyallerden hangisi Mert’in amacına en uygundur?","choices":["Okul rehberlik biriminin hazırladığı, kaynağı belli, sekiz dakikalık ve örnek diyaloglar içeren ses kaydı","Yetişkin uzmanlara yönelik, teknik terimlerin açıklanmadığı kırk beş dakikalık panel kaydının tamamı","Hazırlayanı belirtilmeyen, yalnız sloganlar ve izleyici yorumlarıyla desteklenen iki dakikalık popüler video","Konuyla doğrudan ilgisi olmayan, yalnız görüntü kalitesi ve müziği güçlü olan uzun bir gezi videosu"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Kaynağı, hedef kitlesi, süresi ve örnekli içeriği Mert’in amacıyla uyumludur.","Hedef kitle ve süre uyumsuzluğu vardır; güvenilir olsa bile kısa hazırlık için verimli değildir.","İzlenme ve kısalık ölçütlerini güvenilirlik sanır; önerilerin dayanağı ve üreticisi belli değildir.","Konu ilgisini görüntü kalitesiyle karıştırır; materyal aranan iletişim ilkelerini sağlamaz."],"explanation":"Mert’in amacı, kısa sürede yaş düzeyine uygun ve uygulanabilir üç öneri bulmaktır. Okul rehberlik biriminin kaydı hem hazırlayanı belli bir kaynaktır hem de örnek diyaloglarla doğrudan bu amaca hizmet eder. Diğer seçenekler süre, hedef kitle, güvenilirlik ya da konu ilgisi bakımından uygun değildir.","difficultyReason":"Tek bir açık amaç için süre, hedef kitle ve kaynak güvenilirliği gibi temel seçim ölçütlerini doğrudan eşleştirme gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0169","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1d3b83696a2e36bf1f9d3dd6abc68f275a780d1d478caa36c53d8cfecad2bfb7","reviewDecisionSha256":"6f150d02258d1b84eaa50a03071d6fe6e32a25b2e0ea3df68ebf91cd3e734305","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1d3b83696a2e36bf1f9d3dd6abc68f275a780d1d478caa36c53d8cfecad2bfb7","reviewedHash":"sha256:1d3b83696a2e36bf1f9d3dd6abc68f275a780d1d478caa36c53d8cfecad2bfb7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6f150d02258d1b84eaa50a03071d6fe6e32a25b2e0ea3df68ebf91cd3e734305; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q169","contentProjectionSha256":"1d3b83696a2e36bf1f9d3dd6abc68f275a780d1d478caa36c53d8cfecad2bfb7","reviewDecisionSha256":"6f150d02258d1b84eaa50a03071d6fe6e32a25b2e0ea3df68ebf91cd3e734305","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q170","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n055","noteKey":"tr.g07.turkce.n055","objectiveId":"T.D.7.1","objective":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-36","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-60","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":2,"question":"Ela, bir podcasti “arkadaşını dikkatle dinlemenin yollarını öğrenmek” amacıyla açar. İlk dört dakikada sunucu yalnız kendi okul gezisini anlatır; dinleme ile ilgili hiçbir bilgi vermez. Ela’nın materyal seçimini süreç içinde en doğru biçimde yönetmesi aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["Başladığı kaydı sonuna kadar dinleyip içerik değişmese bile başlangıçtaki amacını gezi konusuna çevirmek","Amacına hizmet etmediğini fark edip kaynağı belli, yaş düzeyine uygun başka bir bölüme geçmek","Podcastin kapağını beğendiği için ilgisiz kaydı daha yüksek hızda ve hiç durdurmadan yeniden dinlemek","İlk kaydı bırakıp hazırlayanı ve dayanağı belirtilmeyen kısa bir videodaki ilk öneriyi hemen doğru saymak"],"correct":1,"distractorWhy":["Başlanan materyali bitirme zorunluluğu yanılgısına dayanır; amaçtan uzaklaşmayı düzeltmez.","Doğru: Üst bilişsel izleme yapar, amaçla içerik arasındaki uyumsuzluğu fark eder ve seçimini güvenilir bir alternatifle düzenler.","Görsel çekicilik ve oynatma hızını içerik uygunluğunun yerine koyar; ilgisizliği ortadan kaldırmaz.","İlk materyalin sorununu fark etse de güvenilirlik denetimini tümüyle terk eder."],"explanation":"Ela, ilk bölümde aradığı bilgiye ulaşamadığını kanıtla görmüştür. Bu durumda aynı içeriği sürdürmek yerine amacına, yaş düzeyine ve güvenilirlik ölçütüne uyan başka bir materyale geçmesi bilinçli seçim düzenlemesidir.","difficultyReason":"Öğrencinin başlangıçtaki seçimi değil, dinleme sırasında anlama ve amaç uyumunu izleyerek uygun bir düzenleme yapmasını ayırt etmesini gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0170","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4d3c268655ee5a3957c8e50350a358ccceedb73d4d1552bd819023fe89abdb52","reviewDecisionSha256":"4de7990a8d266b710c482343eeb599b4364f9a5d49dc1c9394a0b7900f4e744c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4d3c268655ee5a3957c8e50350a358ccceedb73d4d1552bd819023fe89abdb52","reviewedHash":"sha256:4d3c268655ee5a3957c8e50350a358ccceedb73d4d1552bd819023fe89abdb52","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4de7990a8d266b710c482343eeb599b4364f9a5d49dc1c9394a0b7900f4e744c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q170","contentProjectionSha256":"4d3c268655ee5a3957c8e50350a358ccceedb73d4d1552bd819023fe89abdb52","reviewDecisionSha256":"4de7990a8d266b710c482343eeb599b4364f9a5d49dc1c9394a0b7900f4e744c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q171","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n055","noteKey":"tr.g07.turkce.n055","objectiveId":"T.D.7.1","objective":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-36","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-60","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":3,"question":"Bir grup öğrenci, toplu kullanım alanlarında nazik uyarı cümleleri hakkında bilgi toplayacaktır. Sorularını doğrudan yöneltmek, verilen örnekleri açıklatmak ve konuşmacının yanıtlarını not etmek istemektedirler. Aşağıdaki planlardan hangisi amaç, etkileşim biçimi ve güvenilirlik bakımından en uygun seçimdir?","choices":["Kaynağı belirsiz videoyu seçip yorum sayısını güvenilirlik kanıtı sayarak bütün önerileri doğrudan kullanmak","Uzun panel kaydını baştan sona izleyip açıklama isteme ve soru sorma ihtiyaçlarından bütünüyle vazgeçmek","Görevi ve deneyimi tanıtılan bir görevliyle kısa söyleşi yapıp iki açık soruyu uygun zamanda yöneltmek","En kısa kaydı seçip konuşmacının konuya uygunluğunu, hedef kitleyi ve içeriğin dayanaklarını incelememek"],"correct":2,"distractorWhy":["Toplumsal ilgi göstergesini kaynak güvenilirliğiyle karıştırır ve doğrulanmamış önerileri temel alır.","Etkileşim ihtiyacını karşılamayan bir biçimi seçer; süreyi de kullanım amacına göre yönetmez.","Doğru: İlgili ve tanıtılmış konuşmacı, soru sormaya elverişli etkileşimli biçim ve önceden hazırlanmış sorular aynı amaca hizmet eder.","Kısalığı tek seçim ölçütü yapar; kaynak, hedef kitle ve içerik uygunluğunu dışarıda bırakır."],"explanation":"Öğrenciler yalnız bilgi dinlemek değil, örnekleri açıklatmak ve soru sormak istemektedir. Bu nedenle ilgili görevi bulunan bir kişiyle kısa, planlı ve etkileşimli söyleşi seçmeleri; sorularını uygun zamanda yöneltmeleri en uygun plandır.","difficultyReason":"Birden fazla ölçütü—amaç, etkileşim gereksinimi, konuşmacının uygunluğu ve soru planını—birlikte değerlendirip seçenekler arasında gerekçeli seçim yapmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0171","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"19b08f3fff52e6ce6f3c05b4c6a15da8383a673a92ef2ab6932bc5a16d8cd591","reviewDecisionSha256":"d390a905e8b1b7ef766990d22f8ed31a6aae7c4837dcad68f0153cec631964a0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:19b08f3fff52e6ce6f3c05b4c6a15da8383a673a92ef2ab6932bc5a16d8cd591","reviewedHash":"sha256:19b08f3fff52e6ce6f3c05b4c6a15da8383a673a92ef2ab6932bc5a16d8cd591","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d390a905e8b1b7ef766990d22f8ed31a6aae7c4837dcad68f0153cec631964a0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q171","contentProjectionSha256":"19b08f3fff52e6ce6f3c05b4c6a15da8383a673a92ef2ab6932bc5a16d8cd591","reviewDecisionSha256":"d390a905e8b1b7ef766990d22f8ed31a6aae7c4837dcad68f0153cec631964a0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q172","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n060","noteKey":"tr.g07.turkce.n060","objectiveId":"T.D.7.7","objective":"T.D.7.7","objectives":["T.D.7.7"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-37","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-61","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":1,"question":"Arda grup arkadaşına, “Geçen hafta taslağı son gece gönderdim. Bu kez çarşamba günü paylaşacağım.” der. Bu sözlerden yapılabilecek en uygun basit çıkarım hangisidir?","choices":["Arda, bu cümleye dayanarak bütün derslerinde her zaman düzenli çalışan bir öğrencidir.","Arda, önceki gecikmeyi anlattığı için grup çalışmasına artık hiç katılmak istememektedir.","Arda, tarihi erkene aldığına göre grup arkadaşlarının hiçbirine güvenmemektedir.","Arda, bu görevde önceki erteleme davranışını değiştirip daha erken paylaşmayı amaçlamaktadır."],"correct":3,"distractorWhy":["Tek bir görevden bütün derslere yönelik kalıcı kişilik genellemesi yapar.","Metinde çalışmayı sevmediğine ilişkin söz veya davranış kanıtı yoktur.","Erken gönderme niyetini güvensizlik olarak yorumlar; bu anlamı destekleyen ipucu bulunmaz.","Doğru: “Geçen hafta” ile “bu kez” karşıtlığı, aynı görev türünde önceki davranıştan farklı bir plan kurduğunu gösterir."],"explanation":"“Geçen hafta taslağı son gece gönderdim.” açık bilgisi önceki ertelemeyi, “Bu kez çarşamba günü paylaşacağım.” sözü ise davranışı değiştirme niyetini gösterir. Çıkarım yalnız bu görevle sınırlıdır.","difficultyReason":"Kısa bir konuşmadaki “bu kez” ipucundan doğrudan söylenmeyen fakat yakın bir niyeti belirlemeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0172","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"07162f4b46c84a9ee50081be9b902103fd3d94ff3ce8e8e5958c2397b2cc5651","reviewDecisionSha256":"0179fe9a14f4bb9536024915e2378a1c8d8f9e2b80fd91b972bb61631025e319","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:07162f4b46c84a9ee50081be9b902103fd3d94ff3ce8e8e5958c2397b2cc5651","reviewedHash":"sha256:07162f4b46c84a9ee50081be9b902103fd3d94ff3ce8e8e5958c2397b2cc5651","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0179fe9a14f4bb9536024915e2378a1c8d8f9e2b80fd91b972bb61631025e319; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q172","contentProjectionSha256":"07162f4b46c84a9ee50081be9b902103fd3d94ff3ce8e8e5958c2397b2cc5651","reviewDecisionSha256":"0179fe9a14f4bb9536024915e2378a1c8d8f9e2b80fd91b972bb61631025e319","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q173","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n060","noteKey":"tr.g07.turkce.n060","objectiveId":"T.D.7.7","objective":"T.D.7.7","objectives":["T.D.7.7"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-37","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-61","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":3,"question":"Selin, arkadaşının sınıf grubundaki bir fotoğrafı başka kişilere göndermeyi önerdiğini duyunca kısa süre susar, kaşlarını çatar ve “Önce fotoğraftaki kişiye sormamız gerekmez mi?” der. Bu sahneden çıkarılabilecek en ölçülü sonuç hangisidir?","choices":["Selin, bu belirli paylaşımın izinsiz yapılmasından rahatsızdır ve fotoğraftaki kişinin onayını önemsemektedir.","Selin, bu olaydan hareketle sınıftaki hiç kimseye hiçbir konuda güvenmemektedir.","Selin, izin sorusundan anlaşıldığı üzere bütün fotoğrafların her koşulda paylaşılmasına karşıdır.","Selin, yalnız konuşmaya katılmak istemediği için susmuş; izin cümlesini de konuyu değiştirmek için söylemiştir."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Sessizlik ve yüz ifadesi, izin sormayı isteyen açık cümleyle birleşerek bu belirli paylaşım konusundaki rahatsızlığı destekler.","Belirli bir davranışa ilişkin kaygıyı tüm sınıfa yönelik güvensizlik olarak aşırı geneller.","Tek bir izinsiz paylaşım durumundan bütün fotoğraf paylaşımlarına yönelik kesin bir tutum çıkarır.","Sessizliği tek başına yorumlar ve ardından gelen izin cümlesini görmezden gelir."],"explanation":"Sahnedeki sözsüz ipuçları tek başına kesin anlam taşımaz; ancak Selin’in “Önce fotoğraftaki kişiye sormamız gerekmez mi?” sözüyle aynı yönde birleşir. Bu nedenle çıkarım, yalnız izinsiz paylaşım konusunda rahatsızlık ve onayı önemseme düzeyinde tutulmalıdır.","difficultyReason":"Sözlü ve sözsüz iki yakın ipucunu birleştirirken kişinin genel karakterine ilişkin aşırı genellemelerden kaçınmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0173","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ff9d66f7715cd7359f9e346ae3c5be880501861ba9762e688bf9f99d456a0bb2","reviewDecisionSha256":"841982543867488662338c57d57077c710f2ec6dc16a5a1ed0fc8e9073cb0d9f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ff9d66f7715cd7359f9e346ae3c5be880501861ba9762e688bf9f99d456a0bb2","reviewedHash":"sha256:ff9d66f7715cd7359f9e346ae3c5be880501861ba9762e688bf9f99d456a0bb2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:841982543867488662338c57d57077c710f2ec6dc16a5a1ed0fc8e9073cb0d9f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q173","contentProjectionSha256":"ff9d66f7715cd7359f9e346ae3c5be880501861ba9762e688bf9f99d456a0bb2","reviewDecisionSha256":"841982543867488662338c57d57077c710f2ec6dc16a5a1ed0fc8e9073cb0d9f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q174","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n060","noteKey":"tr.g07.turkce.n060","objectiveId":"T.D.7.7","objective":"T.D.7.7","objectives":["T.D.7.7"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-37","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-61","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":2,"question":"Bir podcast sunucusu, aynı anda konuşan konuklara “Sesler birbirine karışıyor; birbirimizi anlayabilmemiz için sırayla ilerleyelim.” der. Sunucunun bu önerideki amacı aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["Konukların farklı görüşlerini bırakıp aynı düşünceyi savunmalarını sağlamak","Konuşmaların anlaşılır olmasını ve herkesin sırayla dinlenebilmesini sağlamak","Programı hemen bitirip kalan soruları başka bir bölüme ertelemek","Yalnız en yüksek sesle konuşan konuğa öncelik verip diğerlerini susturmak"],"correct":1,"distractorWhy":["Sırayla konuşma isteğini düşünceleri aynılaştırma amacıyla karıştırır; görüş içeriğine müdahale yoktur.","Doğru: “Sesler birbirine karışıyor” sorunu ve “anlayabilmemiz için” ifadesi açıklık ile dinlenebilirlik amacını gösterir.","Programın süresine veya bitirilmesine ilişkin hiçbir kanıt yoktur.","Söz sırasını adil düzenleme önerisini yüksek sesli kişiyi seçme olarak ters yorumlar."],"explanation":"Sunucu önce sorunu “Sesler birbirine karışıyor.” diye belirtir, ardından “anlayabilmemiz için” sözleriyle önerinin amacını açıklar. Sırayla konuşma, seslerin ayrılmasını ve herkesin dinlenmesini kolaylaştıracaktır.","difficultyReason":"Kısa bölümdeki sorun ve amaç bildiren iki ifadeyi neden-amaç ilişkisi içinde eşleştirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0174","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"99aef9a378d105257c8eb01d51902561f984421a273b131dbc70503333e414bf","reviewDecisionSha256":"891d454fadc53c732c769077913ba2f615d00b3d693b65fb8e0eb7ff5d760d1b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:99aef9a378d105257c8eb01d51902561f984421a273b131dbc70503333e414bf","reviewedHash":"sha256:99aef9a378d105257c8eb01d51902561f984421a273b131dbc70503333e414bf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:891d454fadc53c732c769077913ba2f615d00b3d693b65fb8e0eb7ff5d760d1b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q174","contentProjectionSha256":"99aef9a378d105257c8eb01d51902561f984421a273b131dbc70503333e414bf","reviewDecisionSha256":"891d454fadc53c732c769077913ba2f615d00b3d693b65fb8e0eb7ff5d760d1b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q175","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n060","noteKey":"tr.g07.turkce.n060","objectiveId":"T.D.7.7","objective":"T.D.7.7","objectives":["T.D.7.7"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-37","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-61","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":5,"question":"Bir toplantının sonunda Deniz birkaç kez saate bakar, notlarını çantasına koyar ve “Yarın ilk derste sunumum var.” der. Aşağıdaki çıkarım-gerekçe eşleştirmelerinden hangisi kanıta en uygun ve en ihtiyatlıdır?","choices":["Deniz toplantıdaki herkesten sıkılmıştır; saate bakması ve toparlanması, konuşulanları her zaman önemsiz bulduğunu kesin olarak gösterir.","Deniz sunum yapmaktan korkmaktadır; notlarını çantasına koyması, ertesi gün sınıfa girmek istemediğinin yeterli kanıtıdır.","Deniz toplantıyı yakında bitirme ihtiyacı duyuyor olabilir; saat kontrolü, toparlanma ve ertesi sabahki sunum birlikte zaman sınırlılığına işaret eder.","Deniz artık hiçbir toplantıya katılmayacaktır; ertesi gün dersi olması, gelecekteki bütün toplantılardan vazgeçtiğini gösterir."],"correct":2,"distractorWhy":["Saat kontrolünü tek ve kesin bir duygusal nedene bağlar; sıkılma sonucunu destekleyen ek kanıt yoktur.","Çantayı toplama davranışından sunum korkusu çıkarır; duyguya ilişkin söz veya belirti verilmemiştir.","Doğru: Üç yakın ipucunu birlikte kullanır, sonucu toplantıyı bitirme ihtiyacıyla sınırlar ve “olabilir” diyerek kesinlik iddia etmez.","Anlık zaman gereksinimini gelecekteki bütün toplantılara ilişkin kalıcı karara dönüştürür."],"explanation":"Saate bakma, notları toplama ve ertesi sabahki sunumdan söz etme aynı yönde zaman kısıtına işaret eder. Bu kanıtlar Deniz’in toplantıyı yakında bitirmek isteyebileceğini destekler; sıkılma, korku veya kalıcı karar gibi sonuçları desteklemez.","difficultyReason":"Birden çok yakın ipucunu sentezleyip alternatif açıklamalar arasından kanıtı aşmayan, ihtiyatlı bir basit çıkarımı seçmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0175","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0002a4a5cf75e8fd38c69550858bed90490b81763b73383efcfac194a92dce74","reviewDecisionSha256":"1de80a99bf5720d323406bc837b32c5671a6aae9fdf90b6319217d6d48c179ba","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0002a4a5cf75e8fd38c69550858bed90490b81763b73383efcfac194a92dce74","reviewedHash":"sha256:0002a4a5cf75e8fd38c69550858bed90490b81763b73383efcfac194a92dce74","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1de80a99bf5720d323406bc837b32c5671a6aae9fdf90b6319217d6d48c179ba; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q175","contentProjectionSha256":"0002a4a5cf75e8fd38c69550858bed90490b81763b73383efcfac194a92dce74","reviewDecisionSha256":"1de80a99bf5720d323406bc837b32c5671a6aae9fdf90b6319217d6d48c179ba","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q176","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n061","noteKey":"tr.g07.turkce.n061","objectiveId":"T.D.7.8","objective":"T.D.7.8","objectives":["T.D.7.8"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-37","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-62","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":2,"question":"Kısa filmin başında yeni gelen öğrenci grup çalışmasına katılmak istediğini söyler ancak arkadaşları onu dinlemez. Orta bölümde bir öğrenci onun fikrini sorunca yeni öğrenci çizelgedeki önemli bir hatayı fark eder. Son sahnede görev dağılımı herkesin görüşü alınarak yeniden yapılır. Filmin bütününden çıkarılabilecek ana düşünce hangisidir?","choices":["Çizelge hazırlamak, gruba sonradan katılan öğrencilerin tek başına üstlenmesi gereken bir görevdir.","Grup çalışmasında en önemli ilke, farklı görüşleri dinlemeden olabildiğince hızlı karar vermektir.","Yeni gelen öğrenciler, her grup çalışmasında diğer bütün öğrencilerden daha başarılı sonuçlar üretir.","Farklı kişilere söz hakkı veren gruplar hem daha kapsayıcı hem de daha işlevsel çalışabilir."],"correct":3,"distractorWhy":["Tek bir ayrıntıyı görev kuralına dönüştürür; filmde böyle bir dağılım yoktur.","Başlangıçtaki dışlama sorununu ve sondaki ortak karar değişimini açıklamaz.","Bir katkı örneğini bütün yeni öğrencilere yönelik başarı genellemesine dönüştürür.","Doğru: Başlangıçtaki dışlanma, ortadaki yararlı katkı ve sondaki katılımcı görev dağılımını tek bir yargıda birleştirir."],"explanation":"Filmin farklı bölümleri aynı değişim örüntüsünü gösterir: söz hakkı verilmediğinde grup bir katkıyı kaçırır, dinlediğinde hatayı fark eder ve sonunda karar sürecini kapsayıcı hâle getirir. Bu nedenle ana düşünce katılımcı iletişimin kapsayıcılık ve işlev üzerindeki etkisidir.","difficultyReason":"Başlangıç, gelişme ve sonuçtaki üç kanıtı birleştirerek tek bir olay ayrıntısından daha kapsamlı ana düşünceye ulaşmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0176","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"865a02accf2e3941c20ec74ddc310ff32da04ff2009c88f735819d8c32954236","reviewDecisionSha256":"c87299bd0330b9f5e377f1e3dad0c12142c598305737f842fac2e18018e8d31e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:865a02accf2e3941c20ec74ddc310ff32da04ff2009c88f735819d8c32954236","reviewedHash":"sha256:865a02accf2e3941c20ec74ddc310ff32da04ff2009c88f735819d8c32954236","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c87299bd0330b9f5e377f1e3dad0c12142c598305737f842fac2e18018e8d31e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q176","contentProjectionSha256":"865a02accf2e3941c20ec74ddc310ff32da04ff2009c88f735819d8c32954236","reviewDecisionSha256":"c87299bd0330b9f5e377f1e3dad0c12142c598305737f842fac2e18018e8d31e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q177","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n061","noteKey":"tr.g07.turkce.n061","objectiveId":"T.D.7.8","objective":"T.D.7.8","objectives":["T.D.7.8"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-37","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-62","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":3,"question":"Bir podcastte konuşmacı, çevrim içi tartışmalarda öfkeliyken hemen cevap yazdığında sık sık yanlış anlaşıldığını anlatır. Sonraları mesajı göndermeden önce beklemeye, karşı tarafın ne demek istediğini soru ile açıklatmaya ve “Ben böyle anladım.” diye başlamaya geçtiğini söyler. Bölümün sonunda anlaşmazlıkların daha kısa sürdüğünü belirtir. Bu anlatının bütününe dayanan en güçlü çıkarım hangisidir?","choices":["Tepkiyi ertelemek, niyeti açıklatmak ve suçlayıcı olmayan dil kullanmak dijital anlaşmazlığı azaltabilir.","Her çevrim içi tartışmada ilk yazılan mesajı okumadan silmek, yanlış anlaşılmayı kesin olarak önleyen tek yöntemdir.","Yanlış anlaşılmaların tek nedeni hızlı yazmaktır; bekleme dışındaki iletişim davranışlarının sonuç üzerinde etkisi yoktur.","Karşı tarafa açıklayıcı soru sorulduğunda o kişi mutlaka fikrini değiştirir ve tartışma her durumda tamamen biter."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Başlangıçtaki sorun, ortadaki üç strateji ve sondaki kısalan anlaşmazlık sonucunu birlikte açıklar.","Metindeki bekleme ve açıklama isteme yöntemlerini, bütün ilk mesajları silme gibi verilmeyen bir kurala indirger.","Birden çok iletişim davranışını yok sayarak nedeni tek etkene indirger.","Açıklama sorusunun amacı anlamayı netleştirmektir; görüş değişikliği kesin sonucu metinde yoktur."],"explanation":"Konuşmacının deneyiminde hızlı tepki sorunla, bekleme-açıklama isteme-ben dili kullanma ise daha kısa anlaşmazlıklarla ilişkilendirilmiştir. Doğru çıkarım, bu sürecin bütününü kapsar ve sonucu “azaltabilir” diyerek kanıtın sınırında tutar.","difficultyReason":"Dağınık üç iletişim stratejisini sonuç bölümündeki değişimle ilişkilendirip tek nedenli veya kesin yargılardan kaçınmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0177","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7b4e4112fd95ccba950932ae8a635886d85721cb444fc45b6b9e0cd177b6d0ad","reviewDecisionSha256":"82517ed43cf0f316782d7678e13d14012517a4e8f43eeb3f6ef562c8bd539629","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7b4e4112fd95ccba950932ae8a635886d85721cb444fc45b6b9e0cd177b6d0ad","reviewedHash":"sha256:7b4e4112fd95ccba950932ae8a635886d85721cb444fc45b6b9e0cd177b6d0ad","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:82517ed43cf0f316782d7678e13d14012517a4e8f43eeb3f6ef562c8bd539629; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q177","contentProjectionSha256":"7b4e4112fd95ccba950932ae8a635886d85721cb444fc45b6b9e0cd177b6d0ad","reviewDecisionSha256":"82517ed43cf0f316782d7678e13d14012517a4e8f43eeb3f6ef562c8bd539629","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q178","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n061","noteKey":"tr.g07.turkce.n061","objectiveId":"T.D.7.8","objective":"T.D.7.8","objectives":["T.D.7.8"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-37","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-62","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":5,"question":"Bir sesli öyküde iki kardeş ortak çalışma masasını kullanırken sürekli tartışır. Başta her biri yalnız kendi programını söyler. Daha sonra birbirlerinin günlük planını dinlerler. Sonunda saatleri gösteren esnek bir çizelge hazırlayıp değişiklik olduğunda haber vermeye karar verirler. Aşağıdakilerden hangisi öykünün dersini en kapsamlı biçimde açıklar?","choices":["Ortak alanlarda kullanım önceliği, ihtiyaçlara bakılmadan yalnız yaşı daha büyük olan kişiye verilmelidir.","Ortak sorunlar, ihtiyaçları açıklama, birbirini dinleme ve değişime açık bir plan kurma yoluyla çözülebilir.","Her anlaşmazlığın tek geçerli çözümü, tarafların bütün gününü ayrıntılı yazılı çizelgelere bağlamaktır.","Kardeşler ancak aynı günlük programa sahip olurlarsa tartışmadan yaşayabilir; farklı ihtiyaçlar uzlaştırılamaz."],"correct":1,"distractorWhy":["Metinde yaşa dayalı öncelik yoktur; ortak çözüm örüntüsünü görmez.","Doğru: Sorunun başlangıcını, dinleme dönüm noktasını ve esnek planla kurulan sonucu birlikte kapsar.","Öyküdeki bir çözüm aracını bütün anlaşmazlıklar için zorunlu ve tek yöntem olarak geneller.","Çözümün aynı programdan değil, farklı programların açıklanıp uyumlandırılmasından doğduğunu ters yorumlar."],"explanation":"Öyküde çatışma, yalnız kişisel talepler dile getirildiğinde sürer; ihtiyaçlar karşılıklı dinlenince ortak ve değiştirilebilir bir plan kurulabilir. Bu nedenle ders, iletişim ile uyarlanabilir planlamanın birlikte işlemesidir.","difficultyReason":"Olay özetini aşarak sorunun kaynağı, dönüm noktası ve çözüm biçimini tek bir genellenebilir ilkeye dönüştürmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0178","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7331c740a339d4739743a1e7b265c7df52d76c5d9c4c66e3681377b0e9cf19f4","reviewDecisionSha256":"ff925cf6b22e7615bcfe269eb23f01dc06fdc3496e2792c96d2acfbdff527a30","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7331c740a339d4739743a1e7b265c7df52d76c5d9c4c66e3681377b0e9cf19f4","reviewedHash":"sha256:7331c740a339d4739743a1e7b265c7df52d76c5d9c4c66e3681377b0e9cf19f4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ff925cf6b22e7615bcfe269eb23f01dc06fdc3496e2792c96d2acfbdff527a30; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q178","contentProjectionSha256":"7331c740a339d4739743a1e7b265c7df52d76c5d9c4c66e3681377b0e9cf19f4","reviewDecisionSha256":"ff925cf6b22e7615bcfe269eb23f01dc06fdc3496e2792c96d2acfbdff527a30","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q179","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n061","noteKey":"tr.g07.turkce.n061","objectiveId":"T.D.7.8","objective":"T.D.7.8","objectives":["T.D.7.8"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-37","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-62","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":5,"question":"Bir söyleşide moderatör, farklı konukların görüşlerinden sonra her defasında “Sizi doğru anladıysam…” diyerek duyduğunu kısa biçimde özetliyor, ardından kendi sorusunu yöneltiyor. Son bölümde konuklar, yanlış anlaşılmadan konuşabildiklerini söylüyor. Aşağıdaki yorumlardan hangisi hem bütüncül kanıta dayanır hem de moderatörün yaklaşımını doğru açıklar?","choices":["Moderatör, konukların sözlerini özetleyerek onların görüşlerini kendi düşüncesine dönüştürmeyi amaçlamaktadır.","Moderatör, her konuşmadan sonra araya girdiği için yalnız programın süresini uzatmayı ve daha çok konuşmayı istemektedir.","Moderatör, anlaşılmayı doğrulamayı saygılı tartışmanın koşulu görür; yinelenen özetler ve konukların son sözleri bunu destekler.","Moderatör, bütün konuklarla aynı fikirde olduğu için söylediklerini tekrarlar ve görüşler arasındaki farkları kaldırır."],"correct":2,"distractorWhy":["Özetlemeyi görüş değiştirme olarak yorumlar; moderatörün doğrulama ifadesini ve soru yöneltme işlevini göz ardı eder.","Tekrarın işlevini yalnız süreye bağlar; son bölümdeki yanlış anlaşılmama sonucunu açıklamaz.","Doğru: Farklı bölümlerde yinelenen davranışı sonuçtaki etkiyle ilişkilendirerek konuşmacının genel iletişim yaklaşımını çıkarır.","Anladığını doğrulamak ile aynı fikirde olmayı karıştırır; görüş birliği kanıtı verilmemiştir."],"explanation":"“Sizi doğru anladıysam…” kalıbı farklı bölümlerde tekrarlanır ve konuklar sonunda yanlış anlaşılmadan konuşabildiklerini belirtir. Bu iki kanıt kümesi, moderatörün özetlemeyi anlamayı doğrulayan bir saygılı tartışma yöntemi olarak gördüğünü destekler.","difficultyReason":"Tekrarlanan davranış örüntüsünü sonuç bölümündeki etkiyle birleştirip özetleme, görüş değiştirme ve fikir birliği arasındaki ince farkları ayırt etmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0179","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a5da73ea770d10ec96f2d65136b6fc5caac83b2a16c7e2b0ddbb59a6d13fb54f","reviewDecisionSha256":"a95f7a267684b9a9bae97cddb417b9f02f54aca22b45be7c5f0a745a61364027","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a5da73ea770d10ec96f2d65136b6fc5caac83b2a16c7e2b0ddbb59a6d13fb54f","reviewedHash":"sha256:a5da73ea770d10ec96f2d65136b6fc5caac83b2a16c7e2b0ddbb59a6d13fb54f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a95f7a267684b9a9bae97cddb417b9f02f54aca22b45be7c5f0a745a61364027; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q179","contentProjectionSha256":"a5da73ea770d10ec96f2d65136b6fc5caac83b2a16c7e2b0ddbb59a6d13fb54f","reviewDecisionSha256":"a95f7a267684b9a9bae97cddb417b9f02f54aca22b45be7c5f0a745a61364027","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q180","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n056","noteKey":"tr.g07.turkce.n056","objectiveId":"T.D.7.19","objective":"T.D.7.19","objectives":["T.D.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-39","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-65","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":2,"question":"Bir öğrenci kulübünün tanıtım videosunda “Sınıfımızdaki öğrencilerin çoğu bu çalışmaya katıldı; sen de aramıza gel.” deniyor. Bu ifadede kullanılan ikna tekniği ve oluşturulmak istenen etki hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?","choices":["Otorite — ilgili bir uzmanın bilgisine güvenme","Karşılıkta bulunma — önceki bir iyiliğe cevap verme","Karşıtlık — iki seçenek arasındaki farkı büyütme","Toplumsal kanıt — çoğunluğa uyma ve dışarıda kalmama isteği"],"correct":3,"distractorWhy":["Bir uzman, görevli veya ilgili unvan gösterilmediği için otorite ve uzmanlığa güven etkisi yoktur.","Önceden yapılmış bir iyilikten söz edilmediği için karşılık verme isteği harekete geçirilmemiştir.","İki seçenek karşılaştırılmadığı için farkı büyütmeye dayalı karşıtlık tekniği kullanılmamıştır.","Doğru: Çoğunluğun katılımı karar için dayanak gösterilmiş, dinleyicide gruba uyma ve dışarıda kalmama isteği hedeflenmiştir."],"explanation":"“Öğrencilerin çoğu katıldı.” sözü, etkinliğin niteliğine ilişkin doğrudan kanıt sunmak yerine çoğunluğun davranışını örnek gösterir. Bu toplumsal kanıttır ve dinleyicide gruba uyma veya dışarıda kalmama isteği oluşturabilir.","difficultyReason":"İfadeyi yalnız teknik adıyla değil, tekniğin dinleyicide oluşturmayı amaçladığı psikolojik etkiyle birlikte eşleştirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0180","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"57fc6b633de862de699197761b04e51b986ba275d24fabedb1817349d01f9d7a","reviewDecisionSha256":"e7e5c627c9e585bf6bc555c593d4368a36989f4a7c48da535510ee2306d834e7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:57fc6b633de862de699197761b04e51b986ba275d24fabedb1817349d01f9d7a","reviewedHash":"sha256:57fc6b633de862de699197761b04e51b986ba275d24fabedb1817349d01f9d7a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e7e5c627c9e585bf6bc555c593d4368a36989f4a7c48da535510ee2306d834e7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q180","contentProjectionSha256":"57fc6b633de862de699197761b04e51b986ba275d24fabedb1817349d01f9d7a","reviewDecisionSha256":"e7e5c627c9e585bf6bc555c593d4368a36989f4a7c48da535510ee2306d834e7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q181","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n056","noteKey":"tr.g07.turkce.n056","objectiveId":"T.D.7.19","objective":"T.D.7.19","objectives":["T.D.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-39","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-65","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":3,"question":"Okulun kitap paylaşım kampanyası için hazırlanan ses kaydında “Geçen ay komşu okul bize yüzlerce kitap gönderdi; şimdi sıra bizde. Toplama aracı yalnız iki gün sonra gelecek.” deniyor. Bu iki cümlede sırasıyla hangi ikna teknikleri kullanılmıştır?","choices":["Karşılıkta bulunma ve kıtlık/azlık","Sevgi/hoşlanma ve otorite","Toplumsal kanıt ve karşıtlık","Tutarlılık ve uzlaşma"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: İlk cümle önceki yardıma karşılık verme isteğini, ikinci cümle sınırlı zamanı vurgulayarak acele duygusunu kullanır.","Sevilen bir kişi ya da ilgili uzman gösterilmediği için bu eşleştirme metin kanıtına dayanmaz.","Çoğunluğun davranışı ve iki seçenek arasındaki fark belirtilmediği için iki teknik de uygun değildir.","Önceden verilmiş kişisel söz veya ortak değer vurgusu bulunmadığından tutarlılık ve uzlaşma değildir."],"explanation":"“Bize kitap gönderdi; şimdi sıra bizde.” ifadesi yapılan iyiliğe karşılık verme eğilimine seslenir. “Yalnız iki gün” sözü ise zamanın sınırlı olduğunu vurgulayarak kıtlık etkisi oluşturur.","difficultyReason":"Aynı kısa içerikte art arda kullanılan iki tekniği, her birinin farklı psikolojik etkisini dikkate alarak ayırmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0181","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"428472d5e068b5c4fcef8a697ce6b1304b29b2e5786788d0278f3946c59dcbef","reviewDecisionSha256":"8f25880c54a0a7b1a7512d8c2d08017e81aa0bc372569dd2d7618e616ac3c300","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:428472d5e068b5c4fcef8a697ce6b1304b29b2e5786788d0278f3946c59dcbef","reviewedHash":"sha256:428472d5e068b5c4fcef8a697ce6b1304b29b2e5786788d0278f3946c59dcbef","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8f25880c54a0a7b1a7512d8c2d08017e81aa0bc372569dd2d7618e616ac3c300; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q181","contentProjectionSha256":"428472d5e068b5c4fcef8a697ce6b1304b29b2e5786788d0278f3946c59dcbef","reviewDecisionSha256":"8f25880c54a0a7b1a7512d8c2d08017e81aa0bc372569dd2d7618e616ac3c300","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q182","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n056","noteKey":"tr.g07.turkce.n056","objectiveId":"T.D.7.19","objective":"T.D.7.19","objectives":["T.D.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-39","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-65","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":5,"question":"Sınıf temsilcisi şöyle der: “Geçen hafta hepimiz grup sohbetinde saygılı olmayı önemsediğimizi söyledik. Bu yüzden öfkeli bir mesaja hemen cevap vermeden önce kısa bir ara vermeyi kabul edelim. Rehber öğretmenimiz de bu yöntemin yanlış anlamayı azaltabileceğini açıkladı.” Bu konuşmadaki ikna tekniklerini ve dayanaklarını en doğru açıklayan seçenek hangisidir?","choices":["Toplumsal kanıt ve kıtlık vardır; sınıfın tamamının konuşmuş olması çoğunluğu, kısa ara sözü ise sınırlı fırsatı gösterir.","Tutarlılık ve otorite vardır; önceki saygı değeri öneriye bağlanmış, rehber öğretmenin ilgili görüşüne başvurulmuştur.","Karşılıkta bulunma ve sevgi vardır; öğretmenin öğrencilere yardım etmiş ve herkesçe sevilmiş olduğu varsayılmaktadır.","Karşıtlık ve uzlaşma vardır; iki mesaj türü karşılaştırılmış ve öğrencilerin tek bir görüşe katılması istenmiştir."],"correct":1,"distractorWhy":["Çoğunluğun davranışı karar kanıtı yapılmamış, ayrıca süre veya sınırlı fırsat vurgulanmamıştır.","Doğru: İlk bölüm kişinin önceki değeriyle uyumlu davranma eğilimine, ikinci bölüm ilgili görevdeki uzmanın görüşüne dayanır.","Önceki bir iyiliğe karşılık çağrısı yoktur; öğretmenin sevilip sevilmediği de metinde belirtilmemiştir.","İki seçenek arasında çekicilik farkı kurulmaz; ortak amaç kullanılsa bile “zorlanma” sonucu metne eklenmiştir."],"explanation":"“Saygılı olmayı önemsediğimizi söyledik.” sözü, önerilen bekleme davranışını önceki değerle uyumlu göstererek tutarlılık tekniğini kullanır. Rehber öğretmenin konuyla ilgili açıklaması ise otorite tekniğidir. Uzman görüşü yine gerekçesiyle değerlendirilmelidir.","difficultyReason":"Bir konuşmada birlikte kullanılan iki tekniği belirlemek, ilgili otorite ile yalnız unvan kullanımını ayırmak ve her tekniği somut ifadeye bağlamak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0182","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"247f41ef6e1cbbec27fe2f1dd172f2c158a7046a210e44c7e54cd498d4a6bdd3","reviewDecisionSha256":"65f2434e9baa2072118bf018dee2b8a2af647f5eed660c36bced1387d38b5390","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:247f41ef6e1cbbec27fe2f1dd172f2c158a7046a210e44c7e54cd498d4a6bdd3","reviewedHash":"sha256:247f41ef6e1cbbec27fe2f1dd172f2c158a7046a210e44c7e54cd498d4a6bdd3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:65f2434e9baa2072118bf018dee2b8a2af647f5eed660c36bced1387d38b5390; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q182","contentProjectionSha256":"247f41ef6e1cbbec27fe2f1dd172f2c158a7046a210e44c7e54cd498d4a6bdd3","reviewDecisionSha256":"65f2434e9baa2072118bf018dee2b8a2af647f5eed660c36bced1387d38b5390","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q183","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n056","noteKey":"tr.g07.turkce.n056","objectiveId":"T.D.7.19","objective":"T.D.7.19","objectives":["T.D.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-39","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-65","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":5,"question":"Bir kulüp tanıtımında şu sözler kullanılıyor: “Diğer kulüpte çoğunlukla sunum dinlersiniz; burada kendi fikrinizi projeye dönüştürürsünüz. Sevdiğiniz okul mezunu Deniz Akın ilk toplantımıza katılacak. Hepimizin ortak amacı, okulda daha güçlü iletişim kurmak.” Bu içeriğin çözümlemesi aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz verilmiştir?","choices":["Yalnız otorite kullanılmıştır; okul mezununun adı, kulübün bütün vaatlerini doğrulayan uzmanlık kanıtı sayılmıştır.","Toplumsal kanıt ve kıtlık kullanılmıştır; üyelerin çoğunluğu ile son başvuru süresi açıkça belirtilmiştir.","Karşıtlık, sevgi/hoşlanma ve uzlaşma vardır; kulüpler ayrıştırılmış, sevilen kişi ve ortak hedef öne çıkarılmıştır.","Karşılıkta bulunma ve tutarlılık vardır; kulübün önceki yardımı ile öğrencilerin daha önce verdiği söz hatırlatılmıştır."],"correct":2,"distractorWhy":["Mezun kişinin ilgili uzmanlığı belirtilmez; ayrıca tek bir kişi adı bütün iddiaları gerçek kanıt hâline getirmez.","Çoğunluk veya sınırlı süre-sayı ifadesi bulunmadığı için iki teknik de metinde yoktur.","Doğru: “Yalnız dinlemek/proje üretmek” farkı karşıtlık, sevilen mezun yakınlık etkisi, “ortak amacımız” sözü ise uzlaşma tekniğidir.","Önceki iyilik veya verilmiş katılım sözü bulunmadığı için karşılıkta bulunma ve tutarlılık çıkarılamaz."],"explanation":"Tanıtım, iki kulüp arasındaki farkı büyüterek karşıtlık kurar; sevilen mezunu anarak hoşlanma etkisinden yararlanır; ortak iletişim hedefini vurgulayarak uzlaşma oluşturur. Bu tekniklerin varlığı, kulübün gerçekten daha iyi olduğunu tek başına kanıtlamaz.","difficultyReason":"Üç tekniğin aynı metinde nasıl birlikte çalıştığını çözümlemeyi ve ikna tekniği ile iddianın gerçek kanıtını birbirinden ayırmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0183","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b397b995b1c4b97d2e53f6728d296ab9053b29846072bd8d7b7aa6e8464d33cc","reviewDecisionSha256":"ea44449786e98560e1e72cb2cdd01ed2a08e6673c4fb3e511e68279a06f29fcd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b397b995b1c4b97d2e53f6728d296ab9053b29846072bd8d7b7aa6e8464d33cc","reviewedHash":"sha256:b397b995b1c4b97d2e53f6728d296ab9053b29846072bd8d7b7aa6e8464d33cc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ea44449786e98560e1e72cb2cdd01ed2a08e6673c4fb3e511e68279a06f29fcd; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q183","contentProjectionSha256":"b397b995b1c4b97d2e53f6728d296ab9053b29846072bd8d7b7aa6e8464d33cc","reviewDecisionSha256":"ea44449786e98560e1e72cb2cdd01ed2a08e6673c4fb3e511e68279a06f29fcd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q184","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-23","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-23","noteId":"tr.g07.turkce.n057","noteKey":"tr.g07.turkce.n057","objectiveId":"T.D.7.23","objective":"T.D.7.23","objectives":["T.D.7.23"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-40","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-67","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":2,"question":"Yedinci sınıf öğrencilerine yönelik bir videoda konuşmacı günlük örnekler veriyor; ancak “dijital ayak izi” kavramını açıklamadan kullanıyor ve bu bölümü çok hızlı okuyor. Videonun diliyle ilgili en uygun değerlendirme hangisidir?","choices":["Konuşmacının ses tonu hoş olduğu için dil, hedef kitlenin bütün kavramları anlayacağı ölçüde eksiksiz ve başarılıdır.","Video kısa sürdüğü için açıklanmayan terimler de bağlamdan mutlaka anlaşılır; konuşma hızı dil değerlendirmesinde ölçüt değildir.","Bir terim açıklanmadığı için videoda kullanılan bütün sözcükler anlaşılmaz, verilen bilgilerin tamamı da geçersizdir.","Dil günlük örneklerle desteklenmiştir; ancak tanımsız terim ve yüksek hız hedef kitleyi zorladığı için ölçütü kısmen karşılar."],"correct":3,"distractorWhy":["Kişisel ses beğenisini hedef kitleye uygun dil ölçütünün yerine koyar.","Süreyi anlaşılabilirlik kanıtı sayar; açıklanmayan kavram sorununu değerlendirmez.","Bir dil sınırlılığını içerikteki bütün bilgilerin doğruluğuna geneller.","Doğru: Hem güçlü kanıtı hem sınırlılığı belirler ve yargıyı yalnız dilin anlaşılabilirliğiyle sınırlar."],"explanation":"Ölçüt, dilin hedef kitle için açık olmasıdır. Günlük örnekler güçlü bir yönken “dijital ayak izi” teriminin açıklanmaması ve hızlı sunum anlamayı kesebilir. Bu nedenle dengeli yargı “kısmen karşılar” biçimindedir.","difficultyReason":"Tek bir boyutu değerlendirirken kişisel beğeni, içerik doğruluğu ve dil anlaşılabilirliği arasındaki farkı ayırt etmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0184","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"89657139994b8e60e2b520536e8a1ddec584b52035325158da8af2c3d0898215","reviewDecisionSha256":"86d968134d5f08c3e7189524cb182269728966d3185bcac8c7ba1ba4581403e6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:89657139994b8e60e2b520536e8a1ddec584b52035325158da8af2c3d0898215","reviewedHash":"sha256:89657139994b8e60e2b520536e8a1ddec584b52035325158da8af2c3d0898215","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:86d968134d5f08c3e7189524cb182269728966d3185bcac8c7ba1ba4581403e6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q184","contentProjectionSha256":"89657139994b8e60e2b520536e8a1ddec584b52035325158da8af2c3d0898215","reviewDecisionSha256":"86d968134d5f08c3e7189524cb182269728966d3185bcac8c7ba1ba4581403e6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q185","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-23","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-23","noteId":"tr.g07.turkce.n057","noteKey":"tr.g07.turkce.n057","objectiveId":"T.D.7.23","objective":"T.D.7.23","objectives":["T.D.7.23"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-40","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-67","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":3,"question":"“Etkin Dinleme” adlı podcastte kavram önce tanımlanıyor, ardından duyduğunu özetleme ve açıklayıcı soru sorma için iki kısa diyalog veriliyor. Kayıt, önerileri topluca hatırlatan bir sonuç bölümü olmadan bitiyor. Aşağıdaki yargılardan hangisi ölçüt ve kanıta dayalı dengeli bir değerlendirmedir?","choices":["Podcast, tanım ve iki diyalogla içerik ölçütünü karşılar; sonuç özeti eklenirse organizasyonu daha işlevsel olur.","Sonunda müzik kullanılmadığı için öğretim amacı gerçekleşmemiş, tanım ve örnekler de bütünüyle etkisiz kalmıştır.","İki örneğin bulunması, podcastin dili, kaynak güvenilirliği ve bütün bölüm düzeninin kusursuz olduğunu tek başına kanıtlar.","Öneriler sonuçta yeniden sıralanmadığı için podcastin başlangıçtaki tanımı ile iki diyaloğunun hiçbir öğretici değeri yoktur."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: İçerik ölçütünü karşılayan tanım ve örnekleri, organizasyondaki eksik sonuçla ayrı ayrı değerlendirir.","Müzik, verilen öğretim amacı için zorunlu bir ölçüt değildir; kişisel beklenti yargıya dönüştürülmüştür.","Tek bir güçlü kanıttan tüm boyutların kusursuz olduğu sonucunu çıkarır.","Organizasyon sınırlılığını içeriğin bütün değerini yok sayacak biçimde geneller."],"explanation":"Podcastin amacı beceriyi öğretmektir. Tanım ve iki diyalog içeriği destekler; fakat önerilerin sonuçta toparlanmaması hatırlamayı güçleştirebilir. Doğru değerlendirme iki boyutu birbirine karıştırmadan belirtir.","difficultyReason":"İçerik ve organizasyon için ayrı ölçütler kurup aynı materyalin güçlü ve geliştirilebilir yönlerini dengeli biçimde birleştirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0185","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f6e1ba80b59e2386a122f6409db2ac05043a8d481f59b60cfd965195d5498836","reviewDecisionSha256":"1d6add0d6c840ec90202c71eb87214b2c9387d30f7fffaaba4577a09f2d41cb7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f6e1ba80b59e2386a122f6409db2ac05043a8d481f59b60cfd965195d5498836","reviewedHash":"sha256:f6e1ba80b59e2386a122f6409db2ac05043a8d481f59b60cfd965195d5498836","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1d6add0d6c840ec90202c71eb87214b2c9387d30f7fffaaba4577a09f2d41cb7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q185","contentProjectionSha256":"f6e1ba80b59e2386a122f6409db2ac05043a8d481f59b60cfd965195d5498836","reviewDecisionSha256":"1d6add0d6c840ec90202c71eb87214b2c9387d30f7fffaaba4577a09f2d41cb7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q186","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-23","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-23","noteId":"tr.g07.turkce.n057","noteKey":"tr.g07.turkce.n057","objectiveId":"T.D.7.23","objective":"T.D.7.23","objectives":["T.D.7.23"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-40","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-67","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":4,"question":"Bir sesli öyküde iki arkadaşın aynı olayı farklı yorumlaması başlangıç ve gelişme bölümlerinde açıkça veriliyor. Son bölümde yalnız bir arkadaş özür diliyor; diğerinin ne düşündüğü ve bundan sonra ne yapacağı açıklanmadan öykü bitiyor. Aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kanıtı doğru ölçütle karşılaştırır?","choices":["Öykü mutsuz bir son izlenimi verdiği için sözcük seçimi anlaşılmazdır ve dil ölçütünü hiçbir bölümde karşılamaz.","İki bakış açısı başlangıçta tutarlı kurulmuştur; ikincisi sonuçta tamamlanmadığı için çatışma akışı kısmen açık kalır.","Yalnız bir kişinin özür dilemesi, anlatılan bütün olayların gerçek dışı ve karakterlerin tüm davranışlarının tutarsız olduğunu gösterir.","Seslendiren kişinin adı açıklanmadığı için olay örgüsünün düzeni ve karakterlerin sonuçtaki davranışları hiçbir ölçütle değerlendirilemez."],"correct":1,"distractorWhy":["Sonucun duygusal tonunu dil açıklığıyla karıştırır ve metin yapısına ilişkin kanıtı kullanmaz.","Doğru: İki bakış açısının kurulmasını güçlü yön, birinin sonuçta tamamlanmamasını ise çatışma akışındaki sınırlılık olarak değerlendirir.","Tek bir sonuç ayrıntısından bütün olayların gerçekliğine ilişkin ilgisiz bir genelleme yapar.","Karakter ve organizasyon değerlendirmesini seslendiren kişinin kimliğine bağlar; verilen kanıtlar metnin içinde yeterlidir."],"explanation":"Öykü başta iki bakış açısı kurduğu için sonuçta bu çizgilerin ne ölçüde tamamlandığı değerlendirilmelidir. Bir tarafın düşüncesi açık bırakıldığından çatışma çözümü kısmen eksiktir; bu, dil veya gerçeklik hakkında kesin bir olumsuz yargı gerektirmez.","difficultyReason":"Öykünün farklı bölümlerini içerik ve organizasyon ölçütleriyle karşılaştırıp duygusal beğeniye ya da ilgisiz kaynak ölçütlerine sapmadan sınırlı yargı kurmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0186","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0dc0aefabb4d5c3b6fab9965f513801ec4311907af64ce62db83e0254cb7fd91","reviewDecisionSha256":"6e6d012970e61399b5c15cfd180c1ac81c4e13d54d7fc5f8411c06ca2d3a076d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0dc0aefabb4d5c3b6fab9965f513801ec4311907af64ce62db83e0254cb7fd91","reviewedHash":"sha256:0dc0aefabb4d5c3b6fab9965f513801ec4311907af64ce62db83e0254cb7fd91","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6e6d012970e61399b5c15cfd180c1ac81c4e13d54d7fc5f8411c06ca2d3a076d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q186","contentProjectionSha256":"0dc0aefabb4d5c3b6fab9965f513801ec4311907af64ce62db83e0254cb7fd91","reviewDecisionSha256":"6e6d012970e61399b5c15cfd180c1ac81c4e13d54d7fc5f8411c06ca2d3a076d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q187","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-23","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-23","noteId":"tr.g07.turkce.n057","noteKey":"tr.g07.turkce.n057","objectiveId":"T.D.7.23","objective":"T.D.7.23","objectives":["T.D.7.23"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-40","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-67","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":5,"question":"Bir öğrenci videosunda güvenli grup sohbeti için üç öneri veriliyor: kişisel bilgi paylaşmama, izinsiz görüntü göndermeme ve rahatsız edici mesajı güvenilir bir yetişkine bildirme. Video üç başlık altında düzenlenmiş; fakat bazı cümleler çok hızlı okunmuş ve bir terim açıklanmamıştır. Aşağıdaki öğrenci değerlendirmelerinden hangisi açık ölçüt, somut kanıt ve kapsamı sınırlı yargı içerir?","choices":["Video renkli başlıklar kullandığı için kaynağı kesinlikle güvenilirdir; içerik, dil ve organizasyonun tümü eksiksizdir.","Ben hızlı konuşmaları sevmediğim için üç güvenlik önerisinin hiçbiri uygulanamaz; video bütünüyle başarısız sayılmalıdır.","İçerik üç somut davranışla uygulanabilir, başlıklar akışı görünür kılar; dil ise tanımsız terim ve hız nedeniyle geliştirilmelidir.","Videoyu hazırlayanlar yavaş konuşmadığı için iletişim konusunda yetersizdir; bütün metin başka kişilerce baştan yazılmalıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["Tasarım beğenisini güvenilirlik ve tüm kalite boyutları için kanıt sayar.","Kişisel tercihi ölçüte dönüştürür ve dil sorununun içerik önerilerini tümüyle geçersiz kıldığını varsayar.","Doğru: İçerik, organizasyon ve dil için ayrı ölçütler kullanır; her yargıyı verilen kanıta bağlar ve sonucu ilgili boyutla sınırlar.","Üründeki belirli dil sorunundan hazırlayan kişilerin genel yeterliliğine yönelik kişisel saldırı üretir."],"explanation":"En güçlü değerlendirme, üç davranış önerisini içerik kanıtı, başlıkları organizasyon kanıtı, hızlı okuma ile açıklanmayan terimi dil kanıtı olarak ayrı ayrı ele alır. Böylece ölçütler karışmaz ve kişi yerine materyal değerlendirilir.","difficultyReason":"Birden çok kalite boyutunu aynı içerikte ayrı ayrı ölçmek, kanıtları doğru boyuta bağlamak ve kişisel yargı ile kapsam aşımını elemek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0187","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d2d9c9bdeadcf2660b9dc68ebb2a828beeb7e46817b61b85aced4dbda296b021","reviewDecisionSha256":"8b0f40c5f21045561ddbf738eaf579d78665438a3a1eeeda9e419b6cb630a410","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d2d9c9bdeadcf2660b9dc68ebb2a828beeb7e46817b61b85aced4dbda296b021","reviewedHash":"sha256:d2d9c9bdeadcf2660b9dc68ebb2a828beeb7e46817b61b85aced4dbda296b021","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8b0f40c5f21045561ddbf738eaf579d78665438a3a1eeeda9e419b6cb630a410; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q187","contentProjectionSha256":"d2d9c9bdeadcf2660b9dc68ebb2a828beeb7e46817b61b85aced4dbda296b021","reviewDecisionSha256":"8b0f40c5f21045561ddbf738eaf579d78665438a3a1eeeda9e419b6cb630a410","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q188","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n058","noteKey":"tr.g07.turkce.n058","objectiveId":"T.D.7.25","objective":"T.D.7.25","objectives":["T.D.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-67","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":2,"question":"Aşağıdaki cümlelerden hangisi dinlenen bir içeriğe yönelik saygılı, kanıta dayalı ve geliştirici bir eleştiridir?","choices":["Konuşmacı bu konudan hiç anlamıyor; bu nedenle verdiği örneklerin tamamı incelenmeden reddedilmelidir.","Video çok kötü hazırlanmış; hangi bölümün sorunlu olduğuna bakmadan baştan sona yeniden yapılmalıdır.","Anlatıcının sesini sevmediğim için günlük örnekler de işe yaramaz; içerikteki bütün bilgiler kaldırılmalıdır.","Örnekler açıklayıcıdır; tanımsız terimler hedef kitleyi zorlayabilir. Her terime kısa günlük karşılık eklenmelidir."],"correct":3,"distractorWhy":["Kişiye yönelik kesin etiket kullanır; ölçüt, kanıt ve geliştirme önerisi içermez.","Genel bir olumsuz yargıdır; hangi özelliğin neden sorunlu olduğunu göstermez.","Kişisel ses beğenisini bilginin işlevine geneller ve materyal özelliğine odaklanmaz.","Doğru: Güçlü yönü korur, somut sınırlılığı etkisiyle açıklar ve sınırlılığa doğrudan cevap veren uygulanabilir öneri sunar."],"explanation":"Eleştiri, kişiye saldırmak yerine belirli bir özelliği ölçüt ve kanıtla sorgulamalıdır. Doğru seçenek örnek kullanımını güçlü yön, tanımsız terimleri sınırlılık olarak belirler ve günlük karşılık verme önerisiyle geliştirme yolu gösterir.","difficultyReason":"Dört ifade arasından kişisel saldırı ve beğeni cümlelerini ayırarak eleştirinin temel bileşenlerini doğrudan tanımayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0188","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5b9ad6cce27ffab0976a098acab00d89fb6f01b7f7aba266754cd4c47c3e8dd2","reviewDecisionSha256":"0b3fd3bb0f3f34f703ccf9c75223598769087b27d06eb6edebaf47639b3a935b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5b9ad6cce27ffab0976a098acab00d89fb6f01b7f7aba266754cd4c47c3e8dd2","reviewedHash":"sha256:5b9ad6cce27ffab0976a098acab00d89fb6f01b7f7aba266754cd4c47c3e8dd2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0b3fd3bb0f3f34f703ccf9c75223598769087b27d06eb6edebaf47639b3a935b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q188","contentProjectionSha256":"5b9ad6cce27ffab0976a098acab00d89fb6f01b7f7aba266754cd4c47c3e8dd2","reviewDecisionSha256":"0b3fd3bb0f3f34f703ccf9c75223598769087b27d06eb6edebaf47639b3a935b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q189","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n058","noteKey":"tr.g07.turkce.n058","objectiveId":"T.D.7.25","objective":"T.D.7.25","objectives":["T.D.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-67","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":3,"question":"“Güvenli Grup Sohbeti” başlıklı bir öğrenci sunumunun ilk yarısında saygılı dil ve söz sırası, ikinci yarısında güçlü parola oluşturma ayrıntılı biçimde anlatılıyor. Başlık-içerik uyumuna yönelik en uygun eleştiri hangisidir?","choices":["İki bölüm de yararlıdır; başlık parola boyutunu göstermediğinden genişletilmeli ya da o bölüm ayrı bir sunuma taşınmalıdır.","Parola bölümü başlıkta görünmediği için saygılı dil ve söz sırası bölümleri de çıkarılmalı, yalnız hesap güvenliği anlatılmalıdır.","Başlığın kısa ve akılda kalıcı olması, içerikteki bütün ana bölümleri doğru biçimde kapsadığını ayrıca kanıtlamaktadır.","Sunumu hazırlayan öğrenci konu seçmeyi bilmediği için iki bölümün de geliştirilmesi yerine çalışmanın tamamı reddedilmelidir."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Güçlü içeriği korur, başlık-kapsam sınırlılığını somutlaştırır ve iki uygulanabilir alternatif sunar.","Bir uyum sorununu çözmek için yararlı ve başlıkla ilişkili ilk bölümü gereksizce ortadan kaldırır.","Başlığın uzunluğunu kapsam doğruluğuyla karıştırır; ikinci ana bölümün görünmez kalmasını açıklamaz.","Kişiye yönelik etiket kullanır; metin özelliği, kanıt ve geliştirme yolu belirtmez."],"explanation":"Eleştiri odağı başlığın içerik kapsamını doğru göstermesidir. Sunumda hem sosyal iletişim hem hesap güvenliği bulunduğundan başlık ikinci boyutu belirtmelidir. Başlığı genişletmek veya içeriği iki sunuma ayırmak sınırlılıkla doğrudan ilişkilidir.","difficultyReason":"Başlık ile iki bölümlü içerik arasındaki kapsam sorununu belirleyip işe yarayan bölümleri koruyan, uygulanabilir bir alternatif üretmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0189","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"531ffbb3bf6dc155c21b8923041d8fd293a4eb186fd72a2c52dc08384ba5ab40","reviewDecisionSha256":"6323666685dceaa89ce31f009c6831f9313edb80163a2dd659ec7ec4d7919cf6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:531ffbb3bf6dc155c21b8923041d8fd293a4eb186fd72a2c52dc08384ba5ab40","reviewedHash":"sha256:531ffbb3bf6dc155c21b8923041d8fd293a4eb186fd72a2c52dc08384ba5ab40","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6323666685dceaa89ce31f009c6831f9313edb80163a2dd659ec7ec4d7919cf6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q189","contentProjectionSha256":"531ffbb3bf6dc155c21b8923041d8fd293a4eb186fd72a2c52dc08384ba5ab40","reviewDecisionSha256":"6323666685dceaa89ce31f009c6831f9313edb80163a2dd659ec7ec4d7919cf6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q190","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n058","noteKey":"tr.g07.turkce.n058","objectiveId":"T.D.7.25","objective":"T.D.7.25","objectives":["T.D.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-67","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":4,"question":"Bir podcast aile içi görev paylaşımını iki günlük örnekle anlatıyor ve suçlayıcı olmayan bir dil kullanıyor. Buna karşılık “müzakere zemini” ve “geri bildirim protokolü” terimlerini tanımlamadan, bölümler arasında duraksamadan söylüyor. Aşağıdaki eleştirilerden hangisi güçlü yön, sınırlılık, etki ve geliştirme önerisini doğru ilişkilendirir?","choices":["Terimler zor olduğu için günlük örnekler de yanlıştır; güçlü yönler korunmadan bütün kayıt silinip başka konuda yeniden hazırlanmalıdır.","Örnekler ve saygılı dil korunmalı; tanımsız terimlerle duraksız anlatım için günlük karşılıklar ve kısa aralar eklenmelidir.","Konuşmacının hızlı söylemesi, aile içi görev paylaşımını bilmediğini gösterir; sorun metinde değil kişinin bilgisindedir.","İki günlük örnek bulunduğu için terimlerin hedef kitlece anlaşılıp anlaşılmadığı ayrıca incelenemez ve dil yeterli sayılır."],"correct":1,"distractorWhy":["Dil sınırlılığını içerik doğruluğuna geneller ve güçlü yönleri yok eden ölçüsüz bir çözüm önerir.","Doğru: İşe yarayan örnek ve tonu korur, belirli dil sorunlarının etkisini açıklar ve her soruna karşılık gelen uygulanabilir değişiklik sunar.","Sunum hızından konuşmacının konu bilgisine ilişkin kişisel ve kanıtsız sonuç çıkarır.","İçerik örneklerinin varlığını dil açıklığının otomatik kanıtı sayar; ayrı ölçütleri karıştırır."],"explanation":"Günlük örnekler ve suçlamayan dil güçlü yönlerdir. Tanımsız terimler ile duraksız anlatım ise dinleyicinin kavram-örnek ilişkisini kurmasını ve not almasını zorlaştırır. Tanım ve kısa durak önerileri tam olarak bu sınırlılıkları hedefler.","difficultyReason":"Dört eleştiri bileşenini aynı anda eşleştirmeyi, bir boyuttaki sınırlılığı tüm içeriğe genellememeyi ve önerinin kanıtla doğrudan ilişkisini denetlemeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0190","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bd83970cc5219372ed25b4bacb866789128f7c38b2a807568bce70562721ca60","reviewDecisionSha256":"76e7e35ff7093657350cc67baf8b86b2d779979b6e5004984c3dc74066576940","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:bd83970cc5219372ed25b4bacb866789128f7c38b2a807568bce70562721ca60","reviewedHash":"sha256:bd83970cc5219372ed25b4bacb866789128f7c38b2a807568bce70562721ca60","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:76e7e35ff7093657350cc67baf8b86b2d779979b6e5004984c3dc74066576940; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q190","contentProjectionSha256":"bd83970cc5219372ed25b4bacb866789128f7c38b2a807568bce70562721ca60","reviewDecisionSha256":"76e7e35ff7093657350cc67baf8b86b2d779979b6e5004984c3dc74066576940","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q191","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n058","noteKey":"tr.g07.turkce.n058","objectiveId":"T.D.7.25","objective":"T.D.7.25","objectives":["T.D.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-67","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":5,"question":"Bir kısa film, iki arkadaşın anlaşmazlığını başta her iki kişinin düşüncesini vererek anlatıyor. Son sahnede yalnız biri özür diliyor; diğerinin ne anladığı veya ortak çözüm için ne önereceği gösterilmiyor. Filmde kullanılan diyaloglar doğal ve saygılı. Aşağıdaki eleştirilerden hangisi en bütünlüklüdür?","choices":["Filmde bir özür sahnesi bulunduğu için iki bakış açısının sonuçta tamamlanıp tamamlanmadığı sorgulanamaz; hiçbir değişiklik gerekmez.","Diyalogların doğal ve saygılı olması, yalnız bir tarafın değişimini gösteren sonuç bölümündeki sınırlılığı bütünüyle önemsiz kılar.","İki bakış açısı ve doğal diyaloglar güçlüdür; tek yönlü kalan sonuç, diğer kişinin özet ve ortak adım sunduğu sahneyle tamamlanabilir.","Filmi hazırlayanlar arkadaşlık ilişkilerini anlamadığı için güçlü yönler korunmadan bütün sahneler farklı kişilerle yeniden çekilmelidir."],"correct":2,"distractorWhy":["Tek bir olumlu unsurdan bütün eserin eleştiriden muaf olduğu sonucunu çıkarır.","Dilsel güçlü yönü organizasyon ve içerik sınırlılığını geçersiz saymak için kullanır.","Doğru: Güçlü yönleri korur, kanıtlı sınırlılığın çözüm üzerindeki etkisini açıklar ve eksik ikinci bakış açısını tamamlayan özgül öneri sunar.","Kişiye saldırır, aşırı geneller ve hangi değişikliğin neden gerekli olduğunu belirtmez."],"explanation":"Film iki bakış açısı kurduğu için sonuçta her iki çizginin de ne ölçüde tamamlandığı eleştirilebilir. Doğal diyaloglar korunmalı; eksik kalan ikinci kişinin anlayış ve sorumluluğu kısa bir ortak çözüm sahnesiyle görünür yapılmalıdır.","difficultyReason":"Birden fazla güçlü yönü korurken yapısal sınırlılığın etkisini belirlemeyi ve önceki anlatı düzeniyle tutarlı, özgül bir alternatif sahne tasarlamayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0191","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3f3326af8842c07b201a6d25de469430e052371c6683ac65d6d1fe2089cc31c8","reviewDecisionSha256":"05fee2c7d04e1444942226c020a8b922f2254244b95cb16fb4c2f3e04c1c9646","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3f3326af8842c07b201a6d25de469430e052371c6683ac65d6d1fe2089cc31c8","reviewedHash":"sha256:3f3326af8842c07b201a6d25de469430e052371c6683ac65d6d1fe2089cc31c8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:05fee2c7d04e1444942226c020a8b922f2254244b95cb16fb4c2f3e04c1c9646; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q191","contentProjectionSha256":"3f3326af8842c07b201a6d25de469430e052371c6683ac65d6d1fe2089cc31c8","reviewDecisionSha256":"05fee2c7d04e1444942226c020a8b922f2254244b95cb16fb4c2f3e04c1c9646","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q192","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n059","noteKey":"tr.g07.turkce.n059","objectiveId":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-68","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-169"],"level":1,"question":"Aşağıdaki ifadelerden hangisi kanıta dayalı bir dinleme öz yansıtmasıdır?","choices":["İki soruyu doğru cevapladığım için her dinleme türünde zaten kusursuzum; bundan sonra yöntemimi izlememe gerek yok.","Kayıt bana göre olmadığı için hangi bölümde zorlandığımı incelemeden bir sonraki çalışmada aynı yöntemi sürdüreceğim.","Bir dahaki sefer her şeyi daha iyi yapacağım; fakat hangi davranışı değiştireceğimi veya sonucu nasıl ölçeceğimi belirlemeyeceğim.","Her cümleyi yazarken ikinci ana düşünceyi kaçırdım; sonraki dinlemede yalnız anahtar kelimeleri not edeceğim."],"correct":3,"distractorWhy":["Kişilik düzeyinde genel bir yargıdır; belirli davranış ve sonuç kanıtı içermez.","Materyale ilişkin belirsiz bir beğeni bildirir; dinleme davranışını değerlendirmez.","Ölçülemeyen ve hangi davranışın değişeceğini göstermeyen genel bir niyettir.","Doğru: Belirli davranışı, ortaya çıkan sonucu ve buna dayanan uygulanabilir uyarlamayı açıklar."],"explanation":"Öz yansıtma, ne yapıldığını ve bunun sonucu nasıl etkilediğini somut kanıtla göstermelidir. Doğru seçenek ayrıntılı not alma ile kaçırılan ana düşünce arasında ilişki kurar ve sonraki çalışma için sınırlı bir yöntem değişikliği belirler.","difficultyReason":"Genel duygu ve kişilik yargıları arasından davranış, kanıt ve yeni hedef içeren ifadeyi doğrudan tanımayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0192","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ee32774516e5b9330a7b5500c0cd462bd2210766a59e0fbb8335e856204b9893","reviewDecisionSha256":"c61a4400418c45b417caba6704c62f2ea40826c3e77f205bd04e6adc8c7f811e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ee32774516e5b9330a7b5500c0cd462bd2210766a59e0fbb8335e856204b9893","reviewedHash":"sha256:ee32774516e5b9330a7b5500c0cd462bd2210766a59e0fbb8335e856204b9893","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c61a4400418c45b417caba6704c62f2ea40826c3e77f205bd04e6adc8c7f811e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q192","contentProjectionSha256":"ee32774516e5b9330a7b5500c0cd462bd2210766a59e0fbb8335e856204b9893","reviewDecisionSha256":"c61a4400418c45b417caba6704c62f2ea40826c3e77f205bd04e6adc8c7f811e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q193","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n059","noteKey":"tr.g07.turkce.n059","objectiveId":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-68","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-169"],"level":1,"question":"Duru, altı dakikalık bir kayıtta üç iletişim önerisini bulmayı hedeflemiştir. Her cümleyi yazmaya çalıştığı için ikinci öneriyi kaçırmıştır. Bir sonraki dinlemede yapacağı en uygun uyarlama hangisidir?","choices":["Her öneri için iki anahtar kelime yazıp ayrıntıları dinleme bittikten sonra eklemek","Kaydı not almadan yalnız bir kez dinleyip hatırlayamadığı noktaları daha sonra tahmin etmek","Kaçırdığı ikinci öneriyi metin kanıtı aramadan diğer iki öneriye bakarak kendisi tamamlamak","Tam cümle yazarken aynı anda sözlük kullanıp başka bir videoyu da açarak daha çok bilgi toplamaya çalışmak"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Kanıtta görülen aşırı ayrıntılı not alma sorununu doğrudan hedefler ve ana akışı izlemeyi kolaylaştırır.","Not alma yöntemini geliştirmek yerine bütün kanıt toplama davranışını kaldırır.","Dinleme kanıtı yerine tahmine dayanır; eksik bilgiyi doğrulamaz.","Bilişsel yükü daha da artırır ve Duru’nun yaşadığı temel sorunu büyütür."],"explanation":"Duru’nun kanıtı, tam cümle yazmanın dinleme hızına yetişmesini engellediğini gösterir. Anahtar kelime yöntemi üç önerinin sırasını yakalamaya, ayrıntıları ise sonradan eklemeye imkân verir.","difficultyReason":"Açıkça belirtilen performans sorunuyla doğrudan ilişkili tek yöntem değişikliğini seçmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0193","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4dd7e69970728f28cfe599db1c4aec360f346a67adc8eb4aa3b06a93652034ca","reviewDecisionSha256":"5cac16a7da1be381a15f1ae6e448beeeb1ab4cfa9edc547b9cc3a4559942f5b8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4dd7e69970728f28cfe599db1c4aec360f346a67adc8eb4aa3b06a93652034ca","reviewedHash":"sha256:4dd7e69970728f28cfe599db1c4aec360f346a67adc8eb4aa3b06a93652034ca","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5cac16a7da1be381a15f1ae6e448beeeb1ab4cfa9edc547b9cc3a4559942f5b8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q193","contentProjectionSha256":"4dd7e69970728f28cfe599db1c4aec360f346a67adc8eb4aa3b06a93652034ca","reviewDecisionSha256":"5cac16a7da1be381a15f1ae6e448beeeb1ab4cfa9edc547b9cc3a4559942f5b8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q194","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n059","noteKey":"tr.g07.turkce.n059","objectiveId":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-68","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-169"],"level":3,"question":"Can, sınıf tartışmasında “başkalarının sözünü kesmeden iki açıklayıcı soru sorma” hedefi koymuştur. Gözlem formunda bir kez söz kestiği, bir soruyu uygun zamanda sorduğu ve ikinci soruyu unuttuğu yazmaktadır. Can’ın bir sonraki tartışma için en uygun yeni hedefi hangisidir?","choices":["Hiç soru sormayıp tartışma boyunca sessiz kalarak hem unutma hem söz kesme sorununu iletişimden çekilerek çözmek","Soruyu kısa not etmek, konuşmacı bitince son düşüncesini özetlemek ve ardından söz isteyerek açıklayıcı soruyu yöneltmek","Her soruyu unutmamak için akla geldiği anda konuşmacının cümlesini kesip hemen araya girerek cevabı istemek","Beş soru hazırlayıp bütün konuşmayı kelimesi kelimesine yazmayı deneyerek aynı anda daha çok hedefe ulaşmaya çalışmak"],"correct":1,"distractorWhy":["Söz kesme sorununu iletişime katılmaktan tamamen vazgeçerek çözmeye çalışır; açıklayıcı soru hedefini ortadan kaldırır.","Doğru: Soruyu unutma için kısa not, söz kesme için bekleme ve anladığını doğrulama için özetleme davranışlarını ölçülebilir bir sırada birleştirir.","Hatırlama sorununu çözse bile söz sırasına uyma hedefini doğrudan ihlal eder.","Önceki kanıta göre gereksiz ve aşırı bilişsel yük oluşturur; sınırlı yeni hedef ilkesine uymaz."],"explanation":"Gözlem formu iki gelişim ihtiyacı gösterir: soruyu akılda tutmak ve uygun zamanı beklemek. Kısa not almak unutmayı, konuşmacının bitirmesini bekleyip özetlemek ise söz kesmeyi ve yanlış anlamayı azaltır.","difficultyReason":"Birden fazla performans kanıtını aynı anda yorumlayıp bunlara karşılık gelen fakat hâlâ sınırlı ve ölçülebilir bir yeni hedef kurmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0194","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"627ec4fbac5ff9db6b938c24ca1e7b46637b5d7a5cf60497739f4a70c4de4876","reviewDecisionSha256":"885e5f5b6116506e03b732efccc82ecfe1268457e11987ea8d6dbbde395a1e21","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:627ec4fbac5ff9db6b938c24ca1e7b46637b5d7a5cf60497739f4a70c4de4876","reviewedHash":"sha256:627ec4fbac5ff9db6b938c24ca1e7b46637b5d7a5cf60497739f4a70c4de4876","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:885e5f5b6116506e03b732efccc82ecfe1268457e11987ea8d6dbbde395a1e21; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q194","contentProjectionSha256":"627ec4fbac5ff9db6b938c24ca1e7b46637b5d7a5cf60497739f4a70c4de4876","reviewDecisionSha256":"885e5f5b6116506e03b732efccc82ecfe1268457e11987ea8d6dbbde395a1e21","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q195","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n068","noteKey":"tr.g07.turkce.n068","objectiveId":"T.O.7.1","objective":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-42","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-68","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":1,"question":"Eylül, üç dakikalık sınıf konuşması için “empatik dinlemenin arkadaşlık ilişkilerindeki rolü” konusunda iki ilke ve bir örnek bulmak istemektedir. Aşağıdaki okuma materyallerinden hangisi en uygun ana kaynaktır?","choices":["Yazarı belirtilmeyen “Empati İçin Beş Kesin Kural” başlıklı kısa paylaşım","Yetişkin uzmanlara yönelik yirmi sayfalık, yoğun terimli akademik inceleme","Yazarı ve yayımlayanı belli, ortaokul düzeyinde örnekler içeren kısa iletişim rehberi","Empatiyle ilgisi olmayan fakat görselleri çekici bir dergi yazısı"],"correct":2,"distractorWhy":["Kısalığı güvenilirlik yerine koyar; yazar ve iddiaların dayanağı belli değildir.","Güvenilir olabilse de hedef kitle ve ayrıntı düzeyi kısa hazırlık için ilk kaynak olmaya uygun değildir.","Doğru: Amaç, süre, yaş düzeyi, örnek ihtiyacı ve kaynak güvenilirliği aynı materyalde karşılanır.","Görsel çekiciliği konu ilgisinin yerine koyar; aranan ilke ve örnekleri sunmaz."],"explanation":"Eylül’ün süresi ve çıktı hedefi sınırlıdır. Ortaokul düzeyinde, kaynağı belli ve örnekli rehber iki ilke ile bir örneği verimli biçimde bulmasını sağlar. Akademik metin gerekirse yalnız yardımcı kaynak olarak kullanılabilir.","difficultyReason":"Açık bir okuma amacı için kaynak güvenilirliği, hedef kitle ve süre uyumunu doğrudan eşleştirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0195","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c49fbed62abebc747517eb3a9884d37b80094cdb6089e55c90e68c2e92e5b01e","reviewDecisionSha256":"dca5515ddbd50cf458112e7bb5bbe0728bb2bdc6bcee2b4b319f51fc0e84f1de","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c49fbed62abebc747517eb3a9884d37b80094cdb6089e55c90e68c2e92e5b01e","reviewedHash":"sha256:c49fbed62abebc747517eb3a9884d37b80094cdb6089e55c90e68c2e92e5b01e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dca5515ddbd50cf458112e7bb5bbe0728bb2bdc6bcee2b4b319f51fc0e84f1de; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q195","contentProjectionSha256":"c49fbed62abebc747517eb3a9884d37b80094cdb6089e55c90e68c2e92e5b01e","reviewDecisionSha256":"dca5515ddbd50cf458112e7bb5bbe0728bb2bdc6bcee2b4b319f51fc0e84f1de","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q196","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n068","noteKey":"tr.g07.turkce.n068","objectiveId":"T.O.7.1","objective":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-42","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-68","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":2,"question":"Kerem, sınıf panosu için güvenli ve saygılı grup sohbeti kuralları hazırlayacaktır. Elinde okulun dijital vatandaşlık kılavuzu, popüler bir kişinin imzalı deneyim yazısı ve kaynağı-tarihi belirtilmeyen bir ekran görüntüsü vardır. En uygun materyal planı hangisidir?","choices":["Kaynağı ve tarihi belirsiz ekran görüntüsünü kısa olduğu için tek kaynak yapıp içindeki her cümleyi afişe doğrudan aktarmak","İmzalı deneyim yazısındaki tek kişinin yaşadıklarını, başka bir dayanak aramadan bütün öğrenciler için kesin kurala dönüştürmek","Üç materyalin tür ve kaynak farklarını önemsemeden hepsini eşit güvenilir sayıp çelişen bilgileri aynı afişte birleştirmek","Okul kılavuzunu kurallar için ana, deneyim yazısını bakış açısı için yardımcı kaynak yapmak; belirsiz görüntüyü kullanmamak"],"correct":3,"distractorWhy":["Kısalık ile doğrulanabilirliği karıştırır; hazırlayan ve güncellik bilinmemektedir.","Tek kişinin deneyimini genellenebilir güvenlik kuralı yerine koyar.","Kaynakların amaç, tür ve güvenilirlik farklarını yok sayar.","Doğru: Kurumsal ve hedef kitleye uygun metni ana kaynak yapar, kişisel deneyimin sınırını belirler ve doğrulanamayan materyali dışarıda tutar."],"explanation":"Afişte uygulanabilir ve güvenli davranışlar yer alacağı için hazırlayan kurumu ve amacı belli kılavuz ana kaynak olmalıdır. İmzalı deneyim yazısı bir kişinin bakışını gösterebilir fakat genel kuralı tek başına kanıtlamaz; kaynağı belirsiz görüntü kullanılmamalıdır.","difficultyReason":"Üç farklı materyalin güvenilirlik ve kullanım işlevini ayırarak ana kaynak-yardımcı kaynak ilişkisi kurmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0196","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8bc611181dbd65baaca948b828c341ee3d7e5ee81ef97f6919a07d15cfc045a0","reviewDecisionSha256":"a90189760a40b0d276e8473483dfa7c39363b892d66d0fc4a6aec04c767ab96c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8bc611181dbd65baaca948b828c341ee3d7e5ee81ef97f6919a07d15cfc045a0","reviewedHash":"sha256:8bc611181dbd65baaca948b828c341ee3d7e5ee81ef97f6919a07d15cfc045a0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a90189760a40b0d276e8473483dfa7c39363b892d66d0fc4a6aec04c767ab96c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q196","contentProjectionSha256":"8bc611181dbd65baaca948b828c341ee3d7e5ee81ef97f6919a07d15cfc045a0","reviewDecisionSha256":"a90189760a40b0d276e8473483dfa7c39363b892d66d0fc4a6aec04c767ab96c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q197","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n068","noteKey":"tr.g07.turkce.n068","objectiveId":"T.O.7.1","objective":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-42","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-68","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-167","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-168"],"level":3,"question":"Nisa, çocuklarla, akranlarla ve yaşlılarla iletişimde farklı ihtiyaçları karşılaştıran ayrıntılı bir proje hazırlamaktadır. Seçtiği kısa broşür yalnız genel nezaket önerileri vermekte, yaş gruplarına göre farklılıkları açıklamamaktadır. Nisa’nın okuma sürecini en doğru biçimde uyarlaması hangisidir?","choices":["Broşürü temel kavramlar için koruyup doğrulanabilir ek metinler seçmek ve yaş gruplarını ortak ölçütlerle karşılaştırmak","İlk materyali seçtiği için ek kaynak aramadan genel nezaket önerilerini üç yaş grubunun tüm farklılıklarını açıklıyormuş gibi sunmak","Broşürü bütünüyle değersiz sayıp hazırlayanı belirsiz ilk paylaşımı ana kaynak seçerek karşılaştırmayı doğrulanmamış bilgilerle yapmak","Projenin karşılaştırma amacından vazgeçip yalnız broşürdeki tek bir cümleyi ezberleyerek materyalin sınırlılığına göre görevi değiştirmek"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: İlk metnin yararlı fakat yetersiz işlevini belirler, proje amacına uygun güvenilir ek kaynaklar seçer ve karşılaştırma ihtiyacını yapılandırır.","Başlanan materyali bitirme zorunluluğu yanılgısına düşer ve proje amacındaki karşılaştırmayı karşılamaz.","Yetersizlik sorununu güvenilirlik denetimini bırakarak daha büyük bir sorunla değiştirir.","Materyali amaca uyarlamak yerine amacı materyalin sınırlılığına göre daraltır ve projenin gereğini terk eder."],"explanation":"Broşür genel kavramlar için kullanılabilir; ancak ayrıntılı karşılaştırma hedefini tek başına karşılamaz. Nisa, üst bilişsel izleme sonucunda farklı yaş gruplarını ele alan güvenilir ek metinler seçmeli ve ortak ölçütlerle karşılaştırmalıdır.","difficultyReason":"Bir materyalin tamamen yararsız olmadığını kabul ederken amaca yetmediğini belirlemeyi, ek kaynak seçmeyi ve bilgiyi karşılaştırmalı bir yapıda birleştirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0197","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2c58eabffc6a54d40b4a919d0c3dddbc717feb8bba6aafcf48843a4a1d281407","reviewDecisionSha256":"4ba47edde778cd202534409ba041b89cfc366e07a3af00c3d178cbcf4af07bcc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2c58eabffc6a54d40b4a919d0c3dddbc717feb8bba6aafcf48843a4a1d281407","reviewedHash":"sha256:2c58eabffc6a54d40b4a919d0c3dddbc717feb8bba6aafcf48843a4a1d281407","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4ba47edde778cd202534409ba041b89cfc366e07a3af00c3d178cbcf4af07bcc; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q197","contentProjectionSha256":"2c58eabffc6a54d40b4a919d0c3dddbc717feb8bba6aafcf48843a4a1d281407","reviewDecisionSha256":"4ba47edde778cd202534409ba041b89cfc366e07a3af00c3d178cbcf4af07bcc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q198","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-16","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n069","noteKey":"tr.g07.turkce.n069","objective":"T.O.7.16","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki bilgilendirici parçayı okuyunuz.\n\n(1) Sınıf sohbetlerinde aynı anda konuşmak anlaşmayı zorlaştırabilir. (2) Çünkü sözler birbirine karışır ve bazı düşünceler tamamlanamaz. (3) Söz sırasına uymak, anlaşılmayan noktayı sormak ve konuşanı sonuna kadar dinlemek bu sorunu azaltır. (4) Kısacası düzenli ve dikkatli dinleme, ortak anlaşmayı güçlendirir.\n\nBu parçanın sonuç işlevini üstlenen cümlesi hangisidir?","choices":["(1). cümle","(4). cümle","(2). cümle","(3). cümle"],"correct":1,"distractorWhy":["Birinci cümle iletişim sorununu tanıttığı için giriş işlevindedir; ulaşılan yargıyı toparlamaz.","Doğru: Dördüncü cümle “Kısacası” sözüyle önceki neden ve çözümü genel bir yargıda birleştirdiği için sonuçtur.","İkinci cümle sorunun nedenini açıkladığı için gelişme bölümünde yer alır.","Üçüncü cümle uygulanabilecek davranışları sıralayarak düşünceyi geliştirir; sonuç yargısı değildir."],"explanation":"Parça önce aynı anda konuşmanın doğurduğu sorunu tanıtır, ardından nedenini ve çözüm yollarını açıklar. “Kısacası” ile başlayan dördüncü cümle bütün bu bilgileri “düzenli ve dikkatli dinleme ortak anlaşmayı güçlendirir” yargısında topladığı için sonuç bölümüdür.","difficultyReason":"Öğrencinin cümleleri yalnız sırasına göre değil, tanıtma, açıklama ve toparlama işlevlerine göre ayırması gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.16","objectives":["T.O.7.16"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0198","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4e93f4942d44d3b39018d2f71deb6ffa5072637993803cefc3a701b646b32c56","reviewDecisionSha256":"8208f946942a9a4e8e296d0e3c0e64dba41282145b952fae2b4c6738f5637799","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4e93f4942d44d3b39018d2f71deb6ffa5072637993803cefc3a701b646b32c56","reviewedHash":"sha256:4e93f4942d44d3b39018d2f71deb6ffa5072637993803cefc3a701b646b32c56","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8208f946942a9a4e8e296d0e3c0e64dba41282145b952fae2b4c6738f5637799; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q198","contentProjectionSha256":"4e93f4942d44d3b39018d2f71deb6ffa5072637993803cefc3a701b646b32c56","reviewDecisionSha256":"8208f946942a9a4e8e296d0e3c0e64dba41282145b952fae2b4c6738f5637799","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q199","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-16","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n069","noteKey":"tr.g07.turkce.n069","objective":"T.O.7.16","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aşağıdaki öyküleyici parçayı okuyunuz.\n\nEla ile Selim sınıfın iletişim panosunu birlikte hazırlayacaktır. Selim, görev paylaşımı yapılırken Ela’nın önerisini dinlemeden onun hazırladığı bölümü siler. Ela buna kırılır ve çalışmayı bırakmak ister. Selim arkadaşının rahatsızlığını fark edip özür diler; ikisi bölümü yeniden düzenler.\n\nBu parçanın serim, düğüm ve çözüm bölümleri hangi seçenekte doğru ayrılmıştır?","choices":["Serim: İlk iki cümle / Düğüm: Üçüncü cümle / Çözüm: Dördüncü cümle","Serim: İlk cümle / Düğüm: İkinci cümle / Çözüm: Üçüncü ve dördüncü cümleler","Serim: İlk cümle / Düğüm: İkinci ve üçüncü cümleler / Çözüm: Dördüncü cümle","Serim: İlk üç cümle / Düğüm: Dördüncü cümle / Çözüm: Yok"],"correct":2,"distractorWhy":["İkinci cümlede Selim’in bölümü silmesi çatışmayı başlatır; bu cümle serime alınamaz.","Üçüncü cümlede Ela’nın kırılıp çalışmayı bırakmak istemesi sorunu büyütür; çözüm başlamamıştır.","Doğru: İlk cümle kişi ve başlangıç durumunu tanıtır; ikinci ve üçüncü cümleler çatışmayı geliştirir; son cümle özür ve yeniden düzenlemeyle sorunu çözer.","Dördüncü cümle yeni bir sorun oluşturmaz; düğümdeki kırgınlığı özür ve ortak çalışma ile sonuca bağlar."],"explanation":"İlk cümle kişilerle başlangıç görevini tanıttığı için serimdir. Selim’in Ela’yı dinlemeden bölümü silmesi ve Ela’nın çalışmayı bırakmak istemesi çatışmayı oluşturduğu için düğümdür. Özür dilenmesi ve bölümün birlikte yeniden düzenlenmesi ise sorunu sonuca bağlayan çözümdür.","difficultyReason":"Çözüm için olayın yalnız zaman sırasını değil, çatışmanın başladığı, yoğunlaştığı ve giderildiği işlev değişimlerini izlemek gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.16","objectives":["T.O.7.16"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0199","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c53dbaec75b2cd99c7f6c2075678724990ea721be96a065a87ffffb09838c358","reviewDecisionSha256":"25e3e89d30cc161845c6da2dee93631d96333817e8359d5eb4a8dbc1c73c951b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c53dbaec75b2cd99c7f6c2075678724990ea721be96a065a87ffffb09838c358","reviewedHash":"sha256:c53dbaec75b2cd99c7f6c2075678724990ea721be96a065a87ffffb09838c358","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:25e3e89d30cc161845c6da2dee93631d96333817e8359d5eb4a8dbc1c73c951b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q199","contentProjectionSha256":"c53dbaec75b2cd99c7f6c2075678724990ea721be96a065a87ffffb09838c358","reviewDecisionSha256":"25e3e89d30cc161845c6da2dee93631d96333817e8359d5eb4a8dbc1c73c951b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q200","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-16","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n069","noteKey":"tr.g07.turkce.n069","objective":"T.O.7.16","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Aşağıdaki bilgilendirici metinde III numaralı yere hangi cümle getirilirse giriş–gelişme–sonuç akışı en tutarlı biçimde tamamlanır?\n\n(I) Çevrim içi kulüp grubunda kısa mesajlar bazen farklı anlamlara çekilebilir. (II) Yazıda ses tonu ve yüz ifadesi görülmediği için belirsiz bir söz, gönderenin niyetinden ayrı yorumlanabilir. (III) ……………………………………… (IV) Sonuç olarak açık ve yeniden okunmuş mesajlar, yanlış anlamaları azaltır.","choices":["İletişim, insan yaşamının en eski gereksinimlerinden biridir.","Kısacası bu sorun artık hiçbir grupta yaşanmamaktadır.","Kulüp afişinin kenarında turuncu çizgiler bulunur.","Bu nedenle mesajı göndermeden önce yeniden okumak ve belirsiz ifadeyi açıklamak yararlıdır."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu cümle çok genel bir konu tanıtımıdır; II. cümlede açıklanan nedenden IV. cümledeki sonuca geçiş kurmaz.","Bu cümle hem kanıtsız bir kesinlik taşır hem de IV. cümleden önce ikinci bir sonuç cümlesi oluşturarak yapıyı bozar.","Afişin rengi mesajların yanlış anlaşılması sorunuyla ilgisiz olduğu için gelişme bölümünün düşünce akışını keser.","Doğru: Cümle, II. cümlede verilen nedenden uygulanabilir önleme geçer ve IV. cümledeki genel sonucun dayanağını oluşturur."],"explanation":"I. cümle sorunu tanıtır, II. cümle sorunun nedenini açıklar. Boşluğa gelecek cümlenin bu nedenden bir çözüm davranışına geçmesi gerekir. “Bu nedenle mesajı göndermeden önce yeniden okumak ve belirsiz ifadeyi açıklamak yararlıdır.” cümlesi gelişmeyi tamamlar; IV. cümle de bu çözümü genel bir sonuçta toplar.","difficultyReason":"Öğrenci, boşluğa gelecek cümlenin konu uygunluğunu, neden–önlem bağını ve sonuç cümlesine hazırlık işlevini aynı anda denetlemelidir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.16","objectives":["T.O.7.16"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0200","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"877da02c1fe5744dabdbb0a7acdb1c0fea1de87fb306bd74898c44f7b7ef6674","reviewDecisionSha256":"e0c770466fe39f3b7125bc3e20c6b301c6220772424aa800c9817a13a83bb540","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:877da02c1fe5744dabdbb0a7acdb1c0fea1de87fb306bd74898c44f7b7ef6674","reviewedHash":"sha256:877da02c1fe5744dabdbb0a7acdb1c0fea1de87fb306bd74898c44f7b7ef6674","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e0c770466fe39f3b7125bc3e20c6b301c6220772424aa800c9817a13a83bb540; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q200","contentProjectionSha256":"877da02c1fe5744dabdbb0a7acdb1c0fea1de87fb306bd74898c44f7b7ef6674","reviewDecisionSha256":"e0c770466fe39f3b7125bc3e20c6b301c6220772424aa800c9817a13a83bb540","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q201","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-16","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n069","noteKey":"tr.g07.turkce.n069","objective":"T.O.7.16","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Aşağıdaki metnin bölümleriyle ilgili en doğru çözümleme hangisidir?\n\nBir görüş ayrılığında hızlı cevap vermek, karşıdakinin sözünü eksik anlamamıza yol açabilir.\n\nBu nedenle konuşmacı düşüncesini bitirene kadar beklemek, sonra duyduğumuzu kendi sözlerimizle doğrulamak yararlıdır. Örneğin “Seni doğru anladıysam…” diye başlanabilir.\n\nBöylece dinleme, yalnız sessiz kalmak değil, ortak anlam kurmak için etkin bir davranış hâline gelir.","choices":["İlk paragraf sorunu tanıtan giriş, ikinci paragraf çözüm ve örneklerle düşünceyi geliştiren gelişme, üçüncü paragraf ana yargıyı toparlayan sonuçtur.","İlk paragraf sonuç, ikinci paragraf giriş, üçüncü paragraf yalnızca ilgisiz bir örnektir.","Her paragraf bağımsız bir metindir; aralarında neden–çözüm ilişkisi kurulmamıştır.","“Bu nedenle” sözü ikinci paragrafı giriş yapar; üçüncü paragrafta yeni bir düğüm başlar."],"correct":0,"distractorWhy":["Paragrafların işlevleri sorun tanıtma, çözümü örnekle geliştirme ve ana düşünceyi toparlama sırasıyla ilerlediği için bu çözümleme doğrudur.","İlk paragraf bir sonuç bildirmez; sorunu ortaya koyar. Üçüncü paragraf da ilgisiz değil, önceki açıklamanın genel sonucudur.","“Bu nedenle” ve “Böylece” bağlantıları paragraflar arasında açık bir neden–çözüm–sonuç ilişkisi kurar.","“Bu nedenle” önceki sorunun sonucuna bağlı çözümü başlatır; bilgilendirici metinde “düğüm” adı kullanılmaz."],"explanation":"İlk paragraf hızlı cevap vermenin doğurduğu anlama sorununu tanıtır. İkinci paragraf bekleme ve duyduğunu doğrulama davranışlarını açıklayıp örnek verir. Son paragraf ise bu davranışların dinlemeyi ortak anlam kuran etkin bir sürece dönüştürdüğünü belirterek ana düşünceyi toparlar.","difficultyReason":"Çözüm, üç paragrafın ayrı ayrı görevini belirlemeyi ve “Bu nedenle” ile “Böylece” geçişlerinin kurduğu mantıksal bağı açıklamayı gerektirir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.16","objectives":["T.O.7.16"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0201","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f856b28c741e7f001fd58ca9264a43328b7e510438c131f4dc9a29c674533035","reviewDecisionSha256":"353da1d236e77206ef64ae178cdbec83fb80da5ace63281ca7beab225454dc8e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f856b28c741e7f001fd58ca9264a43328b7e510438c131f4dc9a29c674533035","reviewedHash":"sha256:f856b28c741e7f001fd58ca9264a43328b7e510438c131f4dc9a29c674533035","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:353da1d236e77206ef64ae178cdbec83fb80da5ace63281ca7beab225454dc8e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q201","contentProjectionSha256":"f856b28c741e7f001fd58ca9264a43328b7e510438c131f4dc9a29c674533035","reviewDecisionSha256":"353da1d236e77206ef64ae178cdbec83fb80da5ace63281ca7beab225454dc8e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q202","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n070","noteKey":"tr.g07.turkce.n070","objective":"T.O.7.17","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki şiirin dış yapısıyla ilgili doğru bilgi hangisidir?\n\nBir selam gönülde yer açar\nSabır kırgınlığı aşar\nDinleyen kişi anlam bulur\nSaygıyla güçlenir dostluk","choices":["Dört dize ve iki bentten oluşur.","Dört dize ve bir dörtlükten oluşur.","Bir dize ve dört bentten oluşur.","İki dize ve bir bentten oluşur."],"correct":1,"distractorWhy":["Dört satır vardır ancak arada bent ayıran bir boşluk bulunmadığı için iki bent yoktur.","Doğru: Her satır bir dizedir ve dört dize tek küme hâlinde verildiği için şiir bir dörtlüktür.","Şiirdeki her satır ayrı dize sayılır; dört satır tek dize olarak değerlendirilemez.","Dize sınırını cümle sayısı değil satır düzeni belirler; metinde iki değil dört dize vardır."],"explanation":"Şiir dört ayrı satırdan oluşur; bu nedenle dört dize vardır. Dizeler arasında yeni bir bent başlatan boşluk bulunmadığından dört dize tek bir küme oluşturur ve bu küme dörtlüktür.","difficultyReason":"Öğrencinin dizeyi satır düzenine göre sayması ve dört dizelik tek kümeyi dörtlük olarak adlandırması yeterlidir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.17","objectives":["T.O.7.17"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0202","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"225a2f5ece0409c876fb277aff2d6873f05d1914cc5185aa8c8c745fc4e7c022","reviewDecisionSha256":"018b2548afc8f4c851566002600a45992702055a8e80cdc4b39971b3bca6b7ec","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:225a2f5ece0409c876fb277aff2d6873f05d1914cc5185aa8c8c745fc4e7c022","reviewedHash":"sha256:225a2f5ece0409c876fb277aff2d6873f05d1914cc5185aa8c8c745fc4e7c022","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:018b2548afc8f4c851566002600a45992702055a8e80cdc4b39971b3bca6b7ec; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q202","contentProjectionSha256":"225a2f5ece0409c876fb277aff2d6873f05d1914cc5185aa8c8c745fc4e7c022","reviewDecisionSha256":"018b2548afc8f4c851566002600a45992702055a8e80cdc4b39971b3bca6b7ec","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q203","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n070","noteKey":"tr.g07.turkce.n070","objective":"T.O.7.17","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aşağıdaki dörtlüğün biçim özellikleriyle ilgili hangi saptama doğrudur?\n\nBir selam gönülleri açar\nİçten söz umutları saçar\nSöz sırası korur düzeni\nEmpati büyütür güveni","choices":["Şiir iki bentten oluşur.","Dize sayısı, cümle sayısına göre iki olarak belirlenir.","“açar” ile “saçar” dize sonlarında ses benzerliği kurar.","“güveni” sözcüğü her dizede tekrar edilmiştir."],"correct":2,"distractorWhy":["Dizeler tek küme hâlinde verildiği için şiir iki bent değil, bir dörtlüktür.","Dize sayısı noktalama veya cümle sayısına göre değil, şiirdeki satır sayısına göre belirlenir.","Doğru: Birinci ve ikinci dizelerin sonundaki “açar–saçar” sözcükleri işitilen ortak seslerle ahenk oluşturur.","“güveni” yalnız dördüncü dizede geçer; bütün dizelerde yinelenen bir sözcük değildir."],"explanation":"Birinci dize “açar”, ikinci dize “saçar” sözcüğüyle biter. Bu iki sözcüğün sonlarında duyulan ses benzerliği, dizeler arasında kafiye ve ahenk kurar. Diğer seçenekler dize, bent veya tekrar özelliklerini metne aykırı biçimde açıklar.","difficultyReason":"Öğrencinin dize sonlarını karşılaştırarak gerçek ses benzerliğini bulması ve bunu bent ya da sözcük tekrarıyla karıştırmaması gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.17","objectives":["T.O.7.17"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0203","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4891a1a1f71c6136e7afb0a955a3194a16211eb4f84683b98e5d477bd7c5ecbc","reviewDecisionSha256":"d493ea8c28041513f85b6b1c79b26389eb54120bde264690d090fe3597488f98","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4891a1a1f71c6136e7afb0a955a3194a16211eb4f84683b98e5d477bd7c5ecbc","reviewedHash":"sha256:4891a1a1f71c6136e7afb0a955a3194a16211eb4f84683b98e5d477bd7c5ecbc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d493ea8c28041513f85b6b1c79b26389eb54120bde264690d090fe3597488f98; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q203","contentProjectionSha256":"4891a1a1f71c6136e7afb0a955a3194a16211eb4f84683b98e5d477bd7c5ecbc","reviewDecisionSha256":"d493ea8c28041513f85b6b1c79b26389eb54120bde264690d090fe3597488f98","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q204","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n070","noteKey":"tr.g07.turkce.n070","objective":"T.O.7.17","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Aşağıdaki dörtlükteki tekrarların biçim ve anlam ilişkisini en doğru açıklayan seçenek hangisidir?\n\nÖnce dinle, sonra söyle\nBirlikte çözülür düğüm\nÖnce dinle, öfkeyi bırak\nBirlikte çoğalır uyum","choices":["Noktalama işaretleri dört ayrı bent oluşturmuş ve şiiri parçalamıştır.","“düğüm” ile “uyum” sözcükleri aynen tekrar edildiği için ana düşünce vurgulanmıştır.","Dizelerin tamamı aynı cümle olduğu için şiirde yeni bir düşünce gelişmemiştir.","“Önce dinle” ve “Birlikte” sözlerinin yinelenmesi ritim kurar; dinleme ve ortak çözüm düşüncelerini öne çıkarır."],"correct":3,"distractorWhy":["Bent sınırını noktalama işaretleri değil, dizelerin kümelenişi ve aralarındaki boşluk belirler; burada tek dörtlük vardır.","“düğüm” ve “uyum” farklı sözcüklerdir; aynen tekrarlanan ifadeler “Önce dinle” ile “Birlikte”dir.","Dizeler aynı cümle değildir; her biri dinleme, öfkeyi bırakma ve ortak çözümün başka bir yönünü geliştirir.","Doğru: İki ifadenin düzenli yinelenmesi işitsel ritim oluştururken şiirin iletişimde dinleme ve birlikte hareket etme mesajını güçlendirir."],"explanation":"Birinci ve üçüncü dizeler “Önce dinle”, ikinci ve dördüncü dizeler “Birlikte” sözleriyle başlar. Bu düzenli tekrar hem söyleyişte ritim kurar hem de şiirin iki temel düşüncesini—önce dinlemek ve sorunu birlikte çözmek—öne çıkarır.","difficultyReason":"Öğrencinin tekrarlanan ifadeleri yerleriyle belirleyip bunların yalnız biçimsel ritme değil, şiirin ana düşüncesine katkısını da açıklaması gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.17","objectives":["T.O.7.17"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0204","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"449f97bb23fe1f47d39b1094e15286741c8a38df54fde0558a60ce9a5b57b76e","reviewDecisionSha256":"b79c206ad5054398111f33ef3c6c32b3712042e9ea8ec23c9ffb80004fb4335f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:449f97bb23fe1f47d39b1094e15286741c8a38df54fde0558a60ce9a5b57b76e","reviewedHash":"sha256:449f97bb23fe1f47d39b1094e15286741c8a38df54fde0558a60ce9a5b57b76e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b79c206ad5054398111f33ef3c6c32b3712042e9ea8ec23c9ffb80004fb4335f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q204","contentProjectionSha256":"449f97bb23fe1f47d39b1094e15286741c8a38df54fde0558a60ce9a5b57b76e","reviewDecisionSha256":"b79c206ad5054398111f33ef3c6c32b3712042e9ea8ec23c9ffb80004fb4335f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q205","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n070","noteKey":"tr.g07.turkce.n070","objective":"T.O.7.17","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Aşağıdaki şiirin biçim özelliklerine ilişkin en kapsamlı doğru değerlendirme hangisidir?\n\nBir soru açar kapıyı\nBir cevap kurar yapıyı\nSöz sırası korur bizi\nSaygı yakın eder bizi\n\nYan yana çözülür sorun\nDinleyince büyür yorum\nBen değil, birlikte biz\nGüvenle konuşuruz biz","choices":["Şiir sekiz dize ve iki dörtlükten oluşur; ilk dörtlükte “bizi”, ikinci dörtlükte “biz” tekrarları ortaklık düşüncesini güçlendirir.","Metin sekiz cümleden oluştuğu için sekiz ayrı bent vardır.","Dörtlükler arasındaki boşluk, şiiri tek dizeye dönüştürmüştür.","Dize sonlarındaki “bizi” ve “biz” tekrarları, birlikte hareket etme düşüncesini zayıflatmıştır."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Sekiz satır sekiz dizeyi, ortadaki boşluk da dörder dizelik iki bendi gösterir; “bizi” ve “biz” tekrarları ortaklık vurgusunu artırır.","Bent sayısı cümle sayısına göre belirlenmez; dizeler iki ayrı dört dizelik küme hâlindedir.","Boşluk dize sayısını azaltmaz; tersine iki dörtlük arasındaki bent sınırını görünür kılar.","Birinci dörtlükteki “bizi” ve ikinci dörtlükteki “biz” tekrarları ortaklık temasını zayıflatmak yerine pekiştirir."],"explanation":"Şiirde sekiz ayrı satır bulunduğu için sekiz dize vardır. Dördüncü ve beşinci dizeler arasındaki boşluk, dizeleri iki dörtlüğe ayırır. Birinci dörtlüğün son iki dizesindeki “bizi” ve ikinci dörtlüğün son iki dizesindeki “biz” tekrarları, şiirin birlikte hareket etme düşüncesini biçim yoluyla vurgular.","difficultyReason":"Çözüm, dize ve bent sayısını belirlemenin yanında iki ayrı tekrar düzenini bulup bunların ortaklık temasına etkisini birleştirmeyi gerektirir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.17","objectives":["T.O.7.17"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0205","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"471e831b36b8d6b0f8a17b7668ab164be9ba141eadadb309d19b9fcc51ec1721","reviewDecisionSha256":"4f14bb93779ae19c0c1c60731d1b7cabf0a8d09c9a9469e7aa5a4ec970253d55","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:471e831b36b8d6b0f8a17b7668ab164be9ba141eadadb309d19b9fcc51ec1721","reviewedHash":"sha256:471e831b36b8d6b0f8a17b7668ab164be9ba141eadadb309d19b9fcc51ec1721","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4f14bb93779ae19c0c1c60731d1b7cabf0a8d09c9a9469e7aa5a4ec970253d55; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q205","contentProjectionSha256":"471e831b36b8d6b0f8a17b7668ab164be9ba141eadadb309d19b9fcc51ec1721","reviewDecisionSha256":"4f14bb93779ae19c0c1c60731d1b7cabf0a8d09c9a9469e7aa5a4ec970253d55","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q206","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-18","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n071","noteKey":"tr.g07.turkce.n071","objective":"T.O.7.18","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"“Etkin dinleme, konuşanın sözünü kesmeden onu anlamaya çalışma ve gerektiğinde açıklayıcı soru sorma becerisidir.” cümlesinde hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?","choices":["Örneklendirme","Tanımlama","Tanık gösterme","Sayısal verilerden yararlanma"],"correct":1,"distractorWhy":["Cümlede genel düşünceyi somutlaştıran belirli bir olay veya örnek verilmemiştir.","Doğru: Cümle “Etkin dinleme nedir?” sorusuna ayırt edici özelliklerle cevap verdiği için tanımlamadır.","Bir kişi, kurum veya kaynağın görüşüne başvurulmadığı için tanık gösterme yoktur.","Cümlede sayı, oran, yüzde veya ölçüm bulunmadığı için sayısal veriden yararlanılmamıştır."],"explanation":"Cümle, etkin dinleme kavramını “sözü kesmeden anlama ve gerektiğinde açıklayıcı soru sorma becerisi” olarak açıklamaktadır. Bir kavramın ne olduğunu ayırt edici özellikleriyle bildirdiği için kullanılan yol tanımlamadır.","difficultyReason":"Öğrencinin cümlenin örnek veya kanıt sunmadığını, doğrudan kavramın ayırt edici özelliklerini açıkladığını fark etmesi gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.18","objectives":["T.O.7.18"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0206","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"139cd881dfceb834765ac193c63d8c4206d3b99cd9d936f6298253eabf160e7c","reviewDecisionSha256":"b9fa583784f3b13623b68665a5ccc7da66b56e94425790e73026161e2ef1551a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:139cd881dfceb834765ac193c63d8c4206d3b99cd9d936f6298253eabf160e7c","reviewedHash":"sha256:139cd881dfceb834765ac193c63d8c4206d3b99cd9d936f6298253eabf160e7c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b9fa583784f3b13623b68665a5ccc7da66b56e94425790e73026161e2ef1551a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q206","contentProjectionSha256":"139cd881dfceb834765ac193c63d8c4206d3b99cd9d936f6298253eabf160e7c","reviewDecisionSha256":"b9fa583784f3b13623b68665a5ccc7da66b56e94425790e73026161e2ef1551a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q207","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-18","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n071","noteKey":"tr.g07.turkce.n071","objective":"T.O.7.18","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Aşağıdaki paragrafta kullanılan düşünceyi geliştirme yolları ve bunların işlevi hangi seçenekte doğru verilmiştir?\n\nYüz yüze konuşmada ses tonu ve yüz ifadesi hemen görülürken yazılı mesajda bu ipuçları sınırlıdır. Örneğin “Bu cümleyle ne demek istediğini açıklar mısın?” sorusu, belirsiz bir mesajı suçlama olmadan netleştirebilir.","choices":["Tanımlama ve tanık gösterme; iletişimin sözlük anlamı bir uzmanın görüşüyle kanıtlanmıştır.","Benzetme ve sayısal veri; iki iletişim ortamı sayı kullanılarak birbirine benzetilmiştir.","Karşılaştırma ve örneklendirme; iki ortamın ipuçları karşılaştırılmış, açık soru somut bir cümleyle gösterilmiştir.","Yalnız tanımlama; paragraf “soru” kavramının anlamını vermekle sınırlıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["Paragrafta kavram tanımı yapılmaz ve adı belirtilen bir kişi ya da kaynağın görüşüne başvurulmaz.","Herhangi bir benzetme unsuru veya sayısal veri yoktur; iki ortam ortak bir ölçüte göre karşılaştırılır.","Doğru: “...görülürken...” yapısı yüz yüze ve yazılı iletişimi karşılaştırır; ikinci cümlede açık soruya somut örnek verilir.","Paragraf bir kavramın “nedir?” cevabını vermek yerine ortam farkını ve uygulanabilecek bir soru örneğini açıklar."],"explanation":"İlk cümle yüz yüze konuşma ile yazılı mesajı ses tonu ve yüz ifadesinin görünürlüğü bakımından yan yana getirir; bu karşılaştırmadır. İkinci cümle ise belirsizliği azaltabilecek açık soruyu doğrudan gösterir; bu da örneklendirmedir. İki yol birlikte açık ve suçlamayan iletişim düşüncesini geliştirir.","difficultyReason":"Öğrenci aynı paragrafta iki farklı yöntemi belirlemeli ve her yöntemin ana düşünceyi hangi ayrı işlevle desteklediğini açıklamalıdır.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.18","objectives":["T.O.7.18"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0207","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"baf913725fc778dab2d0c2eb0634211b1f3517231f6f6ada85c81b52a304d5fb","reviewDecisionSha256":"b6dd18c507c31bb6c6b4ad0eb6e5f58e10ccc18a4fcde30b25f035e15dad97f2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:baf913725fc778dab2d0c2eb0634211b1f3517231f6f6ada85c81b52a304d5fb","reviewedHash":"sha256:baf913725fc778dab2d0c2eb0634211b1f3517231f6f6ada85c81b52a304d5fb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b6dd18c507c31bb6c6b4ad0eb6e5f58e10ccc18a4fcde30b25f035e15dad97f2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q207","contentProjectionSha256":"baf913725fc778dab2d0c2eb0634211b1f3517231f6f6ada85c81b52a304d5fb","reviewDecisionSha256":"b6dd18c507c31bb6c6b4ad0eb6e5f58e10ccc18a4fcde30b25f035e15dad97f2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q208","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-18","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n071","noteKey":"tr.g07.turkce.n071","objective":"T.O.7.18","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"“Açık sorular konuşmadaki belirsizliği azaltır.” düşüncesini desteklemek için aşağıdaki cümleler kullanılmıştır.\n\nI. Açık soru, kapalı bir kapıyı açan anahtar gibidir.\nII. Dünkü toplantıda üç açık soru soruldu.\nIII. Uzmanlar açık soruların yararlı olduğunu söyler.\nIV. Sınıfın iletişim gözlem çizelgesinde incelenen 20 konuşmanın 15’inde, açık soru sorulduktan sonra belirsizliğin giderildiği kaydedilmiştir.\n\nBu desteklerin işlevini en doğru değerlendiren seçenek hangisidir?","choices":["I tanımlama, II güçlü sayısal kanıt, III güvenilir tanık, IV yalnız örneklendirmedir.","I karşılaştırma, II tanık gösterme, III sayısal veri, IV tanımlamadır.","II ve IV aynı güçte sayısal kanıttır; III’te kaynak açıkça belirtildiği için güçlü tanık vardır.","I benzetmedir; II yalnız sayı veren bağlamsız bir ayrıntıdır; III’ün kaynağı belirsizdir; IV bağlamı ve sonucu açıklanan sayısal veridir."],"correct":3,"distractorWhy":["I kavram tanımlamaz; II sayıyı ana düşüncenin sonucuna bağlamaz; III’te hangi uzmana dayanıldığı belli değildir; IV ölçülebilir sonuç içerir.","I’de anahtar benzetmesi vardır; II’de kişi veya kaynak görüşü yoktur; III sayı içermez; IV kavram tanımı yapmaz.","II yalnız “üç soru” ayrıntısını verir ve belirsizliğin azalıp azalmadığını göstermez; III’te kaynak adı belirtilmemiştir.","Doğru: Değerlendirme her cümlenin gerçek işlevini ve destek gücünü ayırır: I somutlaştırır, IV ise kapsamı ve sonucu belirtilmiş veri sunar."],"explanation":"I. cümlede açık soru, ortak özellik üzerinden anahtara benzetilerek somutlaştırılmıştır. II. cümlede sayı bulunmasına rağmen bu sayı belirsizliğin azaldığını göstermediği için yalnız ayrıntıdır. III. cümlede “uzmanlar” denmiş ancak kaynak açıklanmamıştır. IV. cümle ise gözlemin kapsamını ve sonucunu birlikte verdiği için düşünceyi sayısal veriyle doğrudan destekler.","difficultyReason":"Çözüm, anahtar sözcükleri saymanın ötesinde dört cümlenin yöntemini, bağlamını, kaynak açıklığını ve ana düşünceye kanıt olma gücünü ayrı ayrı değerlendirmeyi gerektirir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.18","objectives":["T.O.7.18"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0208","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d339eca9b25428e46213627687d04b6b2b04fbf72632d5cacc42099190de565d","reviewDecisionSha256":"0c60004f7dce61d08fe8cbd3c515a0a141efbf58b51134c33fe93c30a0f61721","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d339eca9b25428e46213627687d04b6b2b04fbf72632d5cacc42099190de565d","reviewedHash":"sha256:d339eca9b25428e46213627687d04b6b2b04fbf72632d5cacc42099190de565d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0c60004f7dce61d08fe8cbd3c515a0a141efbf58b51134c33fe93c30a0f61721; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q208","contentProjectionSha256":"d339eca9b25428e46213627687d04b6b2b04fbf72632d5cacc42099190de565d","reviewDecisionSha256":"0c60004f7dce61d08fe8cbd3c515a0a141efbf58b51134c33fe93c30a0f61721","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q209","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n072","noteKey":"tr.g07.turkce.n072","objective":"T.O.7.19","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişileştirme vardır?","choices":["Sessizlik, sınıfın kapısında sabırla bekledi.","Telefon masanın üzerinde duruyordu.","Saat beş gibi buluşacağız.","Toplantı kırk dakika sürdü."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Soyut “sessizlik” kavramına insana özgü sabırla bekleme davranışı verildiği için kişileştirme yapılmıştır.","Telefonun masada durması gerçek ve olağan bir durumdur; insana özgü özellik verilmemiştir.","“Gibi” sözcüğü burada yaklaşık zaman bildirir; benzetme veya kişileştirme kurmaz.","Toplantının süresi gerçek bir ölçü olarak verilmiştir; mecazlı insan davranışı yoktur."],"explanation":"“Sessizlik, sınıfın kapısında sabırla bekledi.” cümlesinde insan dışındaki soyut bir kavrama “sabırla bekleme” davranışı verilmiştir. Bu nedenle cümlede kişileştirme vardır. Diğer cümleler gerçek durum veya yaklaşık zaman bildirir.","difficultyReason":"Öğrencinin insan dışı unsura gerçekten insan davranışı verilip verilmediğini denetlemesi ve yalnız “gibi” sözcüğüne bakmaması gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.19","objectives":["T.O.7.19"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0209","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0a5add7e284d97a7aec300d99441b85ae8f352a01a130f6c6690b70b1cd653dc","reviewDecisionSha256":"e08a9d1561d70c088ac6b2c048a8d2d5fced7926d19bb7a5717c5c37b1dd1572","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0a5add7e284d97a7aec300d99441b85ae8f352a01a130f6c6690b70b1cd653dc","reviewedHash":"sha256:0a5add7e284d97a7aec300d99441b85ae8f352a01a130f6c6690b70b1cd653dc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e08a9d1561d70c088ac6b2c048a8d2d5fced7926d19bb7a5717c5c37b1dd1572; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q209","contentProjectionSha256":"0a5add7e284d97a7aec300d99441b85ae8f352a01a130f6c6690b70b1cd653dc","reviewDecisionSha256":"e08a9d1561d70c088ac6b2c048a8d2d5fced7926d19bb7a5717c5c37b1dd1572","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q210","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n072","noteKey":"tr.g07.turkce.n072","objective":"T.O.7.19","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Aşağıdaki parçadaki söz sanatları hangi seçenekte doğru çözümlenmiştir?\n\nYanıt gelmeyen beş dakika Ece’ye bir yıl kadar uzun göründü. Koridordaki sesler yükseldikçe onun konuşma isteği azaldı.","choices":["İlk cümlede tanımlama, ikinci cümlede tanık gösterme vardır.","İlk cümlede süre gerçek ölçünün çok üstünde gösterilerek abartma; ikinci cümlede “yükselme–azalma” yönleriyle karşıtlık yapılmıştır.","İlk cümlede konuşturma, ikinci cümlede kişileştirme vardır.","İki cümle de yalnız gerçek ve ölçülebilir bilgi vermektedir."],"correct":1,"distractorWhy":["Parçada kavram tanımı yapılmaz ve bir kişinin ya da kurumun görüşüne başvurulmaz.","Doğru: Beş dakikanın bir yıl gibi algılanması gerçek sürenin aşırı büyütülmesidir; “seslerin yükselmesi” ile “isteğin azalması” zıt yönleri karşı karşıya getirir.","Hiçbir varlık söz söylemez ve insan dışı bir unsura insan özelliği verilmez.","Beş dakikanın bir yıl kadar uzun gösterilmesi gerçek ölçüyü aşar; ikinci cümle de zıt yönler üzerinden mecazlı vurgu kurar."],"explanation":"İlk cümlede gerçek süre beş dakika olduğu hâlde bu süre “bir yıl kadar” uzun gösterilmiştir; bu abartmadır. İkinci cümlede seslerin yükselmesi ile konuşma isteğinin azalması zıt yönler olarak birlikte kullanılmış ve Ece’nin içe çekilişi karşıtlıkla belirginleştirilmiştir.","difficultyReason":"Öğrenci aynı parçada iki ayrı sanatın kanıtını bulmalı, “kadar” sözcüğünü otomatik benzetme saymadan ölçünün aşılmasını ve zıt yönleri yorumlamalıdır.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.19","objectives":["T.O.7.19"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0210","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"45cbe0d2eb3641f9047af9d1d990422017314944bc1123591eb2c13615baa7f9","reviewDecisionSha256":"f08c710c2957fce3916b0450d3aa75d61566becb1caef22d19ad8286183a00c6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:45cbe0d2eb3641f9047af9d1d990422017314944bc1123591eb2c13615baa7f9","reviewedHash":"sha256:45cbe0d2eb3641f9047af9d1d990422017314944bc1123591eb2c13615baa7f9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f08c710c2957fce3916b0450d3aa75d61566becb1caef22d19ad8286183a00c6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q210","contentProjectionSha256":"45cbe0d2eb3641f9047af9d1d990422017314944bc1123591eb2c13615baa7f9","reviewDecisionSha256":"f08c710c2957fce3916b0450d3aa75d61566becb1caef22d19ad8286183a00c6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q211","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n072","noteKey":"tr.g07.turkce.n072","objective":"T.O.7.19","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Aşağıdaki parçaya ilişkin en doğru söz sanatı çözümlemesi hangisidir?\n\nBildirim ışığı, “Beni şimdi açma.” diye fısıldadı. Sessizlik sandalyeye oturup bekledi. Bir özür, bütün şehri sevince boğdu.","choices":["İlk cümlede yalnız kişileştirme vardır; ikinci cümle benzetme, üçüncü cümle gerçek bilgidir.","İlk cümlede abartma, ikinci cümlede karşıtlık, üçüncü cümlede tanımlama vardır.","İlk cümlede konuşturma ve kişileştirme, ikinci cümlede kişileştirme, üçüncü cümlede abartma vardır; sanatlar duraklama ve onarma duygusunu canlandırır.","Üç cümlede de “gibi” kullanılmadığı için söz sanatı yoktur."],"correct":2,"distractorWhy":["Bildirim ışığı doğrudan söz söylediği için yalnız kişileştirme değil, konuşturma da vardır; üçüncü cümlede etki gerçek ölçüyü aşar.","İlk cümlede bir varlık konuşturulur, ikinci cümlede soyut kavrama insan davranışı verilir; hiçbir cümlede tanım yapılmaz.","Doğru: Bildirim ışığının konuşması konuşturmadır ve kişileştirme içerir; sessizliğin oturup beklemesi kişileştirmedir; özrün bütün şehri sevindirmesi abartmadır.","Söz sanatı için “gibi” zorunlu değildir; konuşan ışık, bekleyen sessizlik ve aşırı büyütülen etki açık mecaz kanıtlarıdır."],"explanation":"“Bildirim ışığı ... fısıldadı” ifadesinde insan dışındaki bir varlık söz söylediği için konuşturma vardır; bu aynı zamanda kişileştirme içerir. “Sessizlik ... oturup bekledi” cümlesinde soyut kavrama insan davranışı verilmiştir. Bir özrün “bütün şehri” sevince boğması ise etkinin gerçek ölçünün çok üstünde gösterildiği abartmadır.","difficultyReason":"Çözüm, konuşturmanın kişileştirmeyi de içerdiğini fark etmeyi, soyut kavrama verilen insan davranışını ayırmayı ve üçüncü cümledeki ölçü aşımını yorumlamayı gerektirir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.19","objectives":["T.O.7.19"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0211","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5643ceb7599b08a00eabc79a490466d82fa74eaa53e6cedc25b00c7239f858bd","reviewDecisionSha256":"85dc64c7921923e786fa80cd8be23dbf6ee4b1cde2ec83ed2b40f53567cee48c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5643ceb7599b08a00eabc79a490466d82fa74eaa53e6cedc25b00c7239f858bd","reviewedHash":"sha256:5643ceb7599b08a00eabc79a490466d82fa74eaa53e6cedc25b00c7239f858bd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:85dc64c7921923e786fa80cd8be23dbf6ee4b1cde2ec83ed2b40f53567cee48c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q211","contentProjectionSha256":"5643ceb7599b08a00eabc79a490466d82fa74eaa53e6cedc25b00c7239f858bd","reviewDecisionSha256":"85dc64c7921923e786fa80cd8be23dbf6ee4b1cde2ec83ed2b40f53567cee48c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q212","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-23","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-23","noteId":"tr.g07.turkce.n073","noteKey":"tr.g07.turkce.n073","objective":"T.O.7.23","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aşağıdaki metnin en uygun özeti hangisidir?\n\nOkulun ortak çalışma odasında iletişim panosu kurulacak. Panoda görev sırası, toplantı saatleri ve öğretmen gözetimindeki güvenli mesaj kanalının kuralları yer alacak. Öğrenciler özel iletişim bilgilerini panoya yazmayacak. Pano lacivert olacak ve pencerenin yanına asılacak.","choices":["Lacivert pano pencerenin yanına asılacaktır.","Panoda birçok yazı bulunacak ve oda daha güzel görünecektir.","Bence iletişim panosu kurmak okulun en iyi kararıdır.","Ortak çalışma odasında görev ve toplantı bilgileriyle güvenli mesajlaşma kurallarını paylaşan, özel bilgileri içermeyen bir iletişim panosu kurulacaktır."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek yalnız renk ve konum gibi ikincil ayrıntıları korur; panonun temel işlevini ve güvenlik kuralını atlar.","Metinde odanın daha güzel görüneceği söylenmez; ayrıca görev, toplantı ve güvenli iletişim amacı belirsiz bırakılır.","“Bence” ile başlayan kişisel değerlendirme metinde bulunmadığı için özete yeni yorum ekler.","Doğru: Seçenek panonun amacını, temel içeriklerini ve özel bilgileri paylaşmama kuralını korurken renk ve konum ayrıntılarını eler."],"explanation":"Metnin ana düşüncesi, ortak çalışma odasındaki iletişimi düzenlemek için bir pano kurulmasıdır. Görev sırası, toplantı saatleri, güvenli kanal kuralları ve özel bilgileri paylaşmama temel ayrıntılardır. Lacivert renk ile pencere yanı ise çıkarıldığında ana düşünce bozulmayan ikincil ayrıntılardır.","difficultyReason":"Öğrencinin ana işlev ve güvenlik kuralını koruyup renk ile konum gibi ikincil ayrıntıları silmesi gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.23","objectives":["T.O.7.23"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0212","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a7bb2f0b4f760af6a313cc6bc8e3977aa9dc19f1f476e6e7374efbbefeede739","reviewDecisionSha256":"4caea56f189adca5129a9950329d8f772b1bef89fd53b95e7e3b3b6b6d2daa06","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a7bb2f0b4f760af6a313cc6bc8e3977aa9dc19f1f476e6e7374efbbefeede739","reviewedHash":"sha256:a7bb2f0b4f760af6a313cc6bc8e3977aa9dc19f1f476e6e7374efbbefeede739","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4caea56f189adca5129a9950329d8f772b1bef89fd53b95e7e3b3b6b6d2daa06; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q212","contentProjectionSha256":"a7bb2f0b4f760af6a313cc6bc8e3977aa9dc19f1f476e6e7374efbbefeede739","reviewDecisionSha256":"4caea56f189adca5129a9950329d8f772b1bef89fd53b95e7e3b3b6b6d2daa06","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q213","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-23","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-23","noteId":"tr.g07.turkce.n073","noteKey":"tr.g07.turkce.n073","objective":"T.O.7.23","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Aşağıdaki öyküleyici parçanın olay sırasını ve temel sonucunu koruyan özet hangisidir?\n\nKerem, arkadaşının “Sonra konuşuruz.” mesajını kızgınlık olarak yorumladı. Hemen cevap yazmak yerine okulda ne demek istediğini sordu. Arkadaşı mesajı derse girerken aceleyle yazdığını açıkladı. İkisi, belirsiz mesajlarda varsayım yapmak yerine açıklama istemeye karar verdi.","choices":["Kerem kısa mesajı kızgınlık sanınca hemen tepki vermek yerine açıklama istedi; yanlış anlamanın aceleden kaynaklandığını öğrenen iki arkadaş, belirsiz mesajlarda önce soru sormaya karar verdi.","İki arkadaş bundan sonra yalnız uzun mesajlar yazmaya karar verdi.","Kerem’in arkadaşı dikkatsiz davrandığı için bence özür dilemeliydi.","Kerem önce kızgın bir cevap gönderdi, sonra arkadaşının derse girmediğini öğrendi."],"correct":0,"distractorWhy":["Özet sorun, Kerem’in seçtiği çözüm davranışı, yanlış anlamanın nedeni ve ortak kararı doğru sırada korur.","Metinde yalnız uzun mesaj yazma kararı yoktur; alınan karar belirsizlikte varsayım yerine açıklama istemektir.","Seçenek metinde bulunmayan bir özür beklentisi ve kişisel “bence” yorumu ekler.","Kerem kızgın cevap göndermemiştir ve sorun arkadaşının derse girmemesi değil, mesajın aceleyle yazılmasıdır."],"explanation":"Doğru özet, mesajın yanlış yorumlanmasıyla başlayan sorunu, Kerem’in hemen tepki vermek yerine açıklama istemesini, aceleyle yazılan mesajın neden olduğu yanlış anlamayı ve iki arkadaşın ulaştığı yeni iletişim kararını kronolojik sırayla verir.","difficultyReason":"Öğrencinin olayın sorun–girişim–neden–sonuç zincirini koruması, metne yorum eklememesi ve yanlış bir eylem uydurmaması gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.23","objectives":["T.O.7.23"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0213","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f5d5b418d225eb5262d17a04a34fdf5dac74c73e1eabc79f313787e219e5f8ef","reviewDecisionSha256":"650baba858c1ea02ffa63cd82994312b141ac00068d99295c8134103b5d268eb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f5d5b418d225eb5262d17a04a34fdf5dac74c73e1eabc79f313787e219e5f8ef","reviewedHash":"sha256:f5d5b418d225eb5262d17a04a34fdf5dac74c73e1eabc79f313787e219e5f8ef","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:650baba858c1ea02ffa63cd82994312b141ac00068d99295c8134103b5d268eb; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q213","contentProjectionSha256":"f5d5b418d225eb5262d17a04a34fdf5dac74c73e1eabc79f313787e219e5f8ef","reviewDecisionSha256":"650baba858c1ea02ffa63cd82994312b141ac00068d99295c8134103b5d268eb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q214","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-23","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-23","noteId":"tr.g07.turkce.n073","noteKey":"tr.g07.turkce.n073","objective":"T.O.7.23","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Aşağıdaki metni silme, genelleme ve yapılandırma stratejileriyle en başarılı biçimde özetleyen seçenek hangisidir?\n\nÖğrenci meclisi, teneffüslerde ortak alanların daha sakin kullanılmasını görüşmüştür. Bazı öğrenciler koridorda yüksek sesle konuşulduğunu, bazıları kapı önlerinde kalabalık oluştuğunu, bazıları da birbirinin sözünü kesen gruplar bulunduğunu söylemiştir. Toplantıda, konuşmaların uygun ses düzeyinde yapılması, geçiş yollarının açık tutulması ve tartışmalarda söz sırasına uyulması kararlaştırılmıştır. Toplantı masasında üç mavi kalem ve kırmızı bir dosya vardır.","choices":["Toplantı masasında üç mavi kalem ve kırmızı bir dosya bulunmuştur.","Öğrenci meclisi, ortak alanlardaki düzen ve iletişim sorunlarını azaltmak için uygun ses düzeyi, açık geçiş yolları ve söz sırası kurallarını benimsemiştir.","Öğrenciler koridorda, kapıda ve gruplarda çeşitli şeyler konuşmuş; bence toplantı çok yararlı olmuştur.","Öğrenci meclisi bütün ortak alan sorunlarını tamamen çözmüştür."],"correct":1,"distractorWhy":["Kalem ve dosya, metnin ana düşüncesine hizmet etmeyen süsleyici ayrıntılardır; kararları ve amacı içermez.","Doğru: Seçenek yüksek ses ve kalabalığı “düzen”, söz kesmeyi “iletişim” sorunu altında geneller; önemsiz masa ayrıntısını siler ve kararları amaç çevresinde yapılandırır.","“Çeşitli şeyler” ifadesi temel sorunları belirsizleştirir; ayrıca “bence” sözüyle metin dışı kişisel yorum ekler.","Metin karar alındığını söyler, bütün sorunların kesin ve tamamen çözüldüğünü söylemez; seçenek sonucu abartır."],"explanation":"Doğru seçenek, yüksek ses ile kapı önü kalabalığını “düzen”, söz kesmeyi “iletişim” sorunu altında geneller. Mavi kalem ve kırmızı dosyayı siler. Üç kararı da ortak alanların daha düzenli ve saygılı kullanılması amacı çevresinde kısa ve bağlantılı bir cümlede yeniden yapılandırır.","difficultyReason":"Çözüm, birden çok ayrıntının önem derecesini belirlemeyi, benzer sorunları genellemeyi, kararları korumayı ve metindeki sonucu olduğundan güçlü göstermemeyi gerektirir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.23","objectives":["T.O.7.23"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0214","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e7df2c6333288d781325d3c12455ad50e3c20b7dfdf4fd1a7a7b5fe6e58ebe6f","reviewDecisionSha256":"e94372e5f3bf5b25fd91c3865559905285e9bd0a6281ffb7799d7e0a0856c42c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e7df2c6333288d781325d3c12455ad50e3c20b7dfdf4fd1a7a7b5fe6e58ebe6f","reviewedHash":"sha256:e7df2c6333288d781325d3c12455ad50e3c20b7dfdf4fd1a7a7b5fe6e58ebe6f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e94372e5f3bf5b25fd91c3865559905285e9bd0a6281ffb7799d7e0a0856c42c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q214","contentProjectionSha256":"e7df2c6333288d781325d3c12455ad50e3c20b7dfdf4fd1a7a7b5fe6e58ebe6f","reviewDecisionSha256":"e94372e5f3bf5b25fd91c3865559905285e9bd0a6281ffb7799d7e0a0856c42c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q215","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n074","noteKey":"tr.g07.turkce.n074","objective":"T.O.7.28","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki ifadelerden hangisi kanıta dayalı bir okuma öz yansıtmasıdır?","choices":["Metni çok iyi okudum.","Ben zaten yavaş bir okurum.","Ana düşünceyi doğru buldum; çünkü her paragrafı bir cümleyle özetledim, ancak iki geçiş ifadesini atladığım için üçüncü paragrafı yeniden okudum.","Okuma sırasında hiçbir sorun yaşamadığımı söyleyeceğim."],"correct":2,"distractorWhy":["“Çok iyi” yargısı hangi davranışın başarılı olduğunu ve bunu gösteren kanıtı açıklamaz.","İfade geliştirilebilir bir okuma davranışını değil, kişiyi sabit bir etiketle tanımlar.","Doğru: Paragraf özetleri güçlü yönün, atlanan iki geçiş ve yeniden okuma ise gelişmeye açık yönün somut kanıtıdır.","Bu ifade okuma sürecinden kanıt sunmaz ve uygulanabilir bir gelişim tedbiri belirlemez."],"explanation":"Kanıta dayalı öz yansıtma, başarı veya güçlüğü gözlenebilir verilerle açıklar. Doğru ifadede paragraf özetleme stratejisinin ana düşünceyi bulmaya katkısı belirtilmiş; iki geçiş ifadesinin atlanması ve yeniden okuma da somut süreç kanıtı olarak verilmiştir.","difficultyReason":"Öğrencinin genel övgü, kişilik etiketi ve belirsiz niyet ile gözlenebilir süreç kanıtı içeren öz değerlendirmeyi ayırması gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0215","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ee53d9fb23b02b59afd2cc9633c40998c8eca2a473bfefb27bc11a68739ef572","reviewDecisionSha256":"be8ed4cb2d317dfa531369df1fbf6277aad7edd670f18a4c685aa6fd658dc89a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ee53d9fb23b02b59afd2cc9633c40998c8eca2a473bfefb27bc11a68739ef572","reviewedHash":"sha256:ee53d9fb23b02b59afd2cc9633c40998c8eca2a473bfefb27bc11a68739ef572","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:be8ed4cb2d317dfa531369df1fbf6277aad7edd670f18a4c685aa6fd658dc89a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q215","contentProjectionSha256":"ee53d9fb23b02b59afd2cc9633c40998c8eca2a473bfefb27bc11a68739ef572","reviewDecisionSha256":"be8ed4cb2d317dfa531369df1fbf6277aad7edd670f18a4c685aa6fd658dc89a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q216","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n074","noteKey":"tr.g07.turkce.n074","objective":"T.O.7.28","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Seda, iki dörtlükten oluşan bir şiirde kafiyeyi doğru belirlemiş; ancak bentleri yalnız noktalama işaretlerine göre ayırdığı için şiirin tek bent olduğunu yazmıştır. Seda’nın gelişmeye açık yönüne doğrudan karşılık gelen tedbir hangisidir?","choices":["Bir sonraki şiiri daha hızlı okumak","Şiirdeki bütün sözcüklerin sözlük anlamını yazmak","Yalnız dize sonlarını daha yüksek sesle okumak","Bir sonraki şiirde önce dizeleri numaralandırıp boşlukla ayrılan kümelerin çevresini çizmek, sonra noktalama işaretlerini incelemek"],"correct":3,"distractorWhy":["Sorun okuma hızı değil, bent sınırını sayfa düzeninden belirleyememektir; hız artırmak doğrudan çözüm olmaz.","Sözcük anlamları, şiirin boşluklarla kurulan bent yapısını fark etme güçlüğünü gidermeye yönelik değildir.","Dize sonlarını sesli okumak kafiye için yararlıdır; Seda kafiyeyi zaten doğru bulmuştur.","Dizeleri numaralandırmak ve boşlukla ayrılan kümeleri çevrelemek, gözden kaçırılan dış yapı kanıtını doğrudan görünür kılar."],"explanation":"Seda’nın güçlü yönü kafiye belirlemektir; güçlüğü ise bent sınırlarını noktalama işaretleriyle karıştırmaktır. Bu nedenle tedbirin sayfadaki boşlukları ve dize kümelerini görünür hâle getirmesi gerekir. Dizeleri numaralandırıp boşlukla ayrılan grupları çevrelemek tam olarak bu soruna yönelir.","difficultyReason":"Öğrencinin senaryodaki güçlü yön ile hatayı ayırması ve önerilen tedbirlerden yalnız hatanın gerçek nedenine karşılık geleni seçmesi gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0216","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4865a61ca61934ce0d1f6ea3b7094209e592c7f82f0f583d19c2bd6905346fd1","reviewDecisionSha256":"0db173d09053f248782fcebf5f1d8f7715814088c1cacacd541f4618b858203f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4865a61ca61934ce0d1f6ea3b7094209e592c7f82f0f583d19c2bd6905346fd1","reviewedHash":"sha256:4865a61ca61934ce0d1f6ea3b7094209e592c7f82f0f583d19c2bd6905346fd1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0db173d09053f248782fcebf5f1d8f7715814088c1cacacd541f4618b858203f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q216","contentProjectionSha256":"4865a61ca61934ce0d1f6ea3b7094209e592c7f82f0f583d19c2bd6905346fd1","reviewDecisionSha256":"0db173d09053f248782fcebf5f1d8f7715814088c1cacacd541f4618b858203f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q217","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n074","noteKey":"tr.g07.turkce.n074","objective":"T.O.7.28","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Aşağıdaki öz değerlendirme planlarından hangisi hedef, kanıt, güçlü yön, gelişmeye açık yön ve uyarlama basamaklarını birlikte içerir?","choices":["Hedefim bilgilendirici metinde ana düşünce ve iki temel ayrıntıyı bulmaktı. Paragraf etiketlerim ana düşünceyi doğru bulmamı sağladı; ancak dört örneği de seçtiğim için özet uzadı. Bir sonraki metinde her örneği “zorunlu/elenebilir” diye işaretleyecek, paragraf etiketleme stratejisini koruyacağım.","Çalışmama on üzerinden yedi veriyorum; bir dahaki sefer daha iyi olacağım.","Ben ayrıntıları seçemeyen bir okurum; bu nedenle özet yapmamalıyım.","Ana düşünceyi bulamadım; çözüm olarak bütün metni daha hızlı okuyacağım."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: İfade ölçülebilir hedefi, süreç kanıtını, işe yarayan stratejiyi, somut güçlüğü ve bir sonraki görevde uygulanacak tedbiri birlikte açıklar.","Puan ve “daha iyi olma” niyeti, hangi davranışın güçlü ya da eksik olduğunu ve uygulanacak tedbiri göstermez.","Gelişmeye açık bir davranışı sabit kişilik etiketine dönüştürür ve kendini uyarlamak yerine görevden kaçınmayı önerir.","Seçilen tedbir güçlükle ilişkili değildir; daha hızlı okumak ana düşünceyi neden bulamadığını çözmez ve kanıt sunulmaz."],"explanation":"Doğru planda hedef açıkça belirtilir. Paragraf etiketleri güçlü yönün kanıtıdır; dört örneğin de seçilmesi özetin uzama nedenini gösterir. “Zorunlu/elenebilir” işaretlemesi somut tedbirdir ve işe yarayan paragraf etiketleme stratejisinin korunması aktarımı gösterir.","difficultyReason":"Öğrencinin tek bir ifadede öz yansıtma döngüsünün birden çok öğesini bulması ve puan, etiket ya da ilgisiz tedbir içeren eksik planları elemesi gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0217","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f0c3c29321ba5baa1515b312f67e90835bcb9c52103cbdecc67b70332ae226ab","reviewDecisionSha256":"40ac57c2213abe43a3d72714af138424eda3bc9d9319b08ebf23c75e31ea1c2b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f0c3c29321ba5baa1515b312f67e90835bcb9c52103cbdecc67b70332ae226ab","reviewedHash":"sha256:f0c3c29321ba5baa1515b312f67e90835bcb9c52103cbdecc67b70332ae226ab","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:40ac57c2213abe43a3d72714af138424eda3bc9d9319b08ebf23c75e31ea1c2b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q217","contentProjectionSha256":"f0c3c29321ba5baa1515b312f67e90835bcb9c52103cbdecc67b70332ae226ab","reviewDecisionSha256":"40ac57c2213abe43a3d72714af138424eda3bc9d9319b08ebf23c75e31ea1c2b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q218","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n062","noteKey":"tr.g07.turkce.n062","objective":"T.K.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Sınıf grubunda güvenli ve açık mesajlaşma kurallarının tartışılacağı bir konuşma için en uygun başlangıç hangisidir?","choices":["Herkes benimle aynı fikirde, değil mi?","Arkadaşlar, bugün sınıf grubundaki mesajların daha açık ve güvenli olması için hangi kurallara ihtiyaç duyduğumuzu konuşacağız.","Önce herkes telefon numarasını söylesin, sonra başlayalım.","Bence sesli mesajlar yasaklansın; konu kapanmıştır."],"correct":1,"distractorWhy":["Soru karşıdakileri belirli bir cevaba yönlendirir ve konuşmanın amacını tarafsız biçimde açmaz.","Doğru: Selamlayıcı hitabın ardından konu ve amaç açıkça bildirilmiş, farklı görüşlere alan bırakılmıştır.","Telefon numarası istemek özel bilgi sınırını ihlal eder ve konuşmanın amacıyla ilgili değildir.","Konuşma daha başlamadan tek bir kararı dayatır; görüş alışverişini ve süreç yönetimini engeller."],"explanation":"Uygun bir başlangıç, dinleyiciye hitap eder, konuşmanın konusunu ve amacını açıklar, cevabı önceden dayatmaz. “Arkadaşlar, bugün...” cümlesi bu üç işlevi yerine getirir ve güvenli iletişim sınırını korur.","difficultyReason":"Öğrencinin başlangıçta konu ve amacı açıklayan, yönlendirmeyen ve özel bilgi istemeyen ifadeyi seçmesi gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0218","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"131e8a9ebb18b4c52edbb632d47d32a626de05b60ae6f4c27c8e847c27d9c101","reviewDecisionSha256":"8784f3b414462ec61ef8f2ee2467f42f9314bc132a5541c7efea7e293e05c902","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:131e8a9ebb18b4c52edbb632d47d32a626de05b60ae6f4c27c8e847c27d9c101","reviewedHash":"sha256:131e8a9ebb18b4c52edbb632d47d32a626de05b60ae6f4c27c8e847c27d9c101","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8784f3b414462ec61ef8f2ee2467f42f9314bc132a5541c7efea7e293e05c902; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q218","contentProjectionSha256":"131e8a9ebb18b4c52edbb632d47d32a626de05b60ae6f4c27c8e847c27d9c101","reviewDecisionSha256":"8784f3b414462ec61ef8f2ee2467f42f9314bc132a5541c7efea7e293e05c902","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q219","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n062","noteKey":"tr.g07.turkce.n062","objective":"T.K.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Sınıf tartışmasında Arda konuşurken onun düşüncesine bir örnek eklemek isteyen Nisa, konuşma sürecini doğru yönetmek için ne yapmalıdır?","choices":["Arda’nın cümlesini tamamlamadan araya girip örneğini söylemelidir.","Sesini yükselterek aynı örneği birkaç kez tekrarlamalıdır.","Arda’nın sözünü bitirmesini bekleyip “Bu noktaya bir örnek ekleyebilir miyim?” diyerek söz almalıdır.","Konuyu değiştirip sınıf arkadaşlarının özel mesajlarını anlatmalıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["Araya girmek konuşanın düşüncesini tamamlamasını engeller ve söz sırasını bozar.","Ses yükseltmek ve tekrar yapmak söz hakkını dengeli paylaşmaz; örneğin niteliğini de güçlendirmez.","Doğru: Beklemek ve uygun bir söz alma ifadesi kullanmak hem konuşanı dinlediğini hem de katkıyı düzenli biçimde sunacağını gösterir.","Özel mesajları paylaşmak konuyu dağıtır ve güvenli iletişim sınırını ihlal eder."],"explanation":"Konuşma sürecini yönetmek en çok konuşmak değil, söz sırasını korumaktır. Nisa önce Arda’nın düşüncesini tamamlamasını beklemeli, ardından açık bir söz alma ifadesi kullanmalıdır. Böylece katkısı konu akışını kesmeden eklenir.","difficultyReason":"Öğrencinin katkı yapma isteğiyle söz kesme davranışını ayırması ve hem zamanlama hem ifade bakımından uygun söz alma yolunu seçmesi gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0219","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7a4348e1b735d09a3ecbdb109cf9e73d6e70b1cfb28079e535b26bc8315fce17","reviewDecisionSha256":"6d20e8f3b6c7e57cbfa894329426ddd04e906a01bfcd60038608b830398e6e82","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7a4348e1b735d09a3ecbdb109cf9e73d6e70b1cfb28079e535b26bc8315fce17","reviewedHash":"sha256:7a4348e1b735d09a3ecbdb109cf9e73d6e70b1cfb28079e535b26bc8315fce17","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6d20e8f3b6c7e57cbfa894329426ddd04e906a01bfcd60038608b830398e6e82; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q219","contentProjectionSha256":"7a4348e1b735d09a3ecbdb109cf9e73d6e70b1cfb28079e535b26bc8315fce17","reviewDecisionSha256":"6d20e8f3b6c7e57cbfa894329426ddd04e906a01bfcd60038608b830398e6e82","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q220","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n062","noteKey":"tr.g07.turkce.n062","objective":"T.K.7.1","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir sınıf görüşmesinde moderatör “Sınıf panosuna hangi duyurular asılmalı?” diye sorar. Mert “Bence yalnız sınav tarihleri asılmalı.” der. Moderatörün hem araştırıcı soru sorması hem de konuşmayı uygun biçimde sonlandırması için aşağıdaki uygulamalardan hangisini seçmesi gerekir?","choices":["“Başka duyurular zaten gereksiz, değil mi?” diye sorup “Ben karar verdim.” diyerek bitirmek","Öğrencilerden özel telefon numaralarını istemek ve cevap gelmeden görüşmeyi kapatmak","Mert’in sözünü kesip kendi afiş tasarımını anlatmak, ardından sonuç belirtmeden ayrılmak","“Sınav tarihleri dışında hangi duyurular ortak işleyişe katkı sağlar? Örnekle açıklar mısınız?” diye sormak; görüşlerden sonra ortak kararı ve açık kalan adımı özetlemek"],"correct":3,"distractorWhy":["Soru cevabı yönlendirir ve kapanışta ortak görüşleri değil moderatörün tek taraflı kararını dayatır.","Özel bilgi istemek güvenli iletişime aykırıdır; cevapları dinlemeden kapatmak süreci yarım bırakır.","Konuşanı kesmek söz sırasını bozar; sonuç ve sonraki adım belirtilmediği için uygun kapanış yapılmaz.","Doğru: Açık uçlu soru yeni örnek ve olasılıkları araştırır; kapanışta ortak karar ile açık kalan adımın belirtilmesi konuşmayı anlaşılır biçimde tamamlar."],"explanation":"Araştırıcı soru, cevabı dayatmadan konunun yeni yönlerini ve dayanaklarını açmalıdır. “Hangi duyurular... Örnekle açıklar mısınız?” sorusu bunu yapar. Görüşme sonunda ulaşılan ortak kararın ve tamamlanacak işin özetlenmesi de konuşmayı amaçlı bir kapanışla bitirir.","difficultyReason":"Öğrencinin tek seçenekte soru türünü, söz sırasını, güvenli iletişimi ve uygun kapanışın iki öğesini birlikte değerlendirmesi gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0220","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"85321c78858efebbe8542535a61d38d5fe89088342e025533bf3f7e0ace76b45","reviewDecisionSha256":"e53866082fd0dd9e67fb294a22318734331d102103662b5003f2da6192bd9edf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:85321c78858efebbe8542535a61d38d5fe89088342e025533bf3f7e0ace76b45","reviewedHash":"sha256:85321c78858efebbe8542535a61d38d5fe89088342e025533bf3f7e0ace76b45","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e53866082fd0dd9e67fb294a22318734331d102103662b5003f2da6192bd9edf; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q220","contentProjectionSha256":"85321c78858efebbe8542535a61d38d5fe89088342e025533bf3f7e0ace76b45","reviewDecisionSha256":"e53866082fd0dd9e67fb294a22318734331d102103662b5003f2da6192bd9edf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q221","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n063","noteKey":"tr.g07.turkce.n063","objective":"T.K.7.15","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aşağıdaki toplantı bilgisinin en uygun sözlü özeti hangisidir?\n\nKitaplığın sessiz bölümünde telefon bildirimleri kapatılacak. Grup çalışması yapacak öğrenciler konuşmaya izin verilen bölümü kullanacak. Bu düzenleme salı günü başlayacak. Duyuru afişinin kenarında mor şekiller bulunacak.","choices":["Salıdan itibaren kitaplıkta sessiz çalışanları rahatsız etmemek için sessiz bölümde bildirimler kapatılacak, grup çalışmaları konuşmaya izin verilen alanda yapılacak.","Afişin kenarında mor şekiller olacak ve salı günü duvara asılacak.","Bence kitaplıkta telefon kullanmak bütünüyle yasaklanmalıdır.","Grup çalışmaları sessiz bölümde, bireysel çalışmalar konuşma bölümünde yapılacaktır."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Seçenek başlangıç zamanını, iki temel kuralı ve düzenlemenin amacını kısa ve bağlantılı biçimde korur; afiş süsünü eler.","Mor şekiller ikincil ayrıntıdır; seçenek asıl kullanım kurallarını ve düzenlemenin amacını atlar.","Metinde bütün telefon kullanımının yasaklanması yoktur; “bence” ifadesi de kişisel yorum ekler.","Seçenek iki alanın kullanımını tersine çevirerek kaynak bilgiyi yanlış aktarır."],"explanation":"Sözlü özette dinleyicinin bilmesi gerekenler, uygulamanın salı başlaması ve sessiz bölüm ile grup çalışma alanına ilişkin iki kuraldır. Afişin mor şekilleri temel mesajı etkilemediği için silinir. Doğru seçenek bu bilgileri kendi cümleleriyle tek akışta sunar.","difficultyReason":"Öğrencinin toplantı kararlarını koruması, görsel süs ayrıntısını elemesi ve kuralları sözlü aktarımda tersine çevirmemesi gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.K.7.15","objectives":["T.K.7.15"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0221","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"00ecd2680570115c941a5211b84bb918959211845f138ca566231c6fad4e2826","reviewDecisionSha256":"174ebde04606e94e55f8038d800c1f4ad25433970a9a0d0926c4afb8b7cbf4a8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:00ecd2680570115c941a5211b84bb918959211845f138ca566231c6fad4e2826","reviewedHash":"sha256:00ecd2680570115c941a5211b84bb918959211845f138ca566231c6fad4e2826","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:174ebde04606e94e55f8038d800c1f4ad25433970a9a0d0926c4afb8b7cbf4a8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q221","contentProjectionSha256":"00ecd2680570115c941a5211b84bb918959211845f138ca566231c6fad4e2826","reviewDecisionSha256":"174ebde04606e94e55f8038d800c1f4ad25433970a9a0d0926c4afb8b7cbf4a8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q222","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n063","noteKey":"tr.g07.turkce.n063","objective":"T.K.7.15","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Aşağıdaki diyaloğu sözlü olarak özetleyecek bir öğrenci için en uygun anlatım planı hangisidir?\n\nEylül: Kulüp toplantısını çarşamba günü yapacağımızı yazdım ama saati eklemeyi unuttum.\nBora: Bu yüzden herkes farklı saat düşündü.\nEylül: Yeni mesajda gün, saat ve yeri birlikte belirtelim.\nBora: Cevap gelmezse de tahmin etmek yerine soralım.","choices":["Konuşmacıların bütün cümlelerini sırayla ezberleyip aynı ses tonuyla tekrarlamak","Önce eksik mesajın oluşturduğu karışıklığı, ardından nedenini ve alınan iki çözüm kararını kendi cümleleriyle; “önce, bu nedenle, sonuç olarak” gibi geçişlerle aktarmak","“Bence Eylül dikkatsiz davranmış.” diyerek başlamak ve yalnız kişisel değerlendirmeyi anlatmak","Yalnız “Cevap gelmezse soralım.” cümlesini söyleyip diğer temel bilgileri çıkarmak"],"correct":1,"distractorWhy":["Sözlü özet kaynak cümleleri ezberden taklit etmek değil, önemli bilgileri seçip yeniden yapılandırmaktır.","Doğru: Plan sorun, neden ve çözüm sırasını korur; iki kararı atlamaz ve dinleyicinin izlemesini kolaylaştıran geçişler kullanır.","Kişisel yargı kaynakta yoktur; ayrıca diyaloğun temel sorunu ve çözüm kararları aktarılmaz.","Son cümle önemli olsa da gün, saat ve yerin birlikte yazılması kararı ile karışıklığın nedeni kaybolur."],"explanation":"Diyaloğun temel olayı, saat bilgisi eksik olduğu için farklı yorumların oluşmasıdır. Sözlü özet bu sorunu, nedenini ve iki çözümü—gün, saat, yeri birlikte yazmak; cevap gelmezse soru sormak—doğru sırada vermelidir. Kaynağı ezberlemek yerine kendi cümleleri ve açık geçişler kullanılmalıdır.","difficultyReason":"Öğrencinin hem içerik seçimini ve kronolojik düzeni hem de sözlü sunumda kendi cümleleriyle geçiş kullanma gereğini birlikte değerlendirmesi gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.K.7.15","objectives":["T.K.7.15"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0222","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"984017905b822d46ea0b2f6928831fd87a91ee8c48956846d3e713621e57ae14","reviewDecisionSha256":"78e1c55d53214773ca3ee2b35e6df5e714fc928fc201a24497e6db51f0762078","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:984017905b822d46ea0b2f6928831fd87a91ee8c48956846d3e713621e57ae14","reviewedHash":"sha256:984017905b822d46ea0b2f6928831fd87a91ee8c48956846d3e713621e57ae14","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:78e1c55d53214773ca3ee2b35e6df5e714fc928fc201a24497e6db51f0762078; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q222","contentProjectionSha256":"984017905b822d46ea0b2f6928831fd87a91ee8c48956846d3e713621e57ae14","reviewDecisionSha256":"78e1c55d53214773ca3ee2b35e6df5e714fc928fc201a24497e6db51f0762078","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q223","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n063","noteKey":"tr.g07.turkce.n063","objective":"T.K.7.15","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Aşağıdaki toplantının doğru, kısa ve güvenli bir sözlü özeti hangisidir?\n\nBilim kulübü toplantısında gezi duyurularının okulun güvenli kanalı ve pano üzerinden paylaşılması kararlaştırıldı. Bir öğrenci yanlışlıkla arkadaşının özel telefon numarasını söyledi; yürütücü bu bilginin kayda alınmaması ve tekrar edilmemesi gerektiğini hatırlattı. Duyuru afişinin sarı olmasına karar verildi. Geziye katılım için veli izin belgesi gerektiği de belirtildi.","choices":["Afiş sarı olacak; toplantıda bir telefon numarası söylendi ve sonra toplantı bitti.","Kulüp yalnız panoyu kullanacak ve gezi için izin belgesi gerekmeyecektir.","Kulüp, gezi duyurularını güvenli okul kanalı ve pano üzerinden paylaşmaya, özel iletişim bilgilerini kaydetmemeye ve katılımda veli izin belgesi istemeye karar verdi.","Bence özel bilgi söyleyen öğrenci kulüpten çıkarılmalıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["Seçenek afiş rengi ve olay ayrıntısına odaklanır; güvenli duyuru kanalları ile izin belgesi kararlarını atlar.","Kaynakta iki kanal birlikte kullanılacaktır ve veli izin belgesi gereklidir; seçenek iki bilgiyi de ters aktarır.","Doğru: Seçenek temel kararları korur, özel numarayı yeniden üretmez, güvenlik kuralını geneller ve afiş rengini gereksiz ayrıntı olarak eler.","Metinde böyle bir yaptırım kararı yoktur; seçenek kişisel yargı ve kaynak dışı sonuç ekler."],"explanation":"İyi sözlü özet, duyuruların iki güvenli kanaldan yapılması, özel iletişim bilgisinin kaydedilip yayılmaması ve veli izin belgesi gereği gibi temel kararları korur. Sarı afiş rengi temel amaca hizmet etmez. Ayrıca özel bilginin kendisini tekrarlamak yerine güvenlik kuralını genel biçimde aktarmak gerekir.","difficultyReason":"Çözüm; ana kararları seçme, renk ayrıntısını silme, yanlış bilgileri eleme, özel bilgiyi yeniden yaymadan güvenlik ilkesini koruma ve yorum eklememe ölçütlerini aynı anda gerektirir.","figure":null,"objectiveId":"T.K.7.15","objectives":["T.K.7.15"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0223","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fb006faf42b23cb68f9d5a05cfcf98769a6de46a68c1602c3a72ebf0eea2910a","reviewDecisionSha256":"3f4cb2fc52a4ee2c69abc0239f5fc88d809d43e9968cf37f37c30463b9465e7c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fb006faf42b23cb68f9d5a05cfcf98769a6de46a68c1602c3a72ebf0eea2910a","reviewedHash":"sha256:fb006faf42b23cb68f9d5a05cfcf98769a6de46a68c1602c3a72ebf0eea2910a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3f4cb2fc52a4ee2c69abc0239f5fc88d809d43e9968cf37f37c30463b9465e7c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q223","contentProjectionSha256":"fb006faf42b23cb68f9d5a05cfcf98769a6de46a68c1602c3a72ebf0eea2910a","reviewDecisionSha256":"3f4cb2fc52a4ee2c69abc0239f5fc88d809d43e9968cf37f37c30463b9465e7c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q224","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n064","noteKey":"tr.g07.turkce.n064","objective":"T.K.7.17","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aşağıdaki tartışma katkılarından hangisi açık bir önerme, gerekçe ve somut kanıt birlikte içerir?","choices":["Bence teneffüsler güzeldir.","Herkes böyle istiyor, o yüzden doğrudur.","Bu görüşe karşı çıkanlar duyarsızdır.","Sınıf toplantılarında söz süresi sınırı bulunmalıdır; çünkü birkaç kişinin uzun konuşması başkalarının katılımını azaltabilir. Geçen deneme oturumunda on dakikanın yedisi iki konuşmacıya ayrılmıştır."],"correct":3,"distractorWhy":["İfade tartışılabilir ölçütü belirgin bir önerme hâline getirmez ve gerekçe ya da kanıt sunmaz.","“Herkes” sözü kaynağı belirsiz bir genellemedir; görüşün neden doğru olduğunu gösteren somut kanıt yoktur.","Kişilere yönelik “duyarsız” etiketi önermeyi temellendirmez; tartışmayı kişiselleştirir.","Doğru: Söz süresi sınırı açık önermedir; katılımın azalması gerekçedir; on dakikalık oturumla ilgili gözlem de somut kanıttır."],"explanation":"Doğru katkı önce “söz süresi sınırı bulunmalıdır” önermesini kurar. Ardından uzun konuşmaların başkalarının katılımını azaltabileceğini gerekçe olarak açıklar. Son cümledeki süre dağılımı da bu gerekçeyi görünür kılan somut bir oturum kanıtıdır.","difficultyReason":"Öğrencinin bir tartışma cümlesinde önerme, gerekçe ve kanıtı ayrı ayrı tanıması ve kişisel etiket ile belirsiz genellemeyi elemesi gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.K.7.17","objectives":["T.K.7.17"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0224","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"56a6dc0fbd630e1264204682819b8b1ba648a1acdfc1edd9ba25049fa082f547","reviewDecisionSha256":"408bacba182457a1ff7a914683ae8b674c2affc8e10796bea476a71ca862a328","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:56a6dc0fbd630e1264204682819b8b1ba648a1acdfc1edd9ba25049fa082f547","reviewedHash":"sha256:56a6dc0fbd630e1264204682819b8b1ba648a1acdfc1edd9ba25049fa082f547","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:408bacba182457a1ff7a914683ae8b674c2affc8e10796bea476a71ca862a328; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q224","contentProjectionSha256":"56a6dc0fbd630e1264204682819b8b1ba648a1acdfc1edd9ba25049fa082f547","reviewDecisionSha256":"408bacba182457a1ff7a914683ae8b674c2affc8e10796bea476a71ca862a328","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q225","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n064","noteKey":"tr.g07.turkce.n064","objective":"T.K.7.17","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Berk, bir arkadaşının çevrim içi sunumda sorun yaşamamasını örnek gösterip “O hâlde bütün öğrenciler için yalnız çevrim içi toplantı en iyi seçenektir.” diyor. Bu görüşe verilebilecek en uygun tartışma yanıtı hangisidir?","choices":["Bir kişinin deneyimi bütün sınıf için sonuç çıkarmaya yetmez; erişim koşulları ve farklı ihtiyaçlar hakkında başka kanıtları da incelemeliyiz.","Sen teknolojiden anlamadığın için bu görüşün değersizdir.","Kesinlikle yanlış söylüyorsun, açıklamaya gerek yok.","Bir öğrenci sorun yaşamadıysa aynı sonuç herkes için geçerlidir."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Yanıt kişiye saldırmadan kanıtın kapsamını sorgular ve genelleme yapmadan önce farklı koşullara ilişkin veri ister.","Bu ifade önermeyi değil Berk’in kişiliğini hedef alır; ad hominem saldırısı tartışma kanıtı değildir.","Görüşü gerekçesiz biçimde reddeder; kanıtın neden yetersiz olduğunu açıklamaz.","Tek bir örneği bütün öğrencilere genelleyerek Berk’in yaptığı kapsam hatasını tekrarlar."],"explanation":"Berk’in kanıtı yalnız bir öğrencinin deneyimidir. Bu örnek, bütün öğrencilerin erişim ve katılım koşullarını temsil etmez. Uygun yanıt bu sınırlılığı açıklar, kişiye değil iddiaya odaklanır ve daha kapsayıcı kanıtların incelenmesini ister.","difficultyReason":"Öğrencinin tek örnekten genelleme hatasını belirlemesi ve bunu kişiselleştirmeden, yeni kanıt gereksinimini açıklayan saygılı bir yanıtla karşılaması gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.K.7.17","objectives":["T.K.7.17"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0225","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"500f4ef93effc48cd6084bae7feeca18253cdb4090f7ad34eacacb96d62e2108","reviewDecisionSha256":"8d7a609ecd6a0a5bf464f5d1aa00003653bb104edca9b84707353926b0c2d07d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:500f4ef93effc48cd6084bae7feeca18253cdb4090f7ad34eacacb96d62e2108","reviewedHash":"sha256:500f4ef93effc48cd6084bae7feeca18253cdb4090f7ad34eacacb96d62e2108","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8d7a609ecd6a0a5bf464f5d1aa00003653bb104edca9b84707353926b0c2d07d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q225","contentProjectionSha256":"500f4ef93effc48cd6084bae7feeca18253cdb4090f7ad34eacacb96d62e2108","reviewDecisionSha256":"8d7a609ecd6a0a5bf464f5d1aa00003653bb104edca9b84707353926b0c2d07d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q226","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n064","noteKey":"tr.g07.turkce.n064","objective":"T.K.7.17","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir kulüp tartışmasında “Bütün planlama toplantıları yalnız yüz yüze yapılmalıdır.” önermesi savunuluyor. Yüz yüze görüşmenin bazı üyeler için düşünceleri daha kolay açıklamayı sağladığı belirtiliyor; ancak iki üyenin yarışma nedeniyle şehir dışında olacağı, bir üyenin de ulaşım güçlüğü yaşadığı bilgisi veriliyor. Bu kanıtlar karşısında en mantıklı tartışma tepkisi hangisidir?","choices":["Şehir dışında olanlar katılamasa da önerme aynen korunmalıdır; çünkü ilk görüş değiştirilmez.","Yüz yüze iletişimin açıklık avantajını kabul edip erişim kanıtı nedeniyle önermeyi “Toplantılar uygun olduğunda yüz yüze, katılamayanlar için güvenli çevrim içi bağlantıyla desteklenmelidir.” biçiminde gözden geçirmek","Ulaşım güçlüğü yaşayan bir kişi olduğu için yüz yüze toplantıların hiç kimseye yararı olmadığını söylemek","Önermeyi savunanların bencil olduğunu belirterek tartışmayı bitirmek"],"correct":1,"distractorWhy":["Yeni kanıtı yok saymak tartışmada görüşü sınamayı engeller ve herkesin katılımı ölçütüyle çelişir.","Doğru: Tepki güçlü bilgiyi kısmen kabul eder, karşı kanıtın gösterdiği erişim sorununu dikkate alır ve daha kapsayıcı yeni bir önerme kurar.","Bir erişim güçlüğünden hareketle yüz yüze görüşmenin bütün yararlarını reddetmek ters yönde aşırı genellemedir.","“Bencil” etiketi kişiye yönelir; kanıtların önermeyi nasıl etkilediğini açıklamaz."],"explanation":"Yüz yüze toplantının düşünceleri açıklama avantajı geçerli bir bilgidir; bu nedenle bütünüyle reddedilmemelidir. Şehir dışında olma ve ulaşım güçlüğü ise “yalnız yüz yüze” bölümünü zayıflatır. En mantıklı tepki, iki kanıt grubunu birlikte değerlendirip yüz yüze seçeneği güvenli çevrim içi katılımla destekleyen daha kapsayıcı bir önerme kurmaktır.","difficultyReason":"Çözüm, bir görüşün güçlü yanını kabul etmeyi, karşı kanıtın kapsamını tartmayı, iki uç genellemeden kaçınmayı ve kanıta göre yeni önerme üretmeyi gerektirir.","figure":null,"objectiveId":"T.K.7.17","objectives":["T.K.7.17"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0226","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e8cf92295b0bfd107ecd46cc719a02052bbb8947e1dccf68da925b2e0db7a5b0","reviewDecisionSha256":"2f0216002f1dca240ebb22daa99fe89fb6b12d9539f46834ce4036478884a56c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e8cf92295b0bfd107ecd46cc719a02052bbb8947e1dccf68da925b2e0db7a5b0","reviewedHash":"sha256:e8cf92295b0bfd107ecd46cc719a02052bbb8947e1dccf68da925b2e0db7a5b0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2f0216002f1dca240ebb22daa99fe89fb6b12d9539f46834ce4036478884a56c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q226","contentProjectionSha256":"e8cf92295b0bfd107ecd46cc719a02052bbb8947e1dccf68da925b2e0db7a5b0","reviewDecisionSha256":"2f0216002f1dca240ebb22daa99fe89fb6b12d9539f46834ce4036478884a56c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q227","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n064","noteKey":"tr.g07.turkce.n064","objective":"T.K.7.17","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Mina tartışmanın başında “Herkesin katılımı önemlidir.” diyor; daha sonra “Yavaş konuşanlara söz vermeyelim, zaman kaybediyoruz.” önerisini sunuyor. Bu duruma verilecek en tutarlı ve saygılı yanıt hangisidir?","choices":["İkinci cümleyi görmezden gelip yalnız ilk cümleyi desteklemek","Mina’nın sabırsız biri olduğunu söyleyerek görüşünü reddetmek","İlk ifaden herkesin katılımını savunuyor, ikinci önerin ise bir grubu söz hakkından dışlıyor; bu iki düşünce çelişiyor. Süreyi korumak için herkese eşit ve kısa söz süresi verilebilir.","Bu iki ifadeden hiçbiri tartışılamaz; çünkü konuşma hızı kişiden kişiye değişir."],"correct":2,"distractorWhy":["İkinci öneri ilk ilkeyle doğrudan çeliştiği için görmezden gelmek tutarlılık sorununu çözmez.","Yanıt düşünceyi değil Mina’nın kişiliğini hedef alır; bu, kanıta dayalı tartışma değildir.","Doğru: Yanıt iki önermenin çelişkisini açıkça gösterir, kişiye saldırmaz ve katılım ile süre ölçütlerini uzlaştıran uygulanabilir çözüm önerir.","Konuşma hızının değişmesi önerilerin tutarlılığını incelemeye engel değildir; iki ifade gerekçelerle tartışılabilir."],"explanation":"“Herkesin katılımı önemlidir” yargısı bütün katılımcıların söz hakkını savunur. Yavaş konuşanları dışlama önerisi bu ilkeyle çelişir. Doğru yanıt kişiye değil bu tutarsızlığa odaklanır ve süre sorununu eşit, kısa söz hakkı gibi daha kapsayıcı bir düzenlemeyle çözmeyi önerir.","difficultyReason":"Öğrencinin iki ayrı anda söylenen önermeler arasındaki mantıksal çelişkiyi saptaması, kişisel saldırıdan kaçınması ve iki ölçütü uzlaştıran yeni çözüm geliştirmesi gerekir.","figure":null,"objectiveId":"T.K.7.17","objectives":["T.K.7.17"],"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0227","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"342cae0c9c41e3d22400a39544b6932fbe30864046ac575ef0678b1090e34f32","reviewDecisionSha256":"19c60ba0d9d1581d237854c88e3e1b7078ef8c0d67ac2926ca2b0ebcc63e7dd0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:342cae0c9c41e3d22400a39544b6932fbe30864046ac575ef0678b1090e34f32","reviewedHash":"sha256:342cae0c9c41e3d22400a39544b6932fbe30864046ac575ef0678b1090e34f32","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:19c60ba0d9d1581d237854c88e3e1b7078ef8c0d67ac2926ca2b0ebcc63e7dd0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q227","contentProjectionSha256":"342cae0c9c41e3d22400a39544b6932fbe30864046ac575ef0678b1090e34f32","reviewDecisionSha256":"19c60ba0d9d1581d237854c88e3e1b7078ef8c0d67ac2926ca2b0ebcc63e7dd0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q228","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n065","noteKey":"tr.g07.turkce.n065","questionIndexRange":{"start":228,"end":230},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.K.7.21","objectiveId":"T.K.7.21","objectives":["T.K.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir öğrenci, “Aktif dinleme, konuşanın iletisini anlamaya yönelik görünür bir çabadır.” düşüncesini konuşmasında örnekleme yoluyla geliştirmek istiyor. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu amaca en uygun örnektir?","choices":["Aktif dinleme oldukça önemli ve yararlı bir davranıştır.","Aktif dinleme, insanlar arasındaki iletişim biçimlerinden biridir.","Araştırmalar, herkesin aktif dinlemeyi kullandığını göstermektedir.","Bir arkadaş “Toplantıda sözüm kesildiği için üzüldüm.” dediğinde, “Düşünceni tamamlayamadığın için dışlanmış hissettin, doğru mu?” diye sormak aktif dinlemeye örnektir."],"correct":3,"distractorWhy":["Genel yargıyı başka sözcüklerle tekrar eder; somut bir davranış göstermediği için örnekleme yapmaz.","Kavramı ayırt edici özellikleriyle açıklamadığı gibi somut bir olay da sunmaz.","Kaynağı ve kapsamı belirtilmeyen bir araştırmaya dayanır; ayrıca “herkes” genellemesi yapar.","Doğru seçenektir; belirli bir iletişim durumunda duyulanı özetleyip doğrulama sorusu sorma davranışını somutlaştırır."],"explanation":"Ana düşünce, aktif dinlemenin anlaşılmaya yönelik görünür bir çaba olduğunu söylüyor. Doğru seçenekte konuşanın duygusu özetleniyor ve “doğru mu?” sorusuyla anlam denetleniyor; böylece genel düşünce gerçek bir davranışla somutlaştırılıyor.","difficultyReason":"Öğrencinin örneklemeyi, yalnız genel bir övgüden veya belirsiz bir araştırma sözünden ayırıp somut davranışın ana düşünceyi nasıl desteklediğini belirlemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0228","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8d8ef7800af6c9c045e8f05c79771a1061f6540294c207642278be3f49aa4432","reviewDecisionSha256":"ae6bfe49545482fbd1e4e7d6eb2b1b0b49921f5f069b5319d9e94591a14e533d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8d8ef7800af6c9c045e8f05c79771a1061f6540294c207642278be3f49aa4432","reviewedHash":"sha256:8d8ef7800af6c9c045e8f05c79771a1061f6540294c207642278be3f49aa4432","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ae6bfe49545482fbd1e4e7d6eb2b1b0b49921f5f069b5319d9e94591a14e533d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q228","contentProjectionSha256":"8d8ef7800af6c9c045e8f05c79771a1061f6540294c207642278be3f49aa4432","reviewDecisionSha256":"ae6bfe49545482fbd1e4e7d6eb2b1b0b49921f5f069b5319d9e94591a14e533d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q229","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n065","noteKey":"tr.g07.turkce.n065","questionIndexRange":{"start":228,"end":230},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.K.7.21","objectiveId":"T.K.7.21","objectives":["T.K.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Mert, yüz yüze iletişim ile yazılı mesajlaşmayı karşılaştırdığı konuşmada kendi sınıfında yaptığı yoklamayı kullanacaktır. Yoklamada 24 öğrencinin 15’i duygusal bir konuyu yüz yüze konuşmayı, 9’u yazılı mesajı tercih etmiştir. Mert bu veriyi aşağıdakilerden hangisiyle doğru ve güvenilir biçimde sunar?","choices":["Bu sınıfta yapılan örnek yoklamada 24 öğrencinin 15’i duygusal bir konuyu yüz yüze konuşmayı seçti; sonuç yalnız bu grubun tercihlerini göstermektedir.","Bütün öğrenciler duygusal konuları yüz yüze konuşmayı tercih eder.","Araştırmalar, yüz yüze iletişimin yazılı iletişimden kesinlikle daha iyi olduğunu kanıtlamıştır.","Yüz yüze konuşma 15 kişi tarafından seçildiğine göre her durumda en doğru iletişim yoludur."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; sayı, katılımcı grubu ve genelleme sınırı birlikte belirtilmiştir.","Örnek sınıftaki sonucu bütün öğrencilere yayarak kapsam aşımı ve kesin genelleme yapar.","Araştırmanın adı, grubu ve ölçütü yoktur; ayrıca verinin desteklemediği “kesinlikle daha iyi” yargısına ulaşır.","Tercih sayısından evrensel uygunluk sonucu çıkarır; bağlama göre iletişim yolu seçilmesi gerektiğini göz ardı eder."],"explanation":"Veri yalnız 24 kişilik bir sınıf yoklamasından gelmektedir. Doğru ifade hem “bu sınıfta” diyerek grubu açıklar hem de sonucun yalnız o grubun tercihlerini gösterdiğini belirterek veriyi kapsamadığı kişilere genellemez.","difficultyReason":"Öğrencinin sayısal verinin kendisini okumakla yetinmeyip örneklem, kapsam ve sonuç arasındaki ilişkiyi denetlemesi; aşırı genellemeyi ayırt etmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0229","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"185502a4e46657d6941416b3139d25695032d72ca068d3862ac2afbf6bdf3f4b","reviewDecisionSha256":"714db329941304e14ee9b8d4912b880dcfb0fd547d8dbb7b5139990444a66714","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:185502a4e46657d6941416b3139d25695032d72ca068d3862ac2afbf6bdf3f4b","reviewedHash":"sha256:185502a4e46657d6941416b3139d25695032d72ca068d3862ac2afbf6bdf3f4b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:714db329941304e14ee9b8d4912b880dcfb0fd547d8dbb7b5139990444a66714; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q229","contentProjectionSha256":"185502a4e46657d6941416b3139d25695032d72ca068d3862ac2afbf6bdf3f4b","reviewDecisionSha256":"714db329941304e14ee9b8d4912b880dcfb0fd547d8dbb7b5139990444a66714","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q230","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n065","noteKey":"tr.g07.turkce.n065","questionIndexRange":{"start":228,"end":230},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.K.7.21","objectiveId":"T.K.7.21","objectives":["T.K.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Ela, “Saygılı dil, görüş ayrılığının kişisel çatışmaya dönüşmesini önleyebilir.” ana düşüncesiyle iki dakikalık bir konuşma hazırlıyor. Aşağıdaki konuşma planlarından hangisi düşünceyi geliştirme yollarını amaca uygun, bağlantılı ve güvenilir biçimde kullanır?","choices":["Kaynağı belirtilmeyen ünlü bir sözü aktarır, “İnsanların yüzde 90’ı saygılı konuşur.” der ve bu sayının nereden geldiğini açıklamadan konuşmayı bitirir.","Saygılı dili, düşünceyi kişiyi küçültmeden açıkça ifade etmek olarak tanımlar; “Bu çok saçma.” ile “Bu görüşe katılmıyorum, çünkü örnek bütün durumları kapsamıyor.” cümlelerini aynı ölçütte karşılaştırır; grup çalışmasında söz istemeye ilişkin somut bir örnek verir ve bu bölümleri ana düşünceye bağlar.","Kendi sınıfındaki 12 kişilik bir yoklamayı bütün toplumun davranışı gibi sunar, ardından saygılı dili ortak özelliğini açıklamadan “uçan bir balona” benzetir.","Önce sosyal medyanın tarihini anlatır, sonra birbiriyle bağlantısız üç arkadaşlık olayı sıralar ve saygılı dilin çatışmayı nasıl etkilediğini açıklamaz."],"correct":1,"distractorWhy":["Kaynağı belirsiz tanık ve sayısal veri kullanır; kanıtın doğruluğu ve kapsamı açıklanmadığı için konuşmayı güvenilir biçimde geliştirmez.","Doğru seçenektir; tanımlama, ortak ölçütlü karşılaştırma ve örnekleme aynı ana düşünceyi farklı yönlerden destekler ve sonuçta birbirine bağlanır.","Küçük bir grubu topluma geneller; benzetmede ortak özellik kurulmadığı için yöntem açıklamaya hizmet etmez.","Bilgiler ana düşünceyle ilişkilendirilmemiştir; örnek yığma ve konu dışına çıkma hatası vardır."],"explanation":"Doğru planda önce kavramın sınırı çizilir, sonra iki karşı çıkış biçimi “kişiyi küçültmeden gerekçe sunma” ölçütünde karşılaştırılır ve somut davranışla desteklenir. Her bölüm “saygılı dil çatışmayı kişiselleştirmeyi azaltır” düşüncesine hizmet eder; kaynak gerektirmeyen örnekler güvenli biçimde kullanılır.","difficultyReason":"Öğrencinin birden fazla düşünceyi geliştirme yolunu ayrı ayrı tanımasının yanında bu yolların ana düşünceyle bütünlük kurup kurmadığını, kanıt sınırlarını ve yöntemlerin işlevini birlikte değerlendirmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0230","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ad0010f6b6e61e4d36fec332e4334a64b9fce6cabbf20d69165221a59f7be029","reviewDecisionSha256":"94432ccf4b8d412b8071520672d59ac55e55fb5623bc07c495f2ee951d96a2e5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ad0010f6b6e61e4d36fec332e4334a64b9fce6cabbf20d69165221a59f7be029","reviewedHash":"sha256:ad0010f6b6e61e4d36fec332e4334a64b9fce6cabbf20d69165221a59f7be029","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:94432ccf4b8d412b8071520672d59ac55e55fb5623bc07c495f2ee951d96a2e5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q230","contentProjectionSha256":"ad0010f6b6e61e4d36fec332e4334a64b9fce6cabbf20d69165221a59f7be029","reviewDecisionSha256":"94432ccf4b8d412b8071520672d59ac55e55fb5623bc07c495f2ee951d96a2e5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q231","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n066","noteKey":"tr.g07.turkce.n066","questionIndexRange":{"start":231,"end":233},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.K.7.25","objectiveId":"T.K.7.25","objectives":["T.K.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Sınıfta üç dakikalık konuşma yapan Ozan, projeksiyon görüntüsünün önünde duruyor ve cümleleri sürekli ekrandan okuyarak sırtını dinleyicilere dönüyor. Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi beden dili ve mekânı daha etkili kullanmasını sağlar?","choices":["Ekranın önünde kalıp metni daha yüksek sesle okumak.","Sınıfın önünde sürekli sağa sola yürüyerek dikkati hareketlerine çekmek.","Ekranın yanına geçip görüş alanını ve geçiş yolunu açık bırakmak, yalnız anahtar kelimelere kısa bakışlar atarak gövdesini dinleyicilere çevirmek.","En yakın sıraya yaklaşarak konuşma boyunca yalnız bir öğrenciye bakmak."],"correct":2,"distractorWhy":["Görseli kapatma ve dinleyiciye sırtını dönme sorunlarını sürdürür; yalnız ses düzeyini değiştirmek mekân kullanımını düzeltmez.","Amaçsız ve sürekli hareket, sözel içeriği desteklemek yerine dikkati dağıtır.","Doğru seçenektir; görseli görünür, geçişi açık tutar ve doğal duruşla dengeli iletişim kurar.","Kişisel mesafeyi daraltır ve göz temasını tek kişiye yönelterek dinleyici grubunu dışarıda bırakır."],"explanation":"Sorundaki iki temel kanıt, görüntünün kapanması ve konuşmacının dinleyiciye sırtını dönmesidir. Doğru düzenleme konumu ekranın yanına alır, yolu açık bırakır ve konuşmacının gövdesini dinleyicilere çevirerek her iki sorunu da giderir.","difficultyReason":"Öğrencinin mekân, görüş alanı ve beden duruşuna ilişkin birden fazla sorunu belirleyip tek bir düzenlemenin bu sorunları nasıl birlikte çözdüğünü görmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0231","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9836251169976f7270e2f4ee850ed23bc1f8c8aa3938ccbe42d3766b5522b054","reviewDecisionSha256":"33ffad2ab28d88ca0b7ceebe6be4d163b06b2194998b55fdcc9c1edfd2b40c20","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9836251169976f7270e2f4ee850ed23bc1f8c8aa3938ccbe42d3766b5522b054","reviewedHash":"sha256:9836251169976f7270e2f4ee850ed23bc1f8c8aa3938ccbe42d3766b5522b054","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:33ffad2ab28d88ca0b7ceebe6be4d163b06b2194998b55fdcc9c1edfd2b40c20; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q231","contentProjectionSha256":"9836251169976f7270e2f4ee850ed23bc1f8c8aa3938ccbe42d3766b5522b054","reviewDecisionSha256":"33ffad2ab28d88ca0b7ceebe6be4d163b06b2194998b55fdcc9c1edfd2b40c20","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q232","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n066","noteKey":"tr.g07.turkce.n066","questionIndexRange":{"start":231,"end":233},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.K.7.25","objectiveId":"T.K.7.25","objectives":["T.K.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Nil, arkadaşına bir fotoğrafının izinsiz paylaşılmasından rahatsız olduğunu söyleyecektir. Konuşma sırasında arkadaşı bir adım geri çekilir. Nil’in aşağıdaki davranışlarından hangisi beden dili ve kişisel sınırlar açısından en uygundur?","choices":["Geri çekilmeyi suçluluk kanıtı sayıp sesini yükseltmek.","Arkadaşının koluna dokunarak konuşmayı sürdürmesini sağlamak.","Sorunu önemsiz göstermek için gülümseyip rahatsız olmadığını söylemek.","Mesafeyi artırıp fiziksel temas kurmamak, sakin ve ciddi bir yüz ifadesiyle “Fotoğrafımı kaldırmanı ve yeniden paylaşmamanı istiyorum.” demek."],"correct":3,"distractorWhy":["Tek bir beden hareketinden kesin niyet çıkarma hatası yapar ve iletişim tonunu sertleştirir.","Kişinin geri çekilerek gösterdiği mesafe ihtiyacını yok sayar; izinsiz fiziksel temas sınır ihlalidir.","Sözlü iletiyle gerçek rahatsızlık arasında çelişki oluşturur ve sorunun açıkça ifade edilmesini engeller.","Doğru seçenektir; geri çekilme işaretine göre mesafeyi uyarlar, temastan kaçınır ve sınırı açık sözlerle belirtir."],"explanation":"Arkadaşın geri çekilmesi, daha fazla mesafeye ihtiyaç duyabileceğini gösteren bir işarettir ancak suçluluk kanıtı değildir. Doğru davranış bu işarete göre konumu uyarlarken rahatsızlığın nedenini ve istenen çözümü açık, sakin ve saygılı biçimde söyler.","difficultyReason":"Öğrencinin beden hareketini kesin duygu kanıtı saymadan yorumlaması, kişisel mesafeyi koruması ve sözlü iletiyle beden dilinin uyumunu birlikte değerlendirmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0232","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"761b937b77daa7b83ffe385b1206e2d939ab9568b8bae422cae3d8dfd30a3a8f","reviewDecisionSha256":"ce1c0c11f99e3b72cee3ad2490bfd353d12bd8f66b957f618ef00bcc2358c07b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:761b937b77daa7b83ffe385b1206e2d939ab9568b8bae422cae3d8dfd30a3a8f","reviewedHash":"sha256:761b937b77daa7b83ffe385b1206e2d939ab9568b8bae422cae3d8dfd30a3a8f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ce1c0c11f99e3b72cee3ad2490bfd353d12bd8f66b957f618ef00bcc2358c07b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q232","contentProjectionSha256":"761b937b77daa7b83ffe385b1206e2d939ab9568b8bae422cae3d8dfd30a3a8f","reviewDecisionSha256":"ce1c0c11f99e3b72cee3ad2490bfd353d12bd8f66b957f618ef00bcc2358c07b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q233","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n066","noteKey":"tr.g07.turkce.n066","questionIndexRange":{"start":231,"end":233},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.K.7.25","objectiveId":"T.K.7.25","objectives":["T.K.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir öğrenci, küçük bir salonda farklı yönlere oturmuş dinleyicilere sunum yapacaktır. Ön sıradaki geçiş yolu erişim için açık kalmalı; bazı dinleyiciler uzun göz temasından rahatsız olmaktadır. Aşağıdaki uygulama planlarından hangisi hem anlaşılabilirliği hem kişisel sınırları gözetir?","choices":["Görselin yanındaki sabit ve görünür bir noktada durmak, geçiş yolunu açık bırakmak, kısa bakışları salonun farklı bölümlerine dağıtmak, doğrudan göz temasından rahatsız olanlar için yüz çevresine yönelmek ve yalnız içeriği açıklayan ölçülü jestler kullanmak.","Salonun tam ortasında geçişi kapatarak herkesin gözüne uzun süre bakmak ve bakışını kaçıranlara sunumu dinlemeleri gerektiğini söylemek.","Konuşma boyunca sürekli dolaşmak, her sözcüğü büyük el hareketleriyle desteklemek ve dinleyicilere mümkün olduğunca yaklaşmak.","Göz teması kurmayanların ilgisiz olduğunu varsaymak, onları adlarıyla uyarmak ve sunumu yalnız ön sıraya dönük sürdürmek."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; görüş alanı, erişim yolu, dengeli bakış, bireysel rahatlık ve işlevsel jest gereksinimlerini aynı anda karşılar.","Erişim yolunu kapatır, kesintisiz göz temasını tek doğru davranış gibi dayatır ve bireysel farklılıkları gözetmez.","Amaçsız hareket ve aşırı jest dikkati dağıtır; dinleyiciye yaklaşmak kişisel mesafeyi ihlal edebilir.","Göz temasından niyet okuma hatası yapar, dinleyicileri damgalar ve salonun yalnız bir bölümüne yönelir."],"explanation":"Durumda aynı anda üç gereksinim vardır: yolun açık kalması, herkesin konuşmacıyı görebilmesi ve göz temasının kişiye göre uyarlanması. Doğru plan geçişi kapatmaz, farklı bölgelere kısa bakışlar dağıtır ve doğrudan göz temasını zorunlu tutmadan iletişim bağını korur.","difficultyReason":"Öğrencinin erişilebilirlik, mekân konumu, göz teması, jest ve kişisel sınır gibi birbiriyle ilişkili çoklu koşulları tek bir uygulama planında dengelemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0233","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"39041ca872930cc3a0f54c03d861b464bf53dd0440e0141dd9f9019986d4ae13","reviewDecisionSha256":"29639d8b905ee85de13a5fe84086fe755af828e0292f2f098870ba8aa5ce0934","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:39041ca872930cc3a0f54c03d861b464bf53dd0440e0141dd9f9019986d4ae13","reviewedHash":"sha256:39041ca872930cc3a0f54c03d861b464bf53dd0440e0141dd9f9019986d4ae13","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:29639d8b905ee85de13a5fe84086fe755af828e0292f2f098870ba8aa5ce0934; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q233","contentProjectionSha256":"39041ca872930cc3a0f54c03d861b464bf53dd0440e0141dd9f9019986d4ae13","reviewDecisionSha256":"29639d8b905ee85de13a5fe84086fe755af828e0292f2f098870ba8aa5ce0934","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q234","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n067","noteKey":"tr.g07.turkce.n067","questionIndexRange":{"start":234,"end":236},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki öz değerlendirme cümlelerinden hangisi konuşmaya ilişkin somut bir kanıta dayanır ve geliştirilebilir bir davranış belirtir?","choices":["Ben zaten konuşma konusunda yeteneksizim.","Ses kaydında son otuz saniyede hızlandığımı duydum; sonraki provada sonuç bölümüne iki durak işareti koyacağım.","Arkadaşlarım güzel dediğine göre konuşmamın her yönü başarılıydı.","Heyecanlı olduğum için konuşmamda hiçbir şeyi değiştiremem."],"correct":1,"distractorWhy":["Kişiyi değişmez bir etiketle tanımlar; belirli davranış, kanıt veya gelişim yolu göstermez.","Doğru seçenektir; kayıt kanıtına dayanır, belirli sorunu adlandırır ve uygulanabilir bir tedbir önerir.","Belirsiz bir övgüyü bütün performansa geneller; hangi davranışın iyi olduğuna ilişkin kanıt sunmaz.","Değiştirilebilir konuşma davranışlarını yok sayar ve gelişim için somut bir adım belirlemez."],"explanation":"Doğru cümlede kanıt “ses kaydı”, gelişmeye açık davranış “son otuz saniyede hızlanma”, tedbir ise “iki durak işareti koyma”dır. Bu üç öge, öz yansıtmayı kişilik yargısından ayırır.","difficultyReason":"Öğrencinin kanıt, belirli davranış ve somut tedbir içeren cümleyi belirsiz övgüden veya değişmez kişilik etiketinden ayırması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0234","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"002c2b6745a8871c03961c37bf9dfe94afff25548566eb9ccb5b11b7ba43d0a8","reviewDecisionSha256":"3b69e8822284d7acd053582aa4343ad7d5f36eec72051e77310fe893fccaf053","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:002c2b6745a8871c03961c37bf9dfe94afff25548566eb9ccb5b11b7ba43d0a8","reviewedHash":"sha256:002c2b6745a8871c03961c37bf9dfe94afff25548566eb9ccb5b11b7ba43d0a8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3b69e8822284d7acd053582aa4343ad7d5f36eec72051e77310fe893fccaf053; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q234","contentProjectionSha256":"002c2b6745a8871c03961c37bf9dfe94afff25548566eb9ccb5b11b7ba43d0a8","reviewDecisionSha256":"3b69e8822284d7acd053582aa4343ad7d5f36eec72051e77310fe893fccaf053","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q235","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n067","noteKey":"tr.g07.turkce.n067","questionIndexRange":{"start":234,"end":236},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Selin’in hedefi, tartışmada karşı görüşü özetledikten sonra kendi yanıtını vermektir. Ses kaydında üç fırsatın yalnız birinde bunu yaptığı görülmüştür. Aşağıdakilerden hangisi Selin için ölçülebilir bir sonraki hedef olur?","choices":["Bundan sonra daha saygılı konuşacağım.","Bir sonraki konuşmamda hiç hata yapmayacağım.","Bir sonraki tartışmada dört karşı görüşün en az üçünde, yanıt vermeden önce görüşü bir cümleyle özetleyeceğim.","Her konuşmada önceki hedefimi bırakıp tamamen farklı bir hedef seçeceğim."],"correct":2,"distractorWhy":["“Daha saygılı” ifadesi gözlenebilir davranış ve başarı ölçütü içermeyen belirsiz hedef hatasıdır.","Hatasızlık gerçekçi ve ölçütlü bir gelişim hedefi değildir; hangi davranışın izleneceğini söylemez.","Doğru seçenektir; davranışı, fırsat sayısını ve beklenen başarı düzeyini açıkça belirler.","Önceki tedbirin etkisini izlemeyi engeller; öz yansıtma döngüsündeki aktarım ve yeniden değerlendirme aşamalarını bozar."],"explanation":"Selin’in önceki kanıtı üç fırsattan birinde özetleme yaptığını gösterir. Doğru hedef aynı davranışı yeni konuşmada dört fırsatın en az üçünde gerçekleştirme ölçütüyle izlenebilir hâle getirir.","difficultyReason":"Öğrencinin genel niyet bildiren ifadeler ile davranış, sayı ve başarı ölçütü içeren izlenebilir hedef arasındaki farkı kurması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0235","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"76d6234cf8cb8f432bcc2652e901243eae6a087e1714f5589bb3bf191b6f4c2f","reviewDecisionSha256":"b62f2356e54547295f9e50af468d957d45d1bf680dedcb964a2c50c6751d116b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:76d6234cf8cb8f432bcc2652e901243eae6a087e1714f5589bb3bf191b6f4c2f","reviewedHash":"sha256:76d6234cf8cb8f432bcc2652e901243eae6a087e1714f5589bb3bf191b6f4c2f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b62f2356e54547295f9e50af468d957d45d1bf680dedcb964a2c50c6751d116b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q235","contentProjectionSha256":"76d6234cf8cb8f432bcc2652e901243eae6a087e1714f5589bb3bf191b6f4c2f","reviewDecisionSha256":"b62f2356e54547295f9e50af468d957d45d1bf680dedcb964a2c50c6751d116b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q236","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n067","noteKey":"tr.g07.turkce.n067","questionIndexRange":{"start":234,"end":236},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Kerem iki dakikalık sunumunda iki günlük yaşam örneği kullanmıştır. Dinleyiciler örnekleri anlaşılır bulmuş, ancak son bölümde hızlandığı için önerileri takip edemediklerini söylemiştir. Ses kaydı da son otuz saniyede hızın arttığını göstermektedir. Aşağıdaki öz yansıtma ve uyarlama planlarından hangisi en uygundur?","choices":["Örnekler anlaşıldığı için sunumun hiçbir yönünü değiştirmemek.","Hız sorunuyla ilgisi olmadığı hâlde örnekleri çıkarmak ve yalnız göz temasına çalışmak.","Bir dinleyici zorlandığı için “Ben konuşmada başarısızım.” sonucuna varmak.","Günlük yaşam örneklerini güçlü yön olarak korumak, sonuç bölümüne durak işaretleri eklemek, prova sırasında süre tutmak ve yeni kaydı önceki kayıtla karşılaştırmak."],"correct":3,"distractorWhy":["Güçlü yönü fark eder ancak kanıtla belirlenen hız sorununu ve gelişim ihtiyacını yok sayar.","Kanıtın gösterdiği soruna değil ilgisiz bir alana müdahale eder; işe yarayan örnekleri gereksiz yere kaldırır.","Belirli ve değiştirilebilir bir davranışı kişiliğe yönelik olumsuz etikete dönüştürür.","Doğru seçenektir; güçlü yönü korur, hız sorununa uygun tedbirler seçer ve değişimi yeni kanıtla izler."],"explanation":"Dinleyici geri bildirimi ile ses kaydı aynı gelişim alanını, yani sonuç bölümündeki hızı göstermektedir. Örnekler ise anlaşılır bulunduğundan korunması gereken güçlü yöndür. Doğru plan bu iki kanıtı ayırır ve yalnız hız için durak, süre ve karşılaştırmalı kayıt tedbirleri belirler.","difficultyReason":"Öğrencinin farklı kanıtları birleştirerek güçlü yön ile gelişmeye açık yönü ayırması, soruna uygun tedbir seçmesi ve ilerlemeyi yeniden ölçme adımını planlaması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0236","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"976320f4e4faf7b5aca3c5b94fc277892c87ac28bde3931295d38e049bc56bac","reviewDecisionSha256":"ada3d58ce880af2a846be2d9dca989e7842dcafa7ee879ad1e38220ffb91beaa","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:976320f4e4faf7b5aca3c5b94fc277892c87ac28bde3931295d38e049bc56bac","reviewedHash":"sha256:976320f4e4faf7b5aca3c5b94fc277892c87ac28bde3931295d38e049bc56bac","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ada3d58ce880af2a846be2d9dca989e7842dcafa7ee879ad1e38220ffb91beaa; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q236","contentProjectionSha256":"976320f4e4faf7b5aca3c5b94fc277892c87ac28bde3931295d38e049bc56bac","reviewDecisionSha256":"ada3d58ce880af2a846be2d9dca989e7842dcafa7ee879ad1e38220ffb91beaa","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q237","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n075","noteKey":"tr.g07.turkce.n075","questionIndexRange":{"start":237,"end":239},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"objective":"T.Y.7.1","objectiveId":"T.Y.7.1","objectives":["T.Y.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Ece, okul kulübü sorumlusuna toplantının gününü ve yerini sormak için mesaj yazacaktır. Yazmaya başlamadan önce yapması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["Yazma amacını, mesajın alıcısını ve kullanacağı güvenli iletişim ortamını belirlemek.","Aklına gelen ilk cümleyi doğrudan gönderip eksikleri sonradan düşünmek.","Kişisel telefon numarasını sınıf panosuna yazarak yanıt beklemek.","İçerik planı kurmadan yalnız noktalama işaretlerini kontrol etmek."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; hazırlık aşamasında amaç, hedef kitle ve ortam belirlenmeden uygun içerik ve ton seçilemez.","Hazırlık, taslak ve gözden geçirme aşamalarını atlayarak hızlı gönderme hatası yapar.","Herkese açık alanda gereksiz kişisel bilgi paylaşarak güvenli ortam ilkesini ihlal eder.","Yazının amacı ve gerekli bilgileri belirlemeden yalnız biçimsel denetim yapar."],"explanation":"Mesajın amacı bilgi istemek, hedef kitlesi kulüp sorumlusu, uygun ortamı ise okulun güvenli iletişim kanalıdır. Bu kararlar selam, ayrıntı düzeyi ve kapanış gibi sonraki yazma seçimlerini yönlendirir.","difficultyReason":"Öğrencinin yazma sürecinin ilk adımını, doğrudan metin üretme veya yalnız biçim denetimi yapma davranışlarından ayırt etmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0237","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d016f851803b2aeb1bc6d060c426172bccd3f0cd41d938d3ab8280c818764613","reviewDecisionSha256":"256512ace1334225589d0821d1d170e1366dfe68c36d483d36478c93cbae351a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d016f851803b2aeb1bc6d060c426172bccd3f0cd41d938d3ab8280c818764613","reviewedHash":"sha256:d016f851803b2aeb1bc6d060c426172bccd3f0cd41d938d3ab8280c818764613","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:256512ace1334225589d0821d1d170e1366dfe68c36d483d36478c93cbae351a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q237","contentProjectionSha256":"d016f851803b2aeb1bc6d060c426172bccd3f0cd41d938d3ab8280c818764613","reviewDecisionSha256":"256512ace1334225589d0821d1d170e1366dfe68c36d483d36478c93cbae351a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q238","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n075","noteKey":"tr.g07.turkce.n075","questionIndexRange":{"start":237,"end":239},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"objective":"T.Y.7.1","objectiveId":"T.Y.7.1","objectives":["T.Y.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Bir grup öğrenci, sınıf panosuna “Grup Yazışmalarında Saygı” başlıklı duyuru hazırlamıştır. İlk taslakta tartışan öğrencilerin adları, özel mesajları ve olayın ayrıntıları yer almaktadır. Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi yazma amacı ve paylaşım ortamı açısından en uygundur?","choices":["Adları daha görünür yapmak için koyu yazmak ve tartışmayı ayrıntılı anlatmak.","Kişi adlarını ve özel olay ayrıntılarını çıkarmak; izinsiz fotoğraf paylaşmama, anlaşılmayan iletiyi sakin soruyla açıklama ve gerekirse güvenilir bir yetişkinden yardım isteme gibi genel ilkeleri yazmak.","Özel mesajların ekran görüntülerini ekleyerek duyuruyu daha inandırıcı hâle getirmek.","Öğrencilerin kişisel telefon numaralarını ekleyip sorun yaşayanların doğrudan aramasını istemek."],"correct":1,"distractorWhy":["Herkese açık ortamda kişileri teşhir eder; mahremiyet sorununu büyütür.","Doğru seçenektir; amacı korurken kişisel verileri çıkarır ve hedef kitleye uygulanabilir, güvenli ilkeler sunar.","İzinsiz özel ileti içeriğini yayarak kişisel bilgi güvenliğini ihlal eder.","Duyuru için gereksiz iletişim bilgilerini herkese açar ve güvenli paylaşım ilkesine aykırıdır."],"explanation":"Sınıf panosu geniş bir kitleye açıktır; bu nedenle kişi adları ve özel yazışmalar duyurunun amacı için gerekli değildir. Doğru düzenleme özel ayrıntıları çıkarıp herkesin uygulayabileceği davranışlara ve güvenli yardım yoluna odaklanır.","difficultyReason":"Öğrencinin hedef kitle ve ortamın açıklığını dikkate alarak gerekli bilgiyle kişisel bilgiyi ayırması, içeriği güvenli biçimde yeniden yapılandırması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0238","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c40dcee9f85103e6ac33b36f8093e9cdc7df458dfeeef5cb4c3797ff009fdad9","reviewDecisionSha256":"e738d4d387f8eefee72947d862ce3b76fa5f42cfbcec8b4cf82680186424412f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c40dcee9f85103e6ac33b36f8093e9cdc7df458dfeeef5cb4c3797ff009fdad9","reviewedHash":"sha256:c40dcee9f85103e6ac33b36f8093e9cdc7df458dfeeef5cb4c3797ff009fdad9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e738d4d387f8eefee72947d862ce3b76fa5f42cfbcec8b4cf82680186424412f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q238","contentProjectionSha256":"c40dcee9f85103e6ac33b36f8093e9cdc7df458dfeeef5cb4c3797ff009fdad9","reviewDecisionSha256":"e738d4d387f8eefee72947d862ce3b76fa5f42cfbcec8b4cf82680186424412f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q239","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n075","noteKey":"tr.g07.turkce.n075","questionIndexRange":{"start":237,"end":239},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"objective":"T.Y.7.1","objectiveId":"T.Y.7.1","objectives":["T.Y.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Sude, öğretmenine proje toplantısının yerini soran bir e-posta hazırlıyor. Taslak sırasında hangi projeden söz ettiğini yazmadığını fark ediyor; göndermeden önce alıcıyı ve ek dosyayı da denetlemesi gerekiyor. Aşağıdaki çalışma biçimlerinden hangisi yazma sürecini bütün olarak yönetir?","choices":["Metni tamamlar tamamlamaz gönderir; eksik bilgi varsa yanıt geldikten sonra açıklar.","Yalnız yazım yanlışlarını düzeltir; amaç, ton, alıcı ve ek denetimini gerekli görmez.","Amacı ve alıcıyı yeniden kontrol eder, proje adını taslağa ekler, hitap ile kapanışı uygunlaştırır, içerik ve güvenlik okuması yapar, doğru alıcı ile eki denetleyip gönderir ve sonucu kısaca değerlendirir.","Aynı metni kişisel ayrıntılarıyla birlikte herkese açık sınıf grubuna yollar."],"correct":2,"distractorWhy":["Taslak ve gözden geçirme sırasında fark edilen eksikliği düzeltmeden gönderme hatası yapar.","Yazma sürecini yalnız yazım denetimine indirger; içerik, hedef kitle, ton ve paylaşım güvenliğini yok sayar.","Doğru seçenektir; hazırlık, taslak düzenleme, çok yönlü gözden geçirme, paylaşım denetimi ve öz değerlendirme aşamalarını birlikte yürütür.","Belirli alıcıya yönelik yazıyı gereksiz biçimde geniş kitleyle paylaşır ve mahremiyet riskini artırır."],"explanation":"Soruda eksik proje adı içerik düzenlemesini, öğretmene yazma ton ve hitap düzenlemesini, alıcı ile ek ise paylaşım öncesi denetimi gerektirir. Doğru seçenek bu kararların tümünü sırayla ele alıp gönderim sonrasında kısa değerlendirme de yapar.","difficultyReason":"Öğrencinin yazma sürecini tek bir düzeltme adımı olarak değil hazırlık, oluşturma, içerik-dil-güvenlik denetimi, paylaşma ve öz değerlendirme bütünü olarak kurması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0239","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bae215ad144294d79c5447430da83c2bdc02ef38eda98ed2e58fb9ec581a83f5","reviewDecisionSha256":"736f5f06876066b935864fef1141aadf2bbaa2bdb8479fd4f7bef5cd18b85e7b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:bae215ad144294d79c5447430da83c2bdc02ef38eda98ed2e58fb9ec581a83f5","reviewedHash":"sha256:bae215ad144294d79c5447430da83c2bdc02ef38eda98ed2e58fb9ec581a83f5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:736f5f06876066b935864fef1141aadf2bbaa2bdb8479fd4f7bef5cd18b85e7b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q239","contentProjectionSha256":"bae215ad144294d79c5447430da83c2bdc02ef38eda98ed2e58fb9ec581a83f5","reviewDecisionSha256":"736f5f06876066b935864fef1141aadf2bbaa2bdb8479fd4f7bef5cd18b85e7b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q240","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-9","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-9","noteId":"tr.g07.turkce.n079","noteKey":"tr.g07.turkce.n079","questionIndexRange":{"start":240,"end":242},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.Y.7.9","objectiveId":"T.Y.7.9","objectives":["T.Y.7.9"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yüz yüze görüşme ile güvenli yazılı mesaj aynı ölçüte göre karşılaştırılmıştır?","choices":["Yüz yüze görüşme samimidir, güvenli yazılı mesaj ise hızlıdır.","Yüz yüze konuşmada beden dili vardır, güvenli mesaj ise kullanışlıdır.","Yüz yüze iletişim eskidir, güvenli mesajda noktalama işaretleri kullanılır.","Geri bildirim ölçütüne göre yüz yüze görüşmede anlık soru sorulabilirken güvenli yazılı mesajda yanıt zaman farkıyla gelebilir."],"correct":3,"distractorWhy":["“Samimiyet” ile “hız” farklı ölçütlerdir; iki unsur aynı özellik üzerinden incelenmemiştir.","Birinci unsur somut bir özelliğe, ikinci unsur belirsiz “kullanışlılık” yargısına göre verilmiştir.","Tarihsel nitelik ile noktalama kullanımı karşılaştırılabilir ortak ölçüt oluşturmaz.","Doğru seçenektir; her iki iletişim ortamı geri bildirimin zamanı bakımından karşılaştırılmıştır."],"explanation":"Gerçek karşılaştırmada aynı ölçüt iki unsura da uygulanır. Doğru cümlede ortak ölçüt “geri bildirimin zamanı”dır: yüz yüze ortamda anlık, güvenli mesajda gecikmeli olabilen yanıt karşı karşıya getirilmiştir.","difficultyReason":"Öğrencinin iki özellik içeren her cümleyi karşılaştırma saymayıp ortak ölçütün her iki unsura da uygulanıp uygulanmadığını denetlemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0240","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"07ab302d04cfb22a08a5dfacf6ccc61ded7e4290543288562a98077c0ed8fe62","reviewDecisionSha256":"84ea83dcd052db0c3defc372a52f9e72afd30ee728543268563616a6b4423680","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:07ab302d04cfb22a08a5dfacf6ccc61ded7e4290543288562a98077c0ed8fe62","reviewedHash":"sha256:07ab302d04cfb22a08a5dfacf6ccc61ded7e4290543288562a98077c0ed8fe62","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:84ea83dcd052db0c3defc372a52f9e72afd30ee728543268563616a6b4423680; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q240","contentProjectionSha256":"07ab302d04cfb22a08a5dfacf6ccc61ded7e4290543288562a98077c0ed8fe62","reviewDecisionSha256":"84ea83dcd052db0c3defc372a52f9e72afd30ee728543268563616a6b4423680","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q241","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-9","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-9","noteId":"tr.g07.turkce.n079","noteKey":"tr.g07.turkce.n079","questionIndexRange":{"start":240,"end":242},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.Y.7.9","objectiveId":"T.Y.7.9","objectives":["T.Y.7.9"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"A duyurusu: “Toplantı yarın. Herkes gelsin.”\nB duyurusu: “İletişim kulübü toplantısı 18 Mart günü saat 13.10’da kütüphanede yapılacaktır. Katılamayacak öğrenciler kulüp sorumlusuna bilgi verebilir.”\nBu iki duyuruyu karşılaştıran aşağıdaki paragraflardan hangisi ortak ölçütlere ve metin kanıtlarına dayanır?","choices":["Her iki duyuru da toplantıya katılım ister. Ancak B duyurusu “18 Mart”, “13.10” ve “kütüphane” bilgileriyle açıklık sağlar; “bilgi verebilir” ifadesiyle okuyucunun durumunu gözetir. A duyurusu ise bu ayrıntıları vermediği için ek soru gerektirir.","B duyurusu daha iyidir, çünkü A duyurusundan daha uzundur.","A duyurusu yazı karakteri bakımından, B duyurusu ise konusu bakımından daha başarılıdır.","A duyurusu kısa olduğu için her durumda daha etkilidir; B duyurusundaki ayrıntıların tümü gereksizdir."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; amaç benzerliğini, açıklık ve ton farklılıklarını metindeki belirli sözlerle kanıtlar.","Uzunluğu tek başına etkililik ölçütü sayar; gerekli bilgi ve üslup kanıtlarını incelemez.","Metinde yazı karakterine ilişkin veri yoktur ve iki duyuruyu farklı ölçütlerde ele alır.","“Her durumda” diyerek kesin genelleme yapar ve B’deki tarih, saat, yer ile katılamama bilgisinin işlevini yok sayar."],"explanation":"Doğru paragraf önce iki metnin ortak amacını belirler, sonra ikisine de açıklık ve okuyucuya uygun ton ölçütlerini uygular. “18 Mart”, “13.10”, “kütüphane” ve “bilgi verebilir” sözleri karşılaştırma yargısının doğrudan metin kanıtıdır.","difficultyReason":"Öğrencinin benzerlik ve farklılıkları ortak ölçütlerle düzenlemesi, öznel sonucu uzunluk gibi yüzeysel özelliğe değil iki metinden seçilen kanıtlara dayandırması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0241","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2700dae787a996055504fedf47074b87e5d3834da46a29054471e44bc36adf04","reviewDecisionSha256":"7d2c8631c616e849cffc316d0820fb420af1d5e7a6affdaf3fc1c9a4a61e280b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2700dae787a996055504fedf47074b87e5d3834da46a29054471e44bc36adf04","reviewedHash":"sha256:2700dae787a996055504fedf47074b87e5d3834da46a29054471e44bc36adf04","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7d2c8631c616e849cffc316d0820fb420af1d5e7a6affdaf3fc1c9a4a61e280b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q241","contentProjectionSha256":"2700dae787a996055504fedf47074b87e5d3834da46a29054471e44bc36adf04","reviewDecisionSha256":"7d2c8631c616e849cffc316d0820fb420af1d5e7a6affdaf3fc1c9a4a61e280b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q242","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-9","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-9","noteId":"tr.g07.turkce.n079","noteKey":"tr.g07.turkce.n079","questionIndexRange":{"start":240,"end":242},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.Y.7.9","objectiveId":"T.Y.7.9","objectives":["T.Y.7.9"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir öğrenci iki iletişim ortamı için şu bilgileri toplamıştır: Yüz yüze görüşmede anlık soru sorulabilir, ses tonu ve yüz ifadesi görülür; konuşma kendiliğinden kayıtlı kalmaz. Güvenli yazılı mesajda cümle gönderilmeden önce düzenlenebilir, ileti yeniden okunabilir; yanıt gecikebilir. Aşağıdaki sonuçlardan hangisi bu bilgileri ortak ölçütlere göre değerlendirir ve bağlama uygun, gerekçeli bir yargıya ulaşır?","choices":["Beden dili görüldüğü için yüz yüze görüşme bütün iletişim amaçlarında daima üstündür.","Duygu yoğunluğu yüksek bir yanlış anlaşılmada güvenli bir yerde yüz yüze görüşme anlık açıklama için daha uygun olabilir; yalnız toplantı saatini kesinleştirmede ise güvenli yazılı mesajın yeniden okunabilmesi yararlıdır. Bu nedenle seçim, geri bildirim ve kalıcılık ihtiyacına göre yapılmalıdır.","Yazılı mesaj kalıcı olduğu için her zaman daha mahremdir ve yanlış anlaşılma oluşturmaz.","İki ortam da ileti ilettiğine göre aralarında işlev bakımından hiçbir fark yoktur."],"correct":1,"distractorWhy":["Tek bir özelliği bütün bağlamlara geneller; düşünme süresi ve kalıcılık gibi diğer ölçütleri yok sayar.","Doğru seçenektir; anlık geri bildirim ve kalıcılık ölçütlerini iki ortama da uygular, sonucu görevin bağlamına göre sınırlar.","Kalıcılıktan mahremiyet ve hatasızlık sonucu çıkarır; alıcı güvenliği ile sözcük seçiminin önemini göz ardı eder.","Ortak amacı benzerlik olarak görür ancak verilen belirgin farklılıkları ve kullanım koşullarını siler."],"explanation":"Verilen kanıtlar, ortamların tek başına iyi ya da kötü olmadığını gösterir. Doğru sonuç duygusal bir konuda anlık açıklamayı, kısa bilgi aktarımında ise yeniden okunabilirliği öne çıkarır ve iki seçimi aynı “geri bildirim-kalıcılık” ölçütleriyle gerekçelendirir.","difficultyReason":"Öğrencinin dört farklı kanıtı ortak ölçütler altında düzenlemesi, tek yönlü üstünlük yargısından kaçınması ve iki ayrı iletişim bağlamı için koşullu bir sonuç üretmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0242","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f21502600d521b63c13dcb73ebefe2d5213e4eb4d084bec0700be7124568c436","reviewDecisionSha256":"ec3758a62ef4284ab851f48a8e82d04c385bcbdb85b3a951daf96eed442f6478","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f21502600d521b63c13dcb73ebefe2d5213e4eb4d084bec0700be7124568c436","reviewedHash":"sha256:f21502600d521b63c13dcb73ebefe2d5213e4eb4d084bec0700be7124568c436","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ec3758a62ef4284ab851f48a8e82d04c385bcbdb85b3a951daf96eed442f6478; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q242","contentProjectionSha256":"f21502600d521b63c13dcb73ebefe2d5213e4eb4d084bec0700be7124568c436","reviewDecisionSha256":"ec3758a62ef4284ab851f48a8e82d04c385bcbdb85b3a951daf96eed442f6478","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q243","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n076","noteKey":"tr.g07.turkce.n076","questionIndexRange":{"start":243,"end":245},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.Y.7.17","objectiveId":"T.Y.7.17","objectives":["T.Y.7.17"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"“Noktalama işaretleri, yazılı iletişimde yol işaretleri gibidir; okuyucuya nerede duracağını ve cümlenin hangi yöne gittiğini gösterir.” cümlesinde düşünceyi geliştirmek için hangi yol kullanılmıştır?","choices":["Tanımlama","Tanık gösterme","Benzetme","Sayısal verilerden yararlanma"],"correct":2,"distractorWhy":["Kavram ayırt edici özellikleriyle doğrudan tanımlanmamış, başka bir varlıkla ilişkilendirilmiştir.","Yetkin bir kişi veya kurumun görüşü kaynak gösterilerek aktarılmamıştır.","Doğru seçenektir; noktalama ile yol işaretleri yönlendirme ortak özelliği üzerinden ilişkilendirilmiştir.","Cümlede sayı, oran, sıklık veya ölçüm bilgisi kullanılmamıştır."],"explanation":"Cümlede noktalama işaretleri yol işaretlerine benzetilmiştir. İki unsur arasındaki ortak özellik, okuyucuya ya da yolcuya yön göstermeleridir; bu nedenle kullanılan yol benzetmedir.","difficultyReason":"Öğrencinin yöntemi anahtar bir sözcüğe göre değil, iki unsur arasında kurulan ortak özellik ve açıklama işlevine göre belirlemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0243","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"47dfc9f84a7dcca92865f6d6f101decc81b04207977511abeaca0944d79402a5","reviewDecisionSha256":"a692f172fa66dbf32537ab9ec21a905bb3faccb69990f249b3d227f316739521","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:47dfc9f84a7dcca92865f6d6f101decc81b04207977511abeaca0944d79402a5","reviewedHash":"sha256:47dfc9f84a7dcca92865f6d6f101decc81b04207977511abeaca0944d79402a5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a692f172fa66dbf32537ab9ec21a905bb3faccb69990f249b3d227f316739521; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q243","contentProjectionSha256":"47dfc9f84a7dcca92865f6d6f101decc81b04207977511abeaca0944d79402a5","reviewDecisionSha256":"a692f172fa66dbf32537ab9ec21a905bb3faccb69990f249b3d227f316739521","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q244","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n076","noteKey":"tr.g07.turkce.n076","questionIndexRange":{"start":243,"end":245},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.Y.7.17","objectiveId":"T.Y.7.17","objectives":["T.Y.7.17"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir sınıf içi örnekte 20 gönüllü öğrenciye noktalamasız ve düzenlenmiş iki kısa mesaj gösterilmiş, 14 öğrenci düzenlenmiş mesajı daha açık bulmuştur. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu sayısal veriyi kapsamını aşmadan kullanır ve ana düşünceyle ilişkilendirir?","choices":["Bu sonuç, Türkiye’deki bütün öğrencilerin düzenlenmiş mesajları daha açık bulduğunu kanıtlar.","Öğrencilerin yüzde 70’i her zaman noktalama işaretlerini doğru kullanır.","Araştırmalar, noktalama kullanıldığında bütün yanlış anlamaların ortadan kalktığını göstermiştir.","Bu sınıf içi örnekte 20 gönüllünün 14’ü düzenlenmiş mesajı daha açık bulmuştur; yalnız bu grupla sınırlı sonuç, noktalamanın mesajın anlaşılmasına katkı sağlayabileceğini düşündürür."],"correct":3,"distractorWhy":["Küçük ve gönüllü bir gruptan ülke çapında kesin sonuç çıkararak örneklem aşımı yapar.","Veri, öğrencilerin noktalama kullanma başarısını değil iki mesajdan hangisini daha açık bulduğunu ölçmektedir; ölçülen değişkeni değiştirir.","Kaynak ve kapsamı belirsiz “araştırmalar” ifadesi kullanır, ayrıca verinin desteklemediği tam neden-sonuç ve “bütün” genellemesi kurar.","Doğru seçenektir; katılımcı sayısını ve sınırlı kapsamı belirtir, sonucu “katkı sağlayabilir” biçiminde ana düşünceye ölçülü olarak bağlar."],"explanation":"Veri yalnız 20 gönüllünün seçimini göstermektedir. Doğru cümle bu grubu açıkça adlandırır, sonucu genellemez ve 14 öğrencinin tercihini “noktalama açıklığa katkı sağlayabilir” biçiminde sınırlı bir destek olarak yorumlar.","difficultyReason":"Öğrencinin sayısal sonucu doğru hesaplamanın ötesinde neyin ölçüldüğünü, hangi gruba ait olduğunu ve hangi güçte bir yargıyı destekleyebileceğini denetlemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0244","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"61ee74bbed0c2cd2dff8bc31a89cc71f0adbe44ea2f6d6f2d83789e9b9a3abde","reviewDecisionSha256":"7598b88051e31da0d7462b600eae5de1de367c283d46dde7a2f56fba6d601ae4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:61ee74bbed0c2cd2dff8bc31a89cc71f0adbe44ea2f6d6f2d83789e9b9a3abde","reviewedHash":"sha256:61ee74bbed0c2cd2dff8bc31a89cc71f0adbe44ea2f6d6f2d83789e9b9a3abde","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7598b88051e31da0d7462b600eae5de1de367c283d46dde7a2f56fba6d601ae4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q244","contentProjectionSha256":"61ee74bbed0c2cd2dff8bc31a89cc71f0adbe44ea2f6d6f2d83789e9b9a3abde","reviewDecisionSha256":"7598b88051e31da0d7462b600eae5de1de367c283d46dde7a2f56fba6d601ae4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q245","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-17","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-17","noteId":"tr.g07.turkce.n076","noteKey":"tr.g07.turkce.n076","questionIndexRange":{"start":243,"end":245},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"objective":"T.Y.7.17","objectiveId":"T.Y.7.17","objectives":["T.Y.7.17"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir öğrenci, “Nezaket, düşünceyi saklamak değil; düşünceyi karşı tarafı küçültmeden açıkça ifade etmektir.” ana düşüncesini geliştiren bir paragraf yazacaktır. Aşağıdaki planlardan hangisi yöntemleri metnin bütününe uygun ve güvenli biçimde kullanır?","choices":["Nezaketi söz sırasına, hitaba ve kişisel sınıra dikkat etme olarak açıklar; “Bu çok saçma.” ile “Bu görüşe katılmıyorum, çünkü örnek bütün durumları kapsamıyor.” cümlelerini kişiye yönelme bakımından karşılaştırır; adı verilmeyen bir grup çalışmasında söz isteme örneği sunar ve bunların görüş ayrılığını konuşulabilir kıldığını sonuçta belirtir.","Kaynağı bulunmayan bir sözü tanınmış bir yazara aitmiş gibi aktarır ve bu alıntının paragrafı tek başına kanıtladığını söyler.","On kişilik bir sınıf yoklamasında altı kişinin nazik ifadeyi seçmesini bütün toplumun nezaket anlayışı olarak sunar.","Gerçek bir arkadaş grubunun özel mesaj ekran görüntüsünü adlarıyla yayımlar ve bunu örnekleme olarak kullanır."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; tanımlama, ortak ölçütlü karşılaştırma ve güvenli örnekleme aynı ana düşünceyi geliştirir ve sonuç cümlesinde ilişkilendirilir.","Uydurma veya doğrulanmamış tanık gösterme hatası yapar; kaynağı belirsiz alıntı güvenilir kanıt değildir.","Küçük bir örneklemi topluma geneller ve verinin kapsam sınırını ihlal eder.","İzinsiz özel yazışma ve kimlik bilgisi kullanarak mahremiyet ilkesini ihlal eder; güvenli örnekleme yapmaz."],"explanation":"Doğru plan kavramı ayırt edici özelliklerle açıklar, iki karşı çıkış cümlesini aynı “kişiye mi düşünceye mi yöneliyor?” ölçütünde karşılaştırır ve kimliği belli olmayan somut bir durum verir. Sonuç, yöntemleri ana düşünceye bağlar; kaynak ya da mahremiyet ihlali oluşturmaz.","difficultyReason":"Öğrencinin yöntem çeşitliliğini, ana düşünceyle paragraf bütünlüğünü, karşılaştırmanın ortak ölçütünü, kanıt sınırını ve kişisel bilgi güvenliğini aynı anda değerlendirmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0245","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ea209a4470bf81d18d71e9416ac9cd7f4e420a2cf436133035a0c2a1d4b636bc","reviewDecisionSha256":"388ae833237e7257a7b4a6c23f357e5e2374f503edc1c2e9041894284bdb28bd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ea209a4470bf81d18d71e9416ac9cd7f4e420a2cf436133035a0c2a1d4b636bc","reviewedHash":"sha256:ea209a4470bf81d18d71e9416ac9cd7f4e420a2cf436133035a0c2a1d4b636bc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:388ae833237e7257a7b4a6c23f357e5e2374f503edc1c2e9041894284bdb28bd; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q245","contentProjectionSha256":"ea209a4470bf81d18d71e9416ac9cd7f4e420a2cf436133035a0c2a1d4b636bc","reviewDecisionSha256":"388ae833237e7257a7b4a6c23f357e5e2374f503edc1c2e9041894284bdb28bd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q246","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n077","noteKey":"tr.g07.turkce.n077","questionIndexRange":{"start":246,"end":248},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"objective":"T.Y.7.21","objectiveId":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki cümlelerin hangisinde pekiştirmeli kelime ve ikileme doğru yazılmıştır?","choices":["Ter temiz bir sınıf için adım adım ilerledik.","Tertemiz bir sınıf için adım adım ilerledik.","Tertemiz bir sınıf için adımadım ilerledik.","Ter-temiz bir sınıf için adım-adım ilerledik."],"correct":1,"distractorWhy":["“Tertemiz” pekiştirmeli kelimesini ayrı yazar; pekiştirmeler bitişik yazılmalıdır.","Doğru seçenektir; “tertemiz” bitişik, “adım adım” ikilemesi ayrı yazılmıştır.","“Adım adım” ikilemesini bitişik yazar; ikilemeler ayrı yazılmalıdır.","Her iki yapıyı da kısa çizgiyle birleştirir; bu kullanım pekiştirme ve ikileme yazımına uymaz."],"explanation":"Pekiştirmeli “tertemiz” sözcüğü bitişik, ikileme olan “adım adım” ise ayrı yazılır. Bu iki kuralı birlikte doğru uygulayan tek cümle ikinci seçenektir.","difficultyReason":"Öğrencinin iki farklı kelime yapısına ait temel yazım kuralını aynı cümlede uygulaması ve bitişik-ayrı yazımı ayırt etmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0246","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ae8329c4e295cb1ba6a77ba80a9db675845ea0bf150be70392fda315cce0b2b4","reviewDecisionSha256":"8ea33d2f0b8357f5765cac8989d2ff0895e1c55a8dca5a6656a77ecaeb3b8c64","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ae8329c4e295cb1ba6a77ba80a9db675845ea0bf150be70392fda315cce0b2b4","reviewedHash":"sha256:ae8329c4e295cb1ba6a77ba80a9db675845ea0bf150be70392fda315cce0b2b4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8ea33d2f0b8357f5765cac8989d2ff0895e1c55a8dca5a6656a77ecaeb3b8c64; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q246","contentProjectionSha256":"ae8329c4e295cb1ba6a77ba80a9db675845ea0bf150be70392fda315cce0b2b4","reviewDecisionSha256":"8ea33d2f0b8357f5765cac8989d2ff0895e1c55a8dca5a6656a77ecaeb3b8c64","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q247","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n077","noteKey":"tr.g07.turkce.n077","questionIndexRange":{"start":246,"end":248},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"objective":"T.Y.7.21","objectiveId":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aşağıdaki cümlelerin hangisinde doğrudan aktarılan sözün noktalaması doğru yapılmıştır?","choices":["Ece “Saygılı iletişim önemlidir”, dedi.","Ece, Saygılı iletişim önemlidir. dedi.","Ece, “Saygılı iletişim önemlidir.” dedi.","Ece; “Saygılı iletişim önemlidir”. dedi."],"correct":2,"distractorWhy":["Aktarma bölümünden önce gerekli virgül yoktur; doğrudan sözün sonundaki virgül de tırnak dışına yanlış yerleştirilmiştir.","Doğrudan aktarılan söz tırnak işaretleriyle sınırlandırılmamıştır.","Doğru seçenektir; aktaran kişi virgülle ayrılmış, doğrudan söz tırnak içine alınmış ve sözün noktası tırnak içinde verilmiştir.","Aktarma bölümünde noktalı virgül gereksizdir; doğrudan sözün noktası tırnağın dışında bırakılmıştır."],"explanation":"Ece’nin sözü olduğu gibi aktarılmıştır; bu nedenle söz tırnak içinde yer alır. “Ece” ile alıntı arasında virgül bulunur ve tamamlanan alıntı cümlesinin noktası kapanış tırnağından önce yazılır.","difficultyReason":"Öğrencinin aktarma cümlesindeki virgülün, tırnak işaretlerinin ve alıntıya ait noktanın yerini birlikte denetlemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0247","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7433b5828a1c9457a4a1ba35ef0cab33c3401c8362d264095b4b981215ee4a4a","reviewDecisionSha256":"579d44abece815e7e3c75e94416ac47f40e4e62eda92e784ab251337d78cf77c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7433b5828a1c9457a4a1ba35ef0cab33c3401c8362d264095b4b981215ee4a4a","reviewedHash":"sha256:7433b5828a1c9457a4a1ba35ef0cab33c3401c8362d264095b4b981215ee4a4a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:579d44abece815e7e3c75e94416ac47f40e4e62eda92e784ab251337d78cf77c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q247","contentProjectionSha256":"7433b5828a1c9457a4a1ba35ef0cab33c3401c8362d264095b4b981215ee4a4a","reviewDecisionSha256":"579d44abece815e7e3c75e94416ac47f40e4e62eda92e784ab251337d78cf77c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q248","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n077","noteKey":"tr.g07.turkce.n077","questionIndexRange":{"start":246,"end":248},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"objective":"T.Y.7.21","objectiveId":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"“İletişim kulübü 18 03 2026 günü 15.00 16.00 arasında toplanacak katılımcılar ter temiz bir sınıf için adımadım öneri hazırlayacak.” cümlesinin yazım ve noktalama bakımından bütünüyle doğru düzenlenmiş biçimi aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["İletişim kulübü 18-03-2026 günü 15.00/16.00 arasında toplanacak; katılımcılar tertemiz bir sınıf için adımadım öneri hazırlayacak.","İletişim kulübü 18/03/2026 günü 15.00-16.00 arasında toplanacak katılımcılar ter temiz bir sınıf için adım adım öneri hazırlayacak.","İletişim kulübü 18/03/2026 günü 15.00/16.00 arasında toplanacak. Katılımcılar tertemiz bir sınıf için adım-adım öneri hazırlayacak.","İletişim kulübü 18/03/2026 günü 15.00-16.00 arasında toplanacak. Katılımcılar tertemiz bir sınıf için adım adım öneri hazırlayacak."],"correct":3,"distractorWhy":["Tarihte eğik çizgi yerine kısa çizgi, saat aralığında kısa çizgi yerine eğik çizgi kullanır; ayrıca “adım adım” ikilemesini bitişik yazar.","İki tamamlanmış yargıyı ayırmaz ve “tertemiz” pekiştirmeli kelimesini ayrı yazar.","Saat aralığında eğik çizgi kullanır ve “adım adım” ikilemesini kısa çizgiyle yanlış birleştirir.","Doğru seçenektir; tarih eğik çizgiyle, saat aralığı kısa çizgiyle yazılmış; yargılar noktayla ayrılmış, pekiştirme bitişik ve ikileme ayrı verilmiştir."],"explanation":"Doğru düzenlemede tarih “18/03/2026”, saat aralığı “15.00-16.00” biçimindedir. “Toplanacak” ve “hazırlayacak” ayrı yargılar olduğundan noktayla ayrılır; “tertemiz” bitişik, “adım adım” ayrı yazılır.","difficultyReason":"Öğrencinin tarih ve saat aralığında iki farklı işaretin işlevini, cümle sınırını ve iki ayrı kelime yazımı kuralını tek metinde eş zamanlı denetlemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0248","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3fbba77b357df8241c8b7d92d96b7f4d7e5fdd39da16aea1ab0e381f8c695477","reviewDecisionSha256":"4b8c664bef6a5c2b3a0e457810a4c744ee1a9e5f38db3928e832c66ce498c77e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3fbba77b357df8241c8b7d92d96b7f4d7e5fdd39da16aea1ab0e381f8c695477","reviewedHash":"sha256:3fbba77b357df8241c8b7d92d96b7f4d7e5fdd39da16aea1ab0e381f8c695477","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4b8c664bef6a5c2b3a0e457810a4c744ee1a9e5f38db3928e832c66ce498c77e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q248","contentProjectionSha256":"3fbba77b357df8241c8b7d92d96b7f4d7e5fdd39da16aea1ab0e381f8c695477","reviewDecisionSha256":"4b8c664bef6a5c2b3a0e457810a4c744ee1a9e5f38db3928e832c66ce498c77e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q249","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n078","noteKey":"tr.g07.turkce.n078","questionIndexRange":{"start":249,"end":251},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"objective":"T.Y.7.22","objectiveId":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki öz değerlendirme cümlelerinden hangisi yazıdan somut bir kanıt gösterir ve yapılan düzenlemenin etkisini açıklar?","choices":["İlk taslakta “Herkes gelsin.” yazmıştım; son metinde bunu “Katılabilecek öğrenciler toplantıya gelebilir.” biçiminde değiştirince duyurunun tonu daha saygılı ve seçenek tanıyan bir hâle geldi.","Metnim bence çok güzel oldu.","Ben yazma konusunda başarısız biriyim.","Yüksek puan aldıysam yazımda değiştirecek hiçbir şey yoktur."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; ilk ve son cümleyi kanıt olarak karşılaştırır, değişikliğin üslup üzerindeki etkisini gerekçelendirir.","Belirsiz bir beğeni bildirir; metinden kanıt veya hangi özelliğin etkili olduğunu göstermez.","Değiştirilebilir yazma davranışı yerine kişiyi olumsuz ve değişmez bir etiketle tanımlar.","Tek bir puanı bütün yazma sürecinin kanıtı sayar ve gelişmeye açık yön aramayı reddeder."],"explanation":"Doğru cümlede iki metin biçimi açıkça gösterilir ve “seçenek tanıyan, daha saygılı ton” etkisi açıklanır. Böylece değerlendirme yalnız “iyi” yargısına değil, metindeki değişikliğe dayanır.","difficultyReason":"Öğrencinin metin kanıtı ve etki açıklaması içeren öz yansıtmayı, belirsiz beğeni, puan genellemesi ve kişilik etiketinden ayırması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0249","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"51f55830a95cd784c724772f2537fc0cae2f2f41094fcf3884a42abbc0910e21","reviewDecisionSha256":"3538a15e8fe8dd2058d9ef543cfad963b71cabd0b6b7156cc034a4c9bf088857","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:51f55830a95cd784c724772f2537fc0cae2f2f41094fcf3884a42abbc0910e21","reviewedHash":"sha256:51f55830a95cd784c724772f2537fc0cae2f2f41094fcf3884a42abbc0910e21","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3538a15e8fe8dd2058d9ef543cfad963b71cabd0b6b7156cc034a4c9bf088857; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q249","contentProjectionSha256":"51f55830a95cd784c724772f2537fc0cae2f2f41094fcf3884a42abbc0910e21","reviewDecisionSha256":"3538a15e8fe8dd2058d9ef543cfad963b71cabd0b6b7156cc034a4c9bf088857","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q250","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n078","noteKey":"tr.g07.turkce.n078","questionIndexRange":{"start":249,"end":251},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"objective":"T.Y.7.22","objectiveId":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"Aras’ın karşılaştırma yazısında üç ortak ölçüt vardır; ancak “geri bildirim” ölçütünde yalnız yüz yüze iletişime ait örnek bulunmakta, güvenli yazılı mesaja ilişkin kanıt yer almamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi uygun bir tedbir ve ölçülebilir yeni hedef oluşturur?","choices":["Bir sonraki yazımda daha dikkatli olacağım.","Yazmadan önce her ölçütün yanına iki iletişim ortamından birer kanıt yazacağım; sonraki metnimde üç ölçütün üçünü de iki taraflı kanıtla destekleyeceğim.","Yalnız son metni saklayıp ilk taslağı ve düzeltmeleri dosyadan çıkaracağım.","Aldığım her geri bildirimi hedefimle karşılaştırmadan doğrudan uygulayacağım."],"correct":1,"distractorWhy":["“Daha dikkatli” ifadesi nasıl, ne zaman ve hangi başarı ölçütüyle çalışılacağını belirtmez.","Doğru seçenektir; eksik kanıta yönelik somut planlama adımı ve üç ölçütün tamamı için denetlenebilir başarı hedefi içerir.","Gelişimin nasıl oluştuğunu gösteren süreç kanıtlarını siler; ürün dosyasının izleme işlevini zayıflatır.","Geri bildirimi amaç ve metin kanıtıyla sınamadan kabul eder; bilinçli öz değerlendirme yapmaz."],"explanation":"Sorun, bir ölçütte karşılaştırmanın iki taraflı kanıtla kurulmamasıdır. Doğru tedbir plan tablosunda her iki ortam için kanıt yazmayı, yeni hedef ise üç ölçütün tümünde bu koşulu gerçekleştirmeyi öngörür; sonuç gözlenebilir ve ölçülebilirdir.","difficultyReason":"Öğrencinin metindeki belirli eksikliği teşhis edip bu eksikliğe doğrudan müdahale eden bir tedbiri, sayı ve başarı ölçütü içeren yeni hedefe dönüştürmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0250","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b0c27d3790b5aad2766e47d5908c4fec6ea704f96575206c775160d165e77eea","reviewDecisionSha256":"0433b81b3d50b9d5191a65e0f7bbd77d0449fb9b5f832916119d6c2275cb548f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b0c27d3790b5aad2766e47d5908c4fec6ea704f96575206c775160d165e77eea","reviewedHash":"sha256:b0c27d3790b5aad2766e47d5908c4fec6ea704f96575206c775160d165e77eea","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0433b81b3d50b9d5191a65e0f7bbd77d0449fb9b5f832916119d6c2275cb548f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q250","contentProjectionSha256":"b0c27d3790b5aad2766e47d5908c4fec6ea704f96575206c775160d165e77eea","reviewDecisionSha256":"0433b81b3d50b9d5191a65e0f7bbd77d0449fb9b5f832916119d6c2275cb548f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q251","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t03-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","themeTitle":"İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t03-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t03-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n078","noteKey":"tr.g07.turkce.n078","questionIndexRange":{"start":249,"end":251},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"objective":"T.Y.7.22","objectiveId":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-166","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Ece, ortak sunum dosyasındaki değişikliklere kızarak ilk taslakta “Bütün emeğimizi bozdun.” yazmıştır. Son taslakta bunu “Başlıklar değişince hazırladığım bölümle bağlantı koptu. Değişiklikleri birlikte gözden geçirip ikimizin de onayladığı sürümü kullanalım.” biçiminde düzenlemiştir. Geri bildirimde önerinin uygun olduğu, ancak görüşme zamanının belirtilmediği söylenmiştir. Aşağıdaki ürün dosyası kayıtlarından hangisi kanıta dayalı ve eksiksiz bir öz yansıtma örneğidir?","choices":["İlk cümlem kötüydü; demek ki ben öfkeli ve başarısız bir yazarım. Bundan sonra böyle konulara hiç yazmayacağım.","Son cümlem kusursuzdur; olumlu geri bildirim aldığım için ilk taslağı ve yapılan değişiklikleri saklamama gerek yoktur.","Güçlü yönüm, son taslakta sorunu ve etkisini somutlaştırıp kişiye saldırmadan ortak çözüm önermemdir. Gelişmeye açık yönüm, önerinin zamanını belirtmememdir. Bir sonraki anlaşmazlık mesajında “olay-etki-sınır-öneri-zaman” kontrolü yapacağım ve çözüm önerime iki zaman seçeneği ekleyeceğim; ürün dosyasında yalnız kendi ilk ve son cümlelerimi saklayacağım.","Kanıtı artırmak için grubun bütün özel yazışmalarını adlarıyla dosyaya ekleyecek, sorunun asıl nedeninin arkadaşım olduğunu yazacağım."],"correct":2,"distractorWhy":["Belirli yazma davranışını kişilik etiketine dönüştürür ve uygulanabilir gelişim hedefi yerine yazmaktan kaçınmayı seçer.","Güçlü yönü görse de gelişmeye açık yönü ve süreç kanıtlarını yok sayar; “kusursuz” genellemesi yapar.","Doğru seçenektir; ilk-son taslak ve geri bildirime dayanarak güçlü yönü, gelişim alanını, somut tedbiri, ölçülebilir hedefi ve mahremiyet sınırını birlikte belirler.","Başkalarına ait özel yazışmaları izinsiz kaydeder, kişiyi suçlar ve kendi yazma davranışını değerlendirmekten uzaklaşır."],"explanation":"Son taslak, suçlayıcı genelleme yerine değişikliği ve etkisini açıklayıp ortak çözüm önerdiği için güçlü yön kanıtıdır. Geri bildirim, eksik bölümün “zaman” olduğunu gösterir. Doğru kayıt bu iki kanıtı ayrı değerlendirir, beş aşamalı kontrol ve iki zaman seçeneğiyle ölçülebilir hedef kurar, yalnız Ece’nin kendi cümlelerini saklayarak mahremiyeti korur.","difficultyReason":"Öğrencinin ilk ve son taslak ile geri bildirimi birlikte yorumlayarak güçlü yönü ve gelişim alanını ayırması, uygun tedbir ve yeni hedef kurması, ürün dosyasında mahremiyet sınırını da gözetmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0251","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-03-iletisim-ve-sosyal-iliskiler","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bdfa3fa16a8af9dde7fe64af8dbf471d67109a378508a0e0995c5d7f4727c75a","reviewDecisionSha256":"30d73eee6fb5de196ee3e75f3aa41035b0be9a49810a35e9fd5b02e0ddc7a225","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:bdfa3fa16a8af9dde7fe64af8dbf471d67109a378508a0e0995c5d7f4727c75a","reviewedHash":"sha256:bdfa3fa16a8af9dde7fe64af8dbf471d67109a378508a0e0995c5d7f4727c75a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:30d73eee6fb5de196ee3e75f3aa41035b0be9a49810a35e9fd5b02e0ddc7a225; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q251","contentProjectionSha256":"bdfa3fa16a8af9dde7fe64af8dbf471d67109a378508a0e0995c5d7f4727c75a","reviewDecisionSha256":"30d73eee6fb5de196ee3e75f3aa41035b0be9a49810a35e9fd5b02e0ddc7a225","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q252","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n080","noteKey":"tr.g07.turkce.n080","objectiveCode":"T.D.7.1","objective":"T.D.7.1","objectiveId":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":252,"end":254},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":1,"question":"Elif'in amacı, bir ebru uygulamasının aşamalarını doğru sırayla belirlemektir. Bu amaç için aşağıdaki materyallerden hangisini seçmesi en uygundur?","choices":["Hazırlayanı belirtilmeyen, yalnız hızlı görüntüler ve müzik içeren iki dakikalık bir paylaşım","Uzmanlara yönelik yoğun terimli, bir saatlik ve bölümlenmemiş bir konferans kaydı","Çok izlendiği için güvenilir olduğu varsayılan, açıklamasız bir sosyal medya videosu","Hazırlayan birimi belli, işlemleri sırayla gösteren ve terimleri açıklayan sekiz dakikalık eğitim videosu"],"correct":3,"distractorWhy":["Amaçla uyumsuzluk: Hızlı görüntüler aşamaların sırasını ve açıklamasını sunmaz.","Süre ve hedef kitle uyumsuzluğu: Uzun ve yoğun kayıt, yedinci sınıf görevinin koşullarını karşılamaz.","Popülerliği güvenilirlik sanma: İzlenme sayısı, kaynak ve içerik yeterliğini kanıtlamaz.","Doğru seçenektir; kaynak izlenebilirliği, öğrenci düzeyi ve sıralı süreç anlatımı amaca uygundur."],"explanation":"Amaç aşamaları belirlemek olduğundan doğru materyal, işlemleri sıralı ve anlaşılır biçimde göstermeli; ayrıca kaynağı denetlenebilir olmalıdır. Bu özelliklerin tümü yalnız dördüncü materyalde vardır.","difficultyReason":"Öğrenci, dört materyali amaçla uyum, kaynak güvenilirliği, süre ve hedef kitle ölçütleriyle temel düzeyde eşleştirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0252","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f1db3d8f97d6282c1392ad102f09d060e64cebe37d72bac831ef31074746c3a2","reviewDecisionSha256":"e5f29944a4aab86dddfd24f40f6c5bbfb4121fd11c8911701c482b972ae55108","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f1db3d8f97d6282c1392ad102f09d060e64cebe37d72bac831ef31074746c3a2","reviewedHash":"sha256:f1db3d8f97d6282c1392ad102f09d060e64cebe37d72bac831ef31074746c3a2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e5f29944a4aab86dddfd24f40f6c5bbfb4121fd11c8911701c482b972ae55108; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q252","contentProjectionSha256":"f1db3d8f97d6282c1392ad102f09d060e64cebe37d72bac831ef31074746c3a2","reviewDecisionSha256":"e5f29944a4aab86dddfd24f40f6c5bbfb4121fd11c8911701c482b972ae55108","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q253","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n080","noteKey":"tr.g07.turkce.n080","objectiveCode":"T.D.7.1","objective":"T.D.7.1","objectiveId":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":252,"end":254},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":2,"question":"Mert'in on dakikası vardır. Bir çini tanıtımında kullanılan görsel ayrıntılarla anlatıcının sözlerini karşılaştıracaktır. Aşağıdaki seçim planlarından hangisi amacına ve koşullarına en uygundur?","choices":["Yedi dakikalık, altyazılı ve hazırlayan kurumu belirtilmiş bir müze eğitim videosunu seçip 'gördüğüm-duyduğum' çizelgesi kullanmak","Kırk beş dakikalık kaynağı belirsiz bir kaydı baştan sona izleyip her cümleyi yazmaya çalışmak","En renkli küçük resmi olan videoyu açıp açıklama ve kaynak bilgilerini incelememek","Canlı söyleşiye hazırlıksız katılıp konuşmacının sözünü sık sık keserek ayrıntı sormak"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; süre, erişilebilirlik, kaynak izlenebilirliği ve karşılaştırma için uygun yardımcı çizelge birlikte düşünülmüştür.","Süre-amacı yönetememe: Kayıt göreve göre çok uzundur ve her cümleyi yazmak karşılaştırma odağını dağıtır.","Görsel çekiciliği ölçüt sanma: Küçük resim, içeriğin güvenilirliğini veya amaca uygunluğunu göstermez.","Etkileşim kuralını ihlal etme: Canlı konuşmada soru uygun zamanda ve hazırlıklı biçimde sorulmalıdır."],"explanation":"Görev hem görsel hem sözlü kanıtı eşleştirmeyi, üstelik on dakikalık süreye uymayı gerektirir. Birinci plan, uygun uzunluktaki güvenilir videoyu iki sütunlu not düzeniyle kullanarak bu iki ihtiyacı birlikte karşılar.","difficultyReason":"Öğrenci tek bir ölçüte değil; süre, kaynak, erişilebilirlik, görev odağı ve yardımcı materyal seçimine birlikte karar verir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0253","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"716f3cd50c17b24eb8e37f933386efb14f2fc87de8df8d817bb82c0db2933de2","reviewDecisionSha256":"461b73db47d1b1ae6deb4d56afebb1312feff730903ca55d408dce42cab67921","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:716f3cd50c17b24eb8e37f933386efb14f2fc87de8df8d817bb82c0db2933de2","reviewedHash":"sha256:716f3cd50c17b24eb8e37f933386efb14f2fc87de8df8d817bb82c0db2933de2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:461b73db47d1b1ae6deb4d56afebb1312feff730903ca55d408dce42cab67921; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q253","contentProjectionSha256":"716f3cd50c17b24eb8e37f933386efb14f2fc87de8df8d817bb82c0db2933de2","reviewDecisionSha256":"461b73db47d1b1ae6deb4d56afebb1312feff730903ca55d408dce42cab67921","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q254","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n080","noteKey":"tr.g07.turkce.n080","objectiveCode":"T.D.7.1","objective":"T.D.7.1","objectiveId":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":252,"end":254},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":4,"question":"Zeynep, geleneksel tiyatroda görev paylaşımını öğrenmek için bir video seçer. İlk üç dakikada videonun yalnız tanıtım müziği ve genel sahne görüntülerinden oluştuğunu, görevleri açıklamadığını fark eder. Bu durumda süreci en bilinçli yöneten davranış hangisidir?","choices":["Seçimi değiştirmeyi başarısızlık sayıp videoyu sonuna kadar izlemek","Amacını yeniden kontrol edip görevleri açıklayan ilgili bölüme ya da kaynağı belli başka bir materyale geçmek ve değişiklik gerekçesini not etmek","Görevle ilişkisine bakmadan görüntüsü daha etkileyici olan başka bir videoyu seçmek","Eksik bilgiyi kapatmak için videoda söylenmeyen görevleri kendi tahminiyle tamamlamak"],"correct":1,"distractorWhy":["Üst bilişsel katılık: İşe yaramayan materyali sürdürmek, seçimi yönetmek değil amacı göz ardı etmektir.","Doğru seçenektir; amaçla uyumsuzluk fark edilmiş, seçim kanıta dayalı biçimde düzenlenmiş ve gerekçelendirilmiştir.","Çekiciliği amaç yerine koyma: Etkileyici görüntü, gerekli görev bilgisini sağladığını göstermez.","Kanıtsız tamamlama: Materyalde bulunmayan bilgiyi tahmin etmek güvenilir bir çözüm değildir."],"explanation":"Zeynep'in kanıtı, ilk üç dakikanın görevleri açıklamamasıdır. Materyal amaca hizmet etmediğinde ilgili bölüme veya daha uygun, izlenebilir bir kaynağa geçmek; seçimi süreç içinde düzenlemektir.","difficultyReason":"Soru, öğrencinin ilk seçime bağlı kalmak yerine amaç, içerik kanıtı ve kaynak güvenilirliği arasında yeniden karar kurmasını gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0254","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c448a017959e890e099412fd703760d4958afb3a6a09ec9bfb9bc0d121927862","reviewDecisionSha256":"fb17c697776bf77677857388f04865488be342f1f154fb4312eadeac424f58a5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c448a017959e890e099412fd703760d4958afb3a6a09ec9bfb9bc0d121927862","reviewedHash":"sha256:c448a017959e890e099412fd703760d4958afb3a6a09ec9bfb9bc0d121927862","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fb17c697776bf77677857388f04865488be342f1f154fb4312eadeac424f58a5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q254","contentProjectionSha256":"c448a017959e890e099412fd703760d4958afb3a6a09ec9bfb9bc0d121927862","reviewDecisionSha256":"fb17c697776bf77677857388f04865488be342f1f154fb4312eadeac424f58a5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q255","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n083","noteKey":"tr.g07.turkce.n083","objectiveCode":"T.D.7.2","objective":"T.D.7.2","objectiveId":"T.D.7.2","objectives":["T.D.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":255,"end":257},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":1,"question":"Bir videoda sergi ışığının yüzey ayrıntılarını görmeyi nasıl etkilediği nedenleri ve sonuçlarıyla anlatılmaktadır. Bu videoyu izlerken en uygun not düzeni hangisidir?","choices":["Videodaki bütün cümleleri durmadan yazmak","Yalnız anlatıcının ses tonunu beğenip beğenmediğini kaydetmek","'Neden - gözlenen sonuç - kanıt sözü' başlıklı üç sütunlu çizelge kullanmak","Görüntülere bakıp sözlü açıklamaları tamamen dışarıda bırakmak"],"correct":2,"distractorWhy":["Aşırı kopyalama: Her cümleyi yazmak, neden-sonuç ilişkisini görünür kılmaz.","Amaç dışı değerlendirme: Beğeni kaydı, anlatılan neden ve sonuçları belirlemez.","Doğru seçenektir; çizelge, metnin sebep-sonuç yapısını ve kanıt ifadelerini doğrudan düzenler.","Tek kanala indirgeme: Sözlü açıklamaları dışlamak, ilişkinin önemli kanıtlarını kaybettirir."],"explanation":"Görev, nedenlerle sonuçları ayırmayı gerektirir. Üç sütunlu çizelge her nedeni ilgili sonuç ve anlatıcının kanıt sözüyle eşleştirdiği için metnin yapısına en uygun stratejidir.","difficultyReason":"Öğrenci, metnin sebep-sonuç yapısını tanıyıp buna uygun tek bir bilgi düzenleme stratejisi seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0255","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"84dec97fcee0884ef8427884fba50171f90204c462cc5925830857ec952b0887","reviewDecisionSha256":"c63434b12895cfa8404c46aa4164780755444fda30abea71961497454d2cf914","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:84dec97fcee0884ef8427884fba50171f90204c462cc5925830857ec952b0887","reviewedHash":"sha256:84dec97fcee0884ef8427884fba50171f90204c462cc5925830857ec952b0887","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c63434b12895cfa8404c46aa4164780755444fda30abea71961497454d2cf914; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q255","contentProjectionSha256":"84dec97fcee0884ef8427884fba50171f90204c462cc5925830857ec952b0887","reviewDecisionSha256":"c63434b12895cfa8404c46aa4164780755444fda30abea71961497454d2cf914","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q256","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n083","noteKey":"tr.g07.turkce.n083","objectiveCode":"T.D.7.2","objective":"T.D.7.2","objectiveId":"T.D.7.2","objectives":["T.D.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":255,"end":257},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":2,"question":"Canlı bir mimari söyleşide öğrencinin amacı, konuşmacının inceleme ölçütlerini ve bu ölçütlerin gerekçelerini belirlemektir. Aşağıdaki yöntemlerden hangisi bu amaca en uygundur?","choices":["Konuşma bitene kadar hiçbir not almadan yalnız sessizce oturmak","Her ayrıntıyı tam cümleyle yazmaya çalışırken konuşmayı takip etmeyi bırakmak","Konuşmacının görüşlerine katılmayı empati kurmakla aynı saymak","Not sayfasını 'ölçüt-örnek-gerekçe' diye düzenlemek, anahtar ifadeleri kaydetmek ve anlaşılmayan noktayı soru-cevap bölümünde sormak"],"correct":3,"distractorWhy":["Pasif dinleme yanılgısı: Sessiz olmak tek başına amaçlanan bilgileri belirlemeyi sağlamaz.","Aşırı not alma: Her sözü yazmak, canlı konuşmanın akışını ve ana ilişkileri kaçırmaya yol açar.","Empatiyi onaylama sanma: Bakış açısını anlamak, her görüşü doğru kabul etmek değildir.","Doğru seçenektir; not alarak ve katılımlı dinleme, canlı ortamın koşullarıyla amaçlanan ölçüt-gerekçe ilişkisini birlikte karşılar."],"explanation":"Etkinlik canlı olduğu için kaydı durdurmaya dayalı bir plan kurulamaz. Ölçüt, örnek ve gerekçeyi ayıran not düzeni bilgi ihtiyacına; soruyu uygun zamanda yöneltmek ise etkileşim biçimine uygundur.","difficultyReason":"Öğrenci, canlı ortamın sınırlarını, not yapısını ve katılımlı dinleme kurallarını aynı kararda birleştirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0256","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a02de7d40233de15455563a910fdd08cc83f942b2d50e1b8f8b0febc5bac6d3a","reviewDecisionSha256":"828d16ace21695bca76dac9d965a4a03ef219b7c721fba192355e114f39734ba","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a02de7d40233de15455563a910fdd08cc83f942b2d50e1b8f8b0febc5bac6d3a","reviewedHash":"sha256:a02de7d40233de15455563a910fdd08cc83f942b2d50e1b8f8b0febc5bac6d3a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:828d16ace21695bca76dac9d965a4a03ef219b7c721fba192355e114f39734ba; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q256","contentProjectionSha256":"a02de7d40233de15455563a910fdd08cc83f942b2d50e1b8f8b0febc5bac6d3a","reviewDecisionSha256":"828d16ace21695bca76dac9d965a4a03ef219b7c721fba192355e114f39734ba","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q257","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n083","noteKey":"tr.g07.turkce.n083","objectiveCode":"T.D.7.2","objective":"T.D.7.2","objectiveId":"T.D.7.2","objectives":["T.D.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":255,"end":257},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":4,"question":"Deniz, bir sanat tanıtımını 'problem-neden-çözüm-sonuç' şemasıyla dinlemeye başlar. Ancak anlatımda bir sorun ve çözümden çok, sınırlı duyurunun gençlerin haberdar olmamasına ve katılımın azalmasına yol açtığı açıklanır. Deniz ne yapmalıdır?","choices":["Şemayı 'sınırlı duyuru → haberdar olmama → katılımın azalması' biçiminde sebep-sonuç zincirine dönüştürüp ilişki sözlerine odaklanmak","İlk seçimini değiştirmemek için bütün bilgileri zorla 'çözüm' kutusuna yazmak","Yapıyı incelemeyi bırakıp yalnız beğendiği cümlelerin altını çizmek","Anlatımı anlamadığı sonucuna varıp hiçbir yeni yöntem denemeden çalışmayı sonlandırmak"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; dinleme kanıtı metnin sebep-sonuç yapısında olduğunu gösterdiği için strateji gerekçeyle yeniden düzenlenmiştir.","Şemaya zorlama: Bilgileri yanlış kategoriye yerleştirmek metin yapısını çarpıtır.","Amaçtan sapma: Beğenilen cümleleri seçmek, neden-sonuç ilişkisini çözmez.","Üst bilişsel vazgeçme: Yetersiz yöntemi fark etmek, yeni bir strateji denemeden bırakmayı gerektirmez."],"explanation":"Anlatımdaki 'yol açtı' ve ardışık etkiler, temel yapının sebep-sonuç olduğunu gösterir. Deniz'in çizelgesini kanıta göre değiştirmesi, seçimini izlediğini ve yöntemini amaca uyarladığını kanıtlar.","difficultyReason":"Öğrenci, başlangıçtaki yanlış yapı varsayımını dinleme kanıtıyla sınar ve uygun stratejiye geçiş yapar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0257","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8a33cd2ad1cd7580390920f72932c07d826f5e0cb3451cb9fecb1d39da329a19","reviewDecisionSha256":"0e2743ec2c1779e871b609436f1bcefa94d420705d17c832559e31c73f261bb0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8a33cd2ad1cd7580390920f72932c07d826f5e0cb3451cb9fecb1d39da329a19","reviewedHash":"sha256:8a33cd2ad1cd7580390920f72932c07d826f5e0cb3451cb9fecb1d39da329a19","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0e2743ec2c1779e871b609436f1bcefa94d420705d17c832559e31c73f261bb0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q257","contentProjectionSha256":"8a33cd2ad1cd7580390920f72932c07d826f5e0cb3451cb9fecb1d39da329a19","reviewDecisionSha256":"0e2743ec2c1779e871b609436f1bcefa94d420705d17c832559e31c73f261bb0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q258","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n086","noteKey":"tr.g07.turkce.n086","objectiveCode":"T.D.7.6","objective":"T.D.7.6","objectiveId":"T.D.7.6","objectives":["T.D.7.6"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":258,"end":260},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":2,"question":"Bir sanat etkinliği afişinde desenli bir yüzey merkezde ve diğer ögelerden büyük gösterilmiştir. Üstte 'Yüzeyde İzler' başlığı, altta gün ve yer bilgisi; arka planda ise küçük araç siluetleri vardır. Bu afişten kanıta dayalı olarak çıkarılabilecek anlam hangisidir?","choices":["Afişteki eser, serginin en eski çalışmasıdır.","Afiş, izleyicinin dikkatini yüzeydeki desen ve izlere yöneltmektedir.","Çalışmayı yapan sanatçının kimliği özellikle gizlenmiştir.","Görselde kullanılan tekniğin adı kesin olarak belirlenebilir."],"correct":1,"distractorWhy":["Görselden tarih uydurma: Eserin yaşıyla ilgili hiçbir tarihsel kanıt verilmemiştir.","Doğru seçenektir; büyük ve merkezî yüzey ile başlıktaki 'Yüzeyde İzler' ifadesi aynı odağı destekler.","Niyet okuma: Sanatçının kimliğinin neden verilmediği görselden çıkarılamaz.","Teknik bilgiyi aşırı çıkarma: Afiş, tekniğin adını doğrulayacak yeterli bilgi sunmaz."],"explanation":"Merkezî konum ve büyük boyut görsel dikkati yüzeye taşır; başlıktaki 'Yüzeyde İzler' sözü de bu odağı doğrular. Yaş, sanatçı ve teknik hakkında ise görselde dayanak yoktur.","difficultyReason":"Öğrenci, gözlenebilir boyut-konum-başlık kanıtlarını birleştirir ve görselin söylemediği bilgileri ayıklar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0258","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1b34c89f9acd94eefcd4550f4496c452bfb9f63df4066b684ca8ce7d9b6968e4","reviewDecisionSha256":"56dd217d0316a1654e0380958f8b625e7aef01f273cd111fce63200ad95979dc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1b34c89f9acd94eefcd4550f4496c452bfb9f63df4066b684ca8ce7d9b6968e4","reviewedHash":"sha256:1b34c89f9acd94eefcd4550f4496c452bfb9f63df4066b684ca8ce7d9b6968e4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:56dd217d0316a1654e0380958f8b625e7aef01f273cd111fce63200ad95979dc; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q258","contentProjectionSha256":"1b34c89f9acd94eefcd4550f4496c452bfb9f63df4066b684ca8ce7d9b6968e4","reviewDecisionSha256":"56dd217d0316a1654e0380958f8b625e7aef01f273cd111fce63200ad95979dc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q259","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n086","noteKey":"tr.g07.turkce.n086","objectiveCode":"T.D.7.6","objective":"T.D.7.6","objectiveId":"T.D.7.6","objectives":["T.D.7.6"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":258,"end":260},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":3,"question":"Tablodaki kanıtlar birlikte değerlendirildiğinde video için aşağıdaki yorumlardan hangisi en güçlü biçimde desteklenir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Videonun amacı dokuma ürünlerinin tarihini kesin tarihlerle öğretmektir.","Videoda yalnız bitmiş ürünün estetik görünümü önemsenmektedir.","Video, izleyiciyi işlem sırasına ve el hareketlerindeki ayrıntılara dikkat etmeye yöneltmektedir.","Videodaki her hareketin bütün dokuma çalışmalarında değişmeden uygulandığı kanıtlanmıştır."],"correct":2,"distractorWhy":["Konu dışı çıkarım: Tabloda tarih veya tarihsel açıklama bulunmamaktadır.","Kanıtla çelişme: Yakın plan hareketler ve sıra numaraları yalnız son ürüne odaklanılmadığını gösterir.","Doğru seçenektir; yakın plan, tekrar, sıra numaraları ve anlatıcı uyarısı aynı süreç odağını destekler.","Aşırı genelleme: Tek videodaki gösterim bütün dokuma çalışmalarına evrensel kural yapılamaz."],"explanation":"Ellerin yakın planda tekrarlanması ayrıntıyı, numaralar işlemlerin sırasını, anlatıcının uyarısı da bu sıranın önemini gösterir. Üç kanıt birleşince süreç ve dikkat odağına ulaşılır.","difficultyReason":"Öğrenci, üç farklı kanıt türünü ilişkilendirerek örtük iletiyi belirler ve aşırı genellemeyi reddeder.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q259__q0259.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q259__q0259.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q259__q0259.h1","tr-g07-turkce-q259__q0259.h2"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q259__q0259.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q259__q0259.r1c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q259__q0259.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q259__q0259.r2c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q259__q0259.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q259__q0259.r3c2"}]]},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0259","labels":{"tr-g07-turkce-q259__q0259.alt":"Tabloda üç gözlem yer alır: ellerin ipleri düzenlediği hareketler üç kez yakın planda gösterilir; ekranda bir, iki ve üç numaraları sırayla görünür; anlatıcı 'adımları karıştırmayın' der.","tr-g07-turkce-q259__q0259.caption":"Dokuma videosundaki görsel ve sözlü gözlemler","tr-g07-turkce-q259__q0259.h1":"Gözlem türü","tr-g07-turkce-q259__q0259.h2":"Videoda görülen veya duyulan ayrıntı","tr-g07-turkce-q259__q0259.r1c1":"Kamera kullanımı","tr-g07-turkce-q259__q0259.r1c2":"El hareketleri üç kez yakın planda gösteriliyor.","tr-g07-turkce-q259__q0259.r2c1":"Ekran yazısı","tr-g07-turkce-q259__q0259.r2c2":"Bir, iki ve üç numaraları sırayla beliriyor.","tr-g07-turkce-q259__q0259.r3c1":"Anlatıcı sözü","tr-g07-turkce-q259__q0259.r3c2":"'Adımları karıştırmayın.' uyarısı yapılıyor."},"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2b1ce45e72536a410b0e88c768e781b2194645ada4e8d73064f60d8911e059fa","reviewDecisionSha256":"ebbd1e12f4f5e45a778c27fa8792ee60e1c728e69a16f61cea25ddabccf08877","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2b1ce45e72536a410b0e88c768e781b2194645ada4e8d73064f60d8911e059fa","reviewedHash":"sha256:2b1ce45e72536a410b0e88c768e781b2194645ada4e8d73064f60d8911e059fa","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ebbd1e12f4f5e45a778c27fa8792ee60e1c728e69a16f61cea25ddabccf08877; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q259","contentProjectionSha256":"2b1ce45e72536a410b0e88c768e781b2194645ada4e8d73064f60d8911e059fa","reviewDecisionSha256":"ebbd1e12f4f5e45a778c27fa8792ee60e1c728e69a16f61cea25ddabccf08877","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q260","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n086","noteKey":"tr.g07.turkce.n086","objectiveCode":"T.D.7.6","objective":"T.D.7.6","objectiveId":"T.D.7.6","objectives":["T.D.7.6"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":258,"end":260},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":5,"question":"Bir müze videosunda kamera, üç eserin yüzeyindeki onarım izlerinde uzun süre kalır. Anlatıcı, 'Bazı yüzeyler sonraki onarımlarda yenilenmiş olabilir.' der; ekranda yalnız malzeme adları yer alır. Bu bölümle ilgili en sorumlu yorum hangisidir?","choices":["Üç eserin de aynı sanatçı tarafından yapıldığı kesindir.","Onarım izi görülen her eser özgün değerini bütünüyle kaybetmiştir.","Eserlerin kesin yapım ve onarım tarihleri görüntülerden belirlenebilir.","Görüntü ve anlatım, yüzeylerdeki onarım izlerine dikkat çekmektedir; ancak kesin tarih ve sanatçı bilgisi için ek kaynak gerekir."],"correct":3,"distractorWhy":["Sanatçı bilgisi uydurma: Bölümde üreticiye ilişkin hiçbir kanıt yoktur.","Değer yargısını kesinleştirme: Onarım izinden eserin bütün değerini kaybettiği sonucu çıkarılamaz.","Görsel kanıtı aşma: Malzeme adları ve onarım olasılığı kesin tarih vermemektedir.","Doğru seçenektir; görülen ve söylenen kanıtı açıklar, kesin bilgi bulunmayan alanları da sınırlar."],"explanation":"Kameranın onarım izlerinde kalması ve anlatıcının olasılık bildiren sözü aynı odağı destekler. Buna karşılık bölümde sanatçı veya tarih kanıtı yoktur; bu nedenle yorumun kesinlik sınırı korunmalıdır.","difficultyReason":"Öğrenci, görsel-sözlü kanıtları birleştirirken olasılık derecesini korur ve üç farklı kanıtsız sonucu dışlar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0260","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"13b30b6bdb33e865449321383bca72fc0c3b653f6dda4177492d6bf7fb29f643","reviewDecisionSha256":"2bfe6735643f8dff14ac04d274c055e07a51d7bc55126f92ae58023d0ad42110","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:13b30b6bdb33e865449321383bca72fc0c3b653f6dda4177492d6bf7fb29f643","reviewedHash":"sha256:13b30b6bdb33e865449321383bca72fc0c3b653f6dda4177492d6bf7fb29f643","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2bfe6735643f8dff14ac04d274c055e07a51d7bc55126f92ae58023d0ad42110; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q260","contentProjectionSha256":"13b30b6bdb33e865449321383bca72fc0c3b653f6dda4177492d6bf7fb29f643","reviewDecisionSha256":"2bfe6735643f8dff14ac04d274c055e07a51d7bc55126f92ae58023d0ad42110","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q261","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n081","noteKey":"tr.g07.turkce.n081","objectiveCode":"T.D.7.11","objective":"T.D.7.11","objectiveId":"T.D.7.11","objectives":["T.D.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":261,"end":263},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"level":2,"question":"Bir tanıtımda mimari süsleme ve dokuma desenler üzerinden, müzik icrası ses kaydıyla, gölge oyunu ise hareket ve ses birlikte kullanılarak sunulmuştur. Örnekler 'tanıtımda baskın ifade ortamı' ölçütüne göre nasıl sınıflandırılmalıdır?","choices":["Görsel ağırlıklı: mimari süsleme ve dokuma; işitsel ağırlıklı: müzik icrası; gösterime dayalı/karma: gölge oyunu","Eski: mimari süsleme; güzel: dokuma; eğlenceli: müzik ve gölge oyunu","Sessiz: dokuma ve gölge oyunu; sesli: mimari süsleme ve müzik","Önemli: mimari süsleme ve müzik; önemsiz: dokuma ve gölge oyunu"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; her unsur aynı ölçütle, sunumda baskın olan görsel, işitsel veya karma ifade ortamına göre yerleştirilmiştir.","Ölçüt karıştırma: Zaman, kişisel beğeni ve eğlence değeri aynı sınıflandırmada birlikte kullanılmıştır.","Kanıtla çelişme: Gölge oyununda ses vardır, mimari süsleme ise ses temelinde sunulmamıştır.","Değer yüklü etiketleme: 'Önemli-önemsiz' ayrımı için açık ve nesnel bir ölçüt verilmemiştir."],"explanation":"Metinde mimari süsleme ile dokuma biçim ve desen, müzik ses, gölge oyunu ise hareket ve ses kanıtıyla tanıtılmıştır. Birinci seçenek bu kanıtları tek ve tutarlı ölçüt altında gruplar.","difficultyReason":"Öğrenci, dört unsuru ortak ölçüte göre ayırır ve kişisel yargı ya da karışık ölçüt kullanan sınıflamaları eler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0261","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4d26449c2d3f6752df85df0adaeab30b307bd4b21e88ddf4849387a94e9f79de","reviewDecisionSha256":"f3bc08335d5a467f6c86c1a20a60dc5784cc35f259d8d8a60762cab71b2f75b7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4d26449c2d3f6752df85df0adaeab30b307bd4b21e88ddf4849387a94e9f79de","reviewedHash":"sha256:4d26449c2d3f6752df85df0adaeab30b307bd4b21e88ddf4849387a94e9f79de","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f3bc08335d5a467f6c86c1a20a60dc5784cc35f259d8d8a60762cab71b2f75b7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q261","contentProjectionSha256":"4d26449c2d3f6752df85df0adaeab30b307bd4b21e88ddf4849387a94e9f79de","reviewDecisionSha256":"f3bc08335d5a467f6c86c1a20a60dc5784cc35f259d8d8a60762cab71b2f75b7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q262","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n081","noteKey":"tr.g07.turkce.n081","objectiveCode":"T.D.7.11","objective":"T.D.7.11","objectiveId":"T.D.7.11","objectives":["T.D.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":261,"end":263},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"level":3,"question":"Bir müze söyleşisinde şu cümleler duyuluyor: I. 'Yüzeyde tekrar eden iki biçim görülüyor.' II. 'Bu tekrar, bakışı merkeze yönlendiriyor olabilir.' III. 'Ayrıntıları görmek için görüntüyü yakınlaştırabilirsiniz.' Bu cümlelerin işlevlerine göre doğru sınıflandırılması hangisidir?","choices":["I yorum, II öneri, III gözlem","I gözlem, II yorum, III öneri","I öneri, II gözlem, III yorum","I gözlem, II öneri, III kesin bilgi"],"correct":1,"distractorWhy":["İşlevleri ters çevirme: İlk cümle görüleni bildirir, üçüncü cümle davranış önerir.","Doğru seçenektir; I gözlenebilir ayrıntıyı, II kanıttan çıkarılan olasılığı, III uygulanabilir davranışı bildirir.","Kategori kaydırma: İkinci cümle doğrudan gözlem değil, 'olabilir' sözüyle kurulmuş yorumdur.","Öneriyi yanlış sınıflama: Yakınlaştırma cümlesi yapılabilecek davranışı önerir; kesin bilgi vermez."],"explanation":"I. cümle yüzeyde görüleni doğrudan söyler. II. cümle bu gözlemden olasılıklı anlam çıkarır. III. cümle okuyucuya uygulanabilir bir davranış sunduğu için öneridir.","difficultyReason":"Öğrenci, aynı konudaki üç cümleyi içeriklerine değil söylem işlevlerine göre ayırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0262","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"91edaa482f0f13614fa056d7119b8ebb118ce2ee6eb0ff668d5ed89194f9e1ea","reviewDecisionSha256":"becb9205403d6a3971356c61c9376790b6d72e21a0bce21196cbd83a3623475b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:91edaa482f0f13614fa056d7119b8ebb118ce2ee6eb0ff668d5ed89194f9e1ea","reviewedHash":"sha256:91edaa482f0f13614fa056d7119b8ebb118ce2ee6eb0ff668d5ed89194f9e1ea","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:becb9205403d6a3971356c61c9376790b6d72e21a0bce21196cbd83a3623475b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q262","contentProjectionSha256":"91edaa482f0f13614fa056d7119b8ebb118ce2ee6eb0ff668d5ed89194f9e1ea","reviewDecisionSha256":"becb9205403d6a3971356c61c9376790b6d72e21a0bce21196cbd83a3623475b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q263","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n081","noteKey":"tr.g07.turkce.n081","objectiveCode":"T.D.7.11","objective":"T.D.7.11","objectiveId":"T.D.7.11","objectives":["T.D.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":261,"end":263},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"level":4,"question":"Bir videoda çini pano yapıya sabit, kilim taşınabilir bir ürün, ney dinletisi canlı icra, gölge oyunu ise canlı gösterim olarak tanıtılıyor. Öğrenci bu dört unsuru daha önce 'görsel-işitsel-karma' diye sınıflandırmıştır. Aşağıdaki ikinci sınıflandırmalardan hangisi farklı fakat tutarlı tek bir ölçüte dayanır?","choices":["Çini pano eski, kilim güzel, ney dinletisi sesli, gölge oyunu eğlenceli","Çini pano ve kilim önemli; ney dinletisi ve gölge oyunu daha az önemli","Sabit yapısal unsur: çini pano; taşınabilir ürün: kilim; canlı icra/gösterim: ney dinletisi ve gölge oyunu","Görsel: çini pano; taşınabilir: kilim; geleneksel: ney dinletisi; hareketli: gölge oyunu"],"correct":2,"distractorWhy":["Ölçüt karıştırma: Zaman, beğeni, ses ve eğlence farklı özelliklerdir.","Kanıtsız değer sıralaması: Önem derecesi için metinde ölçüt veya dayanak verilmemiştir.","Doğru seçenektir; tüm unsurlar sunuluş ya da varlık biçimine göre sabit, taşınabilir veya canlı olarak yeniden gruplandırılmıştır.","Kategori düzeyi tutarsızlığı: Görsel özellik, taşınabilirlik, geleneksellik ve hareket aynı ölçüt değildir."],"explanation":"İkinci sınıflandırma ilkinden farklı olabilir; ancak bütün unsurlara aynı ölçüt uygulanmalıdır. Üçüncü seçenek, videodaki 'sabit, taşınabilir, canlı' kanıtlarını tek bir sunuluş/varlık biçimi ölçütünde toplar.","difficultyReason":"Öğrenci, aynı unsurları yeni bir ortak ölçütle yeniden düzenler ve görünüşte makul fakat ölçütleri karışık gruplamaları ayırt eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0263","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5f241793cc7df23bf81828ce0d867e981a481383ea0ffc512494ed83e4ffd285","reviewDecisionSha256":"4a08674d50d12644cd9a9b70f542fa0d181a489c5a93a92a663382b219ac4edd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5f241793cc7df23bf81828ce0d867e981a481383ea0ffc512494ed83e4ffd285","reviewedHash":"sha256:5f241793cc7df23bf81828ce0d867e981a481383ea0ffc512494ed83e4ffd285","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4a08674d50d12644cd9a9b70f542fa0d181a489c5a93a92a663382b219ac4edd; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q263","contentProjectionSha256":"5f241793cc7df23bf81828ce0d867e981a481383ea0ffc512494ed83e4ffd285","reviewDecisionSha256":"4a08674d50d12644cd9a9b70f542fa0d181a489c5a93a92a663382b219ac4edd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q264","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n082","noteKey":"tr.g07.turkce.n082","objectiveCode":"T.D.7.12","objective":"T.D.7.12","objectiveId":"T.D.7.12","objectives":["T.D.7.12"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":264,"end":266},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"level":2,"question":"Bir uygulama videosunda el hareketleri ve yapılan düzeltmeler uzun süre gösterilir; son ürün yalnız birkaç saniye görünür. Anlatıcı da 'Kararlarımı çalışma sırasında birkaç kez gözden geçirdim.' der. Bu bölümün en uygun yorumu hangisidir?","choices":["Videoda yalnız son ürünün biçimi anlatılmıştır.","Anlatıcı, bütün sanat çalışmalarının aynı yöntemle yapıldığını kanıtlamıştır.","Bölüm, uygulamanın ne kadar sürdüğünü kesin dakika olarak vermektedir.","Bölüm, sanat çalışmasını yalnız sonuç değil; deneme ve düzenleme içeren bir süreç olarak öne çıkarmaktadır."],"correct":3,"distractorWhy":["Kanıtla çelişme: Süreç görüntüleri son üründen daha uzun yer tutmaktadır.","Aşırı genelleme: Tek videodaki deneyim bütün sanat çalışmaları için değişmez kural değildir.","Verilmeyen sayıyı üretme: Bölümde kesin dakika bilgisi bulunmamaktadır.","Doğru seçenektir; uzun süreç görüntüleri ile kararları gözden geçirme sözü aynı yorumu destekler."],"explanation":"Görüntü süresinin sürece ayrılması ve anlatıcının kararlarını yeniden değerlendirdiğini söylemesi, ürünün arkasındaki deneme-düzenleme sürecini vurgular. Diğer seçenekler ya kanıtla çelişir ya da metni aşar.","difficultyReason":"Öğrenci, görsel süre dağılımını ve anlatıcının sözünü birleştirerek yüzey bilgiden yorum üretir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0264","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"12dde9eb45f01aa883dbb53291f75c509ba9139e4d7fb54e3c80f43c2000aef0","reviewDecisionSha256":"370e41df21f4dcb9f120c192dfafdd281b3cd3ec0a0575d80e4dc14e108680e4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:12dde9eb45f01aa883dbb53291f75c509ba9139e4d7fb54e3c80f43c2000aef0","reviewedHash":"sha256:12dde9eb45f01aa883dbb53291f75c509ba9139e4d7fb54e3c80f43c2000aef0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:370e41df21f4dcb9f120c192dfafdd281b3cd3ec0a0575d80e4dc14e108680e4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q264","contentProjectionSha256":"12dde9eb45f01aa883dbb53291f75c509ba9139e4d7fb54e3c80f43c2000aef0","reviewDecisionSha256":"370e41df21f4dcb9f120c192dfafdd281b3cd3ec0a0575d80e4dc14e108680e4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q265","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n082","noteKey":"tr.g07.turkce.n082","objectiveCode":"T.D.7.12","objective":"T.D.7.12","objectiveId":"T.D.7.12","objectives":["T.D.7.12"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":264,"end":266},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"level":3,"question":"Geleneksel tiyatro üzerine bir söyleşide konuşmacı, izleyici tepkilerine göre anlatım temposunun değişebildiğini söylüyor. Kayıtta gülüşlerden sonra kısa duraklamalar duyuluyor. Gösteriyi yapan kişinin bakış açısından en uygun yorum hangisidir?","choices":["İzleyici tepkilerini izlemek, anlatımın akışını ve temposunu düzenlemeye yardım ediyor olabilir.","Bütün gösterilerde aynı sözler ve aynı duraklamalar kullanılmak zorundadır.","İzleyici güldüğünde gösterinin konusu tamamen değişmektedir.","Kayıttaki gülüşler, gösterinin herkes tarafından aynı biçimde beğenildiğini kanıtlar."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; konuşmacının açıklamasıyla tepkilerden sonraki duraklamalar, tempo düzenleme yorumunu birlikte destekler.","Evrensel kural uydurma: Söyleşi, bütün gösterilerin aynı ilerlediğini söylemez.","Nedenselliği abartma: Tepki sonrası duraklama, konunun bütünüyle değiştiğini göstermez.","Beğeniyi genelleme: Duyulan gülüşler herkesin aynı değerlendirmeyi yaptığını kanıtlamaz."],"explanation":"Konuşmacının 'tepkilere göre tempo değişebilir' sözü doğrudan kanıttır; gülüşlerden sonraki duraklamalar da bunu destekler. Göstericinin bakış açısından bu, akışı izleyiciye göre ayarlama ihtimalidir.","difficultyReason":"Öğrenci, sözlü ve işitsel kanıtı belirli bir bakış açısıyla yorumlar ve kesin olmayan sonucu uygun olasılık diliyle kurar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0265","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8279dc0c593e8f57f01a6a22875d30e8b50b7425bcdac83c5876f9f88b9597c9","reviewDecisionSha256":"a81f233d1a889438d20770f0c1a829c1490f70f1ab145d287be4c57fc601ceab","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8279dc0c593e8f57f01a6a22875d30e8b50b7425bcdac83c5876f9f88b9597c9","reviewedHash":"sha256:8279dc0c593e8f57f01a6a22875d30e8b50b7425bcdac83c5876f9f88b9597c9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a81f233d1a889438d20770f0c1a829c1490f70f1ab145d287be4c57fc601ceab; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q265","contentProjectionSha256":"8279dc0c593e8f57f01a6a22875d30e8b50b7425bcdac83c5876f9f88b9597c9","reviewDecisionSha256":"a81f233d1a889438d20770f0c1a829c1490f70f1ab145d287be4c57fc601ceab","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q266","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n082","noteKey":"tr.g07.turkce.n082","objectiveCode":"T.D.7.12","objective":"T.D.7.12","objectiveId":"T.D.7.12","objectives":["T.D.7.12"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":264,"end":266},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"level":4,"question":"Bir sergi videosunda kamera eski ve yeni yerleşimi sırayla gösteriyor. Sunucu, yeni düzende açıklama kartlarının kısaltıldığını ve eserlerin yanına taşındığını belirtiyor; ardından ziyaretçilerin görsel ile bilgiyi daha kolay eşleştirdiğini söylüyor. Aşağıdaki yorumlardan hangisi kanıta dayalı ve ölçülü bir yorumdur?","choices":["Kısa açıklama kartları her müzede bütün ziyaretçilerin bütün bilgileri eksiksiz öğrenmesini sağlar.","Ziyaretçi açısından, kartların kısaltılıp eserlerin yanına taşınması görsel ile bilgiyi eşleştirmeyi kolaylaştırmış olabilir.","Eski sergi düzenini hazırlayanların sanata değer vermediği anlaşılmaktadır.","Yeni düzen, sergideki eserlerin tarihsel değerini artırmıştır."],"correct":1,"distractorWhy":["Aşırı genelleme: Tek videodaki sonuç bütün müzeler ve bütün ziyaretçiler için kesinleştirilemez.","Doğru seçenektir; yer değişikliği, metnin kısalması ve belirtilen eşleştirme sonucu aynı yorumu destekler; 'olabilir' sözü kapsamı korur.","Kişi niyeti okuma: Eski düzeni yapanların değer yargısı hakkında kanıt yoktur.","Kavram karıştırma: Sunum düzeninin değişmesi eserlerin tarihsel değerini değiştirmez."],"explanation":"Video, düzenlemenin iki somut yönünü ve ziyaretçilerin eşleştirme sonucunu birlikte verir. Bu kanıtlar erişilebilirlik yorumunu destekler; ancak her bağlama yayılacak kesin bir sonuç kurulamaz.","difficultyReason":"Öğrenci, üç kanıtı ziyaretçi bakış açısında birleştirir; yorumun kapsamını ve kesinlik derecesini denetler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0266","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2812bb6ac493b0047727a014dfe832e2ce38a465151ce6099b839a00408df631","reviewDecisionSha256":"afc572c73dfeaa8bd580914c43f4e7d5ca099cc3c61420ec781ac216f9cd775a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2812bb6ac493b0047727a014dfe832e2ce38a465151ce6099b839a00408df631","reviewedHash":"sha256:2812bb6ac493b0047727a014dfe832e2ce38a465151ce6099b839a00408df631","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:afc572c73dfeaa8bd580914c43f4e7d5ca099cc3c61420ec781ac216f9cd775a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q266","contentProjectionSha256":"2812bb6ac493b0047727a014dfe832e2ce38a465151ce6099b839a00408df631","reviewDecisionSha256":"afc572c73dfeaa8bd580914c43f4e7d5ca099cc3c61420ec781ac216f9cd775a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q267","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n084","noteKey":"tr.g07.turkce.n084","objectiveCode":"T.D.7.26","objective":"T.D.7.26","objectiveId":"T.D.7.26","objectives":["T.D.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":267,"end":269},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":1,"4":1,"5":1},"level":3,"question":"Bir sergi değerlendirme kaydında açıklama kartlarının eserlerden uzakta ve çok yoğun yazıldığı, bu yüzden bazı ziyaretçilerin hangi kartın hangi esere ait olduğunu karıştırdığı belirtiliyor. Problemi en doğru biçimde yapılandıran cümle hangisidir?","choices":["Ziyaretçiler sanata yeterince ilgi göstermemektedir.","Sergi genel olarak başarısız ve sıkıcıdır.","Açıklama kartları ile ilgili eserler arasındaki bağ görünür olmadığı için ziyaretçiler bilgiyi doğru eserle eşleştiremiyor.","Sergide daha fazla süsleme kullanılmalıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["Kişi etiketleme: Kayıt, ziyaretçilerin ilgisiz olduğunu değil düzenleme kaynaklı eşleştirme güçlüğünü gösterir.","Belirsiz yargı: 'Başarısız ve sıkıcı' ifadesi sorunlu yönü ve etkisini açıklamaz.","Doğru seçenektir; mevcut düzeni, sorunlu yönü ve bunun ziyaretçiler üzerindeki etkisini tek cümlede kanıta dayalı biçimde kurar.","Çözümü problem sanma: Daha fazla süsleme önerisi, mevcut sorunu tanımlamaz ve soruna doğrudan bağlı değildir."],"explanation":"Kayıttaki kanıtlar kartların uzaklığı, yoğunluğu ve yanlış eşleştirme sonucudur. Üçüncü cümle kişileri suçlamadan bu koşulları ve etkisini problem olarak açıkça ifade eder.","difficultyReason":"Öğrenci, belirtiyi kişisel yargıdan ayırıp mevcut durum, sorunlu yön ve etkiyi tek bir problem cümlesinde birleştirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0267","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ff9f9b4c35f5c2ad88631d73a49b09e6c757130f95c96f4a0c0f26b463386739","reviewDecisionSha256":"ac7eb4e9ec389bd5df603d1b083748b53a7ffb1a1ceccccba0066b2729f01a8c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ff9f9b4c35f5c2ad88631d73a49b09e6c757130f95c96f4a0c0f26b463386739","reviewedHash":"sha256:ff9f9b4c35f5c2ad88631d73a49b09e6c757130f95c96f4a0c0f26b463386739","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ac7eb4e9ec389bd5df603d1b083748b53a7ffb1a1ceccccba0066b2729f01a8c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q267","contentProjectionSha256":"ff9f9b4c35f5c2ad88631d73a49b09e6c757130f95c96f4a0c0f26b463386739","reviewDecisionSha256":"ac7eb4e9ec389bd5df603d1b083748b53a7ffb1a1ceccccba0066b2729f01a8c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q268","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n084","noteKey":"tr.g07.turkce.n084","objectiveCode":"T.D.7.26","objective":"T.D.7.26","objectiveId":"T.D.7.26","objectives":["T.D.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":267,"end":269},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":1,"4":1,"5":1},"level":4,"question":"Tablodaki seçenekler doğruluk, erişilebilirlik ve uygulanabilirlik ölçütleriyle değerlendirilecektir. En uygun çözüm ve kontrol planı hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Üçüncü seçeneği uygulamak; ziyaretçilerin müziği beğenip beğenmediğini sormak","İkinci seçeneği uygulamak; afiş sayısının artmasını başarı ölçütü saymak","Üç seçeneği de aynı anda uygulamak; sonuçları ölçmeden sergiyi tamamlamak","Birinci seçeneği uygulamak; açılıştan önce küçük bir gruba kartları eserlerle eşleştirme görevi verip karışıklık sürerse düzeni yeniden gözden geçirmek"],"correct":3,"distractorWhy":["Problem-çözüm uyumsuzluğu: Müzik eşleştirme sorununu hedeflemez; beğeni sorusu da başarı kanıtı değildir.","Dolaylı çözümü seçme: Afiş sayısı, kartların doğru eserle eşleştiğini göstermez.","Ölçütsüz yığma: Bütün seçenekleri uygulamak kaynakları artırır ve hangi çözümün işe yaradığını belirlemeyi engeller.","Doğru seçenektir; sorunla doğrudan ilişkili, düşük kaynaklı çözüm seçilmiş ve sonucu ölçen somut bir kontrol kurulmuştur."],"explanation":"Birinci seçenek, kart ile eser arasındaki bağı doğrudan görünür kılar ve düşük kaynak gerektirir. Küçük grupla yapılacak eşleştirme görevi de çözümün beklenen sonucu verip vermediğini kanıtla sınar.","difficultyReason":"Öğrenci, tablo verilerini üç ölçütle tartar; yalnız çözümü değil, uygulanabilir bir sonuç kontrolünü de seçer.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q268__q0268.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q268__q0268.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q268__q0268.h1","tr-g07-turkce-q268__q0268.h2","tr-g07-turkce-q268__q0268.h3","tr-g07-turkce-q268__q0268.h4"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c3"},{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c4"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c3"},{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c4"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c3"},{"key":"tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c4"}]]},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0268","labels":{"tr-g07-turkce-q268__q0268.alt":"Tabloda sergideki kart-eser eşleştirme sorunu için üç seçenek karşılaştırılır. Birinci seçenek kartları eserlerin yanına taşıyıp metni kısaltır; düşük kaynak gerektirir ve sorunu doğrudan hedefler. İkinci seçenek girişe daha çok afiş asar; orta kaynak gerektirir ve eşleştirme sorununa dolaylıdır. Üçüncü seçenek arka plan müziği ekler; düşük kaynak gerektirir fakat eşleştirme sorunuyla ilişkili değildir.","tr-g07-turkce-q268__q0268.caption":"Çözüm seçeneklerinin ölçütlerle karşılaştırılması","tr-g07-turkce-q268__q0268.h1":"Seçenek","tr-g07-turkce-q268__q0268.h2":"Sorunu hedefleme","tr-g07-turkce-q268__q0268.h3":"Kaynak ihtiyacı","tr-g07-turkce-q268__q0268.h4":"Beklenen etki","tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c1":"Kartları ilgili eserin yanına taşı, metni kısalt","tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c2":"Doğrudan","tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c3":"Düşük","tr-g07-turkce-q268__q0268.r1c4":"Kart-eser bağını görünür kılar","tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c1":"Sergi girişine daha çok afiş as","tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c2":"Dolaylı","tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c3":"Orta","tr-g07-turkce-q268__q0268.r2c4":"Genel tanıtımı artırır","tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c1":"Sergiye arka plan müziği ekle","tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c2":"İlişkisiz","tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c3":"Düşük","tr-g07-turkce-q268__q0268.r3c4":"Eşleştirme sorununu değiştirmez"},"unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cd02c12c61e3f498eb1fc097532f1a43ec48048334e8314be59254fce33f76c1","reviewDecisionSha256":"8daf993997b1e0d378e362a0f650d38e6b58675bac90ab8665d446f9c072e83d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:cd02c12c61e3f498eb1fc097532f1a43ec48048334e8314be59254fce33f76c1","reviewedHash":"sha256:cd02c12c61e3f498eb1fc097532f1a43ec48048334e8314be59254fce33f76c1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8daf993997b1e0d378e362a0f650d38e6b58675bac90ab8665d446f9c072e83d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q268","contentProjectionSha256":"cd02c12c61e3f498eb1fc097532f1a43ec48048334e8314be59254fce33f76c1","reviewDecisionSha256":"8daf993997b1e0d378e362a0f650d38e6b58675bac90ab8665d446f9c072e83d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q269","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n084","noteKey":"tr.g07.turkce.n084","objectiveCode":"T.D.7.26","objective":"T.D.7.26","objectiveId":"T.D.7.26","objectives":["T.D.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":267,"end":269},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":1,"4":1,"5":1},"level":5,"question":"Sekiz dakikalık bir sınıf sunumunda geleneksel müzik aletlerinin görselleri hızlı değişmekte, ses örnekleri ise gecikmeli verilmektedir. Öğrenciler hangi sesin hangi görsele ait olduğunu karıştırıyor. Yalnız kullanım izni uygun kısa ses kayıtları kullanılabilir. Aşağıdaki planlardan hangisi en kapsamlı ve uygulanabilir çözümdür?","choices":["Örnek sayısını azaltmak, her görseli adıyla birlikte ekranda tutmak, izinli kısa ses kaydını aynı anda vermek ve sunum öncesinde birkaç kişiye görsel-ses eşleştirme denemesi yaptırmak","Sunumu yapan öğrencilerin daha dikkatli olmalarını söylemek ve mevcut geçiş hızını değiştirmemek","Daha çok görsel ve daha uzun ses kaydı ekleyerek bilgiyi artırmak","Sesleri kaldırıp yalnız renkli görseller kullanmak; başarının görsellerin beğenilmesiyle ölçüldüğünü kabul etmek"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; zamanlama uyumsuzluğunu doğrudan giderir, süre ve kullanım izni koşullarına uyar, sonucu eşleştirme testiyle denetler.","Kişi etiketleme ve koşulu koruma: Sorun öğrencilerin dikkati değil, sunumun zamanlama düzenidir.","Sorunu büyütme: Daha çok örnek ve uzun kayıt, sekiz dakikalık süreyi ve eşleştirme güçlüğünü artırır.","Bilgi kanalını yok etme: Sesleri kaldırmak öğrenme amacını bozar; beğeni eşleştirme başarısını ölçmez."],"explanation":"Problemin kanıtı, görsel-ses zamanlama uyumsuzluğu ve hızlı geçiştir. Birinci plan, örnekleri azaltıp ses ile görseli eş zamanlı verir; izin koşulunu korur ve küçük bir eşleştirme denemesiyle sonucu kontrol eder.","difficultyReason":"Öğrenci, problem nedeni, süre, telif/kullanım izni, erişilebilirlik, uygulanabilirlik ve değerlendirme kanıtını tek çözüm planında birleştirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0269","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ee2fae085a13c48eb12d8d8821c5f6e5a72e6bde16d7a6472355503dfdec5042","reviewDecisionSha256":"9bb92c313a2520f8da7c98097998e4e16f9ac669b0d480976d139582b4f75c1f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ee2fae085a13c48eb12d8d8821c5f6e5a72e6bde16d7a6472355503dfdec5042","reviewedHash":"sha256:ee2fae085a13c48eb12d8d8821c5f6e5a72e6bde16d7a6472355503dfdec5042","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9bb92c313a2520f8da7c98097998e4e16f9ac669b0d480976d139582b4f75c1f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q269","contentProjectionSha256":"ee2fae085a13c48eb12d8d8821c5f6e5a72e6bde16d7a6472355503dfdec5042","reviewDecisionSha256":"9bb92c313a2520f8da7c98097998e4e16f9ac669b0d480976d139582b4f75c1f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q270","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n085","noteKey":"tr.g07.turkce.n085","objectiveCode":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectiveId":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":270,"end":272},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"level":1,"question":"Ayşe'nin hedefi, dört bölümlük bir videonun her bölümünden bir görsel ve bir sözlü kanıt yazmaktır. Etkinlik sonunda dört görsel kanıt, yalnız bir sözlü kanıt kaydetmiştir. Aşağıdaki öz yansıtmalardan hangisi kanıta dayanır?","choices":["Ben zaten iyi dinleyemem.","Görsel kanıtları dört bölümde de kaydettim; ancak sözlü kanıtlarda üç eksiğim var. Sonraki çalışmada sayfayı 'gördüğüm-duyduğum' diye ikiye ayıracağım.","Video zordu ama gelecek sefer daha çok çalışırım.","Her şeyi anladım; notlarıma bakmama gerek yok."],"correct":1,"distractorWhy":["Kişilik yargısı: Değiştirilebilir davranış ve süreç kanıtı belirtilmemiştir.","Doğru seçenektir; hedef-sonuç karşılaştırılmış, güçlü ve gelişmeye açık yön sayısal kanıtla gösterilmiş, uygun tedbir seçilmiştir.","Belirsiz yansıtma: 'Zordu' ve 'daha çok çalışırım' ifadeleri somut neden veya tedbir içermez.","Kanıtı yok sayma: Notlarda üç sözlü kanıt eksik olduğu hâlde tam anlama iddiası desteklenmez."],"explanation":"Hedef sekiz kanıtı eşleştirmektir. Ayşe'nin dört görsel ve bir sözlü kanıtı, güçlü yönü ile eksikliği açıkça gösterir. İki sütunlu tedbir de eksikliğin nedeni olan görsel-sözlü ayrımını doğrudan hedefler.","difficultyReason":"Öğrenci, hedef ve sonuç sayılarını doğrudan karşılaştırarak kanıtlı öz değerlendirmeyi belirsiz kişilik yargılarından ayırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0270","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"211b5163449f63db99d79ab44c7c5df3837eac88d80783c99241ee1b9e9cb93a","reviewDecisionSha256":"08b9c1827c2980c6e3148ea0b55fec74ef38aa74ab01ea80bbb1cee53652d7b7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:211b5163449f63db99d79ab44c7c5df3837eac88d80783c99241ee1b9e9cb93a","reviewedHash":"sha256:211b5163449f63db99d79ab44c7c5df3837eac88d80783c99241ee1b9e9cb93a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:08b9c1827c2980c6e3148ea0b55fec74ef38aa74ab01ea80bbb1cee53652d7b7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q270","contentProjectionSha256":"211b5163449f63db99d79ab44c7c5df3837eac88d80783c99241ee1b9e9cb93a","reviewDecisionSha256":"08b9c1827c2980c6e3148ea0b55fec74ef38aa74ab01ea80bbb1cee53652d7b7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q271","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n085","noteKey":"tr.g07.turkce.n085","objectiveCode":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectiveId":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":270,"end":272},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"level":2,"question":"Bir öğrenci canlı söyleşide anlamadığı iki yere '?' koymuş ancak soru-cevap bölümünde soru soramamıştır. Bu gelişmeye açık yön için en somut tedbir hangisidir?","choices":["Bir sonraki söyleşide daha cesur olmaya karar vermek","Anlamadığı anda konuşmacının sözünü kesip uzun bir soru sormak","Her '?' işaretinin yanına en fazla sekiz kelimelik bir soru taslağı yazmak ve soru-cevap bölümünde bunlardan birini sormak","Söyleşiden önce bütün konuşmayı ezberlemeye çalışmak"],"correct":2,"distractorWhy":["Belirsiz tedbir: 'Cesur olmak' gözlenebilir bir uygulama adımı değildir.","Etkileşim kuralını ihlal etme: Konuşmacının sözünü kesmek uygun zamanda soru sorma hedefiyle çelişir.","Doğru seçenektir; mevcut '?' kanıtını kısa, uygulanabilir soru taslağına dönüştürür ve uygun zaman belirler.","Gerçekçi olmayan çözüm: Canlı konuşmanın tamamını önceden ezberlemek mümkün ve gerekli değildir."],"explanation":"Öğrencinin güçlü yanı, anlamadığı yerleri işaretlemesidir; eksik kalan davranış bu işaretleri soruya dönüştürmektir. Kısa soru taslağı ve soru-cevap zamanı, doğrudan bu nedene uygun tedbirdir.","difficultyReason":"Öğrenci, gelişmeye açık davranışın nedenine uygun, ölçülebilir ve ortam kurallarına uyan bir tedbir seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0271","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b572ae04e32a069cfc84d5929e490a54f9e7bc484f98bf95fdb732f98bc2f4d6","reviewDecisionSha256":"a222bdc434688760eafa7d2191913a536eed49fba938870acc23e7beb7fdab91","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b572ae04e32a069cfc84d5929e490a54f9e7bc484f98bf95fdb732f98bc2f4d6","reviewedHash":"sha256:b572ae04e32a069cfc84d5929e490a54f9e7bc484f98bf95fdb732f98bc2f4d6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a222bdc434688760eafa7d2191913a536eed49fba938870acc23e7beb7fdab91; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q271","contentProjectionSha256":"b572ae04e32a069cfc84d5929e490a54f9e7bc484f98bf95fdb732f98bc2f4d6","reviewDecisionSha256":"a222bdc434688760eafa7d2191913a536eed49fba938870acc23e7beb7fdab91","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q272","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n085","noteKey":"tr.g07.turkce.n085","objectiveCode":"T.D.7.27","objective":"T.D.7.27","objectiveId":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":270,"end":272},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"level":3,"question":"Bora ilk videoda dört bölümün yalnız birinde görsel ve sözlü kanıtı eşleştirmiştir. Sayfayı iki sütuna ayırıp zaman işaretlerini koruduğu ikinci videoda dört bölümün üçünde eşleştirme yapmıştır. En uygun yeni hedef hangisidir?","choices":["Yöntemi değiştirmeden yalnız daha güzel yazı yazmak","İlk denemedeki sonucu kişiliğinin değişmez özelliği saymak","Not alma, soru sorma, özetleme ve yorumlama davranışlarının hepsini aynı anda kusursuz yapmaya çalışmak","İki sütunlu düzeni ve zaman işaretlerini sürdürüp bir sonraki kısa videoda dört bölümün tamamında görsel-sözlü kanıt eşleştirmeyi denemek"],"correct":3,"distractorWhy":["İlgisiz tedbir: Yazının görünüşü, görsel-sözlü eşleştirme hedefini doğrudan geliştirmez.","Sabit özellik yanılgısı: İkinci denemedeki artış, davranışın yöntemle geliştirilebildiğini gösterir.","Aşırı hedef yükü: Birden çok davranışı aynı anda değiştirmek izlemeyi ve değerlendirmeyi güçleştirir.","Doğru seçenektir; işe yarayan yöntemi aktarır ve mevcut üçte dört başarısından ulaşılabilir, ölçülebilir bir sonraki adıma geçer."],"explanation":"İkinci denemede başarının birden üçe çıkması, iki sütunlu düzen ile zaman işaretlerinin işe yaradığını gösterir. Bu güçlü yönleri koruyup hedefi dörtte dörde yükseltmek somut ve izlenebilir bir uyarlamadır.","difficultyReason":"Öğrenci, iki denemenin kanıtlarını karşılaştırır; etkili yöntemi aktararak tek, ölçülebilir ve aşamalı yeni hedef kurar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0272","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c9004b877f636783665621322533cfd26558ee1ec5bed76b583bcc72ad9eeb99","reviewDecisionSha256":"49b33784670f8bdab939a85288b0659618377fd965e168232f88f940f62341af","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c9004b877f636783665621322533cfd26558ee1ec5bed76b583bcc72ad9eeb99","reviewedHash":"sha256:c9004b877f636783665621322533cfd26558ee1ec5bed76b583bcc72ad9eeb99","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:49b33784670f8bdab939a85288b0659618377fd965e168232f88f940f62341af; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q272","contentProjectionSha256":"c9004b877f636783665621322533cfd26558ee1ec5bed76b583bcc72ad9eeb99","reviewDecisionSha256":"49b33784670f8bdab939a85288b0659618377fd965e168232f88f940f62341af","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q273","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n093","noteKey":"tr.g07.turkce.n093","objectiveCode":"T.O.7.1","objective":"T.O.7.1","objectiveId":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":273,"end":275},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"level":1,"question":"Duru, beş dakikalık sınıf sunumunda bir çini sergisinin tanıtım dilini ve görsel alt yazılarını inceleyecektir. Ana okuma materyali olarak hangisini seçmelidir?","choices":["Hazırlayan birimi, tarihi ve hedef kitlesi belirtilmiş; kavramları açıklayan ve görsellere alt yazı ekleyen müze eğitim metnini","Yazarı ve tarihi bulunmayan, yalnız çok sayıda görsel içeren kısa paylaşımı","Konuyla ilgisi sınırlı olduğu hâlde en uzun olan uzmanlık kitabının tamamını","Arama sonucunda ilk sırada çıkan metni, künyesine bakmadan"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; amaçla ilgili içerik, öğrenci düzeyi, izlenebilir kaynak ve görsel alt yazılar birlikte bulunur.","Kaynak eksikliği: Görsel çokluğu, yazar ve dayanak bilgisi olmayan metni güvenilir ana kaynak yapmaz.","Uzunluğu güvenilirlik sanma: Metnin tamamı süreye ve dar göreve uygun değildir.","İlk sonuca güvenme: Arama sırası, amaçla uyum veya kaynak niteliği ölçütü değildir."],"explanation":"Sunum tanıtım dilini ve alt yazıları inceleyeceği için metnin bu unsurları içermesi, öğrenci düzeyinde olması ve kaynağının izlenebilmesi gerekir. Bu koşulları yalnız birinci materyal karşılar.","difficultyReason":"Öğrenci, ana metni amaç, hedef kitle, kaynak ve süre ölçütleriyle temel düzeyde seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0273","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"be88f7bf4ec301f72dfd83ed1d89abbc272585c0c5792a0a12fedeaa60b90a59","reviewDecisionSha256":"64bab1db5509d71c2a08444d5e5d75d29d536befb71d776e8949a76941e341cf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:be88f7bf4ec301f72dfd83ed1d89abbc272585c0c5792a0a12fedeaa60b90a59","reviewedHash":"sha256:be88f7bf4ec301f72dfd83ed1d89abbc272585c0c5792a0a12fedeaa60b90a59","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:64bab1db5509d71c2a08444d5e5d75d29d536befb71d776e8949a76941e341cf; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q273","contentProjectionSha256":"be88f7bf4ec301f72dfd83ed1d89abbc272585c0c5792a0a12fedeaa60b90a59","reviewDecisionSha256":"64bab1db5509d71c2a08444d5e5d75d29d536befb71d776e8949a76941e341cf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q274","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n093","noteKey":"tr.g07.turkce.n093","objectiveCode":"T.O.7.1","objective":"T.O.7.1","objectiveId":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":273,"end":275},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"level":2,"question":"Bir öğrenci, mimari süsleme fotoğrafı hakkında gözlem ile kaynak bilgisini ayıran iki paragraf yazacaktır. Elinde öğrenci düzeyinde kısa bir giriş yazısı, yoğun terimli bir katalog bölümü ve bir sanat sözlüğü vardır. En uygun kullanım planı hangisidir?","choices":["Yalnız katalog bölümünü baştan sona okuyup anlamadığı terimleri tahmin etmek","Giriş yazısıyla temel kavramları kurmak, katalogda yalnız ilgili bölümü bilgi doğrulamak için okumak ve bilinmeyen terimleri sözlükten kontrol etmek","Üç kaynağın bütün cümlelerini notlara kopyalayıp hangisinin ne işe yaradığını belirtmemek","Fotoğrafta gördüklerini katalog bilgisiymiş gibi kaynak göstermeden yazmak"],"correct":1,"distractorWhy":["Dil düzeyi ve doğrulama hatası: Yoğun metni bütünüyle okumak verimsizdir; terimleri tahmin etmek güvenilir değildir.","Doğru seçenektir; ana ve yardımcı materyaller farklı bilgi ihtiyaçlarına göre görev paylaşımıyla kullanılmıştır.","Kaynak yığma: Metinleri amaçsız kopyalamak gözlem, açıklama ve doğrulama işlevlerini karıştırır.","Gözlem-kaynak bilgisi karıştırma: Doğrudan görülen ayrıntı ile kaynaktan öğrenilen bilgi ayrı gösterilmelidir."],"explanation":"Görev iki farklı ihtiyaç taşır: temel kavramları anlamak ve belirli bilgiyi doğrulamak. Giriş yazısı ana çerçeveyi, katalog ilgili ayrıntıyı, sözlük ise terim desteğini sağlar; böylece kaynakların görevleri ayrılır.","difficultyReason":"Öğrenci, üç materyali tek bir sıralamada değil; ana metin, doğrulama kaynağı ve kavram desteği işlevleriyle düzenler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0274","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"02e55f941f706fdd01a3fe126de165a67b40bffa9a32807a323bab2c2760e5e8","reviewDecisionSha256":"6c79a1203334528aeb390ba69c78c1f32a42f914e3c60511b5b7757fff510945","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:02e55f941f706fdd01a3fe126de165a67b40bffa9a32807a323bab2c2760e5e8","reviewedHash":"sha256:02e55f941f706fdd01a3fe126de165a67b40bffa9a32807a323bab2c2760e5e8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6c79a1203334528aeb390ba69c78c1f32a42f914e3c60511b5b7757fff510945; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q274","contentProjectionSha256":"02e55f941f706fdd01a3fe126de165a67b40bffa9a32807a323bab2c2760e5e8","reviewDecisionSha256":"6c79a1203334528aeb390ba69c78c1f32a42f914e3c60511b5b7757fff510945","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q275","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n093","noteKey":"tr.g07.turkce.n093","objectiveCode":"T.O.7.1","objective":"T.O.7.1","objectiveId":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":273,"end":275},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"level":3,"question":"Ece, on beş dakikada bir sergi yazısından üç güvenilir bilgi çıkarmalıdır. Seçtiği metnin ilk sayfasında yoğun uzmanlık terimleri vardır ve ana fikri anlayamamaktadır; ancak metnin kaynakçası ve ilgili bir alt başlığı bulunmaktadır. Ece'nin en bilinçli düzenlemesi hangisidir?","choices":["Metni anlamasa da ilk seçiminden dönmemek ve rastgele üç cümle seçmek","Metni tamamen bırakıp kaynağı belirsiz, daha kısa bir paylaşımı kullanmak","Önce öğrenci düzeyinde güvenilir bir açıklamayla temel kavramları kurmak, sonra uzman metnin yalnız ilgili alt başlığına dönmek ve çözülemeyen terimleri sözlükte doğrulamak","Kaynakçaya bakmadan metindeki bütün bilgileri doğru kabul etmek"],"correct":2,"distractorWhy":["Seçime kör bağlılık: Anlaşılmayan metinden rastgele cümle almak amacı ve güvenilirliği karşılamaz.","Kolaylığı güvenilirliğe tercih etme: Kısa olmak, kaynağı belirsiz içeriği uygun yapmaz.","Doğru seçenektir; dil düzeyi sorunu giderilir, süre için ilgili bölüm seçilir ve terimler güvenilir yardımcı kaynakla denetlenir.","Kurumsal/kaynak görünümünü yeterli sanma: Kaynakça varlığı her cümlenin bağlamını incelemeden kabul edilmesini gerektirmez."],"explanation":"Ece'nin sorunu metnin bütününden değil, başlangıçtaki dil yoğunluğundan kaynaklanmaktadır. Temel kavramları uygun düzeyde kurup yalnız ilgili alt başlığa dönmek, hem güvenilir kaynağı korur hem süreyi yönetir.","difficultyReason":"Öğrenci, materyali bütünüyle kabul ya da reddetmek yerine dil düzeyi, süre, kapsam ve yardımcı kaynakları birlikte düzenler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0275","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1466ad1f618bdf845d784e5e00dbf9e7121e72c1f430bfa1b72c318f86ddf9c6","reviewDecisionSha256":"4e9c86cd226cd860bd32fd360f312f374660ede26d17be7b6596f6024fdfaa60","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1466ad1f618bdf845d784e5e00dbf9e7121e72c1f430bfa1b72c318f86ddf9c6","reviewedHash":"sha256:1466ad1f618bdf845d784e5e00dbf9e7121e72c1f430bfa1b72c318f86ddf9c6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4e9c86cd226cd860bd32fd360f312f374660ede26d17be7b6596f6024fdfaa60; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q275","contentProjectionSha256":"1466ad1f618bdf845d784e5e00dbf9e7121e72c1f430bfa1b72c318f86ddf9c6","reviewDecisionSha256":"4e9c86cd226cd860bd32fd360f312f374660ede26d17be7b6596f6024fdfaa60","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q276","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n096","noteKey":"tr.g07.turkce.n096","objectiveCode":"T.O.7.2","objective":"T.O.7.2","objectiveId":"T.O.7.2","objectives":["T.O.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":276,"end":278},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"level":1,"question":"Bir metinde 'Atölyelerin yalnız yetişkinlere duyurulması gençlerin etkinliklerden haberdar olmasını zorlaştırdı. Katılım azalınca yeni öğrenenlerin sayısı da düştü.' denmektedir. Bu metin için en uygun bilgi düzenleyici hangisidir?","choices":["Kişi - yer - zaman çizelgesi","Problem - iki çözüm - seçilen çözüm tablosu","Benzerlik - farklılık şeması","Sınırlı duyuru → gençlerin haberdar olmaması → katılımın azalması → yeni öğrenenlerin sayısının düşmesi zinciri"],"correct":3,"distractorWhy":["Yapı uyumsuzluğu: Metin kişi, yer ve zaman sıralamasına dayanmamaktadır.","Problem-çözüm karıştırma: Parçada çözüm seçenekleri verilmemiş, ardışık etkiler açıklanmıştır.","Karşılaştırma yapısı uydurma: İki unsurun ortak ölçütle karşılaştırılması yoktur.","Doğru seçenektir; metindeki sebep ve birbirini izleyen sonuçları görünür bir zincire dönüştürür."],"explanation":"Parçada sınırlı duyurudan başlayıp haberdar olmama, katılım azalması ve yeni öğrenen sayısının düşmesine uzanan açık bir sebep-sonuç zinciri vardır. Dördüncü düzenleyici bu ilişkiyi aynen gösterir.","difficultyReason":"Öğrenci, kısa bir metnin temel yapısını tanır ve dört düzenleyiciden yapıyla doğrudan eşleşeni seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0276","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c976381917636f6426ad606442d5bba2599dfc6f21308255e3fd161ed14a070b","reviewDecisionSha256":"bc48b3426742f792f70c9e3a595c96b9da51d6ab977a32fadb5d117817de58f9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c976381917636f6426ad606442d5bba2599dfc6f21308255e3fd161ed14a070b","reviewedHash":"sha256:c976381917636f6426ad606442d5bba2599dfc6f21308255e3fd161ed14a070b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bc48b3426742f792f70c9e3a595c96b9da51d6ab977a32fadb5d117817de58f9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q276","contentProjectionSha256":"c976381917636f6426ad606442d5bba2599dfc6f21308255e3fd161ed14a070b","reviewDecisionSha256":"bc48b3426742f792f70c9e3a595c96b9da51d6ab977a32fadb5d117817de58f9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q277","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n096","noteKey":"tr.g07.turkce.n096","objectiveCode":"T.O.7.2","objective":"T.O.7.2","objectiveId":"T.O.7.2","objectives":["T.O.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":276,"end":278},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"level":2,"question":"Bir sergi metninde küçük yazılı kartların bazı ziyaretçilerce okunamadığı, kartların büyütülmesi ve sesli anlatım sunulması seçeneklerinin tartışıldığı, sonunda iki çözümün birlikte kullanılmasına karar verildiği anlatılıyor. Bu metni okumak için en uygun strateji-yöntem birleşimi hangisidir?","choices":["'Problem-neden-seçenekler-seçilen çözüm' şeması kullanmak; ilgili cümleleri not alıp 'Çözüm hangi ihtiyacı karşılıyor?' sorusunu sormak","Bütün cümlelerin altını aynı renkle çizip ilişkileri ayrıca göstermemek","Yalnız metnin uzunluğunu ölçüp ana düşünceyi tahmin etmek","Metni sebep-sonuç zinciri sanıp iki çözüm seçeneğini tek bir sonuç olarak yazmak"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; metnin problem-çözüm yapısını, seçenekleri ve seçilen birleşik çözümü açıkça düzenler.","Seçkisiz işaretleme: Her cümleyi aynı biçimde çizmek önemli ilişkileri görünmez kılar.","Yüzeysel yöntem: Metin uzunluğu, problem ve çözüm seçeneklerini belirlemez.","Yapı karıştırma: Seçenekler ve karar, ardışık sonuçlar değil problem-çözüm ögeleridir."],"explanation":"Metin bir erişim problemini, nedenini, iki alternatifi ve birleşik kararı sunar. Bu nedenle problem-çözüm şeması ile amaçlı not alma ve soru sorma yöntemleri birlikte en uygun seçimdir.","difficultyReason":"Öğrenci, metin yapısını tanıyıp bilgi düzenleyici, not alma ve yönlendirici soruyu aynı okuma planında birleştirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0277","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5368cacb2563a09c6a9bad3d4e3aedefbb10be7e65990f9034cb8456a22deda0","reviewDecisionSha256":"47ba41fbda369d6c361c0a5fb7d2b0c7fff94186b6b936b4a55157f4c2054245","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5368cacb2563a09c6a9bad3d4e3aedefbb10be7e65990f9034cb8456a22deda0","reviewedHash":"sha256:5368cacb2563a09c6a9bad3d4e3aedefbb10be7e65990f9034cb8456a22deda0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:47ba41fbda369d6c361c0a5fb7d2b0c7fff94186b6b936b4a55157f4c2054245; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q277","contentProjectionSha256":"5368cacb2563a09c6a9bad3d4e3aedefbb10be7e65990f9034cb8456a22deda0","reviewDecisionSha256":"47ba41fbda369d6c361c0a5fb7d2b0c7fff94186b6b936b4a55157f4c2054245","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q278","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n096","noteKey":"tr.g07.turkce.n096","objectiveCode":"T.O.7.2","objective":"T.O.7.2","objectiveId":"T.O.7.2","objectives":["T.O.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":276,"end":278},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"level":3,"question":"Selin bir kültürel miras metninde her cümlenin altını çizmiştir. Okuma sonunda notlarında çok sayıda cümle vardır fakat nedenlerin hangi sonuçlara bağlandığı görünmemektedir. Selin'in yapması gereken en uygun düzenleme hangisidir?","choices":["Daha fazla cümlenin altını çizip metni yeniden kopyalamak","Metindeki 'çünkü, bu nedenle, sonucunda' gibi ilişki sözlerini belirleyip notlarını neden-sonuç şemasına dönüştürmek","Yalnız en kısa paragrafı seçip diğer bölümleri amaçla ilişkisine bakmadan atlamak","Altını çizme yöntemini değiştirmeyi başarısızlık sayıp aynı biçimde devam etmek"],"correct":1,"distractorWhy":["Aşırı işaretlemeyi artırma: Daha çok çizgi, ilişkileri daha görünür yapmaz.","Doğru seçenektir; sorun not miktarı değil ilişki yapısının görünmemesidir ve yeni şema bunu doğrudan düzeltir.","Uzunluğu ölçüt sanma: En kısa paragraf, okuma amacı için gerekli neden veya sonuçları içermeyebilir.","Üst bilişsel katılık: İşe yaramayan yöntemi kanıta rağmen sürdürmek süreci yönetmemektir."],"explanation":"Selin'in kanıtı, çok cümleye rağmen neden-sonuç bağlarının görünmemesidir. İlişki sözlerini işaretleyip şemaya geçmek, aynı metni amaca uygun yapıda yeniden düzenler.","difficultyReason":"Öğrenci, yöntemin neden işlemediğini teşhis eder ve soruna doğrudan cevap veren yeni stratejiyi seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0278","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"382c3ed8574985f576f73bdd96d66f2cf4d5862485e0e016e3ebcaa9d6f55d1c","reviewDecisionSha256":"f23451c767a9478f83ce7ab4b38d5c0fe459f69397771909eb6cea0cb774c4a2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:382c3ed8574985f576f73bdd96d66f2cf4d5862485e0e016e3ebcaa9d6f55d1c","reviewedHash":"sha256:382c3ed8574985f576f73bdd96d66f2cf4d5862485e0e016e3ebcaa9d6f55d1c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f23451c767a9478f83ce7ab4b38d5c0fe459f69397771909eb6cea0cb774c4a2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q278","contentProjectionSha256":"382c3ed8574985f576f73bdd96d66f2cf4d5862485e0e016e3ebcaa9d6f55d1c","reviewDecisionSha256":"f23451c767a9478f83ce7ab4b38d5c0fe459f69397771909eb6cea0cb774c4a2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q279","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-9","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-9","noteId":"tr.g07.turkce.n100","noteKey":"tr.g07.turkce.n100","objectiveCode":"T.O.7.9","objective":"T.O.7.9","objectiveId":"T.O.7.9","objectives":["T.O.7.9"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":279,"end":281},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"level":2,"question":"Bir anlatının başında 'Renklerin su üzerinde yalnız rastlantıyla biçimlendiğini düşünüyordum.' denir. Sonunda ise 'Fırçanın yüksekliği değişince damlaların yayılışının da değiştiğini gördüm; rastlantının yanında uygulama kararları da sonucu etkiliyordu.' cümlesi yer alır. Anlatıcının tutumu nasıl değişmiştir?","choices":["Başta ve sonda yalnız uygulama kararlarının etkili olduğunu savunmuştur.","Başta hazırlığın önemli olduğunu, sonda hiçbir kararın etkili olmadığını söylemiştir.","Sonucu yalnız rastlantıyla açıklayan görüşten, rastlantı ile uygulama kararlarını birlikte değerlendiren daha dengeli bir görüşe geçmiştir.","İlk bölümdeki görüş ile son bölümdeki görüş arasında hiçbir fark yoktur."],"correct":2,"distractorWhy":["Metin kanıtını ters okuma: Başlangıçta uygulama kararları değil yalnız rastlantı vurgulanır.","Değişim yönünü ters çevirme: Son bölüm kararların etkisini reddetmez, gözlemle kabul eder.","Doğru seçenektir; aynı ölçüt olan 'sonucun neye bağlı olduğu' bakımından iki bölümdeki tutum farkını kanıtla açıklar.","Farkı yok sayma: Son bölüm, başlangıçtaki tek nedenli görüşü açıkça genişletir."],"explanation":"İlk bölümde tek neden rastlantıdır. Son bölümde fırça yüksekliğine ilişkin gözlem, uygulama kararlarının da etkili olduğunu gösterir. Karşılaştırma, aynı tutum ölçütünde tek yönlü açıklamadan dengeli açıklamaya geçişi ortaya koyar.","difficultyReason":"Öğrenci, tek metnin iki bölümündeki görüşleri aynı ölçütle karşılaştırır ve değişimin yönünü sentezler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0279","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f615d7225cfcf95c8fe9e69bae2f242d9a39d1a79971ed6e04d43b521384672b","reviewDecisionSha256":"0c752bb6cd89b32811c20441d40e9a44f894c4ca7b3570311ce5c28cd396b3e6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f615d7225cfcf95c8fe9e69bae2f242d9a39d1a79971ed6e04d43b521384672b","reviewedHash":"sha256:f615d7225cfcf95c8fe9e69bae2f242d9a39d1a79971ed6e04d43b521384672b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0c752bb6cd89b32811c20441d40e9a44f894c4ca7b3570311ce5c28cd396b3e6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q279","contentProjectionSha256":"f615d7225cfcf95c8fe9e69bae2f242d9a39d1a79971ed6e04d43b521384672b","reviewDecisionSha256":"0c752bb6cd89b32811c20441d40e9a44f894c4ca7b3570311ce5c28cd396b3e6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q280","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-9","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-9","noteId":"tr.g07.turkce.n100","noteKey":"tr.g07.turkce.n100","objectiveCode":"T.O.7.9","objective":"T.O.7.9","objectiveId":"T.O.7.9","objectives":["T.O.7.9"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":279,"end":281},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"level":3,"question":"Aynı metnin ilk bölümünde 'Bu yapıdaki bütün bezemeler aynı dönemde yapılmıştır.' deniyor, ancak dayanak gösterilmiyor. Sonraki bölümde 'İnceleme notlarında bazı bezemelerin daha sonraki onarımlarda eklendiği belirtilmektedir.' deniyor ve kayıtların adı veriliyor. Metin içi kanıta göre hangi değerlendirme doğrudur?","choices":["İlk bilgi daha güvenilirdir çünkü daha kesin bir dille yazılmıştır.","İki bilgi de aynı ölçüde güvenilirdir çünkü aynı metinde yer almaktadır.","İkinci bilgi yanlıştır çünkü ilk cümle metinde daha önce verilmiştir.","İkinci bilgi, adı belirtilen kayda dayandığı ve ilk genellemeyi sınırlandırdığı için metin içinde daha denetlenebilirdir."],"correct":3,"distractorWhy":["Kesinliği kanıt sanma: Kesin dil, dayanak yokluğunu gidermez.","Aynı metni eşit kanıt sanma: Bölümlerin sunduğu dayanak düzeyi farklıdır.","Önceliği doğruluk sanma: Bir bilginin önce yazılması onu daha güvenilir yapmaz.","Doğru seçenektir; ortak ölçüt bilgi dayanağıdır ve sonraki bölüm adı belirtilen kayıtla daha sınırlı bir iddia kurar."],"explanation":"Karşılaştırma ölçütü, bilgilerin metin içinde gösterilen dayanağıdır. İlk cümle kesin ama kanıtsızdır; ikinci cümle adı verilen inceleme notlarına dayanır ve kapsamını 'bazı' sözüyle sınırlar.","difficultyReason":"Öğrenci, sıra ve kesinlik etkisine kapılmadan aynı metindeki iki bilgi cümlesini dayanak ve kapsam ölçütleriyle karşılaştırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0280","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"255f0f90f3d7b8a7847e94cdb4eb4f94ceff2ba4565620e5fb98046c7a24ac0a","reviewDecisionSha256":"8bbdd1e74b3a3f5ed855251e5300f9182d993a8dbc2008059768eb30981cdb16","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:255f0f90f3d7b8a7847e94cdb4eb4f94ceff2ba4565620e5fb98046c7a24ac0a","reviewedHash":"sha256:255f0f90f3d7b8a7847e94cdb4eb4f94ceff2ba4565620e5fb98046c7a24ac0a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8bbdd1e74b3a3f5ed855251e5300f9182d993a8dbc2008059768eb30981cdb16; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q280","contentProjectionSha256":"255f0f90f3d7b8a7847e94cdb4eb4f94ceff2ba4565620e5fb98046c7a24ac0a","reviewDecisionSha256":"8bbdd1e74b3a3f5ed855251e5300f9182d993a8dbc2008059768eb30981cdb16","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q281","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-9","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-9","noteId":"tr.g07.turkce.n100","noteKey":"tr.g07.turkce.n100","objectiveCode":"T.O.7.9","objective":"T.O.7.9","objectiveId":"T.O.7.9","objectives":["T.O.7.9"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":279,"end":281},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"level":4,"question":"Bir sergi yazısının ilk bölümünde açıklama kartlarının uzun, küçük puntolu ve eserlerden uzakta olduğu; ziyaretçilerin kartlarla eserleri karıştırdığı anlatılır. Son bölümde kartların kısaltılıp büyütüldüğü, eserlerin yanına taşındığı ve deneme grubunun eşleştirme başarısının arttığı belirtilir. Aynı metnin bu iki bölümü için en uygun sentez cümlesi hangisidir?","choices":["Her iki bölüm de bilgi sunma amacını taşır; ancak ilk bölümde düzen erişimi zorlaştırırken son bölümde metin ve konum değişiklikleri eşleştirmeyi kolaylaştıran kanıtlarla sunulur.","İlk bölüm eski olduğu için yanlış, son bölüm yeni olduğu için doğrudur.","İlk bölüm kartların görünüşünü, son bölüm ise ziyaretçilerin sanat zevkini karşılaştırır.","Son düzen bütün sergiler için tek geçerli çözüm olduğunu kanıtlamıştır."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; iki bölümü ortak erişilebilirlik ve işlev ölçütünde karşılaştırır, benzer amacı ve değişimin yönünü metin kanıtlarıyla birleştirir.","Zamanı doğruluk ölçütü sanma: Eski-yeni sırası tek başına doğru-yanlış hükmü vermez.","Eş değer olmayan unsurları karşılaştırma: Kart görünüşü ile ziyaretçi zevki aynı ölçüt altında verilmemiştir.","Aşırı genelleme: Tek metindeki deneme sonucu bütün sergilere değişmez kural yapılamaz."],"explanation":"İki bölümde de amaç bilgi ile eseri ilişkilendirmektir. İlk düzen küçük, uzun ve uzak kartlarla bunu zorlaştırır; son düzen ise metin, punto ve konum değişiklikleriyle eşleştirme başarısını artırır. Birinci seçenek bu benzerlik ve farkı ortak ölçütte sentezler.","difficultyReason":"Öğrenci, iki bölümden birden fazla kanıt seçer; ortak amaç, aynı ölçüt, farklılık yönü ve ölçülü sonucu tek sentez cümlesinde kurar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0281","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"08e794d561fbfe3a317afc70f42b11cc4297375b22cbb74648cce4c438a62fe7","reviewDecisionSha256":"77767d1e023224704f1901bc9069f7cbc661a27cd200f3766cd98a3e891a3085","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:08e794d561fbfe3a317afc70f42b11cc4297375b22cbb74648cce4c438a62fe7","reviewedHash":"sha256:08e794d561fbfe3a317afc70f42b11cc4297375b22cbb74648cce4c438a62fe7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:77767d1e023224704f1901bc9069f7cbc661a27cd200f3766cd98a3e891a3085; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q281","contentProjectionSha256":"08e794d561fbfe3a317afc70f42b11cc4297375b22cbb74648cce4c438a62fe7","reviewDecisionSha256":"77767d1e023224704f1901bc9069f7cbc661a27cd200f3766cd98a3e891a3085","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q282","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n094","noteKey":"tr.g07.turkce.n094","objectiveCode":"T.O.7.10","objective":"T.O.7.10","objectiveId":"T.O.7.10","objectives":["T.O.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":282,"end":284},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":1,"4":0,"5":2},"level":3,"question":"Metin A: Okul dergisindeki yazı, bir sanat çalışmasını ‘hazırlık, rengi yüzeye bırakma, oluşan biçimleri gözleme’ sırasıyla açıklar ve kısa tanımlar kullanır.\n\nMetin B: Bir atölye yürütücüsüyle yapılan söyleşide sorular, ilk denemelerde yaşanan güçlükler ve gözlemin sonraki kararı nasıl etkilediği üzerinde yoğunlaşır.\n\nBu iki metinle ilgili aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi ortak ölçütlere ve metin kanıtına dayanır?","choices":["Metin A daha uzundur; bu nedenle her amaç için Metin B’den daha yararlıdır.","İki metin de gözlemin önemine değinir; Metin A süreci aşamalar hâlinde, Metin B ise deneyimleri soru-cevap düzeninde sunar.","Metin B konuşma diline yakın olduğu için içerdiği bütün bilgiler yanlıştır.","Metin A, Metin B’de bulunmayan ayrıntılı sanat tarihi bilgileri verir."],"correct":1,"distractorWhy":["Kanıtsız üstünlük genellemesi: Metin A’nın daha uzun olduğu belirtilmemiştir; uzunluk da her kullanım amacı için üstünlük ölçütü değildir.","Doğru seçenek: İki metindeki ortak içerik gözlem, organizasyon farkı ise aşamalı anlatım ile soru-cevap düzenidir; her iki yargı da verilen metinlerden çıkarılır.","Dil türünü doğrulukla karıştırma: Konuşma diline yakın anlatım, bilgilerin yanlış olduğunu göstermez.","Kaynak sınırını aşma: Metin A’da sanat tarihi bilgisi bulunduğuna ilişkin hiçbir ifade yoktur."],"explanation":"Metin A’da süreç ‘hazırlık, rengi bırakma, gözleme’ sırasıyla düzenlenirken Metin B’de deneyimler sorular üzerinden aktarılır. İki metin de gözlemin önemini içerir. Bu nedenle ikinci seçenek, içerik ve organizasyon için iki metne de uygulanan ortak ölçütler kullanır.","difficultyReason":"İki kısa metindeki ortak düşünceyi ve farklı organizasyonu birlikte belirleyip kanıtsız üstünlük ve doğruluk yargılarını elemek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0282","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"730481bc5acbe55672d30386b2e4b0809dfed28a3128bc8c3ba43446f0607ac6","reviewDecisionSha256":"355759a147b773e299648f7056fabf7e7203a4c8fbc5fece0ff87366ab163a7a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:730481bc5acbe55672d30386b2e4b0809dfed28a3128bc8c3ba43446f0607ac6","reviewedHash":"sha256:730481bc5acbe55672d30386b2e4b0809dfed28a3128bc8c3ba43446f0607ac6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:355759a147b773e299648f7056fabf7e7203a4c8fbc5fece0ff87366ab163a7a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q282","contentProjectionSha256":"730481bc5acbe55672d30386b2e4b0809dfed28a3128bc8c3ba43446f0607ac6","reviewDecisionSha256":"355759a147b773e299648f7056fabf7e7203a4c8fbc5fece0ff87366ab163a7a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q283","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n094","noteKey":"tr.g07.turkce.n094","objectiveCode":"T.O.7.10","objective":"T.O.7.10","objectiveId":"T.O.7.10","objectives":["T.O.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":282,"end":284},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":1,"4":0,"5":2},"level":5,"question":"Metin A, bir sergi broşüründe yer alan iki kısa paragraftır. Sergide farklı yüzey düzenlerinin bulunduğunu ve ziyaretçilerin renk-biçim ilişkilerini inceleyebileceğini genel ifadelerle anlatır.\n\nMetin B, aynı sergi için hazırlanmış eğitim metnidir. ‘Bütün’, ‘Ayrıntı’ ve ‘Yerleşim’ başlıkları altında gözlem soruları verir ve kullandığı temel terimleri açıklar.\n\nBu metinlerin kullanım amaçlarına ilişkin en uygun sonuç hangisidir?","choices":["Metin B daha uzun olduğu için her okuyucu ve her amaç bakımından Metin A’dan üstündür.","Metin A’nın kısa cümleleri, Metin B’deki bütün ayrıntıları gereksiz hâle getirir.","Sergi hakkında hızlı bir genel fikir edinmek için Metin A; ayrıntıları belirli bir gözlem sırasıyla incelemek için Metin B daha elverişlidir.","Metin A tanıtım, Metin B eleştiri amacı taşıdığı için iki metin arasında hiçbir karşılaştırma yapılamaz."],"correct":2,"distractorWhy":["Mutlak üstünlük yanılgısı: Uzunluk tek başına bütün okuyucular ve amaçlar için uygunluğu kanıtlamaz.","İşlevi değersizleştirme: Kısa tanıtım ile ayrıntılı eğitim metni farklı ihtiyaçlara cevap verir; biri diğerini bütünüyle gereksiz kılmaz.","Doğru seçenek: Metin A genel ve kısa tanıtım sunarken Metin B başlık, gözlem sorusu ve terim açıklamalarıyla sistemli incelemeye yöneltir.","Metin türünü yanlış belirleme: Metin B’nin eleştiri yaptığına dair kanıt yoktur; iki metin aynı sergi konusunda ortak ölçütlerle karşılaştırılabilir."],"explanation":"Metin A’nın iki kısa paragrafla genel bilgi vermesi hızlı tanıtıma; Metin B’nin başlıklar, gözlem soruları ve terim açıklamaları kullanması ayrıntılı çalışmaya uygundur. Sonuç, birini her bakımdan üstün saymadan seçimi okuma amacına bağlamalıdır.","difficultyReason":"İçerik ayrıntısı, dil açıklığı, organizasyon ve kullanım amacını birlikte değerlendirerek koşula bağlı bir uygunluk yargısı kurmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0283","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"eec8387a755508233917a4950e689802a0888c30464eaba8d2f92995c4a0c039","reviewDecisionSha256":"d9604bfd4049838045c7fa4715e6e98038aa58eaba300fa34f52d4c6b255c806","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:eec8387a755508233917a4950e689802a0888c30464eaba8d2f92995c4a0c039","reviewedHash":"sha256:eec8387a755508233917a4950e689802a0888c30464eaba8d2f92995c4a0c039","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d9604bfd4049838045c7fa4715e6e98038aa58eaba300fa34f52d4c6b255c806; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q283","contentProjectionSha256":"eec8387a755508233917a4950e689802a0888c30464eaba8d2f92995c4a0c039","reviewDecisionSha256":"d9604bfd4049838045c7fa4715e6e98038aa58eaba300fa34f52d4c6b255c806","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q284","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n094","noteKey":"tr.g07.turkce.n094","objectiveCode":"T.O.7.10","objective":"T.O.7.10","objectiveId":"T.O.7.10","objectives":["T.O.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":282,"end":284},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":1,"4":0,"5":2},"level":5,"question":"Metin I, ‘Bir desene bakarken önce hangi ayrıntıyı fark edersiniz?’ sorusuyla başlar; kısa cümlelerle sergiyi tanıtır ve okuru kendi gözlemlerini not etmeye çağırır.\n\nMetin II, ‘Bütün-Parça İlişkisi’ başlığını taşır; iki temel terimi açıklar, üç gözlem adımı verir ve kısa bir sonuçla biter.\n\nAşağıdakilerden hangisi iki metne ilişkin kanıtlı ve dengeli bir karşılaştırmalı sonuçtur?","choices":["Metin I soru cümlesiyle başladığı için bilimsel değildir; Metin II’deki bütün bilgiler doğrudur.","Metin I’in girişini, Metin II’nin ise yalnız uzunluğunu incelemek karşılaştırma için yeterlidir.","Metin II, başlığında iki kavram bulunduğu için Metin I’den daha değerlidir.","İki metin de okuru gözleme yönlendirir; Metin I merak uyandıran kısa bir tanıtım akışı kurarken Metin II terimleri açıklayıp adımlı inceleme sunduğu için ayrıntılı çalışma amacına daha uygundur."],"correct":3,"distractorWhy":["Soru biçimini doğrulukla karıştırma: Soru cümlesi kullanmak metni bilim dışı yapmaz; ayrıca Metin II’nin bütünüyle doğru olduğu kanıtlanmamıştır.","Eş değer olmayan ölçüt kullanma: Bir metnin girişini diğerinin yalnız uzunluğuyla karşılaştırmak ortak ölçüt oluşturmaz.","Yüzeysel üstünlük yargısı: Başlıktaki kavram sayısı metnin değerini veya kullanım uygunluğunu tek başına belirlemez.","Doğru seçenek: Ortak yön gözleme yöneltmedir; farklılıklar giriş biçimi, açıklama düzeyi ve organizasyondur; sonuç da ayrıntılı çalışma amacıyla sınırlandırılmıştır."],"explanation":"Metin I’in soru ile merak uyandırması ve kısa tanıtım yapması, Metin II’nin terim açıklayıp üç adımlı bir inceleme kurması açık metin kanıtlarıdır. Her ikisi de gözleme yöneltir; ancak ayrıntılı çalışma için Metin II’nin düzeni daha işlevlidir.","difficultyReason":"Benzerlik, dil, organizasyon ve kullanım amacını aynı anda çözümleyip metin biçimini doğruluk ya da mutlak değerle karıştırmamak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0284","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6dd54c216ce7f0db7b574a74650c301796c6fdbe179bea2df055d696afbd4357","reviewDecisionSha256":"24d89a63c84e87e655534e25545f36c915afc5d030247cdf4975a1bb6db8c311","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6dd54c216ce7f0db7b574a74650c301796c6fdbe179bea2df055d696afbd4357","reviewedHash":"sha256:6dd54c216ce7f0db7b574a74650c301796c6fdbe179bea2df055d696afbd4357","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:24d89a63c84e87e655534e25545f36c915afc5d030247cdf4975a1bb6db8c311; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q284","contentProjectionSha256":"6dd54c216ce7f0db7b574a74650c301796c6fdbe179bea2df055d696afbd4357","reviewDecisionSha256":"24d89a63c84e87e655534e25545f36c915afc5d030247cdf4975a1bb6db8c311","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q285","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n095","noteKey":"tr.g07.turkce.n095","objectiveCode":"T.O.7.11","objective":"T.O.7.11","objectiveId":"T.O.7.11","objectives":["T.O.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":285,"end":287},"levelDistribution":{"1":1,"2":0,"3":1,"4":0,"5":1},"level":1,"question":"‘Panoda üç farklı renk grubu görülüyor. Sergi açıklamasına göre bu örnekler aynı çalışma dizisinin parçalarıdır. Renk geçişlerinin bölümler arasında sakin bir bağ kurduğunu düşünüyorum.’\n\nBu metnin son cümlesi, bilginin işlevine göre hangi kategoriye yerleştirilmelidir?","choices":["Kişisel yorum","Doğrudan gözlem","Kaynak bilgisi","Üretim yüzeyi"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenek: ‘Düşünüyorum’ sözü, yargının konuşanın kişisel değerlendirmesi olduğunu açıkça gösterir.","Gözlem-yorum karışıklığı: Cümle yalnız görülebilen bir ayrıntıyı bildirmiyor, bu ayrıntının oluşturduğu etkiyi yorumluyor.","Kaynak belirtmeme hatası: Son cümlede ‘sergi açıklamasına göre’ gibi bir kaynak dayanağı bulunmaz.","Ölçüt dışı kategori: Cümle bir malzeme veya yüzey türünü değil, renk geçişlerine ilişkin değerlendirmeyi bildirir."],"explanation":"Son cümledeki ‘düşünüyorum’ ifadesi, renk geçişlerinin etkisine ilişkin öznel bir yargı kurulduğunu gösterir. Bu nedenle cümle ‘kişisel yorum’ kategorisindedir.","difficultyReason":"Tek bir dil ipucundan bilginin kişisel yorum niteliğini doğrudan tanımak yeterlidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0285","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"75a6068aff46355bb97f85e34bbc601fc03e02c895ce7ce4ec4d404bddcb05a6","reviewDecisionSha256":"5866e8fcd6e802662a25fe736d8f7e8fce6513ea8cddb2c4435d090a2cda994f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:75a6068aff46355bb97f85e34bbc601fc03e02c895ce7ce4ec4d404bddcb05a6","reviewedHash":"sha256:75a6068aff46355bb97f85e34bbc601fc03e02c895ce7ce4ec4d404bddcb05a6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5866e8fcd6e802662a25fe736d8f7e8fce6513ea8cddb2c4435d090a2cda994f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q285","contentProjectionSha256":"75a6068aff46355bb97f85e34bbc601fc03e02c895ce7ce4ec4d404bddcb05a6","reviewDecisionSha256":"5866e8fcd6e802662a25fe736d8f7e8fce6513ea8cddb2c4435d090a2cda994f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q286","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n095","noteKey":"tr.g07.turkce.n095","objectiveCode":"T.O.7.11","objective":"T.O.7.11","objectiveId":"T.O.7.11","objectives":["T.O.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":285,"end":287},"levelDistribution":{"1":1,"2":0,"3":1,"4":0,"5":1},"level":3,"question":"‘İlk bölümde kâğıt üzerinde hazırlanmış çalışmalar, ikinci bölümde kumaşa dokunmuş motifler, son bölümde ise bir yapının iç yüzeyindeki çini düzenini gösteren fotoğraflar yer alıyordu.’\n\nBu metindeki unsurlar ‘yüzey veya ortam’ ölçütüne göre sınıflandırılırsa aşağıdaki düzenlemelerden hangisi doğrudur?","choices":["Kâğıt: fotoğraf; kumaş: çini düzeni; yapı yüzeyi: dokunmuş motif","Kâğıt: kâğıt üzerindeki çalışma; kumaş: dokunmuş motif; yapı yüzeyi: çini düzeni; fotoğraf: sunum aracı","Kâğıt ve kumaş: değerli sanatlar; yapı yüzeyi: değersiz sanat; fotoğraf: diğer","Bütün unsurlar: aynı kategori, çünkü hepsi sergide bulunuyor"],"correct":1,"distractorWhy":["Yanlış yerleştirme: Fotoğraf sunum aracıdır; dokunmuş motif kumaşla, çini düzeni yapı yüzeyiyle ilişkilendirilmiştir.","Doğru seçenek: Her unsur metinde belirtilen yüzeyle eşleştirilmiş, fotoğraf ise çininin üretim yüzeyi değil onu gösteren araç olarak ayrılmıştır.","Öznel üstünlük ölçütü: ‘Değerli-değersiz’ ayrımı metnin desteklemediği kişisel ve kültürel bir sıralamadır.","Aşırı geniş kategori: ‘Sergide bulunma’ bütün unsurları ayırmadığı için sınıflandırma amacına hizmet etmez."],"explanation":"Metin kâğıt üzerindeki çalışmayı, kumaşa dokunan motifi ve yapı yüzeyindeki çini düzenini açıkça belirtir. Fotoğraf, çini düzeninin yüzeyi değildir; onu sergide gösteren sunum aracıdır. Bu ayrımı yalnız ikinci seçenek korur.","difficultyReason":"Metindeki yüzey bilgisini her unsura uygulamak ve sanat ürününün kendisiyle onu gösteren fotoğrafı birbirinden ayırmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0286","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f0c41fe2abbd3ac42ac6534b03c4ebb4f4b989b9fd11c93377f4cbc1968dcc0c","reviewDecisionSha256":"f547155151a9bebf47031248cdf900ff7c37860fc061d0f3555f6fa34e2a7a3c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f0c41fe2abbd3ac42ac6534b03c4ebb4f4b989b9fd11c93377f4cbc1968dcc0c","reviewedHash":"sha256:f0c41fe2abbd3ac42ac6534b03c4ebb4f4b989b9fd11c93377f4cbc1968dcc0c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f547155151a9bebf47031248cdf900ff7c37860fc061d0f3555f6fa34e2a7a3c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q286","contentProjectionSha256":"f0c41fe2abbd3ac42ac6534b03c4ebb4f4b989b9fd11c93377f4cbc1968dcc0c","reviewDecisionSha256":"f547155151a9bebf47031248cdf900ff7c37860fc061d0f3555f6fa34e2a7a3c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q287","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n095","noteKey":"tr.g07.turkce.n095","objectiveCode":"T.O.7.11","objective":"T.O.7.11","objectiveId":"T.O.7.11","objectives":["T.O.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":285,"end":287},"levelDistribution":{"1":1,"2":0,"3":1,"4":0,"5":1},"level":5,"question":"Bir sergi metnindeki cümleler şöyledir:\nI. Giriş panosunda iki ana bölüm görülüyor.\nII. Katalog notuna göre bütün örnekler aynı öğrenci çalışmasının aşamalarıdır.\nIII. Bölümler arasındaki renk geçişlerinin sergiye canlılık kattığını düşünüyorum.\nIV. İkinci bölümde üç kare kart yan yana duruyor.\n\nDaha önce kullanılan ‘doğrudan gözlem, kaynak bilgisi, kişisel yorum’ ölçütü bu metne aktarıldığında doğru sınıflandırma hangisidir?","choices":["I kaynak bilgisi; II kişisel yorum; III doğrudan gözlem; IV kaynak bilgisi","I ve II kişisel yorum; III ve IV kaynak bilgisi","I ve IV doğrudan gözlem; II kaynak bilgisi; III kişisel yorum","Dört cümlenin tamamı doğrudan gözlemdir"],"correct":2,"distractorWhy":["Kategori tersliği: I ve IV görülebilen ayrıntılardır; II açıkça katalog notuna dayanır; III ‘düşünüyorum’ sözüyle yorumdur.","Kaynak ve yorum karışıklığı: II kaynak bildirirken I gözlem, III yorum, IV gözlem niteliğindedir.","Doğru seçenek: Görülen bölüm ve kart sayıları doğrudan gözlem, katalog notu kaynak bilgisi, ‘düşünüyorum’ içeren etki yargısı kişisel yorumdur.","Tek kategoriye indirgeme: Kaynak bildirimi ve kişisel değerlendirme, doğrudan gözlemle aynı işlevde değildir."],"explanation":"I ve IV, panoda ya da bölümde doğrudan görülen özellikleri bildirir. II, ‘katalog notuna göre’ ifadesiyle kaynağını açıklar. III ise ‘düşünüyorum’ sözüyle kişisel değerlendirme kurar. Bu nedenle doğru eşleştirme üçüncü seçenektedir.","difficultyReason":"Aktarılan ölçütü dört ayrı cümleye uygulayıp gözlem, kaynak aktarımı ve kişisel yorumu dil ipuçlarıyla tek tek ayırmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0287","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"dc7b7a904a43b2314759ea18e6ac8a8be7449bc25b60cc3578f42a905e9c14d4","reviewDecisionSha256":"55a41dfe83fea23913a18807fe0757320e61137cad2494344d771873c72d0300","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:dc7b7a904a43b2314759ea18e6ac8a8be7449bc25b60cc3578f42a905e9c14d4","reviewedHash":"sha256:dc7b7a904a43b2314759ea18e6ac8a8be7449bc25b60cc3578f42a905e9c14d4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:55a41dfe83fea23913a18807fe0757320e61137cad2494344d771873c72d0300; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q287","contentProjectionSha256":"dc7b7a904a43b2314759ea18e6ac8a8be7449bc25b60cc3578f42a905e9c14d4","reviewDecisionSha256":"55a41dfe83fea23913a18807fe0757320e61137cad2494344d771873c72d0300","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q288","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n097","noteKey":"tr.g07.turkce.n097","objectiveCode":"T.O.7.22","objective":"T.O.7.22","objectiveId":"T.O.7.22","objectives":["T.O.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":288,"end":290},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":0,"4":1,"5":2},"level":4,"question":"Bir dijital sergi sayfasında ‘Düzen, parçaların birbiriyle ilişkisiyle anlaşılır.’ cümlesi yer alıyor. Yanındaki fotoğrafta merkezdeki bir biçimin çevrede tekrarlandığı görülüyor. Kullanıcı görseli kaydırınca önce bütün yüzey, sonra küçük bir ayrıntı büyütülüyor. Arka planda yavaş tempolu sözsüz müzik çalıyor.\n\nBu çoklu ortam ögelerine ilişkin en doğru çözümleme hangisidir?","choices":["Müzik, sergilenen yapının tarihini kanıtlar; fotoğraf ise yalnız süsleme amacı taşır.","Yazı ile fotoğraf bağlantısızdır; yakınlaştırma hareketi yalnız eğlence sağlar.","Bütün ögeler aynı bilgiyi aynen tekrarlar; bu yüzden herhangi biri çıkarılabilir.","Fotoğraf yazıdaki parça ilişkisini görünür örnekle destekler; yakınlaştırma bütün-ayrıntı gözlem sırasını kurar; müzik bilgi vermekten çok sakin bir inceleme atmosferi oluşturur."],"correct":3,"distractorWhy":["Duygu-bilgi karışıklığı: Sözsüz müzik tarih bilgisi vermez; fotoğraf ise metindeki ilişkiyi somutlaştırır.","Bağlantıyı görmeme: Fotoğraftaki merkez-çevre tekrarı yazıdaki parça ilişkisini destekler, yakınlaştırma da gözlem yöntemini gösterir.","İşlevleri eşitleme: Yazı, fotoğraf, hareket ve müzik farklı görevler üstlenir; hepsi aynı mesajı aynen yinelemez.","Doğru seçenek: Her ögenin somut işlevi ayrı belirlenmiş ve bilgi işlevi ile duygusal atmosfer birbirinden ayrılmıştır."],"explanation":"Yazı parça ilişkisini bildirir, fotoğraf merkez ve çevredeki tekrarı görünür kılar. Yakınlaştırma, izleyicinin bütünden ayrıntıya nasıl bakacağını kendi hareketiyle gösterir. Müzik ise doğrulanabilir tarih bilgisi değil, inceleme tonuna katkı sağlar.","difficultyReason":"Dört farklı ortam ögesinin ilettiği bilgiyi, destekleme ilişkisini ve duygusal atmosfer katkısını birbirinden ayırmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0288","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"839e7bd2770d15b04c7a99a6cad12b256a8a273c48874b3f242a95d05b2b4e9c","reviewDecisionSha256":"cdb24d3de947a3a4545bf5c1bc2970aa715cd5914b782d610f9ec3ed93e482d8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:839e7bd2770d15b04c7a99a6cad12b256a8a273c48874b3f242a95d05b2b4e9c","reviewedHash":"sha256:839e7bd2770d15b04c7a99a6cad12b256a8a273c48874b3f242a95d05b2b4e9c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cdb24d3de947a3a4545bf5c1bc2970aa715cd5914b782d610f9ec3ed93e482d8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q288","contentProjectionSha256":"839e7bd2770d15b04c7a99a6cad12b256a8a273c48874b3f242a95d05b2b4e9c","reviewDecisionSha256":"cdb24d3de947a3a4545bf5c1bc2970aa715cd5914b782d610f9ec3ed93e482d8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q289","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n097","noteKey":"tr.g07.turkce.n097","objectiveCode":"T.O.7.22","objective":"T.O.7.22","objectiveId":"T.O.7.22","objectives":["T.O.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":288,"end":290},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":0,"4":1,"5":2},"level":5,"question":"Kısa bir videoda ekranda ‘Renk yüzeye bırakılır.’ yazısı görünür. Aynı anda yakın çekimde bir damlanın yüzeyde yayılması gösterilir. Anlatıcı, ‘Yayılma biçimini izlemek bir sonraki seçimi etkiler.’ der. Son bölümde yazı ve anlatım olmadan küçük ve büyük iki damlanın farklı yayılışları yan yana gösterilir.\n\nÖgelerin işlevlerini doğru açıklayan seçenek hangisidir?","choices":["Yazı aşamayı adlandırır; yakın çekim aynı olayı gösterip ayrıntı ekler; anlatıcı neden-sonuç ilişkisi kurar; son karşılaştırma yazıda bulunmayan bilgiyi tek başına oluşturur.","Yalnız anlatıcı bilgi taşır; yazı ve görüntülerin tamamı süsleme işlevindedir.","Son karşılaştırma, yazının aynısını tekrarladığı için yeni bir anlam oluşturmaz.","Yakın çekim ile anlatıcı arasında bağlantı yoktur; çünkü biri görsel, diğeri ses ögesidir."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenek: Yazı işlem adını verir, görüntü yayılmayı somutlaştırır, ses gözlem ile karar arasında neden-sonuç kurar, sessiz karşılaştırma ise yeni bilgi sağlar.","Ögeleri değersizleştirme: Yazı ve görüntüler hem aşamayı hem yayılma farkını ileten anlamlı ögelerdir.","Bağımsız anlamı kaçırma: Son görüntü iki damla büyüklüğünü karşılaştırır; bu bilgi başlangıç yazısında yer almaz.","Ortam türünü bağlantısızlık sanma: Ses ve görsel farklı araçlar olsa da aynı yayılma olayını neden-sonuç ilişkisiyle tamamlar."],"explanation":"‘Renk yüzeye bırakılır.’ yazısı aşamayı adlandırır; yakın çekim bu aşamanın görünüşünü destekler. Anlatıcının ‘bir sonraki seçimi etkiler’ sözü neden-sonuç ekler. Son sessiz karşılaştırma ise iki büyüklüğün farklı yayılmasını yazı olmadan iletir.","difficultyReason":"Aynı sahnedeki yazı, görüntü, anlatıcı ve hareketli karşılaştırmayı eş anlam, destekleme ve bağımsız anlam işlevleriyle çok adımlı çözümlemek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0289","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3556d271ed7ce39b32934869732e68d5c0dfc707ef55a62195b40fdbcf44d23f","reviewDecisionSha256":"d18bc2338adaae9569f096fd38e1824e6b8c2b8921f6c52d473945b0d205c00d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3556d271ed7ce39b32934869732e68d5c0dfc707ef55a62195b40fdbcf44d23f","reviewedHash":"sha256:3556d271ed7ce39b32934869732e68d5c0dfc707ef55a62195b40fdbcf44d23f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d18bc2338adaae9569f096fd38e1824e6b8c2b8921f6c52d473945b0d205c00d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q289","contentProjectionSha256":"3556d271ed7ce39b32934869732e68d5c0dfc707ef55a62195b40fdbcf44d23f","reviewDecisionSha256":"d18bc2338adaae9569f096fd38e1824e6b8c2b8921f6c52d473945b0d205c00d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q290","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n097","noteKey":"tr.g07.turkce.n097","objectiveCode":"T.O.7.22","objective":"T.O.7.22","objectiveId":"T.O.7.22","objectives":["T.O.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":288,"end":290},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":0,"4":1,"5":2},"level":5,"question":"Bir tanıtım videosunun başlangıcında ekranda ‘Çalışma iki aşamada tamamlanır: gözlem ve düzenleme.’ yazıyor. Animasyon ise sırasıyla ‘gözlem’, ‘karşılaştırma’ ve ‘düzenleme’ etiketli üç işlem gösteriyor. Anlatıcı yalnız ilk ve son işlemi açıklıyor.\n\nBu içerikteki ögeler arası ilişki için hangi değerlendirme yapılmalıdır?","choices":["Animasyondaki ‘karşılaştırma’ yalnız renkli gösterildiği için bilgi sayılmaz.","Yazı iki aşama bildirirken animasyon üç işlem gösterdiği için ögeler arasında tutarsızlık vardır; karşılaştırmanın süreçteki yeri ayrıca açıklanmalıdır.","Anlatıcının iki işlemi açıklaması, animasyondaki üçüncü işlemi kendiliğinden geçersiz kılar.","Yazı ve animasyon farklı araçlar olduğu için aralarında uyum aranmaz."],"correct":1,"distractorWhy":["Görsel bilgiyi küçümseme: Etiketlenmiş ‘karşılaştırma’ işlemi içerikte açıkça sunulan bir bilgidir; rengi onun işlevini ortadan kaldırmaz.","Doğru seçenek: Yazıdaki iki aşama ile animasyondaki üç işlem çelişmektedir; anlatıcı da ara işlemi açıklamadığı için bağlantı eksik kalır.","Açıklanmayan ögeyi yok sayma: Anlatıcının susması animasyonda görülen üçüncü işlemi geçersiz yapmaz, tersine açıklama ihtiyacını artırır.","Çoklu ortam uyumu yanılgısı: Farklı araçların aynı içerikte birbiriyle tutarlı ve tamamlayıcı olması beklenir."],"explanation":"Yazı açıkça ‘iki aşama’ derken animasyon üç ayrı işlem adlandırır. Üstelik anlatıcı ‘karşılaştırma’yı açıklamaz. Bu nedenle sorun, araçların farklı olması değil, verdikleri süreç yapısının uyuşmamasıdır; ara işlemin konumu açıklanmalıdır.","difficultyReason":"Üç ortam ögesindeki aşama sayısını ve açıklama kapsamını karşılaştırıp bir ögeyi süs saymadan yapısal tutarsızlığı belirlemek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0290","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a83bcd4299479b1e2c542bdb10c1979369ca5091030c00a63b278def1810a0d7","reviewDecisionSha256":"efd6a2a3d4d848f1b1b07dfcd845d71c49a6703753778651ad5b70a383a5e28c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a83bcd4299479b1e2c542bdb10c1979369ca5091030c00a63b278def1810a0d7","reviewedHash":"sha256:a83bcd4299479b1e2c542bdb10c1979369ca5091030c00a63b278def1810a0d7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:efd6a2a3d4d848f1b1b07dfcd845d71c49a6703753778651ad5b70a383a5e28c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q290","contentProjectionSha256":"a83bcd4299479b1e2c542bdb10c1979369ca5091030c00a63b278def1810a0d7","reviewDecisionSha256":"efd6a2a3d4d848f1b1b07dfcd845d71c49a6703753778651ad5b70a383a5e28c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q291","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n098","noteKey":"tr.g07.turkce.n098","objectiveCode":"T.O.7.26","objective":"T.O.7.26","objectiveId":"T.O.7.26","objectives":["T.O.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":291,"end":293},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":0,"4":1,"5":2},"level":4,"question":"‘Renklerin İzinde Bir Sergi’ başlıklı metnin girişinde farklı yüzey düzenlerinin inceleneceği açıklanır. İkinci paragrafta sergideki örnekler sıralanır. Üçüncü paragraf, hiçbir geçiş cümlesi olmadan ‘Sergi hafta içi saat 16.00’ya kadar açıktır.’ bilgisine geçer ve metin burada biter.\n\nAşağıdaki eleştirilerden hangisi ölçüt, kanıt ve uygulanabilir alternatif içerir?","choices":["Metin sıkıcıdır; yazar daha yetenekli olmalıdır.","Başlıkta ‘renk’ sözcüğü geçtiği için metnin bütün yönleri kusursuzdur.","Başlık içerikteki renk ve yüzey düzeniyle ilişkilidir; ancak örneklerden ziyaret bilgisine bağlayıcı cümle olmadan geçildiği ve sonuç bulunmadığı için akış sınırlıdır. Geçiş cümlesi ile kısa bir sonuç eklenebilir.","Metne, sergide yer almayan sanatçıların yaşam öyküleri eklenmelidir."],"correct":2,"distractorWhy":["Kişisel saldırı ve belirsiz yargı: Metnin gözlenebilir özelliği yerine yazara yönelir, ölçüt ve uygulanabilir öneri sunmaz.","Tek kanıttan bütüne genelleme: Başlık-içerik bağlantısı, dil ve organizasyonun kusursuz olduğunu kanıtlamaz.","Doğru seçenek: Başlık ve organizasyon ayrı kanıtlarla incelenmiş, sınırlılığın etkisi açıklanmış ve doğrudan ilgili bir düzeltme önerilmiştir.","Kaynak ve amaç dışı alternatif: Metinde bulunmayan yaşam öykülerini eklemek, geçiş ve sonuç sorununu çözmez."],"explanation":"Başlık, girişteki renk ve yüzey düzeniyle bağlantılıdır. Buna karşılık örneklerden ziyaret saatine geçişi hazırlayan cümle ve ana düşünceyi tamamlayan sonuç yoktur. Üçüncü seçenek bu kanıtları ölçüte bağlar ve geçiş ile kısa sonuç önerir.","difficultyReason":"Başlığın güçlü yönü ile organizasyon sınırlılığını ayrı kanıtlarla değerlendirip soruna doğrudan bağlı bir geliştirme önerisi seçmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0291","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e9b3ac28309e87dce4026c27f1846727e892b96ec87b6051ceb9c6e560233937","reviewDecisionSha256":"780e33d57ba4ba46c8eedd08c4a595e00801303340ef76badd2effd3e6f14eed","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e9b3ac28309e87dce4026c27f1846727e892b96ec87b6051ceb9c6e560233937","reviewedHash":"sha256:e9b3ac28309e87dce4026c27f1846727e892b96ec87b6051ceb9c6e560233937","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:780e33d57ba4ba46c8eedd08c4a595e00801303340ef76badd2effd3e6f14eed; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q291","contentProjectionSha256":"e9b3ac28309e87dce4026c27f1846727e892b96ec87b6051ceb9c6e560233937","reviewDecisionSha256":"780e33d57ba4ba46c8eedd08c4a595e00801303340ef76badd2effd3e6f14eed","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q292","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n098","noteKey":"tr.g07.turkce.n098","objectiveCode":"T.O.7.26","objective":"T.O.7.26","objectiveId":"T.O.7.26","objectives":["T.O.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":291,"end":293},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":0,"4":1,"5":2},"level":5,"question":"Konuya yeni başlayan öğrenciler için yazılan bir metin, her paragrafta gözlenebilir bir sanat ayrıntısını açıklıyor. Ancak ‘kompozisyon’, ‘ritmik tekrar’ ve ‘yüzey düzeni’ terimlerini ilk kullanımlarında tanımlamıyor.\n\nBu metne yönelik en dengeli ve uygulanabilir eleştiri hangisidir?","choices":["Terimler bulunduğu için metnin hedef kitlesi kesinlikle uzmanlardır; başka inceleme gerekmez.","Örnekler açıklayıcı olsa da bütün terimler metinden çıkarılmalıdır.","Yazar konuyu bilmediği için terimleri açıklamamıştır.","Gözlem örnekleri soyut düşünceleri somutlaştıran güçlü bir yöndür; fakat açıklanmayan terimler yeni başlayan okuru zorlayabilir. İlk kullanımlarda kısa tanım veya küçük bir sözlük eklenmelidir."],"correct":3,"distractorWhy":["Hedef kitleyi kanıtsız değiştirme: Metnin yeni başlayanlara yazıldığı açıkça belirtilmiştir; terim bulunması bunu ortadan kaldırmaz.","Aşırı düzeltme: Sorun terimlerin varlığı değil, açıklanmamasıdır; bütün terimleri silmek öğrenme amacını zayıflatabilir.","Yazara yönelik niyet varsayımı: Metinden yazarın bilgi düzeyi çıkarılamaz; eleştiri gözlenebilir dil seçimiyle sınırlı olmalıdır.","Doğru seçenek: Güçlü örnekleme korunmuş, hedef kitleye göre terim açıklığı ölçütü kullanılmış ve uygulanabilir çözüm önerilmiştir."],"explanation":"Metnin her paragrafta gözlenebilir ayrıntı vermesi soyut kavramları somutlaştırır. Buna karşın üç terimin tanımsız bırakılması yeni başlayanların anlamasını zorlaştırabilir. İlk kullanımda kısa açıklama ya da sözlük eklemek, terimleri kaldırmadan sınırlılığı giderir.","difficultyReason":"Metnin güçlü ve sınırlı yönlerini hedef kitle ölçütüyle dengelemek, kişisel yargıdan kaçınmak ve orantılı bir alternatif belirlemek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0292","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"83c9d6c12cd98c44b444ebf9e635db4d9088f9a0541756a98eb7f53fe1fa7cc5","reviewDecisionSha256":"718754174253a49c18a0be21f1ccf2748353a43cf20bd4a2af1ab4c0cbb71bb5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:83c9d6c12cd98c44b444ebf9e635db4d9088f9a0541756a98eb7f53fe1fa7cc5","reviewedHash":"sha256:83c9d6c12cd98c44b444ebf9e635db4d9088f9a0541756a98eb7f53fe1fa7cc5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:718754174253a49c18a0be21f1ccf2748353a43cf20bd4a2af1ab4c0cbb71bb5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q292","contentProjectionSha256":"83c9d6c12cd98c44b444ebf9e635db4d9088f9a0541756a98eb7f53fe1fa7cc5","reviewDecisionSha256":"718754174253a49c18a0be21f1ccf2748353a43cf20bd4a2af1ab4c0cbb71bb5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q293","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n098","noteKey":"tr.g07.turkce.n098","objectiveCode":"T.O.7.26","objective":"T.O.7.26","objectiveId":"T.O.7.26","objectives":["T.O.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":291,"end":293},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":0,"4":1,"5":2},"level":5,"question":"Öğrencilerin sergi ziyaretini planlaması için hazırlanan metnin başlığı ‘Sessiz Çizgilerin Hikâyesi’dir. Metin, serginin üç bölümden oluştuğunu söyler; ilk iki bölümde renk ve düzen örneklerini tanıtır, son paragrafta ziyaret saati ile salon bilgisini verir.\n\nAşağıdaki eleştirilerden hangisi metnin amacı ve kanıt sınırı içinde kalır?","choices":["Başlık ilgi çekici ve görsel düzen konusuyla bağlantılıdır; ancak serginin üç bölümlü yapısını açıkça yansıtmadığı için kapsamı dar gösterir. Açıklayıcı bir alt başlık eklenebilir; ziyaret bilgisi hedef kitle için korunmalıdır.","Ziyaret saatleri sanatla ilgili olmadığı için son paragrafın tamamı silinmelidir.","Başlık şiirsel olduğu için metin güvenilmezdir.","Metin, sergideki bütün çalışmaların tarihini vermediği için başarısızdır."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenek: Başlığın güçlü ve sınırlı yönü metin içeriğiyle kanıtlanmış, alt başlık önerisi soruna uygun tutulmuş ve ziyaret planlama amacı korunmuştur.","Amaç dışı silme: Metin öğrenci ziyaretini planladığı için saat ve salon bilgisi işlevlidir; bunları bütünüyle kaldırmak hedef kitle ihtiyacını yok sayar.","Biçimi güvenilirlikle karıştırma: Şiirsel başlık tek başına metnin bilgi güvenilirliğini belirlemez.","Kaynak sınırını aşma: Metnin amacı bütün çalışmaların tarihini vermek değildir; böyle bir eksiklik ölçütü metinden çıkarılamaz."],"explanation":"Başlık, çizgi ve düzen konusuyla bağ kurarak ilgi uyandırır; ancak metindeki üç bölümlü yapıyı tek başına göstermeyebilir. Açıklayıcı alt başlık bu sınırlılığı giderebilir. Ziyaret saati ve salon bilgisi ise öğrencilerin ziyaret planlama amacına hizmet eder.","difficultyReason":"Başlık-içerik uyumu, hedef kitle ve metnin pratik amacı birlikte tartılmalı; yararlı bilgiyi koruyan sınırlı ve uygulanabilir eleştiri seçilmelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0293","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fb2edc46e3b5c27cb41192a46457dfffdf1b2d614109ede50d1b60c39829338a","reviewDecisionSha256":"b4d23eddaa87725b76c16f5c1cb5c03e63e8cf10a0fb26dd5f592537820a2dd0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fb2edc46e3b5c27cb41192a46457dfffdf1b2d614109ede50d1b60c39829338a","reviewedHash":"sha256:fb2edc46e3b5c27cb41192a46457dfffdf1b2d614109ede50d1b60c39829338a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b4d23eddaa87725b76c16f5c1cb5c03e63e8cf10a0fb26dd5f592537820a2dd0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q293","contentProjectionSha256":"fb2edc46e3b5c27cb41192a46457dfffdf1b2d614109ede50d1b60c39829338a","reviewDecisionSha256":"b4d23eddaa87725b76c16f5c1cb5c03e63e8cf10a0fb26dd5f592537820a2dd0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q294","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n099","noteKey":"tr.g07.turkce.n099","objectiveCode":"T.O.7.28","objective":"T.O.7.28","objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":294,"end":296},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":1,"question":"Aşağıdaki öğrenci ifadelerinden hangisi okuma sürecine yönelik kanıta dayalı bir öz yansıtma örneğidir?","choices":["Metni sevdim, bu yüzden okuma yöntemim başarılıydı.","İçerik ve dil satırlarında iki metinden de kanıt yazdım; organizasyon yargımda yalnız bir metni kullandım. Sonraki çalışmada teslimden önce her ölçütte iki kanıt olup olmadığını kontrol edeceğim.","Ben dikkatsiz bir okurum, bunu değiştiremem.","On sorudan sekizini doğru yaptığım için başka bir hedef belirlememe gerek yok."],"correct":1,"distractorWhy":["Beğeni-süreç karışıklığı: Metni sevmek, hangi okuma davranışının işe yaradığını gösteren bir kanıt değildir.","Doğru seçenek: Güçlü ve eksik yön ürün kanıtıyla belirlenmiş, ardından gözlenebilir bir kontrol tedbiri seçilmiştir.","Değişmez kişilik etiketi: ‘Dikkatsiz okur’ sözü geliştirilebilir davranışı tanımlamaz ve tedbir sunmaz.","Puanı tek ölçüt sayma: Doğru sayısı, kullanılan yöntemi ve sonraki hedefi açıklamaya yetmez."],"explanation":"İkinci ifade, içerik ve dil için iki metinden kanıt kullanıldığını, organizasyonda ise tek taraflı kalındığını somut biçimde gösterir. Ayrıca sonraki çalışma için ‘her ölçütte iki kanıt’ kontrolü gibi uygulanabilir bir tedbir belirler.","difficultyReason":"Kanıt, gelişmeye açık yön ve somut tedbir içeren ifadeyi genel beğeni, puan ve kişilik etiketlerinden ayırmak yeterlidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0294","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6fd644d10302e3f94b1d42fa3ce012304f45362e14a0a1d30dff270389034701","reviewDecisionSha256":"02911015a4c188e5cd9a83ba37ac1d257a3fdb2ea95d189f1aeec6c8ba8bd991","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6fd644d10302e3f94b1d42fa3ce012304f45362e14a0a1d30dff270389034701","reviewedHash":"sha256:6fd644d10302e3f94b1d42fa3ce012304f45362e14a0a1d30dff270389034701","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:02911015a4c188e5cd9a83ba37ac1d257a3fdb2ea95d189f1aeec6c8ba8bd991; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q294","contentProjectionSha256":"6fd644d10302e3f94b1d42fa3ce012304f45362e14a0a1d30dff270389034701","reviewDecisionSha256":"02911015a4c188e5cd9a83ba37ac1d257a3fdb2ea95d189f1aeec6c8ba8bd991","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q295","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n099","noteKey":"tr.g07.turkce.n099","objectiveCode":"T.O.7.28","objective":"T.O.7.28","objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":294,"end":296},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":2,"question":"Bir öğrenci neden-sonuç metnini okurken ‘bu nedenle’ ve ‘azaldıkça’ sözlerini işaretlemiş, ilk üç paragrafı doğru şemalaştırmış; fakat son paragraftaki öneriyi sonuç olarak yazmıştır.\n\nÖğrencinin güçlü yönünü koruyup gelişmeye açık yönünü destekleyen en uygun sonraki adım hangisidir?","choices":["Bağlayıcı sözleri işaretlemeyi bırakıp metni yalnız bir kez daha okumak","Hatasını kişilik özelliği sayıp daha zor metinlerden kaçınmak","Bağlayıcı sözleri işaretleme yöntemini koruyup her cümleye ‘neden, sonuç, sorun, öneri’ etiketlerinden birini vermeyi hedeflemek","Şemayı tamamen bırakıp yalnız doğru cevap sayısını kaydetmek"],"correct":2,"distractorWhy":["İşe yarayan yöntemi terk etme: Bağlayıcı sözleri işaretlemek ilk üç paragrafta doğru ilişki kurmaya yardımcı olmuştur.","Değişmez etiketleme: Hata, geliştirilebilir bir sınıflandırma davranışıdır; kişilik özelliği değildir.","Doğru seçenek: Başarılı bağlayıcı işaretleme korunur, öneri-sonuç ayrımını geliştirmek için somut ve uygulanabilir bir etiketleme tedbiri eklenir.","Süreç kanıtını yok sayma: Şemayı bırakıp yalnız puana bakmak hangi yöntemin işe yaradığını göstermeyecektir."],"explanation":"Öğrencinin bağlayıcı sözleri işaretlemesi ve üç paragrafı doğru şemalaştırması güçlü yöndür. Sorun, öneri ile sonucu ayıramamaktır. Her cümleyi işlevine göre etiketlemek bu eksikliği doğrudan hedefler ve başarılı yöntemi korur.","difficultyReason":"Verilen süreç kanıtından işe yarayan yöntemi ve tek geliştirme ihtiyacını belirleyip bunlara uygun tedbiri eşleştirmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0295","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d1ee6e34384069d39736236f049e01a981d0ccdf664f7d7f52bf314d3e5583dd","reviewDecisionSha256":"e3710ad5e597023fd68bfbb8aee40a8b45b382277b2d282a817f66377b4c5f80","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d1ee6e34384069d39736236f049e01a981d0ccdf664f7d7f52bf314d3e5583dd","reviewedHash":"sha256:d1ee6e34384069d39736236f049e01a981d0ccdf664f7d7f52bf314d3e5583dd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e3710ad5e597023fd68bfbb8aee40a8b45b382277b2d282a817f66377b4c5f80; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q295","contentProjectionSha256":"d1ee6e34384069d39736236f049e01a981d0ccdf664f7d7f52bf314d3e5583dd","reviewDecisionSha256":"e3710ad5e597023fd68bfbb8aee40a8b45b382277b2d282a817f66377b4c5f80","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q296","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n099","noteKey":"tr.g07.turkce.n099","objectiveCode":"T.O.7.28","objective":"T.O.7.28","objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":294,"end":296},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":4,"question":"Bir öğrenci iki sanat metnini içerik, dil ve organizasyon bakımından karşılaştırmıştır. İçerik ve dil satırlarında iki metinden de kanıt göstermiş, organizasyon satırına yalnız ‘B metni daha düzenli.’ yazmıştır. Çalışmayı planlanan süreden beş dakika önce bitirmiştir.\n\nAşağıdaki öz değerlendirmelerden hangisi süreci en eksiksiz biçimde yansıtır?","choices":["Görevi erken bitirdim, dolayısıyla bütün ölçütleri doğru kullandım.","Organizasyonu anlayamıyorum; bundan sonra bu bölümü boş bırakacağım.","İçerik ve dil kanıtlarım iyiydi. Bir sonraki çalışmada daha dikkatli olacağım.","İki sütunlu kanıt tablom içerik ve dil yargılarımı destekledi; organizasyon satırında yalnız bir metinden kanıt kullandım. Süre sorunu olmadığı için son beş dakikayı ‘her yargının iki metinde de kanıtı var mı?’ kontrolüne ayıracağım ve gelecek çalışmada giriş, gelişme ve sonuçtan en az birer kanıt göstereceğim."],"correct":3,"distractorWhy":["Süreyi başarıyla eşitleme: Erken bitirmek, organizasyon ölçütündeki kanıt eksikliğini ortadan kaldırmaz.","Değişmez yetersizlik ve kaçınma: Geliştirilebilir davranış yerine kalıcı etiket ve görevden vazgeçme önerilir.","Belirsiz tedbir: Güçlü yön belirtilse de ‘daha dikkatli olmak’ nasıl uygulanacağı ve nasıl ölçüleceği belli olmayan bir karardır.","Doğru seçenek: Süreç ve ürün kanıtları kullanılmış, güçlü ve açık yön ayrılmış, neden belirlenmiş, somut tedbir ve ölçülebilir yeni hedef kurulmuştur."],"explanation":"İçerik ve dil satırlarındaki çift yönlü kanıt güçlü yöndür; organizasyon yargısında yalnız bir metne dayanmak gelişmeye açık yöndür. Beş dakika erken bitirmek zaman eksikliği olmadığını gösterir. Son kontrol ve bölüm bazlı kanıt hedefi bu soruna doğrudan karşılık verir.","difficultyReason":"Ürün, yöntem ve süre kanıtlarını birlikte yorumlayıp güçlü yön, neden, tedbir ve ölçülebilir yeni hedefi tek değerlendirmede birleştirmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0296","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"38426a16c6f662902d331384c21ddfe43aa4a2654cd55c19ced77f877727121a","reviewDecisionSha256":"92f093b854221f9bc845c5820265be318bfa1172f372fa0207c78060dba22191","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:38426a16c6f662902d331384c21ddfe43aa4a2654cd55c19ced77f877727121a","reviewedHash":"sha256:38426a16c6f662902d331384c21ddfe43aa4a2654cd55c19ced77f877727121a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:92f093b854221f9bc845c5820265be318bfa1172f372fa0207c78060dba22191; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q296","contentProjectionSha256":"38426a16c6f662902d331384c21ddfe43aa4a2654cd55c19ced77f877727121a","reviewDecisionSha256":"92f093b854221f9bc845c5820265be318bfa1172f372fa0207c78060dba22191","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q297","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n087","noteKey":"tr.g07.turkce.n087","objectiveCode":"T.K.7.1","objective":"T.K.7.1","objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":297,"end":299},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":1,"question":"Bir öğrenci sınıfta okul sergisini tanıtacaktır. Aşağıdaki açılışlardan hangisi konuşmayı uygun biçimde başlatır?","choices":["Merhaba arkadaşlar. Bugün okul sergisindeki yazı-görsel ilişkisini iki örnek üzerinden açıklayacağım.","Herkes zaten konuyu biliyor, doğrudan üçüncü bölüme geçiyorum.","Beni kesmeyin; önce bütün notlarımı okuyacağım.","Bu sunumun konusu tam belli değil ama başlayayım."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenek: Selam, konu, amaç ve kapsam kısa ve anlaşılır biçimde verilmiştir.","Dinleyiciyi varsayma ve akışı bozma: Konu tanıtılmadan üçüncü bölüme geçilir, dinleyicinin bilgisi kanıtsız kabul edilir.","Etkileşimi kapatma: Küçümseyici bir buyruk kullanılır ve konuşma not okumaya indirgenir.","Amaç belirsizliği: Konu ve konuşma hedefi açıklanmadığı için dinleyici sürece hazırlanmaz."],"explanation":"Uygun açılışta dinleyici selamlanır, konu ve amaç belirtilir. ‘Merhaba arkadaşlar’ hitabı ile ‘yazı-görsel ilişkisini iki örnek üzerinden açıklayacağım’ cümlesi bu üç görevi birlikte yerine getirir.","difficultyReason":"Selam, konu ve amaç içeren açık açılışı doğrudan tanımak yeterlidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0297","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"001efa02b42abc3cfe23d1f3a560499d20c15feadb24861a8a8f5c2df145bb7d","reviewDecisionSha256":"95622a5ffa7e03f2b4cdc2d10a66ee5ce8b638bad8aacf0362dc5820a4f5683e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:001efa02b42abc3cfe23d1f3a560499d20c15feadb24861a8a8f5c2df145bb7d","reviewedHash":"sha256:001efa02b42abc3cfe23d1f3a560499d20c15feadb24861a8a8f5c2df145bb7d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:95622a5ffa7e03f2b4cdc2d10a66ee5ce8b638bad8aacf0362dc5820a4f5683e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q297","contentProjectionSha256":"001efa02b42abc3cfe23d1f3a560499d20c15feadb24861a8a8f5c2df145bb7d","reviewDecisionSha256":"95622a5ffa7e03f2b4cdc2d10a66ee5ce8b638bad8aacf0362dc5820a4f5683e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q298","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n087","noteKey":"tr.g07.turkce.n087","objectiveCode":"T.K.7.1","objective":"T.K.7.1","objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":297,"end":299},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":2,"question":"Bir dinleyici sunumdan sonra ‘Fotoğrafın metni desteklediğini neye göre söylüyorsun?’ diye soruyor. Konuşma sürecini iyi yöneten öğrenci aşağıdaki cevaplardan hangisini vermelidir?","choices":["Bunu anlamadıysanız sunumu dikkatli dinlememişsiniz.","Metin, desenlerin merkezden çevreye tekrarlandığını söylüyor; fotoğraf da bu yerleşimi görünür kılıyor. Sorunuz başka bir ayrıntıyla ilgiliyse onu da açabilirim.","Bu düzenin yüzyıllardır böyle olduğu zaten biliniyor.","Soruyu sonra konuşalım; şimdi hazırladığım metni okumaya devam edeceğim."],"correct":1,"distractorWhy":["Küçümseyici iletişim: Sorunun kanıt isteğini cevaplamak yerine dinleyiciyi suçlar.","Doğru seçenek: Soru doğrudan cevaplanır, metin ve fotoğraf arasındaki somut bağlantı kanıtlanır, ek açıklama için alan açılır.","Kaynak uydurma: ‘Yüzyıllardır’ bilgisi verilen içerikte yoktur ve sorulan yazı-görsel ilişkisini açıklamaz.","Etkileşimden kaçınma: Soruyu erteleyip hazırlanmış metne dönmek, dinleyici ihtiyacına göre konuşmayı uyarlamaz."],"explanation":"Soru, fotoğrafın destekleme işlevine kanıt istemektedir. İkinci cevap, metindeki ‘merkezden çevreye tekrar’ bilgisi ile fotoğrafta görülen yerleşimi eşleştirir; ardından dinleyiciye açıklama alanı bırakır.","difficultyReason":"Sorunun kanıt istediğini fark edip doğrudan, kaynak sınırını koruyan ve etkileşime açık cevabı seçmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0298","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ed7513893852f8f1507cde875c14b6c4b5ea64c8f484ebbde37b6646f547e9d4","reviewDecisionSha256":"b036ff4219f259e41016b80576b496b40bb14452c190dd569bcb84cebe33ed2d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ed7513893852f8f1507cde875c14b6c4b5ea64c8f484ebbde37b6646f547e9d4","reviewedHash":"sha256:ed7513893852f8f1507cde875c14b6c4b5ea64c8f484ebbde37b6646f547e9d4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b036ff4219f259e41016b80576b496b40bb14452c190dd569bcb84cebe33ed2d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q298","contentProjectionSha256":"ed7513893852f8f1507cde875c14b6c4b5ea64c8f484ebbde37b6646f547e9d4","reviewDecisionSha256":"b036ff4219f259e41016b80576b496b40bb14452c190dd569bcb84cebe33ed2d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q299","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n087","noteKey":"tr.g07.turkce.n087","objectiveCode":"T.K.7.1","objective":"T.K.7.1","objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":297,"end":299},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":1,"5":0},"level":4,"question":"Grup tartışmasında bir öğrenci ‘İkinci metin kesinlikle daha güvenilir.’ diyor fakat gerekçe vermiyor. Başka bir öğrenci de söz almak için bekliyor.\n\nKonuşma sürecini yönetmek ve tartışmayı derinleştirmek için en uygun davranış hangisidir?","choices":["Konuşanın sözünü kesip ‘Yanlış düşünüyorsun.’ demek","Konuyu değiştirmek ve hazırlanan uzun açıklamayı okumak","Uygun anda söz isteyip ‘Bu yargıyı hangi kaynak göstergesine dayandırıyorsun?’ diye sormak, cevabı kısaca özetlemek ve bekleyen katılımcıya söz vermek","Tartışma uzamasın diye gerekçesiz görüşü grup kararı ilan etmek"],"correct":2,"distractorWhy":["Söz kesme ve kişiye yönelme: Görüşün dayanağını araştırmak yerine konuşmacıyı doğrudan reddeder.","Konu çizgisini ve etkileşimi bozma: Sorunu çözmek yerine tartışmayı tek yönlü uzun konuşmaya çevirir.","Doğru seçenek: Söz sırası korunur, araştırıcı soru ile kanıt istenir, cevap izlenir ve başka katılımcıya alan açılır.","Kanıtsız karar: Gerekçesi olmayan görüşü sonuç saymak tartışmanın araştırma ve açıklama işlevini ortadan kaldırır."],"explanation":"Uygun davranış, konuşanın sözünü kesmeden kaynak göstergesini sormak, verilen cevabı anladığını özetle göstermek ve bekleyen kişiye söz vermektir. Böylece hem kanıt aranır hem söz sırası dengeli yönetilir.","difficultyReason":"Aynı anda söz alma-verme düzenini, saygılı araştırıcı soruyu, kanıt ihtiyacını ve tartışmanın devamını yönetmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0299","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1d8f8571eae19b7464b49bce7fd330545df075d23303961a609b82c09e178e6b","reviewDecisionSha256":"431b19ea5dd8492848e97453a9d1e776803996609b5687cdcec9eaebd0390e1e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1d8f8571eae19b7464b49bce7fd330545df075d23303961a609b82c09e178e6b","reviewedHash":"sha256:1d8f8571eae19b7464b49bce7fd330545df075d23303961a609b82c09e178e6b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:431b19ea5dd8492848e97453a9d1e776803996609b5687cdcec9eaebd0390e1e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q299","contentProjectionSha256":"1d8f8571eae19b7464b49bce7fd330545df075d23303961a609b82c09e178e6b","reviewDecisionSha256":"431b19ea5dd8492848e97453a9d1e776803996609b5687cdcec9eaebd0390e1e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q300","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n088","noteKey":"tr.g07.turkce.n088","objectiveCode":"T.K.7.11","objective":"T.K.7.11","objectiveId":"T.K.7.11","objectives":["T.K.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":300,"end":302},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":2,"question":"Bir okul sergisi afişinde ‘Gözlem’, ‘Karşılaştırma’ ve ‘Yeniden Tasarlama’ başlıklı üç bölüm görülüyor. Sunum henüz başlamamıştır.\n\nAşağıdaki cümlelerden hangisi konuşmada kullanılabilecek gerekçeli ve ölçülü bir tahmindir?","choices":["Sunum kesin olarak üç bölümden oluşur ve başka hiçbir bölüm yoktur.","Afiş güzel göründüğü için sunum başarılı olacaktır.","Sunumda sanatçıların yaşam öyküleri anlatılacaktır.","Başlıkların sırasına dayanarak sunumun önce ayrıntıları gözlemleme, sonra örnekleri karşılaştırma ve sonunda yeni bir tasarım önerme biçiminde ilerlemesi muhtemel."],"correct":3,"distractorWhy":["Kesinlik yanılgısı: Afişteki üç başlık sunumun başka hiçbir bölüm içermediğini kesinleştirmez.","Beğeniden sonuç çıkarma: Görsel beğeni, sunumun içeriği veya başarısı için yeterli kanıt değildir.","Dayanaksız içerik ekleme: Afişte yaşam öykülerine ilişkin hiçbir ipucu bulunmaz.","Doğru seçenek: Tahmin gözlenebilir başlıklara ve sıralarına dayanır, ‘muhtemel’ sözüyle kesin bilgiden ayrılır."],"explanation":"Afişteki üç başlığın anlamı ve sırası, olası sunum akışı için dayanak oluşturur. ‘Muhtemel’ sözü, bunun henüz doğrulanmış bilgi değil bir tahmin olduğunu açıkça gösterir.","difficultyReason":"Gözlenebilir ipucuya dayanan ve olasılık dili kullanan cümleyi kesinlik, beğeni ve dayanıksız içerikten ayırmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0300","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6b3e6854204fa2eb81662083d7e7f64dd1fd3ce3a119f600342028d7cfc82b9a","reviewDecisionSha256":"5596f4854552c6bf190c9dbf86fede99b9ee96942fc1800a9edaef417e4e2fdd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6b3e6854204fa2eb81662083d7e7f64dd1fd3ce3a119f600342028d7cfc82b9a","reviewedHash":"sha256:6b3e6854204fa2eb81662083d7e7f64dd1fd3ce3a119f600342028d7cfc82b9a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5596f4854552c6bf190c9dbf86fede99b9ee96942fc1800a9edaef417e4e2fdd; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q300","contentProjectionSha256":"6b3e6854204fa2eb81662083d7e7f64dd1fd3ce3a119f600342028d7cfc82b9a","reviewDecisionSha256":"5596f4854552c6bf190c9dbf86fede99b9ee96942fc1800a9edaef417e4e2fdd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q301","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n088","noteKey":"tr.g07.turkce.n088","objectiveCode":"T.K.7.11","objective":"T.K.7.11","objectiveId":"T.K.7.11","objectives":["T.K.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":300,"end":302},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":3,"question":"Bir arkadaşın hazırladığı gölge oyunu sahnesini anlatırken ‘Diyalog anlaşılır oldu ama geçişte izleyicinin ne olduğunu fark etmeyeceğinden endişeliyim.’ diyor ve ‘geçişte’ sözünü vurguluyor.\n\nKonuşmada tahminden yararlanmanın en uygun yolu hangisidir?","choices":["‘Geçişte endişeliyim’ vurguna göre iki sahne arasındaki bağlantı için öneri istiyor olabilirsin; doğru mu anladım?","Kesinlikle bütün çalışmanı beğenmediğini söylüyorsun.","Sakin konuştuğun için hiçbir yardım istemediğini biliyorum.","Ne istediğini sormadan sana bütünüyle yeni bir sahne yazacağım."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenek: Söz ve vurgu ipuçlarından ölçülü bir tahmin kurulur, ardından doğrudan soruyla sınanır.","Aşırı genelleme ve kesinlik: Arkadaş yalnız geçiş kaygısını belirtmiştir; bütün çalışmayı beğenmediği sonucu çıkmaz.","Tek ipucuna aşırı anlam yükleme: Sakin ton, yardım istemediğini kesinleştirmez; sözlerin içeriğiyle birlikte değerlendirilmelidir.","Tahmini sınamadan eyleme geçme: Yardım ihtiyacı doğrulanmadan tüm sahneyi değiştirmek iletişim amacını kaçırır."],"explanation":"Arkadaşın ‘geçişte’ sözünü vurgulaması, yardım ihtiyacının iki sahne arasındaki bağlantıya yönelik olabileceğini düşündürür. ‘Olabilirsin’ ifadesi tahmini sınırlar; ‘doğru mu anladım?’ sorusu ise yeni kanıt sağlar.","difficultyReason":"Söz içeriği ile vurgu ipucunu birleştirip kesinlikten kaçınan tahmini, onu sınayan açıklayıcı soruyla eşleştirmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0301","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5e0d29d525ae091e4ef23039beb55333252edfa48e755f31a243732f8e02ccbf","reviewDecisionSha256":"51449c92cd0ea2bd93cb01833454433d58c247009eafe105d1d6f9fb2e83c8d6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5e0d29d525ae091e4ef23039beb55333252edfa48e755f31a243732f8e02ccbf","reviewedHash":"sha256:5e0d29d525ae091e4ef23039beb55333252edfa48e755f31a243732f8e02ccbf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:51449c92cd0ea2bd93cb01833454433d58c247009eafe105d1d6f9fb2e83c8d6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q301","contentProjectionSha256":"5e0d29d525ae091e4ef23039beb55333252edfa48e755f31a243732f8e02ccbf","reviewDecisionSha256":"51449c92cd0ea2bd93cb01833454433d58c247009eafe105d1d6f9fb2e83c8d6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q302","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n088","noteKey":"tr.g07.turkce.n088","objectiveCode":"T.K.7.11","objective":"T.K.7.11","objectiveId":"T.K.7.11","objectives":["T.K.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":300,"end":302},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":5,"question":"Bir öğrenci, ‘Gözlem, Karşılaştırma, Tasarım’ başlıklı duyuruya bakarak karşılaştırmanın sunumun ikinci bölümünde yapılacağını tahmin ediyor. Sunum sırasında konuşmacı, ‘İkinci bölümde yalnız gözlem notlarını düzenleyeceğiz; karşılaştırmayı son değerlendirmede kullanacağız.’ diyor.\n\nÖğrencinin tahminini konuşmasına yansıtmasının en doğru biçimi hangisidir?","choices":["İlk tahminim kesin olduğundan konuşmacının açıklamasını dikkate almıyorum.","Başlıklara bakarak karşılaştırmanın ikinci bölüm olacağını düşünmüştüm; yeni açıklama, karşılaştırmanın son değerlendirmede kullanılacağını gösterdiği için tahminimi değiştiriyorum.","İlk tahminim değiştiğine göre duyurudaki hiçbir başlık bilgi vermez.","Yeni açıklamayı doğrulanmamış sayıp ilk tahmini gerçek bilgi olarak sunarım."],"correct":1,"distractorWhy":["Kanıta direnme: Yeni ve doğrudan açıklama geldiğinde ilk olasılıklı yargıda ısrar etmek tahmin güncelleme sürecini bozar.","Doğru seçenek: İlk dayanak belirtilmiş, yeni kanıt açıkça kullanılmış ve güncellenen sonuç kesin bilgiyle karıştırılmadan ifade edilmiştir.","Tümüyle değersizleştirme: Bir tahminin değişmesi, başlıkların hiçbir ipucu taşımadığı anlamına gelmez.","Tahmini gerçek sayma: Konuşmacının doğrudan açıklamasını yok sayıp ilk çıkarımı kesin bilgi gibi sunmak kanıt sırasını tersine çevirir."],"explanation":"İlk tahmin duyurudaki başlık sırasına dayanıyordu; konuşmacının açıklaması ise karşılaştırmanın son değerlendirmede kullanılacağını doğrudan bildirir. Bu yeni kanıt, tahminin değiştirilmesini gerektirir ve süreç açıkça ifade edilmelidir.","difficultyReason":"İlk ipucu, olasılıklı yargı ve sonradan gelen doğrudan kanıt arasındaki ilişkiyi kurup tahmini gerekçeli biçimde güncellemek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0302","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bb08107f8b548ea72adf843843d4d387d852260099d287140a110976f76adbc6","reviewDecisionSha256":"5b5f055942a9f071b1498e3ffde916b249e55ef12f3cee79a8fc185c387a800b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:bb08107f8b548ea72adf843843d4d387d852260099d287140a110976f76adbc6","reviewedHash":"sha256:bb08107f8b548ea72adf843843d4d387d852260099d287140a110976f76adbc6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5b5f055942a9f071b1498e3ffde916b249e55ef12f3cee79a8fc185c387a800b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q302","contentProjectionSha256":"bb08107f8b548ea72adf843843d4d387d852260099d287140a110976f76adbc6","reviewDecisionSha256":"5b5f055942a9f071b1498e3ffde916b249e55ef12f3cee79a8fc185c387a800b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q303","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n089","noteKey":"tr.g07.turkce.n089","objectiveCode":"T.K.7.12","objective":"T.K.7.12","objectiveId":"T.K.7.12","objectives":["T.K.7.12"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":303,"end":305},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":2,"question":"Aşağıdaki konuşma cümlelerinden hangisi iki sunumu aynı ölçüte göre karşılaştırır?","choices":["Birinci sunuda fotoğraf vardı; ikinci sunu beş dakika sürdü.","İkinci sunuyu daha çok sevdim, bu yüzden daha güvenilirdir.","İki sunu da kullandığı kaynakları belirtir; birincisi künyeyi ilgili bölümde, ikincisi bütün künyeleri sunumun sonunda verir.","Sunuları ‘dijital’ ve ‘basılı’ gruplarına ayırdım."],"correct":2,"distractorWhy":["Eş değer olmayan ölçütler: Bir sununun görseli ile diğerinin süresi karşılaştırıldığı için ortak ölçüt yoktur.","Beğeniyi güvenilirlik kanıtı sayma: Kişisel tercih, kaynak güvenilirliğini göstermez.","Doğru seçenek: İki sunu da aynı ‘kaynakları gösterme düzeni’ ölçütünde incelenmiş; ortak ve farklı yön birlikte verilmiştir.","Sınıflandırma-karşılaştırma karışıklığı: Sunuları gruplara ayırmak, ortak ve ayrılan yönleri aynı ölçütte ilişkilendirmez."],"explanation":"Üçüncü cümlede ortak ölçüt kaynakların sunuluş biçimidir. İki sununun da kaynak belirttiği söylenir; ardından künyelerin ilgili bölümde veya sonda verilmesi aynı ölçütte farklılık olarak açıklanır.","difficultyReason":"Ortak ölçüt kullanan karşılaştırmayı farklı özellik sıralaması, kişisel beğeni ve sınıflandırmadan ayırmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0303","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e413a9ab6eec10044c870b52657a2b7eb8c31e8d9d4be6bc92aeb4318f1c1cc9","reviewDecisionSha256":"b8676dc9e8610dc7e2f1d4afd253609d6d92236070ac306cdd1535d0058e672f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e413a9ab6eec10044c870b52657a2b7eb8c31e8d9d4be6bc92aeb4318f1c1cc9","reviewedHash":"sha256:e413a9ab6eec10044c870b52657a2b7eb8c31e8d9d4be6bc92aeb4318f1c1cc9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b8676dc9e8610dc7e2f1d4afd253609d6d92236070ac306cdd1535d0058e672f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q303","contentProjectionSha256":"e413a9ab6eec10044c870b52657a2b7eb8c31e8d9d4be6bc92aeb4318f1c1cc9","reviewDecisionSha256":"b8676dc9e8610dc7e2f1d4afd253609d6d92236070ac306cdd1535d0058e672f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q304","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n089","noteKey":"tr.g07.turkce.n089","objectiveCode":"T.K.7.12","objective":"T.K.7.12","objectiveId":"T.K.7.12","objectives":["T.K.7.12"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":303,"end":305},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":3,"question":"Tanıtım A, çalışmaların yakın çekim fotoğraflarını ve kısa açıklamalarını içeriyor; ancak sergide izlenecek sırayı göstermiyor. Tanıtım B, bölüm adlarını bir yönlendirme şemasıyla veriyor ve kısa sesli açıklamalar sunuyor; fakat ayrıntılı yakın çekim kullanmıyor.\n\nBu iki tanıtım için aşağıdaki sözlü sonuçlardan hangisi amaca göre sınırlandırılmıştır?","choices":["Bütün amaçlar için A daha iyidir, çünkü daha çok fotoğraf vardır.","B daha düzenlidir; bu nedenle A’nın hiçbir işlevi yoktur.","A ile B karşılaştırılamaz, çünkü kullandıkları araçlar farklıdır.","Gezi sırasını bilmek isteyen yeni ziyaretçi için B’nin yönlendirme şeması; çalışma ayrıntılarını incelemek isteyen öğrenci için A’nın yakın çekimleri daha işlevlidir."],"correct":3,"distractorWhy":["Mutlak üstünlük genellemesi: Fotoğraf sayısı bütün kullanım amaçları için uygunluğu belirlemez.","Bir güçlü yönden bütünü değersizleştirme: B’nin yönlendirmesi, A’nın ayrıntılı inceleme işlevini ortadan kaldırmaz.","Araç farkını engel sayma: Farklı araçlar, aynı kullanım amacı ve kanıt ölçütleriyle karşılaştırılabilir.","Doğru seçenek: Her tanıtımın gözlenebilir özelliği belirli bir dinleyici ihtiyacına bağlanmış ve sonuç koşulla sınırlandırılmıştır."],"explanation":"B’deki yönlendirme şeması gezi sırasını, A’daki yakın çekimler ise ayrıntılı görsel incelemeyi destekler. Bu nedenle seçim ‘hangisi her bakımdan daha iyi’ sorusuna değil, dinleyicinin ihtiyacına göre yapılmalıdır.","difficultyReason":"İki tanıtımın farklı kanıt türlerini iki ayrı kullanım amacıyla eşleştirip mutlak üstünlük yerine koşullu sonuç kurmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0304","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"58339c4b77f00b1cb2adeae9a7f6cb3c87622691e446c9a28bee5c3d88a8b04a","reviewDecisionSha256":"59f636c77b1db5475ed66b311dba785ce07666fd8b714bc5881833d38fbc0bf7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:58339c4b77f00b1cb2adeae9a7f6cb3c87622691e446c9a28bee5c3d88a8b04a","reviewedHash":"sha256:58339c4b77f00b1cb2adeae9a7f6cb3c87622691e446c9a28bee5c3d88a8b04a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:59f636c77b1db5475ed66b311dba785ce07666fd8b714bc5881833d38fbc0bf7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q304","contentProjectionSha256":"58339c4b77f00b1cb2adeae9a7f6cb3c87622691e446c9a28bee5c3d88a8b04a","reviewDecisionSha256":"59f636c77b1db5475ed66b311dba785ce07666fd8b714bc5881833d38fbc0bf7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q305","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n089","noteKey":"tr.g07.turkce.n089","objectiveCode":"T.K.7.12","objective":"T.K.7.12","objectiveId":"T.K.7.12","objectives":["T.K.7.12"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":303,"end":305},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":5,"question":"A önerisinde öğrenciler, güvenilir kaynaklardan aldıkları notlarla büyük bir karşılaştırma panosu hazırlayacaktır; bütün bilgiler aynı anda görülebilecek, ancak sonradan düzenleme yapmak zor olacaktır. B önerisinde aynı bilgiler kaynak künyeli dijital kartlara yerleştirilecek; kartların sırası kolay değişecek, fakat sunum için cihaz gerekecektir.\n\nGrup toplantısında yapılabilecek en kanıtlı ve dengeli karşılaştırma hangisidir?","choices":["İki öneri de kaynaklı bilgiyi karşılaştırmalı sunar. Yeni bilgi eklenmesi bekleniyorsa B kolay güncellenir; bütün bulguları aynı anda görmek ve cihaz kullanmamak öncelikliyse A daha uygundur.","Dijital olan her zaman üstündür; bu nedenle B seçilmelidir.","A’da pano, B’de kaynak künyesi bulunduğu için B daha güzeldir.","İki öneriyi ‘iyi’ ve ‘kötü’ diye ayırmak karar vermek için yeterlidir."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenek: Ortak yön, güncellenebilirlik, aynı anda görünürlük ve ortam koşulu aynı verilerle karşılaştırılmış; yargı önceliğe göre sınırlandırılmıştır.","Teknoloji üstünlüğü genellemesi: Dijital biçim her koşulda daha uygun değildir; cihaz gereksinimi ve kullanım amacı göz ardı edilmiştir.","Ölçüt karışıklığı ve beğeni: Pano ile künye farklı özelliklerdir; ‘güzel’ yargısı karar ölçütü değildir.","Tarafsız ölçüt eksikliği: ‘İyi-kötü’ etiketleri hangi koşulda neden seçim yapıldığını açıklamaz."],"explanation":"Her iki öneri de kaynaklı bilgiyi karşılaştırmalı sunar. B’nin kartları güncellenebilir; A’nın panosu bütün bulguları aynı yüzeyde ve cihazsız gösterir. Doğru karar, grubun güncelleme, birlikte görme ve ortam koşulu önceliklerine göre değişir.","difficultyReason":"Ortak amaç, güncellenebilirlik, görünürlük ve teknik koşulları birlikte karşılaştırıp farklı öncelikler için ayrı ve sınırlı yargılar kurmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0305","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9519fb424a2a8467e627fc7b5a5c9170f6438d0d752c8bfcc5512b80c6a53a9f","reviewDecisionSha256":"aa6fee117a2a4fb2afee3c8f8c68cc04ccb0f8a6312472998d007cbc95985faa","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9519fb424a2a8467e627fc7b5a5c9170f6438d0d752c8bfcc5512b80c6a53a9f","reviewedHash":"sha256:9519fb424a2a8467e627fc7b5a5c9170f6438d0d752c8bfcc5512b80c6a53a9f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:aa6fee117a2a4fb2afee3c8f8c68cc04ccb0f8a6312472998d007cbc95985faa; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q305","contentProjectionSha256":"9519fb424a2a8467e627fc7b5a5c9170f6438d0d752c8bfcc5512b80c6a53a9f","reviewDecisionSha256":"aa6fee117a2a4fb2afee3c8f8c68cc04ccb0f8a6312472998d007cbc95985faa","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q306","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n090","noteKey":"tr.g07.turkce.n090","objectiveCode":"T.K.7.20","objective":"T.K.7.20","objectiveId":"T.K.7.20","objectives":["T.K.7.20"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":306,"end":308},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":2,"question":"Aşağıdaki planlardan hangisi hazırlıklı bir konuşmayı anlaşılır biçimde yapılandırır?","choices":["Araştırmada bulunan bütün bilgileri kaynak sırası gözetmeden anlatmak; süre kalırsa kapanış yapmak","Açılışta amaç ve ana düşünceyi belirtmek; her ana bölümde bir düşünceyi kanıtla desteklemek; ilgili görseli o bölümde kullanmak; kapanışta sonucu ana düşünceye bağlamak","Slaytlardaki uzun metni baştan sona okumak ve soru gelmemesini istemek","Önce görselleri seçmek, sonra konuşmanın konusunu sunum sırasında belirlemek"],"correct":1,"distractorWhy":["Bilgi yığını ve eksik yapı: Amaç, bölüm düzeni ve planlı kapanış bulunmaz.","Doğru seçenek: Açılış, kanıtlı ana bölümler, işlevli görsel ve ana düşünceye dönen kapanış bütünlüklü bir sıra oluşturur.","Metin okuma ve etkileşimi kapatma: Slayt konuşma planının yerine geçirilir, dinleyici soruları engellenir.","Amaç-sonra araç yanılgısı: Konu ve amaç belirlenmeden görsel seçmek, konuşmanın yapısını rastlantıya bırakır."],"explanation":"Hazırlıklı konuşmada amaç ve ana düşünce açılışta görünür olmalı; her bölüm bu düşünceyi kanıtla geliştirmeli; görsel açıklanan noktaya bağlı kullanılmalı; kapanış da temel sonuca dönmelidir. Bu yapıyı yalnız ikinci plan kurar.","difficultyReason":"Hazırlıklı konuşmanın temel bölümlerini ve her bölümün işlevini içeren planı dağınık bilgi, metin okuma ve amaçsız görsel kullanımından ayırmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0306","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"89722ffba9177e59a8695d68342cff90fcfd8c29dda5906fe65be605beca4402","reviewDecisionSha256":"b8d3e73a64faadd27b5b51558f8d2757019f0627915088d9796eba270533b6f2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:89722ffba9177e59a8695d68342cff90fcfd8c29dda5906fe65be605beca4402","reviewedHash":"sha256:89722ffba9177e59a8695d68342cff90fcfd8c29dda5906fe65be605beca4402","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b8d3e73a64faadd27b5b51558f8d2757019f0627915088d9796eba270533b6f2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q306","contentProjectionSha256":"89722ffba9177e59a8695d68342cff90fcfd8c29dda5906fe65be605beca4402","reviewDecisionSha256":"b8d3e73a64faadd27b5b51558f8d2757019f0627915088d9796eba270533b6f2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q307","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n090","noteKey":"tr.g07.turkce.n090","objectiveCode":"T.K.7.20","objective":"T.K.7.20","objectiveId":"T.K.7.20","objectives":["T.K.7.20"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":306,"end":308},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":3,"question":"Bir öğrencinin hazırladığı konuşma taslağı altı dakika sürüyor; görev süresi dört dakikadır. Taslakta aynı düşünceyi açıklayan iki benzer örnek ve her slaytta uzun metinler vardır.\n\nÖğrenci yapıyı bozmadan süreyi nasıl düzenlemelidir?","choices":["Hiçbir bölümü çıkarmadan çok hızlı konuşmalıdır.","Süreyi tutturmak için kapanışı ve kaynak bilgisini silmelidir.","Yinelenen örneği çıkarmalı, her bölümde ana düşünceyle doğrudan ilgili tek kanıtı bırakmalı ve geçişlerle birlikte yeniden prova yapmalıdır.","Metni kısaltmak yerine daha fazla slayt eklemelidir."],"correct":2,"distractorWhy":["Hızla telafi yanılgısı: Çok hızlı konuşmak açıklığı ve dinleyicinin izlemesini bozar, içerik seçimi sorununu çözmez.","Temel bölümleri silme: Kapanış ve kaynak bilgisi konuşmanın amacı ile güvenilirliğini destekler; ilk çıkarılacak ögeler değildir.","Doğru seçenek: Tekrarlanan içerik ayıklanır, ana düşünce-kanıt yapısı korunur ve süre geçişlerle birlikte prova edilerek sınanır.","Görsel yığını: Slayt sayısını artırmak süre ve uzun metin sorununu büyütür."],"explanation":"Süreyi düşürmenin en uygun yolu, aynı düşünceyi yineleyen örneği çıkarmak ve her bölümde yalnız işlevli kanıtı bırakmaktır. Ardından geçişlerle prova yapmak, dört dakikalık yapının gerçekten korunup korunmadığını gösterir.","difficultyReason":"Süre sorununun kaynağını tekrarlı içerikte bulup ana düşünce, kanıt, kaynak ve kapanışı koruyan seçici bir düzenleme yapmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0307","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3036b5ef73b78ae9be06d4fea265f98af0c7a03c01c308117aeb1cdb18d92c1d","reviewDecisionSha256":"832aeca43c6bded1b3cec690970c554e0ffbd3728f77b78403a3e9544e916e75","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3036b5ef73b78ae9be06d4fea265f98af0c7a03c01c308117aeb1cdb18d92c1d","reviewedHash":"sha256:3036b5ef73b78ae9be06d4fea265f98af0c7a03c01c308117aeb1cdb18d92c1d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:832aeca43c6bded1b3cec690970c554e0ffbd3728f77b78403a3e9544e916e75; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q307","contentProjectionSha256":"3036b5ef73b78ae9be06d4fea265f98af0c7a03c01c308117aeb1cdb18d92c1d","reviewDecisionSha256":"832aeca43c6bded1b3cec690970c554e0ffbd3728f77b78403a3e9544e916e75","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q308","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n090","noteKey":"tr.g07.turkce.n090","objectiveCode":"T.K.7.20","objective":"T.K.7.20","objectiveId":"T.K.7.20","objectives":["T.K.7.20"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":306,"end":308},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":5,"question":"Dört kişilik bir grup, geleneksel mimariye ilişkin kaynak taramasını sunacaktır. Her öğrenci kendi topladığı bilgileri ayrı sırayla anlatınca aynı noktalar tekrarlanmış, bölümler arasında geçiş kurulmamış ve ortak sonuç oluşmamıştır.\n\nSunumu en etkili biçimde yeniden yapılandıran plan hangisidir?","choices":["Herkes kendi notlarını değiştirmeden art arda okusun.","Tekrarları koruyup sunum süresini uzatsınlar.","Bölümleri öğrenci adlarına göre ayırıp ortak sonuçtan vazgeçsinler.","Sunumu ‘araştırma sorusu ve yöntem, ortak bulgular, değişen yönler, kaynak sınırları ve sonuç’ işlevlerine göre bölmek; her bölüm için kanıt ve geçiş belirlemek; olası soruları hazırlayıp süre ve açıklık ölçütleriyle prova yapmak"],"correct":3,"distractorWhy":["Dağınık yapıyı koruma: Ayrı not okumaları tekrar, geçiş ve ortak sonuç sorunlarını çözmez.","Süreyi büyüterek sorun çözme: Tekrarların kalması dinleyici yükünü artırır ve yapı eksikliğini sürdürür.","Kişi merkezli bölümleme: Bölümleri konuşmacı adına göre ayırmak, ortak araştırma amacını ve sonuç zincirini kurmaz.","Doğru seçenek: Bölümler işleve göre düzenlenir, kanıt ve geçişler ortaklaştırılır, kaynak sınırı korunur, soru tahmini ve ölçütlü prova ile bütün yapı denetlenir."],"explanation":"Sorun, dört ayrı konuşmanın ortak bir yapı oluşturmamasıdır. İşlev temelli bölümler bütün notları aynı araştırma sorusuna bağlar; kanıt ve geçişler tekrarları azaltır; kaynak sınırı ile sonuç güvenilirliği korur; prova da süre ve açıklığı denetler.","difficultyReason":"Tekrar, bölümleme, kanıt, geçiş, kaynak sınırı, soru hazırlığı ve prova sorunlarını tek bir ortak sunum mimarisinde çözmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0308","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e9a0fae3e6b9ba79b84d740aa7d9bdfcda02743c9fbc81374b9f20260b1289e0","reviewDecisionSha256":"fcd37b8d7438ea6e5d9d9f54441e568e1a69fb4601ea19683b5a570fbdc1958f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e9a0fae3e6b9ba79b84d740aa7d9bdfcda02743c9fbc81374b9f20260b1289e0","reviewedHash":"sha256:e9a0fae3e6b9ba79b84d740aa7d9bdfcda02743c9fbc81374b9f20260b1289e0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fcd37b8d7438ea6e5d9d9f54441e568e1a69fb4601ea19683b5a570fbdc1958f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q308","contentProjectionSha256":"e9a0fae3e6b9ba79b84d740aa7d9bdfcda02743c9fbc81374b9f20260b1289e0","reviewDecisionSha256":"fcd37b8d7438ea6e5d9d9f54441e568e1a69fb4601ea19683b5a570fbdc1958f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q309","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-23","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-23","noteId":"tr.g07.turkce.n091","noteKey":"tr.g07.turkce.n091","objectiveCode":"T.K.7.23","objective":"T.K.7.23","objectiveId":"T.K.7.23","objectives":["T.K.7.23"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":309,"end":311},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":2,"question":"Aşağıdaki cümlelerden hangisi konuşmada süre ve görev bilgisini açık, doğrudan ve yanlış anlamaya yer bırakmayacak biçimde verir?","choices":["Sunum dört dakika sürecek ve her grup iki kanıt gösterecek.","Zaman, avuçlarımızdan usulca kayacak.","Kaynaklar bize göz kırpınca konuşmaya başlayacağız.","Her şey gerektiği kadar anlatılsın."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenek: Süre ve beklenen kanıt sayısı ölçülebilir biçimde doğrudan bildirilmiştir.","Mecazla belirsizleştirme: Zamanın ‘kayması’ süreyi dakika olarak veya görevi açıkça belirtmez.","Kişileştirme ve yönerge eksikliği: Kaynakların göz kırpması gerçek bir başlama koşulu değildir.","Belirsiz ölçüt: ‘Gerektiği kadar’ ifadesi süreyi ve görev kapsamını somutlaştırmaz."],"explanation":"Bir yönergede süre ve yapılacak iş açık verilmelidir. ‘Dört dakika’ ve ‘iki kanıt’ ifadeleri hem zaman sınırını hem görev beklentisini ölçülebilir biçimde bildirir.","difficultyReason":"Açık ve ölçülebilir yönergeyi mecazlı ya da belirsiz ifadelerden ayırmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0309","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e12287064f670c0a17275563b9c34c89b08ef225a3ca1dd7e9aa80a391484fb2","reviewDecisionSha256":"5e6b5b3947c9cafc550e84cb0e4192f99060868ba708ecff0911fe9e4db0ab4e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e12287064f670c0a17275563b9c34c89b08ef225a3ca1dd7e9aa80a391484fb2","reviewedHash":"sha256:e12287064f670c0a17275563b9c34c89b08ef225a3ca1dd7e9aa80a391484fb2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5e6b5b3947c9cafc550e84cb0e4192f99060868ba708ecff0911fe9e4db0ab4e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q309","contentProjectionSha256":"e12287064f670c0a17275563b9c34c89b08ef225a3ca1dd7e9aa80a391484fb2","reviewDecisionSha256":"5e6b5b3947c9cafc550e84cb0e4192f99060868ba708ecff0911fe9e4db0ab4e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q310","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-23","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-23","noteId":"tr.g07.turkce.n091","noteKey":"tr.g07.turkce.n091","objectiveCode":"T.K.7.23","objective":"T.K.7.23","objectiveId":"T.K.7.23","objectives":["T.K.7.23"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":309,"end":311},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":3,"question":"Sanat içeriklerinin gençlere ulaştırılması tartışılırken bir konuşmacı ‘Bu çalışmalar yalnız raflarda uyumamalı.’ diyor.\n\nBağlama göre bu örtük ifadenin desteklediği çıkarım hangisidir?","choices":["Çalışmaların gece saatlerinde korunması gerekir.","Çalışmaların yalnız saklanmayıp uygun ortamlarda insanlarla buluşturulması gerekir.","Rafların fiziksel olarak yenilenmesi gerekir.","Bütün çalışmaların hemen satılması gerekir."],"correct":1,"distractorWhy":["Gerçek anlam yanılgısı: ‘Uyumak’ fiili burada çalışmaların gece durumunu değil, kullanılmadan bekletilmesini anlatan kişileştirmedir.","Doğru seçenek: Erişim bağlamı ve ‘yalnız raflarda’ ipucu, içeriklerin saklı kalmayıp paylaşılması gerektiği çıkarımını destekler.","Nesneye odaklanma hatası: Cümlenin konusu rafların yapısı değil, çalışmaların erişime açılmasıdır.","Aşırı ve dayanıksız çıkarım: Paylaşma çağrısı, bütün çalışmaların satılması gerektiğini göstermez."],"explanation":"Tartışmanın konusu sanat içeriklerine erişimdir. ‘Raflarda uyumak’ ifadesi çalışmaların kullanılmadan saklı kalmasını kişileştirir. Bu bağlam, onların uygun ortamlarda insanlarla buluşturulması gerektiği çıkarımını destekler.","difficultyReason":"Kişileştirmeyi gerçek anlamdan ayırıp tartışma bağlamındaki erişim ipucuyla sınırlı bir örtük anlam çıkarmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0310","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"361d10ed6b475a5eb82964b50de6813b7c3ad14bff844f35d078dfda9c331ba1","reviewDecisionSha256":"9c20b091ba0a31ea0bfaa698ca56112b7ef1658afafa514852cf3a29930476ee","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:361d10ed6b475a5eb82964b50de6813b7c3ad14bff844f35d078dfda9c331ba1","reviewedHash":"sha256:361d10ed6b475a5eb82964b50de6813b7c3ad14bff844f35d078dfda9c331ba1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9c20b091ba0a31ea0bfaa698ca56112b7ef1658afafa514852cf3a29930476ee; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q310","contentProjectionSha256":"361d10ed6b475a5eb82964b50de6813b7c3ad14bff844f35d078dfda9c331ba1","reviewDecisionSha256":"9c20b091ba0a31ea0bfaa698ca56112b7ef1658afafa514852cf3a29930476ee","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q311","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-23","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-23","noteId":"tr.g07.turkce.n091","noteKey":"tr.g07.turkce.n091","objectiveCode":"T.K.7.23","objective":"T.K.7.23","objectiveId":"T.K.7.23","objectives":["T.K.7.23"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"questionIndexRange":{"start":309,"end":311},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"level":5,"question":"Bir sergi sunumunda süre bilgisinin açıkça verilmesi, son bölümde yan yana yinelenen biçimlerin oluşturduğu etkinin ise estetik bir yorumla anlatılması isteniyor.\n\nAşağıdaki konuşma parçalarından hangisi açık bilgi ile bağlam destekli örtük anlatımı doğru dengeler?","choices":["Zaman bize darılmadan konuşalım. Biçimler kesinlikle birbirleriyle konuşuyor.","Sunum kısa olacak. Görsel çok güzel.","Sunum dört dakika sürecek. Son bölümde yan yana yinelenen biçimler görülüyor; bu biçimler sanki birbirinin sözünü tamamlıyor.","Dört dakika bir kuş gibi uçacak. Biçimlerin ne anlatmak istediğini herkes zaten bilir."],"correct":2,"distractorWhy":["Yönergeyi mecazla kapatma ve yorumu gerçek sayma: Süre açık verilmez, kişileştirme ‘kesinlikle’ sözüyle olgusal iddiaya dönüştürülür.","Belirsizlik ve kanıtsız beğeni: ‘Kısa’ ölçülebilir süre değildir; ‘çok güzel’ ifadesi bağlamlı bir örtük anlam kurmaz.","Doğru seçenek: Süre doğrudan ve ölçülebilir verilir; önce gözlenebilir tekrar belirtilir, ardından ‘sanki’ ile kişileştirme olduğu açık bir estetik yorum kurulur.","Açık bilgiyi mecazlaştırma ve çıkarımı dayatma: Süre şiirsel ifadeye dönüşür, biçimlerin anlamı için bağlam kanıtı yerine ‘herkes bilir’ denir."],"explanation":"‘Sunum dört dakika sürecek.’ cümlesi yanlış anlaşılmaması gereken süreyi açıkça verir. Ardından ‘yan yana yinelenen biçimler’ gözlem kanıtını oluşturur; ‘sanki birbirinin sözünü tamamlıyor’ ifadesi ise bu kanıta dayalı kişileştirmeyi yorum olarak sunar.","difficultyReason":"Yönerge bilgisinin açıklığını, gözlenebilir bağlam ipucunu ve kişileştirme yoluyla kurulan fakat gerçek bilgiye dönüştürülmeyen örtük yorumu birlikte denetlemek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0311","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4e12f89dc31cff171d4869e4e1eca1d68a01f0e51cf24e7689d16180e4eb50f0","reviewDecisionSha256":"d41e8f31f6540b14dbdd130f9cc39127bea29f00d2f25239d217ec0112b711d6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4e12f89dc31cff171d4869e4e1eca1d68a01f0e51cf24e7689d16180e4eb50f0","reviewedHash":"sha256:4e12f89dc31cff171d4869e4e1eca1d68a01f0e51cf24e7689d16180e4eb50f0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d41e8f31f6540b14dbdd130f9cc39127bea29f00d2f25239d217ec0112b711d6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q311","contentProjectionSha256":"4e12f89dc31cff171d4869e4e1eca1d68a01f0e51cf24e7689d16180e4eb50f0","reviewDecisionSha256":"d41e8f31f6540b14dbdd130f9cc39127bea29f00d2f25239d217ec0112b711d6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q312","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n092","noteKey":"tr.g07.turkce.n092","objectiveCode":"T.K.7.26","objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":312,"end":314},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":1,"C":0,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":1,"question":"Bir öğrenci, Türk sanatı temalı dört dakikalık sunumundan sonra aşağıdaki öz değerlendirmelerden hangisini yazarsa konuşmasını kanıta dayalı biçimde değerlendirmiş olur?","choices":["Sunumum kötüydü; ben zaten topluluk önünde konuşamıyorum.","Bir dahaki sefere daha çok çalışacağım.","Arkadaşım beğendiği için sunumumun her bölümü başarılıydı.","Kaydın son bölümünde sesim azaldı ve iki dinleyici tekrar istedi; sonraki provada bu bölümü ayakta iki kez seslendireceğim."],"correct":3,"distractorWhy":["Kişiyi etiketleme hatası vardır; belirli bir konuşma davranışı ve performans kanıtı gösterilmemiştir.","Belirsiz tedbir hatası vardır; neyin, hangi yöntemle ve nasıl geliştirileceği ölçülebilir biçimde açıklanmamıştır.","Tek geri bildirimden genelleme hatası vardır; bir kişinin beğenisi bütün konuşmanın başarılı olduğunu kanıtlamaz.","Doğru seçenektir; kayıt ve dinleyici tepkisi kanıt olarak kullanılmış, gelişim alanına uygun somut bir prova tedbiri belirlenmiştir."],"explanation":"Kanıta dayalı öz yansıtma, genel bir başarı etiketi vermek yerine gözlenebilir davranışı, bu davranışın sonucunu ve uygulanabilir tedbiri birlikte gösterir. Doğru seçenek ses düzeyinin düştüğü bölüm kayıtla, etkisi ise iki dinleyicinin tekrar istemesiyle kanıtlanmış; sonraki prova için denetlenebilir bir adım yazılmıştır.","difficultyReason":"Öğrenci, genel beğeni ve kişisel etiketleri somut performans kanıtı ile uygulanabilir tedbirden ayırt eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0312","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"930caed483e72af619c912ff8bf145cbead3da1144aecdf8f32430402896e2fb","reviewDecisionSha256":"341fae7e8b8d1ef248ff08885983e01a14beac7fe4ea7b5f160a29cc9fa5a70b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:930caed483e72af619c912ff8bf145cbead3da1144aecdf8f32430402896e2fb","reviewedHash":"sha256:930caed483e72af619c912ff8bf145cbead3da1144aecdf8f32430402896e2fb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:341fae7e8b8d1ef248ff08885983e01a14beac7fe4ea7b5f160a29cc9fa5a70b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q312","contentProjectionSha256":"930caed483e72af619c912ff8bf145cbead3da1144aecdf8f32430402896e2fb","reviewDecisionSha256":"341fae7e8b8d1ef248ff08885983e01a14beac7fe4ea7b5f160a29cc9fa5a70b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q313","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n092","noteKey":"tr.g07.turkce.n092","objectiveCode":"T.K.7.26","objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":312,"end":314},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":1,"C":0,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":2,"question":"Bir öğrenci üç bölümlük sergi tanıtımını 3 dakika 50 saniyede tamamlamış, dinleyiciler bölüm sırasını doğru not etmiş; ancak ikinci görselin kaynağı söylenmediği için iki kişi aynı konuda soru sormuştur. Bu kanıtlara göre en uygun yeni hedef hangisidir?","choices":["Bir sonraki dört dakikalık konuşmada kullandığım her görselin kaynağını ve konuşmadaki işlevini bir cümleyle açıklayacağım.","Bir sonraki sunumu baştan sona daha hızlı anlatacağım.","Dinleyiciler sıralamayı doğru bulduğu için bölüm düzenini tamamen değiştireceğim.","Kaynak belirtme sorunu yaşamamak için bundan sonra hiç görsel kullanmayacağım."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; sorun yaşanan davranışı doğrudan hedefler, süreyi ve ölçülebilir bir uygulama ölçütünü korur.","Kanıtla ilgisiz tedbir hatası vardır; süre hedefi zaten karşılanmıştır, sorun konuşma hızından değil kaynak bilgisinin eksikliğinden doğmuştur.","Güçlü yönü gereksiz değiştirme hatası vardır; bölüm sırası dinleyici notlarıyla başarılı bulunmuştur.","Aşırı genelleme hatası vardır; tek bir eksik kaynak açıklaması, bütün görsel kullanımından vazgeçmeyi gerektirmez."],"explanation":"Süre ve bölüm düzeni güçlü yönlerdir; gelişmeye açık yön ikinci görselin kaynak ve işlev bilgisinin söylenmemesidir. Doğru seçenek yalnız bu eksikliği hedefler ve her görsel için bir cümlelik açıklama ölçütü koyar.","difficultyReason":"Öğrenci, birden fazla performans kanıtı içinden güçlü yönü koruyup yalnız gelişim alanına uygun ölçülebilir hedef seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0313","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1abea2f474245950863033f563c4bbe7afcb668727831f370077049f77086dcc","reviewDecisionSha256":"8330954630af2a77a26a657072fb863c321f1baedb998c0bc39c4a8ab7d381b7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1abea2f474245950863033f563c4bbe7afcb668727831f370077049f77086dcc","reviewedHash":"sha256:1abea2f474245950863033f563c4bbe7afcb668727831f370077049f77086dcc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8330954630af2a77a26a657072fb863c321f1baedb998c0bc39c4a8ab7d381b7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q313","contentProjectionSha256":"1abea2f474245950863033f563c4bbe7afcb668727831f370077049f77086dcc","reviewDecisionSha256":"8330954630af2a77a26a657072fb863c321f1baedb998c0bc39c4a8ab7d381b7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q314","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n092","noteKey":"tr.g07.turkce.n092","objectiveCode":"T.K.7.26","objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":312,"end":314},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":1,"C":0,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":3,"question":"Üç kişilik bir grup iki sergileme biçimini karşılaştırmıştır. Süre eşit paylaşılmış, ölçütler anlaşılır bulunmuş ve son konuşmacı açık bir sonuç kurmuştur. Kayıtta ilk iki konuşmacının aynı benzerliği tekrarladığı görülmüştür. Aşağıdaki öz değerlendirmelerden hangisi kanıtları en dengeli biçimde kullanır?","choices":["Konuşma başarısızdı; planı bütünüyle değiştirmeliyiz.","Ölçütleri açık vermemiz ve sonuç cümlemiz güçlüydü; ancak aynı benzerliği iki kez kullandık. Sonraki provada her kanıtı tek konuşmacıya atayacağız.","Süre eşit paylaşıldığı için konuşmada geliştirilecek hiçbir yön yoktur.","Akranlar tekrarı fark ettiğine göre açık sonuç cümlesini kaldırmalıyız."],"correct":1,"distractorWhy":["Bütünü olumsuzlama hatası vardır; ölçütlerin açıklığı, sonuç cümlesi ve eşit süre paylaşımı gibi güçlü kanıtlar yok sayılmıştır.","Doğru seçenektir; güçlü yönler ve gelişim alanı ayrı kanıtlarla gerekçelendirilmiş, tekrarın nedenine uygun görev paylaşımı tedbiri kurulmuştur.","Tek ölçüte indirgeme hatası vardır; süre paylaşımının eşitliği, içerikteki tekrar sorununu ortadan kaldırmaz.","Yanlış unsuru değiştirme hatası vardır; sorun sonuç cümlesi değil, aynı kanıtın iki konuşmacı tarafından tekrarlanmasıdır."],"explanation":"Dengeli öz yansıtma yalnız kusur aramaz; işe yarayan yönleri korur ve belirli gelişim alanı için tedbir alır. Doğru seçenek açık ölçütleri ve sonuç cümlesini güçlü yön olarak korurken tekrar edilen kanıtı tek konuşmacıya atama çözümü getirir.","difficultyReason":"Öğrenci, süre, içerik tekrarı ve sonuç cümlesi gibi farklı kanıtları birlikte değerlendirip neden ile tedbiri eşleştirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0314","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3279f756a0d63ba92a1bb3bd4b3b91e36d223ef0bf7dee89927153a1829c6916","reviewDecisionSha256":"6c5349daaee865d8174daa2fd8b0d6d3148a5911318ccdc9ffba364e82fae8f8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3279f756a0d63ba92a1bb3bd4b3b91e36d223ef0bf7dee89927153a1829c6916","reviewedHash":"sha256:3279f756a0d63ba92a1bb3bd4b3b91e36d223ef0bf7dee89927153a1829c6916","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6c5349daaee865d8174daa2fd8b0d6d3148a5911318ccdc9ffba364e82fae8f8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q314","contentProjectionSha256":"3279f756a0d63ba92a1bb3bd4b3b91e36d223ef0bf7dee89927153a1829c6916","reviewDecisionSha256":"6c5349daaee865d8174daa2fd8b0d6d3148a5911318ccdc9ffba364e82fae8f8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q315","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n104","noteKey":"tr.g07.turkce.n104","objectiveCode":"T.Y.7.3","objective":"T.Y.7.3","objectiveId":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":315,"end":317},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":0,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":2,"question":"“Okulun sanat sergisine katılımın neden azaldığını ve bu azalmanın etkinlik üzerindeki sonuçlarını açıklayınız.” görevinde hangi metin yapısı öncelikle kullanılmalıdır?","choices":["Öyküleme yapısı","Problem-çözüm yapısı","Sebep-sonuç yapısı","Tartışma yapısı"],"correct":2,"distractorWhy":["Tür yanlışlığı vardır; görev bir olay dizisini karakter ve zaman akışıyla anlatmayı değil nedenlerle sonuçları açıklamayı istemektedir.","Yapı odağı hatası vardır; görev çözüm seçenekleri geliştirmeyi değil azalmanın nedenlerini ve etkilerini açıklamayı istemektedir.","Doğru seçenektir; görevde “neden azaldı” ve “neye yol açtı” soruları açıkça sebep-sonuç ilişkisi kurmaktadır.","Amaç uyumsuzluğu vardır; iki karşıt görüşü adil biçimde ele alıp sonuçlandırma istenmemektedir."],"explanation":"Sebep-sonuç yapısı bir durumun nedenlerini ve doğurduğu etkileri görünür kılar. Soruda katılımın neden azaldığı ve bu azalmanın sonuçları istendiği için Doğru seçenek görevin düşünce ilişkisine uyar.","difficultyReason":"Öğrenci, görev cümlesindeki soru ilişkilerini çözümleyerek benzer görünen metin yapıları arasından uygun olanı uygular.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0315","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bbdcd626b3486f722dae07622ef251765bdcb815afea3d1bd90fea634a137db5","reviewDecisionSha256":"cb7d74bf6e9b73672877371d0675e17867c645e259c46b3a287596c231ff4f35","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:bbdcd626b3486f722dae07622ef251765bdcb815afea3d1bd90fea634a137db5","reviewedHash":"sha256:bbdcd626b3486f722dae07622ef251765bdcb815afea3d1bd90fea634a137db5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cb7d74bf6e9b73672877371d0675e17867c645e259c46b3a287596c231ff4f35; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q315","contentProjectionSha256":"bbdcd626b3486f722dae07622ef251765bdcb815afea3d1bd90fea634a137db5","reviewDecisionSha256":"cb7d74bf6e9b73672877371d0675e17867c645e259c46b3a287596c231ff4f35","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q316","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n104","noteKey":"tr.g07.turkce.n104","objectiveCode":"T.Y.7.3","objective":"T.Y.7.3","objectiveId":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":315,"end":317},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":0,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":3,"question":"Dijital sanat seçkisindeki bazı görsellerin açıklaması olmadığı için öğrenciler görselin metne ne kattığını anlayamamaktadır. Bu durumla ilgili problem-çözüm metni yazacak bir öğrencinin planı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?","choices":["Önce seçkide kullanılan renkleri sıralamalı, sonra en sevdiği görseli betimlemelidir.","Yalnız açıklamaların neden yazılmadığını anlatmalı, çözüm bölümüne yer vermemelidir.","Sorunu incelemeden seçkiye daha fazla görsel eklenmesini önermelidir.","Sorunu öğrenci geri bildirimleriyle tanımlamalı; neden ve etkisini ayırmalı; alternatif metin, metin içi gönderme ve yayın öncesi kontrol seçeneklerini gerekçelendirmelidir."],"correct":3,"distractorWhy":["İçerik ilgisizliği hatası vardır; renkler ve kişisel beğeni, açıklama eksikliğinin nedenini veya çözümünü kurmaz.","Eksik yapı hatası vardır; yalnız nedenleri anlatmak problem-çözüm metninin çözüm ve gerekçelendirme bölümünü karşılamaz.","Sorun-çözüm uyumsuzluğu vardır; daha çok görsel eklemek, mevcut görsellerin işlevinin açıklanmaması sorununu gidermez.","Doğru seçenektir; problem, kanıt, neden-etki, uygulanabilir seçenekler ve gerekçeli çözüm aynı plan içinde yer almaktadır."],"explanation":"Problem-çözüm yapısında sorun kanıtla tanımlanır, neden ve etkiler belirlenir, uygulanabilir seçenekler karşılaştırılır ve uygun çözüm gerekçelendirilir. Doğru seçenek bu bölümlerin tümünü amaçla ilişkili içerikle kurmaktadır.","difficultyReason":"Öğrenci, bir yazma planındaki her içeriğin problem-çözüm yapısında hangi işlevi üstlendiğini analiz eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0316","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d1eeaf9d32e030cbb75f077f150aaeaec4f9bc3cd13403d8d8e6b6afe557f1a9","reviewDecisionSha256":"be8cb629b740a68aa00c00a20f46b5c816f58326d056be4ef281f2df16d44565","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d1eeaf9d32e030cbb75f077f150aaeaec4f9bc3cd13403d8d8e6b6afe557f1a9","reviewedHash":"sha256:d1eeaf9d32e030cbb75f077f150aaeaec4f9bc3cd13403d8d8e6b6afe557f1a9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:be8cb629b740a68aa00c00a20f46b5c816f58326d056be4ef281f2df16d44565; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q316","contentProjectionSha256":"d1eeaf9d32e030cbb75f077f150aaeaec4f9bc3cd13403d8d8e6b6afe557f1a9","reviewDecisionSha256":"be8cb629b740a68aa00c00a20f46b5c816f58326d056be4ef281f2df16d44565","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q317","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n104","noteKey":"tr.g07.turkce.n104","objectiveCode":"T.Y.7.3","objective":"T.Y.7.3","objectiveId":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":315,"end":317},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":0,"5":1},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":0,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":5,"question":"Bir öğrenci “Sergi açıklama kartları kısa mı, ayrıntılı mı olmalı?” konusunda tartışma paragrafı yazarken şu taslağı oluşturmuştur: “Uzun kartlar her zaman kötüdür. Bu yüzden bütün kartlar tek cümleye indirilmelidir. Bazı ziyaretçiler ayrıntılı bilgi ister; fakat ayrıntıların nerede sunulacağı önemli değildir.” Taslağın amaç, hedef kitle, içerik ve yapı uyumunu en iyi sağlayan düzenleme hangisidir?","choices":["Kısa ve ayrıntılı kartların yararlarıyla sınırlılıklarını birlikte ele almak; yedinci sınıf okurunun temel bilgi ihtiyacını gözetmek; kartta kısa bilgi, isteyenler için ayrı ayrıntı bölümü önermek ve kesin yargıları çıkarmak","Metni tek taraflı bırakıp “çok uzun, son derece sıkıcı, kesinlikle gereksiz” gibi daha güçlü sıfatlar eklemek","Tartışmayı bırakıp yalnız kartların neden uzun yazıldığını açıklayan bir sebep-sonuç paragrafına dönüştürmek","Kartların geçmişte hangi malzemeden yapıldığına ilişkin görevde verilmeyen ayrıntılar eklemek"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; iki görüş adil biçimde ele alınır, hedef kitlenin ihtiyacı ölçüt olur ve koşullu çözüm tartışma yapısına uygun biçimde gerekçelendirilir.","Süsleme ile ikna etme hatası vardır; güçlü sıfatlar kanıt ve karşı görüş eksikliğini gidermez, tek taraflı yapıyı sürdürür.","Metin yapısını değiştirme hatası vardır; görev iki seçeneği tartışmayı isterken yalnız neden açıklamak amaçtan uzaklaşır.","Kaynak sınırını aşma ve ilgisiz içerik hatası vardır; verilen görevde kart malzemesinin tarihine ilişkin kanıt bulunmamaktadır."],"explanation":"Tartışma paragrafı farklı görüşleri küçümsemeden ele almalı ve sonucu hedef kitle ile amaç üzerinden gerekçelendirmelidir. Doğru seçenek kısa kartların hızlı okunmasını, ayrıntılı bilginin bağlam sağlamasını ve iki ihtiyacın ayrı sunumla karşılanmasını birlikte planlar.","difficultyReason":"Öğrenci, tek taraflı bir taslağı hedef kitle, kanıt sınırı, karşı görüş ve metin yapısı ölçütleriyle çok yönlü olarak yeniden tasarlar.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0317","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e2608fe4e6135682f087a2a0592defa770c6331f2635fb7137c6a3480c1476a7","reviewDecisionSha256":"9a02f5c83c2265730410f45d78ec0088d6fd478aa90effdeaba9f256f9b6735c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e2608fe4e6135682f087a2a0592defa770c6331f2635fb7137c6a3480c1476a7","reviewedHash":"sha256:e2608fe4e6135682f087a2a0592defa770c6331f2635fb7137c6a3480c1476a7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9a02f5c83c2265730410f45d78ec0088d6fd478aa90effdeaba9f256f9b6735c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q317","contentProjectionSha256":"e2608fe4e6135682f087a2a0592defa770c6331f2635fb7137c6a3480c1476a7","reviewDecisionSha256":"9a02f5c83c2265730410f45d78ec0088d6fd478aa90effdeaba9f256f9b6735c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q318","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n105","noteKey":"tr.g07.turkce.n105","objectiveCode":"T.Y.7.6","objective":"T.Y.7.6","objectiveId":"T.Y.7.6","objectives":["T.Y.7.6"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":318,"end":320},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":1,"4":0,"5":2},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":0,"B":1,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":3,"question":"Bir dijital sergi rehberinde ses ögesinin hem gerçek bir anlam işlevi taşıması hem de erişilebilir olması için aşağıdaki kullanımlardan hangisi uygundur?","choices":["Ses kaydında ekrandaki açıklama aynen okunur ve yazılı döküm verilmez.","Ses kaydında öğrenci, görselde doğrudan görülemeyen tasarım kararını açıklar ve kaydın yazılı dökümü sunulur.","Bütün sayfalarda bilgi taşımayan aynı müzik sürekli çalar.","Ses kaydı yalnız “Görsele bakınız.” cümlesini tekrarlar."],"correct":1,"distractorWhy":["İşlevsiz tekrar ve erişilebilirlik eksikliği vardır; ses yeni anlam katmaz, ayrıca döküm bulunmadığı için bilgi tek kanala bağlı kalır.","Doğru seçenektir; ses metinde ve görselde aynen bulunmayan bir gerekçe ekler, yazılı döküm de içeriği erişilebilir kılar.","Süsleyici öge hatası vardır; müzik ana mesajı açıklamamakta ve sürekli kullanımı dikkati dağıtabilmektedir.","Anlam katkısı eksikliği vardır; yönlendirme cümlesi görselin işlevini, ilişkisini veya yeni bir bilgiyi açıklamaz."],"explanation":"Çoklu ortam ögesi, yalnız farklı bir biçimde bulunmakla değil belirli bir iletişim görevi üstlenmekle anlamlı olur. Doğru seçenek ses, öğrencinin tasarım gerekçesini tek başına taşır; döküm ise aynı bilgiye yazılı erişim sağlar.","difficultyReason":"Öğrenci, sesin anlam işlevi ile erişilebilirlik koşulunu aynı anda değerlendirerek işlevsiz tekrarı ayırt eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0318","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b5b790be5708f5e27e98df163c17f63398d0a877031857af459fc9b6b542e43b","reviewDecisionSha256":"571640774b153e62129ad403556e889c7753cbe608239069450f2e8377a166b6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b5b790be5708f5e27e98df163c17f63398d0a877031857af459fc9b6b542e43b","reviewedHash":"sha256:b5b790be5708f5e27e98df163c17f63398d0a877031857af459fc9b6b542e43b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:571640774b153e62129ad403556e889c7753cbe608239069450f2e8377a166b6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q318","contentProjectionSha256":"b5b790be5708f5e27e98df163c17f63398d0a877031857af459fc9b6b542e43b","reviewDecisionSha256":"571640774b153e62129ad403556e889c7753cbe608239069450f2e8377a166b6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q319","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n105","noteKey":"tr.g07.turkce.n105","objectiveCode":"T.Y.7.6","objective":"T.Y.7.6","objectiveId":"T.Y.7.6","objectives":["T.Y.7.6"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":318,"end":320},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":1,"4":0,"5":2},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":0,"B":1,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":5,"question":"Bir dijital sergi taslağında rota metinle anlatılmış, aynı metin planın üzerine bütünüyle yazılmış, ses kaydı bu metni yeniden okumuş, oklar sürekli yanıp sönmüş ve kaynağı ile kullanım izni bilinmeyen bir internet fotoğrafı eklenmiştir. Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi çoklu ortamın işlev, erişilebilirlik ve güvenilirlik ölçütlerini birlikte karşılar?","choices":["Daha dikkat çekici olması için yanıp sönen okların sayısını artırmak ve aynı metni videoda da okutmak","Bütün ögeleri koruyup yalnız yazı puntosunu küçültmek","Planı bölümlerin uzamsal sırasını gösterecek biçimde sadeleştirmek; sesi öğrencilerin tasarım gerekçelerine ayırıp döküm eklemek; hareketi yalnız geçişlerde kullanmak; fotoğrafı izinli ve kaynağı doğrulanmış bir görselle değiştirip alternatif metin yazmak","Metni tamamen kaldırıp içeriği yalnız ses, fotoğraf ve hareketle sunmak"],"correct":2,"distractorWhy":["Gereksiz çoğaltma hatası vardır; aynı anlamı yeni kanıt eklemeden tekrar eder ve hareket yükünü artırır.","Yüzeysel düzenleme hatası vardır; puntoyu küçültmek işlevsiz tekrar, erişilebilirlik ve izin sorunlarını çözmez.","Doğru seçenektir; her ögeye farklı görev verir, ses için döküm ve görsel için alternatif metin sağlar, hareketi bilgiye bağlar ve kaynak-kullanım uygunluğunu denetler.","Tek kanallı erişim ve bütünlük hatası vardır; temel açıklamanın kaldırılması, ses veya hareketi kullanamayan okurlar için içeriği eksiltir."],"explanation":"İyi bir çoklu ortam düzeninde metin temel açıklamayı, plan uzamsal ilişkiyi, ses yeni gerekçeyi ve hareket geçiş yönünü taşır. Doğru seçenek ayrıca döküm, alternatif metin ve izinli kaynak koşullarını birlikte karşılamaktadır.","difficultyReason":"Öğrenci, aynı taslaktaki işlevsiz tekrar, erişilebilirlik, hareket kullanımı ve kaynak izni sorunlarını eş zamanlı çözen tasarımı seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0319","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6bdf4be676e05f11ea385afbd5698a69ab997d6f80c6e7c2d2d17f46406436bd","reviewDecisionSha256":"ca449b6a45b4bb480744c431e23eea7cbba25056ea63357bfbe7ae1d37397c09","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6bdf4be676e05f11ea385afbd5698a69ab997d6f80c6e7c2d2d17f46406436bd","reviewedHash":"sha256:6bdf4be676e05f11ea385afbd5698a69ab997d6f80c6e7c2d2d17f46406436bd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ca449b6a45b4bb480744c431e23eea7cbba25056ea63357bfbe7ae1d37397c09; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q319","contentProjectionSha256":"6bdf4be676e05f11ea385afbd5698a69ab997d6f80c6e7c2d2d17f46406436bd","reviewDecisionSha256":"ca449b6a45b4bb480744c431e23eea7cbba25056ea63357bfbe7ae1d37397c09","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q320","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n105","noteKey":"tr.g07.turkce.n105","objectiveCode":"T.Y.7.6","objective":"T.Y.7.6","objectiveId":"T.Y.7.6","objectives":["T.Y.7.6"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":318,"end":320},"levelDistribution":{"1":0,"2":0,"3":1,"4":0,"5":2},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":0,"B":1,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":5,"question":"Günümüzde geçen özgün bir gölge oyunu sahnesi çoklu ortamla sunulacaktır. Aşağıdaki planlardan hangisinde metin, görsel, ses ve hareket birbirini gereksiz yere tekrarlamadan aynı ana düşünceye hizmet eder?","choices":["Metin, çizim, ses ve hareket sahnenin bütün olaylarını aynı cümlelerle dört kez tekrarlar.","Metin olay sırasını verir; görsel yalnız süs olarak kullanılır; ses ilgisiz müzik çalar; hareket sürekli dikkat çekmek için yanıp söner.","Metin olay sırasını verir; ses aynı metni okur; çizim kaynağı bilinmeyen bir görseldir ve ses için altyazı hazırlanmaz.","Metin yanlış anlaşılmanın başlangıç, gelişme ve çözümünü açıklar; özgün çizim iki karakterin farklı duruşlarını alternatif metinle gösterir; ses aynı cümlenin iki tonlamasını altyazıyla duyurur; hareket planı giriş ve geri çekilme sırasını gösterir."],"correct":3,"distractorWhy":["Aynı anlamı çoğaltma hatası vardır; ögeler farklı görev üstlenmediği için çoklu ortam yalnız tekrara dönüşmüştür.","Süsleyici ve ilgisiz öge hatası vardır; görsel, ses ve hareket ana düşünceye kanıt veya açıklama katmamaktadır.","İşlevsiz tekrar, kaynak belirsizliği ve erişilebilirlik eksikliği vardır; ses yeni anlam taşımaz ve altyazı sunulmamıştır.","Doğru seçenektir; her öge ayrı bir bilgi ilişkisini taşır, ögeler ana çatışmayı tamamlar ve erişilebilirlik önlemleri bulunur."],"explanation":"Doğru seçenek metin olay örgüsünü, çizim duruş farkını, ses tonlama ayrımını ve hareket sahne düzenini üstlenir. Böylece aynı içerik kopyalanmaz; her öge ana düşüncenin farklı bir yönünü erişilebilir biçimde açıklar.","difficultyReason":"Öğrenci, dört farklı ortam ögesinin özgün görevlerini, aralarındaki bütünlüğü ve erişilebilirlik koşullarını birlikte değerlendirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0320","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"98eceede02275f841df8b02c1262eadf9f4415273e4c0b2e34db8eb3b0ef7c06","reviewDecisionSha256":"422927184a18a85c696d2c2da00d6ce10b9c71d744113eaf3e98b6d298ca5fcb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:98eceede02275f841df8b02c1262eadf9f4415273e4c0b2e34db8eb3b0ef7c06","reviewedHash":"sha256:98eceede02275f841df8b02c1262eadf9f4415273e4c0b2e34db8eb3b0ef7c06","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:422927184a18a85c696d2c2da00d6ce10b9c71d744113eaf3e98b6d298ca5fcb; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q320","contentProjectionSha256":"98eceede02275f841df8b02c1262eadf9f4415273e4c0b2e34db8eb3b0ef7c06","reviewDecisionSha256":"422927184a18a85c696d2c2da00d6ce10b9c71d744113eaf3e98b6d298ca5fcb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q321","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n106","noteKey":"tr.g07.turkce.n106","objectiveCode":"T.Y.7.7","objective":"T.Y.7.7","objectiveId":"T.Y.7.7","objectives":["T.Y.7.7"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":321,"end":323},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":1,"C":1,"D":0},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":2,"question":"Bir öğrenci, yaratıcı öyküsüne başlamadan aynı ana fikir için üç anlatıcı, iki farklı engel ve birkaç sonuç seçeneği tasarlamıştır. Bu çalışma yaratıcı yazma sürecinde öncelikle hangi amaca hizmet eder?","choices":["İlk fikre hemen bağlanmadan özgün ve geliştirilebilir seçenekler üretmeye","Kaynakta bulunmayan tarihsel bilgileri kurguya gerçekmiş gibi eklemeye","Bütün karakterlerin aynı biçimde konuşmasını sağlamaya","Taslağı hiç değiştirmeden ilk hâliyle bırakmaya"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; farklı anlatıcı, engel ve sonuçlar ilk akla gelen çözümün dışına çıkmayı ve ölçütle seçim yapmayı sağlar.","Gerçek-kurgu sınırını ihlal etme hatası vardır; doğrulanmamış tarihsel bilgi yaratıcı seçenek üretmenin amacı değildir.","Karakter sesi tekleştirme hatası vardır; yaratıcı yazıda diyaloglar amaç ve duyguya göre farklılaşmalıdır.","Yeniden yazmayı reddetme hatası vardır; yaratıcı süreç seçenekleri, neden-sonuç bağlarını ve dili gözden geçirmeyi içerir."],"explanation":"Yaratıcı yazmada ilk fikir son fikir olmak zorunda değildir. Farklı anlatıcı, engel ve sonuçlar üretmek, öğrencinin özgünlük ve geliştirilebilirlik ölçütleriyle bilinçli seçim yapmasına yardım eder.","difficultyReason":"Öğrenci, verilen hazırlık davranışını yaratıcı yazma sürecindeki seçenek üretme amacıyla eşleştirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0321","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"90047b448977b57d211dee7e26861d916089d0de772e5521d44e360455acb3f6","reviewDecisionSha256":"70cb16520e52ad1800a839cf3d58515c2af4372b34f1f1eaeddd5b9da99d4e6a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:90047b448977b57d211dee7e26861d916089d0de772e5521d44e360455acb3f6","reviewedHash":"sha256:90047b448977b57d211dee7e26861d916089d0de772e5521d44e360455acb3f6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:70cb16520e52ad1800a839cf3d58515c2af4372b34f1f1eaeddd5b9da99d4e6a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q321","contentProjectionSha256":"90047b448977b57d211dee7e26861d916089d0de772e5521d44e360455acb3f6","reviewDecisionSha256":"70cb16520e52ad1800a839cf3d58515c2af4372b34f1f1eaeddd5b9da99d4e6a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q322","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n106","noteKey":"tr.g07.turkce.n106","objectiveCode":"T.Y.7.7","objective":"T.Y.7.7","objectiveId":"T.Y.7.7","objectives":["T.Y.7.7"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":321,"end":323},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":1,"C":1,"D":0},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":3,"question":"“Sıra” düzeni önemseyen, “Kıvılcım” ise fikirleri hemen denemek isteyen iki karakterdir; ikisinin ortak amacı dijital sergiyi zamanında bitirmektir. Aşağıdaki olay akışlarından hangisi karakter amaçlarıyla ve neden-sonuç ilişkisiyle en tutarlıdır?","choices":["Sıra hiçbir neden yokken bütün planları siler ve sergiden ayrılır.","Kıvılcım “Görseller hareket etsin.” deyince Sıra bütün görsellerin oynayacağını sanır; soru sorup örnek gösterdiklerinde yalnız geçiş okunun hareket edeceğini belirleyerek anlaşırlar.","Anlaşmazlık, daha önce adı geçmeyen bir karakterin son anda büyü yapmasıyla çözülür.","İki karakter sergiyi unutup konuyla ilgisiz bir gezi planlamaya başlar."],"correct":1,"distractorWhy":["Karakter tutarsızlığı vardır; düzeni önemseyen karakterin planları nedensiz silmesi için hazırlayıcı bir amaç veya ipucu yoktur.","Doğru seçenektir; çatışma eksik ifadeden doğar, iki karakterin yöntem farkıyla uyumludur ve çözüm soru ile örnekten hazırlanır.","Hazırlıksız çözüm hatası vardır; yeni karakter ve büyü, önceki nedenlerden doğmadan çatışmayı dışarıdan bitirir.","Konu ve amaç kopukluğu vardır; ortak hedef olan sergiyi bitirme amacı olay akışından çıkarılmıştır."],"explanation":"Doğru seçenek iki karakter aynı sonuca ulaşmak ister, fakat yöntemleri farklıdır. Yanlış anlama bu farktan doğar; açıklayıcı soru ve örnek, daha önce kurulan çatışmayı neden-sonuç bağıyla çözer.","difficultyReason":"Öğrenci, karakter özelliği, ortak amaç, çatışmanın nedeni ve çözümün hazırlanışı arasındaki tutarlılığı analiz eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0322","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"63aaa7130a9db081959a3c46bc543c4c7ba919d6213eb502c4efe0c1bc1dbcc0","reviewDecisionSha256":"8b3ad864defaffbcada84c8dcc328b5abf51fb47fc562950fddf0d4476716f66","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:63aaa7130a9db081959a3c46bc543c4c7ba919d6213eb502c4efe0c1bc1dbcc0","reviewedHash":"sha256:63aaa7130a9db081959a3c46bc543c4c7ba919d6213eb502c4efe0c1bc1dbcc0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8b3ad864defaffbcada84c8dcc328b5abf51fb47fc562950fddf0d4476716f66; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q322","contentProjectionSha256":"63aaa7130a9db081959a3c46bc543c4c7ba919d6213eb502c4efe0c1bc1dbcc0","reviewDecisionSha256":"8b3ad864defaffbcada84c8dcc328b5abf51fb47fc562950fddf0d4476716f66","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q323","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-7","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-7","noteId":"tr.g07.turkce.n106","noteKey":"tr.g07.turkce.n106","objectiveCode":"T.Y.7.7","objective":"T.Y.7.7","objectiveId":"T.Y.7.7","objectives":["T.Y.7.7"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":321,"end":323},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":1,"C":1,"D":0},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":4,"question":"Bir öykü taslağında bütün karakterler aynı biçimde konuşmakta ve sergi kartının aidiyet sorunu, son cümlede daha önce hiç sözü edilmeyen gizli bir kapının açılmasıyla çözülmektedir. Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi metnin özgünlüğünü ve tutarlılığını en çok artırır?","choices":["Her cümleye birkaç sıfat ve benzetme eklemek","Bilinen bir masaldaki karakterlerin yalnız adlarını değiştirmek","Kartın baştan beri boş alanları ve ziyaretçi yorumlarını fark ettiğine ilişkin ipuçları vermek; karakterlerin farklı seslerle konuşmasını sağlamak ve çözümü kartın bu gözlemlerden karar üretmesine bağlamak","Gizli kapıyı koruyup sonuna “Bu çok özgün bir çözümdü.” cümlesini eklemek"],"correct":2,"distractorWhy":["Süs yoğunluğu hatası vardır; sıfat ve benzetme çoğaltmak karakter sesi ile hazırlıksız çözüm sorununu gidermez.","Yüzeysel uyarlama hatası vardır; yalnız ad değiştirmek özgün karakter ve olay örgüsü oluşturmaz.","Doğru seçenektir; erken ipuçları çözümü hazırlar, farklı karakter sesleri kurulur ve sonuç karakterin gözlem ile kararından doğar.","Öz değerlendirme yerine etiketleme hatası vardır; “özgün” demek çözümün neden-sonuç bakımından hazırlanmasını sağlamaz."],"explanation":"Tutarlı yaratıcı yazıda sonuç önceki neden ve ipuçlarıyla hazırlanır; diyaloglar da karakterlerin amaç ve duygularını ayırır. Doğru seçenek hem çözümü olayın içinden üretir hem de karakter seslerini farklılaştırır.","difficultyReason":"Öğrenci, dil süslemesi ile gerçek kurgu geliştirmesini ayırıp ipucu, karakter sesi ve nedensel çözümü birlikte kullanan revizyonu seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0323","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f05bf9df9f88308b524a0b06946496a00e146fb529f79537851bdf8e76dfe0f6","reviewDecisionSha256":"6a7d2fc70077c986bbd5aa4c18d9bb2db13c6ccb09e840b15954248dacf132c5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f05bf9df9f88308b524a0b06946496a00e146fb529f79537851bdf8e76dfe0f6","reviewedHash":"sha256:f05bf9df9f88308b524a0b06946496a00e146fb529f79537851bdf8e76dfe0f6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6a7d2fc70077c986bbd5aa4c18d9bb2db13c6ccb09e840b15954248dacf132c5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q323","contentProjectionSha256":"f05bf9df9f88308b524a0b06946496a00e146fb529f79537851bdf8e76dfe0f6","reviewDecisionSha256":"6a7d2fc70077c986bbd5aa4c18d9bb2db13c6ccb09e840b15954248dacf132c5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q324","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n107","noteKey":"tr.g07.turkce.n107","objectiveCode":"T.Y.7.8","objective":"T.Y.7.8","objectiveId":"T.Y.7.8","objectives":["T.Y.7.8"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":324,"end":326},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":1,"C":0,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":2,"question":"Bir sergi afişinde “Gözlem”, “Karşılaştırma” ve “Özgün Tasarım” başlıkları ile bunlara uygun üç simge yer almaktadır. Aşağıdaki cümlelerden hangisi gözleme dayalı ve olasılık dili kullanan bir tahmindir?","choices":["Sergi kesinlikle eski bir sanat tekniğinin bütün aşamalarını öğretmektedir.","Afişi hazırlayan kişi bu renkleri kullandığı için kesinlikle üzgündür.","Afişte üç başlık ve bunların yanında üç simge vardır.","Başlıkların sırası ve simgeler, serginin gözlemden karşılaştırmaya, oradan özgün tasarıma ilerleyen bir süreci gösterebileceğini düşündürüyor."],"correct":3,"distractorWhy":["Kanıtsız kesinlik ve kaynak aşımı vardır; afişte belirli bir tarihsel teknik veya bütün aşamalar hakkında bilgi bulunmamaktadır.","Niyet-duygu çıkarımı hatası vardır; renklerden hazırlayan kişinin duygu durumu kesin olarak belirlenemez.","Tahmin yerine yalnız gözlem vardır; görülen ayrıntı doğru aktarılmış ancak olası anlam ilişkisi kurulmamıştır.","Doğru seçenektir; somut başlık ve simge sırası gerekçe yapılmış, sonuç “gösterebileceğini düşündürüyor” sözüyle olasılık olarak sınırlandırılmıştır."],"explanation":"Tahmin, gözlenebilir ipucu ile ön bilgiyi ilişkilendirir ve kesin bilgi gibi sunulmaz. Doğru seçenek afişteki sıralamayı dayanak gösterirken “gösterebileceğini” ve “düşündürüyor” ifadeleriyle olasılık derecesini korur.","difficultyReason":"Öğrenci, çıplak gözlem, kanıtsız kesin yargı ve gerekçeli olasılık cümlesi arasındaki farkı uygular.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0324","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2130c9b9e2a49a3595bfbaccb4705055499f71b00070dd7af5c158558d15b6a8","reviewDecisionSha256":"b7ce0ef7e3217c3e38c206dd542c21b8066eedecd70fbef667a7edffe84decd8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2130c9b9e2a49a3595bfbaccb4705055499f71b00070dd7af5c158558d15b6a8","reviewedHash":"sha256:2130c9b9e2a49a3595bfbaccb4705055499f71b00070dd7af5c158558d15b6a8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b7ce0ef7e3217c3e38c206dd542c21b8066eedecd70fbef667a7edffe84decd8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q324","contentProjectionSha256":"2130c9b9e2a49a3595bfbaccb4705055499f71b00070dd7af5c158558d15b6a8","reviewDecisionSha256":"b7ce0ef7e3217c3e38c206dd542c21b8066eedecd70fbef667a7edffe84decd8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q325","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n107","noteKey":"tr.g07.turkce.n107","objectiveCode":"T.Y.7.8","objective":"T.Y.7.8","objectiveId":"T.Y.7.8","objectives":["T.Y.7.8"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":324,"end":326},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":1,"C":0,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":3,"question":"Bir grup üyesi ortak katalog çalışmasında “Ses kayıtlarını yeniden dinleyelim. İki kayıtta anlatılanlar görsel açıklamasını neredeyse aynen tekrarlıyor.” mesajını göndermiştir. Aşağıdaki cevaplardan hangisi tahminden yararlanırken kanıtsız duygu veya niyet yüklemez?","choices":["Tekrar eden kayıtları kısaltmamızı istediğini düşünüyorum. Hangi iki kayıt olduğunu yazar mısın? Ardından sesin görselden farklı hangi bilgiyi vereceğini belirleyelim.","Bize kızdığın belli; bütün kayıtları hemen sileceğim.","Hangi kayıtlar olduğunu öğrenmeye gerek yok, hepsini kaldıralım.","Mesajından kesin olarak dördüncü kaydı kastettiğin anlaşılıyor."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; olası isteği “düşünüyorum” sözüyle sınırlar, eksik bilgiyi açıklayıcı soruyla tamamlar ve uygulanabilir ortak plan önerir.","Duygu etiketleme hatası vardır; kısa bir mesaj gönderen kişinin kızgın olduğu kanıtlanmamıştır.","Aşırı genelleme ve kanıt toplamama hatası vardır; sorun yalnız iki kayıttayken bütün kayıtları kaldırmayı önermektedir.","Dayanaksız kesinleştirme hatası vardır; mesajda hangi kayıtların tekrar ettiği belirtilmemiştir."],"explanation":"Yazılı etkileşimde tahmin, iletideki açık bilgiye dayanmalı ve yeni açıklamayla sınanmalıdır. Doğru seçenek olası isteği kesinleştirmez, hangi kayıtların kastedildiğini sorar ve sesin farklı işlevini birlikte belirlemeyi önerir.","difficultyReason":"Öğrenci, eksik bir iletiden olasılıklı sonuç çıkarırken kişi hakkında kanıtsız duygu yargısı kurmayan uygun cevabı seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0325","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"543c2c0171ca20dee4444c1434f03013e7a47e06a4a58adb7b04430e6684a7bc","reviewDecisionSha256":"08b7ee6cb51f8b4f650db3ed4fb9d24bb604feed48948bfbc37a4292e6c86110","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:543c2c0171ca20dee4444c1434f03013e7a47e06a4a58adb7b04430e6684a7bc","reviewedHash":"sha256:543c2c0171ca20dee4444c1434f03013e7a47e06a4a58adb7b04430e6684a7bc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:08b7ee6cb51f8b4f650db3ed4fb9d24bb604feed48948bfbc37a4292e6c86110; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q325","contentProjectionSha256":"543c2c0171ca20dee4444c1434f03013e7a47e06a4a58adb7b04430e6684a7bc","reviewDecisionSha256":"08b7ee6cb51f8b4f650db3ed4fb9d24bb604feed48948bfbc37a4292e6c86110","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q326","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-8","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-8","noteId":"tr.g07.turkce.n107","noteKey":"tr.g07.turkce.n107","objectiveCode":"T.Y.7.8","objective":"T.Y.7.8","objectiveId":"T.Y.7.8","objectives":["T.Y.7.8"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":324,"end":326},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":1,"C":0,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":4,"question":"Bir öğrenci afiş başlıklarından hareketle serginin belirli bir tarihsel tekniğin bütün aşamalarını öğrettiğini tahmin etmiştir. Daha sonra yayımlanan açıklama, serginin farklı öğrenci çalışmalarını karşılaştırmaya odaklandığını ve belirli bir tekniği öğretmediğini göstermiştir. Öğrenci yazısını nasıl güncellemelidir?","choices":["İlk tahminini “kesinlikle doğrudur” diyerek korumalıdır.","“Başlıklar gözlem ve karşılaştırmadan tasarıma ilerleyen bir düzen düşündürüyordu; yeni açıklama odağın farklı öğrenci çalışmalarını karşılaştırmak olduğunu gösterdi. Bu nedenle tarihsel teknik tahminimi çıkarıyorum.” biçiminde yazmalıdır.","İlk gözlemlerini de silip afişten hiçbir tahmin kurulamayacağını söylemelidir.","Yeni açıklamanın ilk tahminindeki bütün ayrıntıları doğruladığını yazmalıdır."],"correct":1,"distractorWhy":["Kanıta direnme hatası vardır; yeni bilgi ilk tahminin temel bölümünü açıkça sınırlandırmıştır.","Doğru seçenektir; ilk tahminin dayanağını görünür kılar, yeni kanıtı belirtir ve desteklenmeyen bölümü açıkça değiştirir.","Geçerli gözlemi gereksiz silme hatası vardır; başlık sırasına ilişkin gözlem korunabilir, yalnız aşırı tahmin güncellenmelidir.","Kanıtı ters yorumlama hatası vardır; yeni açıklama belirli teknik iddiasını doğrulamak yerine reddetmektedir."],"explanation":"Tahmin yeni kanıtla desteklenebilir, sınırlandırılabilir veya değiştirilebilir. Doğru seçenek ilk ipucunu yok saymadan düşünme sürecini açıklar ve kaynakta bulunmayan tarihsel teknik iddiasını metinden çıkarır.","difficultyReason":"Öğrenci, ilk gözlem ile ondan üretilen aşırı tahmini ayırır ve yeni kanıtın yalnız ilgili yargıyı nasıl değiştirdiğini değerlendirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0326","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"451b08be6e44e0c8a5b7a603cc08a76918e544dd488d07cf62046804de81d793","reviewDecisionSha256":"f8d4d97319bf17893f9ed06dabd0854c210fc19a83bc82f51f5f480c4e4aed12","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:451b08be6e44e0c8a5b7a603cc08a76918e544dd488d07cf62046804de81d793","reviewedHash":"sha256:451b08be6e44e0c8a5b7a603cc08a76918e544dd488d07cf62046804de81d793","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f8d4d97319bf17893f9ed06dabd0854c210fc19a83bc82f51f5f480c4e4aed12; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q326","contentProjectionSha256":"451b08be6e44e0c8a5b7a603cc08a76918e544dd488d07cf62046804de81d793","reviewDecisionSha256":"f8d4d97319bf17893f9ed06dabd0854c210fc19a83bc82f51f5f480c4e4aed12","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q327","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n101","noteKey":"tr.g07.turkce.n101","objectiveCode":"T.Y.7.12","objective":"T.Y.7.12","objectiveId":"T.Y.7.12","objectives":["T.Y.7.12"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":327,"end":329},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":0,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":2,"question":"Kaynak metin: “Sanat kulübü önce kullanımına izin verilen görsel kaynakları inceledi. Öğrenciler kendi tasarımlarını oluşturdu, her çalışmaya kaynak kartı ve alternatif metin ekledi. Son kontrolde açıklamaların görünürlüğünü ve anlaşılırlığını değerlendirdi.” Bu metnin en uygun özeti hangisidir?","choices":["Kulüp, mavi ve turuncu düğmeler kullanılan çok güzel bir sergi hazırlamıştır.","Öğrenciler bir sanat etkinliği yapmıştır.","Kulüp, izinli kaynakları inceledikten sonra özgün tasarımlar hazırlamış; kaynak kartları ve alternatif metinler ekleyerek açıklamaları son kontrolden geçirmiştir.","Bence kulübün çalışması bütün öğrencileri kesinlikle etkileyecektir."],"correct":2,"distractorWhy":["Kaynakta olmayan ayrıntı ve değerlendirme ekleme hatası vardır; düğme renkleri ile “çok güzel” yargısı metinde bulunmamaktadır.","Aşırı eksiltme hatası vardır; kaynak inceleme, özgün üretim, açıklama ekleme ve kontrol gibi ana süreçler kaybolmuştur.","Doğru seçenektir; ana süreçleri sırasıyla korur, ayrıntıları kısaltır ve kaynakta olmayan görüş eklemez.","Kişisel görüş ve kanıtsız tahmin ekleme hatası vardır; özet kaynak metnin sınırları içinde kalmalıdır."],"explanation":"İyi bir özet, metnin ana düşüncesini ve temel işlem sırasını kendi cümleleriyle korur. Doğru seçenek izinli kaynak inceleme, özgün tasarım, kaynak kartı-alternatif metin ve son kontrol basamaklarını kısa biçimde birleştirir.","difficultyReason":"Öğrenci, kısa bir kaynak metindeki temel süreçleri koruyan özeti aşırı eksiltme ve yeni görüş ekleme seçeneklerinden ayırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0327","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a41fdf0476e92f6ab4577cbc32eac17fa0529d18a5e189787a24909689d82477","reviewDecisionSha256":"44d540da550143ee279ed93f6823e6069b27b279c3180970b9dd06421d3668e2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a41fdf0476e92f6ab4577cbc32eac17fa0529d18a5e189787a24909689d82477","reviewedHash":"sha256:a41fdf0476e92f6ab4577cbc32eac17fa0529d18a5e189787a24909689d82477","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:44d540da550143ee279ed93f6823e6069b27b279c3180970b9dd06421d3668e2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q327","contentProjectionSha256":"a41fdf0476e92f6ab4577cbc32eac17fa0529d18a5e189787a24909689d82477","reviewDecisionSha256":"44d540da550143ee279ed93f6823e6069b27b279c3180970b9dd06421d3668e2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q328","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n101","noteKey":"tr.g07.turkce.n101","objectiveCode":"T.Y.7.12","objective":"T.Y.7.12","objectiveId":"T.Y.7.12","objectives":["T.Y.7.12"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":327,"end":329},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":0,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":3,"question":"Bir dijital rehberin hazırlık metninde şu bilgiler yer almaktadır: bölümler belirlenmiş, görsellerin kullanım izinleri denetlenmiş, alternatif metinler yazılmış, açılış düğmeleri mavi, yeşil ve turuncu seçilmiş, son kontrolde metin-görsel bağı incelenmiştir. Kısa bir süreç özetinde aşağıdaki bilgilerden hangisi öncelikle elenmelidir?","choices":["Rehber bölümlerinin belirlenmesi","Görsellerin kullanım izinlerinin denetlenmesi","Alternatif metinlerin yazılması ve metin-görsel bağının kontrol edilmesi","Açılış düğmelerinin mavi, yeşil ve turuncu olması"],"correct":3,"distractorWhy":["Temel süreç bilgisini silme hatası olur; bölüm planı rehberin nasıl yapılandırıldığını gösterir.","Güvenilirlik bilgisini silme hatası olur; kullanım izni denetimi sürecin önemli bir aşamasıdır.","Erişilebilirlik ve bütünlük bilgisini silme hatası olur; alternatif metin ile metin-görsel kontrolü hazırlığın temel amacını taşır.","Doğru seçenektir; düğme renkleri çıkarıldığında hazırlık sürecinin ana düşüncesi ve işlem sırası bozulmaz."],"explanation":"Özetlemede silme stratejisi, temel anlamı değiştirmeyen ikincil ayrıntıları çıkarmayı gerektirir. Düğmelerin renkleri sürecin planlama, izin, erişilebilirlik ve kontrol basamaklarını taşımadığı için kısa özette elenebilir.","difficultyReason":"Öğrenci, aynı metindeki temel süreç bilgisini süsleyici ve çıkarılabilir ayrıntıdan işlevine göre ayırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0328","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2bbc264a9aa245f874fb60660d9c563d87a84f2e8eddd1e7bf795d774ebe273d","reviewDecisionSha256":"cf35daa84f7d84196fe7edcc664b34c52f50043a4848ac0fb4209437a3b1811c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2bbc264a9aa245f874fb60660d9c563d87a84f2e8eddd1e7bf795d774ebe273d","reviewedHash":"sha256:2bbc264a9aa245f874fb60660d9c563d87a84f2e8eddd1e7bf795d774ebe273d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cf35daa84f7d84196fe7edcc664b34c52f50043a4848ac0fb4209437a3b1811c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q328","contentProjectionSha256":"2bbc264a9aa245f874fb60660d9c563d87a84f2e8eddd1e7bf795d774ebe273d","reviewDecisionSha256":"cf35daa84f7d84196fe7edcc664b34c52f50043a4848ac0fb4209437a3b1811c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q329","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n101","noteKey":"tr.g07.turkce.n101","objectiveCode":"T.Y.7.12","objective":"T.Y.7.12","objectiveId":"T.Y.7.12","objectives":["T.Y.7.12"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":327,"end":329},"levelDistribution":{"1":0,"2":1,"3":1,"4":1,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":0,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":4,"question":"Kaynak metin: “Öğrenci grubu özgün bir gölge oyunu sahnesi yazdı. Akranlar, karakterlerin neden anlaşamadığının açık olmadığını söyledi. Grup, farklı amaçları gösteren kısa bir diyalog ekledi. Prova sırasında son bölüm uzun bulunduğu için iki tekrar cümlesi çıkarıldı. Son metinde karakterler soru sorarak birbirlerinin amacını netleştirdi.” Metnin düşünce ve zaman akışını en iyi koruyan özet hangisidir?","choices":["Grup, yazdığı özgün sahneyi akran geri bildirimiyle açıklayıcı bir diyalog ekleyerek geliştirmiş, prova sonrasında tekrarları çıkarmış ve çatışmayı karakterlerin soru sorarak anlaşmasıyla sonuçlandırmıştır.","Karakterler önce anlaştı, sonra grup ilk taslağı yazdı ve en sonunda akranlar görüş bildirdi.","Grup iki cümleyi silmiştir; metnin diğer aşamaları önemli değildir.","Sahne çok başarılı olduğu için herkes karakterleri beğenmiş ve oyun ödül kazanmıştır."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; taslak, geri bildirim, düzenleme, prova ve son çözüm aşamalarını kronolojik sırada ve yeni görüş eklemeden birleştirir.","Kronoloji bozma hatası vardır; anlaşma ve geri bildirim kaynak metindeki sıralamanın tersine çevrilmiştir.","Aşırı eksiltme hatası vardır; yalnız iki cümlenin silinmesi ana gelişim sürecini ve çatışmanın çözümünü yansıtmaz.","Kaynak dışı değerlendirme ve olay ekleme hatası vardır; beğeni, ödül ve kesin başarı bilgileri metinde yoktur."],"explanation":"Doğru seçenek üretim sürecinin ana düşüncesini korur: grup, geri bildirim ve prova kanıtlarını kullanarak sahneyi daha açık ve kısa hâle getirmiştir. Aşamalar kaynak metindeki zaman sırasıyla aktarılmıştır.","difficultyReason":"Öğrenci, çok aşamalı bir üretim metninde ana düşünceyi korurken kronolojiyi, düzenleme nedenini ve sonucu tek özette yapılandırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0329","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"3d0126e4d863763c955c6f2c4462ec5d6d974985c7b9297155b8642ac3aaf68e","reviewDecisionSha256":"c9dd442280c3ed4c77d342da602c2186877b1e7277724b1440cc1e68e213090b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:3d0126e4d863763c955c6f2c4462ec5d6d974985c7b9297155b8642ac3aaf68e","reviewedHash":"sha256:3d0126e4d863763c955c6f2c4462ec5d6d974985c7b9297155b8642ac3aaf68e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c9dd442280c3ed4c77d342da602c2186877b1e7277724b1440cc1e68e213090b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q329","contentProjectionSha256":"3d0126e4d863763c955c6f2c4462ec5d6d974985c7b9297155b8642ac3aaf68e","reviewDecisionSha256":"c9dd442280c3ed4c77d342da602c2186877b1e7277724b1440cc1e68e213090b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q330","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n102","noteKey":"tr.g07.turkce.n102","objectiveCode":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectiveId":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":330,"end":332},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":0,"B":1,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":1,"question":"Aşağıdaki cümlelerden hangisinde pekiştirmeli kelime ve ikileme doğru yazılmıştır?","choices":["Afişte mas mavi bir zemin vardı; kartlar tektek yerleştirildi.","Afişte masmavi bir zemin vardı; kartlar tek tek yerleştirildi.","Afişte mas mavi bir zemin vardı; kartlar tek tek yerleştirildi.","Afişte masmavi bir zemin vardı; kartlar tektek yerleştirildi."],"correct":1,"distractorWhy":["İki yazım hatası vardır; “masmavi” pekiştirmeli kelimesi bitişik, “tek tek” ikilemesi ayrı yazılmalıdır.","Doğru seçenektir; pekiştirmeli kelime “masmavi” bitişik, ikileme “tek tek” ayrı yazılmıştır.","Pekiştirmeli kelimeyi ayırma hatası vardır; “mas mavi” değil “masmavi” yazılmalıdır.","İkilemeyi birleştirme hatası vardır; “tektek” değil “tek tek” yazılmalıdır."],"explanation":"Pekiştirmeli kelimeler bitişik, ikilemeler ayrı yazılır. Bu nedenle “masmavi” ve “tek tek” biçimlerinin birlikte doğru kullanıldığı Doğru seçenek doğrudur.","difficultyReason":"Öğrenci, iki temel yazım kuralını doğrudan tanıyıp aynı cümlede doğru uygulanmış biçimi seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0330","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"80b5c91cedbf1ca375602ab1e01f009f27f7158790685ea79fbaa4c457762570","reviewDecisionSha256":"dec4e82a4b001275287e41c9fa163e2d985f12f23457f67516011b75e5ce3812","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:80b5c91cedbf1ca375602ab1e01f009f27f7158790685ea79fbaa4c457762570","reviewedHash":"sha256:80b5c91cedbf1ca375602ab1e01f009f27f7158790685ea79fbaa4c457762570","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dec4e82a4b001275287e41c9fa163e2d985f12f23457f67516011b75e5ce3812; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q330","contentProjectionSha256":"80b5c91cedbf1ca375602ab1e01f009f27f7158790685ea79fbaa4c457762570","reviewDecisionSha256":"dec4e82a4b001275287e41c9fa163e2d985f12f23457f67516011b75e5ce3812","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q331","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n102","noteKey":"tr.g07.turkce.n102","objectiveCode":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectiveId":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":330,"end":332},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":0,"B":1,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":2,"question":"Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde danışmanın doğrudan sözü ve etkinliğin tarih aralığı doğru noktalanmıştır?","choices":["Danışman “Kaynakları tek tek yazın”, dedi. Etkinlik 10/12 Mayıs günlerinde açık olacak.","Danışman, “Kaynakları tek tek yazın”. dedi. Etkinlik 10—12 Mayıs günlerinde açık olacak.","Danışman, “Kaynakları tek tek yazın.” dedi. Etkinlik 10-12 Mayıs günlerinde açık olacak.","Danışman; “Kaynakları tek tek yazın...” dedi. Etkinlik 10,12 Mayıs günlerinde açık olacak."],"correct":2,"distractorWhy":["Tırnak ve tarih aralığı hatası vardır; doğrudan sözün sonundaki nokta tırnak içinde olmalı, tarih aralığı eğik çizgiyle değil kısa çizgiyle gösterilmelidir.","Noktanın yeri ve çizgi türü hatası vardır; nokta tırnak içinde bulunmalı, tarih aralığında uzun çizgi yerine kısa çizgi kullanılmalıdır.","Doğru seçenektir; doğrudan söz tırnak içinde ve noktayla tamamlanmış, 10 ile 12 Mayıs arasındaki aralık kısa çizgiyle gösterilmiştir.","İşaret işlevi hatası vardır; danışmandan sonra noktalı virgül gerekmez, söz tamamlandığı için üç nokta kullanılmaz ve tarih aralığı virgülle yazılmaz."],"explanation":"Doğrudan aktarılan söz tırnak içine alınır ve sözün cümle sonu noktası tırnak içinde gösterilir. Başlangıç ile bitiş arasındaki tarih aralığı da “10-12 Mayıs” biçiminde kısa çizgiyle yazılır; bu iki koşulu Doğru seçenek karşılar.","difficultyReason":"Öğrenci, aynı cümlede tırnak içindeki noktanın konumu ile kısa çizginin tarih aralığı işlevini birlikte uygular.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0331","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ca17c1429fdcc0090490ba087c01b584c20ecace9e8aac9b92a69b257985fe05","reviewDecisionSha256":"869e4060f54794226124db9d87786902a8bb5cde7616105948002d06d44b1bc5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ca17c1429fdcc0090490ba087c01b584c20ecace9e8aac9b92a69b257985fe05","reviewedHash":"sha256:ca17c1429fdcc0090490ba087c01b584c20ecace9e8aac9b92a69b257985fe05","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:869e4060f54794226124db9d87786902a8bb5cde7616105948002d06d44b1bc5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q331","contentProjectionSha256":"ca17c1429fdcc0090490ba087c01b584c20ecace9e8aac9b92a69b257985fe05","reviewDecisionSha256":"869e4060f54794226124db9d87786902a8bb5cde7616105948002d06d44b1bc5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q332","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n102","noteKey":"tr.g07.turkce.n102","objectiveCode":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectiveId":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":3,"questionIndexRange":{"start":330,"end":332},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":1,"4":0,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":0,"B":1,"C":1,"D":1},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":3,"question":"Bir alıntıya açıklayıcı bilgi, alıntıyı aktaran kişi tarafından eklenmiş; son düşünce ise bilinçli olarak tamamlanmamıştır. Bu iki işlevi doğru gösteren seçenek hangisidir?","choices":["“Bu çalışma (sergideki ikinci öğrenci tasarımı) kaynaklardan hareketle oluşturuldu. Belki renk gökyüzünü çağrıştırıyor.”","“Bu çalışma [sergideki ikinci öğrenci tasarımı] kaynaklardan hareketle oluşturuldu. Belki renk gökyüzünü çağrıştırıyor.”","“Bu çalışma (sergideki ikinci öğrenci tasarımı) kaynaklardan hareketle oluşturuldu. Belki renk gökyüzünü çağrıştırıyor...”","“Bu çalışma [sergideki ikinci öğrenci tasarımı] kaynaklardan hareketle oluşturuldu. Belki renk gökyüzünü çağrıştırıyor...”"],"correct":3,"distractorWhy":["İki işlev de yanlış gösterilmiştir; aktaranın alıntıya eklediği açıklama köşeli ayraçla, tamamlanmayan söz üç noktayla belirtilmelidir.","Eksilti işareti hatası vardır; köşeli ayraç doğru olsa da tamamlanmayan düşüncenin sonunda nokta değil üç nokta kullanılmalıdır.","Ayraç türü hatası vardır; üç nokta doğru kullanılmış ancak alıntıya aktaran tarafından eklenen bilgi yay ayraçla değil köşeli ayraçla gösterilmelidir.","Doğru seçenektir; aktaranın eklediği açıklama köşeli ayraç içinde, bilinçli olarak tamamlanmayan düşünce üç noktayla gösterilmiştir."],"explanation":"Köşeli ayraç, özgün alıntının parçası olmayan ve aktaran tarafından eklenen açıklamayı belirtir. Üç nokta ise bağlama bağlı olarak bilinçli biçimde tamamlanmayan sözü gösterir. Her iki işlev Doğru seçenek birlikte doğru kullanılmıştır.","difficultyReason":"Öğrenci, birbirine benzeyen yay ayraç-köşeli ayraç işlevlerini ve tamamlanmış-tamamlanmamış cümle sonunu aynı örnekte ayırt eder.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0332","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a8cea7de0a87237cc4fcc76a1d42d39bd11d30573521f4e182d9672accf18838","reviewDecisionSha256":"4f22f8232fe5fe3f3949d5a0b082d614ed713a91dd4a067e503b7befa1cdb2c3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a8cea7de0a87237cc4fcc76a1d42d39bd11d30573521f4e182d9672accf18838","reviewedHash":"sha256:a8cea7de0a87237cc4fcc76a1d42d39bd11d30573521f4e182d9672accf18838","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4f22f8232fe5fe3f3949d5a0b082d614ed713a91dd4a067e503b7befa1cdb2c3; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q332","contentProjectionSha256":"a8cea7de0a87237cc4fcc76a1d42d39bd11d30573521f4e182d9672accf18838","reviewDecisionSha256":"4f22f8232fe5fe3f3949d5a0b082d614ed713a91dd4a067e503b7befa1cdb2c3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q333","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n103","noteKey":"tr.g07.turkce.n103","objectiveCode":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectiveId":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":2,"questionIndexRange":{"start":333,"end":334},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":0,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":1,"C":0,"D":0},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":1,"question":"Aşağıdaki ifadelerden hangisi yazma sürecine yönelik kanıta dayalı bir öz yansıtma örneğidir?","choices":["İlk taslağımda üç temel bilgiyi doğru sıraya koydum; ancak son cümlede kaynakta olmayan bir övgü ekledim.","Yazım kötü; ben özet yazamam.","Metnim çok güzeldi.","Bundan sonraki bütün yazılarımı yalnızca daha uzun tutacağım."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; taslaktan somut bir güçlü yön ve belirli bir gelişim alanı kanıt gösterilerek açıklanmıştır.","Kişisel etiketleme hatası vardır; değiştirilebilir yazma davranışı yerine öğrenciyi kalıcı biçimde tanımlamaktadır.","Kanıtsız beğeni hatası vardır; hangi ölçüte ve metindeki hangi kanıta dayandığı açıklanmamıştır.","Yazıyı yalnız uzatmak, gözlenen soruna dayalı ve ölçülebilir bir geliştirme hedefi değildir."],"explanation":"Öz yansıtma, yazma sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönleri taslak, düzenleme veya geri bildirim gibi kanıtlarla sınırlar. Doğru seçenek bilgi sırasını güçlü yön, kaynak dışı övgüyü ise belirli gelişim alanı olarak göstermektedir.","difficultyReason":"Öğrenci, kanıt içeren belirli öz değerlendirmeyi genel beğeni, kişisel etiket ve belirsiz niyetten ayırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0333","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"78d83aca06253b5922a0b706e0373282ca13ec0869b47f057e49a633ed51388d","reviewDecisionSha256":"339d787f91da1da287b182c46195ec61acfbe3e771578632fdb584082377c2b7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:78d83aca06253b5922a0b706e0373282ca13ec0869b47f057e49a633ed51388d","reviewedHash":"sha256:78d83aca06253b5922a0b706e0373282ca13ec0869b47f057e49a633ed51388d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:339d787f91da1da287b182c46195ec61acfbe3e771578632fdb584082377c2b7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q333","contentProjectionSha256":"78d83aca06253b5922a0b706e0373282ca13ec0869b47f057e49a633ed51388d","reviewDecisionSha256":"339d787f91da1da287b182c46195ec61acfbe3e771578632fdb584082377c2b7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q334","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t04-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t04-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t04-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n103","noteKey":"tr.g07.turkce.n103","objectiveCode":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectiveId":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-172","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"plannedQuestionCount":2,"questionIndexRange":{"start":333,"end":334},"levelDistribution":{"1":1,"2":1,"3":0,"4":0,"5":0},"correctAnswerPositionDistribution":{"A":1,"B":1,"C":0,"D":0},"questionVisualPolicy":{"mode":"evidence-triggered-no-fixed-count","fixedCountTarget":null,"rule":"Bu nottan üretilecek sorularda görsel sayısı hedeflenmez; yalnız metin yapısı, olay akışı, tablo veya karşılaştırma çözüm kanıtı olduğunda görsel kullanılır.","eligibleEvidenceStructures":["metin yapısı","olay akışı","tablo","karşılaştırma"]},"level":2,"question":"Bir öğrenci özetinde dört temel bilgiyi doğru sıraya koymuş, fakat son cümlede kaynakta bulunmayan “Bu sergi herkesi büyüleyecektir.” yargısını eklemiştir. Bu değerlendirmeden sonra belirlenebilecek en uygun yeni hedef hangisidir?","choices":["Bir sonraki özeti daha uzun yazacağım.","Bir sonraki beş cümlelik özette dört temel bilgiyi sırayla aktaracak, her cümlenin kaynak dayanağını kontrol edecek ve kaynakta olmayan değerlendirme bırakmayacağım.","Özet yazmayı bırakıp yalnız yaratıcı metin yazacağım.","Gelişim görünmesin diye ilk taslaklarımı sileceğim."],"correct":1,"distractorWhy":["Sorunla ilgisiz hedef hatası vardır; uzunluk artışı kaynakta olmayan değerlendirme ekleme sorununu çözmez.","Doğru seçenektir; güçlü olan bilgi sırasını korur, gelişim alanını doğrudan hedefler ve ölçülebilir kontrol adımları içerir.","Kaçınma hatası vardır; gelişmeye açık yön için tedbir almak yerine ilgili yazma görevinden bütünüyle vazgeçmektedir.","Süreç kanıtını yok etme hatası vardır; ilk ve son taslağın birlikte saklanması değişimin nasıl oluştuğunu göstermelidir."],"explanation":"Yeni hedef, kanıtla belirlenen sorunun nedenine uygun ve ölçülebilir olmalıdır. Doğru seçenek doğru bilgi sırasını korurken her cümleyi kaynakla karşılaştırma ve kaynak dışı değerlendirmeyi bırakmama ölçütlerini açıkça tanımlar.","difficultyReason":"Öğrenci, güçlü yönü koruyan ve belirli gelişim alanını ölçülebilir süreç adımlarıyla hedefleyen yeni hedefi seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0334","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-04-turk-sanati","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e8143dd75579bebfa92568766d6a104e3da197b9f29b035246431a5ab521fb68","reviewDecisionSha256":"5b84b4ce96b504879f5c0bb2bac9cc14e4a1cfe63acaf2ffc52f91fc2cd23eb9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e8143dd75579bebfa92568766d6a104e3da197b9f29b035246431a5ab521fb68","reviewedHash":"sha256:e8143dd75579bebfa92568766d6a104e3da197b9f29b035246431a5ab521fb68","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5b84b4ce96b504879f5c0bb2bac9cc14e4a1cfe63acaf2ffc52f91fc2cd23eb9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q334","contentProjectionSha256":"e8143dd75579bebfa92568766d6a104e3da197b9f29b035246431a5ab521fb68","reviewDecisionSha256":"5b84b4ce96b504879f5c0bb2bac9cc14e4a1cfe63acaf2ffc52f91fc2cd23eb9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q335","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n108","noteKey":"tr.g07.turkce.n108","objective":"T.D.7.1","objectiveId":"T.D.7.1","objectiveCode":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir öğrenci, okul kütüphanesinde çevrim içi katalogdan kitap arama basamaklarını not edecektir. Aşağıdaki dinleme/izleme materyallerinden hangisi bu amaca en uygundur?","choices":["Hazırlayanı belirtilmeyen, “Kütüphaneler çok yararlıdır.” mesajlı kırk saniyelik bir klip","Bir yazarın çocukluğunda sevdiği romanları anlattığı on sekiz dakikalık söyleşi","Okul kütüphanesi biriminin hazırladığı, katalogda arama adımlarını öğrenci düzeyinde sırayla gösteren altı dakikalık video","Raf görüntülerinin müzik eşliğinde art arda verildiği açıklamasız tanıtım"],"correct":2,"distractorWhy":["Klip konuya değinse de katalog aramasının işlem basamaklarını ve kaynağını vermediği için görevi karşılamaz.","Söyleşi kitaplardan söz eder fakat katalog kullanma sürecini öğretmez; konu benzerliği amaçla uyum anlamına gelmez.","Bu materyal güvenilir hazırlayanı, uygun hedef kitlesi ve sıralı işlem anlatımıyla doğrudan görev için gerekli kanıtı sunar.","Görseller kütüphaneyi tanıtır ancak arama yöntemini açıklamadığından basamak çıkarma amacı için yetersizdir."],"explanation":"Görev katalog aramasının basamaklarını belirlemektir; öğrenci düzeyindeki ve hazırlayanı belli video bu basamakları sıralı biçimde verdiği için seçilmelidir.","difficultyReason":"Soru, açık bir amaçla materyalin işlevini doğrudan eşleştirmeyi gerektirir; yalnız konu benzerliği ile görev uygunluğunu ayırmak yeterlidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0335","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"13648ba6aa9ac5cff0080e6ee8b9866df2a2351f1867f7e93c53d7a13ac7d608","reviewDecisionSha256":"1cd92209d6755bb8fd14f87f1e16c94e6d692319ff78f1b10d30a36fc36b2a14","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:13648ba6aa9ac5cff0080e6ee8b9866df2a2351f1867f7e93c53d7a13ac7d608","reviewedHash":"sha256:13648ba6aa9ac5cff0080e6ee8b9866df2a2351f1867f7e93c53d7a13ac7d608","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1cd92209d6755bb8fd14f87f1e16c94e6d692319ff78f1b10d30a36fc36b2a14; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q335","contentProjectionSha256":"13648ba6aa9ac5cff0080e6ee8b9866df2a2351f1867f7e93c53d7a13ac7d608","reviewDecisionSha256":"1cd92209d6755bb8fd14f87f1e16c94e6d692319ff78f1b10d30a36fc36b2a14","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q336","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n108","noteKey":"tr.g07.turkce.n108","objective":"T.D.7.1","objectiveId":"T.D.7.1","objectiveCode":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Defne, e-kitapların özelliklerini karşılaştırmak için bir panel kaydı seçer. İlk üç dakikada sesin sık sık kesildiğini ve konuşmacıların kim olduğunun belirtilmediğini fark eder. Seçimini yönetmesi için en uygun davranış hangisidir?","choices":["Kaydı seçmiş olduğu için hiçbir değişiklik yapmadan sonuna kadar dinlemek","Görüntüler ilgi çekici olduğu için ses ve kaynak sorunlarını önemsememek","Yalnız izlenme sayısına bakarak kaydın güvenilir olduğuna karar vermek","Kaynağı izlenebilir ve sesi anlaşılır başka bir panel kaydına geçmek ya da güvenilir bir yazılı dökümle çalışmayı desteklemek"],"correct":3,"distractorWhy":["Seçimi değişmez kabul etmek, anlama kanıtı yetersiz kaldığı hâlde süreci uyarlamayı engeller.","İlgi çekici görüntü, ses erişilebilirliği ve kaynak güvenilirliğinin yerini tutmaz.","İzlenme sayısı konuşmacıların uzmanlığını, kaydın bağlamını veya bilginin doğrulanabilirliğini göstermez.","Doğru: Bu seçenek, hem erişilebilirlik hem kaynak güvenilirliği sorununu fark edip materyali amaca uygun biçimde yeniden düzenler."],"explanation":"Materyalin sesi anlaşılamıyor ve kaynağı denetlenemiyorsa karşılaştırma görevi güvenilir biçimde yürütülemez; bu nedenle daha uygun bir kayıt ya da yazılı destek seçilmelidir.","difficultyReason":"Öğrenci, süreçte ortaya çıkan iki açık sorunu fark edip tek bir uygun uyarlama seçer; karmaşık çıkarım gerektirmez.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0336","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c8888dcf0404e4a73d82740f1846ea961d5c12b3b20dc3b488d36451fc63d3c8","reviewDecisionSha256":"3d8faabfe3bdeb49b6ea2207ebfca07dcba767aa14ae20ca799158178350993d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c8888dcf0404e4a73d82740f1846ea961d5c12b3b20dc3b488d36451fc63d3c8","reviewedHash":"sha256:c8888dcf0404e4a73d82740f1846ea961d5c12b3b20dc3b488d36451fc63d3c8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3d8faabfe3bdeb49b6ea2207ebfca07dcba767aa14ae20ca799158178350993d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q336","contentProjectionSha256":"c8888dcf0404e4a73d82740f1846ea961d5c12b3b20dc3b488d36451fc63d3c8","reviewDecisionSha256":"3d8faabfe3bdeb49b6ea2207ebfca07dcba767aa14ae20ca799158178350993d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q337","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n108","noteKey":"tr.g07.turkce.n108","objective":"T.D.7.1","objectiveId":"T.D.7.1","objectiveCode":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir grup, on iki dakikalık derste “sesli kitap kullanımını kolaylaştıran ve zorlaştıran koşullar”ı karşılaştıracaktır. Aday 1 canlı bir söyleşidir; konuşmacılar ve düzenleyen kurum bellidir, soru sorulabilir fakat altyazı yoktur. Aday 2 yirmi dört dakikalık kayıtlı bir paneldir; konuşmacılar ve kurum bellidir, bölüm başlıkları ile altyazı vardır ve kayıt geri alınabilir. Grupta işitme güçlüğü yaşayan bir öğrenci de bulunmaktadır. En uygun seçim ve uygulama hangisidir?","choices":["Aday 2’nin konuyla ilgili bölümlerini altyazıyla izlemek, kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı koşulları iki başlıkta not etmek ve süreyi seçilen bölümlerle sınırlamak","Aday 1’i seçmek ve işitme güçlüğü yaşayan öğrencinin daha sonra arkadaşlarının notlarından yararlanmasını istemek","En kısa görünen parçayı açmak; hazırlayanı, hedef kitleyi ve erişilebilirlik özelliklerini incelememek","İki materyali de baştan sona oynatmak ve ders süresi aşılsa da seçimde değişiklik yapmamak"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Bu karar görev amacı, erişilebilirlik, kaynak izlenebilirliği ve süreyi birlikte gözetir; kayıtlı panelin ilgili bölümleri seçilerek koşullar karşılaştırılabilir.","Canlı söyleşi güvenilir olsa da altyazı bulunmaması gruptaki erişilebilirlik ihtiyacını karşılamaz; yalnız arkadaş notuna bağımlılık eşit katılım sağlamaz.","Süre tek ölçüt değildir; kaynak, hedef kitle ve erişilebilirlik denetlenmeden yapılan seçim görevin kanıt ihtiyacını karşılamayabilir.","Her iki kaydı tam izlemek belirlenen süreyi aşar ve materyal seçimini amaca göre yönetmek yerine plansız biçimde çoğaltır."],"explanation":"Kayıtlı panel, altyazı ve geri alma olanaklarıyla erişilebilir; konuşmacıları ile kurumu da izlenebilir durumdadır. İlgili bölümlerin seçilmesi, yirmi dört dakikalık kaydı on iki dakikalık göreve uyarlayarak iki koşul grubunun karşılaştırılmasını mümkün kılar.","difficultyReason":"Çözüm; amaç, süre, kaynak güvenilirliği, etkileşim biçimi ve erişilebilirlik ölçütlerini aynı anda tartmayı, ardından uygulanabilir bir kullanım planı kurmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0337","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e62311cc39ac66bffb9b4e197a6db45e28c59274889e52b62b563086639bd025","reviewDecisionSha256":"dd42ae3b0c7ead9514169bdae937baed7a2b1b75963204317ab755596064bc85","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e62311cc39ac66bffb9b4e197a6db45e28c59274889e52b62b563086639bd025","reviewedHash":"sha256:e62311cc39ac66bffb9b4e197a6db45e28c59274889e52b62b563086639bd025","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dd42ae3b0c7ead9514169bdae937baed7a2b1b75963204317ab755596064bc85; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q337","contentProjectionSha256":"e62311cc39ac66bffb9b4e197a6db45e28c59274889e52b62b563086639bd025","reviewDecisionSha256":"dd42ae3b0c7ead9514169bdae937baed7a2b1b75963204317ab755596064bc85","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q338","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n110","noteKey":"tr.g07.turkce.n110","objective":"T.D.7.2","objectiveId":"T.D.7.2","objectiveCode":"T.D.7.2","objectives":["T.D.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir bilgilendirici kayıtta, sık gelen bildirimlerin okurun metinle bağını kestiği ve yeniden odaklanmak için ek çaba doğurduğu anlatılmaktadır. Bu kaydı anlamak için en uygun dinleme planı hangisidir?","choices":["Konuşmacının bütün cümlelerini eksiksiz yazmaya çalışmak","Bildirimleri sebep, metinle bağın kesilmesini ve yeniden odaklanma çabasını sonuç başlığı altında kısa notlarla düzenlemek","Yalnız konuşmacının ses tonuna ilişkin sıfatlar listelemek","Kaydın son önerisini yazıp neden-sonuç bağlarını atlamak"],"correct":1,"distractorWhy":["Her cümleyi kopyalamak ana ilişkiyi görünür kılmak yerine not yükünü artırır.","Bu plan kaydın sebep-sonuç yapısını doğrudan düzenler ve ana düşünceyi kısa kanıtlarla gösterir.","Ses tonu, burada ölçülen neden-sonuç bilgisini açıklamaz.","Yalnız öneriyi almak, önerinin hangi soruna ve sonuca dayandığını kaybettirir."],"explanation":"Kayıt, bildirimlerin yol açtığı sonuçları açıklamaktadır. Sebep ve sonuçları ayrı başlıklarda toplamak, içeriğin yapısına uygun stratejidir.","difficultyReason":"Metin yapısı açıkça neden-sonuçtur; öğrencinin bu yapıyı doğru not düzeniyle eşleştirmesi beklenir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0338","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e3c251536ca2a04a9ba5d9181568efcb295a38d55c6f74ac6834ce1f21500246","reviewDecisionSha256":"9c9459cf1d393e59a47fe5b1cde9488dbff97bc4ad021bf403a805ceaccd3c89","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e3c251536ca2a04a9ba5d9181568efcb295a38d55c6f74ac6834ce1f21500246","reviewedHash":"sha256:e3c251536ca2a04a9ba5d9181568efcb295a38d55c6f74ac6834ce1f21500246","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9c9459cf1d393e59a47fe5b1cde9488dbff97bc4ad021bf403a805ceaccd3c89; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q338","contentProjectionSha256":"e3c251536ca2a04a9ba5d9181568efcb295a38d55c6f74ac6834ce1f21500246","reviewDecisionSha256":"9c9459cf1d393e59a47fe5b1cde9488dbff97bc4ad021bf403a805ceaccd3c89","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q339","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n110","noteKey":"tr.g07.turkce.n110","objective":"T.D.7.2","objectiveId":"T.D.7.2","objectiveCode":"T.D.7.2","objectives":["T.D.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki eşleştirmelerin hangisinde dinleme stratejisi ile dinleme yöntemi doğru ayrılmıştır?","choices":["Strateji: not alarak dinleme — Yöntem: ana düşünceyi ve destekleri ayırma","Strateji: kaydı durdurma — Yöntem: problem ile çözümleri ilişkilendirme","Strateji: problem ve çözüm bilgilerini ayrı başlıklarda düzenleme — Yöntem: seçici ve not alarak dinleme","Strateji: konuşmacının sesini beğenme — Yöntem: bütün ayrıntıları olduğu gibi yazma"],"correct":2,"distractorWhy":["Not alarak dinleme somut uygulama yoludur; ana düşünceyi ayırma ise zihinsel plan niteliğindedir, bu yüzden roller ters verilmiştir.","Kaydı durdurmak bir araç kullanımıdır; problem ve çözümleri ilişkilendirmek stratejik düzenlemedir, eşleştirme ters kurulmuştur.","Doğru: Bilgiyi problem-çözüm yapısında düzenlemek zihinsel plan, seçici ve not alarak dinlemek ise bu planı uygulama yöntemidir.","Beğeni strateji değildir; bütün ayrıntıları kopyalamak da amaca uygun bir yöntem seçimini göstermez."],"explanation":"Strateji, bilginin nasıl anlamlandırılacağını belirleyen plandır; yöntem ise bu planı uygulamak için kullanılan somut yoldur. Üçüncü seçenek bu ayrımı doğru kurar.","difficultyReason":"Soru, iki temel kavramın tanımını tek bir örnek üzerinde ayırt etmeyi gerektirir; çok adımlı değerlendirme yoktur.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0339","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"89b1336eb6ef472dd23c2676cef412edcd5e98a2e3a92321792713f40776486b","reviewDecisionSha256":"93b1769fcbbfb7974fe22f4dfdf6f06fb7063f8ad542a4d6f423e579f837860b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:89b1336eb6ef472dd23c2676cef412edcd5e98a2e3a92321792713f40776486b","reviewedHash":"sha256:89b1336eb6ef472dd23c2676cef412edcd5e98a2e3a92321792713f40776486b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:93b1769fcbbfb7974fe22f4dfdf6f06fb7063f8ad542a4d6f423e579f837860b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q339","contentProjectionSha256":"89b1336eb6ef472dd23c2676cef412edcd5e98a2e3a92321792713f40776486b","reviewDecisionSha256":"93b1769fcbbfb7974fe22f4dfdf6f06fb7063f8ad542a4d6f423e579f837860b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q340","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n110","noteKey":"tr.g07.turkce.n110","objective":"T.D.7.2","objectiveId":"T.D.7.2","objectiveCode":"T.D.7.2","objectives":["T.D.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Arda’nın amacı, bir grup söyleşisinde kütüphane yoğunluğuna sunulan çözümleri karşılaştırmaktır. İlk dinlemede her cümleyi yazdığı için konuşmacıların önerilerini birbirine karıştırır. İkinci dinlemede “problem–çözüm–uygulama koşulu” sütunları açar, yalnız ilgili bilgileri not eder ve anlamadığı noktayı konuşmacı sözünü bitirdikten sonra sorar. Bu değişiklik en doğru nasıl açıklanır?","choices":["Arda kayıttan sıkıldığı için daha az bilgi yazmıştır; seçimin anlamayla ilgisi yoktur.","Arda yaratıcı dinleme yaparak kayıtta bulunmayan çözüm koşullarını kendisi eklemiştir.","Arda yalnız dinleme hızını artırmış, strateji ve yöntemini değiştirmemiştir.","Arda ilk yöntemin amacına hizmet etmediğini kanıtla fark etmiş; problem-çözüm yapısına uygun strateji, seçici not alma ve uygun zamanda soru sorma yöntemiyle süreci uyarlamıştır."],"correct":3,"distractorWhy":["Notların karışması, değişikliğin sıkıntıdan değil anlama sorununun fark edilmesinden kaynaklandığını gösterir.","Sütunlar kayıttaki problem, çözüm ve koşulları düzenler; içerikte olmayan bilgi eklemek söz konusu değildir.","Her cümleyi yazmaktan seçici tabloya geçmesi hem strateji hem yöntem değişikliğidir.","Doğru: Bu açıklama, üst bilişsel izlemeyi ve amaca göre yapılan somut yöntem uyarlamalarını bütün kanıtlarıyla kapsar."],"explanation":"Arda, ilk notlarının karşılaştırmayı bozduğunu gözlemlemiş ve bilgi yapısını değiştirmiştir. Problem-çözüm sütunları stratejiyi, seçici not alma ile uygun zamanda soru sorma ise yöntemi gösterir.","difficultyReason":"Öğrenci; amaç, başarısız ilk uygulama, yeni bilgi düzeni ve etkileşim davranışı arasındaki ilişkiyi birlikte yorumlamalıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0340","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"592de6f0e4d01e6de0afc464ef7020699ff6c0d23a9273cbf8b57047f879da8e","reviewDecisionSha256":"f391316cfa2efaea8ae0c2b3982b01751aee9371ed7cbfd410c32c6cf8ead74b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:592de6f0e4d01e6de0afc464ef7020699ff6c0d23a9273cbf8b57047f879da8e","reviewedHash":"sha256:592de6f0e4d01e6de0afc464ef7020699ff6c0d23a9273cbf8b57047f879da8e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f391316cfa2efaea8ae0c2b3982b01751aee9371ed7cbfd410c32c6cf8ead74b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q340","contentProjectionSha256":"592de6f0e4d01e6de0afc464ef7020699ff6c0d23a9273cbf8b57047f879da8e","reviewDecisionSha256":"f391316cfa2efaea8ae0c2b3982b01751aee9371ed7cbfd410c32c6cf8ead74b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q341","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-9","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-9","noteId":"tr.g07.turkce.n113","noteKey":"tr.g07.turkce.n113","objective":"T.D.7.9","objectiveId":"T.D.7.9","objectiveCode":"T.D.7.9","objectives":["T.D.7.9"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Aynı podcastin ilk bölümünde bir konuşmacı, basılı kitapta sayfa düzenini bir bütün olarak görmenin kendisine yardımcı olduğunu söyler. İkinci bölümde başka bir konuşmacı, dijital metinde yazı boyutunu ayarlayabildiğini ancak bildirimler açıkken dikkatinin dağıldığını belirtir. Aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi metin kanıtına dayanır?","choices":["Her iki bölüm okuma ortamının anlamayı etkileyebileceğini gösterir; ilki sayfa bütünlüğüne, ikincisi ayar olanağı ile dikkat kesintisine odaklanır.","İlk bölüm, basılı kitabın bütün okurlar için dijital metinden üstün olduğunu kanıtlar.","İkinci bölüm, dijital okumada hiçbir koşulda dikkat sorunu yaşanmadığını savunur.","Bölümler farklı araçlardan söz ettiği için ortak bir ölçütle karşılaştırılamaz."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Bu yargı iki bölümdeki kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı koşulları aynı ölçüt altında, verilen kanıtlarla sınırlar.","İlk konuşmacı yalnız kendi deneyimini aktarır; bütün okurlar için üstünlük sonucu çıkarılamaz.","İkinci konuşmacı bildirimlerin dikkatini dağıttığını açıkça söylediği için seçenek metinle çelişir.","Her iki bölüm de okuma ortamının etkisini anlattığından aynı ölçütle karşılaştırılabilir."],"explanation":"İki bölümün ortak ölçütü “okuma ortamının kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı yönleri”dir. Birinci bölüm sayfa düzenini, ikinci bölüm ayar olanağı ile bildirim kesintisini kanıt olarak sunar.","difficultyReason":"Öğrencinin iki bölümden kanıt seçmesi, ortak ölçüt belirlemesi ve genelleme yapmadan benzerlik-farklılık kurması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0341","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d55fce20f0ed4b80ebc10b09ce1004b38dc3ded98dce55a6081073cafdf44662","reviewDecisionSha256":"a90b4fe5e6067c9ae8543f7ee17079b2fcef10f2503e0b72103e188e90651200","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d55fce20f0ed4b80ebc10b09ce1004b38dc3ded98dce55a6081073cafdf44662","reviewedHash":"sha256:d55fce20f0ed4b80ebc10b09ce1004b38dc3ded98dce55a6081073cafdf44662","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a90b4fe5e6067c9ae8543f7ee17079b2fcef10f2503e0b72103e188e90651200; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q341","contentProjectionSha256":"d55fce20f0ed4b80ebc10b09ce1004b38dc3ded98dce55a6081073cafdf44662","reviewDecisionSha256":"a90b4fe5e6067c9ae8543f7ee17079b2fcef10f2503e0b72103e188e90651200","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q342","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-9","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-9","noteId":"tr.g07.turkce.n113","noteKey":"tr.g07.turkce.n113","objective":"T.D.7.9","objectiveId":"T.D.7.9","objectiveCode":"T.D.7.9","objectives":["T.D.7.9"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Tablo, aynı eğitim videosunun başlangıç ve sonuç bölümlerini göstermektedir. Bölümler arasındaki değişimi kanıt ve öncelik-sonralık ilişkisiyle en doğru açıklayan seçenek hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Başlangıç bölümü önce verildiği için sonuç bölümünden daha güvenilirdir.","Sonuç bölümünde problem algısı, katalog denemesinden elde edilen yeni kanıtla “kitap azlığı”ndan “arama ölçütlerinin belirsizliği”ne dönüşmüştür.","İki bölüm aynı görüşü ve aynı öneriyi farklı kelimelerle tekrar etmiştir.","Sonuç bölümündeki öneri, başlangıçtaki problemle ve yapılan katalog denemesiyle ilişkisizdir."],"correct":1,"distractorWhy":["Bir bilginin önce sunulması onu otomatik olarak daha güvenilir yapmaz; dayanakların gücü karşılaştırılmalıdır.","Doğru: Tablodaki sıra ve deney sonucu, ilk tahminin yeni kanıtla yeniden değerlendirildiğini açıkça gösterir.","Problemin nedeni ve öneri iki bölümde değiştiği için aynı görüşün tekrarı değildir.","Arama ölçütlerini netleştirme önerisi, katalog denemesinin sonucundan doğrudan çıkarılmıştır."],"explanation":"Başlangıçta sorun yalnız bir tahmine dayanarak kitap azlığına bağlanır. Filtreli katalog denemesinden sonra uygun sonuçlar bulunduğu için sonuç bölümü nedeni arama ölçütlerinin belirsizliği olarak yeniden kurar.","difficultyReason":"Çözüm; tablo satırlarını ortak ölçütlerde eşleştirmeyi, kanıtın niteliğini değerlendirmeyi ve görüş değişimini sunuluş sırasıyla ilişkilendirmeyi gerektirir.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q342__q0342.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q342__q0342.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q342__q0342.h1","tr-g07-turkce-q342__q0342.h2","tr-g07-turkce-q342__q0342.h3"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q342__q0342.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q342__q0342.r1c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q342__q0342.r1c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q342__q0342.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q342__q0342.r2c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q342__q0342.r2c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q342__q0342.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q342__q0342.r3c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q342__q0342.r3c3"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q342__q0342.alt":"Üç sütunlu tabloda aynı videonun başlangıç ve sonuç bölümleri karşılaştırılır. Başlangıçta kitabı bulamamanın nedeni kitap seçeneğinin azlığı olarak görülür ve bu görüş yalnız öğrencinin ilk tahminine dayanır. Sonuçta katalogda konu, yaş düzeyi ve okuma süresi filtreleri uygulandığında uygun sonuçlar elde edilir; neden arama ölçütlerinin belirsizliği olarak açıklanır. Başlangıç önerisi daha çok kitap alınması, sonuç önerisi ise önce arama ölçütlerinin netleştirilmesidir.","tr-g07-turkce-q342__q0342.caption":"Aynı eğitim videosunun başlangıç ve sonuç bölümleri","tr-g07-turkce-q342__q0342.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-q342__q0342.h2":"Başlangıç bölümü","tr-g07-turkce-q342__q0342.h3":"Sonuç bölümü","tr-g07-turkce-q342__q0342.r1c1":"Problemin nedeni","tr-g07-turkce-q342__q0342.r1c2":"Kitap seçeneğinin az olması","tr-g07-turkce-q342__q0342.r1c3":"Arama ölçütlerinin belirsiz olması","tr-g07-turkce-q342__q0342.r2c1":"Dayanak","tr-g07-turkce-q342__q0342.r2c2":"Öğrencinin ilk tahmini","tr-g07-turkce-q342__q0342.r2c3":"Katalogda konu, yaş düzeyi ve süre filtresi uygulanınca uygun sonuçların çıkması","tr-g07-turkce-q342__q0342.r3c1":"Öneri","tr-g07-turkce-q342__q0342.r3c2":"Daha çok kitap alınması","tr-g07-turkce-q342__q0342.r3c3":"Önce arama ölçütlerinin netleştirilmesi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0342","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9d21c0979e3ee1ca8796971962fe1955e255b1d993882abe1783c5b1e4de74f8","reviewDecisionSha256":"ee5d8fba40a27e5dfe8fdd952b5bced6a6a8e96d6a1570e31958266e1deb869b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9d21c0979e3ee1ca8796971962fe1955e255b1d993882abe1783c5b1e4de74f8","reviewedHash":"sha256:9d21c0979e3ee1ca8796971962fe1955e255b1d993882abe1783c5b1e4de74f8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ee5d8fba40a27e5dfe8fdd952b5bced6a6a8e96d6a1570e31958266e1deb869b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q342","contentProjectionSha256":"9d21c0979e3ee1ca8796971962fe1955e255b1d993882abe1783c5b1e4de74f8","reviewDecisionSha256":"ee5d8fba40a27e5dfe8fdd952b5bced6a6a8e96d6a1570e31958266e1deb869b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q343","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-9","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-9","noteId":"tr.g07.turkce.n113","noteKey":"tr.g07.turkce.n113","objective":"T.D.7.9","objectiveId":"T.D.7.9","objectiveCode":"T.D.7.9","objectives":["T.D.7.9"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Aynı panelde birinci konuşmacı, “Ben her gün elli sayfa okuyorum; bu yüzden herkes aynı hedefi koymalı.” der. İkinci konuşmacı ise “Öğrencilerin günlük programları farklıdır. Bir hafta boyunca ayırabildiğiniz süreyi gözleyin, sonra sürdürülebilir bir hedef belirleyip gerektiğinde düzenleyin.” önerisini sunar. “Dayanak ve genellenebilirlik” ölçütüne göre en güçlü karşılaştırma hangisidir?","choices":["Birinci görüşte sayı bulunduğu için bu görüş daha güvenilir ve herkes için geçerlidir.","İki görüş de kararlı bir ses tonuyla söylendiğinden kanıt bakımından eş değerdir.","İkinci görüş, farklı koşulları hesaba katıp gözlenebilir bir izleme yolu önerdiği için uygulanabilirlik bakımından daha güçlüdür; birinci görüş kişisel alışkanlığı herkese geneller, ancak ikinci görüş de evrensel bir başarı garantisi vermez.","Birinci görüş panelin başında söylendiği için ana düşüncedir; ikinci görüş yalnız ayrıntıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["“Elli sayfa” yalnız bir kişinin alışkanlığıdır; sayısal olması, herkes için geçerli kanıt oluşturmaz.","Ses tonu doğruluk ve güvenilirlik ölçütü değildir; görüşlerin dayanakları farklıdır.","Doğru: Bu karşılaştırma iki görüşün dayanağını ayırır, ikinci görüşün gücünü açıklar ve sonucu kanıtın sınırını aşmadan kurar.","Sunuluş sırası tek başına önem ya da doğruluk belirlemez; ikinci görüş gerekçe ve yöntem içerir."],"explanation":"Birinci konuşmacı kişisel deneyimini genel kurala dönüştürür. İkinci konuşmacı koşul farklılığını kabul eder ve hedefi gözleme göre ayarlama yöntemi sunar. Yine de bu öneri, bütün öğrenciler için kesin sonuç iddiası taşımaz.","difficultyReason":"Öğrenci, iki görüşü aynı ölçütte tartmalı; kişisel deneyim, gözlenebilir yöntem, uygulanabilirlik ve genelleme sınırını aynı anda değerlendirmelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0343","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"83e19c07184caed6692d2fd5f004f6f7f40373abf795465716cd0a5a58fe50aa","reviewDecisionSha256":"ca308f8fe9e50fbaab382507b94a651639ecaa25a6c12f91aa2d0850e2af2a07","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:83e19c07184caed6692d2fd5f004f6f7f40373abf795465716cd0a5a58fe50aa","reviewedHash":"sha256:83e19c07184caed6692d2fd5f004f6f7f40373abf795465716cd0a5a58fe50aa","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ca308f8fe9e50fbaab382507b94a651639ecaa25a6c12f91aa2d0850e2af2a07; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q343","contentProjectionSha256":"83e19c07184caed6692d2fd5f004f6f7f40373abf795465716cd0a5a58fe50aa","reviewDecisionSha256":"ca308f8fe9e50fbaab382507b94a651639ecaa25a6c12f91aa2d0850e2af2a07","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q344","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n109","noteKey":"tr.g07.turkce.n109","objective":"T.D.7.15","objectiveId":"T.D.7.15","objectiveCode":"T.D.7.15","objectives":["T.D.7.15"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir ses kaydında şu bilgiler verilmektedir: “Dijital bir metne başlamadan önce okuma amacını belirle. Uzun bölümlerde başlıklardan yararlan. Gereksiz bildirimleri kapat ve bölüm sonunda iki cümlelik not yaz.” Bu kaydın içeriğini en iyi yansıtan anahtar kelime grubu hangisidir?","choices":["dijital – önce – uzun – iki","metin – bölüm – cümle – son","okumak – yapmak – yararlanmak – yazmak","okuma amacı – bölüm başlıkları – bildirim yönetimi – kısa not"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu sözcükler metinde geçse de sayı, sıra ve genel sıfat düzeyindedir; ana düşünceyi taşıyan işlevleri göstermez.","Çok genel adlar içeriğin hangi okuma düzenlemelerini önerdiğini ayırt ettirmez.","Eylemlerin yalın biçimleri, önerilerin konusunu ve birbirleriyle ilişkisini açıklamaz.","Doğru: Bu grup, metnin amaç belirleme, metin yapısından yararlanma, dikkati yönetme ve anlamı notla sabitleme boyutlarını taşır."],"explanation":"Anahtar kelimeler yalnız sık geçen sözcükler değildir. “Okuma amacı, bölüm başlıkları, bildirim yönetimi ve kısa not” ifadeleri kaydın ana düşüncesiyle destekleyici önerilerini birlikte temsil eder.","difficultyReason":"Öğrenci, metindeki genel kelimeleri elemek ve ana düşüncenin dört işlevsel bileşenini bir arada temsil eden grubu seçmek zorundadır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0344","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"76a0bff7c7161d9f78a185753c6bb0ab0fa91f319458ad9d104202c64865260e","reviewDecisionSha256":"1c4af14ba792d7691db4167d43946567033c278f2b6feb0887275df2efa51f05","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:76a0bff7c7161d9f78a185753c6bb0ab0fa91f319458ad9d104202c64865260e","reviewedHash":"sha256:76a0bff7c7161d9f78a185753c6bb0ab0fa91f319458ad9d104202c64865260e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1c4af14ba792d7691db4167d43946567033c278f2b6feb0887275df2efa51f05; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q344","contentProjectionSha256":"76a0bff7c7161d9f78a185753c6bb0ab0fa91f319458ad9d104202c64865260e","reviewDecisionSha256":"1c4af14ba792d7691db4167d43946567033c278f2b6feb0887275df2efa51f05","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q345","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n109","noteKey":"tr.g07.turkce.n109","objective":"T.D.7.15","objectiveId":"T.D.7.15","objectiveCode":"T.D.7.15","objectives":["T.D.7.15"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir dinleme kaydında kitap bulma süreci şöyle anlatılır: “Katalogda konu sözcüğüyle arama yap, sonuç ekranındaki raf kodunu not et, rafta kitabın etiketini bu kodla karşılaştır.” Aday kelimeler “ekran, katalog, raf kodu, etiket”tir. En doğru çözümleme hangisidir?","choices":["“Ekran” yardımcı ayrıntıdır; “katalog–raf kodu–etiket” ise arama, konumu bulma ve doğrulama basamaklarını taşıdığı için anahtar kelime olarak tutulmalıdır.","Dört kelimenin her biri yalnız bir kez geçtiği için hiçbiri anahtar kelime olamaz.","Süreç sıralı olduğu için yalnız “önce” ve “sonra” sözcükleri anahtar kabul edilmelidir.","“Kitap” konuya en genel adı verdiği için diğer bütün adaylar elenmelidir."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Bu çözümleme her adayın metindeki işlevini sınar; süreci taşıyan üç kelimeyi koruyup aracı tek başına temsil etmeyen ayrıntıyı eler.","Anahtar kelime olma ölçütü tekrar sayısı değil, ana düşünce ve süreçle kurulan ilişkidir.","Sıra bildiren sözcükler bağlantı kurar fakat arama sürecinin temel kavramlarını tek başına göstermez.","“Kitap” çok geneldir; katalog, raf kodu ve etiket sürecin ayırt edici bilgi birimleridir."],"explanation":"Katalog arama yerini, raf kodu kitabın konumunu, etiket ise doğrulamayı temsil eder. “Ekran” bu süreçte kullanılan aracın ayrıntısıdır ve ana düşüncenin yapısını tek başına taşımaz.","difficultyReason":"Çözüm, kelime sıklığına değil işlevine bakmayı; her adayın süreçteki rolünü açıklayıp listeyi gerekçeyle daraltmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0345","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f5d87b2a2351e074fcd1bd94ac6dd743edee2d93fd288a00ea64bc5637ecb970","reviewDecisionSha256":"c98d2160450ff28d262c1b9b965b5bad9c052e094762dc117bebdf3cc3727aa6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f5d87b2a2351e074fcd1bd94ac6dd743edee2d93fd288a00ea64bc5637ecb970","reviewedHash":"sha256:f5d87b2a2351e074fcd1bd94ac6dd743edee2d93fd288a00ea64bc5637ecb970","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c98d2160450ff28d262c1b9b965b5bad9c052e094762dc117bebdf3cc3727aa6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q345","contentProjectionSha256":"f5d87b2a2351e074fcd1bd94ac6dd743edee2d93fd288a00ea64bc5637ecb970","reviewDecisionSha256":"c98d2160450ff28d262c1b9b965b5bad9c052e094762dc117bebdf3cc3727aa6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q346","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n109","noteKey":"tr.g07.turkce.n109","objective":"T.D.7.15","objectiveId":"T.D.7.15","objectiveCode":"T.D.7.15","objectives":["T.D.7.15"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir podcastte okuma kulübünün, herkese aynı uzunlukta kitap bitirme zorunluluğu koymak yerine üyelerin kişisel zamanlarını gözleyip sürdürülebilir hedef belirlemesini önerdiği anlatılır. Üyeler hedeflerini haftalık çizelgede izler; iki hafta üst üste aksama olduğunda süreyi veya sayfa sayısını yeniden düzenler. Aşağıdaki anahtar kelime ağlarından hangisi ana düşünce ile destekleyici bilgilerin ilişkisini doğru kurar?","choices":["Merkez: “kulüp” — Dallar: kitap, hafta, üye, sayfa","Merkez: “sürdürülebilir okuma hedefi” — Dallar: kişisel zamanı gözleme, haftalık izleme, hedefi yeniden düzenleme","Merkez: “aynı uzunlukta kitap” — Dallar: zorunluluk, değişmez hedef, herkese tek ölçü","Merkez: “çizelge” — Dallar: kâğıt rengi, kalem türü, sayfa süsleme"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu ağ metindeki genel adları yan yana getirir ancak ana düşünce ile destekleyici süreç arasında ilişki kurmaz.","Doğru: Merkez ifade temel öneriyi, dallar ise hedefin nasıl belirlendiğini, izlendiğini ve kanıta göre değiştirildiğini gösterir.","Metin aynı hedef zorunluluğunu reddettiği için bu ağ ana düşünceyi tersine çevirir.","Çizelge yalnız izleme aracıdır; dallardaki ayrıntılar metinde bulunmadığı gibi temel düşünceyi de taşımaz."],"explanation":"Podcastin ana düşüncesi, okuma hedefinin kişisel koşullara göre sürdürülebilir biçimde kurulup izlenmesi ve gerektiğinde düzenlenmesidir. İkinci ağ, bu düşünceyi üç destekleyici süreçle doğru bağlar.","difficultyReason":"Öğrenci, merkez kavramı seçmenin yanında üç destekleyici bilginin bu merkeze hangi işlevle bağlandığını çözümlemeli ve ters anlamlı ağı elemelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0346","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9728266ce8032072943ff3e2a133c96132dce25091d8cfd7de7381275beefd05","reviewDecisionSha256":"3079f5684cc1261864f754b0af74737b41837b2c57d07309f14860d3c24ba21f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9728266ce8032072943ff3e2a133c96132dce25091d8cfd7de7381275beefd05","reviewedHash":"sha256:9728266ce8032072943ff3e2a133c96132dce25091d8cfd7de7381275beefd05","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3079f5684cc1261864f754b0af74737b41837b2c57d07309f14860d3c24ba21f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q346","contentProjectionSha256":"9728266ce8032072943ff3e2a133c96132dce25091d8cfd7de7381275beefd05","reviewDecisionSha256":"3079f5684cc1261864f754b0af74737b41837b2c57d07309f14860d3c24ba21f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q347","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n111","noteKey":"tr.g07.turkce.n111","objective":"T.D.7.22","objectiveId":"T.D.7.22","objectiveCode":"T.D.7.22","objectives":["T.D.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir videoda e-kitap ödünç almadan önce şu işlemler anlatılır: okuma amacını belirleme, yayımlayan kurumu kontrol etme, dosya biçiminin cihazla uyumuna bakma, örnek sayfaları inceleme ve metin okunamıyorsa başka materyale geçme. Sunucu ayrıca masasındaki kupanın deseninden söz eder. En uygun özet hangisidir?","choices":["Sunucu desenli kupasını gösterir, sonra beş ayrı işlemden uzun uzun söz eder.","Bütün e-kitaplar aynı biçimde güvenilirdir; yalnız cihazın açık olması yeterlidir.","E-kitap seçerken amaç, kaynak, teknik uyum ve örnek sayfalar incelenir; materyal ihtiyacı karşılamıyorsa seçim değiştirilir.","Video genel olarak e-kitaplardan söz etmektedir."],"correct":2,"distractorWhy":["Kupa deseni temel süreci değiştirmeyen ayrıntıdır; özette tutulması önemli bilgiyi gölgeler.","Videoda bütün e-kitapların güvenilir olduğu söylenmez; kaynak ve uyumun denetlenmesi gerektiği vurgulanır.","Doğru: Bu özet temel basamakları kısa biçimde korur, gereksiz ayrıntıyı çıkarır ve koşullu seçim değişikliğini ekler.","Yalnız konuyu söylemek ana düşünceyi ve işlem basamaklarını aktarmaya yetmez."],"explanation":"Video bir seçim süreci anlatır. Doğru özet, amaçtan örnek sayfaya uzanan temel denetimleri ve gerekirse materyali değiştirme koşulunu korur; kupa ayrıntısını çıkarır.","difficultyReason":"Öğrencinin önemli basamakları önemsiz ayrıntıdan ayırması ve süreci tek, bağlantılı bir özet cümlesinde yeniden kurması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0347","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c77288f49adefcb735efe2da3d12bb773f1dabb2a25858a019836cd33769ea16","reviewDecisionSha256":"39cf2f2eb27bbc419ac22df468d58827aadbd3f4cce08d480aadd150452d7b28","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c77288f49adefcb735efe2da3d12bb773f1dabb2a25858a019836cd33769ea16","reviewedHash":"sha256:c77288f49adefcb735efe2da3d12bb773f1dabb2a25858a019836cd33769ea16","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:39cf2f2eb27bbc419ac22df468d58827aadbd3f4cce08d480aadd150452d7b28; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q347","contentProjectionSha256":"c77288f49adefcb735efe2da3d12bb773f1dabb2a25858a019836cd33769ea16","reviewDecisionSha256":"39cf2f2eb27bbc419ac22df468d58827aadbd3f4cce08d480aadd150452d7b28","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q348","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n111","noteKey":"tr.g07.turkce.n111","objective":"T.D.7.22","objectiveId":"T.D.7.22","objectiveCode":"T.D.7.22","objectives":["T.D.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Görseldeki akış, bir kütüphane üyeliği kaydını özetlemek için kullanılacaktır. Kayıt işlemleri zaman sırasıyla anlatıldığına göre “Boş basamak” yerine hangisi gelmelidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Kayıtta verilen bütün örnekleri ve selamlaşmaları ayrı ayrı yazmak","Üyelik işlemlerine kendi görüşünü ekleyerek kaydı daha ikna edici hâle getirmek","Seçilen anahtar kelimeleri alfabetik sıraya koymak","Önemli işlem basamaklarını kayıttaki kronolojik sıraya göre düzenlemek"],"correct":3,"distractorWhy":["Örnek ve selamlaşmalar ana işlem akışını taşımadıkça özete alınmamalıdır.","Özet, kayıtta bulunmayan kişisel değerlendirmeyi ekleyemez.","Alfabetik sıra işlemlerin gerçekleşme düzenini bozar ve anlam ilişkisini göstermez.","Doğru: Süreç kaydı özetlenirken önemli basamakların zaman sırasını korumak, yazma aşamasından önce gerekli düzenlemeyi sağlar."],"explanation":"Kütüphane üyeliği bir işlem sürecidir. Önemli bilgiler seçildikten sonra kendi cümleleriyle yazılmadan önce kronolojik sıraya konmalıdır.","difficultyReason":"Çözüm, akıştaki eksik işlevi belirlemeyi ve metin türüne göre kronolojik düzeni diğer olası sıralama biçimlerinden ayırmayı gerektirir.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-q348__q0348.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q348__q0348.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"ana","labelKey":"tr-g07-turkce-q348__q0348.ana"},{"id":"ayir","labelKey":"tr-g07-turkce-q348__q0348.ayir"},{"id":"bos","labelKey":"tr-g07-turkce-q348__q0348.bos"},{"id":"yaz","labelKey":"tr-g07-turkce-q348__q0348.yaz"},{"id":"dogrula","labelKey":"tr-g07-turkce-q348__q0348.dogrula"}],"edges":[{"from":"ana","to":"ayir"},{"from":"ayir","to":"bos"},{"from":"bos","to":"yaz"},{"from":"yaz","to":"dogrula"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-q348__q0348.alt":"Soldan sağa ilerleyen beş düğümlü akışta önce kaydın ana düşüncesi belirlenir, sonra bilgiler önemli ve önemsiz olarak ayrılır. Üçüncü düğüm “Boş basamak” olarak gösterilir. Ardından önemli bilgiler kendi cümleleriyle yazılır ve son olarak özet kayda göre doğrulanır.","tr-g07-turkce-q348__q0348.caption":"Bir dinleme kaydını özetleme akışı","tr-g07-turkce-q348__q0348.ana":"Ana düşünceyi belirle","tr-g07-turkce-q348__q0348.ayir":"Bilgileri önemli ve önemsiz ayır","tr-g07-turkce-q348__q0348.bos":"Boş basamak","tr-g07-turkce-q348__q0348.yaz":"Önemli bilgileri kendi cümlelerinle yaz","tr-g07-turkce-q348__q0348.dogrula":"Özeti kayda göre doğrula"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0348","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d824340e0d2491e6216d02bf7c2a92700553c745408d8e2195f347c74ab473b7","reviewDecisionSha256":"e71a490064ae4dc601ee1e41c361469c1e3c99710636dc511aaf4154e70644b9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d824340e0d2491e6216d02bf7c2a92700553c745408d8e2195f347c74ab473b7","reviewedHash":"sha256:d824340e0d2491e6216d02bf7c2a92700553c745408d8e2195f347c74ab473b7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e71a490064ae4dc601ee1e41c361469c1e3c99710636dc511aaf4154e70644b9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q348","contentProjectionSha256":"d824340e0d2491e6216d02bf7c2a92700553c745408d8e2195f347c74ab473b7","reviewDecisionSha256":"e71a490064ae4dc601ee1e41c361469c1e3c99710636dc511aaf4154e70644b9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q349","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n111","noteKey":"tr.g07.turkce.n111","objective":"T.D.7.22","objectiveId":"T.D.7.22","objectiveCode":"T.D.7.22","objectives":["T.D.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir okulda okuma saati önce ders sonrasında tek ve kırk beş dakikalık oturum olarak uygulanır. Katılım azalınca öğrencilere nedenleri sorulur; farklı çıkış saatleri yüzünden bu oturuma yetişemedikleri anlaşılır. Bunun üzerine iki ayrı yirmi dakikalık seçenek denenir ve bir aylık pilotta katılım artar. Rapor, sonucun yalnız bir aylık veriye dayandığını ve izlenmeye devam edilmesi gerektiğini belirtir. En güvenilir özet hangisidir?","choices":["Tek ve uzun oturum, farklı çıkış saatleriyle uyuşmadığı için katılımı azaltmıştır; iki kısa zaman seçeneği bir aylık denemede katılımı artırmış, ancak sonucun kalıcılığı için daha uzun izleme gerektiği belirtilmiştir.","İki kısa oturum yöntemi bütün okullarda katılımı kesin olarak artıran en iyi uygulamadır.","Öğrencilerle bir anket yapılmış ve iki farklı saat seçeneği yazılmıştır.","Öğrenciler uzun süre okumayı sevmedikleri için okul kırk beş dakikalık okumayı tamamen kaldırmıştır."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Bu özet problem, belirlenen neden, uygulanan çözüm, gözlenen sonuç ve raporun sınırlılığını düşünce akışında birlikte korur.","Kayıt yalnız bir okulun bir aylık pilotunu anlatır; bütün okullara kesin başarı genellemesi yapılamaz.","Anket ve saat sayısı ayrıntı düzeyinde kalır; problem, sonuç ve sınırlılık kaybolur.","Metin öğrencilerin uzun okumayı sevmediğini söylemez; sorun farklı çıkış saatleriyle tek oturumun uyuşmamasıdır."],"explanation":"Doğru özet, katılım sorununu, sorunun nedenini, uygulanan değişikliği, bir aylık sonucu ve raporun temkinli sınırını birlikte verir. Kayıtta olmayan kesinlik ya da beğeni yargısı eklemez.","difficultyReason":"Öğrenci, neden-sonuç ve problem-çözüm akışını korurken pilot sonucun kapsam sınırını da özet içinde tutmalı; ayrıntı ile ana bilgiyi tartmalıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0349","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2f0a73644e103638449546f273556d84dfdde6aa4aa0db0eadd10fa8ce24dd10","reviewDecisionSha256":"a4e59a4b1714bea2e7e70574b18e1eaf2f87ea00aa50ec8e6f8ea2278b16d506","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2f0a73644e103638449546f273556d84dfdde6aa4aa0db0eadd10fa8ce24dd10","reviewedHash":"sha256:2f0a73644e103638449546f273556d84dfdde6aa4aa0db0eadd10fa8ce24dd10","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a4e59a4b1714bea2e7e70574b18e1eaf2f87ea00aa50ec8e6f8ea2278b16d506; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q349","contentProjectionSha256":"2f0a73644e103638449546f273556d84dfdde6aa4aa0db0eadd10fa8ce24dd10","reviewDecisionSha256":"a4e59a4b1714bea2e7e70574b18e1eaf2f87ea00aa50ec8e6f8ea2278b16d506","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q350","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n112","noteKey":"tr.g07.turkce.n112","objective":"T.D.7.27","objectiveId":"T.D.7.27","objectiveCode":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki ifadelerden hangisi kanıta dayalı öz yansıtma örneğidir?","choices":["Ben zaten iyi bir dinleyici değilim.","Konuşmacıların görüşlerini iki sütuna ayırınca üç farkı doğru belirledim; bu tabloyu sonraki söyleşide de kullanacağım.","Kayıt sıkıcıydı, bu yüzden hiçbir şeyi değiştiremem.","Bir dahaki sefere her yönümü daha iyi yapacağım."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu ifade kişilik etiketi içerir; değiştirilebilir davranış ve somut kanıt göstermez.","Doğru: Sütunlu notun sağladığı sonuç belirtilmiş ve işe yarayan davranışın sonraki göreve aktarılması planlanmıştır.","Yalnız dış koşulu suçlar; öğrencinin uygulayabileceği bir tedbir tanımlamaz.","Hedef çok genel olduğu için gözlenebilir ve değerlendirilebilir değildir."],"explanation":"Kanıta dayalı öz yansıtma, kullanılan davranışı ve ortaya çıkan sonucu birlikte açıklar. İkinci seçenek hem güçlü yönü gerekçelendirir hem aktarım planı kurar.","difficultyReason":"Soru, genel öz yargı ile gözlenebilir davranış-sonuç bağlantısını doğrudan ayırt etmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0350","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f5b02b6ec63f7617f609e35a7f244463655870e7b5eb942c8d24343160056f48","reviewDecisionSha256":"dd1b1765323502976f806368457be7a72f5435ef728106b17a03a8b19f583af9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f5b02b6ec63f7617f609e35a7f244463655870e7b5eb942c8d24343160056f48","reviewedHash":"sha256:f5b02b6ec63f7617f609e35a7f244463655870e7b5eb942c8d24343160056f48","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dd1b1765323502976f806368457be7a72f5435ef728106b17a03a8b19f583af9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q350","contentProjectionSha256":"f5b02b6ec63f7617f609e35a7f244463655870e7b5eb942c8d24343160056f48","reviewDecisionSha256":"dd1b1765323502976f806368457be7a72f5435ef728106b17a03a8b19f583af9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q351","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n112","noteKey":"tr.g07.turkce.n112","objective":"T.D.7.27","objectiveId":"T.D.7.27","objectiveCode":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir öğrencinin hedefi, kaydın ana düşüncesiyle iki destekleyici öneriyi belirlemektir. İlk dinlemede her cümleyi yazdığı için sonuç bölümündeki önerilerden birini kaçırır. Yeniden dinlemede her bölüm için üç anahtar kelime yazınca hedefini tamamlar. Sonraki dinleme için en uygun tek tedbir hangisidir?","choices":["Konuşulan bütün cümleleri daha hızlı yazmaya çalışmak","Kaydı anlamasa da yalnız bir kez dinlemek","Her bölüm için en fazla üç anahtar kelime not edip sonuç bölümünde ana düşünceyle önerileri kontrol etmek","Not almaktan tamamen vazgeçip yalnız ses tonunu izlemek"],"correct":2,"distractorWhy":["Sorun hız değil, ayrıntı yüküdür; daha hızlı tam yazım aynı güçlüğü sürdürür.","Tek dinleme kuralı, öğrencinin anlama kanıtına göre yöntemini düzenlemesini engeller.","Doğru: Bu tedbir, ikinci dinlemede işe yaradığı gözlenen kısa not yöntemini somut sınır ve kontrol adımıyla sonraki göreve aktarır.","Notu tamamen bırakmak ana düşünce ve önerileri kanıtla izleme olanağını ortadan kaldırır."],"explanation":"Öğrencinin kanıtı, kısa anahtar kelime notlarının hedefe ulaşmasını sağladığını göstermektedir. Bu nedenle aynı güçlü yöntemi ölçülebilir bir sınırla sürdürmesi uygundur.","difficultyReason":"Öğrenci, başarısız ve başarılı iki uygulamanın kanıtlarını karşılaştırmalı; bunlardan tek, uygulanabilir ve gözlenebilir tedbir çıkarmalıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0351","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5819e4d4efa89c3e549a21bb765003998c094adacba98551be6da05512fe6fac","reviewDecisionSha256":"5e3cc7450ed9da55dfe403b3413d7a0f0f589dca7ff1c44f4590f070fd5a06cb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5819e4d4efa89c3e549a21bb765003998c094adacba98551be6da05512fe6fac","reviewedHash":"sha256:5819e4d4efa89c3e549a21bb765003998c094adacba98551be6da05512fe6fac","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5e3cc7450ed9da55dfe403b3413d7a0f0f589dca7ff1c44f4590f070fd5a06cb; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q351","contentProjectionSha256":"5819e4d4efa89c3e549a21bb765003998c094adacba98551be6da05512fe6fac","reviewDecisionSha256":"5e3cc7450ed9da55dfe403b3413d7a0f0f589dca7ff1c44f4590f070fd5a06cb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q352","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n112","noteKey":"tr.g07.turkce.n112","objective":"T.D.7.27","objectiveId":"T.D.7.27","objectiveCode":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Canlı bir kitap söyleşisinde Elif, iki konuşmacının görüşlerini ayrı sütunlarda doğru biçimde not eder; ancak anlamadığı bir ifadeyi konuşmacının sözünü keserek sorar. Geri bildirimde not düzeninin güçlü, soru zamanlamasının gelişmeye açık olduğu belirtilir. En uygun öz değerlendirme ve uyarlama hangisidir?","choices":["Soru sormak sorun çıkardığı için sonraki söyleşide hiç soru sormamalıyım.","Ben sabırsız biriyim; bu özelliğimi değiştirmem mümkün değildir.","Not düzenim yeterli olduğundan soru zamanlamasını değerlendirmeme gerek yoktur.","Görüşleri ayrı sütunlarda tutmak karşılaştırmayı doğru kurmamı sağladı; bunu koruyacağım. Anlamadığım yere soru işareti koyup konuşmacı sözünü bitirdikten sonra en az bir kısa soru yöneltmeyi yeni hedef yapacağım."],"correct":3,"distractorWhy":["Soru sormayı tümüyle bırakmak, gelişmeye açık davranışı uygun zamanlamayla düzeltmek yerine yararlı etkileşimi ortadan kaldırır.","Kişilik etiketi değiştirilebilir süreç davranışını görünmez kılar ve uygulanabilir tedbir sunmaz.","Güçlü yönün bulunması, geri bildirimde belirtilen ayrı bir gelişim ihtiyacını yok saymayı gerektirmez.","Doğru: Bu seçenek güçlü yönü kanıtla korur, gelişmeye açık davranışı açıklar ve sonraki görev için gözlenebilir tek hedef belirler."],"explanation":"Elif’in not düzeni karşılaştırmayı destekleyen güçlü yöndür. Soru sorma davranışı değil, zamanlaması geliştirilmelidir. Soru işareti koyup konuşmanın uygun anını beklemek somut ve ölçülebilir bir uyarlamadır.","difficultyReason":"Çözüm; aynı performanstaki güçlü ve gelişmeye açık yönleri ayırmayı, kişilik etiketi kullanmadan kanıta dayalı tek bir yeni hedef kurmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0352","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"912133766a018d389639cda3c8571ff6801b4c3dcadbc3c628205b8448ffe4ab","reviewDecisionSha256":"e789a3016f324189aecd5f8a210769de083bf4113995d135b131a77f161116ca","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:912133766a018d389639cda3c8571ff6801b4c3dcadbc3c628205b8448ffe4ab","reviewedHash":"sha256:912133766a018d389639cda3c8571ff6801b4c3dcadbc3c628205b8448ffe4ab","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e789a3016f324189aecd5f8a210769de083bf4113995d135b131a77f161116ca; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q352","contentProjectionSha256":"912133766a018d389639cda3c8571ff6801b4c3dcadbc3c628205b8448ffe4ab","reviewDecisionSha256":"e789a3016f324189aecd5f8a210769de083bf4113995d135b131a77f161116ca","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q353","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n120","noteKey":"tr.g07.turkce.n120","objective":"T.O.7.1","objectiveId":"T.O.7.1","objectiveCode":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir öğrenci, okul kütüphanesinde kitap ayırtma işlemini anlatan kısa bir rehber hazırlayacaktır. Ana kaynak olarak hangisini seçmelidir?","choices":["Okul kütüphanesi biriminin hazırladığı, öğrencilere yönelik ve ayırtma adımlarını başlıklarla açıklayan güncel kılavuz","Yazarı belirtilmeyen “Kitap ayırtmak çok kolaydır.” yorumunun ekran görüntüsü","Bir romancının yazma alışkanlıklarını anlattığı uzun söyleşi metni","Kütüphane raflarının renklerini gösteren açıklamasız afiş"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu kılavuzun hazırlayanı, hedef kitlesi ve işlem basamakları açıktır; rehber görevi için doğrudan kanıt sağlar.","Anonim yorumun bağlamı ve doğruluğu denetlenemez; işlem basamaklarını da açıklamaz.","Yazarlık deneyimi kitap ayırtma sürecini öğretmediği için amaçla uyumlu değildir.","Afiş görsel tanıtım yapar fakat ayırtma işlemini açıklamaz."],"explanation":"Görev, kitap ayırtma basamaklarını doğru ve öğrenci düzeyinde açıklamayı gerektirir. Hazırlayan birimi belli güncel kılavuz bu ölçütleri karşılar.","difficultyReason":"Öğrenci, ana kaynak seçiminde amaç, hedef kitle ve kaynak izlenebilirliği ölçütlerini doğrudan eşleştirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0353","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e50fcad75b3690ac260a51a8966c4caf3cb42d115d8b73f552aad56a8008591c","reviewDecisionSha256":"7c8455ea16783f51d1836001ff81813664197c36386f4c0b84070aaa73826d1e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e50fcad75b3690ac260a51a8966c4caf3cb42d115d8b73f552aad56a8008591c","reviewedHash":"sha256:e50fcad75b3690ac260a51a8966c4caf3cb42d115d8b73f552aad56a8008591c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7c8455ea16783f51d1836001ff81813664197c36386f4c0b84070aaa73826d1e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q353","contentProjectionSha256":"e50fcad75b3690ac260a51a8966c4caf3cb42d115d8b73f552aad56a8008591c","reviewDecisionSha256":"7c8455ea16783f51d1836001ff81813664197c36386f4c0b84070aaa73826d1e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q354","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n120","noteKey":"tr.g07.turkce.n120","objective":"T.O.7.1","objectiveId":"T.O.7.1","objectiveCode":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Tablodaki materyallerden hangisi, genel işlem bilgisinin ana kaynağı değil; yalnız farklı bir bakış açısı örneği olarak kullanılmaya en uygundur? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Okul kütüphanesi yönergesi","Bir öğrencinin günlük yazısı","Anonim ekran görüntüsü","Üç materyalin tümü aynı işlevde kullanılmalıdır."],"correct":1,"distractorWhy":["Yönerge, hazırlayanı ve işlem kapsamı belli olduğu için genel sürecin ana kaynağı olmaya uygundur.","Doğru: Günlük yazısı yazarı belli olsa da tek deneyimi anlatır; bu nedenle genel kural yerine bakış açısı örneği olarak kullanılmalıdır.","Anonim ekran görüntüsünün kaynağı ve bağlamı denetlenemediği için güvenilir bakış açısı örneği olarak da temkinle ele alınmalıdır.","Materyallerin kaynak ve kapsam özellikleri farklıdır; aynı işlevle kullanılamazlar."],"explanation":"Bir öğrencinin günlük yazısı kişisel deneyimi görünür kılar ancak tek kişinin yaşantısı genel kütüphane işleyişi olarak genellenemez. Bu yüzden yardımcı bakış açısı örneğidir.","difficultyReason":"Tablodaki hazırlayan ve kapsam bilgilerini tek bir kullanım bağlamıyla eşleştirmek yeterlidir; çoklu çıkarım gerektirmez.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q354__q0354.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q354__q0354.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q354__q0354.h1","tr-g07-turkce-q354__q0354.h2","tr-g07-turkce-q354__q0354.h3"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q354__q0354.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q354__q0354.r1c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q354__q0354.r1c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q354__q0354.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q354__q0354.r2c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q354__q0354.r2c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q354__q0354.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q354__q0354.r3c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q354__q0354.r3c3"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q354__q0354.alt":"Üç sütunlu tabloda üç materyal gösterilir. Okul kütüphanesi yönergesinin hazırlayanı okul kütüphanesi birimidir ve kapsamı arama ile ödünç alma adımlarıdır. Bir öğrencinin günlük yazısının yazarı bellidir ve kapsamı tek kişinin kütüphane deneyimidir. Anonim ekran görüntüsünün hazırlayanı belirsizdir ve yalnız kaynağı görünmeyen kısa bir iddia içerir.","tr-g07-turkce-q354__q0354.caption":"Kütüphane konusu için üç okuma materyali","tr-g07-turkce-q354__q0354.h1":"Materyal","tr-g07-turkce-q354__q0354.h2":"Hazırlayan","tr-g07-turkce-q354__q0354.h3":"Kapsam","tr-g07-turkce-q354__q0354.r1c1":"Okul kütüphanesi yönergesi","tr-g07-turkce-q354__q0354.r1c2":"Okul kütüphanesi birimi","tr-g07-turkce-q354__q0354.r1c3":"Arama ve ödünç alma adımları","tr-g07-turkce-q354__q0354.r2c1":"Bir öğrencinin günlük yazısı","tr-g07-turkce-q354__q0354.r2c2":"Yazarı belli bir öğrenci","tr-g07-turkce-q354__q0354.r2c3":"Tek kişinin kütüphane deneyimi","tr-g07-turkce-q354__q0354.r3c1":"Anonim ekran görüntüsü","tr-g07-turkce-q354__q0354.r3c2":"Belirsiz","tr-g07-turkce-q354__q0354.r3c3":"Kaynağı görünmeyen kısa iddia"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0354","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e710372c063c400ae018b7f2b3d84c4406af5b50a760562050f327c470172c85","reviewDecisionSha256":"292a4e5a45a48939983638aac9c48672ca6d7e7b19facae6d67e221d70d41196","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e710372c063c400ae018b7f2b3d84c4406af5b50a760562050f327c470172c85","reviewedHash":"sha256:e710372c063c400ae018b7f2b3d84c4406af5b50a760562050f327c470172c85","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:292a4e5a45a48939983638aac9c48672ca6d7e7b19facae6d67e221d70d41196; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q354","contentProjectionSha256":"e710372c063c400ae018b7f2b3d84c4406af5b50a760562050f327c470172c85","reviewDecisionSha256":"292a4e5a45a48939983638aac9c48672ca6d7e7b19facae6d67e221d70d41196","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q355","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n120","noteKey":"tr.g07.turkce.n120","objective":"T.O.7.1","objectiveId":"T.O.7.1","objectiveCode":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir öğrenci, on beş dakikada dijital metinlerin erişilebilirlik özelliklerini karşılaştıran bir tablo hazırlayacaktır. Adaylar şunlardır: (I) kaynağı belli, uzmanlara yönelik kırk sayfalık ve başlıksız teknik rapor; (II) hazırlayanı belirsiz, renkli bir infografik; (III) hazırlayan kurumu belli, ortaokul düzeyinde, yazı boyutu, satır aralığı, ekran okuyucu ve bildirim ayarlarını örneklerle açıklayan on iki dakikalık rehber; (IV) bir kişinin kendi tablet deneyimini anlattığı blog yazısı. Ana materyal olarak en uygun seçim hangisidir?","choices":["I; çünkü en uzun metin her zaman en güvenilir ve göreve en uygun metindir.","II; çünkü renkli düzen, hazırlayanın ve bilgilerin denetlenmesine gerek bırakmaz.","III; çünkü hedef kitleye, süreye ve karşılaştırma amacına uygundur; kaynağı da izlenebilir durumdadır.","IV; çünkü tek bir kişinin deneyimi bütün dijital metinler için genel kural oluşturur."],"correct":2,"distractorWhy":["Raporun kaynağı belli olsa da dil düzeyi, düzeni ve uzunluğu on beş dakikalık öğrenci görevine uygun değildir.","Görsel çekicilik kaynak güvenilirliğini ve bilgi kapsamını kanıtlamaz.","Doğru: Bu rehber karşılaştırılacak özellikleri öğrenci düzeyinde, görev süresine uygun ve izlenebilir bir kaynakla sunar.","Kişisel deneyim yardımcı bir örnek olabilir fakat bütün dijital metinler için genellenemez."],"explanation":"Ana materyal, yalnız güvenilir değil aynı zamanda görev süresi, hedef kitle, erişilebilirlik konusu ve tablo oluşturma amacıyla uyumlu olmalıdır. Üçüncü materyal bu ölçütlerin tümünü karşılar.","difficultyReason":"Öğrenci dört materyali süre, dil düzeyi, güvenilirlik, kapsam ve kullanım amacı bakımından birlikte tartarak önceliklendirmelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0355","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8c88a090ec41e3aeda9190714d4cf22f1c9bd3bda5fb3ea98f6f504b990a1ee6","reviewDecisionSha256":"e8a7ee134ca5aff6dbf1a52775668fc32423b0166eec908d8df338e5db096fec","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8c88a090ec41e3aeda9190714d4cf22f1c9bd3bda5fb3ea98f6f504b990a1ee6","reviewedHash":"sha256:8c88a090ec41e3aeda9190714d4cf22f1c9bd3bda5fb3ea98f6f504b990a1ee6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e8a7ee134ca5aff6dbf1a52775668fc32423b0166eec908d8df338e5db096fec; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q355","contentProjectionSha256":"8c88a090ec41e3aeda9190714d4cf22f1c9bd3bda5fb3ea98f6f504b990a1ee6","reviewDecisionSha256":"e8a7ee134ca5aff6dbf1a52775668fc32423b0166eec908d8df338e5db096fec","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q356","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n122","noteKey":"tr.g07.turkce.n122","objective":"T.O.7.2","objectiveId":"T.O.7.2","objectiveCode":"T.O.7.2","objectives":["T.O.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir metin, öğle arasında okul kütüphanesinin kalabalık olmasını problem olarak tanımlamakta; sessiz yer bulmanın zorlaşmasını etki, zaman ayırma çizelgesi ve dönüşümlü masa kullanımını çözüm olarak sunmaktadır. Bu metni anlamak için en uygun not düzeni hangisidir?","choices":["Yalnız metindeki bütün sıfatları listelemek","Her paragraftaki kelime sayısını yazmak","Beğenilen cümlelerin tamamını renkli kalemle işaretlemek","Problem, etki, çözüm ve çözümün uygulanma koşulu için ayrı bölümler açmak"],"correct":3,"distractorWhy":["Sıfat listesi metnin problem-çözüm yapısını göstermez.","Kelime sayısı anlam ilişkilerini ve önerileri düzenlemeye yardım etmez.","Beğeniye göre tam cümle işaretlemek önemli bilgi ölçütünü belirsizleştirir.","Doğru: Bu düzen, metindeki problemi, sonucunu ve önerileri yapısına uygun biçimde karşılaştırılabilir hâle getirir."],"explanation":"Metin problem-çözüm yapısındadır. Bilgileri problem, etki, çözüm ve koşul başlıklarında düzenlemek ana düşünceyi görünür kılar.","difficultyReason":"Metin yapısı açıkça verilmiştir; öğrencinin bu yapıyı uygun bir not şemasıyla doğrudan eşleştirmesi beklenir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0356","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"808945d6dbcf8b0fab4eeb5aa99d3bbf73ec6efd665d76303c515cd6aabe6486","reviewDecisionSha256":"d9b0888c1b67369e73fb0fc621f37b4cf8e1dfba8fa1012b3e5ad951cee6d62b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:808945d6dbcf8b0fab4eeb5aa99d3bbf73ec6efd665d76303c515cd6aabe6486","reviewedHash":"sha256:808945d6dbcf8b0fab4eeb5aa99d3bbf73ec6efd665d76303c515cd6aabe6486","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d9b0888c1b67369e73fb0fc621f37b4cf8e1dfba8fa1012b3e5ad951cee6d62b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q356","contentProjectionSha256":"808945d6dbcf8b0fab4eeb5aa99d3bbf73ec6efd665d76303c515cd6aabe6486","reviewDecisionSha256":"d9b0888c1b67369e73fb0fc621f37b4cf8e1dfba8fa1012b3e5ad951cee6d62b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q357","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n122","noteKey":"tr.g07.turkce.n122","objective":"T.O.7.2","objectiveId":"T.O.7.2","objectiveCode":"T.O.7.2","objectives":["T.O.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Bir öğrenci, başlık ve ilk paragrafı gözden geçirdiğinde metnin “bildirimlerin okuma dikkatine etkisi”ni neden-sonuç ilişkisiyle açıkladığını fark eder. Sonraki adım için en uygun yöntem hangisidir?","choices":["Nedenleri ve sonuçları farklı işaretlerle belirleyip okuma sonunda “Bildirimler dikkati nasıl etkiliyor?” sorusunu metin kanıtıyla cevaplamak","Metnin tamamını tek renkle işaretleyip bütün cümleleri eşit önemli saymak","Yalnız bilinmeyen kelimeleri ezberleyip düşünceler arasındaki bağı incelememek","Metni okumadan konu hakkında serbest bir tartışma başlatmak"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu yöntem, göz atma sonucunda belirlenen neden-sonuç yapısını işaretleme ve soru ile doğrudan izler.","Tüm metni işaretlemek seçiciliği ortadan kaldırır ve neden-sonuç bağını görünür kılmaz.","Kelime çalışması yardımcı olabilir fakat metnin temel ilişki yapısını tek başına çözmez.","Metin okunmadan yapılan tartışma, görüşleri metin kanıtından koparır."],"explanation":"Metnin yapısı neden-sonuç olarak belirlendiğine göre işaretler de bu iki bilgi türünü ayırmalı, sonunda kurulan soru metindeki bağla doğrulanmalıdır.","difficultyReason":"Öğrenci, ön incelemede belirlenen yapı ile sonraki okuma yöntemini tek adımda uyumlu hâle getirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0357","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b5183a5b89f2943901f57f79ee71e5dceb298bc5051ad7339a13c2c88e884de1","reviewDecisionSha256":"e26c5db1925c7b1b3e55dc13c6b98a1d1fa545e7e455a8ed80559b35028486f7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b5183a5b89f2943901f57f79ee71e5dceb298bc5051ad7339a13c2c88e884de1","reviewedHash":"sha256:b5183a5b89f2943901f57f79ee71e5dceb298bc5051ad7339a13c2c88e884de1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e26c5db1925c7b1b3e55dc13c6b98a1d1fa545e7e455a8ed80559b35028486f7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q357","contentProjectionSha256":"b5183a5b89f2943901f57f79ee71e5dceb298bc5051ad7339a13c2c88e884de1","reviewDecisionSha256":"e26c5db1925c7b1b3e55dc13c6b98a1d1fa545e7e455a8ed80559b35028486f7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q358","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-2","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-2","noteId":"tr.g07.turkce.n122","noteKey":"tr.g07.turkce.n122","objective":"T.O.7.2","objectiveId":"T.O.7.2","objectiveCode":"T.O.7.2","objectives":["T.O.7.2"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Mina, “Okuma kulübünde katılım neden azalıyor ve hangi çözümler öneriliyor?” sorusuyla bir makale okur. İlk okumada neredeyse her cümleyi işaretlediği için ana problemi, nedenleri ve çözüm koşullarını ayıramaz. En uygun düzenleme hangisidir?","choices":["Aynı metni daha hızlı okuyup yine bütün cümleleri işaretlemek","İşaretleme ölçütünü “problem, neden, öneri ve önerinin koşulu” ile sınırlamak; bu bilgileri bir şemaya taşıyıp kısa özetle kontrol etmek","İşaret sayısını artırmak için ikinci bir renk daha kullanmak fakat ölçüt belirlememek","Metni tamamen bırakıp kaynağı belirsiz kısa bir paylaşımı ana kaynak yapmak"],"correct":1,"distractorWhy":["Sorun okuma hızı değil, seçici ölçüt bulunmamasıdır; hızlandırmak bilgi karmaşasını çözmez.","Doğru: Bu düzenleme amaca uygun bilgi türlerini sınırlar, problem-çözüm yapısında düzenler ve anlama kanıtıyla yöntemi denetler.","Renk sayısını artırmak, hangi bilginin neden önemli olduğuna ilişkin ölçüt oluşturmaz.","Mevcut yöntemi düzeltmeden güvenilirliği belirsiz kaynağa geçmek okuma sürecini daha da zayıflatır."],"explanation":"Mina’nın işaretleme yöntemi seçici değildir. Amaca göre dört bilgi türü belirleyip şemaya taşımak ve özetle doğrulamak, hem stratejiyi hem yöntemi düzenler.","difficultyReason":"Çözüm; başarısız işaretleme kanıtını teşhis etmeyi, amaçla uyumlu yeni ölçüt kurmayı ve düzenlemenin işe yarayıp yaramadığını kontrol adımıyla sınamayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0358","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1b0b518f3b5252d0d572000763a00dcbc68a7f604e1746d41c2c1a011411b678","reviewDecisionSha256":"409af5305327930af2f1fc38e1fe3316e1eb2e628ad0a7bdc6d3a6de14264ac1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1b0b518f3b5252d0d572000763a00dcbc68a7f604e1746d41c2c1a011411b678","reviewedHash":"sha256:1b0b518f3b5252d0d572000763a00dcbc68a7f604e1746d41c2c1a011411b678","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:409af5305327930af2f1fc38e1fe3316e1eb2e628ad0a7bdc6d3a6de14264ac1; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q358","contentProjectionSha256":"1b0b518f3b5252d0d572000763a00dcbc68a7f604e1746d41c2c1a011411b678","reviewDecisionSha256":"409af5305327930af2f1fc38e1fe3316e1eb2e628ad0a7bdc6d3a6de14264ac1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q359","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n121","noteKey":"tr.g07.turkce.n121","objective":"T.O.7.12","objectiveId":"T.O.7.12","objectiveCode":"T.O.7.12","objectives":["T.O.7.12"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"“Zeynep, okuma görevini her akşam rastgele bir saate bırakınca sık sık unuttu. Kitabını kahvaltı masasının yanına koydu ve bir hafta boyunca kahvaltıdan sonra on dakika okudu. Okuduğu bölümleri küçük bir çizelgede işaretledi.” Bu metinden çıkarılabilecek en uygun yorum hangisidir?","choices":["Zeynep kitap okumaktan hoşlanmamaktadır.","Her öğrenci için günde tam on dakika okumak yeterlidir.","Zeynep, okumayı düzenli bir günlük işaretle ilişkilendirip ilerlemesini izleyerek alışkanlığı sürdürmeyi kolaylaştırmıştır.","Zeynep ailesi zorladığı için kahvaltıdan sonra okumaktadır."],"correct":2,"distractorWhy":["Metinde Zeynep’in okumayı sevip sevmediğine ilişkin kanıt yoktur.","Metin tek bir kişinin uygulamasını anlatır; on dakikayı herkes için yeterli süre olarak genelleyemez.","Doğru: Kitabı sabit bir yere koyma, kahvaltı sonrası okuma ve çizelge kullanma kanıtları bu yorumu destekler.","Ailenin zorlamasına ilişkin hiçbir bilgi verilmemiştir."],"explanation":"Metin, rastgele zamandan sabit bir işarete geçildiğini ve ilerlemenin izlendiğini gösterir. Bu kanıtlar, okuma rutinini yönetmenin alışkanlığı desteklediği yorumuna götürür.","difficultyReason":"Yüzeyde verilen üç davranıştan doğrudan, bağlamı aşmayan tek bir derin anlam çıkarılması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0359","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"06dc7fe84eec4313d2949bfa4be8e6c76c81479b5dffebee7193c76a6ed03e5e","reviewDecisionSha256":"a4227dd40ec3f089485af40cde40b6bfbed3b686ac0e2b1bd479d79d4eb0380b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:06dc7fe84eec4313d2949bfa4be8e6c76c81479b5dffebee7193c76a6ed03e5e","reviewedHash":"sha256:06dc7fe84eec4313d2949bfa4be8e6c76c81479b5dffebee7193c76a6ed03e5e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a4227dd40ec3f089485af40cde40b6bfbed3b686ac0e2b1bd479d79d4eb0380b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q359","contentProjectionSha256":"06dc7fe84eec4313d2949bfa4be8e6c76c81479b5dffebee7193c76a6ed03e5e","reviewDecisionSha256":"a4227dd40ec3f089485af40cde40b6bfbed3b686ac0e2b1bd479d79d4eb0380b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q360","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n121","noteKey":"tr.g07.turkce.n121","objective":"T.O.7.12","objectiveId":"T.O.7.12","objectiveCode":"T.O.7.12","objectives":["T.O.7.12"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Tablodaki kanıtlar dikkate alındığında metnin bağlamını koruyan en güçlü yorum hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Uzun romanlar öğrenciler için uygun değildir ve seçilmemelidir.","Kısa öykü kitapları her koşulda romanlardan daha değerlidir.","Kerem okumayı sevmediği için ilk kitabı bırakmış, ikinciyi zorunluluktan bitirmiştir.","Metin, uygun kitap seçiminin yalnız popülerliğe değil okurun ayırabildiği süreye ve ön incelemeye dayanmasının okumayı sürdürmeyi destekleyebileceğini gösterir."],"correct":3,"distractorWhy":["Sorun kitabın uzun türde olması değil, Kerem’in zamanıyla uyuşmadan yalnız kapağa göre seçilmesidir.","Metin türler arasında evrensel değer sıralaması yapmaz; uygunluk kişisel koşula göre değişir.","Kerem’in duygusu veya zorlandığına ilişkin böyle bir bilgi tabloda yoktur.","İlk ve ikinci seçim arasındaki karşıtlık ile ortaya çıkan okuma ürünü bu yorumu doğrudan destekler."],"explanation":"Kerem’in ilk seçimi yalnız popülerliğe dayanır ve zamanıyla uyuşmaz. İkinci seçimde örnek sayfa ile süreyi dikkate alması, tamamlanan okuma ve gerekçe notuyla sonuçlanır. Yorum bu değişimi genelleme yapmadan açıklar.","difficultyReason":"Öğrenci, üç aşamadaki kanıtları birleştirerek davranış değişimini yorumlamalı; tür üstünlüğü ve duygu gibi metinde bulunmayan sonuçları elemelidir.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q360__q0360.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q360__q0360.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q360__q0360.h1","tr-g07-turkce-q360__q0360.h2","tr-g07-turkce-q360__q0360.h3"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q360__q0360.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q360__q0360.r1c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q360__q0360.r1c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q360__q0360.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q360__q0360.r2c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q360__q0360.r2c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q360__q0360.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q360__q0360.r3c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q360__q0360.r3c3"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q360__q0360.alt":"Üç sütunlu tabloda Kerem’in kararları gösterilir. İlk seçimde popüler bir kapak nedeniyle uzun roman alınmış, iki gün sonra zamanla uyuşmadığı için kitap bırakılmıştır. İkinci seçimde örnek sayfalar okunmuş ve ayrılabilen süre düşünülerek kısa öykü seçkisi alınmıştır. Sonuçta bir öykü tamamlanmış ve seçimin neden uygun olduğuna ilişkin kısa not yazılmıştır.","tr-g07-turkce-q360__q0360.caption":"Kerem’in iki kitap seçimi ve okuma sonucu","tr-g07-turkce-q360__q0360.h1":"Aşama","tr-g07-turkce-q360__q0360.h2":"Kanıt","tr-g07-turkce-q360__q0360.h3":"Sonuç","tr-g07-turkce-q360__q0360.r1c1":"İlk seçim","tr-g07-turkce-q360__q0360.r1c2":"Popüler kapağa bakarak uzun romanı alma","tr-g07-turkce-q360__q0360.r1c3":"İki gün sonra zamanla uyuşmadığı için bırakma","tr-g07-turkce-q360__q0360.r2c1":"İkinci seçim","tr-g07-turkce-q360__q0360.r2c2":"Örnek sayfaları okuma ve ayrılabilen süreyi düşünme","tr-g07-turkce-q360__q0360.r2c3":"Kısa öykü seçkisini seçme","tr-g07-turkce-q360__q0360.r3c1":"Okuma ürünü","tr-g07-turkce-q360__q0360.r3c2":"Bir öyküyü tamamlama","tr-g07-turkce-q360__q0360.r3c3":"Seçimin neden uygun olduğuna ilişkin kısa not yazma"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0360","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"47d98e9cb922da05d26275ba8e63e8df391362fc694a9cd0ed1d032825411b3f","reviewDecisionSha256":"82354f593d0df30028d8be85cf7172d7efd1d4d6b0c41aa0dde6e51d47fa146b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:47d98e9cb922da05d26275ba8e63e8df391362fc694a9cd0ed1d032825411b3f","reviewedHash":"sha256:47d98e9cb922da05d26275ba8e63e8df391362fc694a9cd0ed1d032825411b3f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:82354f593d0df30028d8be85cf7172d7efd1d4d6b0c41aa0dde6e51d47fa146b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q360","contentProjectionSha256":"47d98e9cb922da05d26275ba8e63e8df391362fc694a9cd0ed1d032825411b3f","reviewDecisionSha256":"82354f593d0df30028d8be85cf7172d7efd1d4d6b0c41aa0dde6e51d47fa146b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q361","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-12","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-12","noteId":"tr.g07.turkce.n121","noteKey":"tr.g07.turkce.n121","objective":"T.O.7.12","objectiveId":"T.O.7.12","objectiveCode":"T.O.7.12","objectives":["T.O.7.12"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"“Sınıfa bağışlanan kitaplar önce kapak renklerine göre raflara yerleştirildi. Öğrenciler konu ararken kitapları bulamayınca raflar türlere göre yeniden düzenlendi ve her rafa küçük katalog kartları eklendi. Bir hafta sonra arama süresi belirgin biçimde kısaldı.” Bu metni sınıf topluluğu açısından en uygun biçimde yorumlayan seçenek hangisidir?","choices":["Ortak okuma kaynakları, görünüşe göre değil kullanıcıların bilgi ihtiyacına göre düzenlendiğinde daha işlevsel hâle gelebilir.","Renkli kapaklı kitapların içeriği genellikle zayıftır.","Sınıf bütün kitapları yenileriyle değiştirdiği için arama süresi kısalmıştır.","Katalog kartlarını yalnız öğretmen kullandığı için öğrenciler kitaplara daha az dokunmuştur."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Renk düzeninden tür ve katalog düzenine geçişle arama süresinin kısalması, kaynakların ihtiyaç odaklı düzenlenmesinin işlevini gösterir.","Metin kapak rengi ile içerik kalitesi arasında ilişki kurmaz.","Kitapların değiştirildiği değil, mevcut kitapların yeniden düzenlendiği belirtilir.","Kartları kimin kullandığına ilişkin böyle bir bilgi yoktur; sonuç öğrencilerin aramasının kolaylaşmasıdır."],"explanation":"Metindeki dönüşüm, görünüşe dayalı düzenlemenin arama ihtiyacını karşılamadığını; tür ve katalog bilgisinin ortak kaynağı daha kullanılabilir yaptığını gösterir.","difficultyReason":"Çözüm, düzenleme biçimi ile sonuç arasındaki ilişkiyi topluluk bakış açısından yorumlamayı ve metinde bulunmayan nedenleri elemek zorundadır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0361","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"63e2bf41c9bd3350ae5a483f2ad5f0e059b41999e7413e82433da14984145930","reviewDecisionSha256":"c137cb883f85cb5f1519565b43d4556259eec7a1e46bf41c252ddd84c7dcf760","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:63e2bf41c9bd3350ae5a483f2ad5f0e059b41999e7413e82433da14984145930","reviewedHash":"sha256:63e2bf41c9bd3350ae5a483f2ad5f0e059b41999e7413e82433da14984145930","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c137cb883f85cb5f1519565b43d4556259eec7a1e46bf41c252ddd84c7dcf760; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q361","contentProjectionSha256":"63e2bf41c9bd3350ae5a483f2ad5f0e059b41999e7413e82433da14984145930","reviewDecisionSha256":"c137cb883f85cb5f1519565b43d4556259eec7a1e46bf41c252ddd84c7dcf760","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q362","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-24","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-24","noteId":"tr.g07.turkce.n123","noteKey":"tr.g07.turkce.n123","objective":"T.O.7.24","objectiveId":"T.O.7.24","objectiveCode":"T.O.7.24","objectives":["T.O.7.24"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":2,"question":"On iki-on üç yaş grubuna yönelik bir okuma rehberinin dilini değerlendirmek için aşağıdaki ölçütlerden hangisi kullanılabilir bir normdur?","choices":["Kapağın benim sevdiğim renkte olması gerekir.","Uzmanlık terimleri kısa biçimde açıklanmalı ve yönergeler hedef kitlenin izleyebileceği açık cümlelerle kurulmalıdır.","Yazarın tanınmış biri olması yeterlidir.","Metin ne kadar uzun olursa dili o kadar başarılı sayılmalıdır."],"correct":1,"distractorWhy":["Kapak rengi kişisel tercihtir ve metnin dil açıklığını ölçmez.","Doğru: Bu norm, hedef kitleye uygun kelime ve cümle kullanımını gözlenebilir biçimde sınamaya elverişlidir.","Yazarın ünü, metindeki kelimelerin ve cümlelerin anlaşılır olduğunu kanıtlamaz.","Uzunluk dil başarısının tek ölçütü değildir; uzun bir metin de anlaşılmaz olabilir."],"explanation":"Dil değerlendirmesi için norm, metinde gözlenebilen ve hedef kitleyle ilişkili olmalıdır. Terimlerin açıklanması ve cümlelerin izlenebilirliği bu koşulu karşılar.","difficultyReason":"Öğrenci, kişisel tercih ve yazar özelliğini metne uygulanabilir dil ölçütünden ayırır; birden çok kanıtı çözümlemesi gerekmez.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0362","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9ac52d218a6a9933c0ff175058e1c6d4b3fc5ac151d783790ec39942bfc895e0","reviewDecisionSha256":"97c205386bddd70b7aee4b2840050cae782710987766851a597f84d11aceb5d6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9ac52d218a6a9933c0ff175058e1c6d4b3fc5ac151d783790ec39942bfc895e0","reviewedHash":"sha256:9ac52d218a6a9933c0ff175058e1c6d4b3fc5ac151d783790ec39942bfc895e0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:97c205386bddd70b7aee4b2840050cae782710987766851a597f84d11aceb5d6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q362","contentProjectionSha256":"9ac52d218a6a9933c0ff175058e1c6d4b3fc5ac151d783790ec39942bfc895e0","reviewDecisionSha256":"97c205386bddd70b7aee4b2840050cae782710987766851a597f84d11aceb5d6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q363","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-24","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-24","noteId":"tr.g07.turkce.n123","noteKey":"tr.g07.turkce.n123","objective":"T.O.7.24","objectiveId":"T.O.7.24","objectiveCode":"T.O.7.24","objectives":["T.O.7.24"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Tablodaki norm ve kanıta dayanarak kurulabilecek en geçerli değerlendirme yargısı hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Metnin yazarı düzenli bir insan olduğu için rehber başarılıdır.","Bir organizasyon ölçütü karşılandığından metnin bütün yönleri kusursuzdur.","Rehberin organizasyonu normu karşılamaktadır; çünkü adımlar okuma öncesinden sonrasına ilerler ve sonuç cümlesi bu adımları ortak amaçta bağlar.","Metin dijital okumadan söz ettiği için dili hedef kitleye uygun değildir."],"correct":2,"distractorWhy":["Yazarın kişiliği metin organizasyonunun kanıtı değildir.","Tek bir özellikte olumlu sonuç, içerik ve dil dâhil bütün metni kusursuz saymaya yetmez.","Doğru: Bu yargı yalnız değerlendirilen özelliğin sınırında kalır ve hem süreç sırası hem sonuç bağlantısını normla karşılaştırır.","Dijital konu, dilin anlaşılmaz olduğunu göstermez; tabloda dil normu değerlendirilmemiştir."],"explanation":"Tablo yalnız organizasyonu sınamaktadır. Adımlar zaman akışına uygundur ve sonuç cümlesi önceki adımları birleştirir; bu nedenle yargı organizasyonla sınırlı tutulmalıdır.","difficultyReason":"Öğrenci norm, iki ayrı kanıt ve yargı kapsamını birlikte denetlemeli; kişi yargısı ile aşırı genellemeyi elemelidir.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q363__q0363.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q363__q0363.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q363__q0363.h1","tr-g07-turkce-q363__q0363.h2","tr-g07-turkce-q363__q0363.h3","tr-g07-turkce-q363__q0363.h4"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c3"},{"key":"tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c4"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q363__q0363.alt":"Dört sütunlu tabloda bir dijital okuma rehberinin organizasyonu değerlendirilir. Özellik süreç sırasıdır. Norm, adımların okuma öncesi, okuma sırası ve okuma sonrası düzeninde ilerlemesidir. Metin kanıtı olarak amaç yazma, başlıkları işaretleme, gerekirse kısa ara verme ve sonunda üç ana bilgiyi not etme sırası verilir. Sonuç cümlesi bu adımların okuma sürecini izlemeyi kolaylaştırdığını belirtir.","tr-g07-turkce-q363__q0363.caption":"Bir dijital okuma rehberinin organizasyon değerlendirmesi","tr-g07-turkce-q363__q0363.h1":"Özellik","tr-g07-turkce-q363__q0363.h2":"Norm","tr-g07-turkce-q363__q0363.h3":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-q363__q0363.h4":"Sonuç bağlantısı","tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c1":"Organizasyon: süreç sırası","tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c2":"Adımlar okuma öncesi, sırası ve sonrası düzeninde ilerlemeli","tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c3":"Amaç yazma → başlıkları işaretleme → gerekirse kısa ara → üç ana bilgiyi not etme","tr-g07-turkce-q363__q0363.r1c4":"Son cümle adımları okuma sürecini izleme amacıyla birleştiriyor"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0363","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ed15725a414ea3b013ebd11758e5b06432af084a3b13e99806d83ac51e8d55a5","reviewDecisionSha256":"6953f1e2740c5965745da83cb05acadc3fad5f2f38422034dd850f5596f4feb5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ed15725a414ea3b013ebd11758e5b06432af084a3b13e99806d83ac51e8d55a5","reviewedHash":"sha256:ed15725a414ea3b013ebd11758e5b06432af084a3b13e99806d83ac51e8d55a5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6953f1e2740c5965745da83cb05acadc3fad5f2f38422034dd850f5596f4feb5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q363","contentProjectionSha256":"ed15725a414ea3b013ebd11758e5b06432af084a3b13e99806d83ac51e8d55a5","reviewDecisionSha256":"6953f1e2740c5965745da83cb05acadc3fad5f2f38422034dd850f5596f4feb5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q364","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-24","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-24","noteId":"tr.g07.turkce.n123","noteKey":"tr.g07.turkce.n123","objective":"T.O.7.24","objectiveId":"T.O.7.24","objectiveCode":"T.O.7.24","objectives":["T.O.7.24"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir kitap öneri yazısında ana görüşü destekleyen yalnız bir örnek bulunmaktadır; “metabilişsel” sözcüğü açıklanmamıştır ve ikinci paragraftan sonuç paragrafına geçiş kurulmamıştır. Bu kanıtların değerlendirme alanlarıyla doğru eşleştirilmesi hangisidir?","choices":["Örnek sayısı dil, açıklanmayan sözcük organizasyon, geçiş eksikliği yazarın kişiliğiyle ilgilidir.","Üç kanıt da yalnız içerik alanında değerlendirilmelidir.","Açıklanmayan sözcük içerik, geçiş eksikliği dil, örnek sayısı organizasyon alanına girer.","Örneğin ana görüşü destekleyip desteklememesi içerik; açıklanmayan “metabilişsel” sözcüğü dil; paragraflar arasındaki geçiş eksikliği organizasyon alanında değerlendirilir."],"correct":3,"distractorWhy":["Alanlar karıştırılmıştır; ayrıca yazarın kişiliği metin değerlendirmesinin kanıtı değildir.","Sözcük açıklığı ve paragraflar arası bağlantı içerikten farklı özelliklerdir.","Her üç kanıt yanlış alana yerleştirilmiştir.","Bu eşleştirme, görüş desteğini içerikle, söz varlığı açıklığını dille ve bölüm bağlantısını organizasyonla doğru ilişkilendirir."],"explanation":"İçerik, görüş ve örneklerin niteliğini; dil, kelimelerin hedef kitle için açıklığını; organizasyon ise paragrafların sırası ve bağlantısını kapsar. Dördüncü seçenek bu ayrımı doğru yapar.","difficultyReason":"Çözüm, aynı metindeki üç farklı kanıtı birbirine karıştırmadan doğru değerlendirme boyutlarına sınıflandırmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0364","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6da61b43e4e8df2a559f698d9438df28a37125e59cd2fc60e92d2cf8d0a0a7be","reviewDecisionSha256":"06d0f10a2b5927554da83d3ab01407a07a2565d9149f8a8775646fb6c90a3b32","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6da61b43e4e8df2a559f698d9438df28a37125e59cd2fc60e92d2cf8d0a0a7be","reviewedHash":"sha256:6da61b43e4e8df2a559f698d9438df28a37125e59cd2fc60e92d2cf8d0a0a7be","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:06d0f10a2b5927554da83d3ab01407a07a2565d9149f8a8775646fb6c90a3b32; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q364","contentProjectionSha256":"6da61b43e4e8df2a559f698d9438df28a37125e59cd2fc60e92d2cf8d0a0a7be","reviewDecisionSha256":"06d0f10a2b5927554da83d3ab01407a07a2565d9149f8a8775646fb6c90a3b32","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q365","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-24","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-24","noteId":"tr.g07.turkce.n123","noteKey":"tr.g07.turkce.n123","objective":"T.O.7.24","objectiveId":"T.O.7.24","objectiveCode":"T.O.7.24","objectives":["T.O.7.24"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir kitap öneri yazısında şu ifadeler yer alır: “Kısa bölümler ve her bölümün başındaki hazırlık sorusu okumayı kolaylaştırabilir. Bu kitap bütün yedinci sınıf öğrencileri için kesinlikle uygundur; çünkü gizemli öyküleri herkes sever. Metinde ‘mücellit’ ve ‘varak’ kelimeleri açıklanmamıştır. Yazı, bu sınırlılığı belirttikten sonra aniden ‘Bu kitabı hemen almalısınız.’ cümlesiyle biter.” Normlar şöyledir: (1) Genel iddialar yeterli kanıtla desteklenmeli, (2) hedef kitlenin bilmeyebileceği kelimeler açıklanmalı, (3) sonuç önceki kanıtlarla bağlantı kurmalıdır. En kapsamlı ve sınırları doğru değerlendirme hangisidir?","choices":["İçerik normu kısmen karşılanır: kısa bölümler ve hazırlık soruları somut güçlü yönlerdir, ancak “bütün öğrenciler” iddiası tek bir genellemeye dayanır. Dil normu açıklanmayan iki kelime nedeniyle karşılanmaz. Organizasyon da son öneri önceki güçlü ve sınırlı yönlerle gerekçeli bağ kurmadığı için zayıftır; yargı yalnız bu üç özellikle sınırlıdır.","İki eski kelime bulunduğu için yazı bütünüyle değersizdir ve içeriğindeki hiçbir kanıt incelenmemelidir.","Yazar okuru zorlamak istediği için açıklama yapmamış, aceleci olduğu için sonucu aniden yazmıştır.","Kısa bölümlerden söz edildiği için içerik, dil ve organizasyon normlarının tamamı eksiksiz karşılanmıştır."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru: Bu değerlendirme her normu ayrı kanıtla karşılaştırır, kısmi yeterliği gösterir ve sonucu incelenen özelliklerin dışına taşırmaz.","Tek bir dil sorunu, içerik ve organizasyon kanıtlarını incelemeden metnin bütününü değersiz saymayı haklı çıkarmaz.","Yazarın niyeti ve kişiliği metinden kanıtlanamaz; değerlendirme gözlenebilir metin özelliklerine dayanmalıdır.","Kısa bölümler yalnız bir içerik kanıtıdır; açıklanmayan kelimeleri ve kopuk sonucu ortadan kaldırmaz."],"explanation":"Birinci seçenek, üç normu birbirinden ayırır: güçlü yönleri kabul ederken genellemenin kanıtsızlığını, söz varlığı desteğinin eksikliğini ve sonuç bağlantısının zayıflığını gösterir. Ayrıca bütün eser hakkında değil, verilen özellikler hakkında yargı kurar.","difficultyReason":"Öğrenci üç değerlendirme alanını, olumlu ve olumsuz kanıtları, kısmi karşılanma durumunu ve yargı kapsamını eş zamanlı olarak denetlemelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0365","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"812347f45b9f4ab4d6856755ef5b519710fa2c0837bfdc5dbef7cf5d3f07e467","reviewDecisionSha256":"8cec2f69823629a1ddda73d0d1af0c0d2eeec81d0d5c00428a2cf343b57bc5e6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:812347f45b9f4ab4d6856755ef5b519710fa2c0837bfdc5dbef7cf5d3f07e467","reviewedHash":"sha256:812347f45b9f4ab4d6856755ef5b519710fa2c0837bfdc5dbef7cf5d3f07e467","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8cec2f69823629a1ddda73d0d1af0c0d2eeec81d0d5c00428a2cf343b57bc5e6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q365","contentProjectionSha256":"812347f45b9f4ab4d6856755ef5b519710fa2c0837bfdc5dbef7cf5d3f07e467","reviewDecisionSha256":"8cec2f69823629a1ddda73d0d1af0c0d2eeec81d0d5c00428a2cf343b57bc5e6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q366","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n124","noteKey":"tr.g07.turkce.n124","objective":"T.O.7.27","objectiveId":"T.O.7.27","objectives":["T.O.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-48","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-74","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-75","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-179","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180"],"level":2,"question":"Sınıf kitaplığında ödünç alınan bazı kitaplar doğru rafa dönememektedir. Raflarda tür etiketleri vardır; ancak ödünç çizelgesinde kitabın raf kodu yazmamaktadır. Öğrenciler iade sırasında kitabın yerini hatırlamaya çalışmaktadır. Bu probleme metindeki kanıta en doğrudan dayanan çözüm hangisidir?","choices":["Her hafta bütün rafları yeniden numaralandırmak","Ödünç çizelgesine raf kodu sütunu ekleyip iade edilen kitabı bu koda göre yerleştirmek","Yanlış rafa kitap koyanların bir ay boyunca kitap almasını yasaklamak","Kitapların kapaklarını aynı renkte kâğıtla kaplamak"],"correct":1,"distractorWhy":["Rafları sürekli yeniden numaralandırmak, çizelgedeki raf bilgisi eksikliğini gidermez ve yeni karışıklık oluşturabilir.","Doğru seçenektir; metinde eksik olduğu belirtilen raf kodunu iade sürecine ekleyerek sorunun görülen nedenine doğrudan müdahale eder.","Ceza vermek, yer bilgisinin çizelgede bulunmaması sorununu çözmez ve kişiyi hedef alır.","Kapak rengini değiştirmek, kitabın hangi rafa ait olduğunu güvenilir biçimde göstermediği için sorunla ilgisizdir."],"explanation":"Çizelgede raf kodunun bulunmadığı kanıtı, yanlış yerleştirmenin işleyiş kaynaklı nedenini gösterir. Bu nedenle raf kodunun çizelgeye eklenmesi, iade sırasında doğru yeri görünür kılan uygulanabilir çözümdür.","difficultyReason":"Öğrencinin metindeki belirti ile olası nedeni ayırması ve yalnız bu nedene doğrudan karşılık veren çözümü seçmesi gerekir; tek kanıtlı kısa bir neden-sonuç eşleştirmesi yapılır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0366","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4034df97dc926c5b0b745daa2a5170f983de3dd06c9b0c450c89c99395134f42","reviewDecisionSha256":"e035c477ec18015d80fb2f4878286948355f85782a9cc40c5a0eb14f70ed6c4d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4034df97dc926c5b0b745daa2a5170f983de3dd06c9b0c450c89c99395134f42","reviewedHash":"sha256:4034df97dc926c5b0b745daa2a5170f983de3dd06c9b0c450c89c99395134f42","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e035c477ec18015d80fb2f4878286948355f85782a9cc40c5a0eb14f70ed6c4d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q366","contentProjectionSha256":"4034df97dc926c5b0b745daa2a5170f983de3dd06c9b0c450c89c99395134f42","reviewDecisionSha256":"e035c477ec18015d80fb2f4878286948355f85782a9cc40c5a0eb14f70ed6c4d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q367","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n124","noteKey":"tr.g07.turkce.n124","objective":"T.O.7.27","objectiveId":"T.O.7.27","objectives":["T.O.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-48","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-74","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-75","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-179","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180"],"level":4,"question":"Bir okuma grubunda üç öğrenci her toplantıda aynı iki kitabı önermekte, diğer öğrencilerin önerileri duyulmadan süre bitmektedir. Toplantının başında öneri sırası veya konuşma süresi belirlenmemektedir. Aşağıdaki planlardan hangisi probleme yönelik nedeni, çözümü ve sonuç izlemeyi birlikte içerir?","choices":["Toplantıyı süresiz uzatmak ve daha çok önerinin kendiliğinden duyulacağını varsaymak","Herkesten yalnız bir kitap adı istemek ve öneri gerekçelerini tamamen kaldırmak","Önerileri toplantıdan önce yazılı toplamak, her öğrenciye eşit kısa süre vermek ve iki toplantı sonra öneri sunan kişi sayısını karşılaştırmak","Grup yöneticisini hemen değiştirmek ve sorunun kesin olarak bu kişiden kaynaklandığını kabul etmek"],"correct":2,"distractorWhy":["Süreyi belirsiz uzatmak, söz sırası ve süre paylaşımı sorununu yapılandırmaz; ayrıca uygulanabilir bir kontrol ölçütü vermez.","Gerekçeleri kaldırmak süreyi azaltabilir ancak kitap seçiminin niteliğini zayıflatır ve katılımın neden daraldığını çözmez.","Doğru seçenektir; belirsiz sıra ve süreye müdahale eder, herkese erişilebilir katılım yolu sunar ve etkiyi farklı konuşmacı sayısıyla izler.","Metin yöneticinin niyetini veya tek başına sorumlu olduğunu kanıtlamaz; kişiyi değiştirmek kanıtsız bir neden varsayımıdır."],"explanation":"Metindeki temel aksama, söz sırası ile sürenin belirlenmemesidir. Yazılı ön toplama ve eşit süre, farklı öğrencilerin önerilerini görünür kılar; iki toplantı sonrasındaki konuşmacı sayısı da çözümün etkisini ölçer.","difficultyReason":"Soru, öğrenciden problemi kişi etiketinden ayırmasını, çözümün uygulanabilirliğini değerlendirmesini ve çözüm sonrası izleme kanıtını aynı seçenekte tanımasını ister.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0367","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"df2730ec9c4a1cfd7f84a8d60b4e4d6148bc3a9c80cc7c5614e55cc803516baa","reviewDecisionSha256":"5a96f1588ab97d9569953a47775d2ca1c63475cbc5d1fae6110b9441a2beee58","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:df2730ec9c4a1cfd7f84a8d60b4e4d6148bc3a9c80cc7c5614e55cc803516baa","reviewedHash":"sha256:df2730ec9c4a1cfd7f84a8d60b4e4d6148bc3a9c80cc7c5614e55cc803516baa","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5a96f1588ab97d9569953a47775d2ca1c63475cbc5d1fae6110b9441a2beee58; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q367","contentProjectionSha256":"df2730ec9c4a1cfd7f84a8d60b4e4d6148bc3a9c80cc7c5614e55cc803516baa","reviewDecisionSha256":"5a96f1588ab97d9569953a47775d2ca1c63475cbc5d1fae6110b9441a2beee58","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q368","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n124","noteKey":"tr.g07.turkce.n124","objective":"T.O.7.27","objectiveId":"T.O.7.27","objectives":["T.O.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-48","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-74","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-75","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-179","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180"],"level":5,"question":"Dijital bir metni okuyan öğrenci, her bağlantıyı hemen açtığı için ana düşünceyi izleyememektedir. Görseldeki seçenekler odağı koruma, erişim ve güvenlik ölçütleriyle karşılaştırılmıştır. Hangi sonuç, tablodaki bütün kanıtları birlikte değerlendirir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["I seçilmelidir; bütün bağlantıları kapatmak gerekli kaynaklara erişimi de artırır.","III seçilmelidir; başka bir hesabı kullanmak güvenlik sorununu ortadan kaldırır.","I ve III birlikte uygulanmalıdır; biri odağı, diğeri güvenli erişimi eksiksiz sağlar.","II seçilmelidir; ana metnin akışını korurken gerekli bağlantıları güvenli biçimde daha sonra incelemeye olanak verir."],"correct":3,"distractorWhy":["I odağı desteklese de gerekli kaynakları da kapattığı için erişim ölçütünü karşılamaz; seçenek bu sınırlılığı yok sayar.","III, hesap ve parola paylaşımı riski taşıdığı için güvenlik ölçütünü karşılamaz.","III güvenli değildir; ayrıca I ile birleştirilmesi gerekli kaynaklara dengeli erişim sağlamaz.","Doğru seçenektir; II, odağı koruma, gerekli kaynağa daha sonra erişme ve hesap güvenliğini birlikte karşılayan tek seçenektir."],"explanation":"Tabloda II. seçenek ana metni bitirmeyi önceliklendirir, gerekli bağlantıları tamamen dışlamaz ve kişisel hesap paylaşımı gerektirmez. Bu nedenle üç ortak ölçüt bakımından en dengeli çözümdür.","difficultyReason":"Öğrencinin üç alternatifi aynı anda odağı koruma, erişilebilirlik ve güvenlik ölçütleriyle karşılaştırması; yüzeyde işe yarar görünen fakat bir ölçütü ihlal eden seçenekleri elemesi gerekir.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q368__q368.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q368__q368.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q368__q368.h1","tr-g07-turkce-q368__q368.h2","tr-g07-turkce-q368__q368.h3","tr-g07-turkce-q368__q368.h4","tr-g07-turkce-q368__q368.h5"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.s1"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.u1"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.o1"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.e1"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.g1"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.s2"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.u2"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.o2"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.e2"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.g2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.s3"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.u3"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.o3"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.e3"},{"key":"tr-g07-turkce-q368__q368.g3"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q368__q368.alt":"Üç çözüm seçeneğini uygulama biçimi, ana metinde odağı koruma, gerekli kaynaklara erişim ve güvenlik yönlerinden karşılaştıran tablo. Birinci seçenek bütün bağlantıları kapatır; ikinci seçenek bağlantıları sonra incelemek üzere listeler; üçüncü seçenek başka bir kullanıcının hesabıyla oturum açmayı önerir.","tr-g07-turkce-q368__q368.caption":"Dijital okuma sırasında bağlantıları yönetmeye yönelik çözüm seçenekleri","tr-g07-turkce-q368__q368.h1":"Seçenek","tr-g07-turkce-q368__q368.h2":"Uygulama","tr-g07-turkce-q368__q368.h3":"Odağı koruma","tr-g07-turkce-q368__q368.h4":"Gerekli kaynağa erişim","tr-g07-turkce-q368__q368.h5":"Güvenlik","tr-g07-turkce-q368__q368.s1":"I","tr-g07-turkce-q368__q368.u1":"Bütün bağlantıları kalıcı olarak kapat","tr-g07-turkce-q368__q368.o1":"Ana metinde kalmayı kolaylaştırır","tr-g07-turkce-q368__q368.e1":"Gerekli kaynaklar da kullanılamaz","tr-g07-turkce-q368__q368.g1":"Hesap paylaşımı gerektirmez","tr-g07-turkce-q368__q368.s2":"II","tr-g07-turkce-q368__q368.u2":"Bağlantıları sonra incele listesine al, önce ana metni bitir","tr-g07-turkce-q368__q368.o2":"Ana metnin düşünce akışını korur","tr-g07-turkce-q368__q368.e2":"Gerekli kaynaklara okuma sonrasında erişilir","tr-g07-turkce-q368__q368.g2":"Hesap paylaşımı gerektirmez","tr-g07-turkce-q368__q368.s3":"III","tr-g07-turkce-q368__q368.u3":"Başka bir kullanıcının hesabıyla ortak oturum aç","tr-g07-turkce-q368__q368.o3":"Bağlantı geçişleri sürer","tr-g07-turkce-q368__q368.e3":"Bazı kaynaklara erişim sağlayabilir","tr-g07-turkce-q368__q368.g3":"Hesap ve parola paylaşımı riski taşır"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0368","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b799963e53b0fd666fbaef796126d196958209f201454aacab4424309136fa75","reviewDecisionSha256":"0548238eb88003c4dfeb573f75870b3ad8fa7381df76cf408e4a811a87065973","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b799963e53b0fd666fbaef796126d196958209f201454aacab4424309136fa75","reviewedHash":"sha256:b799963e53b0fd666fbaef796126d196958209f201454aacab4424309136fa75","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0548238eb88003c4dfeb573f75870b3ad8fa7381df76cf408e4a811a87065973; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q368","contentProjectionSha256":"b799963e53b0fd666fbaef796126d196958209f201454aacab4424309136fa75","reviewDecisionSha256":"0548238eb88003c4dfeb573f75870b3ad8fa7381df76cf408e4a811a87065973","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q369","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n124","noteKey":"tr.g07.turkce.n124","objective":"T.O.7.27","objectiveId":"T.O.7.27","objectives":["T.O.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-48","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-74","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-75","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-179","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180"],"level":5,"question":"Bir sınıf, okuma haftasında sekiz farklı metni tanıtacaktır. İlk provada her grup altı dakika konuşmuş ve toplam sunum süresi kırk sekiz dakika olmuştur. Etkinlik için yalnız otuz dakika vardır. Her metnin ana düşüncesi ile hedef okuru belirtilmeli ve hiçbir metin programdan çıkarılmamalıdır. Hangi çözüm bütün koşulları karşılar?","choices":["Her grubun sunumunu üç dakikaya indirip ana düşünce ve hedef okurla sınırlandırmak, gruplar arası geçişler için toplam altı dakika ayırmak ve ikinci provada süreyle iki zorunlu bilginin varlığını kontrol etmek","Üç metni programdan çıkarmak ve kalan beş sunumu altışar dakika sürdürmek","Her sunumu dört dakikaya indirmek; geçiş süresini hesaba katmadan programın otuz dakikaya uyduğunu kabul etmek","Sunumları altı dakika sürdürmek ve etkinliği duyurulandan on sekiz dakika önce başlatmak"],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; sekiz sunum üçer dakikadan yirmi dört dakika, geçişler altı dakika olmak üzere toplam otuz dakikadır ve içerik ile süre ikinci provada denetlenir.","Bu seçenek süreyi otuz dakikaya indirir ancak hiçbir metnin çıkarılmaması koşulunu ihlal eder.","Sekiz sunum dörder dakikadan otuz iki dakika sürer; üstelik geçişler hesaba katılmamıştır.","Etkinliğin sabit süresini değiştirmeye çalışır ve konuşmaların gereksiz uzunluğunu çözmez."],"explanation":"Sekiz grubun üçer dakikalık sunumu yirmi dört dakika eder; altı dakikalık geçiş payıyla toplam süre otuz dakikadır. Ana düşünce ve hedef okur korunur, hiçbir metin çıkarılmaz ve ikinci prova somut kontrol sağlar.","difficultyReason":"Soru, süre hesabını içerik kısıtlarıyla birleştirmeyi, bütün koşulları aynı anda koruyan çözümü seçmeyi ve uygulama sonrası kontrol basamağını ayırt etmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0369","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b82b79b8e8ce4e7661023ce6707b1e2dea0f6d91e11f199f1fc224d737a49aa5","reviewDecisionSha256":"ca14f72e15c94ca0c8c70a8ab593125b76eaa7c5f08f4d1e0281dd859999b4b6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b82b79b8e8ce4e7661023ce6707b1e2dea0f6d91e11f199f1fc224d737a49aa5","reviewedHash":"sha256:b82b79b8e8ce4e7661023ce6707b1e2dea0f6d91e11f199f1fc224d737a49aa5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ca14f72e15c94ca0c8c70a8ab593125b76eaa7c5f08f4d1e0281dd859999b4b6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q369","contentProjectionSha256":"b82b79b8e8ce4e7661023ce6707b1e2dea0f6d91e11f199f1fc224d737a49aa5","reviewDecisionSha256":"ca14f72e15c94ca0c8c70a8ab593125b76eaa7c5f08f4d1e0281dd859999b4b6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q370","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n125","noteKey":"tr.g07.turkce.n125","objective":"T.O.7.28","objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-48","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-75","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":1,"question":"Aşağıdaki cümlelerden hangisi okuma sürecine yönelik kanıta dayalı bir öz yansıtma örneğidir?","choices":["Uzun metinleri anlamakta zaten başarısızım.","İkinci bölümde başlıkları not etmediğim için olay sırasını karıştırdım; sonraki okumada her bölüm sonunda tek cümlelik özet yazacağım.","Metin sıkıcıydı, bu yüzden yöntemimi değiştirmeme gerek yok.","Bir dahaki sefere daha iyi olmaya çalışacağım."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu ifade kanıt göstermeyen ve davranış yerine kişiliği kalıcı biçimde etiketleyen bir yargıdır.","Doğru seçenektir; belirli bir süreç kanıtını, yaşanan güçlükle ilişkilendirir ve uygulanabilir bir tedbir belirtir.","Metnin niteliğine yönelik genel bir yargı vardır; okurun kendi yöntemi ve uyarlama kararı değerlendirilmemiştir.","Neyin, ne zaman ve nasıl değiştirileceği belirtilmediği için ölçülebilir bir tedbir değildir."],"explanation":"Öz yansıtma; hedef, süreç kanıtı, gelişmeye açık davranış ve somut tedbir arasında bağ kurmalıdır. İkinci seçenek bu dört unsuru açık biçimde içerir.","difficultyReason":"Öğrencinin kanıtsız öz etiketlerle somut süreç kanıtına dayalı ve uygulanabilir öz yansıtmayı doğrudan ayırt etmesi beklenir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0370","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"684a68f60d1983cd914cde681cb7e5100e4f2e60f2f0115942262fb8070fa1e0","reviewDecisionSha256":"b74fe7a47dcb395914b4d0dd72485e391c353a47c839a17e6e9c086f661aa58d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:684a68f60d1983cd914cde681cb7e5100e4f2e60f2f0115942262fb8070fa1e0","reviewedHash":"sha256:684a68f60d1983cd914cde681cb7e5100e4f2e60f2f0115942262fb8070fa1e0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b74fe7a47dcb395914b4d0dd72485e391c353a47c839a17e6e9c086f661aa58d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q370","contentProjectionSha256":"684a68f60d1983cd914cde681cb7e5100e4f2e60f2f0115942262fb8070fa1e0","reviewDecisionSha256":"b74fe7a47dcb395914b4d0dd72485e391c353a47c839a17e6e9c086f661aa58d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q371","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n125","noteKey":"tr.g07.turkce.n125","objective":"T.O.7.28","objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-48","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-75","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":3,"question":"Bir öğrenci dört bölümlük metnin her bölümünün temel düşüncesini bir cümleyle yazmayı hedeflemiştir. İlk iki bölümde not almamış, son iki bölümde anahtar kelime listesi kullanmıştır. Son ürününde dört temel düşünceden üçünü doğru belirlemiştir. Bu öğrenci için en uygun yeni hedef hangisidir?","choices":["Bir sonraki metni daha hızlı bitirmek ve süre dışında hiçbir kanıt toplamamak","Metindeki her cümlenin altını çizmek ve hangi işaretlemenin işe yaradığını incelememek","Anahtar kelime listesini ilk bölümden itibaren kullanmak, her bölüm sonunda tek cümlelik özet yazmak ve dört özetin doğruluğunu kontrol etmek","Kendi notlarını hazırlamak yerine arkadaşının özetini kullanmak"],"correct":2,"distractorWhy":["Hız, öğrencinin eksik kalan temel düşünceyi neden kaçırdığını çözmez ve ürün kanıtı için ölçüt vermez.","Bütün cümleleri işaretlemek seçiciliği azaltır; kullanılan yöntemin etkisini izleme kararı da yoktur.","Doğru seçenektir; işe yarayan anahtar kelime davranışını başa taşır, eksikliği bölüm özetiyle giderir ve sonucu ölçülebilir hâle getirir.","Başkasının ürününü kullanmak öğrencinin kendi okuma sürecini geliştirmesine ve kanıt üretmesine imkân vermez."],"explanation":"Son iki bölümde kullanılan anahtar kelime listesi güçlü bir süreç davranışıdır; bir bölümün temel düşüncesinin eksik kalması ise yöntemin baştan ve düzenli uygulanması gerektiğini gösterir. Dört özetin kontrolü yeni hedefi ölçülebilir yapar.","difficultyReason":"Öğrenci, süreç kanıtı ile ürün kanıtını birlikte yorumlamalı; güçlü yöntemi aktaran, gelişmeye açık yönü gideren ve sonucunu ölçen hedefi seçmelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0371","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"40d3dfce5ecd000e794552b5fcc47a2c993b7b0ae402da143b30535bfb5cd05c","reviewDecisionSha256":"46ff6cf3cd9cbc53c5a80296bfacdea222723f1d5d3caf3245af9fcf53747eaf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:40d3dfce5ecd000e794552b5fcc47a2c993b7b0ae402da143b30535bfb5cd05c","reviewedHash":"sha256:40d3dfce5ecd000e794552b5fcc47a2c993b7b0ae402da143b30535bfb5cd05c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:46ff6cf3cd9cbc53c5a80296bfacdea222723f1d5d3caf3245af9fcf53747eaf; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q371","contentProjectionSha256":"40d3dfce5ecd000e794552b5fcc47a2c993b7b0ae402da143b30535bfb5cd05c","reviewDecisionSha256":"46ff6cf3cd9cbc53c5a80296bfacdea222723f1d5d3caf3245af9fcf53747eaf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q372","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n125","noteKey":"tr.g07.turkce.n125","objective":"T.O.7.28","objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-48","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-75","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":4,"question":"Görselde okuma öz yansıtma döngüsünün bir basamağı boş bırakılmıştır. Kanıt toplama ile yeni hedef kurma arasına hangi işlem gelmelidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Okunan metnin konusunu gelişigüzel değiştirme","Sonuç puanını kalıcı bir kişilik özelliğine dönüştürme","Başka bir okurun yöntemini kanıt aramadan aynen kopyalama","Kanıta göre güçlü ve gelişmeye açık yönleri belirleyip uygun tedbir ile aktarım kararını seçme"],"correct":3,"distractorWhy":["Metnin konusunu değiştirmek, mevcut okuma sürecinden öğrenme ve yeni hedef üretme işlevi taşımaz.","Puanı kişilik etiketine dönüştürmek davranışa dayalı öz yansıtmanın tersidir.","Başkasının yöntemini aynen almak, öğrencinin kendi süreç ve ürün kanıtını değerlendirmesini engeller.","Doğru seçenektir; toplanan kanıt ancak güçlü yön, gelişmeye açık yön, tedbir ve aktarım kararına dönüştürüldüğünde yeni hedef kurulabilir."],"explanation":"Öz yansıtma döngüsünde kanıt, doğrudan yeni hedefe atlanarak değil önce gerekçeli değerlendirmeye dönüştürülerek kullanılır. Bu değerlendirme, hangi davranışın korunacağını ve hangisinin nasıl değiştirileceğini belirler.","difficultyReason":"Öğrenci, doğrusal görünen akışın işlevsel ilişkisini çözmeli ve kanıt ile yeni hedef arasındaki zorunlu değerlendirme-uyarlama basamağını kavramsal olarak tamamlamalıdır.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-q372__q372.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q372__q372.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-q372__q372.hedef"},{"id":"uygulama","labelKey":"tr-g07-turkce-q372__q372.uygulama"},{"id":"kanit","labelKey":"tr-g07-turkce-q372__q372.kanit"},{"id":"bos","labelKey":"tr-g07-turkce-q372__q372.bos"},{"id":"yeni","labelKey":"tr-g07-turkce-q372__q372.yeni"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"uygulama"},{"from":"uygulama","to":"kanit"},{"from":"kanit","to":"bos"},{"from":"bos","to":"yeni"},{"from":"yeni","to":"hedef"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-q372__q372.alt":"Beş düğümlü bir okuma öz yansıtma döngüsü. Gözlenebilir hedef, stratejiyi uygulama ve süreç ile ürün kanıtı toplama basamaklarından sonra adı verilmeyen bir basamak yer alır. Bu basamak yeni hedefe, yeni hedef de yeniden başlangıç hedefine bağlanır.","tr-g07-turkce-q372__q372.caption":"Okuma öz yansıtma döngüsündeki eksik basamak","tr-g07-turkce-q372__q372.hedef":"Gözlenebilir hedef belirle","tr-g07-turkce-q372__q372.uygulama":"Stratejiyi uygula","tr-g07-turkce-q372__q372.kanit":"Süreç ve ürün kanıtı topla","tr-g07-turkce-q372__q372.bos":"?","tr-g07-turkce-q372__q372.yeni":"Yeni hedef kur"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0372","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f1843a2aefd543416f26f3eec2a3324bbfbd97fa7382f2ab7943fb312fe54549","reviewDecisionSha256":"a3ed8faa14eaa45531058a3b1b551ca5deba690ed6c2b95e5b1a610ef14ed130","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f1843a2aefd543416f26f3eec2a3324bbfbd97fa7382f2ab7943fb312fe54549","reviewedHash":"sha256:f1843a2aefd543416f26f3eec2a3324bbfbd97fa7382f2ab7943fb312fe54549","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a3ed8faa14eaa45531058a3b1b551ca5deba690ed6c2b95e5b1a610ef14ed130; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q372","contentProjectionSha256":"f1843a2aefd543416f26f3eec2a3324bbfbd97fa7382f2ab7943fb312fe54549","reviewDecisionSha256":"a3ed8faa14eaa45531058a3b1b551ca5deba690ed6c2b95e5b1a610ef14ed130","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q373","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n114","noteKey":"tr.g07.turkce.n114","objective":"T.K.7.1","objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-49","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-75","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":1,"question":"Bir öğrenci, sınıf okuma kulübünün kısa toplantısını yönetmeye başlayacaktır. Aşağıdaki açılışlardan hangisi ortamı, amacı ve süreyi uygun biçimde belirtir?","choices":["Merhaba arkadaşlar, bugün on dakikada gelecek hafta okuyacağımız metnin türünü ve seçim ölçütlerini belirleyeceğiz.","Benim seçtiğim metin zaten en iyisi, hemen kabul edelim.","Geçen hafta çok konuştuk, bakalım bugün yine ne olacak.","Başlamadan önce herkes kullandığı okuma uygulamasının parolasını söylesin."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; uygun selamın ardından konu, ortak amaç ve süre açıkça belirtilmiştir.","Bu ifade ortak konuşmayı başlatmak yerine sonucu dayatır ve diğer katılımcıların söz hakkını sınırlar.","Konuşmanın amacı ve ele alınacak konu belirsizdir; olumsuz beklenti iletişimi zayıflatır.","Parola istemek konuşma amacıyla ilgisizdir ve kişisel hesap güvenliğini ihlal eder."],"explanation":"Etkili açılış, dinleyiciyi selamlar ve neyin, hangi amaçla, ne kadar sürede konuşulacağını görünür kılar. Birinci seçenek bu bilgileri kısa ve tarafsız biçimde sunar.","difficultyReason":"Soru, konuşma yönetiminin temel açılış unsurlarını doğrudan tanımayı gerektirir; seçenekler arasındaki fark açık ve tek aşamalıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0373","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b589f20709e34353e86de912136ad9b709d57d6cf5f8319dbe4bae59f5d855e2","reviewDecisionSha256":"ec6741411e3e5994f5fe0ec66c5083cd3529148ce9abf37e4ad9d9e8e47097af","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b589f20709e34353e86de912136ad9b709d57d6cf5f8319dbe4bae59f5d855e2","reviewedHash":"sha256:b589f20709e34353e86de912136ad9b709d57d6cf5f8319dbe4bae59f5d855e2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ec6741411e3e5994f5fe0ec66c5083cd3529148ce9abf37e4ad9d9e8e47097af; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q373","contentProjectionSha256":"b589f20709e34353e86de912136ad9b709d57d6cf5f8319dbe4bae59f5d855e2","reviewDecisionSha256":"ec6741411e3e5994f5fe0ec66c5083cd3529148ce9abf37e4ad9d9e8e47097af","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q374","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n114","noteKey":"tr.g07.turkce.n114","objective":"T.K.7.1","objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-49","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-75","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":3,"question":"Elif, “Dijital metinlerde önce başlıkları tarıyorum.” demiştir. Mert konuşmayı araştırıcı bir soruyla sürdürmek istemektedir. Aşağıdaki sorulardan hangisi Elif’in cevabına bağlı, yönlendirmeyen ve güvenli bir sorudur?","choices":["Başlık taramanın her zaman en iyi yöntem olduğunu kabul ediyor musun?","Başlıklarla paragraflar arasındaki bağlantıyı kurarken hangi işaretlerden yararlanıyorsun?","Kullandığın uygulamanın parolasını ve telefon modelini paylaşır mısın?","Neden diğer herkes gibi metni baştan sona okumuyorsun?"],"correct":1,"distractorWhy":["Soru, “en iyi yöntem” sonucunu baştan kabul ettirerek konuşmacıyı belirli bir cevaba yönlendirir.","Doğru seçenektir; önceki cevaptaki yöntemi derinleştirir, kanıt arar ve kişisel bilgi istemez.","Parola istemek hem konuşmanın amacıyla ilgisizdir hem de güvenlik ihlalidir.","“Diğer herkes” genellemesi kanıtsızdır ve suçlayıcı biçimi araştırıcı konuşmayı engeller."],"explanation":"Araştırıcı soru, önceki cevabın içindeki başlık tarama yöntemini nasıl uygulandığı yönünden açar. İkinci seçenek hem konu odağını korur hem de yönlendirici veya kişisel veri isteyen bir ifade kullanmaz.","difficultyReason":"Öğrenci, sorunun önceki cevaba bağlılığını, araştırma işlevini, tarafsız dilini ve dijital güvenlik sınırını birlikte değerlendirmelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0374","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f66bc42d73b7684b89a3de1a3ee45789f5ddb9e14cb43c7d5c8af7ad4c009562","reviewDecisionSha256":"dac8eda0c23d1f56d6e550b37141473775a744f093e8605b64b5249e06a0a497","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f66bc42d73b7684b89a3de1a3ee45789f5ddb9e14cb43c7d5c8af7ad4c009562","reviewedHash":"sha256:f66bc42d73b7684b89a3de1a3ee45789f5ddb9e14cb43c7d5c8af7ad4c009562","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dac8eda0c23d1f56d6e550b37141473775a744f093e8605b64b5249e06a0a497; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q374","contentProjectionSha256":"f66bc42d73b7684b89a3de1a3ee45789f5ddb9e14cb43c7d5c8af7ad4c009562","reviewDecisionSha256":"dac8eda0c23d1f56d6e550b37141473775a744f093e8605b64b5249e06a0a497","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q375","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n114","noteKey":"tr.g07.turkce.n114","objective":"T.K.7.1","objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-49","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-75","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":4,"question":"Bir söyleşide dinleyici, konuşmacının hiç kullanmadığı bir okuma uygulamasındaki özel bir özelliğin nasıl çalıştığını sorar. Konuşmacının süreci güvenilir biçimde yönetmesi için en uygun cevap hangisidir?","choices":["Özelliği kullanmadım ama büyük olasılıkla bütün uygulamalarda aynı biçimde çalışıyordur.","Bu soru konumuzla ilgili değil; başka hiçbir soru almayacağım.","Bu özelliği kullanmadım; kesin bilgi vermek yerine güvenilir bir kaynakta doğrulayalım. Bildiğim genel not alma yöntemini açıklayabilirim.","Bu kadar temel bir özelliği bilmiyorsanız uygulamayı kullanmamalısınız."],"correct":2,"distractorWhy":["Kullanılmayan bir özellik hakkında tahmini kesin bilgi gibi sunmak güvenilirliği zedeler.","Soruya cevap vermeden konuşmayı kapatmak, açıklama ve doğrulama olanağını gereksiz biçimde ortadan kaldırır.","Doğru seçenektir; bilinmeyeni dürüstçe sınırlar, doğrulama yolu önerir ve konuşmayı bildiği alan üzerinden sürdürür.","Dinleyiciyi küçümsemek saygılı etkileşimi bozar ve sorunun yanıtlanmasına katkı sağlamaz."],"explanation":"Konuşma sürecini yönetmek, bilinmeyen noktada uydurmak yerine bilgi sınırını açıklamayı, doğrulama önermeyi ve ana konuyla ilişkili güvenilir bilgiyi sunmayı gerektirir.","difficultyReason":"Soru, konuşmacının bilgi sınırını dürüstçe belirtme, güvenilir doğrulama önerme, etkileşimi sürdürme ve saygılı dil kullanma ölçütlerini aynı anda tartmasını ister.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0375","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a6d9bf1a63e2e3c234c06f6348c9d8802f9a28b3da2394cedac768d1da99808e","reviewDecisionSha256":"a73297ba0d493ac5e8f4f546a1414ea4945a646c398d8c34d255e4e2df11f21c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a6d9bf1a63e2e3c234c06f6348c9d8802f9a28b3da2394cedac768d1da99808e","reviewedHash":"sha256:a6d9bf1a63e2e3c234c06f6348c9d8802f9a28b3da2394cedac768d1da99808e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a73297ba0d493ac5e8f4f546a1414ea4945a646c398d8c34d255e4e2df11f21c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q375","contentProjectionSha256":"a6d9bf1a63e2e3c234c06f6348c9d8802f9a28b3da2394cedac768d1da99808e","reviewDecisionSha256":"a73297ba0d493ac5e8f4f546a1414ea4945a646c398d8c34d255e4e2df11f21c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q376","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n115","noteKey":"tr.g07.turkce.n115","objective":"T.K.7.14","objectiveId":"T.K.7.14","objectives":["T.K.7.14"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-52","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-78","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":3,"question":"Okul kitaplığında öğrencilerin geri bildirimleri üzerine biri sessiz okuma, diğeri küçük grup konuşmaları için iki ayrı alan oluşturulmuştur. Bu durumu grup projesi hazırlayan bir öğrencinin bakış açısından yorumlayan ifade hangisidir?","choices":["Kitaplıkta iki ayrı alan oluşturulmuştur.","Yönetim, öğrencilerin daha önce hiç çalışamadığını düşündüğü için bu kararı vermiştir.","Düzenleme tamamen başarılıdır çünkü iki alan her koşulda yeterlidir.","Grup projesi hazırlayan bir öğrenci açısından konuşma alanı, kaynaklar üzerinde birlikte düşünmeyi kolaylaştırabilir; çünkü sessiz bölümün yanında tartışmaya ayrılmış ayrı bir yer vardır."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu cümle yalnız yüzeyde ne olduğunu özetler; seçilmiş bakış açısından anlam üretmez.","Metinde yönetimin öğrenciler hakkındaki niyeti verilmemiştir; yorum kanıtsız bir niyet yükler.","Bu ifade açık bir norm kurmadan kesin başarı yargısı verdiği için yorumdan çok kanıtsız değerlendirmedir.","Doğru seçenektir; belirli bir bakış açısını açıklar, metindeki iki alan kanıtına dayanır ve olası anlamı bağlam içinde genişletir."],"explanation":"Sözlü yorum, olayın grup projesi hazırlayan öğrenci için ne anlam taşıdığını açıklamalıdır. Dördüncü seçenek, ayrı konuşma alanını ortak düşünme ihtiyacıyla ilişkilendirirken metinde olmayan kesin sonuçlar eklemez.","difficultyReason":"Öğrencinin özet, değerlendirme, kanıtsız niyet yükleme ve bakış açısına dayalı yorum arasındaki farkı ayırt etmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0376","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f66f8b05d119f8af3d4ea5b1f7b733bbe583725502b4acfb9ec22ef7e05fcfc3","reviewDecisionSha256":"eab5ddbdaf69d16c1d88c5b9638d4f5631e0862b816b7604e0270566bdefb408","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f66f8b05d119f8af3d4ea5b1f7b733bbe583725502b4acfb9ec22ef7e05fcfc3","reviewedHash":"sha256:f66f8b05d119f8af3d4ea5b1f7b733bbe583725502b4acfb9ec22ef7e05fcfc3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:eab5ddbdaf69d16c1d88c5b9638d4f5631e0862b816b7604e0270566bdefb408; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q376","contentProjectionSha256":"f66f8b05d119f8af3d4ea5b1f7b733bbe583725502b4acfb9ec22ef7e05fcfc3","reviewDecisionSha256":"eab5ddbdaf69d16c1d88c5b9638d4f5631e0862b816b7604e0270566bdefb408","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q377","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n115","noteKey":"tr.g07.turkce.n115","objective":"T.K.7.14","objectiveId":"T.K.7.14","objectives":["T.K.7.14"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-52","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-78","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":4,"question":"Sınıfın ortak okuma listesinde aynı konuya ilişkin kısa ve uzun metin seçenekleri sunulmuş, bütün öğrencilerden aynı tartışma sorularını cevaplamaları istenmiştir. Bu düzenlemeyi erişilebilirlik açısından bağlamı koruyarak yorumlayan ifade hangisidir?","choices":["Bu düzenleme, ortak öğrenme hedefini korurken farklı okuma hızlarının aynı tartışmaya katılmasına alan açıyor.","Uzun metinlerin tamamı listeden kaldırılmıştır.","Kısa metni seçen öğrenciler daha az çalışmaktadır.","Bu liste kesin olarak bütün öğrencileri başarıya ulaştıracaktır."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; ortak sorular kanıtından hedefin korunduğunu, uzunluk seçeneklerinden de farklı okuma hızlarına alan açıldığını çıkarır.","Metin, uzun metinlerin kaldırıldığını değil kısa ve uzun seçeneklerin birlikte sunulduğunu belirtir.","Metin çalışma miktarı veya öğrencilerin niyeti hakkında böyle bir yargıyı desteklemez.","Düzenlemenin bütün öğrencileri kesin başarıya ulaştıracağına ilişkin kanıt yoktur; aşırı genelleme yapılmıştır."],"explanation":"Kısa ve uzun metin seçenekleri erişim yolunu çeşitlendirirken ortak tartışma soruları öğrenme hedefini bir arada tutar. Birinci ifade bu iki kanıtı aynı yorumda ilişkilendirir.","difficultyReason":"Soru, iki ayrı metin kanıtını seçilmiş bir bakış açısıyla birleştirmeyi ve bağlamı aşan kesin genellemeleri elemesini gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0377","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"89f9ccbf57237d1fb873ce97fa6b84999312be994254c35a659adc0ac8129353","reviewDecisionSha256":"b557e85d8b27c4d0d4b0d17f325a6a28b61e482d0f9ffa4b63da6712bf4e8f67","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:89f9ccbf57237d1fb873ce97fa6b84999312be994254c35a659adc0ac8129353","reviewedHash":"sha256:89f9ccbf57237d1fb873ce97fa6b84999312be994254c35a659adc0ac8129353","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:b557e85d8b27c4d0d4b0d17f325a6a28b61e482d0f9ffa4b63da6712bf4e8f67; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q377","contentProjectionSha256":"89f9ccbf57237d1fb873ce97fa6b84999312be994254c35a659adc0ac8129353","reviewDecisionSha256":"b557e85d8b27c4d0d4b0d17f325a6a28b61e482d0f9ffa4b63da6712bf4e8f67","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q378","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n115","noteKey":"tr.g07.turkce.n115","objective":"T.K.7.14","objectiveId":"T.K.7.14","objectives":["T.K.7.14"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-52","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-78","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":5,"question":"Bir öğrenci, görseldeki bilgilerden yararlanarak okuma kulübünün ilk toplantısını “yeni bir okur” bakış açısından sözlü yorumlayacaktır. Hangi ifade bu bakış açısını, ilgili kanıtları ve bağlam sınırını en iyi korur? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Toplantıda tür rehberi dağıtılmış, soru sorulmuş ve metin seçilmiştir.","Yeni bir okur açısından tür rehberi ile açıklama sorusu hakkı, tartışmaya başlamadan önce belirsizliği azaltarak gruba katılmayı kolaylaştırabilir.","Kulüp kusursuzdur; çünkü ortak ölçüt kullanan her grup bütün sorunları çözer.","Yönetici yeni okurların başarısız olacağını düşündüğü için rehber dağıtmıştır."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek üç bilgiyi sıralar ancak yeni okurun bakış açısından bu bilgilerin ne anlama geldiğini açıklamaz.","Doğru seçenektir; ilk iki kanıtı yeni okurun belirsizlik ve katılım ihtiyacıyla ilişkilendirir, sonucu olasılık diliyle bağlam içinde tutar.","“Kusursuz” ve “bütün sorunlar” yargıları tabloda desteklenmeyen kesin değerlendirmelerdir.","Rehberin dağıtılma nedeni yöneticiye yüklenen kanıtsız bir niyettir."],"explanation":"Yeni okurun bilmediği türler ve soru sorma ihtiyacı, birinci ve ikinci kanıtla doğrudan ilişkilidir. İkinci seçenek bu kanıtları katılımın kolaylaşabileceği yorumuna dönüştürür; kesin başarı veya niyet uydurmaz.","difficultyReason":"Öğrenci, tablodan bakış açısıyla en ilgili iki kanıtı seçmeli, bunları tek bir anlam ilişkisine dönüştürmeli ve yorum ile özet, değerlendirme ve niyet yükleme arasındaki sınırı korumalıdır.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q378__q378.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q378__q378.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q378__q378.h1","tr-g07-turkce-q378__q378.h2"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q378__q378.n1"},{"key":"tr-g07-turkce-q378__q378.k1"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q378__q378.n2"},{"key":"tr-g07-turkce-q378__q378.k2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q378__q378.n3"},{"key":"tr-g07-turkce-q378__q378.k3"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q378__q378.alt":"Bir okuma kulübünün ilk toplantısına ilişkin üç metin kanıtını gösteren iki sütunlu tablo. Kanıtlar, türleri açıklayan kısa bir rehber verilmesi, tartışma öncesi bir açıklama sorusu hakkı tanınması ve son seçimin ortak ölçütlerle yapılmasıdır.","tr-g07-turkce-q378__q378.caption":"Yeni bir okurun deneyimini yorumlamak için kullanılabilecek metin kanıtları","tr-g07-turkce-q378__q378.h1":"Kanıt numarası","tr-g07-turkce-q378__q378.h2":"Metindeki bilgi","tr-g07-turkce-q378__q378.n1":"1","tr-g07-turkce-q378__q378.k1":"İlk toplantıda metin türlerini açıklayan kısa bir rehber dağıtıldı.","tr-g07-turkce-q378__q378.n2":"2","tr-g07-turkce-q378__q378.k2":"Tartışma başlamadan önce her katılımcıya bir açıklama sorusu sorma hakkı verildi.","tr-g07-turkce-q378__q378.n3":"3","tr-g07-turkce-q378__q378.k3":"Okunacak metin, toplantı sonunda ortak ölçütlere göre seçildi."},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0378","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e762900b2211d409deb0ffe265b420e900f00144758e60c6bc78319f4cdc9cc0","reviewDecisionSha256":"5431424b435c3f54cc1104b40ac2406730a03e99b5a8ec4601390a9f3f9d2a1b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e762900b2211d409deb0ffe265b420e900f00144758e60c6bc78319f4cdc9cc0","reviewedHash":"sha256:e762900b2211d409deb0ffe265b420e900f00144758e60c6bc78319f4cdc9cc0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5431424b435c3f54cc1104b40ac2406730a03e99b5a8ec4601390a9f3f9d2a1b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q378","contentProjectionSha256":"e762900b2211d409deb0ffe265b420e900f00144758e60c6bc78319f4cdc9cc0","reviewDecisionSha256":"5431424b435c3f54cc1104b40ac2406730a03e99b5a8ec4601390a9f3f9d2a1b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q379","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-16","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n116","noteKey":"tr.g07.turkce.n116","objective":"T.K.7.16","objectiveId":"T.K.7.16","objectives":["T.K.7.16"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-52","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-78","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":2,"question":"Bir okuma kulübü planında “Salı günü buluşulacak. Herkes bir şey hazırlayacak. Toplantıda metin konuşulacak.” ifadeleri yer almaktadır. Norm, uygulanabilir bir planda zamanın, görevin ve beklenen çıktının açık olmasıdır. Bu norma dayalı en uygun sözlü değerlendirme hangisidir?","choices":["Planı sevmedim; bu nedenle uygulanamaz.","Plan çok başarılıdır çünkü salı günü yazılmıştır.","Plan kısmen uygulanabilirdir; gün belli olsa da saat, görev ve toplantı sonunda üretilecek çıktı açıklanmamıştır.","Planı hazırlayanlar yeterince düzenli değildir."],"correct":2,"distractorWhy":["Kişisel beğeni, verilen normla yapılmış bir karşılaştırma değildir.","Yalnız günün belirtilmesi, saat, görev ve çıktı ölçütlerinin karşılandığını göstermez.","Doğru seçenektir; normun üç bölümünü kanıtla karşılaştırır ve yargıyı “kısmen” ifadesiyle sınırlar.","Kişilerin niteliği değerlendirilmiştir; planın belirli özelliğine ilişkin kanıt sunulmamıştır."],"explanation":"Gün bilgisi zaman ölçütünü yalnız kısmen karşılar; saat belirtilmemiştir. “Bir şey” görevi, “metin konuşulacak” ifadesi ise çıktıyı netleştirmez. Bu nedenle planın uygulanabilirliği kısmi düzeydedir.","difficultyReason":"Öğrencinin açık bir normu metindeki üç kanıtla karşılaştırması ve kişisel beğeni ya da kişi yargısı yerine kapsamı sınırlı bir sonuç seçmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0379","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"190d091a15ed71ad52d7875359982def2db3faf72030cc13170da36769d1fd1d","reviewDecisionSha256":"d3e2e7bb350c1b2a2f5b8c3de369fef4a5d1d0bcbbb275f9da7c569d92bc2b63","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:190d091a15ed71ad52d7875359982def2db3faf72030cc13170da36769d1fd1d","reviewedHash":"sha256:190d091a15ed71ad52d7875359982def2db3faf72030cc13170da36769d1fd1d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d3e2e7bb350c1b2a2f5b8c3de369fef4a5d1d0bcbbb275f9da7c569d92bc2b63; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q379","contentProjectionSha256":"190d091a15ed71ad52d7875359982def2db3faf72030cc13170da36769d1fd1d","reviewDecisionSha256":"d3e2e7bb350c1b2a2f5b8c3de369fef4a5d1d0bcbbb275f9da7c569d92bc2b63","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q380","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-16","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n116","noteKey":"tr.g07.turkce.n116","objective":"T.K.7.16","objectiveId":"T.K.7.16","objectives":["T.K.7.16"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-52","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-78","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":4,"question":"Görselde bir kitap tanıtımı içerik dengesi normuna göre incelenmiştir. Bu kanıtlardan çıkarılabilecek en uygun sözlü değerlendirme hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Tanıtım bütün ölçütleri tam olarak karşılamaktadır.","Tanıtımın hedef okuru yanlıştır; çünkü merak duygusu bir ölçüt olamaz.","Tanıtımda hiçbir kanıt kullanılmamıştır.","Tanıtım kısmen yeterlidir; hedef okur ve güçlü yön örnekle açıklanmış, ancak karar vermeyi destekleyecek bir sınırlılık belirtilmemiştir."],"correct":3,"distractorWhy":["Sınırlılık ölçütünün karşılanmadığı tabloda açıkça gösterildiği için “tam” yargısı kanıtla çelişir.","Tablo hedef okurun yanlış olduğunu değil açıkça belirtildiğini gösterir; bu seçenek normu değiştirir.","Güçlü yönün metinden bir örnekle desteklendiği tabloda yer almaktadır.","Doğru seçenektir; karşılanan iki ölçütle eksik kalan bir ölçütü birlikte değerlendirerek kapsamı “kısmen” sözcüğüyle sınırlar."],"explanation":"Tanıtım, hedef okur ile güçlü yön bakımından normu karşılamaktadır; ancak olası güçlük veya uygunluk sınırı yoktur. Bu nedenle yalnız içerik dengesi açısından kısmen yeterli sayılır.","difficultyReason":"Öğrenci, üç ölçütün her biri için kanıtı ayrı ayrı okuyup tam, kısmi ve yetersiz yargıları arasında tutarlı sonuç kurmalıdır.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q380__q380.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q380__q380.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q380__q380.h1","tr-g07-turkce-q380__q380.h2","tr-g07-turkce-q380__q380.h3"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q380__q380.o1"},{"key":"tr-g07-turkce-q380__q380.n1"},{"key":"tr-g07-turkce-q380__q380.k1"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q380__q380.o2"},{"key":"tr-g07-turkce-q380__q380.n2"},{"key":"tr-g07-turkce-q380__q380.k2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q380__q380.o3"},{"key":"tr-g07-turkce-q380__q380.n3"},{"key":"tr-g07-turkce-q380__q380.k3"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q380__q380.alt":"Bir kitap tanıtımını içerik dengesi normuna göre inceleyen üç satırlı tablo. Hedef okurun belirtilmesi ve güçlü yönün metinden bir örnekle desteklenmesi ölçütleri karşılanmıştır; olası güçlük veya uygunluk sınırının belirtilmesi ölçütü karşılanmamıştır.","tr-g07-turkce-q380__q380.caption":"Kitap tanıtımının içerik dengesi bakımından incelenmesi","tr-g07-turkce-q380__q380.h1":"İncelenen özellik","tr-g07-turkce-q380__q380.h2":"Norm","tr-g07-turkce-q380__q380.h3":"Tanıtımdaki kanıt","tr-g07-turkce-q380__q380.o1":"Hedef okur","tr-g07-turkce-q380__q380.n1":"Tanıtım, kitabın kimlere uygun olduğunu belirtmeli.","tr-g07-turkce-q380__q380.k1":"Merak duygusu güçlü okurlara uygun olduğu söylenmiş.","tr-g07-turkce-q380__q380.o2":"Güçlü yön","tr-g07-turkce-q380__q380.n2":"Güçlü yön, metinden bir örnekle açıklanmalı.","tr-g07-turkce-q380__q380.k2":"Gizemli olayların bölüm sonlarında açık sorularla sürdüğü örneklenmiş.","tr-g07-turkce-q380__q380.o3":"Sınırlılık","tr-g07-turkce-q380__q380.n3":"Okurun karar vermesi için olası güçlük veya uygunluk sınırı belirtilmeli.","tr-g07-turkce-q380__q380.k3":"Herhangi bir güçlük veya uygunluk sınırı belirtilmemiş."},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0380","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b680fee909736b249cf0ca0f3b33a767dc9f7b90130e581aba6c2b4e01ca6fd8","reviewDecisionSha256":"16f3585d1de6cacc2a6f2725502e748131e90f385e0083e58c4c686162e237c0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b680fee909736b249cf0ca0f3b33a767dc9f7b90130e581aba6c2b4e01ca6fd8","reviewedHash":"sha256:b680fee909736b249cf0ca0f3b33a767dc9f7b90130e581aba6c2b4e01ca6fd8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:16f3585d1de6cacc2a6f2725502e748131e90f385e0083e58c4c686162e237c0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q380","contentProjectionSha256":"b680fee909736b249cf0ca0f3b33a767dc9f7b90130e581aba6c2b4e01ca6fd8","reviewDecisionSha256":"16f3585d1de6cacc2a6f2725502e748131e90f385e0083e58c4c686162e237c0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q381","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-16","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n116","noteKey":"tr.g07.turkce.n116","objective":"T.K.7.16","objectiveId":"T.K.7.16","objectives":["T.K.7.16"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-52","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-78","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":5,"question":"Norm şudur: “Yedinci sınıf öğrencilerine yönelik dijital okuma yönergesinde terimler anlaşılır, işlemler uygulanabilir basamaklarla açıklanmış olmalıdır.” Birinci konuşmacı, “Semantik katman terimi açıklanmamış ve çözümle eyleminin nasıl yapılacağı gösterilmemiştir.” demiştir. İkinci konuşmacı ise “Dijital okumayı sevmediğim için yönerge uygun değildir.” demiştir. Bu iki değerlendirmeyi en doğru karşılaştıran ifade hangisidir?","choices":["Birinci konuşmacı norma ilişkin somut kanıt sunmuş, ikinci konuşmacı ise kişisel tercihini kanıt yerine kullanmıştır.","İki konuşmacı da aynı ölçüde kanıta dayalıdır; çünkü ikisi de olumsuz sonuç bildirmiştir.","İkinci konuşmacı daha nesneldir; kişisel beğeni bütün hedef kitleyi temsil eder.","Birinci konuşmacı yönergeyi değil, yönergeyi hazırlayan kişinin karakterini değerlendirmiştir."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; birinci konuşmacı normdaki terim ve basamak açıklığını metinden kanıtla karşılaştırırken ikinci konuşmacı yalnız kişisel beğenisini belirtir.","Aynı sonuca ulaşmak, gerekçelerin aynı nitelikte olduğu anlamına gelmez; ikinci konuşmada normla ilişkili kanıt yoktur.","Kişisel beğeni, bütün hedef kitleyi temsil eden nesnel bir norm değildir.","Birinci konuşma kişiye değil yönergede açıklanmayan terim ve eyleme odaklanmıştır."],"explanation":"Değerlendirme, seçilen normla ilgili metin kanıtı gerektirir. Birinci konuşmacı iki somut dil ve işlem kanıtı sunar; ikinci konuşmacı ise yönergenin niteliği yerine kendi tercihinden hareket eder.","difficultyReason":"Soru, aynı olumsuz yargıya ulaşan iki akıl yürütmenin kanıt, norm ve nesnellik bakımından kalitesini karşılaştırmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0381","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"32f6ccc7f0b7d9e6d2553e42aaa0f7b75e751a49a81d2c7cb6045e16a8894bb6","reviewDecisionSha256":"8b650e6bd605042126260f6acf2ffc507e8fe3e3895a38039477457077a852a8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:32f6ccc7f0b7d9e6d2553e42aaa0f7b75e751a49a81d2c7cb6045e16a8894bb6","reviewedHash":"sha256:32f6ccc7f0b7d9e6d2553e42aaa0f7b75e751a49a81d2c7cb6045e16a8894bb6","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8b650e6bd605042126260f6acf2ffc507e8fe3e3895a38039477457077a852a8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q381","contentProjectionSha256":"32f6ccc7f0b7d9e6d2553e42aaa0f7b75e751a49a81d2c7cb6045e16a8894bb6","reviewDecisionSha256":"8b650e6bd605042126260f6acf2ffc507e8fe3e3895a38039477457077a852a8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q382","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-16","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n116","noteKey":"tr.g07.turkce.n116","objective":"T.K.7.16","objectiveId":"T.K.7.16","objectives":["T.K.7.16"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-52","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-78","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":5,"question":"Bir kitaplık etkinliği duyurusunda tarih ve saat açıkça yazılmış, ancak çevrim içi katılamayanlar için alternatif yol ile soru sorulacak güvenli kanal belirtilmemiştir. Bir öğrenci, “Duyuru bütünüyle başarısızdır ve etkinlik kesinlikle yapılamayacaktır.” demiştir. Bu değerlendirme nasıl düzenlenirse kanıta ve kapsam sınırına uygun olur?","choices":["Duyuru çok iyidir; tarih ve saat varsa başka hiçbir bilgiye gerek yoktur.","Duyuru tarih ve saat bakımından açıktır; ancak alternatif katılım yolu ile güvenli iletişim kanalı belirtilmediği için erişilebilirlik açısından kısmen yetersizdir.","Duyuruyu hazırlayanlar katılımcıları önemsememektedir.","Etkinlik hemen iptal edilmelidir; çünkü eksik bilgi her zaman başarısızlık getirir."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek erişilebilirlikle ilgili iki eksik kanıtı yok sayar ve normu yalnız tarih-saat bilgisine indirger.","Doğru seçenektir; güçlü kanıtı korur, eksikliği belirli bir özellikte sınırlar ve geleceğe ilişkin kesin sonuç uydurmaz.","Hazırlayanların niyetine ilişkin kanıt yoktur; kişi yargısı değerlendirme odağını bozar.","Eksik bilginin etkinliği kesinlikle başarısız kılacağı kanıtlanmamıştır; yargı ölçüsüz ve kapsam dışıdır."],"explanation":"Tarih ve saat açıklığı olumlu kanıttır; alternatif katılım ve güvenli iletişim bilgisi ise erişilebilirlik normundaki eksiklerdir. Yargı yalnız bu özellikte ve “kısmen” düzeyinde kurulmalıdır.","difficultyReason":"Öğrenci, hem olumlu hem eksik kanıtı koruyarak aşırı genellemeyi düzeltmeli, değerlendirme kapsamını tek özelliğe sınırlamalı ve kesin gelecek tahminini elemelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0382","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1179a016033c641395d84517efa15a16a8ba52f8116f05f70b73ba5e814fd552","reviewDecisionSha256":"4e67213fe8966732bbbc7921d3a5b3974f2602695f957bb203e1da5b2b28c00a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1179a016033c641395d84517efa15a16a8ba52f8116f05f70b73ba5e814fd552","reviewedHash":"sha256:1179a016033c641395d84517efa15a16a8ba52f8116f05f70b73ba5e814fd552","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4e67213fe8966732bbbc7921d3a5b3974f2602695f957bb203e1da5b2b28c00a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q382","contentProjectionSha256":"1179a016033c641395d84517efa15a16a8ba52f8116f05f70b73ba5e814fd552","reviewDecisionSha256":"4e67213fe8966732bbbc7921d3a5b3974f2602695f957bb203e1da5b2b28c00a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q383","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-18","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n117","noteKey":"tr.g07.turkce.n117","objective":"T.K.7.18","objectiveId":"T.K.7.18","objectives":["T.K.7.18"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-53","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-79","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":2,"question":"Bir çevrim içi kitap kulübü duyurusunda yalnız “Cuma günü çevrim içi buluşacağız.” yazmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi kişiyi hedef almadan ölçüt, kanıt ve uygulanabilir alternatif içeren sözlü eleştiridir?","choices":["Bu duyuruyu hazırlayan kişi hiç plan yapmayı bilmiyor.","Duyuru çok güzel; başka bilgiye gerek yok.","Duyuru gün ve çevrim içi ortamı bildiriyor; ancak saat ve süre eksik olduğu için katılım koşulları yeterince açık değil. Saat, tahmini süre ve güvenli bir alternatif katılım yolu eklenebilir.","Kitap kulübü yerine spor etkinliği düzenlenmelidir."],"correct":2,"distractorWhy":["Kişiyi etiketler; duyurunun belirli özelliğine, ölçüte veya geliştirme yoluna odaklanmaz.","Saat ve süre eksikliğini incelemeden yalnız olumlu beğeni bildirir.","Doğru seçenektir; açıklık ölçütünü somut eksiklerle ilişkilendirir ve güvenli, doğrudan ilgili bir geliştirme önerir.","Öneri, duyurudaki katılım bilgisi sorunuyla ilgili değildir ve etkinliğin amacını değiştirir."],"explanation":"Eleştiri, duyurunun açıklık özelliğini incelemeli, mevcut ve eksik kanıtları göstermeli, kişiyi hedef almamalı ve doğrudan eksikliği gideren bir alternatif sunmalıdır.","difficultyReason":"Öğrencinin saldırı, boş övgü, ilgisiz öneri ve ölçüt-kanıt-alternatif içeren yapıcı eleştiriyi ayırt etmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0383","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f89692e935c3974666ee2cbeec391f8aa506eacb0c5c32aad25fb14425b42282","reviewDecisionSha256":"eca4a2328c3fde58dd82cde9b3101e9ce4837933fd1adc13ff60090130efbff9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f89692e935c3974666ee2cbeec391f8aa506eacb0c5c32aad25fb14425b42282","reviewedHash":"sha256:f89692e935c3974666ee2cbeec391f8aa506eacb0c5c32aad25fb14425b42282","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:eca4a2328c3fde58dd82cde9b3101e9ce4837933fd1adc13ff60090130efbff9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q383","contentProjectionSha256":"f89692e935c3974666ee2cbeec391f8aa506eacb0c5c32aad25fb14425b42282","reviewDecisionSha256":"eca4a2328c3fde58dd82cde9b3101e9ce4837933fd1adc13ff60090130efbff9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q384","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-18","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n117","noteKey":"tr.g07.turkce.n117","objective":"T.K.7.18","objectiveId":"T.K.7.18","objectives":["T.K.7.18"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-53","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-79","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":4,"question":"Bir öğrenci kitap önerisi için yalnız “Bu kitap kusursuzdur, herkes kesinlikle sevecektir.” demiştir. Bu sözü geçerli bir sözlü eleştiriye dönüştürmek için hangi ekleme en uygundur?","choices":["Cümleyi daha yüksek sesle tekrar etmek","Öneriyi yapan öğrencinin niyetinin reklam yapmak olduğunu söylemek","Yalnız kitabın bütün zayıf yönlerini sıralamak","İçerik dengesi ölçütünü belirtmek, “kusursuz” ve “herkes” genellemelerinin örneksiz olduğunu göstermek; hedef okur, güçlü yön ve olası güçlüğün somutlaştırılmasını önermek"],"correct":3,"distractorWhy":["Ses düzeyi, eleştirinin ölçüt, kanıt ve gerekçe eksikliğini gidermez.","Öğrencinin niyeti hakkında kanıt yoktur; kişiye yönelik varsayım eleştiri odağını bozar.","Yalnız olumsuzluk toplamak içerik dengesi ölçütünü yine karşılamaz ve yapıcı alternatif sunmaz.","Doğru seçenektir; ölçütü açıklar, sorunlu ifadeleri kanıt olarak gösterir ve doğrudan ilgili bir geliştirme alternatifi sunar."],"explanation":"“Kusursuz” ve “herkes” ifadeleri gerekçesiz genellemelerdir. Geçerli eleştiri, içerik dengesi ölçütüyle bu kanıtı ilişkilendirir ve önerinin hedef okur, güçlü yön ile sınırlılık içerecek biçimde geliştirilmesini ister.","difficultyReason":"Soru, eksik bir ifadeyi eleştiri odağı, ölçüt, kanıt, gerekçeli yargı ve uygulanabilir alternatif bileşenleriyle yeniden yapılandırmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0384","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1973edbdbe170211b17752615ffa9f803d38df1698d9713d5c5172a1e4b4a5c9","reviewDecisionSha256":"aea9b7c711005b4934e6b7e9ed399d772b1572ef7e3f9a5ccadc747a0fef3922","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1973edbdbe170211b17752615ffa9f803d38df1698d9713d5c5172a1e4b4a5c9","reviewedHash":"sha256:1973edbdbe170211b17752615ffa9f803d38df1698d9713d5c5172a1e4b4a5c9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:aea9b7c711005b4934e6b7e9ed399d772b1572ef7e3f9a5ccadc747a0fef3922; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q384","contentProjectionSha256":"1973edbdbe170211b17752615ffa9f803d38df1698d9713d5c5172a1e4b4a5c9","reviewDecisionSha256":"aea9b7c711005b4934e6b7e9ed399d772b1572ef7e3f9a5ccadc747a0fef3922","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q385","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-18","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n117","noteKey":"tr.g07.turkce.n117","objective":"T.K.7.18","objectiveId":"T.K.7.18","objectives":["T.K.7.18"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-53","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-79","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":5,"question":"Görselde bir dijital okuma planının ortaklık ve erişim yönlerine ilişkin kanıtlar verilmiştir. Aşağıdaki sözlü eleştirilerden hangisi olumlu ve sınırlı yönü birlikte sorgular, ardından doğrudan ilgili bir alternatif sunar? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Ortak rapor başlıkları çalışmayı düzenliyor; ancak tek cihaz zorunluluğu dört öğrencinin erişimini engellediği için plan erişim ölçütünü tam karşılamıyor. Ortak çıktı korunup basılı veya farklı dijital erişim seçenekleri sunulabilir.","Bu plan saçmadır ve hazırlayanlar teknoloji kullanmayı bilmiyordur.","Tek cihaz zorunluluğu iyidir; herkesin aynı aracı kullandığını varsayabiliriz.","Ortak başlıklar kullanıldığına göre erişimle ilgili hiçbir sorun önemli değildir."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; ortaklık kanıtını teslim eder, erişim sınırlılığını sayısal gözlemle gerekçelendirir ve hedefi bozmayan alternatif sunar.","Kişiye saldırır; ölçüt, somut kanıt ve uygulanabilir alternatif içermez.","Tablodaki dört öğrencinin erişemediği kanıtını yok sayar ve kanıtsız bir genelleme yapar.","Bir ölçütün karşılanması, başka bir ölçütteki somut eksikliği ortadan kaldırmaz."],"explanation":"Planın ortak çıktı düzeni güçlü yönüdür; tek cihaz zorunluluğu ise erişim kanıtıyla sınırlıdır. Ortak başlıkları koruyup erişim yollarını çeşitlendirmek, eleştirilen noktaya doğrudan karşılık verir.","difficultyReason":"Öğrenci, iki farklı ölçüte ait karşıt kanıtları birlikte tartmalı, karma yargı kurmalı ve planın güçlü yönünü koruyan uygulanabilir bir alternatif seçmelidir.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q385__q385.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q385__q385.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q385__q385.h1","tr-g07-turkce-q385__q385.h2","tr-g07-turkce-q385__q385.h3"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q385__q385.o1"},{"key":"tr-g07-turkce-q385__q385.g1"},{"key":"tr-g07-turkce-q385__q385.m1"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q385__q385.o2"},{"key":"tr-g07-turkce-q385__q385.g2"},{"key":"tr-g07-turkce-q385__q385.m2"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q385__q385.alt":"Bir dijital okuma planına ilişkin iki özellik, gözlem ve ölçütü gösteren tablo. Ortak rapor başlıkları bütün gruplarda kullanılmış ve bu durum ortaklık ölçütünü desteklemiştir. Tek cihaz zorunluluğunda ise yirmi dört öğrenciden dördü cihazı ders süresince kullanamamış, bu durum erişim ölçütünü sınırlandırmıştır.","tr-g07-turkce-q385__q385.caption":"Dijital okuma planında ortaklık ve erişim kanıtları","tr-g07-turkce-q385__q385.h1":"Plan özelliği","tr-g07-turkce-q385__q385.h2":"Gözlem","tr-g07-turkce-q385__q385.h3":"Ölçüt","tr-g07-turkce-q385__q385.o1":"Ortak rapor başlıkları","tr-g07-turkce-q385__q385.g1":"Bütün gruplar aynı başlıklarla rapor hazırlayabildi.","tr-g07-turkce-q385__q385.m1":"Grup çalışmalarında ortak çıktı düzeni bulunmalı.","tr-g07-turkce-q385__q385.o2":"Tek cihaz türü zorunluluğu","tr-g07-turkce-q385__q385.g2":"Yirmi dört öğrenciden dördü cihazı ders süresince kullanamadı.","tr-g07-turkce-q385__q385.m2":"Plan, öğrencilerin erişim koşullarına uygun seçenek sunmalı."},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0385","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"71c41bb2d6eb0e98a0eff0bfaa48939865de0789fd93e72824b7815736833efe","reviewDecisionSha256":"bbe9bb328b1a9adc1e33b394fe22f98ecafb48ce7c14de9ee043e3838580a5d4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:71c41bb2d6eb0e98a0eff0bfaa48939865de0789fd93e72824b7815736833efe","reviewedHash":"sha256:71c41bb2d6eb0e98a0eff0bfaa48939865de0789fd93e72824b7815736833efe","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bbe9bb328b1a9adc1e33b394fe22f98ecafb48ce7c14de9ee043e3838580a5d4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q385","contentProjectionSha256":"71c41bb2d6eb0e98a0eff0bfaa48939865de0789fd93e72824b7815736833efe","reviewDecisionSha256":"bbe9bb328b1a9adc1e33b394fe22f98ecafb48ce7c14de9ee043e3838580a5d4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q386","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-18","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-18","noteId":"tr.g07.turkce.n117","noteKey":"tr.g07.turkce.n117","objective":"T.K.7.18","objectiveId":"T.K.7.18","objectives":["T.K.7.18"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-53","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-79","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-180","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":5,"question":"Bir öğrenci, sınıf kitaplığındaki “Düzenli kullanın.” kuralını davranışı açıklamadığı için eleştirmiştir. Daha sonra kitaplığın yanında “Ödünç kaydını tamamla, kitabı etiketli rafa geri koy.” adımlarını gösteren bir poster bulunduğu görülmüştür. Yeni kanıt karşısında eleştiri nasıl uyarlanmalıdır?","choices":["İlk eleştiri hiç değişmemelidir; yeni kanıtlar eleştiriyi etkileyemez.","Ana kural cümlesi tek başına belirsizdir; ancak adım posteri uygulama açıklığını artırmaktadır. Poster bütün ödünç noktalarında görünür olmalı ve kural cümlesi postere yönlendirme yapmalıdır.","Posteri hazırlayanların amacı öğrencileri suçlamaktır.","Poster bulunduğuna göre kuralın her yerde ve her öğrenci için bütünüyle açık olduğu kesinleşmiştir."],"correct":1,"distractorWhy":["Eleştiri kanıta dayanır; yeni kanıt, yargının yeniden değerlendirilmesini gerektirir.","Doğru seçenektir; ilk sınırlılığı korur, posterle gelen olumlu kanıtı ekler ve açıklığın sürekliliği için doğrudan ilgili alternatif sunar.","Posteri hazırlayanların niyeti hakkında kanıt yoktur; kişiye yönelik varsayım yapılmıştır.","Poster tek bir yerde görüldüğü için bütün kullanım noktaları ve öğrenciler hakkında kesin genelleme yapılamaz."],"explanation":"Yeni poster, davranışın nasıl uygulanacağını açıklayan olumlu bir kanıttır; fakat ana kuralın tek başına belirsizliği sürer. Karma eleştiri, iki kanıtı birlikte koruyup görünürlük ve yönlendirme önerisi geliştirmelidir.","difficultyReason":"Soru, öğrencinin ilk yargıya bağlı kalmak yerine yeni kanıtla eleştirisini güncellemesini, olumlu-sınırlı yönleri dengelemesini ve aşırı genellemeyi önlemesini gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0386","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2ccba245f176da7d9b5acb4ab87919d475659542170f7f504601aff316b410f2","reviewDecisionSha256":"234e7af92f1f876df78e31ec602e349d35f43b5f4152419dd5680cf75696c1a9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2ccba245f176da7d9b5acb4ab87919d475659542170f7f504601aff316b410f2","reviewedHash":"sha256:2ccba245f176da7d9b5acb4ab87919d475659542170f7f504601aff316b410f2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:234e7af92f1f876df78e31ec602e349d35f43b5f4152419dd5680cf75696c1a9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q386","contentProjectionSha256":"2ccba245f176da7d9b5acb4ab87919d475659542170f7f504601aff316b410f2","reviewDecisionSha256":"234e7af92f1f876df78e31ec602e349d35f43b5f4152419dd5680cf75696c1a9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q387","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n118","noteKey":"tr.g07.turkce.n118","objective":"T.K.7.19","objectiveId":"T.K.7.19","objectives":["T.K.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-53","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-79","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":2,"question":"On kişilik okuma kulübünün yirmi dakikalık toplantısında yalnız dört öğrenci konuşmuş, iki öğrenci söz istemesine rağmen süre bitmiştir. Konuşma sırası önceden belirlenmemiştir. Problem çözümüne yönelik konuşmada kullanılabilecek en uygun problem cümlesi hangisidir?","choices":["Bazı öğrenciler bencildir ve başkalarına fırsat vermemektedir.","Kulüpte hiç kimse konuşmak istememektedir.","Yirmi dakikalık toplantıda söz sırası belirlenmediği için söz isteyen iki öğrenci süre bitmeden düşüncesini açıklayamamıştır.","Okuma kulübü bütünüyle başarısız olmuştur."],"correct":2,"distractorWhy":["Kişileri etiketler ve bencillik nedeni metindeki gözlemlerle kanıtlanmamıştır.","Dört öğrencinin konuştuğu bilgisi bu genellemeyle çelişir.","Doğru seçenektir; süre, söz sırası ve ortaya çıkan sonucu gözlenebilir kanıtlarla ilişkilendirir.","Tek toplantıdaki aksaklıktan kulübün bütünü hakkında kesin ve çözüme kapalı yargı çıkarır."],"explanation":"Problem cümlesi kişiyi suçlamadan neyin, hangi koşulda ve nasıl aksadığını göstermelidir. Üçüncü seçenek, söz sırasının belirsizliği ile süre sonunda konuşamama sonucunu somutlaştırır.","difficultyReason":"Öğrencinin gözlenebilir problem cümlesini kişi etiketi, kanıtsız genelleme ve aşırı sonuçtan ayırması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0387","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"97edbe6868e9f2c6a2070e7a1eadc6df240813374bbee7e356cf43c36e7a2175","reviewDecisionSha256":"1eb9b1a718d038ca1579409e15c3ab5185b5bb8dd21b4ac284abc86c6405289f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:97edbe6868e9f2c6a2070e7a1eadc6df240813374bbee7e356cf43c36e7a2175","reviewedHash":"sha256:97edbe6868e9f2c6a2070e7a1eadc6df240813374bbee7e356cf43c36e7a2175","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1eb9b1a718d038ca1579409e15c3ab5185b5bb8dd21b4ac284abc86c6405289f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q387","contentProjectionSha256":"97edbe6868e9f2c6a2070e7a1eadc6df240813374bbee7e356cf43c36e7a2175","reviewDecisionSha256":"1eb9b1a718d038ca1579409e15c3ab5185b5bb8dd21b4ac284abc86c6405289f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q388","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n118","noteKey":"tr.g07.turkce.n118","objective":"T.K.7.19","objectiveId":"T.K.7.19","objectives":["T.K.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-53","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-79","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":4,"question":"Problem çözümüne yönelik bir konuşmanın bölümleri karışık verilmiştir: I. “İki toplantıda yalnız aynı dört öğrenci konuştu; söz isteyen iki öğrenci süre bitince konuşamadı.” II. “Olası nedenler, söz sırasının ve hazırlık süresinin belirlenmemesidir; küçük grup, bir dakikalık sıra ve yazılı fikir kartı seçenekleri düşünülebilir.” III. “Seçenekler katılım, süre ve farklı ihtiyaçlara uygunluk ölçütleriyle karşılaştırıldığında küçük grup ile isteğe bağlı fikir kartının birlikte kullanılması daha dengelidir.” IV. “Bu çözümü iki toplantı uygulayıp düşüncesi görünür olan farklı öğrenci sayısını yeniden sayalım.” Bu bölümler girişten sonuca hangi sırayla kullanılmalıdır?","choices":["II - I - IV - III","I - IV - II - III","III - II - I - IV","I - II - III - IV"],"correct":3,"distractorWhy":["Çözüm seçenekleri problem ve kanıt açıklanmadan önce verildiği, izleme de seçimden önce geldiği için konuşmanın mantık sırası bozulur.","Problemle başlanır ancak sonuç izleme, nedenler ve seçenekler incelenmeden önce yerleştirilmiştir.","Konuşma doğrudan karşılaştırma sonucuyla başlar; problem, kanıt ve nedenler dinleyiciye sonradan verildiği için gerekçe izlenemez.","Doğru seçenektir; önce gözlenebilir problem, sonra neden ve alternatifler, ardından ölçütlü seçim ve son olarak uygulama sonrası izleme gelir."],"explanation":"Problem çözümüne yönelik konuşmada dinleyici önce neyin aksadığını ve bunun hangi kanıta dayandığını anlamalıdır. Ardından olası nedenler ile alternatifler sunulur, ortak ölçütlerle gerekçeli çözüm seçilir ve çözümün etkisini gösterecek izleme kararıyla konuşma tamamlanır.","difficultyReason":"Öğrenci dört konuşma bölümünü yalnız zaman sırasına göre değil; problem tanımı, neden ve alternatif üretme, ölçütlü karar ve sonuç izleme işlevlerine göre düzenlemelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0388","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f6b5fb68a625d312a7db8f073d2a4dfc37ae12934b7ddcb9c2a12a23ea074ee7","reviewDecisionSha256":"c84bdc633e318c85eee0790cccded881885c4fae547622a90c1d82913bb788bb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f6b5fb68a625d312a7db8f073d2a4dfc37ae12934b7ddcb9c2a12a23ea074ee7","reviewedHash":"sha256:f6b5fb68a625d312a7db8f073d2a4dfc37ae12934b7ddcb9c2a12a23ea074ee7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c84bdc633e318c85eee0790cccded881885c4fae547622a90c1d82913bb788bb; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q388","contentProjectionSha256":"f6b5fb68a625d312a7db8f073d2a4dfc37ae12934b7ddcb9c2a12a23ea074ee7","reviewDecisionSha256":"c84bdc633e318c85eee0790cccded881885c4fae547622a90c1d82913bb788bb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q389","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n118","noteKey":"tr.g07.turkce.n118","objective":"T.K.7.19","objectiveId":"T.K.7.19","objectives":["T.K.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-53","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-79","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":4,"question":"Ortak dijital okuma sırasında bazı öğrenciler bağlantı kesildiğinde metne ulaşamamaktadır. Çözüm seçenekleri şunlardır: I. Kişisel hesap ve parolaları paylaşmak, II. Metni önceden çevrim dışı erişime hazırlamak ve uygun yazılı yedek bulundurmak, III. Okuma görevini tamamen iptal etmek. Güvenlik, erişilebilirlik ve öğrenme hedefini koruma ölçütlerine göre hangi çözüm seçilmelidir?","choices":["II; çünkü hesap güvenliğini korur, bağlantı kesilse de erişim sağlar ve okuma görevini sürdürür.","I; çünkü parola paylaşımı bütün öğrencilerin aynı anda güvenli biçimde erişmesini sağlar.","III; çünkü problemi ortadan kaldırmanın tek yolu öğrenme hedefinden vazgeçmektir.","I ve III; önce hesaplar paylaşılmalı, sorun sürerse görev iptal edilmelidir."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; üç ölçütü birlikte karşılayan, güvenli ve uygulanabilir tek seçenektir.","Kişisel hesap ve parola paylaşımı ciddi güvenlik riski taşır ve çözüm olarak kabul edilemez.","Görevi iptal etmek erişim sorununu çözmez; öğrenme hedefini ortadan kaldırır.","Güvensiz bir uygulamayı denemek ve ardından hedefi iptal etmek, ölçütlerin hiçbirini dengeli karşılamaz."],"explanation":"Çevrim dışı metin ve yazılı yedek, kişisel bilgi paylaşmadan bağlantı sorununu azaltır ve ortak okuma hedefini devam ettirir. Bu nedenle üç ölçüt bakımından en uygun çözümdür.","difficultyReason":"Öğrenci, tek bir yarara odaklanmak yerine güvenlik, erişim ve öğrenme hedefi ölçütlerini eş zamanlı uygulamalı; riskli ve amaçtan vazgeçen seçenekleri elemelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0389","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0641002f30f81352d285c533ce49da092a21716ee81e473505ec5c3d7a43c812","reviewDecisionSha256":"d021b206832cee803356f40eb6236e194c3ea906089da1239a474043af490d06","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0641002f30f81352d285c533ce49da092a21716ee81e473505ec5c3d7a43c812","reviewedHash":"sha256:0641002f30f81352d285c533ce49da092a21716ee81e473505ec5c3d7a43c812","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d021b206832cee803356f40eb6236e194c3ea906089da1239a474043af490d06; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q389","contentProjectionSha256":"0641002f30f81352d285c533ce49da092a21716ee81e473505ec5c3d7a43c812","reviewDecisionSha256":"d021b206832cee803356f40eb6236e194c3ea906089da1239a474043af490d06","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q390","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n118","noteKey":"tr.g07.turkce.n118","objective":"T.K.7.19","objectiveId":"T.K.7.19","objectives":["T.K.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-53","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-79","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":5,"question":"On iki kişilik bir okuma kulübünün toplantısı on sekiz dakika sürecektir. Son iki toplantıda yalnız aynı dört öğrenci konuşmuştur. Hedef, en az sekiz farklı öğrencinin düşüncesini görünür kılmak; süreyi aşmamak ve kişisel veri toplamamaktır. Aşağıdaki konuşma sonuçlarından hangisi uygulanabilir çözüm ve izleme ölçütü içerir?","choices":["Her öğrenciye iki dakika verelim; toplam süreyi daha sonra düşünürüz.","Dörder kişilik üç grupta dört dakika konuşalım; her gruptan dönüşümlü bir sözcü iki dakika özetlesin, dört dakika boyunca ad yazmadan fikir kartları okunsun ve iki dakikada sonuç çıkarılsın. Toplantı sonunda düşüncesi görünür olan farklı öğrenci sayısını kaydedelim.","Hızlı bir çevrim içi anket açalım; katılım için herkes kişisel hesabını ve telefon numarasını paylaşsın.","Süreyi korumak için yalnız önceki dört konuşmacı söz alsın; diğerleri bir sonraki aya kadar beklesin."],"correct":1,"distractorWhy":["On iki öğrencinin ikişer dakikası yirmi dört dakika eder; açılış ve sonuç olmadan bile süre koşulu aşılır.","Doğru seçenektir; dört artı altı artı dört artı iki dakika toplam on altı dakikadır, küçük grup ve adsız kartlar katılımı genişletir, farklı öğrenci sayısı etkiyi ölçer.","Telefon numarası ve kişisel hesap istemek veri güvenliği ölçütünü ihlal eder.","Bu seçenek sorunun kendisi olan dar katılımı sürdürür ve en az sekiz farklı düşünce hedefini karşılamaz."],"explanation":"Önerilen plan toplam on altı dakikadır ve iki dakikalık esneklik payı bırakır. Küçük grup, dönüşümlü sözcü ve adsız kartlar farklı öğrencilerin düşüncelerini görünür kılar; toplantı sonundaki farklı katılımcı sayısı çözümün etkisini ölçer.","difficultyReason":"Soru, zaman hesabını, katılım hedefini, veri güvenliğini ve sonuç izlemeyi tek çözüm içinde birleştirmeyi; yalnız bir koşulu karşılayan seçenekleri elemesini gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0390","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1071936ebcfa020a4bd81bc3f27ba6993a866b1e42fa1468dc14013285c7073e","reviewDecisionSha256":"4bd65b095dfe3894962bf8f88efee5f0d5af1b93c83ef7209cd83fb5115126c4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1071936ebcfa020a4bd81bc3f27ba6993a866b1e42fa1468dc14013285c7073e","reviewedHash":"sha256:1071936ebcfa020a4bd81bc3f27ba6993a866b1e42fa1468dc14013285c7073e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4bd65b095dfe3894962bf8f88efee5f0d5af1b93c83ef7209cd83fb5115126c4; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q390","contentProjectionSha256":"1071936ebcfa020a4bd81bc3f27ba6993a866b1e42fa1468dc14013285c7073e","reviewDecisionSha256":"4bd65b095dfe3894962bf8f88efee5f0d5af1b93c83ef7209cd83fb5115126c4","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q391","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n119","noteKey":"tr.g07.turkce.n119","objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-55","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-81","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":1,"question":"Aşağıdakilerden hangisi bir kitap önerisi konuşmasını öz değerlendirmede kullanılabilecek somut kanıttır?","choices":["Konuşmamın kötü geçtiğini hissediyorum.","Arkadaşım genel olarak iyi konuştuğumu söyledi.","Ses kaydında açılışın on sekiz saniye, olay özetinin doksan beş saniye ve öneri gerekçelerinin yirmi beş saniye sürdüğü görülüyor.","Diğer öğrencilerin çoğu benden daha hızlı konuştu."],"correct":2,"distractorWhy":["Duygu önemlidir ancak tek başına hangi konuşma davranışının değişmesi gerektiğini gösteren kanıt değildir.","Genel övgü, hangi bölümün neden güçlü olduğunu belirlemediği için sınırlı bir geri bildirimdir.","Doğru seçenektir; konuşmanın bölümlerine ait ölçülebilir süre verileri hedefle karşılaştırılabilir.","Başkalarıyla hız karşılaştırması, öğrencinin kendi amacı ve konuşma düzeni hakkında doğrudan kanıt sunmaz."],"explanation":"Öz yansıtma için kanıt, konuşmanın belirli bölümünü gözlenebilir biçimde göstermelidir. Süre kaydı, özet ile gerekçe arasındaki dengeyi incelemeye imkân verir.","difficultyReason":"Öğrencinin duygu, genel övgü ve başkalarıyla karşılaştırmayı ölçülebilir kendi konuşma kanıtından ayırması beklenir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0391","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8dc0af99f3c72257df21dc765a1afa8c02d081445613a6a653fc9fce61e097be","reviewDecisionSha256":"1a2b106aefeefe4cb76c9976f88b648d47e3b777b968b1e42ab15345e0c0d025","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8dc0af99f3c72257df21dc765a1afa8c02d081445613a6a653fc9fce61e097be","reviewedHash":"sha256:8dc0af99f3c72257df21dc765a1afa8c02d081445613a6a653fc9fce61e097be","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1a2b106aefeefe4cb76c9976f88b648d47e3b777b968b1e42ab15345e0c0d025; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q391","contentProjectionSha256":"8dc0af99f3c72257df21dc765a1afa8c02d081445613a6a653fc9fce61e097be","reviewDecisionSha256":"1a2b106aefeefe4cb76c9976f88b648d47e3b777b968b1e42ab15345e0c0d025","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q392","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n119","noteKey":"tr.g07.turkce.n119","objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-55","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-81","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":1,"question":"Bir öğrenci, iki dakikalık kitap önerisinin büyük bölümünü olay özetine ayırdığını ses kaydından fark etmiştir. Bu gelişmeye açık yön için en uygulanabilir tedbir hangisidir?","choices":["Bir sonraki konuşmaya hiç hazırlanmadan çıkmak","Eski kaydı silip hatayı düşünmemek","Olayları daha ayrıntılı anlatmak","Üç cümlelik özet ve iki öneri gerekçesi içeren bir kart hazırlayıp süre tutarak prova yapmak"],"correct":3,"distractorWhy":["Hazırlıksız konuşmak, süre ve içerik dengesini daha da belirsiz hâle getirir.","Kaydı silmek gelişim kanıtını ortadan kaldırır ve hangi davranışın değiştiğini izlemeyi engeller.","Özetteki ayrıntıyı artırmak, belirlenen süre dengesizliğini büyütür.","Doğru seçenektir; içeriği sınırlar, gerekçelere ayrı yer açar ve süre tutma yoluyla uygulanabilir kontrol sağlar."],"explanation":"Tedbir, güçlüğün nedeni olan uzun özeti doğrudan sınırlandırmalı ve öneri gerekçelerine zaman ayırmalıdır. Kart ve süreli prova, hem planlama hem izleme sağlar.","difficultyReason":"Soru, gelişmeye açık yönle doğrudan ilişkili, belirli ve gözlenebilir tedbiri belirsiz niyetlerden ayırt etmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0392","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8d0105866ae62fb9da71fa258c4b997fffa45dc28baca3aeb6c04f194bd19dce","reviewDecisionSha256":"3764de94cd859c1e3ff52fba8d3e4e63c02a12dd51377dc8182f9af76fd6260d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8d0105866ae62fb9da71fa258c4b997fffa45dc28baca3aeb6c04f194bd19dce","reviewedHash":"sha256:8d0105866ae62fb9da71fa258c4b997fffa45dc28baca3aeb6c04f194bd19dce","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3764de94cd859c1e3ff52fba8d3e4e63c02a12dd51377dc8182f9af76fd6260d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q392","contentProjectionSha256":"8d0105866ae62fb9da71fa258c4b997fffa45dc28baca3aeb6c04f194bd19dce","reviewDecisionSha256":"3764de94cd859c1e3ff52fba8d3e4e63c02a12dd51377dc8182f9af76fd6260d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q393","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n119","noteKey":"tr.g07.turkce.n119","objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-55","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-81","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":4,"question":"Bir öğrencinin seçki dosyasında ilk konuşma kaydı, “açılış amacı açık; beklenmedik sorularda çok hızlanıyor” geri bildirimi, yeni hedef kartı ve ikinci konuşma kaydı vardır. Aşağıdaki öz yansıtmalardan hangisi güçlü yönü aktarma, tedbir alma ve sonucu izleme basamaklarını birlikte içerir?","choices":["Açılışta amacı açık söyleme davranışımı koruyacağım. Sorularda hızlandığım için iki saniye durup soruyu kendi cümlemle özetleyeceğim; ikinci kayıtta bu durakların ve yanıt odağının bulunup bulunmadığını kontrol edeceğim.","Arkadaşım benden daha rahat konuştuğu için onun tarzını aynen kopyalayacağım.","Yalnız ikinci kaydı saklayıp ilk kaydı ve geri bildirimi dosyadan çıkaracağım.","Bir sonraki konuşmada daha özgüvenli olmaya çalışacağım."],"correct":0,"distractorWhy":["Doğru seçenektir; kanıtlanan güçlü davranışı korur, belirli güçlük için uygulanabilir yöntem seçer ve ikinci kayıtta ölçülebilir kontrol yapar.","Başkasının tarzını aynen kopyalamak öğrencinin kendi kanıtına ve hedef kitlesine dayalı uyarlama değildir.","İlk ürünleri çıkarmak gelişimin karşılaştırılmasını ve tedbirin etkisinin görülmesini engeller.","Özgüven hedefi gözlenebilir konuşma davranışı, tedbir veya izleme ölçütü belirtmez."],"explanation":"Seçki dosyasındaki kanıtlar, açık açılışın güçlü yön; sorularda hızlanmanın gelişmeye açık yön olduğunu gösterir. İki saniye durma ve soruyu özetleme tedbiri, ikinci kayıt üzerinden izlenebilir.","difficultyReason":"Öğrenci, çoklu dosya kanıtını yorumlayarak korunacak güçlü davranışı, değiştirilecek davranışı, somut tedbiri ve doğrulama yöntemini tek yansıtma planında birleştirmelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0393","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a75755953fc0f9c3d43cf2263dc7b4432cb567e7f11494fc194a2c04a3121d3b","reviewDecisionSha256":"cb482642102c12567db167540bcdb7ed070f5318fa875b355fc6df2ef8f07a7f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a75755953fc0f9c3d43cf2263dc7b4432cb567e7f11494fc194a2c04a3121d3b","reviewedHash":"sha256:a75755953fc0f9c3d43cf2263dc7b4432cb567e7f11494fc194a2c04a3121d3b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cb482642102c12567db167540bcdb7ed070f5318fa875b355fc6df2ef8f07a7f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q393","contentProjectionSha256":"a75755953fc0f9c3d43cf2263dc7b4432cb567e7f11494fc194a2c04a3121d3b","reviewDecisionSha256":"cb482642102c12567db167540bcdb7ed070f5318fa875b355fc6df2ef8f07a7f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q394","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n133","noteKey":"tr.g07.turkce.n133","objective":"T.Y.7.3","objectiveId":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-56","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-82","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":1,"question":"“Bölüm sonunda bir cümlelik not yazmanın uzun bir metnin olay akışını izlemeye nasıl katkı sağladığını açıklayan kısa bir bilgilendirici yazı yazınız.” görevi için en uygun paragraf ve metin yapısı hangisidir?","choices":["Bir kişiyi cezalandırmaya dayalı problem-çözüm yapısı","Not alma davranışının nedenlerini ve sonuçlarını ilişkilendiren sebep-sonuç paragrafı ile sebep-sonuç metin yapısı","Konuyla ilgisiz iki görüşü karşılaştıran tartışma yapısı","Yalnız defterin görünüşünü betimleyen paragraf"],"correct":1,"distractorWhy":["Görevde çözülmesi istenen bir kişi davranışı veya ceza ölçütü yoktur.","Doğru seçenektir; “nasıl katkı sağladığı” sorusu, not alma nedenleriyle anlama sonuçları arasında açıklayıcı bağ kurmayı gerektirir.","Görev farklı görüşleri tartışmayı değil bir etkinin nasıl oluştuğunu açıklamayı ister.","Defterin görünüşü, not almanın olay akışını izlemeye katkısını açıklamaz."],"explanation":"Görev, kısa bölüm notunun hangi işlemler yoluyla hangi anlama sonuçlarını oluşturduğunu açıklatır. Bu nedenle paragraf ve bütün metin düzeyinde sebep-sonuç ilişkisi uygundur.","difficultyReason":"Öğrencinin yazma amacındaki “nasıl katkı sağladığını açıklama” ifadesini yapı seçimiyle doğrudan eşleştirmesi beklenir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0394","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"58fb442d70906e9dd69c128f8707ef7b54a5546603c0b8aff520676f58718163","reviewDecisionSha256":"22219bb43cd4379b2c05f08dc86c95c1b767e359f2b7490b45ec1a4c0359684b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:58fb442d70906e9dd69c128f8707ef7b54a5546603c0b8aff520676f58718163","reviewedHash":"sha256:58fb442d70906e9dd69c128f8707ef7b54a5546603c0b8aff520676f58718163","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:22219bb43cd4379b2c05f08dc86c95c1b767e359f2b7490b45ec1a4c0359684b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q394","contentProjectionSha256":"58fb442d70906e9dd69c128f8707ef7b54a5546603c0b8aff520676f58718163","reviewDecisionSha256":"22219bb43cd4379b2c05f08dc86c95c1b767e359f2b7490b45ec1a4c0359684b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q395","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n133","noteKey":"tr.g07.turkce.n133","objective":"T.Y.7.3","objectiveId":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-56","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-82","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":4,"question":"Görselde sınıf kitaplığında kitap bulma güçlüğüne yönelik bir yazı için içerik kartları verilmiştir. Hangi plan, amaca hizmet eden içeriği seçip problem-çözüm yapısında doğru sıraya yerleştirir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Önce perdenin rengini anlatmak, sonra seçilen çözümü gerekçesiz biçimde sonuç cümlesi yapmak","Yalnız tür etiketleri önerisini yazmak ve problemin ne olduğunu açıklamamak","Problemi ve olası nedeni açıklamak, tür etiketi ile geçici iade kutusunu kullanım kolaylığına göre karşılaştırmak, uygun birleşimi gerekçelendirmek ve uygulama sonrası kitap bulma süresini izlemeyi önermek","Kitapların karışmasının nedenlerini sıralamak, çözüm seçeneği veya sonuç izleme basamağı vermemek"],"correct":2,"distractorWhy":["Perde rengi ana düşünceyle ilgisizdir; çözümün gerekçesiz verilmesi de yapıyı tamamlamaz.","Çözümden önce problem ve neden açıklanmadığı için okur önerinin hangi aksaklığı giderdiğini anlayamaz.","Doğru seçenektir; ilgili kartları problem, neden, seçenek karşılaştırması, gerekçeli çözüm ve izleme sırasına dönüştürür.","Bu plan sebep bölümünde kalır; problem-çözüm yapısının çözüm, seçim ve kontrol işlevlerini yerine getirmez."],"explanation":"Problem-çözüm yazısı, önce gözlenebilir aksaklığı ve olası nedeni kurar; seçenekleri ölçütle karşılaştırıp çözümü gerekçelendirir ve sonucun nasıl izleneceğini belirtir. Perde rengi amaca hizmet etmediği için elenir.","difficultyReason":"Öğrenci, içerik havuzundaki ilgili ve ilgisiz ayrıntıları ayırmalı, iki çözümü karşılaştırmalı ve bütün metni problem-çözüm mantığıyla sıralamalıdır.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q395__q395.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q395__q395.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q395__q395.h1","tr-g07-turkce-q395__q395.h2"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q395__q395.k1"},{"key":"tr-g07-turkce-q395__q395.i1"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q395__q395.k2"},{"key":"tr-g07-turkce-q395__q395.i2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q395__q395.k3"},{"key":"tr-g07-turkce-q395__q395.i3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q395__q395.k4"},{"key":"tr-g07-turkce-q395__q395.i4"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q395__q395.alt":"Sınıf kitaplığında aranan kitabı bulma güçlüğü üzerine yazı için dört içerik kartı. Kartlarda gözlenebilir problem, olası neden, iki çözüm seçeneği ve ana düşünceyle ilgisiz bir ayrıntı yer alır.","tr-g07-turkce-q395__q395.caption":"Problem-çözüm yazısında seçilecek ve sıralanacak içerik kartları","tr-g07-turkce-q395__q395.h1":"Kart","tr-g07-turkce-q395__q395.h2":"İçerik","tr-g07-turkce-q395__q395.k1":"Problem","tr-g07-turkce-q395__q395.i1":"Kitaplar belirgin bir ölçüte göre yerleştirilmediği için öğrenciler aradıkları türü bulamıyor.","tr-g07-turkce-q395__q395.k2":"Olası neden","tr-g07-turkce-q395__q395.i2":"Raf etiketleri ile iade sırasında kullanılacak geçici bir düzen bulunmuyor.","tr-g07-turkce-q395__q395.k3":"Çözüm seçenekleri","tr-g07-turkce-q395__q395.i3":"Tür etiketleri eklemek ve iade edilen kitaplar için geçici kutu kullanmak.","tr-g07-turkce-q395__q395.k4":"İlgisiz ayrıntı","tr-g07-turkce-q395__q395.i4":"Kitaplığın yanındaki perdenin rengi geçen ay değiştirilmiş."},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0395","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9d573db076ee3a2ceb9cd16ac4e7e81009236a58ab3fa8402019dfe6ed81c862","reviewDecisionSha256":"ccc6b979ce467e85872bee75ae8114a873da68d9eb86c32071decbac47cb2f26","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9d573db076ee3a2ceb9cd16ac4e7e81009236a58ab3fa8402019dfe6ed81c862","reviewedHash":"sha256:9d573db076ee3a2ceb9cd16ac4e7e81009236a58ab3fa8402019dfe6ed81c862","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ccc6b979ce467e85872bee75ae8114a873da68d9eb86c32071decbac47cb2f26; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q395","contentProjectionSha256":"9d573db076ee3a2ceb9cd16ac4e7e81009236a58ab3fa8402019dfe6ed81c862","reviewDecisionSha256":"ccc6b979ce467e85872bee75ae8114a873da68d9eb86c32071decbac47cb2f26","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q396","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-3","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-3","noteId":"tr.g07.turkce.n133","noteKey":"tr.g07.turkce.n133","objective":"T.Y.7.3","objectiveId":"T.Y.7.3","objectives":["T.Y.7.3"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-56","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-82","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-181"],"level":4,"question":"Bir taslakta şu düşünceler vardır: “Uzun dijital metinlerde bildirimler düşünce akışını kesiyor. Her bağlantının hemen açılması ana düşüncenin not edilmesini zorlaştırıyor. Bildirimleri kapatma ve bağlantıları sonra inceleme listesine alma önerilebilir.” Bu taslağın içerik ve yapı seçimlerini en iyi yöneten düzenleme hangisidir?","choices":["Nedenleri çıkarıp yalnız iki öneriyi art arda yazmak","Konuyla ilgisiz bir karşı görüş ekleyerek bütün metni tartışma yazısına çevirmek","Her paragrafta aynı problem cümlesini farklı sözcüklerle tekrar etmek","Gelişmenin ilk paragrafında kesintiler ile ana düşüncenin kaybı arasındaki bağı sebep-sonuç düzeninde açıklamak; ardından problem-çözüm bölümünde iki tedbiri karşılaştırıp seçilen uygulamanın etkisinin nasıl izleneceğini belirtmek"],"correct":3,"distractorWhy":["Nedenleri kaldırmak, önerilerin hangi probleme neden uygun olduğunu açıklamayı engeller.","Görevde görüşler arası tartışma gerektiren bir amaç yoktur; ilgisiz karşı görüş yapıyı yapay biçimde değiştirir.","Tekrar, içerik geliştirme ve yapı kurma yerine metni gereksiz yere uzatır.","Doğru seçenektir; paragraf düzeyinde sebep-sonuç bağını, bütün metin düzeyinde problem-çözüm ilerleyişini birlikte ve işlevsel biçimde kullanır."],"explanation":"Taslakta problemin oluşma biçimini açıklayan neden-sonuç ilişkileri ve bu probleme yönelik iki tedbir vardır. İlk bölüm nedenleri açıklar; sonraki bölüm tedbirleri karşılaştırıp çözüm ve izleme planı kurar.","difficultyReason":"Soru, paragraf türü ile bütün metin yapısını birbirinden ayırmayı, aynı yazıda işlevlerine göre birleştirmeyi ve içerik tekrarını ya da ilgisiz yapı değişimini elemesini gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0396","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e20c52257e4ea35e5a2b89f34716c25adabfa02d948692ef6ce7f09cb407b3c8","reviewDecisionSha256":"7c53be2ba1979030c3e7bd4aa0338e4494cab0f977c6f480a0b0b91f08be3c44","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e20c52257e4ea35e5a2b89f34716c25adabfa02d948692ef6ce7f09cb407b3c8","reviewedHash":"sha256:e20c52257e4ea35e5a2b89f34716c25adabfa02d948692ef6ce7f09cb407b3c8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7c53be2ba1979030c3e7bd4aa0338e4494cab0f977c6f480a0b0b91f08be3c44; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q396","contentProjectionSha256":"e20c52257e4ea35e5a2b89f34716c25adabfa02d948692ef6ce7f09cb407b3c8","reviewDecisionSha256":"7c53be2ba1979030c3e7bd4aa0338e4494cab0f977c6f480a0b0b91f08be3c44","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q397","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n126","noteKey":"tr.g07.turkce.n126","objective":"T.Y.7.11","objectiveId":"T.Y.7.11","objectiveCode":"T.Y.7.11","objectives":["T.Y.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Zeynep, bir denemenin kenarına “Yazar bütün dijital okumaları gereksiz buluyor.” diye not düştü. Metni yeniden okuyunca yazarın yalnızca bildirimler açıkken dikkatin dağılabileceğini söylediğini fark etti ve notunu değiştirdi. Zeynep’in davranışını bağlama uygun yorumlayan cümle hangisidir?","choices":["Zeynep, ilk çıkarımını metindeki ifadelerle karşılaştırıp kesin yargısını sınırlandırmıştır.","Zeynep, dijital metinleri bir daha okumamaya karar vermiştir.","Zeynep, yazarın bütün düşüncelerini doğru kabul etmiştir.","Zeynep, bundan sonra hiçbir metni yanlış yorumlamayacaktır."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; ilk not ile metindeki gerçek kapsam karşılaştırılmış ve yorum kanıta göre daraltılmıştır.","Metinde dijital okumayı bırakma kararı yoktur; öğrenci yalnızca önceki yorumunu düzeltmektedir.","Bir ifadeyi yeniden değerlendirmek, yazarın bütün görüşlerini sorgusuz kabul etmek anlamına gelmez.","Tek bir düzeltmeden gelecekteki bütün yorumların hatasız olacağı sonucu çıkarılamaz."],"explanation":"Metin, yazarın yalnız bildirimlerin açık olduğu koşula ilişkin uyarı yaptığını bildirir. Zeynep’in “bütün dijital okumalar” biçimindeki ilk notu bu sınırı aşmıştır. Yeniden okuyup notunu değiştirmesi, yorumunu metin kanıtına göre sınırlandırdığını gösterir.","difficultyReason":"Soru, açıkça verilen iki bilgi arasındaki farkı görüp kanıtsız genelleme ile bağlama uygun yorumun ayrılmasını gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0397","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f1c1a07eecf2072a64402cbdf6f13f09cc0feaa0e872bdfa06244f21bbac2d66","reviewDecisionSha256":"0cbf907950fd7fd001d153730318ed57edec41cda94286ceea746015487ab7dc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f1c1a07eecf2072a64402cbdf6f13f09cc0feaa0e872bdfa06244f21bbac2d66","reviewedHash":"sha256:f1c1a07eecf2072a64402cbdf6f13f09cc0feaa0e872bdfa06244f21bbac2d66","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0cbf907950fd7fd001d153730318ed57edec41cda94286ceea746015487ab7dc; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q397","contentProjectionSha256":"f1c1a07eecf2072a64402cbdf6f13f09cc0feaa0e872bdfa06244f21bbac2d66","reviewDecisionSha256":"0cbf907950fd7fd001d153730318ed57edec41cda94286ceea746015487ab7dc","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q398","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n126","noteKey":"tr.g07.turkce.n126","objective":"T.Y.7.11","objectiveId":"T.Y.7.11","objectiveCode":"T.Y.7.11","objectives":["T.Y.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir sınıf kitaplığında kitap adları kapatılmış, her kitaba üç sözcüklük bir merak kartı eklenmiş ve öğrencilere kartlarını kitap açılmadan değiştirme hakkı verilmiştir. Tablodaki iki kanıtı belirtilen bakış açılarıyla birlikte kullanan, bağlam sınırını koruyan yorum hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Uygulama, kitapların içeriğini öğrencilerden gizlediği için onların yanlış seçim yapmasına yol açmıştır.","Yeni bir okur açısından kısa ipuçları seçenekleri keşfetmeyi kolaylaştırabilir; değiştirme hakkı da denemeyi zorunluluk olmaktan çıkarır.","Kitaplık sorumlusu, bütün öğrencilerin aynı kitabı seçeceğini önceden bilmiştir.","Öğrenciler kitap adlarını görmediği için okudukları her metni bundan sonra daha iyi anlayacaktır."],"correct":1,"distractorWhy":["Tabloda yanlış seçim sonucu verilmemiştir; bu seçenek kanıtta bulunmayan olumsuz bir sonucu kesinleştirir.","Bu seçenek doğrudur; iki ayrı kanıtı ilgili bakış açılarıyla birleştirir ve sonucu olasılık diliyle sınırlar.","Sorumlunun niyeti ve bütün öğrencilerin aynı seçimi yapacağına ilişkin hiçbir kanıt yoktur.","Kitap adıyla seçme biçimi, gelecekteki bütün metinleri daha iyi anlama sonucunu desteklemez."],"explanation":"Kısa merak ipucu, kitap seçmekte zorlanan yeni bir okurun alışılmış başlıkların dışına bakmasını sağlayabilir. Kartı değiştirme hakkı ise seçimi geri dönülebilir kılar. Bu iki kanıt, kolaylaştırma ve zorunluluğu azaltma yorumunu destekler; kesin başarı ya da tek tip öğrenci tepkisi desteklemez.","difficultyReason":"Öğrenci iki ayrı tablo satırını iki bakış açısıyla eşleştirip yorumun kanıt sınırını ve uygun kesinlik derecesini birlikte denetlemelidir.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q398__q398.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q398__q398.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q398__q398.h1","tr-g07-turkce-q398__q398.h2"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q398__q398.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q398__q398.r1c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q398__q398.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q398__q398.r2c2"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q398__q398.alt":"İki satırlı tabloda kitap adının yerine kısa bir merak ipucu verilmesi yeni okur bakış açısıyla, kartın kitap açılmadan değiştirilebilmesi ise seçim konusunda çekingen öğrenci bakış açısıyla eşleştirilir.","tr-g07-turkce-q398__q398.caption":"Metin kanıtını belirli bir okur bakış açısıyla ilişkilendirme tablosu","tr-g07-turkce-q398__q398.h1":"Metin kanıtı","tr-g07-turkce-q398__q398.h2":"Bakış açısı","tr-g07-turkce-q398__q398.r1c1":"Kitap adı yerine üç sözcüklük merak ipucu verilmesi","tr-g07-turkce-q398__q398.r1c2":"Kitap seçmekte zorlanan yeni okur","tr-g07-turkce-q398__q398.r2c1":"Kartın kitap açılmadan değiştirilebilmesi","tr-g07-turkce-q398__q398.r2c2":"Seçim konusunda çekingen öğrenci"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0398","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"620ccc4b74636b5ed1d2f388f7cdfdcdfaeb666f4e2d82086ad86ac968e6ac7a","reviewDecisionSha256":"29bce6c64f282006e10bcd2d8b2be0ee9482746c3558c5adf2b40eb83c57493d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:620ccc4b74636b5ed1d2f388f7cdfdcdfaeb666f4e2d82086ad86ac968e6ac7a","reviewedHash":"sha256:620ccc4b74636b5ed1d2f388f7cdfdcdfaeb666f4e2d82086ad86ac968e6ac7a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:29bce6c64f282006e10bcd2d8b2be0ee9482746c3558c5adf2b40eb83c57493d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q398","contentProjectionSha256":"620ccc4b74636b5ed1d2f388f7cdfdcdfaeb666f4e2d82086ad86ac968e6ac7a","reviewDecisionSha256":"29bce6c64f282006e10bcd2d8b2be0ee9482746c3558c5adf2b40eb83c57493d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q399","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-11","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-11","noteId":"tr.g07.turkce.n126","noteKey":"tr.g07.turkce.n126","objective":"T.Y.7.11","objectiveId":"T.Y.7.11","objectiveCode":"T.Y.7.11","objectives":["T.Y.7.11"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir okuma kulübünde ilk ay herkes aynı kısa denemeyi okumuş, tartışmalarda aynı cümlelere sık sık dönülmüş; ancak bazı öğrenciler konuya uzak kaldıklarını belirtmiştir. İkinci ay üç metin seçeneği sunulmuş, katılım artmış; fakat gruplar arasında ortak örnek bulmak zorlaşmıştır. Kulüp koordinatörünün bakış açısından bağlama en uygun yazılı yorum hangisidir?","choices":["İkinci ay katılım arttığına göre seçmeli metin uygulaması her bakımdan ortak metinden üstündür.","İlk ay konuya uzak kalan öğrenciler, okuma kulübüne katılmak istemeyen kişilerdir.","Veriler, ortak metnin ortak kanıta dönmeyi; seçmeli metnin ise ilgiye göre katılımı destekleyebildiğini düşündürüyor. Koordinatör, iki amacı dengeleyecek bir uygulamayı sınamalıdır.","Gruplar ortak örnek bulmakta zorlandığı için seçmeli metin uygulaması hemen kaldırılmalıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["Katılım artışı yalnız bir ölçütte olumlu kanıttır; ortak örnek bulma güçlüğü göz ardı edildiği için bütüncül yorum değildir.","Konuya uzaklık bildirimi, öğrencilerin kulübe katılmak istemediğini ya da kişilik özelliğini kanıtlamaz.","Bu seçenek doğrudur; iki ayın farklı güçlü ve sınırlı yönlerini birlikte yorumlar ve koordinatör bakış açısından koşullu sonuç kurar.","Ortak örnek bulma güçlüğü bir sınırlılıktır; tek başına uygulamanın tamamen kaldırılmasını zorunlu kılmaz."],"explanation":"İlk ayın kanıtı ortak metnin aynı ifadeler üzerinde derinleşmeyi kolaylaştırdığını, ikinci ayın kanıtı ise seçim hakkının katılımı artırabildiğini gösterir. Aynı zamanda her iki yöntemin sınırlılığı vardır. Bu nedenle koordinatör açısından geçerli yorum, yöntemlerden birini kesin üstün ilan etmek yerine iki amacı dengeleyecek bir düzenleme aramaktır.","difficultyReason":"Soru, çelişen görünümlü dört kanıtı tek bakış açısında bütünleştirmeyi, güçlü ve sınırlı yönleri ayırmayı ve kesin olmayan sonucu uygun dille yazmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0399","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cbb50fc0f33f7d34a2c013b7eebcfbeb7559bd044c53d10d15564903303b9ca0","reviewDecisionSha256":"cae209dee18994d37fdbfd818bf99529122f087237ad619b85c257a0621c9d9f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:cbb50fc0f33f7d34a2c013b7eebcfbeb7559bd044c53d10d15564903303b9ca0","reviewedHash":"sha256:cbb50fc0f33f7d34a2c013b7eebcfbeb7559bd044c53d10d15564903303b9ca0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cae209dee18994d37fdbfd818bf99529122f087237ad619b85c257a0621c9d9f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q399","contentProjectionSha256":"cbb50fc0f33f7d34a2c013b7eebcfbeb7559bd044c53d10d15564903303b9ca0","reviewDecisionSha256":"cae209dee18994d37fdbfd818bf99529122f087237ad619b85c257a0621c9d9f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q400","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n127","noteKey":"tr.g07.turkce.n127","objective":"T.Y.7.13","objectiveId":"T.Y.7.13","objectiveCode":"T.Y.7.13","objectives":["T.Y.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir okuma günlüğü formunda tarih, okunan sayfa aralığı, bilinmeyen sözcükler ve “Bu metin hangi düşüncemi değiştirdi?” alanları vardır. Form, hem okuma sürecini izlemek hem de gerekçeli kitap önerisi hazırlamak amacıyla kullanılacaktır. Bu amaca göre en geçerli yazılı değerlendirme hangisidir?","choices":["Formun görünüşü sade olduğu için bütün amaçları eksiksiz karşılar.","Tarih alanı bulunduğundan form, gerekçeli öneri hazırlamak için de yeterlidir.","Yıldız verme bölümü olmadığı için form hiçbir işe yaramaz.","Tarih ve sayfa alanları süreç takibini, düşünce değişimi alanı yansıtmayı destekler; ancak hedef okur ve öneri gerekçesi için bölüm bulunmadığından gerekçeli öneri amacı kısmen karşılanır."],"correct":3,"distractorWhy":["Sadelik, süreç takibi ve gerekçeli öneri ölçütlerinin tamamını kanıtlamaz; seçenek ölçütleri görünüşle karıştırır.","Tarih alanı yalnız süreç takibine kanıttır; hedef okur ve öneri gerekçesi için yeterlilik göstermez.","Yıldız alanının yokluğu, tarih, sayfa ve düşünce değişimi bölümlerinin işlevini geçersiz kılmaz.","Bu seçenek doğrudur; iki amacı ayrı ölçütlerle değerlendirir, mevcut alanları kanıt gösterir ve eksikliği kapsamıyla sınırlar."],"explanation":"Formdaki tarih ve sayfa aralığı okuma ilerlemesini görünür kılar; düşünce değişimi sorusu da okurun metne verdiği düşünsel tepkiyi kaydetmesini sağlar. Buna karşılık gerekçeli öneri için “kime” ve “hangi metin özelliği nedeniyle” sorularına cevap verecek alan bulunmamaktadır. Bu yüzden form bir amaçta güçlü, diğerinde eksiktir.","difficultyReason":"Öğrenci aynı ürünü iki farklı amaç ve ölçüt bakımından incelemeli, bir alandaki kanıtı başka bir alana taşımadan dengeli yargı kurmalıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0400","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"06913b36c75d51fd507ed01d9d1dd06a2a237fba0719a57dfa78a174589434e3","reviewDecisionSha256":"daec2b8f3db5973ad088df798da3b04795a8c28ed9436d237b28d7fccadb158b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:06913b36c75d51fd507ed01d9d1dd06a2a237fba0719a57dfa78a174589434e3","reviewedHash":"sha256:06913b36c75d51fd507ed01d9d1dd06a2a237fba0719a57dfa78a174589434e3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:daec2b8f3db5973ad088df798da3b04795a8c28ed9436d237b28d7fccadb158b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q400","contentProjectionSha256":"06913b36c75d51fd507ed01d9d1dd06a2a237fba0719a57dfa78a174589434e3","reviewDecisionSha256":"daec2b8f3db5973ad088df798da3b04795a8c28ed9436d237b28d7fccadb158b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q401","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n127","noteKey":"tr.g07.turkce.n127","objective":"T.Y.7.13","objectiveId":"T.Y.7.13","objectiveCode":"T.Y.7.13","objectives":["T.Y.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir dijital okuma rehberinin değerlendirme tablosu aşağıdadır. Üç ölçütü birbirine karıştırmadan, kanıtın izin verdiği kapsamda sonuçlandıran değerlendirme hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Rehber, numaralı ve örnekli adımlar sayesinde açıklık; PDF indirme seçeneği sayesinde çevrim dışı erişim ölçütlerini karşılar. Hazırlayan birim bilinse de güncelleme tarihi bulunmadığından güncellik denetimi eksiktir.","Güncelleme tarihi olmadığı için rehberin bütün adımları anlaşılmaz ve kullanılamazdır.","Hazırlayan birim belirtildiğine göre rehberin güncel olduğu kesinleşmiştir.","PDF indirilebildiği için rehber hem açık hem güncel hem de içerik bakımından kusursuzdur."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; her yargıyı ilgili ölçütün kendi kanıtına bağlar ve güncellik eksikliğini yalnız o ölçütle sınırlar.","Güncellik kanıtının eksikliği, numaralı adımların açıklığını veya indirme seçeneğinin varlığını ortadan kaldırmaz.","Hazırlayanın belirtilmesi kaynağı izletir; son gözden geçirme tarihini göstermediği için güncelliği kesinleştirmez.","PDF indirme yalnız erişilebilirlik kanıtıdır; açıklık, güncellik ve içerik kusursuzluğu için tek başına yeterli değildir."],"explanation":"Tablodaki ilk ve üçüncü satırlar açıklık ile çevrim dışı erişim ölçütlerinin karşılandığını gösterir. İkinci satırda hazırlayan birim bulunmasına rağmen tarih yoktur; bu durum güncellik denetimini sınırlar. Doğru değerlendirme, bu kanıtları ayrı tutarak iki güçlü yön ve bir sınırlılık belirtir.","difficultyReason":"Öğrenci üç ölçütü ayrı ayrı izlemeli, aynı kanıtı ilgisiz yargılara taşımamalı ve bir eksiklikten ürünün bütününe ilişkin kesin sonuç çıkarmamalıdır.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q401__q401.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q401__q401.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q401__q401.h1","tr-g07-turkce-q401__q401.h2"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q401__q401.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q401__q401.r1c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q401__q401.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q401__q401.r2c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q401__q401.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q401__q401.r3c2"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q401__q401.alt":"Tabloda dijital okuma rehberi üç ölçütle incelenir. Açıklık satırında numaralı ve örnekli üç adım, güncellik satırında hazırlayan birim ile eksik güncelleme tarihi, erişilebilirlik satırında PDF indirme düğmesi ve indirme yönergesi yer alır.","tr-g07-turkce-q401__q401.caption":"Dijital okuma rehberinin ölçüt ve kanıt tablosu","tr-g07-turkce-q401__q401.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-q401__q401.h2":"Üründeki kanıt","tr-g07-turkce-q401__q401.r1c1":"Açıklık: işlem basamakları sıralı ve örnekli olmalı","tr-g07-turkce-q401__q401.r1c2":"Üç adım numaralıdır ve her adımın yanında kısa örnek vardır","tr-g07-turkce-q401__q401.r2c1":"Güncellik: son gözden geçirme tarihi denetlenebilmeli","tr-g07-turkce-q401__q401.r2c2":"Hazırlayan birim belirtilmiştir; güncelleme tarihi yoktur","tr-g07-turkce-q401__q401.r3c1":"Erişilebilirlik: çevrim dışı kullanım açıklanmalı","tr-g07-turkce-q401__q401.r3c2":"PDF indirme düğmesi ve kısa indirme yönergesi vardır"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0401","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e6b1b59cb3a387c5577284fd2f15a6ecf55bf24d5577818ce9a7db4241a15fc7","reviewDecisionSha256":"f180c1d8df45ebe6c87d328b4344c60ef28097989e7220060c4a2cfedbef52d7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e6b1b59cb3a387c5577284fd2f15a6ecf55bf24d5577818ce9a7db4241a15fc7","reviewedHash":"sha256:e6b1b59cb3a387c5577284fd2f15a6ecf55bf24d5577818ce9a7db4241a15fc7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f180c1d8df45ebe6c87d328b4344c60ef28097989e7220060c4a2cfedbef52d7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q401","contentProjectionSha256":"e6b1b59cb3a387c5577284fd2f15a6ecf55bf24d5577818ce9a7db4241a15fc7","reviewDecisionSha256":"f180c1d8df45ebe6c87d328b4344c60ef28097989e7220060c4a2cfedbef52d7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q402","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n127","noteKey":"tr.g07.turkce.n127","objective":"T.Y.7.13","objectiveId":"T.Y.7.13","objectiveCode":"T.Y.7.13","objectives":["T.Y.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir editör, iki kitap öneri kartını şu ölçüte göre değerlendirecektir: “Kart, eserin önemli olaylarını açmadan bir metin özelliği göstermeli ve bu özelliğin hangi okura uygun olduğunu gerekçelendirmelidir.” Kart X, olayların çözümünü dört cümlede anlatıp “harika bir kitap” demektedir. Kart Y, olay sonucunu açıklamadan anlatının ipuçlarını bölüm bölüm birleştirdiğini söylemekte ve kitabı ayrıntılardan çıkarım yapmayı seven okurlara önermektedir. Ölçüte uygun değerlendirme hangisidir?","choices":["Kart X daha başarılıdır; çünkü olayların çözümünü açıklamak okura kitabı seçme zorunluluğu getirir.","Kart Y ölçütü daha iyi karşılar; olay sonucunu açmadan metnin ipucu kurma özelliğini hedef okurun ilgisiyle gerekçeli biçimde ilişkilendirir.","İki kart da yalnız kitap hakkında konuştuğu için ölçütü eşit düzeyde karşılar.","Kart Y yetersizdir; çünkü iyi bir öneri kartında kitabın sonu mutlaka açıklanmalıdır."],"correct":1,"distractorWhy":["Olay çözümünü açıklamak ölçütteki “önemli olayları açmama” koşuluna aykırıdır; ayrıca “harika” yargısı gerekçesizdir.","Bu seçenek doğrudur; Kart Y’nin üç ölçüt unsurunu, yani olayları saklama, metin özelliği ve hedef okur bağlantısını birlikte gösterir.","Aynı konu hakkında olmak yeterli değildir; kartlar ölçütün ayrı bileşenlerini farklı düzeylerde karşılamaktadır.","Ölçüt, olay sonucunun açıklanmamasını ister; bu seçenek ölçütü tersine çevirerek değerlendirir."],"explanation":"Kart Y, eserin sonucunu gizlerken anlatının “ipuçlarını bölüm bölüm birleştirme” özelliğini somutlaştırır ve bu özelliği çıkarım yapmayı seven okurlarla ilişkilendirir. Kart X ise olay çözümünü açar ve “harika” yargısını kanıtlamaz. Bu nedenle Kart Y belirlenen norma daha uygundur.","difficultyReason":"Soru, üç bileşenli bir ölçütü iki ürüne uygulamayı, kişisel beğeniyi ölçüt temelli kanıttan ayırmayı ve her bileşeni aynı anda denetlemeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0402","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"aa3f017eb802178b232949e6e737d382cc1f4ff6f6c3c8e00cfb636b52ad08ec","reviewDecisionSha256":"804fada498f5c4b5eb0b57f69169578f818616a8b0c50d8c39e8c239238194e9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:aa3f017eb802178b232949e6e737d382cc1f4ff6f6c3c8e00cfb636b52ad08ec","reviewedHash":"sha256:aa3f017eb802178b232949e6e737d382cc1f4ff6f6c3c8e00cfb636b52ad08ec","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:804fada498f5c4b5eb0b57f69169578f818616a8b0c50d8c39e8c239238194e9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q402","contentProjectionSha256":"aa3f017eb802178b232949e6e737d382cc1f4ff6f6c3c8e00cfb636b52ad08ec","reviewDecisionSha256":"804fada498f5c4b5eb0b57f69169578f818616a8b0c50d8c39e8c239238194e9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q403","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n128","noteKey":"tr.g07.turkce.n128","objective":"T.Y.7.14","objectiveId":"T.Y.7.14","objectiveCode":"T.Y.7.14","objectives":["T.Y.7.14"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"“Dijital notlar her zaman daha iyidir; aranabilir oldukları için basılı not kullananlar zaman kaybeder.” Bu iletiye verilecek hangi yazılı yanıt, geçerli noktayı kabul edip aşırı genellemeyi gerekçeyle sınırlar?","choices":["Bu düşünce saçma; basılı not kullananları küçümseyen biriyle tartışmaya gerek yok.","Dijital not aranabildiğine göre söylenenlerin tamamı doğrudur.","Dijital notların aranabilir olması uzun metinlerde belirli kavramlara dönmeyi kolaylaştırabilir; ancak cihaz erişimi, çevrim dışı çalışma ve dikkati yönetme koşulları değiştiği için dijital yöntem her durumda üstün sayılamaz.","Basılı not her zaman daha iyidir; çünkü ekrana bakmak hiçbir öğrenciye yarar sağlamaz."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu seçenek görüşü incelemek yerine kişiye ve iletişim biçimine saldırır; geçerli gerekçeyi de değerlendirmez.","Aranabilirlik güçlü bir noktadır; fakat tek özellik “her zaman daha iyi” sonucunu kanıtlamaz.","Bu seçenek doğrudur; karşı görüşteki aranabilirlik gerekçesini kabul eder ve mutlak sonucu ilgili koşullarla sınırlar.","Bu seçenek ilk aşırı genellemeye karşı başka bir aşırı genelleme kurar ve kanıt kullanmaz."],"explanation":"Geçerli yanıt, dijital notların aranabilirlik avantajını açıkça kabul eder. Ardından cihaz erişimi, çevrim dışı kullanım ve dikkat gibi koşulların yöntem seçimini değiştirebileceğini göstererek “her zaman” yargısını çürütür. Böylece kişi değil, önerme ve gerekçe tartışılır.","difficultyReason":"Öğrenci bir görüşün doğru bölümünü ayırmalı, mutlak sonucu hangi koşulların geçersiz kıldığını göstermeli ve kişiye saldırmadan karşı yanıt kurmalıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0403","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0514b6d594b92be3e91e3726c0f52ec70999a19a4a49376c949c4cd1403c2eab","reviewDecisionSha256":"9b58a367e17b261b5989813f718ac8c2873ac866e2dc4c7ee5afb545138520e6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0514b6d594b92be3e91e3726c0f52ec70999a19a4a49376c949c4cd1403c2eab","reviewedHash":"sha256:0514b6d594b92be3e91e3726c0f52ec70999a19a4a49376c949c4cd1403c2eab","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9b58a367e17b261b5989813f718ac8c2873ac866e2dc4c7ee5afb545138520e6; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q403","contentProjectionSha256":"0514b6d594b92be3e91e3726c0f52ec70999a19a4a49376c949c4cd1403c2eab","reviewDecisionSha256":"9b58a367e17b261b5989813f718ac8c2873ac866e2dc4c7ee5afb545138520e6","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q404","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n128","noteKey":"tr.g07.turkce.n128","objective":"T.Y.7.14","objectiveId":"T.Y.7.14","objectiveCode":"T.Y.7.14","objectives":["T.Y.7.14"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Aşağıdaki akış, “Okuma kulübünde her hafta yalnız ortak metin mi kullanılmalı?” konulu yazılı tartışmanın planıdır. Soru işaretli basamağa hangi işlem getirilirse akış, karşı görüşü inceleyen tutarlı bir tartışma zinciri olur? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Karşı görüşü savunanların okumayı sevmediğini ileri sürmek.","Kendi önermesini aynı sözlerle yeniden yazmak.","Kaynağı belirtilmeyen bir yüzdeyle kendi görüşünü üstün göstermek.","Ortak metnin tartışma derinliği sağlayan yönünü kabul edip bunun her hafta tek yöntem gerektirip gerektirmediğini kanıtla sınamak."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek görüşün gerekçesini değil kişilerin niyetini hedef alır; akıştaki karşı görüş incelemesini gerçekleştirmez.","Önermeyi tekrarlamak karşı görüşün geçerli ve sınırlı yönlerini çözümlemez.","Kaynaksız sayı temellendirme değildir ve karşı görüşle mantıksal ilişki kurmaz.","Bu seçenek doğrudur; karşı görüşteki güçlü noktayı kabul eder, mutlak uygulama sonucunu sınar ve gerekçeli sonuca geçiş sağlar."],"explanation":"Akışta karşı görüşten sonuca geçmeden önce o görüşün tutarlılığı ve geçerliliği incelenmelidir. Tek metnin derin tartışmaya katkısı kabul edilebilir; ancak bu katkının her hafta yalnız tek yöntemi zorunlu kılıp kılmadığı ayrıca sorgulanmalıdır. Bu işlem, dönüşümlü ve ölçülebilir sonuca mantıklı geçiş kurar.","difficultyReason":"Soru, görsel akıştaki işlevsel boşluğu belirlemeyi, kabul ile çürütmeyi aynı adımda dengelemeyi ve sonucun önceki gerekçelerle tutarlılığını kurmayı gerektirir.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-q404__q404.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q404__q404.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"soru","labelKey":"tr-g07-turkce-q404__q404.soru"},{"id":"onerme","labelKey":"tr-g07-turkce-q404__q404.onerme"},{"id":"temel","labelKey":"tr-g07-turkce-q404__q404.temel"},{"id":"karsi","labelKey":"tr-g07-turkce-q404__q404.karsi"},{"id":"bos","labelKey":"tr-g07-turkce-q404__q404.bos"},{"id":"sonuc","labelKey":"tr-g07-turkce-q404__q404.sonuc"}],"edges":[{"from":"soru","to":"onerme"},{"from":"onerme","to":"temel"},{"from":"temel","to":"karsi"},{"from":"karsi","to":"bos"},{"from":"bos","to":"sonuc"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-q404__q404.alt":"Soldan sağa ilerleyen akışta tartışma sorusu, dönüşümlü uygulama önermesi, iki yöntemin farklı yararlarını içeren gerekçe ve tek metnin derinlik sağladığını belirten karşı görüş bulunur. Karşı görüş ile amaçlara göre dönüşümlü uygulama sonucu arasında soru işaretli bir basamak vardır.","tr-g07-turkce-q404__q404.caption":"Yazılı tartışmada karşı görüş incelemesinin eksik basamağı","tr-g07-turkce-q404__q404.soru":"Soru: Her hafta yalnız ortak metin mi kullanılmalı?","tr-g07-turkce-q404__q404.onerme":"Önerme: Ortak ve seçmeli metin haftaları dönüşümlü olmalı","tr-g07-turkce-q404__q404.temel":"Gerekçe: Ortak metin aynı kanıta dönmeyi, seçim ilgiye göre katılımı destekleyebilir","tr-g07-turkce-q404__q404.karsi":"Karşı görüş: Tek metin düzeni tartışmayı daha derin yapar","tr-g07-turkce-q404__q404.bos":"?","tr-g07-turkce-q404__q404.sonuc":"Sonuç: Amaçlara göre dönüşümlü uygulama ve katılım-derinlik izlemesi"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0404","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"beb98428e87bb80d219e3b28b17117168567605c32ae0d45c45c211e57629818","reviewDecisionSha256":"2cf281cf1c8c2dbd644f1804187f985877bda1847d5d48f48c1af46d5e1b7638","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:beb98428e87bb80d219e3b28b17117168567605c32ae0d45c45c211e57629818","reviewedHash":"sha256:beb98428e87bb80d219e3b28b17117168567605c32ae0d45c45c211e57629818","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2cf281cf1c8c2dbd644f1804187f985877bda1847d5d48f48c1af46d5e1b7638; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q404","contentProjectionSha256":"beb98428e87bb80d219e3b28b17117168567605c32ae0d45c45c211e57629818","reviewDecisionSha256":"2cf281cf1c8c2dbd644f1804187f985877bda1847d5d48f48c1af46d5e1b7638","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q405","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-14","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-14","noteId":"tr.g07.turkce.n128","noteKey":"tr.g07.turkce.n128","objective":"T.Y.7.14","objectiveId":"T.Y.7.14","objectiveCode":"T.Y.7.14","objectives":["T.Y.7.14"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Mert, “Kulüpte yalnız kısa metinler okunmalı; çünkü herkes aynı oturumda bitirebilir.” yazmıştır. Duru’nun taslağı “Uzun metin istemen yanlış. Kısa metinler daha eğlenceli.” biçimindedir. Duru’nun yanıtını kanıta dayalı, saygılı bir tartışma metnine dönüştüren seçenek hangisidir?","choices":["Kısa metinlerin aynı oturumda tamamlanabilmesi ortak tartışmayı kolaylaştırabilir; bu noktan güçlüdür. Ancak bundan uzun metinlerin hiç kullanılmaması sonucu çıkmaz. Uzun metinler bölümlere ayrılıp farklı oturumlarda ele alınarak hem derinlik hem tamamlanabilirlik gözetilebilir.","Uzun metin istemen, kulübün nasıl çalıştığını anlamadığını gösteriyor; bu yüzden görüşün geçersizdir.","Bütün araştırmalar uzun metinlerin daha yararlı olduğunu kanıtlamıştır; kısa metin önerin yanlıştır.","Sana tamamen katılıyorum; kısa metinler eğlenceli olduğu için başka seçeneği tartışmaya gerek yok."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; Mert’in tamamlanabilirlik gerekçesini kabul eder, “yalnız” sonucunu sınırlar ve uygulanabilir bir uzlaşma önerir.","Bu seçenek önermeyi değil Mert’in anlama yeterliğini hedef alır ve kanıt sunmaz.","Kaynağı belirsiz “bütün araştırmalar” ifadesi geçerli kanıt değildir; ayrıca karşı görüşün güçlü noktasını incelemez.","Tam kabul, Mert’in “yalnız kısa metin” sonucunu sorgulamaz ve tartışmayı gerekçeli biçimde ilerletmez."],"explanation":"Duru’nun yanıtı önce kısa metinlerin aynı oturumda tamamlanabilmesi avantajını kabul etmelidir. Sonra bu avantajın uzun metinleri tümüyle dışlamayı gerektirmediğini göstermeli ve bölümlere ayırma gibi uygulanabilir bir alternatif sunmalıdır. Böylece tartışma kişiye değil ölçütlere yönelir.","difficultyReason":"Öğrenci karşı görüşteki geçerli gerekçeyi koruyup aşırı sonucu ayırmalı, kişisel saldırıdan kaçınmalı ve iki amacı birleştiren koşullu çözüm üretmelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0405","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c947e9e3c349bfbdc372d5cfc0ed1b8479c1aadea999ee662ec75422327d72b4","reviewDecisionSha256":"43ccdf02497b4f61a29d2a4ba04386f3f9768d1e79b6390d01da7bdc2ce5799e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c947e9e3c349bfbdc372d5cfc0ed1b8479c1aadea999ee662ec75422327d72b4","reviewedHash":"sha256:c947e9e3c349bfbdc372d5cfc0ed1b8479c1aadea999ee662ec75422327d72b4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:43ccdf02497b4f61a29d2a4ba04386f3f9768d1e79b6390d01da7bdc2ce5799e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q405","contentProjectionSha256":"c947e9e3c349bfbdc372d5cfc0ed1b8479c1aadea999ee662ec75422327d72b4","reviewDecisionSha256":"43ccdf02497b4f61a29d2a4ba04386f3f9768d1e79b6390d01da7bdc2ce5799e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q406","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n129","noteKey":"tr.g07.turkce.n129","objective":"T.Y.7.15","objectiveId":"T.Y.7.15","objectiveCode":"T.Y.7.15","objectives":["T.Y.7.15"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Sınıf kitaplığı duyurusunda “Kitap değişimi salı günü yapılacaktır. Her öğrenci bir kitap alabilir.” yazmaktadır. Başlık okunaklıdır; ancak saat, ödünç süresi ve iade yeri verilmemiştir. Bu ürüne yönelik gerekçeli eleştiri hangisidir?","choices":["Duyuruyu hazırlayan kişi dikkatsiz olduğu için metin başarısızdır.","Okunaklı başlık ve bir kitap sınırı temel mesajı görünür kılıyor; ancak saat, ödünç süresi ve iade yeri olmadığı için uygulama planlanamıyor. Bu bilgiler kısa bir işlem cümlesiyle eklenmelidir.","Başlık okunaklı olduğuna göre duyuru bütün yönleriyle yeterlidir.","Duyuru kötü olmuş; hiçbir bölüm korunmadan baştan yazılmalıdır."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek üründeki kanıtı tartışmak yerine hazırlayan kişiyi etiketler ve geliştirme önerisi sunmaz.","Bu seçenek doğrudur; güçlü yönü korur, sınırlılığı somut kanıtla açıklar ve uygulanabilir alternatif önerir.","Başlık yalnız görünürlük ölçütüne kanıttır; eksik işlem bilgilerinin yol açtığı sınırlılığı ortadan kaldırmaz.","“Kötü” yargısı ölçütsüzdür; ayrıca korunabilecek güçlü yönleri ve hangi değişikliğin gerektiğini göstermez."],"explanation":"Duyurunun başlığı ile kitap sınırı korunması gereken güçlü yönlerdir. Saat, süre ve iade yeri eksikliği ise öğrencinin ne zaman ve nasıl işlem yapacağını anlamasını engeller. Bu nedenle eleştiri, kişiye yönelmeden eksik bilgileri adlandırmalı ve bunların kısa bir cümleyle eklenmesini önermelidir.","difficultyReason":"Soru, güçlü yön ile sınırlılığı aynı ölçüt çevresinde ayırmayı, eksikliğin kullanıcıya etkisini açıklamayı ve çözümle ilişkili alternatif yazmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0406","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2c0be589df7f065a448dc36d32af46072f36a4a662e96fe09ef103c4454c62bf","reviewDecisionSha256":"dbfee96466f1f7af80eb40fa8a31b4f3d74df853781387efbc65c8079b1daf17","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2c0be589df7f065a448dc36d32af46072f36a4a662e96fe09ef103c4454c62bf","reviewedHash":"sha256:2c0be589df7f065a448dc36d32af46072f36a4a662e96fe09ef103c4454c62bf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:dbfee96466f1f7af80eb40fa8a31b4f3d74df853781387efbc65c8079b1daf17; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q406","contentProjectionSha256":"2c0be589df7f065a448dc36d32af46072f36a4a662e96fe09ef103c4454c62bf","reviewDecisionSha256":"dbfee96466f1f7af80eb40fa8a31b4f3d74df853781387efbc65c8079b1daf17","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q407","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n129","noteKey":"tr.g07.turkce.n129","objective":"T.Y.7.15","objectiveId":"T.Y.7.15","objectiveCode":"T.Y.7.15","objectives":["T.Y.7.15"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir kitap öneri paragrafı, öykünün ana çatışmasını açıkça tanıtmakta ve “gizemli olayları çözmeyi seven okurlar” hedef kitlesini belirtmektedir. Ancak paragraf, sonucun nasıl çözüldüğünü de açıklamakta ve “çok güzel” yargısını metinden bir özellik göstermeden kullanmaktadır. Güçlü yönü koruyup sınırlılıkları doğrudan gideren düzenleme planı hangisidir?","choices":["Hedef kitle ifadesini kaldırıp olay özetini daha da uzatmak.","Öykünün sonunu ayrıntılandırıp kapak görselinin renklerini övmek.","Ana çatışma ve hedef okur bilgisini korumak; çözümü açığa çıkaran cümleyi silmek ve “çok güzel” yerine ipuçlarının bölüm bölüm kurulmasını örnek gösteren gerekçe eklemek.","Paragrafın yazı tipini büyütüp metindeki bütün cümleleri değiştirmeden bırakmak."],"correct":2,"distractorWhy":["Hedef kitle güçlü bir yöndür; onu kaldırmak eleştirinin koruma işlevine aykırıdır ve uzun özet sorununu büyütür.","Sonu daha ayrıntılı açıklamak merak unsurunu daha fazla zedeler; kapak rengi gerekçesiz yargıyı çözmez.","Bu seçenek doğrudur; güçlü yönleri korur, iki sınırlılığı ayrı ayrı giderir ve metin özelliğine dayalı gerekçe ekler.","Yazı tipi değişikliği içerikteki spoiler ve kanıtsız beğeni sorunlarını çözmez."],"explanation":"Paragrafın ana çatışmayı tanıtması ve hedef okuru belirtmesi amaca hizmet ettiği için korunmalıdır. Sonucu açan cümle merakı azaltır; kaldırılmalıdır. “Çok güzel” yargısı da ölçütsüzdür; bunun yerine metnin ipuçlarını nasıl kurduğuna ilişkin somut özellik gösterilmelidir.","difficultyReason":"Öğrenci eleştiride korunacak ve değiştirilecek bölümleri ayırmalı, her sınırlılık için doğrudan ilgili bir düzenleme seçmeli ve yüzeysel biçim değişikliğini içerik çözümünden ayırt etmelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0407","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c6003fa7ee731430da0db5a0bb337ac1992471f5dfa2cf13ca60e77bd5f4fbb4","reviewDecisionSha256":"fda426b14ddbbf9765bf1285d4703b43b54a730470531a55d6f461d308147d7d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c6003fa7ee731430da0db5a0bb337ac1992471f5dfa2cf13ca60e77bd5f4fbb4","reviewedHash":"sha256:c6003fa7ee731430da0db5a0bb337ac1992471f5dfa2cf13ca60e77bd5f4fbb4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fda426b14ddbbf9765bf1285d4703b43b54a730470531a55d6f461d308147d7d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q407","contentProjectionSha256":"c6003fa7ee731430da0db5a0bb337ac1992471f5dfa2cf13ca60e77bd5f4fbb4","reviewDecisionSha256":"fda426b14ddbbf9765bf1285d4703b43b54a730470531a55d6f461d308147d7d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q408","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-15","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-15","noteId":"tr.g07.turkce.n129","noteKey":"tr.g07.turkce.n129","objective":"T.Y.7.15","objectiveId":"T.Y.7.15","objectiveCode":"T.Y.7.15","objectives":["T.Y.7.15"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Okuma kulübü programında tarihler ve metin adları açık bir tabloda verilmiştir. Metinlere yalnız QR kodla erişilebilmekte; dosya biçimi, kısa bağlantı veya basılı alternatif bilgisi bulunmamaktadır. Programın amacı bütün öğrencilerin metinlere erişebilmesini sağlamaktır. Amaca ve kanıta dayalı eleştiri hangisidir?","choices":["Dijital materyaller her zaman sorun çıkardığı için QR kodlar tamamen kaldırılmalıdır.","Programı hazırlayan kişi teknolojiye fazla güvendiğinden öğrencileri düşünmemiştir.","Tarihler açık yazıldığı için erişilebilirlik ölçütü de eksiksiz karşılanmıştır.","Tarih ve metin adlarının düzenli verilmesi programın güçlü yönüdür; ancak yalnız QR kod kullanılması bazı erişim koşullarında sınırlılık oluşturabilir. Kısa bağlantı, dosya biçimi ve basılı alternatif bilgisi eklenmelidir."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu seçenek bütün dijital yöntemleri kanıtsız biçimde reddeder; mevcut düzenin güçlü yönünü ve daha ölçülü alternatifleri göz ardı eder.","Hazırlayanın niyeti metinden çıkarılamaz; eleştiri kişiye değil ürünün erişim düzenine yönelmelidir.","Tarihlerin açık olması düzen ölçütüne kanıttır; QR dışındaki erişim yollarının yokluğunu çözmez.","Bu seçenek doğrudur; güçlü düzeni korur, erişim sınırlılığını koşullu biçimde açıklar ve uygulanabilir alternatifler sunar."],"explanation":"Programın tarih ve metin adlarını açık göstermesi korunmalıdır. Bununla birlikte yalnız QR kod, cihazı veya uygun uygulaması olmayan öğrenciler için erişimi zorlaştırabilir. Kısa bağlantı, biçim bilgisi ve basılı alternatif eklemek sınırlılığı doğrudan azaltır; hazırlayan kişi hakkında niyet yargısı kurmaya gerek yoktur.","difficultyReason":"Soru, düzen ile erişilebilirliği ayrı ölçütler olarak değerlendirmeyi, koşula bağlı sınırlılığı genellemeden ifade etmeyi ve üç tamamlayıcı alternatif önermeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0408","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0ddf4e40f4e5444bc9093fe2543f05e0d2c3406246d1d853ec089f0c936637de","reviewDecisionSha256":"970a62bf5bcd433c2f45b272b0c337cec47d5e627312168806500370fc109046","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0ddf4e40f4e5444bc9093fe2543f05e0d2c3406246d1d853ec089f0c936637de","reviewedHash":"sha256:0ddf4e40f4e5444bc9093fe2543f05e0d2c3406246d1d853ec089f0c936637de","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:970a62bf5bcd433c2f45b272b0c337cec47d5e627312168806500370fc109046; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q408","contentProjectionSha256":"0ddf4e40f4e5444bc9093fe2543f05e0d2c3406246d1d853ec089f0c936637de","reviewDecisionSha256":"970a62bf5bcd433c2f45b272b0c337cec47d5e627312168806500370fc109046","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q409","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-16","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n130","noteKey":"tr.g07.turkce.n130","objective":"T.Y.7.16","objectiveId":"T.Y.7.16","objectiveCode":"T.Y.7.16","objectives":["T.Y.7.16"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"İade edilen kitaplar boş bulunan raflara konuyor; tür etiketleri ve geçici iade kutusu bulunmuyor. Öğrenciler aradıkları kitabı bulmak için bütün raflara bakıyor. Bu durumu problem çözme yazısının girişinde en doğru biçimde tanımlayan cümle hangisidir?","choices":["Kitapların yerleştirme ölçütü görünür olmadığı ve iadeler için ayrı bir adım bulunmadığı için kitap bulma ve geri yerleştirme süreci düzenli işlememektedir.","Öğrenciler dikkatsiz oldukları için kitaplık sürekli karışmaktadır.","Okuma kültürü sınıfımızda bütünüyle zayıftır.","Sorunu çözmek için hemen pahalı bir barkod sistemi kurulmalıdır."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; gözlenebilir belirtiyi süreçteki olası nedenlerle ilişkilendirir ve problemi çözümden önce sınırlar.","Bu seçenek süreç nedenlerini incelemek yerine öğrencileri suçlar; dikkatsizlik iddiası için kanıt verilmemiştir.","Bu ifade çok geniştir; kitap bulma ve iade sürecindeki somut farkı tanımlamaz.","Bu seçenek problemi tanımlamadan tek ve maliyetli bir çözümü peşinen seçer."],"explanation":"Gözlenen belirti, öğrencilerin bütün raflara bakması ve kitapların gelişigüzel yerleşmesidir. Tür etiketlerinin ve iade adımının olmaması bu belirtinin olası süreç nedenleridir. Doğru giriş cümlesi kişileri suçlamadan mevcut durum ile düzenli işleyiş arasındaki farkı açıklar.","difficultyReason":"Öğrenci belirti ile nedeni ayırmalı, kişilik yargısı ve aşırı genellemeden kaçınmalı, çözüm önermeden önce problemi gözlenebilir biçimde sınırlandırmalıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0409","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"88f3b9119acd573dc7c05aace796f7176803e9a04d4696d83703a44db8cb89f7","reviewDecisionSha256":"536ab7d2215eee8d395bd79b93c50fda614f5a2439247b1d6d9eec33edebad0b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:88f3b9119acd573dc7c05aace796f7176803e9a04d4696d83703a44db8cb89f7","reviewedHash":"sha256:88f3b9119acd573dc7c05aace796f7176803e9a04d4696d83703a44db8cb89f7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:536ab7d2215eee8d395bd79b93c50fda614f5a2439247b1d6d9eec33edebad0b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q409","contentProjectionSha256":"88f3b9119acd573dc7c05aace796f7176803e9a04d4696d83703a44db8cb89f7","reviewDecisionSha256":"536ab7d2215eee8d395bd79b93c50fda614f5a2439247b1d6d9eec33edebad0b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q410","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-16","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n130","noteKey":"tr.g07.turkce.n130","objective":"T.Y.7.16","objectiveId":"T.Y.7.16","objectiveCode":"T.Y.7.16","objectives":["T.Y.7.16"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Sınıf, kitap bulma süresini azaltacak çözümü az hazırlık, yüksek erişilebilirlik ve sürdürülebilirlik ölçütleriyle seçmek istemektedir. Tablodaki verileri doğru karşılaştırıp uygulama ve kontrol adımı içeren çözüm paragrafı hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Ayrıntılı katalog en çok bilgi içerdiği için seçilmelidir; hazırlık yükü ve erişim güçlüğü önemli değildir.","Beş genel tür etiketi ve iade kutusu, üç ölçütte en uygun dengeyi kurmaktadır. Önce kitaplar geniş türlere ayrılıp raflar etiketlenmeli, iadeler kutuda toplanmalıdır; iki hafta sonra arama süresi ve kutudaki birikme gözlenerek düzen uyarlanmalıdır.","Bütün yerleştirme işi her gün tek öğrenciye verilmelidir; bir kişinin sorumlu olması çözümün kalıcı olduğunu kanıtlar.","Karar vermemek için üç seçenek de aynı anda uygulanmalı ve sonuç ölçülmeden sistem kalıcılaştırılmalıdır."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu seçenek bilgi ayrıntısını tek ölçüt sayar; yüksek hazırlık yükünü ve düşük erişilebilirliği görmezden gelir.","Bu seçenek doğrudur; tablo ölçütlerine göre en uygun seçeneği belirler, uygulanabilir adımları ve sonuç izleme ölçütlerini yazar.","Tek kişiye bağımlılık tabloda düşük sürdürülebilirlikle gösterilmiştir; sorumluluk kalıcılığın kanıtı değildir.","Bütün seçenekleri aynı anda uygulamak karşılaştırmanın amacını bozar; ayrıca sonuç değerlendirmesi yapılmadan kalıcı karar verilemez."],"explanation":"Tabloda ikinci seçenek düşük hazırlık yükü, yüksek erişilebilirlik ve yüksek sürdürülebilirlikle hedeflenen üç ölçütü birlikte karşılar. Geçerli çözüm yazısı, bu seçimi raf etiketleme ve iade kutusu adımlarına dönüştürür; ardından arama süresi ile kutu birikimini izleyerek gerektiğinde uyarlama yapılmasını öngörür.","difficultyReason":"Öğrenci üç seçeneği üç ortak ölçütte karşılaştırmalı, en uygun dengeyi seçmeli ve seçimi somut uygulama ile ölçülebilir izleme planına dönüştürmelidir.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q410__q410.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q410__q410.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q410__q410.h1","tr-g07-turkce-q410__q410.h2","tr-g07-turkce-q410__q410.h3","tr-g07-turkce-q410__q410.h4"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r1c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r1c3"},{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r1c4"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r2c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r2c3"},{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r2c4"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r3c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r3c3"},{"key":"tr-g07-turkce-q410__q410.r3c4"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q410__q410.alt":"Dört sütunlu tabloda üç çözüm seçeneği hazırlık yükü, erişilebilirlik ve sürdürülebilirlik bakımından karşılaştırılır. Ayrıntılı numara ve katalog seçeneği yüksek yük, düşük erişilebilirlik ve orta sürdürülebilirlik; beş tür etiketi ile iade kutusu düşük yük, yüksek erişilebilirlik ve yüksek sürdürülebilirlik; tek öğrenci sorumluluğu orta yük, orta erişilebilirlik ve düşük sürdürülebilirlik değerlerine sahiptir.","tr-g07-turkce-q410__q410.caption":"Kitaplık düzeni için çözüm seçeneklerini ortak ölçütlerle karşılaştırma tablosu","tr-g07-turkce-q410__q410.h1":"Seçenek","tr-g07-turkce-q410__q410.h2":"Hazırlık yükü","tr-g07-turkce-q410__q410.h3":"Erişilebilirlik","tr-g07-turkce-q410__q410.h4":"Sürdürülebilirlik","tr-g07-turkce-q410__q410.r1c1":"Her kitaba ayrıntılı numara verip ayrı katalog hazırlamak","tr-g07-turkce-q410__q410.r1c2":"Yüksek","tr-g07-turkce-q410__q410.r1c3":"Listeyi bilmeyen için düşük","tr-g07-turkce-q410__q410.r1c4":"Orta","tr-g07-turkce-q410__q410.r2c1":"Rafları beş genel tür etiketiyle ayırıp iade kutusu kullanmak","tr-g07-turkce-q410__q410.r2c2":"Düşük","tr-g07-turkce-q410__q410.r2c3":"Yüksek","tr-g07-turkce-q410__q410.r2c4":"Yüksek","tr-g07-turkce-q410__q410.r3c1":"Her gün bir öğrenciyi bütün yerleştirmeden sorumlu tutmak","tr-g07-turkce-q410__q410.r3c2":"Orta","tr-g07-turkce-q410__q410.r3c3":"Orta","tr-g07-turkce-q410__q410.r3c4":"Düşük"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0410","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d67dfd3637a3538a0e328d420e0840a3a1d3114130afd687b4ca13f3679c5780","reviewDecisionSha256":"3e409533fb9899b5e97bd28aad2521fa632c79195214f53788b112ac553b27a5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d67dfd3637a3538a0e328d420e0840a3a1d3114130afd687b4ca13f3679c5780","reviewedHash":"sha256:d67dfd3637a3538a0e328d420e0840a3a1d3114130afd687b4ca13f3679c5780","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:3e409533fb9899b5e97bd28aad2521fa632c79195214f53788b112ac553b27a5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q410","contentProjectionSha256":"d67dfd3637a3538a0e328d420e0840a3a1d3114130afd687b4ca13f3679c5780","reviewDecisionSha256":"3e409533fb9899b5e97bd28aad2521fa632c79195214f53788b112ac553b27a5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q411","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-16","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-16","noteId":"tr.g07.turkce.n130","noteKey":"tr.g07.turkce.n130","objective":"T.Y.7.16","objectiveId":"T.Y.7.16","objectiveCode":"T.Y.7.16","objectives":["T.Y.7.16"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Okuma kulübü, farklı mesajlara dağılmış metinleri tek bir listede toplamıştır. Her satırda metin adı, dosya biçimi, son kontrol tarihi ve basılı alternatif bilgisi vardır. Bu çözümün problemi azaltıp azaltmadığını değerlendirmek için en geçerli izleme planı hangisidir?","choices":["Liste yayımlandığı anda çözüm başarılı sayılmalı; daha sonra veri toplanmamalıdır.","Bir kez “Listeyi beğendiniz mi?” diye sorulmalı ve yalnız olumlu cevaplar kaydedilmelidir.","İki okuma oturumu boyunca bozuk bağlantı sayısı ile öğrencilerin güncel metni bulmak için istediği ek açıklama sayısı kaydedilmeli; sorun sürerse biçim, tarih veya alternatif erişim alanları yeniden düzenlenmelidir.","Yalnız listedeki satır sayısı artırılmalı; öğrencilerin doğru metne erişip erişmediği incelenmemelidir."],"correct":2,"distractorWhy":["Çözümün uygulanmış olması etkili olduğunu kanıtlamaz; başlangıçtaki problemle aynı türden sonuç kanıtı gerekir.","Tek ve yönlendirici beğeni sorusu, bağlantıların çalışması ve doğru metni bulma problemini doğrudan ölçmez.","Bu seçenek doğrudur; başlangıç probleminin belirtilerini ölçer, birden fazla kullanımda veri toplar ve yetersiz sonuçta uyarlama öngörür.","Satır sayısı erişim başarısını göstermez; liste büyürken bozuk veya belirsiz bağlantılar sürebilir."],"explanation":"Başlangıç problemi bozuk bağlantılar ve güncel metni bulmak için ek açıklama gereksinimidir. Bu nedenle değerlendirme de aynı belirtilerin azalıp azalmadığını ölçmelidir. İki oturumluk gözlem tek kullanımdaki rastlantıyı azaltır; sorun sürerse liste alanlarının yeniden düzenlenmesi çözüm döngüsünü tamamlar.","difficultyReason":"Soru, çözümün uygulanmasını başarıyla karıştırmamayı, başlangıç problemiyle eşleşen iki gösterge seçmeyi ve veriye bağlı uyarlama adımı kurmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0411","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e0e9c3a7caca7dea4bd82d807c77f124d6796651fea89a78ca68eb65db9851a7","reviewDecisionSha256":"679067987b5ceb9e67b718aa3f21bfbd2cc42d2dd899d15557c2bbdccb422ffb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e0e9c3a7caca7dea4bd82d807c77f124d6796651fea89a78ca68eb65db9851a7","reviewedHash":"sha256:e0e9c3a7caca7dea4bd82d807c77f124d6796651fea89a78ca68eb65db9851a7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:679067987b5ceb9e67b718aa3f21bfbd2cc42d2dd899d15557c2bbdccb422ffb; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q411","contentProjectionSha256":"e0e9c3a7caca7dea4bd82d807c77f124d6796651fea89a78ca68eb65db9851a7","reviewDecisionSha256":"679067987b5ceb9e67b718aa3f21bfbd2cc42d2dd899d15557c2bbdccb422ffb","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q412","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n131","noteKey":"tr.g07.turkce.n131","objective":"T.Y.7.21","objectiveId":"T.Y.7.21","objectiveCode":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Elif, raporuna “Kütüphanenin bembeyaz duvarları arasında öğrenciler sessiz sessiz okuyordu.” cümlesini yazmıştır. Bu cümledeki pekiştirmeli kelime ve ikilemenin yazımıyla ilgili hangisi doğrudur?","choices":["“Bembeyaz” ayrı, “sessiz sessiz” bitişik yazılmalıdır.","Her iki ifade de ayrı yazılmalıdır.","Her iki ifade de bitişik yazılmalıdır.","“Bembeyaz” bitişik, “sessiz sessiz” ayrı yazılmalıdır."],"correct":3,"distractorWhy":["Pekiştirmeli “bembeyaz” bitişik, ikileme “sessiz sessiz” ayrı yazılır; önerilen biçimler iki kuralı da tersine çevirir.","İkileme ayrı yazılır ancak pekiştirmeli “bembeyaz” iki kelimeye ayrılamaz.","“Bembeyaz” bitişik yazılır fakat ikilemeler bitiştirilmez.","Bu seçenek doğrudur; pekiştirmeli kelime bitişik, ikileme ise ayrı yazılmıştır."],"explanation":"Pekiştirme hecesiyle kurulan “bembeyaz” tek kelime olduğu için bitişik yazılır. Aynı sözcüğün tekrarıyla oluşan “sessiz sessiz” ise bir ikilemedir ve ayrı yazılır. Bu nedenle doğru değerlendirme dördüncü seçenektedir.","difficultyReason":"Öğrencinin cümledeki iki farklı söz grubunu sınıflandırması ve her biri için farklı yazım kuralını uygulaması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0412","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6e5100984650774b422cfa6003f653e3e0c6ab6a235f2db7a262a4144bbe3945","reviewDecisionSha256":"bf6e713f7473b705fa85562aa01d38d6054a3eb5e5c95305cc9fbe69eb5ae393","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6e5100984650774b422cfa6003f653e3e0c6ab6a235f2db7a262a4144bbe3945","reviewedHash":"sha256:6e5100984650774b422cfa6003f653e3e0c6ab6a235f2db7a262a4144bbe3945","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:bf6e713f7473b705fa85562aa01d38d6054a3eb5e5c95305cc9fbe69eb5ae393; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q412","contentProjectionSha256":"6e5100984650774b422cfa6003f653e3e0c6ab6a235f2db7a262a4144bbe3945","reviewDecisionSha256":"bf6e713f7473b705fa85562aa01d38d6054a3eb5e5c95305cc9fbe69eb5ae393","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q413","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n131","noteKey":"tr.g07.turkce.n131","objective":"T.Y.7.21","objectiveId":"T.Y.7.21","objectiveCode":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aralıkları kısa çizgiyle, doğrudan sözü tırnak işaretiyle doğru gösteren cümle hangisidir?","choices":["Kulüp 12-14 Ağustos günlerinde 13.30-14.15 arasında toplanacak. Danışman, “Notlarınızı getirin.” dedi.","Kulüp 12/14 Ağustos günlerinde 13.30/14.15 arasında toplanacak. Danışman, “Notlarınızı getirin.” dedi.","Kulüp 12-14 Ağustos günlerinde 13.30-14.15 arasında toplanacak. Danışman “Notlarınızı getirin”. dedi.","Kulüp 12-14 Ağustos günlerinde 13.30-14.15 arasında toplanacak. Danışman, Notlarınızı getirin, dedi."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; gün ve saat aralıkları kısa çizgiyle, danışmanın aynen aktarılan sözü tırnakla sınırlandırılmıştır.","Eğik çizgi tarih bölümlerini ayırabilir; başlangıç ve bitiş aralığını göstermek için burada kısa çizgi gerekir.","Aktaran bölümden sonra virgül eksiktir ve cümle sonu noktası tırnağın dışına yanlış yerleştirilmiştir.","Doğrudan aktarılan söz tırnak içine alınmadığı için konuşanın sözü ile aktaranın cümlesi ayrılmamıştır."],"explanation":"“12-14” ve “13.30-14.15” başlangıç ile bitiş arasındaki aralıkları gösterir; bu nedenle kısa çizgi kullanılır. Danışmanın sözü değiştirilmeden aktarıldığından tırnak içine alınır ve aktaran bölüm uygun virgülle ayrılır.","difficultyReason":"Soru, kısa çizginin aralık işlevini eğik çizgiden ayırmayı ve doğrudan aktarımda virgül, tırnak ve noktanın birlikte doğru yerleşimini tanımayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0413","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c936d44835b2a66f57e2ce62eacc0eebdb98eb1079d22f9a2a2b80288bba503d","reviewDecisionSha256":"ca549346597cc98222f42f549a571c2869f7b0f6830d55434a737bd665585a7a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c936d44835b2a66f57e2ce62eacc0eebdb98eb1079d22f9a2a2b80288bba503d","reviewedHash":"sha256:c936d44835b2a66f57e2ce62eacc0eebdb98eb1079d22f9a2a2b80288bba503d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ca549346597cc98222f42f549a571c2869f7b0f6830d55434a737bd665585a7a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q413","contentProjectionSha256":"c936d44835b2a66f57e2ce62eacc0eebdb98eb1079d22f9a2a2b80288bba503d","reviewDecisionSha256":"ca549346597cc98222f42f549a571c2869f7b0f6830d55434a737bd665585a7a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q414","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n131","noteKey":"tr.g07.turkce.n131","objective":"T.Y.7.21","objectiveId":"T.Y.7.21","objectiveCode":"T.Y.7.21","objectives":["T.Y.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Tablodaki her parçayı karşısındaki anlam amacına göre düzenleyen seçenek hangisidir? Seçeneklerdeki eğik çizgiler, birbirinden bağımsız üç cümleyi ayırmaktadır. Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Rehberde amaç, süre, kaynak, günlükte tarih, bölüm, yorum bulunur. / Bir sonraki okumada belki. / Günlüğe bir not ekledim [bu bölüm kısa bir denemeydi].","Rehberde amaç, süre, kaynak; günlükte tarih, bölüm, yorum bulunur. / Bir sonraki okumada belki... / Günlüğe bir not ekledim (bu bölüm kısa bir denemeydi).","Rehberde amaç; süre; kaynak; günlükte tarih; bölüm; yorum bulunur. / Bir sonraki okumada belki! / Günlüğe bir not ekledim “bu bölüm kısa bir denemeydi”.","Rehberde amaç, süre, kaynak: günlükte tarih, bölüm, yorum bulunur. / Bir sonraki okumada belki? / Günlüğe bir not ekledim [bu bölüm kısa bir denemeydi]."],"correct":1,"distractorWhy":["İlk cümlede iki büyük grup yalnız virgülle karışır; ikinci cümlede eksilti noktayla kapanır; köşeli ayraç da sıradan ek açıklama için uygun değildir.","Bu seçenek doğrudur; noktalı virgül virgüllü grupları, üç nokta bilinçli eksiltiyi, yay ayraç ise ek açıklamayı gösterir.","Noktalı virgüller tek tek ögeleri gereksiz yere ayırır; ünlem eksiltiyi göstermez ve tırnak ek açıklama işlevi taşımaz.","İki grup arasındaki amaç noktalı virgül gerektirir; soru işareti eksilti değildir ve köşeli ayraç aktaranın alıntıya eklediği açıklama gibi farklı bir işlev taşır."],"explanation":"Kendi içinde virgül taşıyan iki büyük bilgi grubu noktalı virgülle ayrılır. Bilinçli olarak tamamlanmayan “belki” sözü üç noktayla gösterilir. Ana cümlenin temel yargısına eklenen açıklama ise yay ayraç içine alınır. Üç işlevi doğru eşleştiren seçenek ikincidir.","difficultyReason":"Öğrenci üç ayrı noktalama işlevini aynı anda çözmeli, noktalı virgül, üç nokta, yay ayraç ve köşeli ayracın benzer görünen kullanımlarını bağlama göre ayırmalıdır.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q414__q414.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q414__q414.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q414__q414.h1","tr-g07-turkce-q414__q414.h2"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q414__q414.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q414__q414.r1c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q414__q414.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q414__q414.r2c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q414__q414.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q414__q414.r3c2"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q414__q414.alt":"İki sütunlu tabloda üç metin parçası ve bunların noktalama amaçları eşleştirilir. İlk parçada iki virgüllü bilgi grubunun ayrılması, ikinci parçada bilinçli eksilti, üçüncü parçada ana cümle dışındaki ek açıklama amaçlanır.","tr-g07-turkce-q414__q414.caption":"Noktalama işaretini anlam amacına göre seçme tablosu","tr-g07-turkce-q414__q414.h1":"Düzenlenecek parça","tr-g07-turkce-q414__q414.h2":"Anlam amacı","tr-g07-turkce-q414__q414.r1c1":"Rehberde amaç, süre, kaynak / günlükte tarih, bölüm, yorum","tr-g07-turkce-q414__q414.r1c2":"Kendi içinde virgül bulunan iki büyük bilgi grubunu ayırma","tr-g07-turkce-q414__q414.r2c1":"Bir sonraki okumada belki","tr-g07-turkce-q414__q414.r2c2":"Sözün bilinçli olarak tamamlanmadığını gösterme","tr-g07-turkce-q414__q414.r3c1":"Bu bölüm kısa bir denemeydi","tr-g07-turkce-q414__q414.r3c2":"Ana cümleye ek açıklama katma"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0414","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f43813296d29d26292ccb58e808ead4634b42d11f1f3902312ec55aae871cdee","reviewDecisionSha256":"c4029b0cec620a3c02df6fa7053644a03872b12dac0a1167b01a4c0a0410d3fd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f43813296d29d26292ccb58e808ead4634b42d11f1f3902312ec55aae871cdee","reviewedHash":"sha256:f43813296d29d26292ccb58e808ead4634b42d11f1f3902312ec55aae871cdee","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c4029b0cec620a3c02df6fa7053644a03872b12dac0a1167b01a4c0a0410d3fd; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q414","contentProjectionSha256":"f43813296d29d26292ccb58e808ead4634b42d11f1f3902312ec55aae871cdee","reviewDecisionSha256":"c4029b0cec620a3c02df6fa7053644a03872b12dac0a1167b01a4c0a0410d3fd","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q415","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n132","noteKey":"tr.g07.turkce.n132","objective":"T.Y.7.22","objectiveId":"T.Y.7.22","objectiveCode":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdakilerden hangisi kanıta dayalı bir öz yansıtma cümlesidir?","choices":["Öğretmen yazımı beğendiği için artık her türde iyi yazıyorum.","Ben düşüncelerimi yazıyla anlatamayan biriyim.","İkinci paragraftaki iki önerimin yanında gerekçe bulunmuyor; sonraki taslakta her önerinin kanıt cümlesini işaretleyeceğim.","Gelecek çalışmamın iyi olduğunu kanıt göstermeden kabul edeceğim."],"correct":2,"distractorWhy":["Dışarıdan gelen beğeni, bütün türlerde kalıcı başarı kanıtı değildir ve belirli bir metin davranışını göstermez.","Bu ifade kişiyi genelleyici biçimde etiketler; hangi metin bölümünün nasıl geliştirileceğini açıklamaz.","Bu seçenek doğrudur; gelişmeye açık yönü belirli paragraf kanıtıyla gösterir ve uygulanabilir bir tedbir seçer.","Kanıtsız bir yargı öz yansıtma değildir; gözlenen davranış ve uygulanabilir tedbir belirtilmemiştir."],"explanation":"Öz yansıtma, belirli bir metin davranışını kanıtla göstermeli ve sonraki çalışmada uygulanacak somut adımı belirtmelidir. İkinci paragraftaki gerekçesiz önerileri saptayıp her önerinin kanıtını işaretleme kararı almak bu iki koşulu karşılar.","difficultyReason":"Soru, dış değerlendirme, kişilik etiketi ve belirsiz niyet ile metin kanıtına bağlı uygulanabilir öz değerlendirmeyi ayırt etmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0415","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b67cfe2a79fa436e289602fec470a13cec24e12671bb7aeebb460a2fc0c2758b","reviewDecisionSha256":"4b10450e8470afe0a084d0adeac5ad43e7458e00cfcd79c0b185d0e784470d8c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b67cfe2a79fa436e289602fec470a13cec24e12671bb7aeebb460a2fc0c2758b","reviewedHash":"sha256:b67cfe2a79fa436e289602fec470a13cec24e12671bb7aeebb460a2fc0c2758b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4b10450e8470afe0a084d0adeac5ad43e7458e00cfcd79c0b185d0e784470d8c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q415","contentProjectionSha256":"b67cfe2a79fa436e289602fec470a13cec24e12671bb7aeebb460a2fc0c2758b","reviewDecisionSha256":"4b10450e8470afe0a084d0adeac5ad43e7458e00cfcd79c0b185d0e784470d8c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q416","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n132","noteKey":"tr.g07.turkce.n132","objective":"T.Y.7.22","objectiveId":"T.Y.7.22","objectiveCode":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Elif’in yazısında amaç cümlesi açıktır. İkinci paragrafta iki değerlendirme yargısı vardır fakat yalnız birinde metin kanıtı gösterilmiştir; ayrıca bir uzun cümlede yargı sınırları karışmıştır. Elif’in bir sonraki çalışma için ölçülebilir ve soruna dönük hedefi hangisidir?","choices":["Bir sonraki yazımı daha güzel ve daha uzun yazacağım.","Her paragrafı aynı sayıda cümleden oluşturacağım.","Bütün düzeltmeleri arkadaşıma bırakacağım.","Her değerlendirme yargısının yanına en az bir metin kanıtı yazacağım; son okumada metni sesli okuyup biten yargıların sınırlarını işaretleyeceğim."],"correct":3,"distractorWhy":["“Güzel” ölçülebilir değildir; uzunluk da kanıt eksikliği ve cümle sınırı sorunlarını doğrudan çözmez.","Eşit cümle sayısı, yargıların kanıtlanmasını veya uzun cümlenin anlam sınırlarını güvenceye almaz.","Düzeltmeyi bütünüyle başkasına devretmek, öz yansıtma ve kendini uyarlama sürecini ortadan kaldırır.","Bu seçenek doğrudur; iki saptanan soruna ayrı, gözlenebilir ve sonraki metinde denetlenebilir tedbirler bağlar."],"explanation":"Elif’in gelişmeye açık iki yönü vardır: bir yargı kanıtsızdır ve bir cümlede yargı sınırları karışmıştır. Her yargıya kanıt ekleme hedefi birinci sorunu, sesli okuyup biten yargıları işaretleme yöntemi ikinci sorunu doğrudan ele alır. Her iki adım da son metinde kontrol edilebilir.","difficultyReason":"Öğrenci verilen kanıtları iki ayrı gelişim ihtiyacına dönüştürmeli, her ihtiyaç için uygun tedbiri seçmeli ve hedefin ölçülebilirliğini denetlemelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0416","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"322ff01088580ae19e47c9297179d1b0c36970b02d9708c133b602ef097a832f","reviewDecisionSha256":"a7b853a82aeceb3432e7b182ac94ed5f37c29db0bb3fa33c5d18d9c322c48fb2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:322ff01088580ae19e47c9297179d1b0c36970b02d9708c133b602ef097a832f","reviewedHash":"sha256:322ff01088580ae19e47c9297179d1b0c36970b02d9708c133b602ef097a832f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a7b853a82aeceb3432e7b182ac94ed5f37c29db0bb3fa33c5d18d9c322c48fb2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q416","contentProjectionSha256":"322ff01088580ae19e47c9297179d1b0c36970b02d9708c133b602ef097a832f","reviewDecisionSha256":"a7b853a82aeceb3432e7b182ac94ed5f37c29db0bb3fa33c5d18d9c322c48fb2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q417","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t05-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","themeTitle":"OKUMA KÜLTÜRÜ","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t05-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t05-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n132","noteKey":"tr.g07.turkce.n132","objective":"T.Y.7.22","objectiveId":"T.Y.7.22","objectiveCode":"T.Y.7.22","objectives":["T.Y.7.22"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-178","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Aşağıdaki akışta Deniz’in başlangıç hedefi, ilk taslağı, son metni ve yeni hedefi verilmiştir. Soru işaretli yere hangi öz yansıtma cümlesi getirilirse değerlendirme kanıta dayanır ve yeni hedefle tutarlı olur? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Özeti iki cümleye indirip hedef okuru belirtmem hedefe yaklaşan güçlü yönümdür; ancak ikinci öneri yargım kanıtsız kaldı. Sonraki taslakta her yargının kanıtını ayrıca işaretleyeceğim.","Son metnim artık kusursuzdur; bir sonraki yazıda herhangi bir kontrol yapmam gerekmiyor.","Ben kanıt kullanamayan biriyim; bu nedenle öneri yazısı yazmamalıyım.","Başlığı daha renkli yaparsam kanıt eksikliği kendiliğinden ortadan kalkacaktır."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; ilk ve son metin arasındaki gelişmeyi somutlaştırır, kalan eksikliği gösterir ve yeni hedefle aynı tedbiri kurar.","Son metinde bir yargının hâlâ kanıtsız olduğu açıkça verilmiştir; kusursuzluk ve kontrolsüzlük kanıtla çelişir.","Bu seçenek belirli metin davranışını kişilik özelliğine dönüştürür ve uygulanabilir gelişim yolu sunmaz.","Başlık rengi, öneri yargısının metin kanıtıyla ilişkilendirilmesi sorununu çözmez."],"explanation":"Akış, Deniz’in özeti kısaltma ve hedef okuru ekleme bakımından geliştiğini; buna karşılık yalnız bir yargıya kanıt eklediğini gösterir. Geçerli öz yansıtma hem bu güçlü yönü hem kalan eksikliği kanıtla adlandırmalı ve yeni hedefteki “her yargıya kanıt” tedbirine bağlanmalıdır.","difficultyReason":"Öğrenci başlangıç hedefi, iki taslak durumu ve yeni hedef arasındaki gelişim ilişkisini kurmalı; güçlü yön, eksik yön ve tedbiri tek bir kanıta dayalı yansıtma cümlesinde birleştirmelidir.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-q417__q417.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q417__q417.caption","direction":"LR","nodes":[{"id":"hedef","labelKey":"tr-g07-turkce-q417__q417.hedef"},{"id":"taslak","labelKey":"tr-g07-turkce-q417__q417.taslak"},{"id":"son","labelKey":"tr-g07-turkce-q417__q417.son"},{"id":"yansitma","labelKey":"tr-g07-turkce-q417__q417.yansitma"},{"id":"yeni","labelKey":"tr-g07-turkce-q417__q417.yeni"}],"edges":[{"from":"hedef","to":"taslak"},{"from":"taslak","to":"son"},{"from":"son","to":"yansitma"},{"from":"yansitma","to":"yeni"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-q417__q417.alt":"Soldan sağa akışta iki kanıt ve hedef okur içeren başlangıç hedefi, hedef okur ve kanıt bulunmayan uzun olay özeti biçimindeki ilk taslak, özeti kısalmış ve hedef okuru eklenmiş ancak yalnız bir yargısı kanıtlı son metin, soru işaretli öz yansıtma basamağı ve her öneri yargısını en az bir kanıtla ilişkilendirme yeni hedefi yer alır.","tr-g07-turkce-q417__q417.caption":"Taslak ve son metin kanıtlarından yeni hedefe ulaşan öz yansıtma akışı","tr-g07-turkce-q417__q417.hedef":"Başlangıç hedefi: Metin özelliğini iki kanıtla açıklamak ve hedef okuru belirtmek","tr-g07-turkce-q417__q417.taslak":"İlk taslak: Dört cümle olay özeti; hedef okur ve kanıt yok","tr-g07-turkce-q417__q417.son":"Son metin: Özet iki cümle; hedef okur var; yalnız bir yargıda kanıt var","tr-g07-turkce-q417__q417.yansitma":"?","tr-g07-turkce-q417__q417.yeni":"Yeni hedef: Her öneri yargısını en az bir metin kanıtıyla ilişkilendirmek"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0417","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-05-okuma-kulturu","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"26e531b429ed4481e730e8bbd153325fc71304279dd51539ed88034c174498bf","reviewDecisionSha256":"6a8544bb3410a1be7ed4764b33afe258c9fa5a9847fac05a0135d2aabfe6edb5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:26e531b429ed4481e730e8bbd153325fc71304279dd51539ed88034c174498bf","reviewedHash":"sha256:26e531b429ed4481e730e8bbd153325fc71304279dd51539ed88034c174498bf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6a8544bb3410a1be7ed4764b33afe258c9fa5a9847fac05a0135d2aabfe6edb5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q417","contentProjectionSha256":"26e531b429ed4481e730e8bbd153325fc71304279dd51539ed88034c174498bf","reviewDecisionSha256":"6a8544bb3410a1be7ed4764b33afe258c9fa5a9847fac05a0135d2aabfe6edb5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q418","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n134","noteKey":"tr.g07.turkce.n134","objective":"T.D.7.1","objectiveId":"T.D.7.1","objectiveCode":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-36","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-60","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":1,"question":"Sınıf toplantısında herkesin söz hakkını koruyan iki davranışı belirlemek isteyen Eylül için aşağıdaki dinleme/izleme materyallerinden hangisi en uygundur?","choices":["Hazırlayanı belirtilmeyen, iletişimle ilgili üç sloganı hızlı geçişler ve müzikle sunan bir dakikalık tanıtım videosu","Hazırlayan birimi belli altı dakikalık öğrenci forumu; söz isteme, sıra bekleme ve söz kesmeme davranışlarını örnekliyor","Okul kulüplerinin adlarını ve toplantı tarihlerini müzik eşliğinde sıralayan iki dakikalık tanıtım filmi","Yetişkinlere yönelik hukuk terimlerini açıklamasız kullanan, örnek davranış göstermeyen yirmi dakikalık konferans kaydı"],"correct":1,"distractorWhy":["Kısa ve dikkat çekici olması tek başına yeterli değildir; sloganlar davranışların nasıl uygulandığını göstermediği için görev kanıtı üretmez.","Bu seçenek doğrudur; amaçla doğrudan ilişkili davranış örnekleri, uygun süre ve izlenebilir kaynak bilgisi birlikte bulunur.","Kulüp adlarını tanıtmak söz hakkını koruyan davranışları belirleme amacıyla örtüşmez; konu yakınlığı bile yoktur.","Konferansın uzunluğu tek sorun değildir; yetişkin düzeyindeki açıklamasız terimler de yedinci sınıf öğrencisinin görevini güçleştirir."],"explanation":"Eylül’ün amacı, söz hakkını koruyan somut davranışları belirlemektir. İkinci materyal bu davranışları doğrudan örnekler, süresi yönetilebilir ve kaynağı izlenebilir durumdadır. Diğer materyaller ya görevle dolaylı ilişkilidir ya da hedef kitle, kaynak ve anlaşılabilirlik bakımından uygun değildir.","difficultyReason":"Öğrencinin açık bir dinleme amacını materyalin konusu, düzeyi, süresi ve kaynak bilgisiyle temel düzeyde eşleştirmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0418","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"42b2e60ba4b46237a8c273b63243f781f3b58c40630a524bdbcba1cf3cfe6633","reviewDecisionSha256":"befe289e14b4f3a8f812cdc3883c9b1b678a57c0bc3bcdaa208208c68c7cca6a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:42b2e60ba4b46237a8c273b63243f781f3b58c40630a524bdbcba1cf3cfe6633","reviewedHash":"sha256:42b2e60ba4b46237a8c273b63243f781f3b58c40630a524bdbcba1cf3cfe6633","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:befe289e14b4f3a8f812cdc3883c9b1b678a57c0bc3bcdaa208208c68c7cca6a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q418","contentProjectionSha256":"42b2e60ba4b46237a8c273b63243f781f3b58c40630a524bdbcba1cf3cfe6633","reviewDecisionSha256":"befe289e14b4f3a8f812cdc3883c9b1b678a57c0bc3bcdaa208208c68c7cca6a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q419","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n134","noteKey":"tr.g07.turkce.n134","objective":"T.D.7.1","objectiveId":"T.D.7.1","objectiveCode":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-36","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-60","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":3,"question":"Aslı, sekiz dakika içinde güvenli dijital iletişime ilişkin üç ilke ve her ilkeye bir örnek çıkarmalıdır. X kaydı beş dakika sürmekte, üç durumu açıklamakta, metin dökümü sunmakta ve hazırlayan kurumu belirtmektedir. Y kaydı üç dakika sürmekte, hızlı görseller ve genel uyarı cümleleri kullanmakta, ancak kaynağını belirtmemektedir. Aslı’nın X kaydını seçmesi için en güçlü gerekçe hangisidir?","choices":["X, Y’den iki dakika uzun olduğu için içeriği incelenmeden daha kapsamlı kabul edilmelidir.","X’in başlığı ciddi, sunucusu yavaş olduğu için kaynak bilgisi aranmasına gerek yoktur.","X; üç ilkeyi durumlarla açıklar, süre sınırına uyar ve kaynakla metin dökümünü sunar.","Y kısa olduğu için seçilmeli, eksik ilkeler kaynağı belirsiz başka videolardan tamamlanmalıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["Uzunluk bilgi kalitesini veya görevle uyumu garanti etmez; bu seçenek yalnız süre üzerinden genelleme yapar.","Başlığın ciddi görünmesi kaynak güvenilirliğinin kanıtı değildir; hazırlayan ve dayanak bilgisi incelenmelidir.","Bu seçenek doğrudur; amaç, örnek içeriği, süre, erişilebilirlik ve kaynak güvenilirliğini birlikte değerlendirir.","En kısa içeriği seçme ve sonrasında rastgele kaynak arama yaklaşımı planlı materyal seçimi yerine deneme yanılmaya dayanır."],"explanation":"Doğru gerekçe birden çok ölçütü görevle ilişkilendirir. X kaydı üç ilkeyi örneklerle ele almakta, sekiz dakikalık süre sınırına uymakta, metin dökümüyle not almayı desteklemekte ve kaynağını göstermektedir. Bu nedenle seçim kişisel izlenime değil somut materyal özelliklerine dayanır.","difficultyReason":"Öğrenci, iki adayın birden çok özelliğini verilen görevle ilişkilendirip tek ölçüte dayanmayan kanıtlı bir seçim gerekçesi kurmalıdır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0419","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4c7af4d4391da145e2df806756f108b49db329983d173c20df2fa1cd2975dcfd","reviewDecisionSha256":"ed4617601cf59dad3d872c95293d649f4ad0cd62dd668bec86389fd06abf6eaa","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4c7af4d4391da145e2df806756f108b49db329983d173c20df2fa1cd2975dcfd","reviewedHash":"sha256:4c7af4d4391da145e2df806756f108b49db329983d173c20df2fa1cd2975dcfd","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ed4617601cf59dad3d872c95293d649f4ad0cd62dd668bec86389fd06abf6eaa; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q419","contentProjectionSha256":"4c7af4d4391da145e2df806756f108b49db329983d173c20df2fa1cd2975dcfd","reviewDecisionSha256":"ed4617601cf59dad3d872c95293d649f4ad0cd62dd668bec86389fd06abf6eaa","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q420","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n134","noteKey":"tr.g07.turkce.n134","objective":"T.D.7.1","objectiveId":"T.D.7.1","objectiveCode":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-36","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-60","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":4,"question":"Kerem, “kişisel bilgi paylaşmadan güvenli iletişim kurma” davranışlarını belirlemek için güvenilir bir kurumun videosunu seçmiştir. Dördüncü dakikada video, görevle ilgisi olmayan uzun istatistiklere geçer ve kalan bölümde davranış örneği verilmeyeceği anlaşılır. Kerem’in dinleme/izleme sürecini bilinçli yönetmesi için en uygun davranış hangisidir?","choices":["Kaynağın güvenilirliğini görev uygunluğu sayıp videoyu sonuna kadar izlemek ve istatistikleri de davranış notlarına eklemek","Görevle ilgisiz istatistikleri daha çabuk bitirmek için oynatma hızını artırıp aynı videoda kalmayı sürdürmek","Seçimin uygun olmadığını görünce ilk dört dakikadaki yararlı notları da silmek, görevi bırakmak ve başka materyal denememek","İlk notlarını koruyup videoyu durdurmak ve kalan örnekler için aynı amaca odaklanan güvenilir başka bir materyale geçmek"],"correct":3,"distractorWhy":["Kaynak güvenilirliği önemli olsa da görevle ilgisiz içeriği sürdürmek zamanı verimsiz kullanır ve amaçla uyumu göz ardı eder.","Oynatma hızını artırmak, içeriğin görevle ilgisiz olma sorununu çözmez; yalnız aynı uyumsuz bölümü daha hızlı tüketir.","Bir materyalin uygun çıkmaması görevin terk edilmesini gerektirmez; bilinçli dinleyici seçimini değiştirir.","Bu seçenek doğrudur; süreç kanıtını korur, amaçla uyumu yeniden değerlendirir ve uygun bir materyalle çalışmayı sürdürür."],"explanation":"Güvenilir bir kaynak her bölümde belirli göreve uygun olmak zorunda değildir. Kerem, materyalin amaçtan uzaklaştığını fark ettiğinde işe yarayan kanıtları koruyup daha hedefli bir kaynağa geçmelidir. Bu, seçimi süreç içinde izleyip düzenleme davranışıdır.","difficultyReason":"Öğrencinin kaynak güvenilirliği ile görev uygunluğunu birbirinden ayırması ve dinleme sırasında üst bilişsel izleme yaparak seçim değişikliğini gerekçelendirmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0420","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9055990390869f980002f79efc9d6a2972b7712f281f2d727f8a679d34e77bf8","reviewDecisionSha256":"2eade24f307429bd8f19986716d61cc908148a773b213f95a19d02dc0cdeb23d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9055990390869f980002f79efc9d6a2972b7712f281f2d727f8a679d34e77bf8","reviewedHash":"sha256:9055990390869f980002f79efc9d6a2972b7712f281f2d727f8a679d34e77bf8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2eade24f307429bd8f19986716d61cc908148a773b213f95a19d02dc0cdeb23d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q420","contentProjectionSha256":"9055990390869f980002f79efc9d6a2972b7712f281f2d727f8a679d34e77bf8","reviewDecisionSha256":"2eade24f307429bd8f19986716d61cc908148a773b213f95a19d02dc0cdeb23d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q421","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n134","noteKey":"tr.g07.turkce.n134","objective":"T.D.7.1","objectiveId":"T.D.7.1","objectiveCode":"T.D.7.1","objectives":["T.D.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-36","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-60","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":4,"question":"Aşağıdaki tabloda, “adil görev paylaşımı için iki öneri ve gerekçelerini belirleme” çalışmasında kullanılabilecek iki materyal karşılaştırılmıştır. On dakikalık çalışma süresi olan bir öğrenci için en uygun plan hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["P kaydını ana materyal seçip “öneri-gerekçe” başlıklı iki sütunlu bir çizelgeyle not almak","R kaydını yalnız daha kısa olduğu için seçip kaynak ve içerik ayrıntılarını incelememek","Başlıkları benzer olduğu için P ve R kayıtlarını görev açısından eşit derecede uygun saymak","P kaydını seçmek ancak önerileri değil, yalnız konuşmacıların kaç saniye konuştuğunu kaydetmek"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; materyalin amaç, süre, erişilebilirlik ve kaynak özellikleriyle not aracını aynı görevde buluşturur.","Kısalık tek başına uygunluk kanıtı değildir; R kaydında görev konusu yalnız kısa biçimde geçer ve kaynak bilgisi yoktur.","Benzer başlık, içerik derinliği ve kullanılabilirlik farklarını ortadan kaldırmaz; tabloda iki materyalin görevle bağı belirgin biçimde ayrılmaktadır.","Konuşma süresini saymak, istenen öneri ve gerekçeleri belirleme hedefine hizmet etmeyen bir not alma seçimidir."],"explanation":"P kaydı, görev paylaşımına ilişkin iki öneriyi gerekçeleriyle ele almakta, yedi dakikalık süresi çalışma sınırına uymakta, metin dökümü sağlamakta ve kaynağını belirtmektedir. “Öneri-gerekçe” çizelgesi de doğrudan hedeflenen bilgiyi düzenler. Bu nedenle ilk plan hem ana materyal hem yardımcı araç bakımından uygundur.","difficultyReason":"Öğrenci, görsel tablodaki birden çok ölçütü birlikte okuyup ana materyal ile yardımcı not aracını görev amacına göre eşleştirmelidir.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q421__q0421.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q421__q0421.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q421__q0421.h1","tr-g07-turkce-q421__q0421.h2","tr-g07-turkce-q421__q0421.h3"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r1c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r1c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r2c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r2c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r3c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r3c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r4c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r4c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q421__q0421.r4c3"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q421__q0421.alt":"Üç sütunlu tabloda P ve R adlı iki dinleme kaydı içerik, süre ve erişim, kaynak bilgisi ile anlatım özellikleri bakımından karşılaştırılır. P kaydı adil görev paylaşımına ilişkin iki öneriyi gerekçeleriyle örnekler, yedi dakika sürer, metin dökümü sunar ve okul rehberlik birimince hazırlanmıştır. R kaydı genel sınıf kurallarını sıralar, görev paylaşımına yalnız son bölümde değinir, üç dakika sürer, hızlı konuşulur ve hazırlayanı belirtilmez.","tr-g07-turkce-q421__q0421.caption":"İki materyalin görev ölçütleriyle karşılaştırılması","tr-g07-turkce-q421__q0421.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-q421__q0421.h2":"P kaydı","tr-g07-turkce-q421__q0421.h3":"R kaydı","tr-g07-turkce-q421__q0421.r1c1":"İçerik","tr-g07-turkce-q421__q0421.r1c2":"İki öneriyi gerekçeleriyle ve kısa durumlarla açıklar","tr-g07-turkce-q421__q0421.r1c3":"Genel kuralları sıralar; görev paylaşımına son yirmi saniyede değinir","tr-g07-turkce-q421__q0421.r2c1":"Süre ve erişim","tr-g07-turkce-q421__q0421.r2c2":"Yedi dakika; metin dökümü var","tr-g07-turkce-q421__q0421.r2c3":"Üç dakika; hızlı konuşma, metin dökümü yok","tr-g07-turkce-q421__q0421.r3c1":"Kaynak","tr-g07-turkce-q421__q0421.r3c2":"Okul rehberlik birimi ve yayın tarihi belirtilmiş","tr-g07-turkce-q421__q0421.r3c3":"Hazırlayan ve yayın tarihi belirtilmemiş","tr-g07-turkce-q421__q0421.r4c1":"Anlatım","tr-g07-turkce-q421__q0421.r4c2":"Öneri ve gerekçe bağlantısı açık","tr-g07-turkce-q421__q0421.r4c3":"Kısa sloganlar ve hızlı geçişler ağırlıklı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0421","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b9579ecbf8904ae9aa3bc6fffbb5418ea1bb65dcdf8452c69aec8684e2fb95f9","reviewDecisionSha256":"ee2550d4234336ec00c1560dda16ef85528956ca37a61a65d01be271a7b83d71","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b9579ecbf8904ae9aa3bc6fffbb5418ea1bb65dcdf8452c69aec8684e2fb95f9","reviewedHash":"sha256:b9579ecbf8904ae9aa3bc6fffbb5418ea1bb65dcdf8452c69aec8684e2fb95f9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ee2550d4234336ec00c1560dda16ef85528956ca37a61a65d01be271a7b83d71; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q421","contentProjectionSha256":"b9579ecbf8904ae9aa3bc6fffbb5418ea1bb65dcdf8452c69aec8684e2fb95f9","reviewDecisionSha256":"ee2550d4234336ec00c1560dda16ef85528956ca37a61a65d01be271a7b83d71","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q422","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n135","noteKey":"tr.g07.turkce.n135","objective":"T.D.7.10","objectiveId":"T.D.7.10","objectiveCode":"T.D.7.10","objectives":["T.D.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-38","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-63","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":1,"question":"A kaydında, sınıf kitaplığından alınan kitabın zamanında geri getirilmesinin sonraki öğrencinin erişim hakkını koruduğu söylenmektedir. B kaydında ise ortak tabletin şarjlı bırakılmasının sıradaki kullanıcının çalışma hakkını desteklediği belirtilmektedir. Bu iki kaydın ortak yönü hangisidir?","choices":["İkisi de aynı basılı kaynağın alınması ve zamanında iade edilmesi sürecini anlatır.","İkisi de kişisel sorumluluğu, sıradaki kişinin ortak kaynağa erişim hakkına bağlar.","İkisi de erişim sorununu ceza verip ortak kaynağın kullanımını sınırlayarak çözmeyi önerir.","İkisi de çizelgeyi tek geçerli takip aracı sayar ve aynı düzenlemeyi zorunlu tutar."],"correct":1,"distractorWhy":["A kaydı basılı kitaplığı, B kaydı dijital tableti konu alır; kaynak türlerinin aynı olduğu söylenemez.","Bu seçenek doğrudur; iki kaydın ortak ölçütteki ana düşüncesini açıkça belirtir.","Kayıtlarda ceza önerisi yoktur; sorumluluk davranışının başkasına etkisi açıklanmaktadır.","Metinde ortak bir takip aracı belirtilmemiştir; bu seçenek kayıtlarda bulunmayan ayrıntı ekler."],"explanation":"Birinci kayıtta kitabı zamanında geri getirme, ikinci kayıtta tableti şarjlı bırakma davranışı ele alınır. Kaynaklar farklı olsa da iki kayıt da kişinin sorumluluğunu sonraki kullanıcının erişim hakkını korumaya bağlar.","difficultyReason":"Öğrencinin iki kısa içeriğin yüzeyde farklı örneklerini aşarak ortak ana düşünceyi tek bir ölçüt üzerinden belirlemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0422","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c61be4a1ebc026ca09914c3132520285ba9fd2bf7bd87b8c157b1c91e422ba8c","reviewDecisionSha256":"f6f6b22868252f197da8cb48d2f25a8f4a77fb3525e754c119d206b4c6b7210e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c61be4a1ebc026ca09914c3132520285ba9fd2bf7bd87b8c157b1c91e422ba8c","reviewedHash":"sha256:c61be4a1ebc026ca09914c3132520285ba9fd2bf7bd87b8c157b1c91e422ba8c","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f6f6b22868252f197da8cb48d2f25a8f4a77fb3525e754c119d206b4c6b7210e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q422","contentProjectionSha256":"c61be4a1ebc026ca09914c3132520285ba9fd2bf7bd87b8c157b1c91e422ba8c","reviewDecisionSha256":"f6f6b22868252f197da8cb48d2f25a8f4a77fb3525e754c119d206b4c6b7210e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q423","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n135","noteKey":"tr.g07.turkce.n135","objective":"T.D.7.10","objectiveId":"T.D.7.10","objectiveCode":"T.D.7.10","objectives":["T.D.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-38","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-63","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":3,"question":"Birinci video söz hakkına ilişkin beş kuralı art arda sıralamaktadır. İkinci video ise iki öğrencinin anlaşmazlığını canlandırıp görüşü özetleyerek yanıt verme davranışını göstermektedir. Aşağıdaki cümlelerden hangisi iki videoyu aynı ölçüt bakımından karşılaştırır?","choices":["Birinci video daha kısadır, ikinci videonun dili daha saygılıdır.","Birinci videoda beş kural vardır, ikinci video dört dakika sürmektedir.","Düşüncelerin düzenlenişi bakımından birinci video liste, ikinci video olay ve diyalog sırası kullanır.","Birinci video anlatıcılı olduğu için daha başarılı, ikinci video canlandırmalı olduğu için daha eğlencelidir."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu cümle birinci videonun süresiyle ikinci videonun dil tutumunu karşılaştırarak iki farklı ölçütü karıştırır.","Kural sayısı içerik miktarıyla, dört dakika ise süreyle ilgilidir; ortak karşılaştırma ölçütü kurulmamıştır.","Bu seçenek doğrudur; iki videoyu aynı organizasyon ölçütü üzerinden karşılaştırır.","Başarı ve eğlence yargıları kanıtlı ortak ölçüte dayanmamakta, anlatım türlerinden doğrudan değer sonucu çıkarmaktadır."],"explanation":"Doğru karşılaştırmada iki içerik aynı ölçütle incelenmelidir. Üçüncü seçenek, her iki videonun düşünceleri nasıl düzenlediğini karşılaştırır: biri liste, diğeri olay ve diyalog akışı kullanır. Diğer seçenekler farklı ölçütleri karıştırır ya da kanıtsız değer yargısı üretir.","difficultyReason":"Öğrencinin süre, içerik, dil ve organizasyon gibi farklı karşılaştırma alanlarını ayırıp yalnız aynı ölçüte dayanan cümleyi seçmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0423","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2fc08668ccfa532455af3e8ee6bab7101c5a74ff03179e0431df2cc0a4579288","reviewDecisionSha256":"598da0a9fdc8d263417e912982019b75dad06e969469d7b230da1ac697af5291","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2fc08668ccfa532455af3e8ee6bab7101c5a74ff03179e0431df2cc0a4579288","reviewedHash":"sha256:2fc08668ccfa532455af3e8ee6bab7101c5a74ff03179e0431df2cc0a4579288","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:598da0a9fdc8d263417e912982019b75dad06e969469d7b230da1ac697af5291; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q423","contentProjectionSha256":"2fc08668ccfa532455af3e8ee6bab7101c5a74ff03179e0431df2cc0a4579288","reviewDecisionSha256":"598da0a9fdc8d263417e912982019b75dad06e969469d7b230da1ac697af5291","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q424","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n135","noteKey":"tr.g07.turkce.n135","objective":"T.D.7.10","objectiveId":"T.D.7.10","objectiveCode":"T.D.7.10","objectives":["T.D.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-38","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-63","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":4,"question":"Kayıt A’da “Top sahasını bütün sınıfların kullanabilmesi için teneffüs çizelgesi hazırlayalım; aynı grup alanı sürekli kaplamasın.” denmektedir. Kayıt B’de ise “Koşu alanıyla dinlenme alanını zemindeki işaretlerle ayıralım; hareket edenlerle oturanlar birbirini engellemesin.” önerisi verilmektedir. Bu iki kayda ilişkin en kapsamlı ve kanıtlı karşılaştırma hangisidir?","choices":["A yalnız hakları, B yalnız sorumlulukları savunduğu için kayıtların ortak amacı yoktur.","İki kayıt da bahçeyi fiziksel bölümlere ayırır; çözümleri yalnız kullanılan sözcüklerde farklıdır.","A’nın daha uzun olduğu varsayılırsa, bu süre onun önerisini kendiliğinden daha uygulanabilir yapar.","İki kayıt da ortak alanı başkalarını gözeterek kullanmayı amaçlar; A zamanı, B mekânı düzenler."],"correct":3,"distractorWhy":["Her iki kayıt da hak ve sorumluluğu birlikte ele alır; ortak alanı kullanırken başkalarını gözetme düşüncesi ortaktır.","Çözümler aynı değildir; biri zamanı paylaştırır, diğeri alanları fiziksel olarak ayırır.","Kayıtların uzunluğu verilmemiştir ve uzunluk uygulanabilirlik için tek başına kanıt olamaz.","Bu seçenek doğrudur; ortak amacı ve farklı çözüm araçlarını metindeki açık kanıtlara dayanarak birlikte sentezler."],"explanation":"İki kaydın ortak amacı, okul bahçesinin farklı öğrencilerce adil ve güvenli kullanılmasını sağlamaktır. Çözüm yöntemleri ise ayrılır: A zaman çizelgesiyle kullanım sırasını, B işaretlerle mekânsal düzeni değiştirir. Dördüncü seçenek hem benzerliği hem farklılığı aynı konu ve çözüm ölçütleri üzerinden açıklar.","difficultyReason":"Öğrencinin iki kayıttan ortak amacı çıkarması, çözüm araçlarının zaman ve mekân bakımından ayrıldığını belirlemesi ve bunları tek sentez cümlesinde birleştirmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0424","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e38edbd9bbc831671b9d7e085e5623478ba87b650537353b26c2c8bff9742d4d","reviewDecisionSha256":"4d0d848b4e5e3ccdfc5e829e61ec3d67284bbf9f2b66338c3b3d488798a3d0ce","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e38edbd9bbc831671b9d7e085e5623478ba87b650537353b26c2c8bff9742d4d","reviewedHash":"sha256:e38edbd9bbc831671b9d7e085e5623478ba87b650537353b26c2c8bff9742d4d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4d0d848b4e5e3ccdfc5e829e61ec3d67284bbf9f2b66338c3b3d488798a3d0ce; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q424","contentProjectionSha256":"e38edbd9bbc831671b9d7e085e5623478ba87b650537353b26c2c8bff9742d4d","reviewDecisionSha256":"4d0d848b4e5e3ccdfc5e829e61ec3d67284bbf9f2b66338c3b3d488798a3d0ce","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q425","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n135","noteKey":"tr.g07.turkce.n135","objective":"T.D.7.10","objectiveId":"T.D.7.10","objectiveCode":"T.D.7.10","objectives":["T.D.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-38","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-63","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":5,"question":"Bir öğrencinin görevi, iki kaydı “konuşmacının önerisini hangi kanıtlarla desteklediği” bakımından karşılaştırmaktır. Tablodaki bilgilere göre hangi sonuç doğrudur? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["M ölçüm verisine, N kişisel yaşantıya dayanır; kanıt türleri ve doğrulanabilirlikleri farklıdır.","N’nin duygulu anlatımı, kişisel yaşantısını M’nin ölçüm verilerinden daha güçlü bir kanıta dönüştürür.","İki kayıt aynı öneriyi sunduğundan dayanaklarının türü, kapsamı ve doğrulanabilirliği de aynıdır.","N kısa ve akılda kalıcı olduğundan kanıtların M’ye göre daha doğru belirlenmesini garanti eder."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; M ile N’nin dayanaklarını tür ve doğrulanabilirlik bakımından aynı ölçütte karşılaştırır.","Duygusal etki, kanıtın gücüyle aynı şey değildir; konuşmacının tonundan veri niteliği çıkarılamaz.","Aynı sonuca ulaşmak, kullanılan kanıtların türünü, kapsamını veya doğrulanabilirliğini eşitlemez; tablo bu ayrımı açıkça göstermektedir.","Kısalık, kanıtları doğru belirleme garantisi vermez; asıl ölçüt dayanağın niteliği ve öneriyle kurulan açık bağlantıdır."],"explanation":"Görev, önerilerin hangi kanıtlarla desteklendiğini karşılaştırmaktır. M kaydı üç zamandaki gürültü ölçümlerini öneriye bağlar; N kaydı ise tek bir kişisel yaşantıyı dayanak yapar. İki konuşma aynı öneriye ulaşsa da kanıt türleri ve doğrulanabilirlikleri farklıdır. Bu nedenle ilk sonuç doğrudur.","difficultyReason":"Öğrenci, tablodaki iddia, kanıt ve organizasyon bilgilerini birleştirerek konu benzerliği ile kanıt kalitesi arasındaki farkı değerlendirmelidir.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q425__q0425.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q425__q0425.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q425__q0425.h1","tr-g07-turkce-q425__q0425.h2","tr-g07-turkce-q425__q0425.h3"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r1c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r1c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r2c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r2c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r3c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r3c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r4c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r4c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q425__q0425.r4c3"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q425__q0425.alt":"Üç sütunlu tabloda M ve N kayıtları sessiz çalışma alanı önerisi, kullandıkları kanıt, düşüncelerin düzenlenişi ve dil bakımından karşılaştırılır. M kaydı önerisini üç farklı saatte yapılan gürültü ölçümlerine dayandırır ve iddia, veri, öneri sırasını kullanır. N kaydı kişisel bir odaklanma güçlüğü yaşantısı anlatır, ardından kısa bir slogan söyler ve olay, duygu, slogan sırasını izler.","tr-g07-turkce-q425__q0425.caption":"İki konuşmanın öneri ve kanıt kullanımı","tr-g07-turkce-q425__q0425.h1":"Ölçüt","tr-g07-turkce-q425__q0425.h2":"M kaydı","tr-g07-turkce-q425__q0425.h3":"N kaydı","tr-g07-turkce-q425__q0425.r1c1":"Öneri","tr-g07-turkce-q425__q0425.r1c2":"Kütüphanede sessiz çalışma bölümü oluşturulsun","tr-g07-turkce-q425__q0425.r1c3":"Kütüphanede sessiz çalışma bölümü oluşturulsun","tr-g07-turkce-q425__q0425.r2c1":"Kanıt","tr-g07-turkce-q425__q0425.r2c2":"Üç farklı saatte kaydedilen gürültü ölçümleri","tr-g07-turkce-q425__q0425.r2c3":"Konuşmacının bir gün yaşadığı odaklanma güçlüğü","tr-g07-turkce-q425__q0425.r3c1":"Düzen","tr-g07-turkce-q425__q0425.r3c2":"İddia, ölçüm verisi, öneri","tr-g07-turkce-q425__q0425.r3c3":"Kişisel olay, duygu, slogan","tr-g07-turkce-q425__q0425.r4c1":"Dil","tr-g07-turkce-q425__q0425.r4c2":"Ölçülü ve gerekçeli","tr-g07-turkce-q425__q0425.r4c3":"Duygusal ve çağrı ağırlıklı"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0425","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ae9bcff94e367ad8ea4d2b1d4f0e9fc832de294f499cfb4e08e7b172866497f3","reviewDecisionSha256":"2cfb9a97a27fcb0da2ad5ffca667604828c543561c20fed576660bee640125c8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ae9bcff94e367ad8ea4d2b1d4f0e9fc832de294f499cfb4e08e7b172866497f3","reviewedHash":"sha256:ae9bcff94e367ad8ea4d2b1d4f0e9fc832de294f499cfb4e08e7b172866497f3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2cfb9a97a27fcb0da2ad5ffca667604828c543561c20fed576660bee640125c8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q425","contentProjectionSha256":"ae9bcff94e367ad8ea4d2b1d4f0e9fc832de294f499cfb4e08e7b172866497f3","reviewDecisionSha256":"2cfb9a97a27fcb0da2ad5ffca667604828c543561c20fed576660bee640125c8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q426","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n135","noteKey":"tr.g07.turkce.n135","objective":"T.D.7.10","objectiveId":"T.D.7.10","objectiveCode":"T.D.7.10","objectives":["T.D.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-38","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-63","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":5,"question":"Bir öğrenci iki videoyu şöyle karşılaştırmıştır: “Video A, ortak cihazdaki arızayı bildirmek için üç gerekçe sunuyor. Video B ise animasyon kullanıyor. Bu yüzden A daha ikna edicidir.” Bu karşılaştırmanın temel sorunu ve en uygun düzeltme hangisidir?","choices":["Süreler verilmediği için içerik, kanıt ve anlatım biçimi bakımından hiçbir karşılaştırma yapılamaz.","A’nın gerekçeleri B’nin anlatım biçimiyle karşılaştırılmıştır; iki video aynı ölçütte incelenmelidir.","İkna edicilik bütünüyle kişisel olduğu için ortak ölçüt ve kanıt kullanılsa da sonuç kurulamaz.","Karşılaştırmada yalnız benzerlik yazılmalı; kanıtlı farklılıklar bile taraflı kabul edilmelidir."],"correct":1,"distractorWhy":["Süre, olası ölçütlerden yalnız biridir; mevcut sorun süre eksikliği değil, farklı ölçütlerin birbirine karşı kullanılmasıdır.","Bu seçenek doğrudur; ölçüt karışıklığını tanımlar ve aynı karşılaştırma alanına dayanan iki geçerli düzeltme yolu önerir.","İkna edicilik; gerekçe, kanıt ve anlatım özellikleriyle sınırlandırıldığında kanıta dayalı olarak değerlendirilebilir.","Karşılaştırma hem benzerlik hem farklılık içerebilir; taraflılık, farklılık belirtmekten değil kanıtsız yargıdan doğar."],"explanation":"Öğrenci, A videosunda “ne söylendiğini” ve gerekçelerin sayısını; B videosunda ise “nasıl sunulduğunu” karşılaştırmıştır. Bunlar aynı ölçüt değildir. Sağlıklı bir düzeltmede iki videonun gerekçe kullanımı birlikte ya da iki videonun anlatım biçimi birlikte incelenmelidir.","difficultyReason":"Öğrencinin örtük ölçüt karışıklığını tanıması, içerik ile biçim alanlarını ayırması ve karşılaştırmayı aynı eksende yeniden kurması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0426","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"19d92471ef862cceaad31031f402db8834269af227eef86982e833a12b2c5aae","reviewDecisionSha256":"0a2da05b0ee2eb3cae203c24bb344839ad2fe5702e853b3047eb634084dde1f0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:19d92471ef862cceaad31031f402db8834269af227eef86982e833a12b2c5aae","reviewedHash":"sha256:19d92471ef862cceaad31031f402db8834269af227eef86982e833a12b2c5aae","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0a2da05b0ee2eb3cae203c24bb344839ad2fe5702e853b3047eb634084dde1f0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q426","contentProjectionSha256":"19d92471ef862cceaad31031f402db8834269af227eef86982e833a12b2c5aae","reviewDecisionSha256":"0a2da05b0ee2eb3cae203c24bb344839ad2fe5702e853b3047eb634084dde1f0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q427","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n136","noteKey":"tr.g07.turkce.n136","objective":"T.D.7.13","objectiveId":"T.D.7.13","objectiveCode":"T.D.7.13","objectives":["T.D.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-39","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-63","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-185","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":1,"question":"Eren, sınıf anketinin sonuçlarını gün sonunda yayımlamakla görevlidir. Son kontrolde, isimsiz olacağı söylenen ankette bir öğrencinin adının göründüğünü fark eder. Süre dolmak üzeredir; Eren ya hemen yayımlayacak ya da adı gizleyip duyuruyu geciktirecektir. Bu öyküdeki temel çatışma hangisidir?","choices":["Eren’in sonuçları düzenlemesi ile bilgisayarın dosyaları göstermesi arasındaki araç çatışması","Sınıfın anketi tamamlaması ile okul gününün sona yaklaşması arasındaki zaman çatışması","Duyuruyu zamanında yayımlama ile öğrencinin gizlilik hakkını koruma arasındaki sorumluluk çatışması","Anket sonucu sayısının fazla, sınıftaki öğrenci sayısının az olması arasındaki nicelik çatışması"],"correct":2,"distractorWhy":["Bilgisayar bir araçtır ve Eren’in amacına karşı bilinçli bir engel oluşturmaz; temel gerilim iki sorumluluk arasındadır.","Günün sona ermesi zaman baskısı yaratır ancak tek başına çatışmanın iki tarafını açıklamaz.","Bu seçenek doğrudur; kahramanın zamanında görev yapma amacıyla gizlilik hakkını koruma sorumluluğu arasındaki gerilimi tanımlar.","Sonuç ve öğrenci sayıları metinde bir engel olarak verilmemiştir; bu seçenek öyküye dayanmayan bir karşıtlık üretir."],"explanation":"Eren iki sorumluluk arasında kalır: görevi zamanında tamamlamak ve ankette verilen gizlilik sözünü korumak. Olayın gerilimini bu iki amaç arasındaki seçim oluşturur; bilgisayar, günün bitmesi veya sonuç sayısı tek başına temel çatışma değildir.","difficultyReason":"Öğrencinin olay ayrıntıları arasından kahramanın birbirine rakip iki amacıyla oluşan temel çatışmayı ayırt etmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0427","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"619c4a8a359e0ee4f2243453b2218ac1c3b8e76efc6e911f720f231134d57efe","reviewDecisionSha256":"e172c8d4f5aabb2fc6c6629d115494eb3ebfb9ec765718f9cfb1bd6f3056d778","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:619c4a8a359e0ee4f2243453b2218ac1c3b8e76efc6e911f720f231134d57efe","reviewedHash":"sha256:619c4a8a359e0ee4f2243453b2218ac1c3b8e76efc6e911f720f231134d57efe","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e172c8d4f5aabb2fc6c6629d115494eb3ebfb9ec765718f9cfb1bd6f3056d778; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q427","contentProjectionSha256":"619c4a8a359e0ee4f2243453b2218ac1c3b8e76efc6e911f720f231134d57efe","reviewDecisionSha256":"e172c8d4f5aabb2fc6c6629d115494eb3ebfb9ec765718f9cfb1bd6f3056d778","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q428","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n136","noteKey":"tr.g07.turkce.n136","objective":"T.D.7.13","objectiveId":"T.D.7.13","objectiveCode":"T.D.7.13","objectives":["T.D.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-39","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-63","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-185","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":1,"question":"“Leyla, okul kütüphanesinde iade masasını düzenlerken son dersin bitimine beş dakika kaldığını duydu. Arkadaşının bıraktığı kitabı kayda geçmeden rafa koymak üzereyken görev çizelgesini yeniden kontrol etti.” Bu parçada zaman unsuru hangisidir?","choices":["Leyla","Okul kütüphanesi","Kitabı kayda geçirmeden rafa koyma girişimi","Son dersin bitimine beş dakika kalması"],"correct":3,"distractorWhy":["Leyla öykünün kişisidir; olayın zamanını göstermez.","Okul kütüphanesi mekân unsurudur; ne zaman sorusunu karşılamaz.","Bu ifade olayın bir parçasını anlatır; zaman değil eylemdir.","Bu seçenek doğrudur; olayın gerçekleştiği süre koşulunu açıkça belirtir."],"explanation":"Zaman unsuru olayın ne zaman veya hangi süre koşulunda gerçekleştiğini gösterir. “Son dersin bitimine beş dakika kalması” olayın zaman baskısını belirtir. Leyla kişi, okul kütüphanesi mekân, kitabı rafa koyma ise olaydır.","difficultyReason":"Öğrencinin kişi, mekân, olay ve zaman bilgilerini temel düzeyde sınıflandırması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0428","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2b6b3afe37ca239ddb4da89cc6f77663a76ef8fae8fd90550acb2b6c4cb57f92","reviewDecisionSha256":"a5b57c75dc1ba86aa1421c6028ffde5ece1c8cc009708393b716a83d63880111","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2b6b3afe37ca239ddb4da89cc6f77663a76ef8fae8fd90550acb2b6c4cb57f92","reviewedHash":"sha256:2b6b3afe37ca239ddb4da89cc6f77663a76ef8fae8fd90550acb2b6c4cb57f92","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a5b57c75dc1ba86aa1421c6028ffde5ece1c8cc009708393b716a83d63880111; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q428","contentProjectionSha256":"2b6b3afe37ca239ddb4da89cc6f77663a76ef8fae8fd90550acb2b6c4cb57f92","reviewDecisionSha256":"a5b57c75dc1ba86aa1421c6028ffde5ece1c8cc009708393b716a83d63880111","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q429","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n136","noteKey":"tr.g07.turkce.n136","objective":"T.D.7.13","objectiveId":"T.D.7.13","objectiveCode":"T.D.7.13","objectives":["T.D.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-39","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-63","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-185","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":4,"question":"Bora’nın servisi dört dakika sonra kalkacaktır. Tam çıkarken ortak malzeme dolabının açık kaldığını görür. Servisi kaçırma ihtimaline rağmen nöbetçi öğretmene haber verir ve dolap kapatılır. Bu öyküde zaman unsurunun olay örgüsüne katkısı en doğru nasıl açıklanır?","choices":["Az kalan süre, servise yetişme ile ortak malzemeyi güvenli bırakma arasında karar baskısı yaratır.","Dört dakika bilgisi yalnız mevsimi ve günün bölümünü bildirir; olayın aciliyetini etkilemez.","Zaman bilgisi dolabın yerini belirsizleştirir ve mekân unsurunu olay örgüsünden çıkarır.","Servisin yaklaşması, kararı Bora verse de nöbetçi öğretmenin başkahraman olduğunu gösterir."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; zaman unsurunu kahramanın iki amacı arasındaki çatışma ve karar üzerindeki etkisiyle açıklar.","Dakika bilgisi mevsimi göstermez; olayın aciliyetini ve süre baskısını belirtir.","Zaman ile mekân farklı unsurlardır; dört dakikalık süre dolabın yerini belirsizleştirmez.","Başkahramanlık, olayın merkezindeki amaç ve kararlarla belirlenir; servis zamanı öğretmeni başkahraman yapmaz."],"explanation":"Dört dakikalık süre, Bora’nın kararını zorlaştıran zaman baskısıdır. Kahraman bir yandan servise yetişmek, diğer yandan ortak malzemelerin güvenliğini sağlamak ister. Bu nedenle zaman, çatışmayı belirginleştirip seçimin önemini artırır.","difficultyReason":"Öğrencinin zaman bilgisini yalnız etiketlemekle kalmayıp bu bilginin çatışmayı ve kahramanın kararını nasıl biçimlendirdiğini açıklaması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0429","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e1cc01796b0b9adc9ba5a69a5bb44b8eeb1ccbd8e6d5409cad140e9b4b8cd949","reviewDecisionSha256":"337cdf38f59b61c80d3687f79e8664388cf049bfaeb7ff1ca405552f3ec08e91","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e1cc01796b0b9adc9ba5a69a5bb44b8eeb1ccbd8e6d5409cad140e9b4b8cd949","reviewedHash":"sha256:e1cc01796b0b9adc9ba5a69a5bb44b8eeb1ccbd8e6d5409cad140e9b4b8cd949","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:337cdf38f59b61c80d3687f79e8664388cf049bfaeb7ff1ca405552f3ec08e91; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q429","contentProjectionSha256":"e1cc01796b0b9adc9ba5a69a5bb44b8eeb1ccbd8e6d5409cad140e9b4b8cd949","reviewDecisionSha256":"337cdf38f59b61c80d3687f79e8664388cf049bfaeb7ff1ca405552f3ec08e91","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q430","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n136","noteKey":"tr.g07.turkce.n136","objective":"T.D.7.13","objectiveId":"T.D.7.13","objectiveCode":"T.D.7.13","objectives":["T.D.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-39","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-63","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-185","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":5,"question":"Bir öyküde Zeynep, sınıf temsilciliği oylarının bulunduğu kapalı kutuyu kalabalık teneffüste dar koridordan geçirirken biri ona çarpar ve kutunun kapağı açılır. Zeynep oyların gizliliğini korumak için kutuyu hemen kapatır ve sonraki seçimde daha sakin bir güzergâh kullanılmasını önerir. Olay aynı kişilerle, derslerden sonra boş kütüphane koridorunda geçseydi en olası değişiklik hangisi olurdu?","choices":["Sakin mekânda kutuyu dikkatle taşıma ve oyların gizliliğini koruma sorumluluğu ortadan kalkar.","Kalabalığın oluşturduğu dış engel zayıflar; oyların gizliliğini koruma sorumluluğu sürer.","Mekân değişince Zeynep şahıs kadrosundan çıkar ve kütüphane görevlisi başkahraman olur.","Mekân değişse de kutunun açılması ve güzergâh önerisi hiçbir koşulda değişmeden kalır."],"correct":1,"distractorWhy":["Sakin mekân riski azaltabilir fakat gizlilik sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; görev hâlâ oyları korumayı gerektirir.","Bu seçenek doğrudur; mekânın çatışmadaki etkisini azaltırken temel sorumluluğun devam ettiğini ayırır.","Mekân değişikliği, aynı kişilerin öyküdeki varlığını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.","Mekân, engelin ortaya çıkmasını ve olayların yönünü etkileyebilir; sonucun zorunlu olarak aynı kalacağı söylenemez."],"explanation":"Dar ve kalabalık koridor, kutunun açılmasına yol açan dış koşuldur. Boş kütüphane koridorunda bu engelin ortaya çıkma olasılığı azalır. Buna rağmen oyların gizliliğini korumak, mekândan bağımsız temel sorumluluk olarak sürer. Bu nedenle ikinci seçenek en dengeli çıkarımdır.","difficultyReason":"Öğrencinin bir hikâye unsurunu zihinsel olarak değiştirip dış engel ile temel sorumluluğun hangisinin değişeceğini karşı olgusal biçimde ayırması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0430","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a6196c8f111806967f23c93cab389d98c2316a3abc99389427b773af423385eb","reviewDecisionSha256":"f102f751feabbb1968a2e56781093871ff700403b319d72316bfabcd43666013","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a6196c8f111806967f23c93cab389d98c2316a3abc99389427b773af423385eb","reviewedHash":"sha256:a6196c8f111806967f23c93cab389d98c2316a3abc99389427b773af423385eb","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f102f751feabbb1968a2e56781093871ff700403b319d72316bfabcd43666013; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q430","contentProjectionSha256":"a6196c8f111806967f23c93cab389d98c2316a3abc99389427b773af423385eb","reviewDecisionSha256":"f102f751feabbb1968a2e56781093871ff700403b319d72316bfabcd43666013","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q431","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n136","noteKey":"tr.g07.turkce.n136","objective":"T.D.7.13","objectiveId":"T.D.7.13","objectiveCode":"T.D.7.13","objectives":["T.D.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-39","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-63","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-185","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":5,"question":"Aşağıdaki hikâye akışına göre kişi, çatışma, karar ve sonuç arasındaki etkileşimi en eksiksiz açıklayan seçenek hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Kaydın ders çıkışında ve sınıf medya köşesinde yapılması, videonun kaldırılmasının tek ve yeterli nedenidir.","Olay aynı sınıfın öğrencileri arasında geçtiği için kişisel sınır konusunda bir çatışmanın ortaya çıkması mümkün değildir.","Melis’in itirazı Ozan’ın kararını değiştirmiş; video kaldırılmış ve sonraki paylaşımlar için izin kuralı doğmuştur.","İzin alma ve bağlamı koruma kuralı olaydan önce var olduğu için Ozan bu kurala uymak amacıyla videoyu izinsiz yayımlamıştır."],"correct":2,"distractorWhy":["Ders çıkışı zaman bilgisi bağlam sağlar ancak videonun kaldırılmasının doğrudan nedeni Melis’in itirazı ve kişisel sınırın fark edilmesidir.","Mekân çatışmayı imkânsız kılmaz; aynı sınıfta kişisel sınır ve paylaşım konusunda anlaşmazlık yaşanabilir.","Bu seçenek doğrudur; kişinin sözüyle kararın değişmesi ve yeni sonucun oluşması arasındaki bütün nedensel bağlantıları kurar.","Akışta izin alma kuralı olayın sonunda geliştirilir; onu başlangıcın nedeni saymak olay sırasını tersine çevirir."],"explanation":"Akışta çatışmayı görünür kılan, Melis’in kesilmiş görüntüsünün paylaşılmasına itiraz etmesidir. Bu tepki Ozan’ın kararını değiştirir; video kaldırılır ve iki öğrenci ileride izin alma konusunda anlaşır. Üçüncü seçenek kişi etkisini, karar değişimini ve sonucu neden-sonuç zinciriyle açıklar.","difficultyReason":"Öğrenci, görsel akıştaki çoklu unsurları yalnız sıralamak yerine bir kişinin tepkisinin çatışmayı, kararı ve kalıcı sonucu nasıl dönüştürdüğünü sentezlemelidir.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-q431__q0431.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q431__q0431.caption","direction":"right","nodes":[{"id":"k","labelKey":"tr-g07-turkce-q431__q0431.k"},{"id":"m","labelKey":"tr-g07-turkce-q431__q0431.m"},{"id":"z","labelKey":"tr-g07-turkce-q431__q0431.z"},{"id":"b","labelKey":"tr-g07-turkce-q431__q0431.b"},{"id":"c","labelKey":"tr-g07-turkce-q431__q0431.c"},{"id":"d","labelKey":"tr-g07-turkce-q431__q0431.d"},{"id":"s","labelKey":"tr-g07-turkce-q431__q0431.s"}],"edges":[{"from":"k","to":"b"},{"from":"m","to":"b"},{"from":"z","to":"b"},{"from":"b","to":"c"},{"from":"c","to":"d"},{"from":"d","to":"s"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-q431__q0431.alt":"Akışta kişiler Melis ve Ozan, mekân sınıf medya köşesi ve zaman ders çıkışı olarak başlangıç olayına bağlanır. Başlangıçta Ozan sınıf tartışmasından kısa bir videoyu paylaşır. Ardından Melis, sözünün kesik verildiğini ve paylaşılmak istemediğini söyler. Ozan videoyu kaldırıp Melis’le konuşur. Sonuçta ikisi, sonraki kayıtlarda paylaşım öncesi izin alma ve sözleri bağlamından koparmama kuralında anlaşır.","tr-g07-turkce-q431__q0431.caption":"Kişilerin çatışma ve sonucu değiştirdiği hikâye akışı","tr-g07-turkce-q431__q0431.k":"Kişiler: Melis ve Ozan","tr-g07-turkce-q431__q0431.m":"Mekân: sınıf medya köşesi","tr-g07-turkce-q431__q0431.z":"Zaman: ders çıkışı","tr-g07-turkce-q431__q0431.b":"Başlangıç: Ozan tartışmadan kısa bir video paylaşır","tr-g07-turkce-q431__q0431.c":"Çatışma: Melis sözünün kesildiğini ve paylaşılmak istemediğini belirtir","tr-g07-turkce-q431__q0431.d":"Karar: Ozan videoyu kaldırır ve Melis’le konuşur","tr-g07-turkce-q431__q0431.s":"Sonuç: izin alma ve bağlamı koruma kuralında anlaşırlar"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0431","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"2fa39cb5e81da21bb56a71b84aafa68a4aabf01bf987661effd1bbf5324c8a06","reviewDecisionSha256":"ae3a1d10580a250703699fe3c9bd80bcc410179344aabfa4c5a87d7ea0b91c5d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:2fa39cb5e81da21bb56a71b84aafa68a4aabf01bf987661effd1bbf5324c8a06","reviewedHash":"sha256:2fa39cb5e81da21bb56a71b84aafa68a4aabf01bf987661effd1bbf5324c8a06","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ae3a1d10580a250703699fe3c9bd80bcc410179344aabfa4c5a87d7ea0b91c5d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q431","contentProjectionSha256":"2fa39cb5e81da21bb56a71b84aafa68a4aabf01bf987661effd1bbf5324c8a06","reviewDecisionSha256":"ae3a1d10580a250703699fe3c9bd80bcc410179344aabfa4c5a87d7ea0b91c5d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q432","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n137","noteKey":"tr.g07.turkce.n137","objective":"T.D.7.21","objectiveId":"T.D.7.21","objectiveCode":"T.D.7.21","objectives":["T.D.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-40","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-185","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":2,"question":"Bir videoda anlatıcı “Kullandığın sandalyeyi yerine koy.” derken ekranda bir öğrencinin sandalyeyi masanın altına yerleştirdiği görülmektedir. Görüntünün bu videodaki temel işlevi hangisidir?","choices":["Görüntü, anlatıcının söylemediği yayın tarihini ve hazırlayan kurum bilgisini verir.","Görüntü, sözlü iletiye karşı çıkarak sandalyenin masadan uzakta bırakılmasını önerir.","Görüntü, videonun güncel ve uzmanlarca hazırlanmış güvenilir bir kaynak olduğunu kanıtlar.","Görüntü, sözle verilen sorumluluğu uygulanmış bir davranışla somutlaştırıp destekler."],"correct":3,"distractorWhy":["Görüntüde yayın tarihine ilişkin bilgi yoktur; davranışın uygulanışı gösterilmektedir.","Görsel, anlatıcının sözüyle uyumludur; farklı veya karşıt bir kural sunmaz.","Bir davranışın gösterilmesi, içeriği hazırlayan kaynağın güvenilirliğine tek başına kanıt değildir.","Bu seçenek doğrudur; görsel, sözlü emri uygulanmış hâliyle göstererek anlamı destekler."],"explanation":"Anlatıcı genel sorumluluğu sözle belirtir; görüntü ise sandalyenin nasıl yerine konduğunu gösterir. Böylece görsel, sözlü iletinin anlamını somutlaştırıp destekler. Yeni tarih vermez, iletiyle çelişmez ve kaynak güvenilirliğini kanıtlamaz.","difficultyReason":"Öğrencinin söz ve görüntü arasındaki doğrudan destek ilişkisini tanıması ve bunu yeni bilgi, çelişki ve kaynak kanıtından ayırması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0432","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4f417072f620294651e5234f1be74974263cae595439a441f56bb01b5e2928a8","reviewDecisionSha256":"2aa5a4501672ece4edf8fb49094ee91c32dc4646109fbe91b3a028c089c9fb39","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4f417072f620294651e5234f1be74974263cae595439a441f56bb01b5e2928a8","reviewedHash":"sha256:4f417072f620294651e5234f1be74974263cae595439a441f56bb01b5e2928a8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2aa5a4501672ece4edf8fb49094ee91c32dc4646109fbe91b3a028c089c9fb39; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q432","contentProjectionSha256":"4f417072f620294651e5234f1be74974263cae595439a441f56bb01b5e2928a8","reviewDecisionSha256":"2aa5a4501672ece4edf8fb49094ee91c32dc4646109fbe91b3a028c089c9fb39","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q433","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n137","noteKey":"tr.g07.turkce.n137","objective":"T.D.7.21","objectiveId":"T.D.7.21","objectiveCode":"T.D.7.21","objectives":["T.D.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-40","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-185","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":4,"question":"Bir tartışma videosunda anlatıcı yalnız “Söz isteyenler sırayla konuşur.” demektedir. Ekranda ise konuşmaya başlayan her öğrenci için doksan saniyeden geriye sayan bir sayaç görünmektedir. Sayaç hangi işlevi üstlenir?","choices":["Sayaç, konuşmada verilmeyen doksan saniyelik süre sınırını ekleyerek yeni bilgi sağlar.","Sayaç, sırayla konuşma cümlesini farklı biçimde tekrar eder; uygulamaya ayrıntı eklemez.","Sayaç, yalnız acele duygusu oluşturur; konuşma düzeni veya süresi hakkında bilgi taşımaz.","Sayaç, konuşmacıların görüşlerinin doğru ve güvenilir olduğunu süre üzerinden kanıtlar."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; doksan saniyelik sınır yalnız görsel sayaçtan öğrenildiği için öge tek başına yeni anlam oluşturur.","Sayaç, “sırayla konuşma” bilgisini tekrar etmekle kalmaz; ayrıca konuşma süresi ekler.","Geri sayım uygulama kuralı taşır; işlevi yalnız atmosfer veya duygu oluşturmak değildir.","Süre göstergesi görüşlerin doğruluğuna kanıt olmaz; yalnız konuşma düzeni hakkında bilgi verir."],"explanation":"Anlatıcı söz sırasından bahsetmekte, konuşma süresini söylememektedir. Doksan saniyelik sayaç bu nedenle başka bir ögede bulunmayan uygulama bilgisini verir. Sayaç, sırayla konuşma cümlesinin yalnız tekrarı ya da duygusal bir ayrıntı değildir.","difficultyReason":"Öğrencinin aynı videodaki sözlü ve görsel bilgiyi karşılaştırıp görsel ögenin tekrardan öte, bağımsız bir kural eklediğini belirlemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0433","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"105b7c6b9ab060ba0a501e680c2299c02d69ea8fa329449eb195f7aed5ffd90a","reviewDecisionSha256":"9d799dbafe8a927e43d24721943aee8f4a8ff3d698c88345423a5bd275c59e79","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:105b7c6b9ab060ba0a501e680c2299c02d69ea8fa329449eb195f7aed5ffd90a","reviewedHash":"sha256:105b7c6b9ab060ba0a501e680c2299c02d69ea8fa329449eb195f7aed5ffd90a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9d799dbafe8a927e43d24721943aee8f4a8ff3d698c88345423a5bd275c59e79; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q433","contentProjectionSha256":"105b7c6b9ab060ba0a501e680c2299c02d69ea8fa329449eb195f7aed5ffd90a","reviewDecisionSha256":"9d799dbafe8a927e43d24721943aee8f4a8ff3d698c88345423a5bd275c59e79","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q434","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n137","noteKey":"tr.g07.turkce.n137","objective":"T.D.7.21","objectiveId":"T.D.7.21","objectiveCode":"T.D.7.21","objectives":["T.D.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-40","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-185","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":5,"question":"Bir animasyonda anlatıcı “Paylaşılan masayı sonraki kullanıcı için hazır bırak.” demektedir. Ekrandaki üç simge sırasıyla açık dosyaları kapatmayı, kişisel notları almayı ve sandalyeyi yerine koymayı göstermektedir. Son karede düzenli masa görünür; müzik de yavaşlayarak sakinleşir. İzleyicinin “Masayı nasıl hazır bırakırım?” sorusuna cevap verebilmesi için hangi ögenin çıkarılması en büyük bilgi kaybına yol açar?","choices":["Son bölümde müziğin yavaşlaması","Üç uygulama adımını sırayla gösteren simgeler","Düzen tamamlandıktan sonra görünen temiz masa görüntüsü","Videonun başındaki genel sorumluluk cümlesi"],"correct":1,"distractorWhy":["Müzik sürecin duygusal tonunu destekler ancak masayı hazırlama adımlarını öğretmez; çıkarılması işlem bilgisini azaltmaz.","Bu seçenek doğrudur; üç davranışın sırası yalnız simgelerle verildiği için “nasıl yapılır” bilgisinin ana taşıyıcısıdır.","Temiz masa görüntüsü hedeflenen sonucu somutlaştırır fakat sonuca ulaşmak için gereken üç adımı tek tek açıklamaz.","Genel cümle sorumluluğun amacını kurar; ancak ayrıntılı uygulama yolları simgelerde bulunduğundan “nasıl” görevi için en büyük kayıp onda olmaz."],"explanation":"Genel cümle ne yapılması gerektiğini, temiz masa sonucu, müzik ise tamamlanma duygusunu verir. “Nasıl?” sorusunun ayrıntılı cevabı yalnız üç simgede bulunur: dosyaları kapatma, kişisel notları alma ve sandalyeyi yerleştirme. Bu simgeler çıkarılırsa uygulanabilir adımlar kaybolur.","difficultyReason":"Öğrencinin her çoklu ortam ögesinin ayrı işlevini belirlemesi, göreve özgü çıkarma deneyi yapması ve bilgi kaybını işlevsel önem üzerinden değerlendirmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0434","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cdb75a6ebb61ca7c123126a18f9d1374b5337b78ff65d71d9794dbfff9d703ed","reviewDecisionSha256":"7400da9a5f86b34c3d2118c2b86acf6489cabf32bf7485e9bcd9375205a9e0e1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:cdb75a6ebb61ca7c123126a18f9d1374b5337b78ff65d71d9794dbfff9d703ed","reviewedHash":"sha256:cdb75a6ebb61ca7c123126a18f9d1374b5337b78ff65d71d9794dbfff9d703ed","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7400da9a5f86b34c3d2118c2b86acf6489cabf32bf7485e9bcd9375205a9e0e1; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q434","contentProjectionSha256":"cdb75a6ebb61ca7c123126a18f9d1374b5337b78ff65d71d9794dbfff9d703ed","reviewDecisionSha256":"7400da9a5f86b34c3d2118c2b86acf6489cabf32bf7485e9bcd9375205a9e0e1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q435","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n137","noteKey":"tr.g07.turkce.n137","objective":"T.D.7.21","objectiveId":"T.D.7.21","objectiveCode":"T.D.7.21","objectives":["T.D.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-40","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-185","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":5,"question":"Bir okul meclisi videosunda anlatıcı “Bütün başvurular geliş sırasına göre değerlendirilir.” demektedir. Aynı anda ekrandaki animasyonda mavi renkle yazılmış bir başvuru, daha önce gelen iki başvurunun önüne açıklama yapılmadan taşınmaktadır. Çoklu ortam ögelerini çözümleyen bir öğrenci hangi sonuca ulaşmalıdır?","choices":["Hareketli animasyon, geliş sırasına ilişkin anlatıcı sözünden her durumda daha güvenilirdir.","Anlatıcı ciddi konuştuğu için görseldeki gerekçesiz sıra değişikliğinin hiçbir anlamı yoktur.","Sözlü iletiyle görsel sıra çelişir; adalet mesajı değerlendirilmeden önce uyumsuzluk açıklanmalıdır.","Uyumlu arka plan müziği, söz ve görüntü arasındaki sıra uyuşmazlığını kendiliğinden giderir."],"correct":2,"distractorWhy":["Hareketli olmak doğruluk ölçütü değildir; görselin sözle ilişkisi ve dayanağı incelenmelidir.","Anlatıcı sesi görsel bilgiyi geçersiz kılmaz; aynı anda verilen sıra değişikliği anlamlı bir çelişki oluşturur.","Bu seçenek doğrudur; iki kanalın karşıt bilgisini belirler ve kanıtsız biçimde birini seçmek yerine açıklama ister.","Müzik duygusal ton sağlayabilir fakat içerik çelişkisini mantıksal olarak çözemez."],"explanation":"Anlatıcı geliş sırasını savunurken animasyon bir başvuruyu gerekçesiz biçimde öne taşır. İki öge aynı süreç hakkında karşıt bilgi verir. Çözümleme yapan öğrenci bir ögeyi otomatik olarak üstün saymak yerine çelişkiyi belirlemeli ve açıklama gereksinimini belirtmelidir.","difficultyReason":"Öğrencinin eş zamanlı iki kanaldaki bilgiyi karşılaştırması, çelişkiyi saptaması ve medya türüne dayalı otomatik üstünlük yerine ihtiyatlı bir değerlendirme kurması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0435","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b85def997b1ead7681c0e2d6bd9f0fa6bf2a113f432d7e64e2f23bfb8965341b","reviewDecisionSha256":"c2ee999fdaa3516c444f8d952018f0a9a79e5474ffd7346bf65c7d9e4ae59858","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b85def997b1ead7681c0e2d6bd9f0fa6bf2a113f432d7e64e2f23bfb8965341b","reviewedHash":"sha256:b85def997b1ead7681c0e2d6bd9f0fa6bf2a113f432d7e64e2f23bfb8965341b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c2ee999fdaa3516c444f8d952018f0a9a79e5474ffd7346bf65c7d9e4ae59858; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q435","contentProjectionSha256":"b85def997b1ead7681c0e2d6bd9f0fa6bf2a113f432d7e64e2f23bfb8965341b","reviewDecisionSha256":"c2ee999fdaa3516c444f8d952018f0a9a79e5474ffd7346bf65c7d9e4ae59858","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q436","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n137","noteKey":"tr.g07.turkce.n137","objective":"T.D.7.21","objectiveId":"T.D.7.21","objectiveCode":"T.D.7.21","objectives":["T.D.7.21"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-40","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-66","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-185","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-186"],"level":5,"question":"Aşağıdaki tabloda güvenli geri bildirim videosundaki dört öge gösterilmiştir. Ögeler arasındaki anlam ilişkilerini doğru sınıflandıran seçenek hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Yazı ile anlatıcı ilgisiz kurallar verir; sayaç yalnız heyecan oluşturur, süre bilgisi taşımaz.","Çarpılı ad etiketi süreyi tekrarlar; anlatıcı hem kimlik kuralını hem süre sınırını verir.","Dört öge de aynı cümleyi tekrar eder; simge ve sayaç yeni ayrıntı eklemez.","Yazı ve ses aynı ilkeyi verir; simge davranışı somutlaştırır, sayaç yeni süre bilgisi ekler."],"correct":3,"distractorWhy":["Yazı ve anlatıcı aynı güvenli geri bildirim ilkesini paylaşır; sayaç da yalnız duygu değil süre kuralı taşır.","Çarpılı ad etiketi kimlik belirtmeme davranışını gösterir; süre bilgisini sayaç verir ve anlatıcı yirmi saniyeden söz etmez.","Ögeler tümüyle aynı değildir; simge davranışı somutlaştırır, sayaç bağımsız süre bilgisi ekler.","Bu seçenek doğrudur; tekrar, destekleme ve tek başına yeni bilgi oluşturma işlevlerini tablodaki kanıtlarla eşleştirir."],"explanation":"Ekran yazısı ve anlatıcı kimlik belirtmeden görüş bildirme ilkesini aynı anlamla verir. Çarpılı ad etiketi, ad yazmama davranışını görsel olarak somutlaştırır. Yirmi saniyelik sayaç ise başka bir ögede söylenmeyen süre sınırını eklediği için yeni bilgi oluşturur. Bu ilişkilerin tümünü dördüncü seçenek doğru sınıflandırır.","difficultyReason":"Öğrencinin tablo üzerinden dört ayrı ögeyi birlikte değerlendirmesi ve eş anlam, somutlaştırıcı destek ile bağımsız bilgi üretimini tek sentezde ayırması gerekir.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q436__q0436.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q436__q0436.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q436__q0436.h1","tr-g07-turkce-q436__q0436.h2","tr-g07-turkce-q436__q0436.h3"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r1c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r1c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r2c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r2c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r3c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r3c3"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r4c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r4c2"},{"key":"tr-g07-turkce-q436__q0436.r4c3"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q436__q0436.alt":"Üç sütunlu tabloda güvenli geri bildirim videosunun ekran yazısı, anlatıcı sesi, çarpılı ad etiketi ve yirmi saniyelik sayaç ögeleri yer alır. Ekran yazısında “Görüşünü paylaş, kimliğini yazma.” cümlesi görünür. Anlatıcı “Adını belirtmeden önerini söyle.” der. Çarpılı ad etiketi bir ismin yazılmamasını gösterir. Sayaç, görüşün yirmi saniye içinde kaydedileceğini belirtir.","tr-g07-turkce-q436__q0436.caption":"Güvenli geri bildirim videosundaki ögeler","tr-g07-turkce-q436__q0436.h1":"Öge","tr-g07-turkce-q436__q0436.h2":"Gözlenen kullanım","tr-g07-turkce-q436__q0436.h3":"Başka ögede aynı bilgi var mı?","tr-g07-turkce-q436__q0436.r1c1":"Ekran yazısı","tr-g07-turkce-q436__q0436.r1c2":"Görüşünü paylaş, kimliğini yazma.","tr-g07-turkce-q436__q0436.r1c3":"Anlatıcı aynı temel ilkeyi söyler","tr-g07-turkce-q436__q0436.r2c1":"Anlatıcı sesi","tr-g07-turkce-q436__q0436.r2c2":"Adını belirtmeden önerini söyle.","tr-g07-turkce-q436__q0436.r2c3":"Ekran yazısıyla aynı temel anlam","tr-g07-turkce-q436__q0436.r3c1":"Görsel simge","tr-g07-turkce-q436__q0436.r3c2":"Çarpı işaretli ad etiketi","tr-g07-turkce-q436__q0436.r3c3":"Davranışı görsel olarak gösterir","tr-g07-turkce-q436__q0436.r4c1":"Hareketli sayaç","tr-g07-turkce-q436__q0436.r4c2":"Yirmi saniyeden geriye sayar","tr-g07-turkce-q436__q0436.r4c3":"Süre başka bir ögede verilmez"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0436","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1b738a018559b4e439b858282098999c0db4eadc894feb06a8f7847e24805a4f","reviewDecisionSha256":"9072b1f3171242a6977494bb752f4ff3b9f6de193b5123a832c8fdec643a03b5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1b738a018559b4e439b858282098999c0db4eadc894feb06a8f7847e24805a4f","reviewedHash":"sha256:1b738a018559b4e439b858282098999c0db4eadc894feb06a8f7847e24805a4f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9072b1f3171242a6977494bb752f4ff3b9f6de193b5123a832c8fdec643a03b5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q436","contentProjectionSha256":"1b738a018559b4e439b858282098999c0db4eadc894feb06a8f7847e24805a4f","reviewDecisionSha256":"9072b1f3171242a6977494bb752f4ff3b9f6de193b5123a832c8fdec643a03b5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q437","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n138","noteKey":"tr.g07.turkce.n138","objective":"T.D.7.27","objectiveId":"T.D.7.27","objectiveCode":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-68","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-187"],"level":1,"question":"Aşağıdaki ifadelerden hangisi dinleme sürecine ilişkin kanıta dayalı bir öz yansıtma örneğidir?","choices":["Bütün cümleleri yazınca görüşleri karıştırdım; sonraki kayıtta konuşmacı-görüş tablosu kullanacağım.","Ben iyi bir dinleyici değilim; hangi yöntemi denersem deneyeyim konuşmacıları yine karıştırırım.","Dört sorudan ikisini doğru yaptım; hangi davranışın sonuca yol açtığını incelememe gerek yok.","Kayıt sıkıcıydı; kendi dinleme davranışımı değerlendirmeden bu tür çalışmaları bırakacağım."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; sorun kanıtla belirlenmiş, değiştirilebilir davranışla ilişkilendirilmiş ve uygun tedbir önerilmiştir.","“İyi dinleyici değilim” kalıcı ve kanıtsız bir kişilik etiketidir; hangi davranışın değişeceğini göstermez.","Doğru sayısı sonuç bilgisidir; sürecin güçlü ve gelişmeye açık yönlerini açıklamadığı için öz yansıtma tamamlanmaz.","Kayıdı bütünüyle suçlayıp çalışmayı bırakmak, kişinin kendi dinleme davranışını incelemesine ve uyarlamasına imkân vermez."],"explanation":"İlk ifade somut bir sonucu, bu sonuca yol açan davranışı ve uygulanabilir bir tedbiri birlikte açıklar. Böylece kişilik etiketi kullanmadan süreç kanıtına dayanır. Diğer ifadeler ya kalıcı etiket, yalnız puan, kaynak suçlama veya görevi bırakma içerir.","difficultyReason":"Öğrencinin kanıt, davranış ve tedbir içeren öz yansıtmayı; etiketleme, yalnız sonuç bildirme ve kaçınma ifadelerinden ayırması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0437","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"275a0b7a6ba48a5e074eebaa88071170a5639f358950cb202028ca51ca162e7d","reviewDecisionSha256":"9b0f1ace0aa2e5bde61b93d8b0b8cdd174e1c0fcad27458a6210f7b68a0a3303","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:275a0b7a6ba48a5e074eebaa88071170a5639f358950cb202028ca51ca162e7d","reviewedHash":"sha256:275a0b7a6ba48a5e074eebaa88071170a5639f358950cb202028ca51ca162e7d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9b0f1ace0aa2e5bde61b93d8b0b8cdd174e1c0fcad27458a6210f7b68a0a3303; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q437","contentProjectionSha256":"275a0b7a6ba48a5e074eebaa88071170a5639f358950cb202028ca51ca162e7d","reviewDecisionSha256":"9b0f1ace0aa2e5bde61b93d8b0b8cdd174e1c0fcad27458a6210f7b68a0a3303","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q438","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n138","noteKey":"tr.g07.turkce.n138","objective":"T.D.7.27","objectiveId":"T.D.7.27","objectiveCode":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-68","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-187"],"level":1,"question":"Bir öğrenci, sonraki dinleme çalışması için ölçülebilir bir hedef belirlemek istemektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu amaca en uygundur?","choices":["Sonraki kayıtlarda daha dikkatli olup anlamadığım yerleri azaltmaya çalışacağım.","Beş dakikalık kayıtta üç öneriyi ve gerekçelerini iki sütunlu tabloya yazacağım.","Her kayıttaki bütün ayrıntıları tek seferde, hiçbir bölümü kaçırmadan anlayacağım.","Fırsat buldukça daha çok kayıt dinleyeceğim, ancak ürün ve başarı ölçütü belirlemeyeceğim."],"correct":1,"distractorWhy":["“Daha dikkatli” ifadesi hangi davranışın, ne kadar süreyle ve hangi ürünle değerlendirileceğini belirtmez.","Bu seçenek doğrudur; süre, sayı, içerik ve not aracı açık olduğu için gözlenebilir ve ölçülebilir bir hedeftir.","Her şeyi eksiksiz anlama hedefi sınırı belirsiz ve gerçekçi olmayan mutlak bir beklentidir.","Daha çok dinlemek bir niyettir; hangi görev ürününün başarılacağını ve ölçütün ne olduğunu açıklamaz."],"explanation":"İkinci hedef; süreyi, çıkarılacak öğe sayısını, kanıt türünü ve kullanılacak aracı belirtir. Bu nedenle çalışma sonunda hedefe ulaşılıp ulaşılmadığı gözlenebilir. Diğer hedefler belirsiz, sınırsız veya ölçülmesi güç ifadelerdir.","difficultyReason":"Öğrencinin genel niyetlerle süre, sayı, ürün ve araç içeren ölçülebilir hedef arasındaki temel farkı tanıması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0438","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6b5ecd0c1afbf8fa0f7e7df9da0af35afa76a1f6c4d7defd5d635b1f9345287e","reviewDecisionSha256":"6ee0884e186cbc7d41c61ff034b4546b0a0d19bf8e006f27f2eeeaae4d6c7721","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6b5ecd0c1afbf8fa0f7e7df9da0af35afa76a1f6c4d7defd5d635b1f9345287e","reviewedHash":"sha256:6b5ecd0c1afbf8fa0f7e7df9da0af35afa76a1f6c4d7defd5d635b1f9345287e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6ee0884e186cbc7d41c61ff034b4546b0a0d19bf8e006f27f2eeeaae4d6c7721; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q438","contentProjectionSha256":"6b5ecd0c1afbf8fa0f7e7df9da0af35afa76a1f6c4d7defd5d635b1f9345287e","reviewDecisionSha256":"6ee0884e186cbc7d41c61ff034b4546b0a0d19bf8e006f27f2eeeaae4d6c7721","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q439","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n138","noteKey":"tr.g07.turkce.n138","objective":"T.D.7.27","objectiveId":"T.D.7.27","objectiveCode":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-68","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-187"],"level":4,"question":"Selin’in hedefi bir videodaki dört güvenli iletişim davranışını sıralamaktır. İlk izleyişte üç davranışı yazar; hareketli simgelere bakarken anlatıcının üçüncü gerekçesini kaçırdığını not eder. İkinci izleyişte önce yalnız sesi dinler, sonra simgeleri kontrol eder ve dört davranışı tamamlar. Selin’in güçlü yönü, gelişmeye açık yönü ve tedbiri en doğru hangi seçenekte verilmiştir?","choices":["Güçlü: videoyu beğenmek; gelişme: konuyu zor bulmak; tedbir: yöntemi değiştirmeden daha renkli video seçmek.","Güçlü: ilk turda eksik yazmak; gelişme: yeniden izlemek; tedbir: sonraki videoda hiç not almamak.","Güçlü: eksiği fark edip yeniden izlemek; gelişme: dikkati iki kanala bölmek; tedbir: kanalları ayrı turlarda incelemek.","Güçlü: dört davranışı ilk turda bulmak; gelişme: boş satırı kanıt saymak; tedbir: hareketli bölümlerde videoyu hızlandırmak."],"correct":2,"distractorWhy":["Beğeni süreç başarısının kanıtı değildir; “konu zor” ifadesi değiştirilebilir davranışı tanımlamaz ve renk seçimi sorunu çözmez.","İlk seferde eksik yazmak güçlü yön değildir; yeniden izlemek gelişmeye açık yön değil, eksiği gidermek için kullanılan olumlu davranıştır.","Bu seçenek doğrudur; güçlü yönü, dikkat yönetimindeki gelişme alanını ve ona doğrudan karşılık gelen tedbiri kanıtlarla eşleştirir.","Selin ilk turda dört davranışı bulmamıştır; kanıt kullanmak gelişme sorunu değildir ve videoyu hızlandırmak dikkat bölünmesini artırabilir."],"explanation":"Selin ilk üründeki eksikliği fark etmiş ve tahmin etmek yerine yeniden izleyerek kanıt toplamıştır; bu güçlü yöndür. Kaçırma nedeni, ses ile hareketli simgelere aynı anda odaklanmasıdır. İki kanalı ayrı turlarda incelemek bu belirli soruna uygun tedbirdir.","difficultyReason":"Öğrencinin aynı olay içinden başarı sağlayan davranışı, sonucu sınırlayan dikkat sorununu ve bu soruna özgü uygulanabilir tedbiri üçlü olarak eşleştirmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0439","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cbfa94615e14fe3516107160714d3de285e63fa46e43fe5ed45af8b54373d04e","reviewDecisionSha256":"8dbf1367754f3019989d1f7bb670ba4e76f4ec96008f6007b038f19b5e06ed08","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:cbfa94615e14fe3516107160714d3de285e63fa46e43fe5ed45af8b54373d04e","reviewedHash":"sha256:cbfa94615e14fe3516107160714d3de285e63fa46e43fe5ed45af8b54373d04e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8dbf1367754f3019989d1f7bb670ba4e76f4ec96008f6007b038f19b5e06ed08; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q439","contentProjectionSha256":"cbfa94615e14fe3516107160714d3de285e63fa46e43fe5ed45af8b54373d04e","reviewDecisionSha256":"8dbf1367754f3019989d1f7bb670ba4e76f4ec96008f6007b038f19b5e06ed08","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q440","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-d-7-27","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Dinleme/İzleme","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-dinleme-izleme","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-d-7-27","noteId":"tr.g07.turkce.n138","noteKey":"tr.g07.turkce.n138","objective":"T.D.7.27","objectiveId":"T.D.7.27","objectiveCode":"T.D.7.27","objectives":["T.D.7.27"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"sourceEvidence":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-41","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-68","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-187"],"level":4,"question":"Aşağıdaki öz yansıtma akışında “Tedbir” düğümü boş bırakılmıştır. Akışın kanıt ve değerlendirme bölümleriyle en tutarlı tedbir hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Daha uzun kayıt seçip aynı biçimde bütün cümleleri ayrıntılı yazmayı sürdürmek","Karışan konuşmacıyı yeniden dinlemeden tahmin edip tabloyu belleğe göre doldurmak","Daha dikkatli olmaya karar verip kullanılacak not aracını ve yöntemi belirtmemek","Konuşmacı-öneri-kanıt sütunları açıp yalnız anahtar kelimeleri ilgili satıra yazmak"],"correct":3,"distractorWhy":["Aynı not alma davranışını sürdürmek, kanıtta görülen karışıklığın nedenini değiştirmez; yalnız kayıt süresini artırır.","Tahmin kullanmak eksik kanıtı gizler ve konuşmacı-görüş eşleştirmesini güvenilir biçimde geliştirmez.","“Daha dikkatli” ifadesi uygulanacak araç ve davranışı belirtmediği için ölçülebilir bir tedbir değildir.","Bu seçenek doğrudur; gelişmeye açık yönü doğrudan hedefleyen, uygulanabilir ve yeni hedefle uyumlu bir not düzeni önerir."],"explanation":"Akıştaki kanıt, öğrencinin bütün cümleleri yazdığı için bir konuşmacının önerisini karıştırdığını göstermektedir. Tedbir bu davranışı doğrudan değiştirmelidir. Konuşmacı-öneri-kanıt tablosu ve anahtar kelime kullanımı bilgileri ayırır; yeni hedefte üç görüşü doğru eşleştirmeyi ölçülebilir hâle getirir.","difficultyReason":"Öğrencinin görsel döngüde hedef, ürün kanıtı ve gelişme alanı arasındaki nedensel ilişkiyi okuyup bunlara özgü somut bir tedbir seçmesi gerekir.","figure":{"kind":"flow","altTextKey":"tr-g07-turkce-q440__q0440.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q440__q0440.caption","direction":"right","nodes":[{"id":"h","labelKey":"tr-g07-turkce-q440__q0440.h"},{"id":"u","labelKey":"tr-g07-turkce-q440__q0440.u"},{"id":"k","labelKey":"tr-g07-turkce-q440__q0440.k"},{"id":"d","labelKey":"tr-g07-turkce-q440__q0440.d"},{"id":"t","labelKey":"tr-g07-turkce-q440__q0440.t"},{"id":"y","labelKey":"tr-g07-turkce-q440__q0440.y"}],"edges":[{"from":"h","to":"u"},{"from":"u","to":"k"},{"from":"k","to":"d"},{"from":"d","to":"t"},{"from":"t","to":"y"}]},"labels":{"tr-g07-turkce-q440__q0440.alt":"Sağa ilerleyen öz yansıtma akışında hedef, uygulama, kanıt, değerlendirme, boş bırakılan tedbir ve yeni hedef düğümleri yer alır. Hedef üç konuşmacının önerisini birer kanıtla eşleştirmektir. Uygulamada öğrenci her cümleyi yazmıştır. Kanıtta iki eşleştirme doğru, bir konuşmacının önerisi karışıktır. Değerlendirmede uzun cümlelerin ana fikirleri görünmez kıldığı belirtilir. Tedbir düğümünde soru işareti vardır. Yeni hedef, beş dakikalık kayıtta üç görüşü doğru eşleştirmektir.","tr-g07-turkce-q440__q0440.caption":"Kanıttan uygun tedbire ilerleyen öz yansıtma akışı","tr-g07-turkce-q440__q0440.h":"Hedef: üç konuşmacının önerisini birer kanıtla eşleştir","tr-g07-turkce-q440__q0440.u":"Uygulama: her cümleyi ayrıntılı biçimde yaz","tr-g07-turkce-q440__q0440.k":"Kanıt: iki eşleştirme doğru, bir konuşmacının önerisi karışık","tr-g07-turkce-q440__q0440.d":"Değerlendirme: uzun cümleler ana fikirleri görünmez kıldı","tr-g07-turkce-q440__q0440.t":"Tedbir: ?","tr-g07-turkce-q440__q0440.y":"Yeni hedef: beş dakikalık kayıtta üç görüşü doğru eşleştir"},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0440","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"03f162cc0127b24f750a76aef92d5ca297b4066165cc8198cc77b5f4fe6821d0","reviewDecisionSha256":"7c63c91ac109e185bad988e13308ec2429c77ea6ebfdcbe3d067faaf4d8b3240","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:03f162cc0127b24f750a76aef92d5ca297b4066165cc8198cc77b5f4fe6821d0","reviewedHash":"sha256:03f162cc0127b24f750a76aef92d5ca297b4066165cc8198cc77b5f4fe6821d0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7c63c91ac109e185bad988e13308ec2429c77ea6ebfdcbe3d067faaf4d8b3240; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q440","contentProjectionSha256":"03f162cc0127b24f750a76aef92d5ca297b4066165cc8198cc77b5f4fe6821d0","reviewDecisionSha256":"7c63c91ac109e185bad988e13308ec2429c77ea6ebfdcbe3d067faaf4d8b3240","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q441","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n144","noteKey":"tr.g07.turkce.n144","objective":"T.O.7.1","objectiveId":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Elif'in görevi, okul bahçesindeki ortak spor araçlarının kullanımında hak ile sorumluluk arasındaki ilişkiyi iki örnekle açıklamaktır. Bunun için on dakikası vardır. Aşağıdaki materyallerden hangisi Elif'in amacına en uygundur?","choices":["Öğrenciler için hazırlanmış, yayımlayanı belli, iki sayfalık ve iki olay örneği içeren açıklayıcı metin","Kimin yazdığı belirtilmeyen, yalnızca ‘Ortak eşya herkesindir.’ görüşünü bildiren tek cümlelik yorum","Spor araçlarının geçmişten bugüne gelişimini anlatan yirmi sayfalık araştırma yazısı","Bahçedeki araçların fotoğraflarından oluşan fakat kullanım haklarına değinmeyen albüm"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; amaçla ilgili iki örnek sunar, düzeyi ve süresi uygundur, kaynağı da izlenebilir.","Tek cümlelik ve kaynağı belirsiz bir görüş, hak-sorumluluk ilişkisini iki örnekle açıklama görevini karşılamaz.","Metin güvenilir olabilir ancak konusu araçların tarihidir ve uzunluğu on dakikalık görev için uygun değildir.","Fotoğraflar araçları tanıtır; kullanım hakkı ile sorumluluk arasındaki ilişkiyi açıklayacak içerik sağlamaz."],"explanation":"Elif'in çıktısı, hak ile sorumluluk arasındaki ilişkiyi iki örnekle açıklamaktır. Birinci materyal doğrudan bu ilişkiyi örneklerle ele alır, öğrenci düzeyindedir, on dakikada incelenebilecek uzunluktadır ve yayımlayanı bellidir.","difficultyReason":"Soru, açık bir okuma amacı ile süre, düzey, içerik ve kaynak ölçütlerini doğrudan eşleştirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0441","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c05e2e61f4a220a27bab90b98ce812f25145561345435dd3d776df85d7e4748e","reviewDecisionSha256":"cff5306b9566d802b86f02266d61ec1335892280c91e0e95ac0c33fc36676f00","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c05e2e61f4a220a27bab90b98ce812f25145561345435dd3d776df85d7e4748e","reviewedHash":"sha256:c05e2e61f4a220a27bab90b98ce812f25145561345435dd3d776df85d7e4748e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:cff5306b9566d802b86f02266d61ec1335892280c91e0e95ac0c33fc36676f00; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q441","contentProjectionSha256":"c05e2e61f4a220a27bab90b98ce812f25145561345435dd3d776df85d7e4748e","reviewDecisionSha256":"cff5306b9566d802b86f02266d61ec1335892280c91e0e95ac0c33fc36676f00","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q442","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n144","noteKey":"tr.g07.turkce.n144","objective":"T.O.7.1","objectiveId":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Arda, okuduğu metindeki ‘hak’, ‘sorumluluk’ ve ‘sonuç’ bilgilerini birbirine karıştırmaktadır. Bu üç bilgi arasındaki bağı düzenlemek için aşağıdaki yardımcı materyallerden hangisini kullanmalıdır?","choices":["Metindeki bütün kelimeleri alfabetik sıraya koyan sözlük sayfası","Hak, sorumluluk ve sonuç başlıklı üç sütunlu karşılaştırma tablosu","Metnin kapağını yeniden tasarlamak için boş bir çizim kâğıdı","Aynı temayla ilgisi bulunmayan kısa bir tanıtım videosu"],"correct":1,"distractorWhy":["Sözlük bilinmeyen kelimeleri açıklayabilir; ancak üç kavram arasındaki ilişkiyi düzenlemez.","Bu seçenek doğrudur; üç sütun, metindeki her olay için hak-sorumluluk-sonuç bağını görünür kılar.","Kapak tasarımı metnin görsel sunumunu değiştirir, kavramlar arasındaki ilişkiyi çözümlemeye yardım etmez.","Konuyla ilgisiz bir video, Arda'nın okuduğu metindeki bilgileri sınıflandırma ihtiyacını karşılamaz."],"explanation":"Arda'nın sorunu kelime anlamı değil, üç kavramın hangi olayda nasıl bağlandığını ayırmaktır. Üç sütunlu tablo her olayın hakkını, buna bağlı sorumluluğu ve ortaya çıkan sonucu aynı satırda göstermeyi sağlar.","difficultyReason":"Öğrencinin belirli bir anlama güçlüğüne uygun yardımcı materyalin işlevini tanıması beklenir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0442","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e2a1eb6fadbf468acc449ed1d437151f585eacc461e498892cef8ae6de0354f3","reviewDecisionSha256":"1dd21bbbb379410957f30e8adf9a3d5337807504cf011f302e6b22d284c85cde","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e2a1eb6fadbf468acc449ed1d437151f585eacc461e498892cef8ae6de0354f3","reviewedHash":"sha256:e2a1eb6fadbf468acc449ed1d437151f585eacc461e498892cef8ae6de0354f3","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1dd21bbbb379410957f30e8adf9a3d5337807504cf011f302e6b22d284c85cde; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q442","contentProjectionSha256":"e2a1eb6fadbf468acc449ed1d437151f585eacc461e498892cef8ae6de0354f3","reviewDecisionSha256":"1dd21bbbb379410957f30e8adf9a3d5337807504cf011f302e6b22d284c85cde","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q443","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n144","noteKey":"tr.g07.turkce.n144","objective":"T.O.7.1","objectiveId":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Sude, dijital ortamda güvenli görüş bildirme yollarını öğrenmek için öğrenci düzeyinde kısa bir rehber seçer. Okuma sırasında rehberdeki iki ‘riskli mesaj’ örneğinin neden riskli olduğunun açıklanmadığını fark eder. Sude'nin amacı, davranışların gerekçelerini de açıklamaktır. Bu durumda seçimini en doğru biçimde nasıl düzenlemelidir?","choices":["Rehberi değiştirmeden okumalı, eksik gerekçeleri kendi tahminleriyle kesin bilgi gibi yazmalıdır.","Gerekçeler eksik olduğu için güvenli iletişim hedefinden vazgeçip yalnız mesajları ezberlemelidir.","Rehberin uygun bölümlerini kullanmalı, eksik gerekçeleri yayımlayanı ve dayanağı belli ikinci bir açıklamayla tamamlamalıdır.","Arama sonucunda ilk görünen metne geçmeli, yazar ve kapsam bilgisini incelememelidir."],"correct":2,"distractorWhy":["Metinde bulunmayan gerekçeleri kesin bilgi gibi üretmek, kaynak ve kapsam denetimini ortadan kaldırır.","Materyaldeki bir eksik, okuma amacından vazgeçmeyi gerektirmez; seçim yeni bir araçla düzenlenebilir.","Bu seçenek doğrudur; işe yarayan materyal korunur ve belirlenen eksik, izlenebilir bir ek kaynakla giderilir.","Arama sırası uygunluk veya güvenilirlik kanıtı değildir; yeni materyal de amaç ve kaynak bakımından incelenmelidir."],"explanation":"Seçimi yönetmek, ilk materyale bağlı kalmak ya da onu bütünüyle bırakmak değildir. Rehber örnekleri sunma bakımından işe yaradığı için kullanılabilir; fakat gerekçe eksikliği, kaynağı belli ikinci bir açıklamayla tamamlanmalıdır. Böylece hem amaç korunur hem de uydurma bilgi üretilmez.","difficultyReason":"Öğrenci, okuma sırasında fark edilen bir içerik boşluğunu değerlendirip mevcut materyali, ek kaynak ihtiyacını ve güvenilirlik ölçütünü birlikte yönetir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0443","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7f98cdf7c73be97c06447bf41a8adc73688a2f849f41393b731ea33ad31ac564","reviewDecisionSha256":"78be3c93d53d91fefae634c17e3b953640f84ac7dd45094668314e6a1988dade","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7f98cdf7c73be97c06447bf41a8adc73688a2f849f41393b731ea33ad31ac564","reviewedHash":"sha256:7f98cdf7c73be97c06447bf41a8adc73688a2f849f41393b731ea33ad31ac564","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:78be3c93d53d91fefae634c17e3b953640f84ac7dd45094668314e6a1988dade; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q443","contentProjectionSha256":"7f98cdf7c73be97c06447bf41a8adc73688a2f849f41393b731ea33ad31ac564","reviewDecisionSha256":"78be3c93d53d91fefae634c17e3b953640f84ac7dd45094668314e6a1988dade","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q444","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n144","noteKey":"tr.g07.turkce.n144","objective":"T.O.7.1","objectiveId":"T.O.7.1","objectives":["T.O.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Mert'in on iki dakika içinde ‘Sınıfta görüş bildirme hakkı nasıl korunur?’ sorusuna iki farklı yaklaşımı karşılaştırması ve sonucunu telefonundan okuyabilmesi gerekir. Aşağıdaki materyal seçeneklerinden hangisi bu koşulların tümünü karşılar?","choices":["Konuşma sırası üzerine kırk dakikalık uzman söyleşisi; telefon için metin dökümü ve bölüm başlıkları bulunmuyor","Yazarı ve dayanağı belirtilmeyen, görüş bildirme hakkını yalnız tek açıdan savunan kısa sosyal medya paylaşımı","Konuyla ilgili on sekiz sayfalık resmî belge; dili teknik ve iki yaklaşımı karşılaştıran kısa özeti bulunmuyor","Kaynakları belli, farklı görüşler sunan iki kısa, başlıklı ve telefon ekranına uyumlu öğrenci metni"],"correct":3,"distractorWhy":["Ses kaydı süreyi aşar ve metin dökümü olmadığı için telefon ekranından hızlı karşılaştırma yapmayı zorlaştırır.","Tek görüş içeren ve kaynağı belirsiz paylaşım, iki yaklaşımı karşılaştırma koşulunu karşılamaz.","Belge konuyla ilgili olsa da uzunluğu ve teknik dili, verilen süre ile öğrenci düzeyine uygun değildir.","Bu seçenek doğrudur; iki yaklaşım sunar, kaynakları izlenebilir, kısa ve telefon ekranında erişilebilirdir."],"explanation":"Görev aynı anda karşılaştırma, on iki dakikalık süre, kaynak izlenebilirliği ve telefon üzerinden erişim ister. Yalnız seçilen yanıt iki farklı yaklaşım, kısa ve başlıklı metinler hâlinde, yayımlayan bilgisiyle birlikte sunulmaktadır.","difficultyReason":"Dört adayın her birini konu, görüş çeşitliliği, süre, dil düzeyi, kaynak ve dijital erişilebilirlik bakımından çok ölçütlü değerlendirmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0444","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"461c6c83d2cd43eaeb7d5254d4cee0c06cd5c5ec5ce01c05bd34878af1ce4e93","reviewDecisionSha256":"2ade3230bf74d033661872ae305e2fc533fb285dd9bd90294822657988a11850","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:461c6c83d2cd43eaeb7d5254d4cee0c06cd5c5ec5ce01c05bd34878af1ce4e93","reviewedHash":"sha256:461c6c83d2cd43eaeb7d5254d4cee0c06cd5c5ec5ce01c05bd34878af1ce4e93","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2ade3230bf74d033661872ae305e2fc533fb285dd9bd90294822657988a11850; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q444","contentProjectionSha256":"461c6c83d2cd43eaeb7d5254d4cee0c06cd5c5ec5ce01c05bd34878af1ce4e93","reviewDecisionSha256":"2ade3230bf74d033661872ae305e2fc533fb285dd9bd90294822657988a11850","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q445","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n145","noteKey":"tr.g07.turkce.n145","objective":"T.O.7.13","objectiveId":"T.O.7.13","objectives":["T.O.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Defne, etkinliğe katılan öğrencilerin adlarını sınıf panosuna yazar. Ela, adının herkesçe görülmesini istemediğini söyler. Bunun üzerine Defne listeyi kaldırır, panoya yalnız katılımcı sayısını yazar ve başvuru kâğıtlarını kapalı dosyaya koyar. Bu metindeki dönüm noktası aşağıdakilerden hangisidir?","choices":["Ela'nın adının görünmesini istemediğini söylemesi","Defne'nin etkinlik listesini ilk kez hazırlaması","Başvuru kâğıtlarının kapalı dosyada saklanması","Panoda yalnız katılımcı sayısının yer alması"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; Ela'nın itirazı, Defne'nin yöntemini değiştiren olaydır.","Listeyi hazırlamak başlangıç durumudur; olayın yönünü değiştiren gelişme değildir.","Kapalı dosyaya koyma, dönüm noktasından sonra alınan önlemlerden biridir.","Katılımcı sayısını yazma, Ela'nın sözünün doğurduğu sonuçtur; değişimi başlatan olay değildir."],"explanation":"Dönüm noktası, olay örgüsünün yönünü değiştiren gelişmedir. Ela'nın itirazından önce adlar açıkça sergilenirken bu sözden sonra liste kaldırılıp bilgiler daha güvenli biçimde düzenlenmiştir.","difficultyReason":"Başlangıç, dönüm noktası ve sonuç arasındaki temel ayrımı kısa bir olay zinciri üzerinde kurmayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0445","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fc4e5f2666cad8c7ea434562439b18201efb4f489a19a4328016e3ba366ff197","reviewDecisionSha256":"48f26ee3fdb9461b025c5645c9caf684d53dbf2ef8176d25888b49c0f51f5012","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fc4e5f2666cad8c7ea434562439b18201efb4f489a19a4328016e3ba366ff197","reviewedHash":"sha256:fc4e5f2666cad8c7ea434562439b18201efb4f489a19a4328016e3ba366ff197","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:48f26ee3fdb9461b025c5645c9caf684d53dbf2ef8176d25888b49c0f51f5012; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q445","contentProjectionSha256":"fc4e5f2666cad8c7ea434562439b18201efb4f489a19a4328016e3ba366ff197","reviewDecisionSha256":"48f26ee3fdb9461b025c5645c9caf684d53dbf2ef8176d25888b49c0f51f5012","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q446","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n145","noteKey":"tr.g07.turkce.n145","objective":"T.O.7.13","objectiveId":"T.O.7.13","objectives":["T.O.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Eren, ortak malzeme dolabının anahtarını yalnız belirlenen saatlerde kullanmakla görevlidir. Yakın arkadaşı, teneffüsten önce dolabı açmasını ister; Eren arkadaşına yardım etmek istemesine rağmen çizelge dışına çıkarsa diğer grupların sırasının bozulacağını düşünür. Metindeki temel çatışma hangisidir?","choices":["Dolabın sınıfta bulunması ile teneffüsün kısa sürmesi arasındaki ilişki","Arkadaşına hemen yardım etme isteği ile ortak kullanım sırasını koruma sorumluluğu arasındaki gerilim","Eren'in anahtarı taşıması ile arkadaşının malzemeye ihtiyaç duyması arasındaki benzerlik","Diğer grupların hangi malzemeyi kullanacağına karar verememesi"],"correct":1,"distractorWhy":["Mekân ve süre bilgileri olayın koşullarıdır; temel karşıt amaçları oluşturmaz.","Bu seçenek doğrudur; Eren'in kişisel yardım isteği ile herkese uygulanan sıra sorumluluğu karşı karşıyadır.","İki durumun birlikte bulunması çatışmayı açıklamaz; aralarındaki amaç-engel gerilimi belirtilmelidir.","Metinde diğer grupların malzeme seçemediğine ilişkin bir kanıt bulunmamaktadır."],"explanation":"Çatışma, bir amaçla onu sınırlayan başka bir ihtiyaç ya da sorumluluk arasındaki gerilimdir. Eren arkadaşına hemen yardım etmek ister; buna karşılık ortak sırayı korumakla görevlidir. Bu iki yönelim temel çatışmayı oluşturur.","difficultyReason":"Öğrenci, olayın ayrıntılarını ayıklayıp kahramanın iki karşıt yönelimini tek bir çatışma cümlesinde birleştirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0446","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9bd3ab723df04b844ecbf4dec457cacede079c046a37efc140f60012a6b126f9","reviewDecisionSha256":"0238cd9fcd9b4cd9e2b32c9511de17ff1c26e7f83d44a73278fe159cfb0c44c3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9bd3ab723df04b844ecbf4dec457cacede079c046a37efc140f60012a6b126f9","reviewedHash":"sha256:9bd3ab723df04b844ecbf4dec457cacede079c046a37efc140f60012a6b126f9","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0238cd9fcd9b4cd9e2b32c9511de17ff1c26e7f83d44a73278fe159cfb0c44c3; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q446","contentProjectionSha256":"9bd3ab723df04b844ecbf4dec457cacede079c046a37efc140f60012a6b126f9","reviewDecisionSha256":"0238cd9fcd9b4cd9e2b32c9511de17ff1c26e7f83d44a73278fe159cfb0c44c3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q447","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n145","noteKey":"tr.g07.turkce.n145","objective":"T.O.7.13","objectiveId":"T.O.7.13","objectives":["T.O.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Nisa, gece geç saatte grup sohbetine yanlış sunum dosyasının yüklendiğini fark eder. Arkadaşlarını aramak yerine sabah sınıf platformundaki ‘düzeltme’ alanına doğru dosyayı ekler ve kısa bir açıklama yazar. Bu öyküde zaman ile mekânın olay örgüsüne etkisini en doğru açıklayan seçenek hangisidir?","choices":["Gece ve dijital ortam yalnız olayın nerede geçtiğini bildirir; Nisa’nın kararını hiçbir biçimde etkilemez.","Gece geç saat, Nisa’nın sorumluluğunu yerine getirmek istemediğini kesin olarak gösterir.","Geç saat doğrudan iletişimi sınırlar; platformdaki düzeltme alanı sorunu sabah güvenli biçimde çözmesini sağlar.","Olayın sonucu yalnız Nisa’nın başkahraman olmasına bağlıdır; zaman ve ortam değişse de aynı kalır."],"correct":2,"distractorWhy":["Zaman ve dijital ortam, Nisa'nın hemen aramak yerine farklı bir çözüm seçmesini doğrudan etkiler.","Geç saatin iletişim seçimini güçleştirmesi, Nisa'nın sorumluluktan kaçtığını kanıtlamaz.","Bu seçenek doğrudur; hem zamanın sınırlayıcı hem de dijital mekânın çözüm sağlayıcı etkisini metin kanıtıyla açıklar.","Başkahraman olmak tek başına sonucu açıklamaz; olayın yönü kullanılan ortam ve zaman koşullarıyla değişmiştir."],"explanation":"Gece geç saat, arkadaşları aramayı uygun olmayan bir seçenek hâline getirir. Sınıf platformundaki düzeltme alanı ise doğru dosyanın izlenebilir biçimde eklenmesini sağlar. Böylece zaman ve dijital mekân, kararın biçimini birlikte belirler.","difficultyReason":"Mekânı ve zamanı yalnız adlandırmak yerine, iki unsurun kahramanın iletişim tercihini ve çözüm yolunu nasıl değiştirdiğini açıklamak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0447","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4ce863ef73530ba9d5b8306ae688fe95d34bb08085b2247d7836db00d8f0df9a","reviewDecisionSha256":"6f861ada7da4f288050cf2c256541856594c5849b0bac5728e60e80285a0c282","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4ce863ef73530ba9d5b8306ae688fe95d34bb08085b2247d7836db00d8f0df9a","reviewedHash":"sha256:4ce863ef73530ba9d5b8306ae688fe95d34bb08085b2247d7836db00d8f0df9a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6f861ada7da4f288050cf2c256541856594c5849b0bac5728e60e80285a0c282; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q447","contentProjectionSha256":"4ce863ef73530ba9d5b8306ae688fe95d34bb08085b2247d7836db00d8f0df9a","reviewDecisionSha256":"6f861ada7da4f288050cf2c256541856594c5849b0bac5728e60e80285a0c282","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q448","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n145","noteKey":"tr.g07.turkce.n145","objective":"T.O.7.13","objectiveId":"T.O.7.13","objectives":["T.O.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Kerem, okul kulübü seçiminde öğrenci görüşlerini toplamakla görevlidir. İlk teneffüste yalnız yakın arkadaşlarının önerilerini yazar. Sessiz kalan öğrencilerden biri, ‘Bize sıra gelmedi.’ deyince Kerem ikinci teneffüste isimsiz not kartları dağıtır. Önerileri kişi adlarına göre değil, konu başlıklarına göre sınıflandırır. Toplantıda kişiler değil fikirler tartışılır. Olay örgüsünü neden-sonuç bağıyla doğru veren sıralama hangisidir?","choices":["İsimsiz kartlar dağıtılır → Kerem yalnız arkadaşlarını dinler → toplantıda kişiler tartışılır → öğrenciler itiraz eder","Bir öğrenci konuşur → Kerem toplantıyı iptal eder → öneriler kaybolur → arkadaşlar yeni kulüp kurar","Kerem’in amacı öğrencilerin kimliğini açıklamaktır → kartlar bu amacı kolaylaştırır → adlar toplantıda okunur","Görüşler dar gruptan toplanır → itiraz gelir → anonim yöntem seçilir → fikirler adlardan bağımsız tartışılır"],"correct":3,"distractorWhy":["Bu sıralama hem kronolojiyi tersine çevirir hem de metnin sonunda kişilerin değil fikirlerin tartışıldığını gözden kaçırır.","Metinde toplantının iptal edildiği, önerilerin kaybolduğu veya yeni kulüp kurulduğu bilgisi yoktur.","Kerem kimlikleri açıklamak değil, daha çok öğrencinin görüşünü adları öne çıkarmadan toplamak için yöntem değiştirir.","Bu seçenek doğrudur; başlangıçtaki sınırlılık, itiraz, yöntem değişikliği ve sonucun neden-sonuç ilişkisini eksiksiz kurar."],"explanation":"İlk yöntem yalnız yakın arkadaşların sesini görünür kılar. ‘Bize sıra gelmedi.’ sözü sorunu açığa çıkaran dönüm noktasıdır. Kerem bunun üzerine anonim kartlara geçer ve görüşleri konu başlıklarında toplar; sonuçta tartışma kişilerden fikirlere yönelir.","difficultyReason":"Öğrenci, beş olay ayrıntısı içinden başlangıç sorunu, dönüm noktası, yöntem değişikliği ve sonucu seçerek bunları nedensel bir zincirde düzenler.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0448","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"84fc6b4164049441a557722e001642f4a50b51b8f7182bd5b51f95c599c00e36","reviewDecisionSha256":"ea6569965ed59a667f76ada72b940bb135f82ef19d7714cfe8e6297cfe959ba2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:84fc6b4164049441a557722e001642f4a50b51b8f7182bd5b51f95c599c00e36","reviewedHash":"sha256:84fc6b4164049441a557722e001642f4a50b51b8f7182bd5b51f95c599c00e36","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:ea6569965ed59a667f76ada72b940bb135f82ef19d7714cfe8e6297cfe959ba2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q448","contentProjectionSha256":"84fc6b4164049441a557722e001642f4a50b51b8f7182bd5b51f95c599c00e36","reviewDecisionSha256":"ea6569965ed59a667f76ada72b940bb135f82ef19d7714cfe8e6297cfe959ba2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q449","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-13","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-13","noteId":"tr.g07.turkce.n145","noteKey":"tr.g07.turkce.n145","objective":"T.O.7.13","objectiveId":"T.O.7.13","objectives":["T.O.7.13"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Mert, kütüphane girişindeki iade saatini gösteren küçük notu fark etmeden ortak kitabı sınıfa götürür. Görevli öğrencinin uyarısıyla kitabı geri getirir, çizelgeyi okur ve kitabı kendi sırasına göre yeniden alır. Not, girişte göz hizasında ve büyük yazıyla yer alsaydı olay örgüsünde en olası değişiklik hangisi olurdu?","choices":["Mert iade saatini kitabı götürmeden fark edebilir, bu yüzden görevlinin düzeltici uyarısına gerek kalmayabilirdi.","Mert başkahraman olmaktan çıkar, olayın bütün kişileri ve konusu değişirdi.","Ortak kitabı sıraya göre kullanma sorumluluğu bütünüyle ortadan kalkardı.","Kütüphane artık bir mekân unsuru sayılmaz, yalnız zaman unsuru hâline gelirdi."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; daha görünür bir mekânsal işaret, Mert'in ilk davranışını ve uyarı gereksinimini değiştirebilir.","Bir ayrıntının görünürlüğü değişince başkahramanın rolü ve öykünün bütün konusu zorunlu olarak değişmez.","Bilginin daha görünür olması sorumluluğu kaldırmaz; yalnız sorumluluğa uygun davranmayı kolaylaştırır.","Kütüphane olayın geçtiği yer olmaya devam eder; mekân ile zaman kavramları birbirine dönüşmez."],"explanation":"Notun konumu, Mert'in bilgiyi ne zaman fark edeceğini etkiler. Göz hizasındaki büyük bir not, kitabı sınıfa götürmeden önce çizelgeyi okumasını sağlayabilir. Ancak ortak kullanım sorumluluğu ve kahramanın rolü değişmez.","difficultyReason":"Karşıt bir mekân koşulunun olay zincirinde hangi halkayı değiştireceğini, hangi temel unsurları ise değiştirmeyeceğini ayırt etmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0449","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bcdf286011b92216456b7bd10834d21696a33ba371763b9f5d23472dcb4a4376","reviewDecisionSha256":"9aeb0b2ce9d3c51c52cbab67f0df149cadd44511f5794602c798d43151c3a991","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:bcdf286011b92216456b7bd10834d21696a33ba371763b9f5d23472dcb4a4376","reviewedHash":"sha256:bcdf286011b92216456b7bd10834d21696a33ba371763b9f5d23472dcb4a4376","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9aeb0b2ce9d3c51c52cbab67f0df149cadd44511f5794602c798d43151c3a991; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q449","contentProjectionSha256":"bcdf286011b92216456b7bd10834d21696a33ba371763b9f5d23472dcb4a4376","reviewDecisionSha256":"9aeb0b2ce9d3c51c52cbab67f0df149cadd44511f5794602c798d43151c3a991","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q450","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n146","noteKey":"tr.g07.turkce.n146","objective":"T.O.7.25","objectiveId":"T.O.7.25","objectives":["T.O.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir öğrenci, okulun dijital duyurusunu incelemeden önce değerlendirme ölçütü belirleyecektir. Aşağıdakilerden hangisi gözlenebilir ve uygulanabilir bir normdur?","choices":["Duyurunun renkleri hedef kitlenin hoşuna gitmelidir.","Duyuruyu hazırlayan kurum ile yayımlanma tarihi görünür olmalıdır.","Dijital bütün duyurular basılı olanlardan daha az güvenilirdir.","En çok paylaşılan duyuru, kaynak ve tarih gösterilmese de en doğru duyurudur."],"correct":1,"distractorWhy":["Kişisel renk beğenisi, içeriğin kaynak niteliğini değerlendiren ortak ve gözlenebilir bir norm değildir.","Bu seçenek doğrudur; hazırlayan ve tarih bilgisi metinde denetlenebilir, kaynak izlenebilirliğini ölçer.","Bu ifade kanıta dayalı bir ölçüt değil, ortam türüne ilişkin peşin bir genellemedir.","Paylaşım sayısı bilginin doğruluğunu veya metnin amaca uygunluğunu tek başına göstermez."],"explanation":"Norm, metni incelemeden önce belirlenen ve metin üzerinde denetlenebilen bir beklentidir. Hazırlayan kurumun ve tarihin görünür olması somut biçimde kontrol edilebilir. Diğer seçenekler kişisel beğeni ya da önyargılı genellemedir.","difficultyReason":"Öğrenci, öznel beğeni ve medya türüne ilişkin önyargıları, metin üzerinde kanıtla sınanabilen değerlendirme ölçütünden ayırır.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0450","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f3b935f6fba5fbca9008987efa8438d814076aa007b028ceef5c534c64abca4d","reviewDecisionSha256":"af9890fe46905933354f54d07444156c691603a6c0dcc7a27899c7e0c7bc185f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f3b935f6fba5fbca9008987efa8438d814076aa007b028ceef5c534c64abca4d","reviewedHash":"sha256:f3b935f6fba5fbca9008987efa8438d814076aa007b028ceef5c534c64abca4d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:af9890fe46905933354f54d07444156c691603a6c0dcc7a27899c7e0c7bc185f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q450","contentProjectionSha256":"f3b935f6fba5fbca9008987efa8438d814076aa007b028ceef5c534c64abca4d","reviewDecisionSha256":"af9890fe46905933354f54d07444156c691603a6c0dcc7a27899c7e0c7bc185f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q451","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n146","noteKey":"tr.g07.turkce.n146","objective":"T.O.7.25","objectiveId":"T.O.7.25","objectives":["T.O.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Aynı kayıp eşya etkinliği için iki metin hazırlanmıştır. Basılı duyuruda ‘14 Mayıs, 13.00’, hazırlayan birim ve kapalı başvuru kutusu bilgisi vardır. Dijital paylaşımda yalnız ‘bu hafta’ denmiş, hesabın kime ait olduğu belirtilmemiş ve katılımcılardan adlarını herkese açık yorumlara yazmaları istenmiştir. Bu kanıtlara dayanan değerlendirme hangisidir?","choices":["Basılı olduğu için duyurunun tarih, kaynak ve başvuru bilgilerini ayrıca incelemeye gerek yoktur.","Dijital paylaşımın parlak tasarımı, belirsiz zaman ve görünmeyen kaynak bilgisini karşılar.","Basılı duyuru tarih, kaynak ve güvenli başvuru ölçütlerinde daha güçlüdür; dijital paylaşım bu üç yönden düzenlenmelidir.","Aynı etkinliği anlattıkları için zaman, kaynak ve kişisel bilgi kullanımı farkları değerlendirmeyi etkilemez."],"correct":2,"distractorWhy":["Basılı olmak tek başına doğruluk kanıtı değildir; yargı verilen tarih, kaynak ve katılım yolu kanıtlarına dayanmalıdır.","Görsel çekicilik, zaman bilgisinin açıklığını veya kaynağın izlenebilirliğini telafi etmez.","Bu seçenek doğrudur; üç önceden belirlenebilir ölçütü somut metin kanıtlarıyla karşılaştırır ve geliştirme alanını gösterir.","Aynı konu, metinlerin zaman, kaynak ve kişisel bilgi kullanımı bakımından eşit olduğu anlamına gelmez."],"explanation":"Basılı duyuru kesin tarih, hazırlayan birim ve kapalı başvuru yöntemi sunmaktadır. Dijital paylaşımda zaman belirsiz, kaynak görünmez ve adların açık alanda istenmesi gereksiz görünürlük yaratır. Bu nedenle Doğru seçenek kanıta dayalı ve sınırlı bir yargıdır.","difficultyReason":"Üç farklı normu iki medya metnindeki ayrı kanıtlarla eşleştirip ortam türüne dayalı genelleme yapmadan gerekçeli sonuca ulaşmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0451","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"02cc216957c047f271cb0ee701e7bfa93bba6ba298a8d76ead53b141b15bb5a8","reviewDecisionSha256":"55f0ca578b9591dbaf14bc16d4a9260c5c5ca44ae6f2c14d848451b276dc872f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:02cc216957c047f271cb0ee701e7bfa93bba6ba298a8d76ead53b141b15bb5a8","reviewedHash":"sha256:02cc216957c047f271cb0ee701e7bfa93bba6ba298a8d76ead53b141b15bb5a8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:55f0ca578b9591dbaf14bc16d4a9260c5c5ca44ae6f2c14d848451b276dc872f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q451","contentProjectionSha256":"02cc216957c047f271cb0ee701e7bfa93bba6ba298a8d76ead53b141b15bb5a8","reviewDecisionSha256":"55f0ca578b9591dbaf14bc16d4a9260c5c5ca44ae6f2c14d848451b276dc872f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q452","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n146","noteKey":"tr.g07.turkce.n146","objective":"T.O.7.25","objectiveId":"T.O.7.25","objectives":["T.O.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"‘Her Görüş Değerlidir’ başlıklı bir dijital kartta öğrenci kurulu adı ve tarih vardır. Ancak görüşlerin nasıl toplanacağı açıklanmamış, kullanılan çizimin temsili olup olmadığı belirtilmemiştir. Dört öğrenciden hangisi norm-kanıt-yargı ilişkisini doğru kurmuştur?","choices":["Ayça: Mavi arka plan kullanıldığı için kartın bütün bilgileri tarafsız ve güvenilirdir.","Baran: Çok beğeni aldığı için katılım yöntemi açıklanmasa da kartın içeriği eksiksizdir.","Ceren: Başlık bütün görüşlerin değerlendirileceğini söylüyorsa yöntemin ve görsel açıklamasının belirtilmesine gerek yoktur.","Doruk: Kurul adı ve tarih güçlü kanıttır; katılım yolu ile görsel açıklaması eksik olduğundan kart yeterli bilgi vermez."],"correct":3,"distractorWhy":["Renk seçimi, tarafsızlık veya kaynak güvenilirliği için geçerli bir kanıt değildir.","Beğeni sayısı, metnin yöntem bilgisini içerdiğini ya da eksiksiz olduğunu göstermez.","Başlıkta verilen iddia, görüş toplama yönteminin ve görsel açıklamasının yerini tutmaz.","Bu seçenek doğrudur; mevcut güçlü kanıtı ve iki somut eksikliği ayrı normlarla değerlendirir."],"explanation":"Kartta hazırlayan ve tarih görünür olduğu için kaynak normu karşılanmaktadır. Buna karşılık katılımın nasıl yapılacağı ve görselin temsili olup olmadığı bilinmemektedir. Doruk hem güçlü yönü hem sınırlılığı doğrudan metindeki kanıtlara bağlamıştır.","difficultyReason":"Öğrenci, tek bir medya kartındaki olumlu ve eksik kanıtları farklı ölçütlere ayırmalı; popülerlik, renk ve başlık etkisini geçersiz çıkarım olarak elemelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0452","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"0ea54a7c9c53eeb0f1c82481f2d7bfffcb519d8b60fff78a191caaa032f171ce","reviewDecisionSha256":"6048301442e0f652b2c3abd36afb8964bfcc5971fa8d2c5cc23de8b5b84a6f0e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:0ea54a7c9c53eeb0f1c82481f2d7bfffcb519d8b60fff78a191caaa032f171ce","reviewedHash":"sha256:0ea54a7c9c53eeb0f1c82481f2d7bfffcb519d8b60fff78a191caaa032f171ce","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6048301442e0f652b2c3abd36afb8964bfcc5971fa8d2c5cc23de8b5b84a6f0e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q452","contentProjectionSha256":"0ea54a7c9c53eeb0f1c82481f2d7bfffcb519d8b60fff78a191caaa032f171ce","reviewDecisionSha256":"6048301442e0f652b2c3abd36afb8964bfcc5971fa8d2c5cc23de8b5b84a6f0e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q453","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n146","noteKey":"tr.g07.turkce.n146","objective":"T.O.7.25","objectiveId":"T.O.7.25","objectives":["T.O.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir dijital kartta ‘Koridor her zaman gürültülü çünkü bazı öğrenciler düşüncesiz.’ cümlesi, yüzü tanınan bir öğrencinin fotoğrafı ve ‘Şikâyetinizi yorumlara yazın.’ çağrısı yer almaktadır. Kartın amacı sorunu saygılı biçimde açıklamak ve çözüm katılımı sağlamaktır. En uygun düzenleme paketi hangisidir?","choices":["Suçlayıcı cümleyi ölçülebilir gözlemle değiştirmek, tanınabilir fotoğrafı kaldırmak ve kapalı geri bildirim yolu sunmak","Aynı suçlayıcı cümleyi büyütmek, fotoğrafı daha görünür yapmak ve yorumlarda daha çok öğrencinin adını istemek","Hazırlayan ve tarih bilgisi eklemeden yalnız dikkat çekici slogan ile tanınabilir fotoğraf kullanmak","Sorunun nedenini kanıtsız biçimde tek bir sınıfa yüklemek, kişisel fotoğrafı ve herkese açık yorumları korumak"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; dil, kanıt, kişisel sınır ve uygulanabilir katılım ölçütlerini birlikte iyileştirir.","Sorunlu dili ve gereksiz kişisel görünürlüğü büyütmek, kartın etik ve güvenli iletişim eksiklerini artırır.","Kaynak ile tarih bilgisini görünür kılmamak, metni izlenemez bırakır; tanınabilir fotoğraf da kişisel sınır sorununu sürdürür.","Kanıtsız suçlama ve açık yorum yolu, hem tutarlılık hem haklara saygı bakımından sorunu sürdürür."],"explanation":"Kartın güçlü olması için kişiyi suçlayan genelleme yerine gözlenebilir veri kullanılmalı, tanınabilir fotoğraf kaldırılmalı ve görüşler herkese açık alanda kişisel bilgi gerektirmeyen güvenli bir yolla toplanmalıdır. Bu koşulların tümünü yalnız Doğru seçenek karşılar.","difficultyReason":"Bir medya metnini aynı anda tutarlılık, kanıt yeterliliği, kişisel bilgi güvenliği, saygılı dil ve uygulanabilir eylem çağrısı açısından yeniden tasarlamak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0453","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6525ddf28711b5061da2139b0076b77053b879fa4506fbc33ef701e481c4db89","reviewDecisionSha256":"6335983b54dc79238c43e296210a5addf349c5ebc42919d822a53eb1f79a2bf0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6525ddf28711b5061da2139b0076b77053b879fa4506fbc33ef701e481c4db89","reviewedHash":"sha256:6525ddf28711b5061da2139b0076b77053b879fa4506fbc33ef701e481c4db89","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6335983b54dc79238c43e296210a5addf349c5ebc42919d822a53eb1f79a2bf0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q453","contentProjectionSha256":"6525ddf28711b5061da2139b0076b77053b879fa4506fbc33ef701e481c4db89","reviewDecisionSha256":"6335983b54dc79238c43e296210a5addf349c5ebc42919d822a53eb1f79a2bf0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q454","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-25","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-25","noteId":"tr.g07.turkce.n146","noteKey":"tr.g07.turkce.n146","objective":"T.O.7.25","objectiveId":"T.O.7.25","objectives":["T.O.7.25"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir basılı broşür ortak alan kurallarını ayrıntılı örneklerle açıklamakta, ancak güncelleme tarihi vermemektedir. Bir dijital sayfada hazırlayan ve güncelleme tarihi görünmekte, fakat ana bilgi yalnız altyazısız bir videoda sunulmaktadır. Aşağıdaki sonuçlardan hangisi dengeli ve kanıta dayalıdır?","choices":["Broşür basılı olduğu için güncelleme tarihi olmasa da eksiksizdir; dijital sayfa ortamı nedeniyle bütünüyle güvensizdir.","Broşür örneklerde güçlü ama güncellik tarihi eksik; dijital sayfa kaynakta güçlü ama altyazısız video erişimi sınırlıyor.","Dijital sayfada tarih bulunduğuna göre videonun herkes tarafından erişilebilir olup olmadığı değerlendirmeyi etkilemez.","Broşürün kâğıt kalitesi yüksekse güncelleme tarihi ve örneklerin dayanağı ayrıca incelenmemelidir."],"correct":1,"distractorWhy":["Medya ortamını tek başına güvenilirlik ölçütü sayar ve her iki metindeki somut güçlü-sınırlı yönleri yok sayar.","Bu seçenek doğrudur; iki metni ayrı normlarda, hem güçlü hem eksik yönleriyle değerlendirir.","Kaynak ve tarih, erişilebilirlik eksikliğini ortadan kaldırmaz; farklı normlar ayrı ayrı incelenmelidir.","Kâğıt kalitesi, güncellik ve içerik doğruluğunun kanıtı değildir."],"explanation":"Broşürün ayrıntılı örnekleri içeriği destekler, fakat tarih olmaması güncellik denetimini sınırlar. Dijital sayfada kaynak ve tarih görünürdür; buna karşılık altyazısız video bazı okurların bilgiye erişimini engeller. Bu iki yönü birlikte belirten Doğru seçenek doğru yargıdır.","difficultyReason":"İki ortamı üstünlük sırasına koymak yerine dört ayrı kanıtı iki farklı norm kümesine dağıtarak dengeli, kapsamı sınırlı bir değerlendirme üretmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0454","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e32fc1246c6f1066c4d41737510d97b926efa38d8b808ab9a8d64a4734945f26","reviewDecisionSha256":"6c75a31db62db62d763e9106cf11e7e53d0a8c2ef15a75c429243676705c7576","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e32fc1246c6f1066c4d41737510d97b926efa38d8b808ab9a8d64a4734945f26","reviewedHash":"sha256:e32fc1246c6f1066c4d41737510d97b926efa38d8b808ab9a8d64a4734945f26","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6c75a31db62db62d763e9106cf11e7e53d0a8c2ef15a75c429243676705c7576; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q454","contentProjectionSha256":"e32fc1246c6f1066c4d41737510d97b926efa38d8b808ab9a8d64a4734945f26","reviewDecisionSha256":"6c75a31db62db62d763e9106cf11e7e53d0a8c2ef15a75c429243676705c7576","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q455","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n147","noteKey":"tr.g07.turkce.n147","objective":"T.O.7.28","objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki öz değerlendirme cümlelerinden hangisi kişilik etiketi yerine gözlenebilir bir okuma davranışına ve kanıta dayanır?","choices":["Ben zaten dikkatsiz bir okurum; bu yüzden hangi yöntemi kullansam sonuç değişmez.","Metin sıkıcı olduğu için okuma sürecimdeki davranışları incelememe gerek yok.","İkinci paragrafı hızlı geçtiğim için neden-sonuç bağını kaçırdım; yanlış özetim bunu gösteriyor.","Üç soruyu yanlış yaptığım için kullandığım bütün yöntemlerin başarısız olduğuna karar verdim."],"correct":2,"distractorWhy":["Kişiliğe yönelik değişmez bir etiket kullanır; hangi okuma davranışının sorun oluşturduğunu göstermez.","Yalnız metne yönelik genel bir yargı içerir; süreçteki davranış ve kanıt belirtilmemiştir.","Bu seçenek doğrudur; somut davranışı, kaçırılan bilgiyi ve bunu gösteren ürün kanıtını birlikte açıklar.","Yanlış sayısından bütün yöntemlerin başarısız olduğu sonucu çıkarılamaz; süreç kanıtı incelenmelidir."],"explanation":"Öz yansıtma, değiştirilebilir davranışı bir süreç veya ürün kanıtıyla açıklamalıdır. Seçilen yanıt hızlı geçilen bölüm, kaçırılan ilişki ve yanlış özet birbiriyle bağlantılıdır.","difficultyReason":"Somut süreç kanıtını, genelleyici öz eleştiri ve yalnız sonuca dayalı yargılardan ayırmak beklenir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0455","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b03a9a81697ded04d546f26293ea1fba107dad85bffc006cf691e209d5b191d0","reviewDecisionSha256":"fd6eb8197aa6c5408c8429157e30a4c1cc9751fbc4c6c5138251be5c6aa69990","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b03a9a81697ded04d546f26293ea1fba107dad85bffc006cf691e209d5b191d0","reviewedHash":"sha256:b03a9a81697ded04d546f26293ea1fba107dad85bffc006cf691e209d5b191d0","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:fd6eb8197aa6c5408c8429157e30a4c1cc9751fbc4c6c5138251be5c6aa69990; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q455","contentProjectionSha256":"b03a9a81697ded04d546f26293ea1fba107dad85bffc006cf691e209d5b191d0","reviewDecisionSha256":"fd6eb8197aa6c5408c8429157e30a4c1cc9751fbc4c6c5138251be5c6aa69990","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q456","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n147","noteKey":"tr.g07.turkce.n147","objective":"T.O.7.28","objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Ege, iki dijital metni karşılaştırırken hazırlayanı ve tarihi kontrol etmeden kaynağı belirsiz bilgileri notlarına almıştır. Aşağıdaki tedbirlerden hangisi belirlenen güçlüğe doğrudan karşılık verir?","choices":["Sonraki dijital metni daha yüksek sesle okuyup kaynak bölümüne ayrıca bakmamak","Her paragraftaki bütün fiilleri işaretleyip hazırlayan ve tarih denetimini yine atlamak","Okuma hızını iki katına çıkarıp özet yazmaya daha erken başlamak","Özetten önce hazırlayan, tarih, amaç ve dayanak için dört kontrol kutusunu işaretlemek"],"correct":3,"distractorWhy":["Sesli okumak akıcılığa katkı sağlayabilir; ancak kaynak göstergelerini kontrol etme eksikliğini çözmez.","Bütün fiilleri işaretlemek, hazırlayan ve tarih gibi kaynak kanıtlarını incelemeye yönelik değildir.","Hızı artırmak, atlanan kaynak bilgisini daha da gözden kaçırma riskini yükseltir.","Bu seçenek doğrudur; Ege'nin atladığı dört kaynak göstergesini özet öncesinde sistemli biçimde denetletir."],"explanation":"Gelişmeye açık yön, dijital metindeki kaynak göstergelerini incelememektir. Bu nedenle tedbir de hazırlayan, tarih, amaç ve dayanağı kontrol etmeye yönelmelidir. Doğru seçenek kontrol kutusu güçlükle doğrudan eşleşir.","difficultyReason":"Öğrenci, tanımlanan okuma hatasının nedenini belirleyip alakasız genel çalışma önerileri arasından hedefe özgü tedbiri seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0456","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"9818dd8020ed9afc00bba1ad8edfe43718a8e1c4fabd37de4df3d782aa3c83d8","reviewDecisionSha256":"c332276218bc5d0a1745cb32d8cec12610324664f92f6b7dc057151be675ce76","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:9818dd8020ed9afc00bba1ad8edfe43718a8e1c4fabd37de4df3d782aa3c83d8","reviewedHash":"sha256:9818dd8020ed9afc00bba1ad8edfe43718a8e1c4fabd37de4df3d782aa3c83d8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c332276218bc5d0a1745cb32d8cec12610324664f92f6b7dc057151be675ce76; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q456","contentProjectionSha256":"9818dd8020ed9afc00bba1ad8edfe43718a8e1c4fabd37de4df3d782aa3c83d8","reviewDecisionSha256":"c332276218bc5d0a1745cb32d8cec12610324664f92f6b7dc057151be675ce76","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q457","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n147","noteKey":"tr.g07.turkce.n147","objective":"T.O.7.28","objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Zeynep, basılı afişteki görevleri başlıklandırarak doğru özetlemiştir. Dijital metni ise hızlı okuyup hazırlayan ve güncelleme tarihini not etmemiştir. Bu kanıtlara göre en işlevsel öz yansıtma hangisidir?","choices":["Başlıklandırma görevleri ayırmama yardım etti; bunu koruyup dijital metinde özetten önce hazırlayan ve tarihi işaretleyeceğim.","Basılı metinlerde iyiyim; dijital metinleri ise yapım gereği hiçbir zaman anlayamam.","Özet doğru çıktığı için dijital metindeki hazırlayan ve tarih bilgisini incelemem gereksizdir.","Bundan sonra her metni üç kez okuyacağım; bu tekrarın hangi güçlüğü çözeceğini belirlemeyeceğim."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; güçlü yöntemi kanıtla korur, gelişim alanını davranış olarak tanımlar ve uygun yeni adım belirler.","Bir ortam türüne göre değişmez yetenek etiketi kurar; somut süreç kanıtına ve geliştirilebilir davranışa dayanmaz.","Doğru özet, kaynak kontrolü eksikliğini önemsiz yapmaz; iki hedef farklı kanıtlar gerektirir.","Aynı genel tedbiri her güçlüğe uygulamak, belirlenen kaynak kontrolü sorununa özgü ve ölçülebilir değildir."],"explanation":"Zeynep'in başlıklandırması işe yarayan güçlü yöndür. Dijital metinde atlanan hazırlayan ve tarih bilgileri ise somut gelişim alanıdır. Seçilen yanıt güçlü yöntemi sürdürür ve eksikliğe doğrudan yönelik ölçülebilir bir davranış ekler.","difficultyReason":"Aynı performans içindeki güçlü ve zayıf süreç kanıtlarını ayırıp işe yarayan yöntemi aktaran, tek bir hedefe bağlı uyarlama planı kurmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0457","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"527e911f3316cbb44ff18cbd52ba48f780fb80061371714df197d441f8e70fc7","reviewDecisionSha256":"932941d3e783b147f9a8f12797315e187d1e4d46705c931e02c9b268dc90f9cf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:527e911f3316cbb44ff18cbd52ba48f780fb80061371714df197d441f8e70fc7","reviewedHash":"sha256:527e911f3316cbb44ff18cbd52ba48f780fb80061371714df197d441f8e70fc7","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:932941d3e783b147f9a8f12797315e187d1e4d46705c931e02c9b268dc90f9cf; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q457","contentProjectionSha256":"527e911f3316cbb44ff18cbd52ba48f780fb80061371714df197d441f8e70fc7","reviewDecisionSha256":"932941d3e783b147f9a8f12797315e187d1e4d46705c931e02c9b268dc90f9cf","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q458","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-o-7-28","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Okuma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-okuma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-o-7-28","noteId":"tr.g07.turkce.n147","noteKey":"tr.g07.turkce.n147","objective":"T.O.7.28","objectiveId":"T.O.7.28","objectives":["T.O.7.28"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Berk'in hedefi bir öyküde olay sırasını ve dönüm noktasını açıklamaktır. Oklarla kurduğu olay zinciri doğru çıkmış, ancak dönüm noktasını açıklarken metinden kanıt göstermemiştir. Berk'in sonraki okuma için kurması gereken en uygun plan hangisidir?","choices":["İşe yarayan oklarla sıralama yöntemini bırakıp metni baştan sona ezberlemeye çalışmak","Oklarla sıralamayı sürdürmek ve dönüm noktası açıklamasına metinden, olayın yönünü değiştiren bir cümlelik kanıt eklemek","Sonraki metinde daha dikkatli olmaya çalışmak, fakat dikkatli davranışı nasıl gözleyeceğini belirtmemek","Aynı anda hız, kelime bilgisi, yazı güzelliği ve farklı metin türleri için dört ayrı hedef koymak"],"correct":1,"distractorWhy":["İşe yaradığı kanıtlanan sıralama yöntemini terk etmek, güçlü yönün sonraki okumaya aktarılmasını engeller.","Bu seçenek doğrudur; güçlü yöntemi korur ve eksik kalan kanıt kullanımına tek, gözlenebilir hedef ekler.","‘Daha dikkatli olmak’ ölçülebilir bir davranış tanımlamadığı için yeni hedefin gerçekleşip gerçekleşmediği denetlenemez.","Çok sayıda ve farklı hedef, belirlenen tek güçlüğe odaklanmayı ve ilerlemeyi izlemeyi zorlaştırır."],"explanation":"Berk'in olayları oklarla sıralama yöntemi hedefin bir bölümünde işe yaramıştır ve korunmalıdır. Gelişmeye açık yön, dönüm noktası yargısını metin içi kanıtla desteklememektir. Doğru seçenek bu eksikliği gözlenebilir tek bir davranışla tamamlar.","difficultyReason":"Öğrenci, doğru sonuç veren yöntemi korurken yalnız eksik aşamaya yönelik ölçülebilir yeni hedef kuran planı seçmelidir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0458","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ef70e7bc6c7b99a4017882fafc4dce92ec05c184f175eb932980e84cbcd9a0c8","reviewDecisionSha256":"5bf25a58c4f7c1475df5ca3d026ee9e8f268ac739ee68eb255f52ceb992bc424","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ef70e7bc6c7b99a4017882fafc4dce92ec05c184f175eb932980e84cbcd9a0c8","reviewedHash":"sha256:ef70e7bc6c7b99a4017882fafc4dce92ec05c184f175eb932980e84cbcd9a0c8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:5bf25a58c4f7c1475df5ca3d026ee9e8f268ac739ee68eb255f52ceb992bc424; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q458","contentProjectionSha256":"ef70e7bc6c7b99a4017882fafc4dce92ec05c184f175eb932980e84cbcd9a0c8","reviewDecisionSha256":"5bf25a58c4f7c1475df5ca3d026ee9e8f268ac739ee68eb255f52ceb992bc424","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q459","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n139","noteKey":"tr.g07.turkce.n139","objective":"T.K.7.1","objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Sınıf temsilcisi, ortak tabletlerin kullanım sırasını görüşmek üzere kısa bir toplantı başlatacaktır. Aşağıdaki girişlerden hangisi amaca ve iletişim ortamına uygundur?","choices":["Arkadaşlar, tabletleri yanlış kullananlar yine her şeyi bozdu; önce onları konuşalım.","Şimdi herkes sussun; ortak tabletler için hazırladığım kararı itiraz etmeden dinleyin.","Arkadaşlar, ortak tabletlerin kullanım sırasını herkes için uygun olacak biçimde birlikte düzenleyelim.","Arkadaşlar, toplantıya başlamadan önce size en sevdiğim dijital oyunları ayrıntılı biçimde anlatacağım."],"correct":2,"distractorWhy":["Suçlayıcı genelleme, çözüm odaklı ve güvenli bir konuşma ortamı kurmaz.","Söz alanını tek kişiye kapatır; ortak karar amacıyla ve dinleme sorumluluğuyla çelişir.","Bu seçenek doğrudur; uygun hitap kullanır, amacı açıklar ve katılıma alan açar.","Giriş, toplantının ortak tablet kullanım sırası konusuyla ilgili değildir."],"explanation":"Uygun başlangıç, dinleyiciye saygılı bir hitapla konuşmanın amacını açıklar. Seçilen yanıt hem ortak kullanım sorununu belirtir hem de birlikte konuşma çağrısı yapar.","difficultyReason":"Konuşma başlangıcında amaç, hitap ve katılıma açıklık ölçütlerini doğrudan tanımayı gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0459","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f46ccb074ae519d301aa5b9c138d4f374c2206bed7ceb9b36c5583d7533e1c27","reviewDecisionSha256":"6c159353d8b456b77a1b9191e80c09140885a46e64282bacfc6b0b40c9249db5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f46ccb074ae519d301aa5b9c138d4f374c2206bed7ceb9b36c5583d7533e1c27","reviewedHash":"sha256:f46ccb074ae519d301aa5b9c138d4f374c2206bed7ceb9b36c5583d7533e1c27","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:6c159353d8b456b77a1b9191e80c09140885a46e64282bacfc6b0b40c9249db5; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q459","contentProjectionSha256":"f46ccb074ae519d301aa5b9c138d4f374c2206bed7ceb9b36c5583d7533e1c27","reviewDecisionSha256":"6c159353d8b456b77a1b9191e80c09140885a46e64282bacfc6b0b40c9249db5","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q460","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n139","noteKey":"tr.g07.turkce.n139","objective":"T.K.7.1","objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Bir öğrenci toplantıda ‘Görev listesi adil değil.’ der. Konuşmayı kişiye yöneltmeden bu belirsizliği açıklığa kavuşturacak soru hangisidir?","choices":["Neden her şeye itiraz ediyorsun?","Listeyi benim hazırladığımı bildiğin hâlde mi böyle söylüyorsun?","Sence herkes zaten görevini yapmıyor mu?","Görev listesindeki hangi dağılımı adil bulmadığını açıklar mısın?"],"correct":3,"distractorWhy":["Kişiyi suçlar ve ‘adil değil’ ifadesinin hangi bölüme dayandığını açıklamaz.","Sorunu liste yerine konuşmacının niyetine taşır ve savunma baskısı oluşturur.","Cevabı içinde taşıyan yönlendirici soru, öğrencinin kendi gerekçesini açıklamasına alan bırakmaz.","Bu seçenek doğrudur; belirsiz yargının dayandığı somut dağılımı açıklamaya yöneliktir."],"explanation":"Açıklayıcı soru, belirsiz ifadenin hangi somut duruma dayandığını ortaya çıkarır. Seçilen yanıt ‘adil değil’ yargısını görev dağılımıyla sınırlar ve kişiyi suçlamaz.","difficultyReason":"Öğrenci, suçlayıcı ve yönlendirici soru biçimlerini eleyerek tek bir belirsizliği somutlaştıran açıklayıcı soruyu seçer.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0460","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"436be5e198cadeb1a3e9440726e66b40e7e91f27b1ee9df75a6e61eae2787b0a","reviewDecisionSha256":"4891f22671b2e77b46aefcbda97d3ca8da5f9156cb30c76c4c3e7419d61d406b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:436be5e198cadeb1a3e9440726e66b40e7e91f27b1ee9df75a6e61eae2787b0a","reviewedHash":"sha256:436be5e198cadeb1a3e9440726e66b40e7e91f27b1ee9df75a6e61eae2787b0a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:4891f22671b2e77b46aefcbda97d3ca8da5f9156cb30c76c4c3e7419d61d406b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q460","contentProjectionSha256":"436be5e198cadeb1a3e9440726e66b40e7e91f27b1ee9df75a6e61eae2787b0a","reviewDecisionSha256":"4891f22671b2e77b46aefcbda97d3ca8da5f9156cb30c76c4c3e7419d61d406b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q461","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n139","noteKey":"tr.g07.turkce.n139","objective":"T.K.7.1","objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir konuşma sırasında dinleyici, ‘Geçen ay ortak kitaplığa kaç kitap geç teslim edildi?’ diye sorar. Konuşmacının elinde doğrulanmış sayı yoktur. Süreci güvenilir biçimde yönetmek için en uygun cevap hangisidir?","choices":["Doğrulanmış sayıyı bilmiyorum; ödünç kayıtlarını kontrol edip sınıfla paylaşacağım.","Sanırım yirmi kadardı; kayda bakmadan bu tahmini kesin sayı olarak yazabilirsiniz.","Bu soruyla ilgilenmiyorum; sayı konuyla ilişkili olsa da hemen başka bir başlığa geçelim.","Bu sayıyı sormanız kitaplığa karşı olduğunuzu gösteriyor; bu nedenle yanıt vermeyeceğim."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; soruya doğrudan karşılık verir, bilginin sınırını dürüstçe belirtir ve doğrulama adımı sunar.","Tahmini sayıyı kesin bilgi gibi aktarmak, konuşmanın güvenilirliğini zedeler.","Soruyu gerekçesiz biçimde geçiştirmek, dinleyicinin bilgi ihtiyacını ve konuşmanın amacını karşılamaz.","Soruyu kişisel niyetle ilişkilendirmek, konuya cevap vermek yerine dinleyiciyi hedef alır."],"explanation":"Konuşmacı bilmediği ayrıntıyı uydurmamalıdır. Seçilen yanıt mevcut bilgi sınırını açıklar, soruyu reddetmez ve doğrulanabilir kaynağa dönme sözü verir. Böylece hem dürüstlük hem konuşmayı sürdürme ilkesi korunur.","difficultyReason":"Sorunun istediği bilgiye doğrudan cevap verme, bilgi sınırını belirtme ve izlenebilir sonraki adımı birlikte sağlayan ifadeyi ayırt etmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0461","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fb88b83e642868aa0bc1fe1f7701b6d2007f0956f1cbcf0b5b25605ef4d86506","reviewDecisionSha256":"f755d9430aa2cac98486c1fb4cd07427985d23b636ff004d186d77f39a33d942","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fb88b83e642868aa0bc1fe1f7701b6d2007f0956f1cbcf0b5b25605ef4d86506","reviewedHash":"sha256:fb88b83e642868aa0bc1fe1f7701b6d2007f0956f1cbcf0b5b25605ef4d86506","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f755d9430aa2cac98486c1fb4cd07427985d23b636ff004d186d77f39a33d942; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q461","contentProjectionSha256":"fb88b83e642868aa0bc1fe1f7701b6d2007f0956f1cbcf0b5b25605ef4d86506","reviewDecisionSha256":"f755d9430aa2cac98486c1fb4cd07427985d23b636ff004d186d77f39a33d942","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q462","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n139","noteKey":"tr.g07.turkce.n139","objective":"T.K.7.1","objectiveId":"T.K.7.1","objectives":["T.K.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Sınıf kitaplığında kitapların geç yerine konması görüşülecektir. Aşağıdaki konuşma akışlarından hangisi başlangıçtan kapanışa kadar süreci en iyi yönetir?","choices":["Suçlu olduğunu düşündüğü kişiyi adlandırır → itirazları keser → kendi çözümünü açıklar → toplantıyı haber vermeden bitirir","Sorunu ve amacı açıklar → söz sırasıyla görüşleri dinler → belirsiz noktaya açıklayıcı soru sorar → denenecek kararı ve yeniden değerlendirme tarihini özetler","Uzun bir selam verir → konudan bağımsız anı anlatır → çok sayıda soruyu art arda sorar → cevapları dinlemeden ayrılır","Hiç giriş yapmadan oylama başlatır → sonucu gerekçesiz ilan eder → bilinmeyen ayrıntıları tahmin eder → yeni bir konu açar"],"correct":1,"distractorWhy":["Kişiyi hedef alır, söz hakkını sınırlar ve konuşmayı açık bir sonuç olmadan bırakır.","Bu seçenek doğrudur; uygun başlangıç, söz sırası, açıklama ve sonuç odaklı kapanışı bir bütün hâlinde içerir.","Konu odağını kaybeder, sorulara cevap alanı bırakmaz ve konuşmayı yönetmek yerine dağıtır.","Amaç ve bilgi paylaşımı kurulmadan karar verir; tahmin kullanır ve uygun kapanış yapmaz."],"explanation":"İyi yönetilen konuşma, amacı açıklayarak başlar; söz hakkını düzenler, anlaşılmayanı soruyla netleştirir ve alınan kararı sonraki adımla birlikte özetleyerek biter. Bu işlemlerin tümü yalnız Doğru seçenek yer alır.","difficultyReason":"Tek bir uygun cümleyi değil, konuşmanın açılış, etkileşim, soru ve kapanış aşamalarının bütünlüğünü değerlendirmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0462","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"47a822be192e7fcb54cc0a96b81e20fa7eda7ffc04c34b300304261914475036","reviewDecisionSha256":"abb976e7ae76d0ebb1c40dd7bde0f2e5568859345e843703f44d739091483ae1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:47a822be192e7fcb54cc0a96b81e20fa7eda7ffc04c34b300304261914475036","reviewedHash":"sha256:47a822be192e7fcb54cc0a96b81e20fa7eda7ffc04c34b300304261914475036","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:abb976e7ae76d0ebb1c40dd7bde0f2e5568859345e843703f44d739091483ae1; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q462","contentProjectionSha256":"47a822be192e7fcb54cc0a96b81e20fa7eda7ffc04c34b300304261914475036","reviewDecisionSha256":"abb976e7ae76d0ebb1c40dd7bde0f2e5568859345e843703f44d739091483ae1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q463","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n143","noteKey":"tr.g07.turkce.n143","objective":"T.K.7.6","objectiveId":"T.K.7.6","objectives":["T.K.7.6"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Deniz, dört grubun bir haftalık sınıf görevlerinin dengeli dağılıp dağılmadığını konuşmasında karşılaştıracaktır. Bu amaç için en işlevsel çoklu ortam ögesi hangisidir?","choices":["Konuşmanın başında gösterilecek, görev dağılımına ilişkin veri taşımayan sınıf fotoğrafı","Karşılaştırma sırasında çalacak, konuşmacının sesini örtebilecek yüksek sesli müzik","Grupları, günleri ve görev sayılarını aynı düzende gösteren sade bir tablo","Konuşmanın bütün cümlelerini küçük yazıyla tekrar eden tek paragraflık slayt"],"correct":2,"distractorWhy":["Fotoğraf ortamı gösterebilir; ancak gruplar arasındaki görev dağılımını karşılaştıracak veri sunmaz.","Fon müziği karşılaştırma bilgisi taşımaz ve konuşmacının sesini bastırabilir.","Bu seçenek doğrudur; aynı ölçütleri yan yana göstererek görev dağılımındaki benzerlik ve farkları görünür kılar.","Uzun paragraf sözlü anlatımı kopyalar, karşılaştırmayı zorlaştırır ve okunabilirliği azaltır."],"explanation":"Konuşmanın amacı dört grubun görev dağılımını karşılaştırmaktır. Grup, gün ve görev sayısını ortak sütunlarda veren tablo, dinleyicinin verileri aynı anda görmesini sağlar.","difficultyReason":"Bilgi türü olarak karşılaştırmayı tanıyıp buna uygun görsel düzeni, yalnız süs veya tekrar işlevindeki ögelerden ayırmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0463","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"79024f446cf0b8afb2262a61175f0912e2ee235e1c2837fea6181b5c4d547034","reviewDecisionSha256":"2caf0655b345e5818d80c049a74b66f5a1e983b59620c97486e5e6915fd4af1d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:79024f446cf0b8afb2262a61175f0912e2ee235e1c2837fea6181b5c4d547034","reviewedHash":"sha256:79024f446cf0b8afb2262a61175f0912e2ee235e1c2837fea6181b5c4d547034","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:2caf0655b345e5818d80c049a74b66f5a1e983b59620c97486e5e6915fd4af1d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q463","contentProjectionSha256":"79024f446cf0b8afb2262a61175f0912e2ee235e1c2837fea6181b5c4d547034","reviewDecisionSha256":"2caf0655b345e5818d80c049a74b66f5a1e983b59620c97486e5e6915fd4af1d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q464","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n143","noteKey":"tr.g07.turkce.n143","objective":"T.K.7.6","objectiveId":"T.K.7.6","objectives":["T.K.7.6"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Zeynep konuşmasında ‘Kişisel iletişim bilgilerini herkese açık alanda paylaşmayın.’ der. Ardından gerçek kişi bilgisi içermeyen iki örnek mesaj gösterir: biri yalnız etkinlik saatini verir, diğeri telefon numarası ister. Bu mesaj örnekleri konuşmada hangi işlevi üstlenir?","choices":["Konuşmanın konusundan bağımsız, yalnız dekoratif bir görüntü oluşturur.","Ana mesajı geçersiz kılar ve dinleyicinin farklı bir konuya yönelmesini sağlar.","Sözlü cümlenin aynısını hiçbir yeni ayrım göstermeden tekrar eder.","Güvenli ve riskli mesaj arasındaki farkı somutlaştırarak sözlü anlamı destekler."],"correct":3,"distractorWhy":["Örnekler doğrudan kişisel bilgi paylaşımı konusuyla ilişkilidir; dekor amaçlı değildir.","Mesajlar ana düşünceyi çürütmez, hangi içeriğin risk oluşturduğunu açıklamaya yardım eder.","İki farklı mesaj yalnız cümleyi kopyalamaz; güvenli ve riskli uygulama arasındaki ayrımı gösterir.","Bu seçenek doğrudur; örnekler soyut uyarıyı uygulanabilir iki durumla açıklayarak anlamı destekler."],"explanation":"Zeynep'in sözlü uyarısı genel ilkedir. İki kurmaca mesaj, hangi bilginin güvenli, hangisinin riskli olduğunu karşılaştırmalı olarak gösterir. Bu nedenle ögeler aynı cümleyi yalnız tekrar etmez; anlamı somut kanıtla destekler.","difficultyReason":"Çoklu ortam ögesinin içerikle ilişkisini inceleyip eş anlamlı tekrar, dekor ve açıklayıcı destek işlevlerini birbirinden ayırmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0464","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"849946b2b9c92223502bd1c84b14953aa4a14408e9b95d91edd12ce83ea6eb0d","reviewDecisionSha256":"e863477f359fc5e029e1e4432f0623715f175c95e417c623e188687d3e5d6437","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:849946b2b9c92223502bd1c84b14953aa4a14408e9b95d91edd12ce83ea6eb0d","reviewedHash":"sha256:849946b2b9c92223502bd1c84b14953aa4a14408e9b95d91edd12ce83ea6eb0d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e863477f359fc5e029e1e4432f0623715f175c95e417c623e188687d3e5d6437; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q464","contentProjectionSha256":"849946b2b9c92223502bd1c84b14953aa4a14408e9b95d91edd12ce83ea6eb0d","reviewDecisionSha256":"e863477f359fc5e029e1e4432f0623715f175c95e417c623e188687d3e5d6437","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q465","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n143","noteKey":"tr.g07.turkce.n143","objective":"T.K.7.6","objectiveId":"T.K.7.6","objectives":["T.K.7.6"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Arda'nın ortak kitaplık sorumlulukları sunumunda uzun bir metin, hareketli çıkartmalar, yüksek sesli müzik, bir öğrencinin adı görünen gerçek mesaj ekranı ve ödünç alma tablosu vardır. Sunumu amaca uygun, güvenli ve erişilebilir hâle getiren en iyi düzenleme hangisidir?","choices":["Metni anahtar ifadelere indirmek, müzik ve hareketleri kaldırmak, gerçek mesajı çıkarmak, sade tabloyu sözle betimlemek","Müziği yükseltmek, gerçek mesajı büyütmek, tablonun yazılarını küçültmek ve hareketli ögeleri korumak","Tabloyu kaldırıp bilgileri yoğun paragrafa taşımak, öğrencinin adını mesajda görünür bırakmak","Hareketli çıkartmaları çoğaltmak, görev sırasını yalnız renklere bırakmak ve sözlü açıklamayı azaltmak"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; her gereksiz veya riskli ögeyi giderir, işlevsel tabloyu korur ve görsel bilgiye sözlü erişim sağlar.","Müziği ve kişisel bilgiyi büyütmek hem dikkat yükünü hem de güvenlik ihlalini artırır; küçük yazı erişimi azaltır.","Karşılaştırmayı kolaylaştıran tabloyu kaldırır, yoğun metin yükü oluşturur ve kişisel bilgiyi korumaz.","Süs ögelerini artırır ve ana bilgiyi yalnız renge bağlayarak hem anlamı hem erişilebilirliği zayıflatır."],"explanation":"Sunumda yalnız ödünç alma tablosu konuşma amacına doğrudan hizmet etmektedir. Tablo sadeleştirilip sözle açıklanmalı; uzun metin, hareketli süsler ve müzik azaltılmalı; gerçek öğrenci mesajı kaldırılmalıdır. Tüm ölçütleri birlikte karşılayan doğru seçenek'dır.","difficultyReason":"Beş ayrı ögeyi işlev, bilişsel yük, kişisel bilgi güvenliği ve erişilebilirlik bakımından tek tek değerlendirip bütünleşik bir yeniden tasarım seçmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0465","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"97694e399774963d4d8ea8a1d8744ef2bc4a87b74bc71528ff2e463dbe6e6ce1","reviewDecisionSha256":"14c4aed3fe11d5eb9126d6147a28be017a1607aa33f9270770d0eb5dfc90c91d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:97694e399774963d4d8ea8a1d8744ef2bc4a87b74bc71528ff2e463dbe6e6ce1","reviewedHash":"sha256:97694e399774963d4d8ea8a1d8744ef2bc4a87b74bc71528ff2e463dbe6e6ce1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:14c4aed3fe11d5eb9126d6147a28be017a1607aa33f9270770d0eb5dfc90c91d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q465","contentProjectionSha256":"97694e399774963d4d8ea8a1d8744ef2bc4a87b74bc71528ff2e463dbe6e6ce1","reviewDecisionSha256":"14c4aed3fe11d5eb9126d6147a28be017a1607aa33f9270770d0eb5dfc90c91d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q466","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n143","noteKey":"tr.g07.turkce.n143","objective":"T.K.7.6","objectiveId":"T.K.7.6","objectives":["T.K.7.6"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir konuşma planında görev basamakları yalnız kırmızı-yeşil simgelerle gösterilmekte, ayrıca bir öğrencinin izinsiz ses kaydı kullanılmaktadır. Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi hem erişilebilirlik hem de kişisel haklar sorununu birlikte çözer?","choices":["Renkleri daha parlak yapmak, simgeleri açıklamamak ve aynı izinsiz kaydı daha kısa oynatmak","Simgelere açık metin etiketleri ile sözlü açıklama eklemek, ses kaydını izinli ya da kurmaca bir örnekle değiştirmek","İzinsiz ses kaydını korumak, yalnız simge sayısını artırmak ve renk dışı açıklama eklememek","Renkleri kaldırıp basamakları sessiz animasyonla göstermek, gerçek kaydı izin almadan kullanmayı sürdürmek"],"correct":1,"distractorWhy":["Parlaklık, renkleri ayırt edemeyen dinleyiciler için anlam etiketi sağlamaz; kayıt izni sorunu da sürer.","Bu seçenek doğrudur; görsel bilgiyi metin ve sözle erişilebilir kılar, izinsiz kişisel sesi güvenli içerikle değiştirir.","Simgeleri çoğaltmak erişilebilirliği garanti etmez ve izinsiz ses kullanımı sorununu hiç çözmez.","Sessiz animasyon yine işitsel ya da metinsel açıklama sunmaz; gerçek kaydın izinsiz kullanımı devam eder."],"explanation":"Yalnız renk kullanımı, rengi ayırt edemeyen dinleyiciler için anlamı kapatır; metin etiketi ve sözlü açıklama gerekir. İzinsiz ses kaydı ise izinli veya kurmaca bir içerikle değiştirilmelidir. Her iki sorunu da Doğru seçenek çözer.","difficultyReason":"Aynı plandaki iki farklı riskin—duyusal erişim ve kişisel izin—ayrı çözümler gerektirdiğini fark edip ikisini bir arada gideren seçeneği belirlemek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0466","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"e6910faae782d8640f95cad8037285f77435420a58567abdee4be2153bf16c5a","reviewDecisionSha256":"14eea7cefa9c6aaf11c3d3e216fa33320b06fe2e4720c4f970eff0da7d70a465","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:e6910faae782d8640f95cad8037285f77435420a58567abdee4be2153bf16c5a","reviewedHash":"sha256:e6910faae782d8640f95cad8037285f77435420a58567abdee4be2153bf16c5a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:14eea7cefa9c6aaf11c3d3e216fa33320b06fe2e4720c4f970eff0da7d70a465; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q466","contentProjectionSha256":"e6910faae782d8640f95cad8037285f77435420a58567abdee4be2153bf16c5a","reviewDecisionSha256":"14eea7cefa9c6aaf11c3d3e216fa33320b06fe2e4720c4f970eff0da7d70a465","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q467","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-6","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-6","noteId":"tr.g07.turkce.n143","noteKey":"tr.g07.turkce.n143","objective":"T.K.7.6","objectiveId":"T.K.7.6","objectives":["T.K.7.6"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"‘Sınıf forumunda güvenli görüş bildirme’ konulu üç dakikalık konuşma için aşağıdaki çoklu ortam planlarından hangisi ögelerin işlevini, birbirleriyle uyumunu ve güvenli kullanımı en iyi sağlar?","choices":["Konuşmanın tamamını küçük yazıyla veren beş slayt, sürekli müzik ve ilgisiz hareketli arka plan; ögeler sözle açıklanmıyor","Gerçek öğrenci yazışmalarını adlarıyla gösteren ekran görüntüleri, uzun ve açıklamasız video; kişisel bilgiler korunmuyor","Ana mesaj için kısa başlık, iki kurmaca mesaj örneği, gönderim öncesi kontrol akışı ve bütün görseller için sözlü betimleme","Yalnız “Dikkatli olun!” sloganı, neyi kontrol edeceği açıklanmayan uyarı sesi ve kaynağı belirsiz fotoğraf; uygulama adımı yok"],"correct":2,"distractorWhy":["Yoğun metin, müzik ve ilgisiz hareket aynı bilgiyi desteklemek yerine bilişsel yük ve dikkat dağınıklığı oluşturur.","Gerçek yazışmalar kişisel bilgiyi açığa çıkarır; uzun videonun açıklanmadan kullanılması konuşmayla etkileşimi zayıflatır.","Bu seçenek doğrudur; her ögenin ayrı işlevi vardır, kişisel bilgi kullanılmaz ve sözlü betimleme erişilebilirliği destekler.","Slogan, ses ve fotoğrafın hangi bilgiyi taşıdığı belirsizdir; kaynak ve uygulama adımı sunulmaz."],"explanation":"İyi planda başlık ana mesajı kısa biçimde yeniden kurar, kurmaca örnekler güvenli-riskli ayrımını destekler, akış kontrol sırasını görünür kılar ve sözlü betimleme görsel bilgiye erişim sağlar. Gerçek kişisel bilgi kullanılmadığı için güvenlik de korunur.","difficultyReason":"Birden çok ögenin ayrı anlam işlevlerini, süreye uygunluğu, ögeler arası tamamlayıcılığı, kişisel bilgi güvenliğini ve erişilebilirliği aynı anda değerlendirmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0467","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c3641556ea788bcf57763c158e84f98a270f1566dc432017d8cfa5a8770afc1b","reviewDecisionSha256":"f62689155c72080ab12a776f88b1e97101f7c8664b11d4c0f6aff277176d33ae","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c3641556ea788bcf57763c158e84f98a270f1566dc432017d8cfa5a8770afc1b","reviewedHash":"sha256:c3641556ea788bcf57763c158e84f98a270f1566dc432017d8cfa5a8770afc1b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f62689155c72080ab12a776f88b1e97101f7c8664b11d4c0f6aff277176d33ae; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q467","contentProjectionSha256":"c3641556ea788bcf57763c158e84f98a270f1566dc432017d8cfa5a8770afc1b","reviewDecisionSha256":"f62689155c72080ab12a776f88b1e97101f7c8664b11d4c0f6aff277176d33ae","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q468","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n140","noteKey":"tr.g07.turkce.n140","objective":"T.K.7.10","objectiveId":"T.K.7.10","objectiveCode":"T.K.7.10","objectives":["T.K.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Yedinci sınıf öğrencisi Ece, sınıf arkadaşlarına “ortak kullanılan araçları koruma” konusunda üç dakikalık bir sunum yapacaktır. Aşağıdaki açılışlardan hangisi konu, amaç ve hedef kitle bağını en açık biçimde kurar?","choices":["Ortak araçlarla ilgili anlatacak çok şey var; ayrıntılara hemen başlayalım.","Geçen hafta araçları kullandık, bugün de birkaç örnek göstereceğim.","Sorumluluk önemli bir kavramdır; şimdi hazırladığım bütün notları okuyacağım.","Bugün, sınıfımızdaki ortak araçların herkesçe yeniden kullanılabilmesi için hangi sorumlulukları üstlenebileceğimizi iki örnekle açıklayacağım."],"correct":3,"distractorWhy":["Bu açılış konuyu genel biçimde anıyor ancak sunumun somut amacını ve dinleyiciyle bağını kurmuyor.","Bu açılış geçmiş bir durumu ve örnek göstereceğini söylüyor; fakat dinleyicinin hangi ana mesajı izlemesi gerektiğini açıklamıyor.","Bu açılış yalnız kavramın önemli olduğunu belirtiyor ve notları okumaya odaklanıyor; amaç, hedef kitle ve sunum yolu belirsiz kalıyor.","Bu seçenek doğrudur; konu, sınıf arkadaşlarından oluşan hedef kitle, ortak kullanım amacı ve iki örnekle izlenecek anlatım yolu birlikte belirtilmiştir."],"explanation":"Etkili bir sunum açılışı, dinleyiciye neyin, neden ve hangi çerçevede anlatılacağını gösterir. Doğru seçenek ortak araçları koruma konusunu sınıfın yeniden kullanım ihtiyacıyla ilişkilendirir, amacı açıklar ve sunumun iki örnekle ilerleyeceğini bildirir.","difficultyReason":"Soru, tek bir kısa durumda konu, amaç ve hedef kitleyi açıkça birlikte veren açılışı ayırt etmeyi gerektirdiği için temel düzeydedir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0468","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7bd1191bd553c3e2dda9eb00b2651c05bbe399eda53bd9620f3d23b4eaa0eab5","reviewDecisionSha256":"7f2a127a8e28ba7d2619f8f806831757a6a4df4935772ba8559a7d243ea1d42c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7bd1191bd553c3e2dda9eb00b2651c05bbe399eda53bd9620f3d23b4eaa0eab5","reviewedHash":"sha256:7bd1191bd553c3e2dda9eb00b2651c05bbe399eda53bd9620f3d23b4eaa0eab5","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7f2a127a8e28ba7d2619f8f806831757a6a4df4935772ba8559a7d243ea1d42c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q468","contentProjectionSha256":"7bd1191bd553c3e2dda9eb00b2651c05bbe399eda53bd9620f3d23b4eaa0eab5","reviewDecisionSha256":"7f2a127a8e28ba7d2619f8f806831757a6a4df4935772ba8559a7d243ea1d42c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q469","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n140","noteKey":"tr.g07.turkce.n140","objective":"T.K.7.10","objectiveId":"T.K.7.10","objectiveCode":"T.K.7.10","objectives":["T.K.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Mert’in dört dakikalık sunumunda slaytlar uzun paragraflarla doludur. Mert metni ekrandan okuyunca sunum yedi dakika sürmekte ve dinleyiciler ana mesajı izlemekte zorlanmaktadır. Aşağıdaki hazırlıklardan hangisi hem süre sorununu hem de dinleyiciyle kurulan ilişkiyi doğrudan iyileştirir?","choices":["Slaytları anahtar ifadelere indirmek, görseli hangi cümlede açıklayacağını belirlemek ve süre tutarak prova yapmak","Slaytlara daha fazla açıklama eklemek ve sunum sırasında hiçbir bölümü atlamamak","Bütün metni kelimesi kelimesine ezberlemek ve dinleyici sorularını sunum sonrasına bırakmamak","Mevcut metni koruyup yalnız daha hızlı konuşmaya çalışmak"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; metni sadeleştirme, görsel geçişini planlama ve süreli prova hem gereksiz okumayı azaltır hem de anlatıcının dinleyiciye yönelmesini sağlar.","Slaytlara daha çok metin eklemek, ekrandan okuma ve süre aşımı sorununu büyütür.","Kelimesi kelimesine ezber, sunumu esnek hâle getirmez; ayrıca soru yönetimini hazırlık sürecinden çıkarmak dinleyici etkileşimini desteklemez.","Yalnız hızlanmak, içeriğin fazlalığını ve görselin konuşmayla bütünleşmemesini çözmez; anlaşılabilirliği de azaltabilir."],"explanation":"Sorunun iki kaynağı vardır: slaytların gereğinden uzun olması ve sunucunun görseli açıklamak yerine okuması. Doğru seçenek içeriği anahtar ifadelere dönüştürür, görsel kullanımını konuşma planına bağlar ve süreli provayla dört dakikalık sınıra uyumu sınar.","difficultyReason":"Öğrencinin tek bir belirtiyi değil, süre ve dinleyici etkileşimi olmak üzere iki sorunun ortak nedenini belirleyip uygun hazırlık paketini seçmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0469","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"22c70576d21a53d14c78ad52f1022dba19b36302c5abba69ceb41b05b6b0341e","reviewDecisionSha256":"75c459db192c6ec36cdd74c1a5fed834db153637c994d821e1eb23ed1d99e056","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:22c70576d21a53d14c78ad52f1022dba19b36302c5abba69ceb41b05b6b0341e","reviewedHash":"sha256:22c70576d21a53d14c78ad52f1022dba19b36302c5abba69ceb41b05b6b0341e","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:75c459db192c6ec36cdd74c1a5fed834db153637c994d821e1eb23ed1d99e056; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q469","contentProjectionSha256":"22c70576d21a53d14c78ad52f1022dba19b36302c5abba69ceb41b05b6b0341e","reviewDecisionSha256":"75c459db192c6ec36cdd74c1a5fed834db153637c994d821e1eb23ed1d99e056","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q470","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n140","noteKey":"tr.g07.turkce.n140","objective":"T.K.7.10","objectiveId":"T.K.7.10","objectiveCode":"T.K.7.10","objectives":["T.K.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"“Sınıf görevlerinin adil paylaşımı” sunumunun taslağında açılışta amaç açıklanmış; ana bölümde görevlerin süreleri ve iki paylaşım modeli karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölümde ülke yönetimindeki kurumlar anlatılmakta, kapanışta ise yeni bir geri dönüşüm kampanyası başlatılmaktadır. Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi sunumun amacını koruyarak bütünlüğü en iyi sağlar?","choices":["Görev süreleriyle ilgili kanıtları çıkarmak, kurumlar bölümünü genişletmek ve geri dönüşüm kampanyasını ayrıntılandırmak","Üçüncü bölümü bir haftalık görev denemesi ve değerlendirme ölçütleriyle değiştirmek; kapanışta adil paylaşım ölçütlerini ve sonraki adımı özetlemek","Açılıştaki amacı ülke yönetimi olarak değiştirmek, görev modellerini kısa bir ara bilgiye dönüştürmek ve kampanyayı korumak","Üçüncü bölüme daha çok örnek eklemek, kapanışı konu dışı bir özlü sözle bitirmek"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu düzenleme sunumun asıl kanıtlarını çıkarıp konu dışı bölümleri büyüttüğü için amaçla bağı daha da zayıflatır.","Bu seçenek doğrudur; yeni üçüncü bölüm önceki karşılaştırmanın uygulanabilir sonucunu gösterir, kapanış da ana mesajı ve sonraki adımı aynı amaç çevresinde toplar.","Açılışı değiştirmek metni görev paylaşımı amacından uzaklaştırır ve eldeki ilgili bölümleri ikincil hâle getirir.","Konu dışı bölümü çoğaltmak ve ilgisiz sözle bitirmek sunumun bölümleri arasında mantıklı ilerleme kurmaz."],"explanation":"Sunumun ana amacı görevlerin adil paylaşımını açıklamaktır. Bu nedenle ana bölümlerin karşılaştırmadan uygulamaya ilerlemesi, kapanışın da ölçütleri ve uygulanabilir sonraki adımı özetlemesi gerekir. Doğru seçenek bu yapıyı kurarken açılıştaki amacı değiştirmez.","difficultyReason":"Soru, sunumun açılış, ana bölüm ve kapanışını birlikte değerlendirerek iki ayrı konu dışı parçayı amaca uygun yeni işlevlerle değiştirmeyi gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0470","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"76d5c189835aa3ad2bf2547ce6bdc6f9e7ad72985c56cc1e090921480ab81e25","reviewDecisionSha256":"f6c87a087edead269728189ff6cbbef1a78ae04e1ce3255e7f4c0eca97fac87c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:76d5c189835aa3ad2bf2547ce6bdc6f9e7ad72985c56cc1e090921480ab81e25","reviewedHash":"sha256:76d5c189835aa3ad2bf2547ce6bdc6f9e7ad72985c56cc1e090921480ab81e25","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f6c87a087edead269728189ff6cbbef1a78ae04e1ce3255e7f4c0eca97fac87c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q470","contentProjectionSha256":"76d5c189835aa3ad2bf2547ce6bdc6f9e7ad72985c56cc1e090921480ab81e25","reviewDecisionSha256":"f6c87a087edead269728189ff6cbbef1a78ae04e1ce3255e7f4c0eca97fac87c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q471","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n140","noteKey":"tr.g07.turkce.n140","objective":"T.K.7.10","objectiveId":"T.K.7.10","objectiveCode":"T.K.7.10","objectives":["T.K.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Dijital paylaşım sınırlarıyla ilgili sunumun ardından bir dinleyici, “Her fotoğrafı paylaşmadan önce aynı izin süreci mi uygulanır?” diye sorar. Sunucu özel durumların bütün ayrıntılarını bilmemektedir. Aşağıdaki yanıtlardan hangisi soruyu yönetme ve güvenilir konuşma ilkelerine en uygundur?","choices":["Evet, hiçbir istisna yoktur; bu konuda ayrıntı araştırmaya gerek bulunmaz.","Bu soru sunumumuzun dışında, başka bir konuya geçelim.","Sorunuz, izin ilkesinin her durumda nasıl uygulanacağını soruyor. Sunumumuzdaki güvenli ilke, kişisel sınırı gözetmek ve izin almadan paylaşmamaktır; özel durumların ayrıntısını kesinleştirmek için güvenilir bir kaynağı kontrol etmek gerekir.","Bilmiyorum; fakat dinleyicilerin çoğu zaten doğru davranışı tahmin edebilir."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu yanıt, bilinmeyen ayrıntıyı kesin hüküm gibi sunarak güvenilirliği zedeler.","Soruyu bütünüyle reddetmek, dinleyicinin anlamaya çalıştığı noktayı açıklığa kavuşturmaz.","Bu seçenek doğrudur; soru yeniden ifade edilir, sunumda dayanak bulan ilke açıklanır ve bilinmeyen ayrıntı dürüstçe sınırlandırılarak doğrulama yolu belirtilir.","Yalnız “bilmiyorum” demek ve tahmini dinleyiciye bırakmak, eldeki güvenli ilkeyi açıklamadığı için soruya doğrudan cevap vermez."],"explanation":"Sunucu, soruyu sonuna kadar dinlemeli, ne sorulduğunu açıklaştırmalı ve yalnız bildiği çerçevede cevap vermelidir. Doğru seçenek kişisel sınır ve izin ilkesini açıklar; buna karşılık özel durumlara ilişkin kesin olmayan bilgiyi uydurmaz ve doğrulama gereğini belirtir.","difficultyReason":"Öğrencinin doğrudan cevap verme, sunum kapsamındaki ilkeyi kullanma, bilgi sınırını belirtme ve güvenilir doğrulama önerme ölçütlerini aynı anda dengelemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0471","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7a42afcbba7514c4e1cfbc204a37bbcc99327816cf58fc0aa029ffab84e8e019","reviewDecisionSha256":"aa92d87b13a2a346154956c09922ab513fa737b09d53f57552951d1df6596c05","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7a42afcbba7514c4e1cfbc204a37bbcc99327816cf58fc0aa029ffab84e8e019","reviewedHash":"sha256:7a42afcbba7514c4e1cfbc204a37bbcc99327816cf58fc0aa029ffab84e8e019","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:aa92d87b13a2a346154956c09922ab513fa737b09d53f57552951d1df6596c05; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q471","contentProjectionSha256":"7a42afcbba7514c4e1cfbc204a37bbcc99327816cf58fc0aa029ffab84e8e019","reviewDecisionSha256":"aa92d87b13a2a346154956c09922ab513fa737b09d53f57552951d1df6596c05","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q472","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-10","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-10","noteId":"tr.g07.turkce.n140","noteKey":"tr.g07.turkce.n140","objective":"T.K.7.10","objectiveId":"T.K.7.10","objectiveCode":"T.K.7.10","objectives":["T.K.7.10"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Aşağıdaki tabloda “sınıf görevlerinin dengeli paylaşımı” konulu dört sunum planı karşılaştırılmıştır. Hangi plan; amaç, kanıt, görsel kullanım, soru-cevap ve değerlendirmeli kapanış bakımından birlikte uygulanabilir durumdadır? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["A planı","B planı","C planı","D planı"],"correct":3,"distractorWhy":["A planında amaç görünür değildir, kanıt güvenilir değildir, görsel metin olarak okunmakta ve kapanış yeni konu açmaktadır.","B planında açılış ve kanıt uygun olsa da görselin aynen okunması dinleyiciyle ilişkiyi ve görselin açıklayıcı işlevini zayıflatır.","C planında hedef kitle bağı, kanıtın ana düşünceyle ilişkisi, kişisel veri güvenliği ve soru-cevap basamağı eksiktir.","Bu seçenek doğrudur; D planı amaç ve hedef kitleyi açıklar, ilgili kanıt kullanır, güvenli görseli konuşmayla bütünleştirir, soru alır ve değerlendirmeyle kapanır."],"explanation":"D planı sunumu bir süreç olarak yönetmektedir: açılışta amaç ve hedef kitle bağı kurulur; temel düşünceler güvenilir bilgi veya özgün örneklerle desteklenir; kişisel veri içermeyen görsel açıklanır; sorular yanıtlanır; kapanışta ana mesaj ve gelişim hedefi belirtilir. Diğer planların her birinde bu zincirin en az bir kritik halkası bozulmaktadır.","difficultyReason":"Dört planın beş ayrı ölçütünü çapraz biçimde karşılaştırmak ve tek bir güçlü özelliğe aldanmadan bütün süreci değerlendirmek gerektiği için yüksek düzeyli bir sorudur.","figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q472__q0472.fig.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q472__q0472.fig.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q472__q0472.h1","tr-g07-turkce-q472__q0472.h2","tr-g07-turkce-q472__q0472.h3","tr-g07-turkce-q472__q0472.h4","tr-g07-turkce-q472__q0472.h5"],"rows":[[{"v":"A"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.a.open"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.a.evidence"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.a.visual"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.a.close"}],[{"v":"B"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.b.open"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.b.evidence"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.b.visual"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.b.close"}],[{"v":"C"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.c.open"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.c.evidence"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.c.visual"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.c.close"}],[{"v":"D"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.d.open"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.d.evidence"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.d.visual"},{"key":"tr-g07-turkce-q472__q0472.d.close"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q472__q0472.fig.alt":"Dört sunum planını açılış, kanıt, görsel kullanım ve kapanış-soru yönetimi sütunlarında karşılaştıran tablo. Planlar; amacın açıklığı, kanıtın niteliği, görselin konuşmayla ilişkisi, kişisel veri sınırı ve kapanışın işlevi bakımından farklı özellikler taşır.","tr-g07-turkce-q472__q0472.fig.caption":"Dört sözlü sunum planının süreç ölçütlerine göre karşılaştırılması","tr-g07-turkce-q472__q0472.h1":"Plan","tr-g07-turkce-q472__q0472.h2":"Açılış","tr-g07-turkce-q472__q0472.h3":"Kanıt","tr-g07-turkce-q472__q0472.h4":"Görsel kullanımı","tr-g07-turkce-q472__q0472.h5":"Kapanış ve soru yönetimi","tr-g07-turkce-q472__q0472.a.open":"Konuyu doğrudan ayrıntılarla başlatır; amaç belirtilmez.","tr-g07-turkce-q472__q0472.a.evidence":"Kaynağı belirsiz bir oran kullanır.","tr-g07-turkce-q472__q0472.a.visual":"Uzun paragrafı ekrandan aynen okur.","tr-g07-turkce-q472__q0472.a.close":"Yeni bir kampanya konusu açarak bitirir.","tr-g07-turkce-q472__q0472.b.open":"Konuyu, amacı ve hedef kitleyi belirtir.","tr-g07-turkce-q472__q0472.b.evidence":"Ana düşünceyle ilgili iki gözlem kullanır.","tr-g07-turkce-q472__q0472.b.visual":"Sade tabloyu açıklamak yerine bütün hücreleri aynen okur.","tr-g07-turkce-q472__q0472.b.close":"Ana mesajı özetler ve soruları cevaplar.","tr-g07-turkce-q472__q0472.c.open":"Amaç belirtilir; hedef kitleyle bağ kurulmaz.","tr-g07-turkce-q472__q0472.c.evidence":"Tek örnek verilir; örneğin ana iddiayla ilişkisi açıklanmaz.","tr-g07-turkce-q472__q0472.c.visual":"Gerçek öğrenci adlarının bulunduğu görev listesini gösterir.","tr-g07-turkce-q472__q0472.c.close":"Soru almadan sunumu bitirir.","tr-g07-turkce-q472__q0472.d.open":"Konuyu, amacı ve hedef kitleyle bağını açıklar.","tr-g07-turkce-q472__q0472.d.evidence":"Her temel düşünceyi güvenilir bilgi veya özgün örnekle destekler.","tr-g07-turkce-q472__q0472.d.visual":"Kişisel veri içermeyen sade görev tablosunu konuşmayla açıklar.","tr-g07-turkce-q472__q0472.d.close":"Ana mesajı özetler, soruları cevaplar ve bir gelişim hedefi belirler."},"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0472","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f717083c8ae411020058e5c33688958f4c4bb522c5ae5d2ba5fe76ad5db79c69","reviewDecisionSha256":"f1f2ca8f91cca9761d5592582e17819df58fd3575646846002fed309a261b3e8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f717083c8ae411020058e5c33688958f4c4bb522c5ae5d2ba5fe76ad5db79c69","reviewedHash":"sha256:f717083c8ae411020058e5c33688958f4c4bb522c5ae5d2ba5fe76ad5db79c69","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f1f2ca8f91cca9761d5592582e17819df58fd3575646846002fed309a261b3e8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q472","contentProjectionSha256":"f717083c8ae411020058e5c33688958f4c4bb522c5ae5d2ba5fe76ad5db79c69","reviewDecisionSha256":"f1f2ca8f91cca9761d5592582e17819df58fd3575646846002fed309a261b3e8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q473","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-24","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-24","noteId":"tr.g07.turkce.n141","noteKey":"tr.g07.turkce.n141","objective":"T.K.7.24","objectiveId":"T.K.7.24","objectiveCode":"T.K.7.24","objectives":["T.K.7.24"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"“Ortak tablet şarjsız bırakıldı; ____ ertesi grup çalışmaya geç başladı.” cümlesinde boş bırakılan yere, konuşmadaki neden-sonuç ilişkisini doğru göstermek için hangisi getirilmelidir?","choices":["bu nedenle","örneğin","ancak","ayrıca"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; ikinci durum, tabletin şarjsız bırakılmasının sonucudur ve “bu nedenle” sonuç ilişkisini açıkça gösterir.","“Örneğin” genel bir düşünceyi somutlaştırır; burada ikinci cümle örnek değil sonuçtur.","“Ancak” karşıtlık veya sınırlama kurar; iki olay arasında karşıtlık bulunmamaktadır.","“Ayrıca” ek bilgi verir; gecikmenin ilk olaydan doğduğunu göstermez."],"explanation":"Tabletin şarjsız bırakılması neden, ertesi grubun geç başlaması sonuçtur. “Bu nedenle” ifadesi önceki olaya gönderimde bulunur ve ortaya çıkan sonucu bildirir.","difficultyReason":"Tek bir cümlede açıkça verilen neden ile sonucu tanıyıp temel bağlantı ifadesini seçmek gerektiği için başlangıç düzeyindedir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0473","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"be221d60069560ff4a8280f4bd5e49f3e2b640aaaba4cb0e8380cb8720ab0b3f","reviewDecisionSha256":"1d9457e57b6bae5a0772e8b00fa0be7bcf305d82d8d8ad41db2057411b83f8df","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:be221d60069560ff4a8280f4bd5e49f3e2b640aaaba4cb0e8380cb8720ab0b3f","reviewedHash":"sha256:be221d60069560ff4a8280f4bd5e49f3e2b640aaaba4cb0e8380cb8720ab0b3f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1d9457e57b6bae5a0772e8b00fa0be7bcf305d82d8d8ad41db2057411b83f8df; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q473","contentProjectionSha256":"be221d60069560ff4a8280f4bd5e49f3e2b640aaaba4cb0e8380cb8720ab0b3f","reviewDecisionSha256":"1d9457e57b6bae5a0772e8b00fa0be7bcf305d82d8d8ad41db2057411b83f8df","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q474","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-24","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-24","noteId":"tr.g07.turkce.n141","noteKey":"tr.g07.turkce.n141","objective":"T.K.7.24","objectiveId":"T.K.7.24","objectiveCode":"T.K.7.24","objectives":["T.K.7.24"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"“Sınıf toplantısında herkes görüşünü söyleyebilir. Herkes başkasının söz sırasını korumalıdır.” düşüncelerini konuşmada birbirini tamamlayan hak ve sorumluluk olarak birleştiren cümle hangisidir?","choices":["Sınıf toplantısında herkes görüşünü söyleyebilir çünkü başkasının söz sırasını korumalıdır.","Sınıf toplantısında herkes görüşünü söyleyebilir; bunun yanında başkasının söz sırasını korumalıdır.","Sınıf toplantısında herkes görüşünü söyleyebilir; ancak başkasının söz sırasını korumalıdır.","Sınıf toplantısında herkes görüşünü söyleyebilir; örneğin başkasının söz sırasını korumalıdır."],"correct":1,"distractorWhy":["“Çünkü” ikinci düşünceyi görüş bildirme hakkının nedeni gibi gösterir; oysa burada neden değil tamamlayıcı sorumluluk vardır.","Bu seçenek doğrudur; “bunun yanında” görüş bildirme hakkına onu tamamlayan dinleme sorumluluğunu ekler.","“Ancak” iki düşünceyi karşıt veya sınırlayıcı gösterir; metinde hak ile sorumluluk birbirini tamamlamaktadır.","“Örneğin” ikinci düşünceyi ilk yargının örneği gibi sunar; söz sırasını korumak bir örnekten çok eşlik eden sorumluluktur."],"explanation":"İki cümle arasında ekleme ve tamamlama ilişkisi vardır. Görüş bildirme hakkı ile başkasının söz sırasını koruma sorumluluğu aynı iletişim sürecinin iki yönüdür. Bu ilişkiyi “bunun yanında” doğru biçimde görünür kılar.","difficultyReason":"Öğrencinin yalnız bağlantı sözcüğünü tanıması değil, hak ve sorumluluk arasındaki tamamlayıcı anlam ilişkisini belirlemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0474","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"bf5f2a3a72fb0d2ec3ca12d19ef5d5710c8889ce095c0a1658a0054e63dafaa2","reviewDecisionSha256":"730737a24ba0bb1e3c6df63c34f262f1c274e06256e3bb2e3f51e8e7cd63f640","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:bf5f2a3a72fb0d2ec3ca12d19ef5d5710c8889ce095c0a1658a0054e63dafaa2","reviewedHash":"sha256:bf5f2a3a72fb0d2ec3ca12d19ef5d5710c8889ce095c0a1658a0054e63dafaa2","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:730737a24ba0bb1e3c6df63c34f262f1c274e06256e3bb2e3f51e8e7cd63f640; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q474","contentProjectionSha256":"bf5f2a3a72fb0d2ec3ca12d19ef5d5710c8889ce095c0a1658a0054e63dafaa2","reviewDecisionSha256":"730737a24ba0bb1e3c6df63c34f262f1c274e06256e3bb2e3f51e8e7cd63f640","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q475","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-24","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-24","noteId":"tr.g07.turkce.n141","noteKey":"tr.g07.turkce.n141","objective":"T.K.7.24","objectiveId":"T.K.7.24","objectiveCode":"T.K.7.24","objectives":["T.K.7.24"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir öğrenci konuşmasında şöyle der: “Öncelikle görevleri yazdık. Ancak sürelerini karşılaştırdık. Bu nedenle görevler arasında belirgin farklar gördük. Örneğin dağılımı yeniden düzenleme kararı aldık.” Bu konuşmadaki anlam ilişkilerini doğru kuran düzenleme hangisidir?","choices":["Öncelikle görevleri yazdık. Çünkü sürelerini karşılaştırdık. Ancak belirgin farklar gördük; ayrıca dağılımı yeniden düzenledik.","Öncelikle görevleri yazdık. Örneğin sürelerini karşılaştırdık. Bunun yanında farklar gördük; ancak dağılımı yeniden düzenledik.","Öncelikle görevleri yazdık. Ardından sürelerini karşılaştırdık. Karşılaştırmada belirgin farklar gördük; bu nedenle dağılımı yeniden düzenleme kararı aldık.","Öncelikle görevleri yazdık. Ancak sürelerini karşılaştırdık. Sonuç olarak farklar gördük; örneğin dağılımı yeniden düzenledik."],"correct":2,"distractorWhy":["Bu düzenleme, süre karşılaştırmasını görevleri yazmanın nedeni gibi gösterir ve farklar arasında gereksiz karşıtlık kurar.","“Örneğin” işlem sırasını göstermez; “ancak” da dağılımı değiştirme kararını karşıtlık gibi sunar.","Bu seçenek doğrudur; “ardından” işlem sırasını, “bu nedenle” ise görülen farklardan çıkan düzenleme kararını gösterir.","İlk “ancak” hâlâ karşıtlık varmış izlenimi verir; son “örneğin” ise kararı bir örnek gibi sınıflandırır."],"explanation":"Görevleri yazma ile süreleri karşılaştırma ardışık iki işlemdir; bu nedenle aralarında “ardından” kullanılmalıdır. Belirgin süre farklarının görülmesi ise dağılımı değiştirme kararının gerekçesidir; karar “bu nedenle” ile sonuca bağlanır.","difficultyReason":"Dört cümlelik akışta hem sıralama hem neden-sonuç ilişkisini ayırmak ve iki yanlış bağlantıyı birlikte düzeltmek gerektiği için ileri düzeydedir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0475","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b6ef9a10cdc9cb8786923eeeb02a18adf05bb907529732e68a8b3db96edab9bc","reviewDecisionSha256":"a3aad03c9a4243796e1ff906cd45941b8213a344e69233f2e03259b921ff0e16","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b6ef9a10cdc9cb8786923eeeb02a18adf05bb907529732e68a8b3db96edab9bc","reviewedHash":"sha256:b6ef9a10cdc9cb8786923eeeb02a18adf05bb907529732e68a8b3db96edab9bc","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:a3aad03c9a4243796e1ff906cd45941b8213a344e69233f2e03259b921ff0e16; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q475","contentProjectionSha256":"b6ef9a10cdc9cb8786923eeeb02a18adf05bb907529732e68a8b3db96edab9bc","reviewDecisionSha256":"a3aad03c9a4243796e1ff906cd45941b8213a344e69233f2e03259b921ff0e16","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q476","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-24","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-24","noteId":"tr.g07.turkce.n141","noteKey":"tr.g07.turkce.n141","objective":"T.K.7.24","objectiveId":"T.K.7.24","objectiveCode":"T.K.7.24","objectives":["T.K.7.24"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir konuşmacı, “Toplantıda iki öneri ele alındı. İlk öneri bütün görevlerin tek kişide toplanmasını, ikinci öneri görevlerin süreye göre paylaşılmasını içeriyordu. Bu daha adildi; bu yüzden kabul edildi.” der. Son cümledeki gönderim belirsizliğini ve neden-sonuç bağını birlikte düzelten ifade hangisidir?","choices":["İki öneri ele alındı; ayrıca bu kabul edildi.","Bütün görevleri tek kişide toplayan ilk öneri kabul edildi; ancak görevler süreye göre paylaşıldı.","İkinci öneri kabul edildi; çünkü bu daha adildi.","Görevlerin süreye göre paylaşılmasını öngören ikinci öneri daha adil bulundu; bu nedenle ikinci öneri kabul edildi."],"correct":3,"distractorWhy":["“Bu” sözcüğünün hangi öneriye gönderimde bulunduğu yine belirsizdir ve kabulün gerekçesi açıklanmaz.","İlk ve ikinci önerinin sonuçları birbiriyle çelişkili biçimde birleştirilmiş, gerçek neden-sonuç ilişkisi bozulmuştur.","Kabul edilen öneri belirtilse de “bu” sözcüğünün adalet yargısında hangi içeriğe döndüğü tam olarak açıklaştırılmamıştır.","Bu seçenek doğrudur; öneri adı yeniden belirtilmiş, adil bulunma neden ve kabul edilme sonuç olarak açık bir zincire bağlanmıştır."],"explanation":"Belirsiz gönderimi gidermek için “bu” yerine hangi öneriden söz edildiği açıkça adlandırılmalıdır. Doğru seçenek ikinci önerinin içeriği belirtilir, “daha adil bulunma” gerekçe, “kabul edilme” ise “bu nedenle” ile gösterilen sonuç olur.","difficultyReason":"Öğrencinin aynı anda iki farklı sorunu—zamir gönderiminin belirsizliğini ve neden-sonuç yönünü—çözerek en açık sözlü ifadeyi seçmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0476","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"175f6886d1735d0d677f0f848fa0f486dddab9e5a96814285e40391d8760fd39","reviewDecisionSha256":"1f7da1fc81ab8d1dd2d1e7d8ccb4c8bb543617821dbe50c203f76c0ffee4b83b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:175f6886d1735d0d677f0f848fa0f486dddab9e5a96814285e40391d8760fd39","reviewedHash":"sha256:175f6886d1735d0d677f0f848fa0f486dddab9e5a96814285e40391d8760fd39","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:1f7da1fc81ab8d1dd2d1e7d8ccb4c8bb543617821dbe50c203f76c0ffee4b83b; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q476","contentProjectionSha256":"175f6886d1735d0d677f0f848fa0f486dddab9e5a96814285e40391d8760fd39","reviewDecisionSha256":"1f7da1fc81ab8d1dd2d1e7d8ccb4c8bb543617821dbe50c203f76c0ffee4b83b","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q477","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n142","noteKey":"tr.g07.turkce.n142","objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectiveCode":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki öz değerlendirme cümlelerinden hangisi konuşma sürecine ilişkin somut bir kanıta dayanır?","choices":["Kaydı dinlediğimde girişte amacı açık söylediğimi, fakat iki soruya cevap verirken konuşmacının sözünü kestiğimi fark ettim.","Ben zaten her zaman iyi konuşurum.","Bu tür konuşmalar bana göre değil.","Öğretmenim seksen verdiğine göre konuşmamın her yönü başarılıydı."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; kayıt kanıtına dayanır ve hem güçlü hem gelişmeye açık davranışı gözlenebilir biçimde belirtir.","Bu cümle genel bir öz övgüdür; hangi davranışın neye göre başarılı olduğu gösterilmemiştir.","Bu cümle değiştirilebilir bir konuşma davranışı yerine kişinin kendisi hakkında kesin ve kanıtsız bir yargı verir.","Tek bir puandan bütün performansın kusursuz olduğu sonucu çıkarılmış; puanın hangi davranışlarla ilişkili olduğu incelenmemiştir."],"explanation":"Öz yansıtma, “iyi” ya da “kötü” gibi genel yargılardan çok, kayıt, süre, gözlem veya geri bildirimde görülen davranışlara dayanmalıdır. Doğru seçenek girişin açıklığını ve söz kesme davranışını kayıtla ilişkilendirir.","difficultyReason":"Somut kanıt içeren değerlendirme ile genel, kişisel veya puana dayalı yargıları ayırmak gerektiği için temel düzeydedir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0477","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d87e3b05429cf687074dff8e049fdb42311cb4b4f0e010895b4ee90c73845e12","reviewDecisionSha256":"67ab06a9d451cd4825047dd6d763674ae232226a91895bc7586e79237f792e12","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d87e3b05429cf687074dff8e049fdb42311cb4b4f0e010895b4ee90c73845e12","reviewedHash":"sha256:d87e3b05429cf687074dff8e049fdb42311cb4b4f0e010895b4ee90c73845e12","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:67ab06a9d451cd4825047dd6d763674ae232226a91895bc7586e79237f792e12; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q477","contentProjectionSha256":"d87e3b05429cf687074dff8e049fdb42311cb4b4f0e010895b4ee90c73845e12","reviewDecisionSha256":"67ab06a9d451cd4825047dd6d763674ae232226a91895bc7586e79237f792e12","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q478","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n142","noteKey":"tr.g07.turkce.n142","objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectiveCode":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Deniz’in dört dakikalık sunumu, slayttaki bütün satırları okuduğu için altı dakika sürmüştür. Buna karşılık kullandığı iki örnek ana mesajla doğrudan ilgilidir. Aşağıdaki öz yansıtmalardan hangisi kanıt, tedbir ve güçlü yönün aktarılmasını doğru bir araya getirir?","choices":["Çok heyecanlı biriyim; bir sonraki sunumda metni daha uzun ezberlemeliyim.","Görseli aynen okumam süreyi iki dakika uzattı. Sonraki sunumda görseli üç anahtar ifadeye indirecek ve dört dakikalık prova yapacağım; konuyla ilgili iki örnek kullanma yöntemimi sürdüreceğim.","Görselde çok bilgi bulunması güçlü yönümdü; bir dahaki sunumda satır sayısını artırmalıyım.","Sunumun konusu beğenildi; bu nedenle yalnız sesimi yükseltmem yeterlidir."],"correct":1,"distractorWhy":["Bu değerlendirme kanıtlanan davranış yerine kişilik yargısına dayanır ve süre sorununu büyütecek bir tedbir önerir.","Bu seçenek doğrudur; süre kaydını neden olan davranışla ilişkilendirir, doğrudan tedbir belirler ve işe yarayan örnek kullanımını sonraki göreve taşır.","Görseli aynen okuma, süreyi aşıran davranıştır; bunu güçlü yön sayıp artırmak kanıtla çelişir.","Konunun beğenilmesi, süre aşımının nedeni değildir; ses yükseltme tedbiri de belirlenen soruna cevap vermez."],"explanation":"Doğru öz yansıtma, kanıttan hareketle değiştirilebilir davranışı belirler, bu davranışa uygun bir tedbir seçer ve güçlü yönü korur. Doğru seçenek altı dakikalık süreyi görseli okuma davranışına bağlar; sadeleştirme ve süreli prova önerirken ilgili örnekleri kullanmayı sürdürür.","difficultyReason":"Öğrencinin aynı performansta güçlü ve gelişmeye açık iki yönü ayırması, uygun tedbiri seçmesi ve güçlü davranışı geleceğe aktarması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0478","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"14a32d1b76d55ed3f7c58ddb852c276600b541697616e268ad9270fd66acf17d","reviewDecisionSha256":"991208eb9e929ff60fb8d483dcf0d7d4dac164c0d38999a79ab73a712566c2e1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:14a32d1b76d55ed3f7c58ddb852c276600b541697616e268ad9270fd66acf17d","reviewedHash":"sha256:14a32d1b76d55ed3f7c58ddb852c276600b541697616e268ad9270fd66acf17d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:991208eb9e929ff60fb8d483dcf0d7d4dac164c0d38999a79ab73a712566c2e1; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q478","contentProjectionSha256":"14a32d1b76d55ed3f7c58ddb852c276600b541697616e268ad9270fd66acf17d","reviewDecisionSha256":"991208eb9e929ff60fb8d483dcf0d7d4dac164c0d38999a79ab73a712566c2e1","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q479","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n142","noteKey":"tr.g07.turkce.n142","objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectiveCode":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir öğrencinin konuşma hedefi, “Diyalogda karşımdakinin sözünü kesmeden iki açıklayıcı soru soracağım.” biçimindedir. Aşağıdaki kanıt ve çıkarım eşleştirmelerinden hangisi bu hedefi değerlendirmek için doğrudan kullanılabilir?","choices":["Slaytın düzenli görünmesi — Öğrenci iki soruyu doğru zamanda sormuştur.","Dinleyicilerin konuyu ilginç bulması — Öğrenci kimsenin sözünü kesmemiştir.","Ses kaydında 01.20 ve 02.10’da, karşıdaki kişi cümlesini bitirdikten sonra iki açıklayıcı soru duyulması — Hedef gözlenen davranışlarla karşılanmıştır.","Yazım çalışma kâğıdında hata bulunmaması — Diyalogdaki soru zamanlaması başarılıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["Slayt düzeni, soruların sayısı veya konuşmacının sözünün kesilip kesilmediği hakkında kanıt sağlamaz.","Konunun ilgi çekici bulunması, soru zamanlamasını ve söz sırasını doğrudan göstermeyen bir geri bildirimdir.","Bu seçenek doğrudur; ses kaydı hem iki sorunun sayısını hem de soruların konuşmacı bittikten sonra yöneltildiğini gözlenebilir biçimde gösterir.","Yazım doğruluğu, sözlü etkileşimdeki soru sorma ve söz sırası hedefiyle ilgili değildir."],"explanation":"Hedef iki ölçülebilir davranış içerir: iki açıklayıcı soru sormak ve bunları karşıdaki kişinin sözünü kesmeden yöneltmek. Ses kaydındaki zamanlar ve konuşma sırası her iki ölçütü de doğrudan doğrular; diğer kanıtlar hedefle ilişkili değildir.","difficultyReason":"Hedefteki iki ölçütü çözümleyip dört farklı kanıt türünden yalnız her ikisini de doğrudan göstereni seçmek gerektiği için üst düzey değerlendirme gerektirir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0479","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"7ab3c7107c843911fd91c3d036e41c53a0dbab0437e2aab1419a005d728f8616","reviewDecisionSha256":"255f9dbc8e8b3545ef6381a4c73d26cbbc482e87d0ffa977c7d284f7f7918db0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:7ab3c7107c843911fd91c3d036e41c53a0dbab0437e2aab1419a005d728f8616","reviewedHash":"sha256:7ab3c7107c843911fd91c3d036e41c53a0dbab0437e2aab1419a005d728f8616","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:255f9dbc8e8b3545ef6381a4c73d26cbbc482e87d0ffa977c7d284f7f7918db0; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q479","contentProjectionSha256":"7ab3c7107c843911fd91c3d036e41c53a0dbab0437e2aab1419a005d728f8616","reviewDecisionSha256":"255f9dbc8e8b3545ef6381a4c73d26cbbc482e87d0ffa977c7d284f7f7918db0","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q480","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-k-7-26","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Konuşma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-konusma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-k-7-26","noteId":"tr.g07.turkce.n142","noteKey":"tr.g07.turkce.n142","objective":"T.K.7.26","objectiveId":"T.K.7.26","objectiveCode":"T.K.7.26","objectives":["T.K.7.26"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Aşağıdaki seçki dosyası kayıtlarından hangisi konuşma gelişimini izlemeye, sonraki göreve uyarlama yapmaya ve kişisel sınırları korumaya en uygundur?","choices":["Sınıftaki herkesin görüntü ve sesini içeren videoyu izin bilgisi olmadan eklemek; açıklama yazmamak","Yıl boyunca oluşan bütün dosyaları tarih ve amaç belirtmeden tek klasörde toplamak","Sunum metnini ve alınan puanı eklemek; güçlü yön, kanıt, tedbir ve yeni hedef yazmamak","12 Mayıs — Amaç: üç dakikada iki gerekçeyle görüş sunmak. Ekler: yalnız konuşmacının sesini içeren kayıt ve plan kartı. Kanıt: ikinci bölümde aynı fikir tekrarlandığı için süre 3.40 oldu. Güçlü yön: iki gerekçe konuyla ilgiliydi. Tedbir: ara özet ve süreli prova. Yeni hedef: sunumu 3.00-3.15 arasında tamamlamak."],"correct":3,"distractorWhy":["İzin ve kişisel sınır gözetilmeden başkalarının görüntü ve sesini saklamak güvenli değildir; ayrıca gelişimi açıklayan değerlendirme bulunmaz.","Bütün ürünleri seçmeden yığmak, hangi çalışmanın hangi gelişimi gösterdiğini görünmez bırakır.","Puan ve ürün tek başına davranışın nedenini, alınacak tedbiri ve yeni hedefi göstermez.","Bu seçenek doğrudur; tarih, amaç, seçilmiş kanıt, güçlü yön, gelişmeye açık davranış, tedbir ve ölçülebilir yeni hedef birlikte kaydedilmiş, başkalarının kişisel verisi eklenmemiştir."],"explanation":"Seçki dosyası, yalnız ürün arşivi değil, gelişimi gösteren seçilmiş kanıtların gerekçeli kaydıdır. Doğru seçenek konuşmanın amacını, süre kanıtını, güçlü yönü, değiştirilebilir davranışı, tedbiri ve yeni hedefi bir bütün hâlinde verir; kayıt da yalnız konuşmacının sesini içerir.","difficultyReason":"Öğrencinin gelişim izlemenin yedi unsurunu ve kişisel veri sınırını aynı kayıtta araması, eksik fakat ilk bakışta makul seçenekleri elemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0480","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"b2125202d5ab2167570e44111f0b684cd36b2b3b858002482e4286c005b8d2ae","reviewDecisionSha256":"32328cbbb3bc04c010d97b8e1813752c554a06b5bbbefd0f5730d274041a2833","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:b2125202d5ab2167570e44111f0b684cd36b2b3b858002482e4286c005b8d2ae","reviewedHash":"sha256:b2125202d5ab2167570e44111f0b684cd36b2b3b858002482e4286c005b8d2ae","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:32328cbbb3bc04c010d97b8e1813752c554a06b5bbbefd0f5730d274041a2833; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q480","contentProjectionSha256":"b2125202d5ab2167570e44111f0b684cd36b2b3b858002482e4286c005b8d2ae","reviewDecisionSha256":"32328cbbb3bc04c010d97b8e1813752c554a06b5bbbefd0f5730d274041a2833","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q481","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n148","noteKey":"tr.g07.turkce.n148","objective":"T.Y.7.1","objectiveId":"T.Y.7.1","objectiveCode":"T.Y.7.1","objectives":["T.Y.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Sınıf kitaplığından alınan kitapların zamanında yerine bırakılması için bir pano duyurusu yazacak öğrenci, taslağa başlamadan önce aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?","choices":["Duyurunun amacını, sınıftaki hedef kitleyi ve panoda yayımlanacağını belirlemek","En süslü yazı tipini seçip bütün ayrıntıları tek paragrafta toplamak","Kitabı geç getiren öğrencilerin adlarını duyuruya eklemek","Metni gözden geçirmeden doğrudan panoya asmak"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; yazma süreci konuya hemen cümle kurmakla değil, amaç, hedef kitle ve ortamı çözümlemekle başlar.","Biçim seçimini amaç ve hedef kitleden önce yapmak, içeriğin panoya ve okura uygunluğunu güvence altına almaz.","Kişisel adları herkese açık panoya eklemek gerekli değildir ve güvenli paylaşım sınırını ihlal eder.","Gözden geçirmeden yayımlamak, içerik, düzen, yazım ve güvenlik hatalarını düzeltme aşamasını atlar."],"explanation":"Pano duyurusunun kısa, doğrudan ve sınıfın anlayacağı biçimde olması için önce neyi gerçekleştireceği, kimlerin okuyacağı ve nerede yayımlanacağı belirlenmelidir. Bu seçimler daha sonra içerik, uzunluk ve dil kararlarını yönlendirir.","difficultyReason":"Yazma sürecinin ilk ve açık basamağını, taslak ve paylaşım gibi daha sonraki işlemlerden ayırmayı gerektirdiği için temel düzeydedir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0481","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"f2e9e9155d6f18fcece094e94163de42811f02453b66358aecdf5560b32ba1f1","reviewDecisionSha256":"d2feea3e6aa750142c6fc574b6d480b9c082f07091113233a8321a33a1dc50e3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:f2e9e9155d6f18fcece094e94163de42811f02453b66358aecdf5560b32ba1f1","reviewedHash":"sha256:f2e9e9155d6f18fcece094e94163de42811f02453b66358aecdf5560b32ba1f1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d2feea3e6aa750142c6fc574b6d480b9c082f07091113233a8321a33a1dc50e3; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q481","contentProjectionSha256":"f2e9e9155d6f18fcece094e94163de42811f02453b66358aecdf5560b32ba1f1","reviewDecisionSha256":"d2feea3e6aa750142c6fc574b6d480b9c082f07091113233a8321a33a1dc50e3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q482","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n148","noteKey":"tr.g07.turkce.n148","objective":"T.Y.7.1","objectiveId":"T.Y.7.1","objectiveCode":"T.Y.7.1","objectives":["T.Y.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"Güvenli okul platformunda bir öğrenci, “Araştırma bölümünü yetiştiremiyorum; görevleri yeniden dağıtabilir miyiz?” diye yazar. Aşağıdaki yanıtlardan hangisi yazılı etkileşimi konu üzerinde, saygılı ve sürdürülebilir biçimde yönetir?","choices":["Olmaz. Görevini zamanında yapmalıydın.","Merhaba Duru, yeniden dağıtma önerini okudum. Araştırma süresi uzadığı için görsel kontrolünü birlikte yapabiliriz. Bugün hangi kısmı tamamlayabileceğini yazar mısın? Yanıtına göre çizelgeyi güncelleyelim. İyi çalışmalar.","Duru görevini yetiştiremiyor; herkes görsün diye bu iletiyi sınıf panosuna kopyalıyorum.","Merhaba, sunumun rengini değiştirelim. Bu arada yarın hangi dersler var?"],"correct":1,"distractorWhy":["Bu yanıt selam, gerekçe, çözüm ve yazışmayı sürdürecek soru içermediği gibi kişiye yönelen suçlayıcı bir ton taşır.","Bu seçenek doğrudur; selam ve hitapla başlar, karşı iletinin sorununa doğrudan cevap verir, uygulanabilir öneri ve açıklayıcı soru sunar, uygun kapanışla biter.","Özel bir görev sorununu herkese açık alanda adla paylaşmak kişisel sınırı korumaz ve doğrudan çözüm üretmez.","Selam bulunmasına rağmen ileti asıl sorudan uzaklaşır; görev dağılımı sorununa cevap vermediği için etkileşimi konu üzerinde sürdürmez."],"explanation":"Yazılı etkileşimde yalnız nezaket sözü kullanmak yetmez. Doğru seçenek karşıdaki iletinin içeriğini tanır, ortak çözüm önerir, gerekli bilgiyi almak için soru yöneltir ve bir sonraki işlemi belirterek yazışmayı tamamlar.","difficultyReason":"Öğrencinin selam, doğrudan yanıt, saygılı ton, çözüm, devam sorusu ve kapanış unsurlarını tek bir iletide birlikte değerlendirmesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0482","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"1ec0a027d276c82edb97ffe97a57b7f33b2d29742364b548dab45ea987ea4e0d","reviewDecisionSha256":"d4cddf4bc4d1cef2078c40cdcd05bf57c2340cf4c95e74f07de22d33d06b7ff7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:1ec0a027d276c82edb97ffe97a57b7f33b2d29742364b548dab45ea987ea4e0d","reviewedHash":"sha256:1ec0a027d276c82edb97ffe97a57b7f33b2d29742364b548dab45ea987ea4e0d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d4cddf4bc4d1cef2078c40cdcd05bf57c2340cf4c95e74f07de22d33d06b7ff7; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q482","contentProjectionSha256":"1ec0a027d276c82edb97ffe97a57b7f33b2d29742364b548dab45ea987ea4e0d","reviewDecisionSha256":"d4cddf4bc4d1cef2078c40cdcd05bf57c2340cf4c95e74f07de22d33d06b7ff7","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q483","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n148","noteKey":"tr.g07.turkce.n148","objective":"T.Y.7.1","objectiveId":"T.Y.7.1","objectiveCode":"T.Y.7.1","objectives":["T.Y.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Sınıf temsilcisi, bütün öğrencilerin göreceği haftalık görev çizelgesini yayımlayacak; ayrıca bir öğrenciye geciken göreviyle ilgili bireysel geri bildirim verecektir. Amaç ve kişisel sınırlar gözetildiğinde en uygun araç-ortam planı hangisidir?","choices":["Görev çizelgesini ve bireysel geri bildirimi, öğrencinin adıyla birlikte herkese açık panoda yayımlamak","Hem genel çizelgeyi hem bireysel geri bildirimi yalnız özel iletide göndermek; sınıfın görev dağılımını görmesini engellemek","Kişisel bilgi içermeyen genel görev çizelgesini sınıf panosunda veya ortak belgede paylaşmak; bireysel geri bildirimi güvenli özel iletiyle göndermek","Yazılı kayıt oluşturmamak; görev sorununu kişisel bir sosyal medya hesabında duyurmak"],"correct":2,"distractorWhy":["Genel bilgiyle kişiye özel geri bildirimi aynı açık ortamda birleştirmek gereksiz kişisel bilgi paylaşımına yol açar.","Bireysel geri bildirim için özel ortam uygundur; ancak genel çizelgeyi yalnız özel iletide tutmak hedef kitlenin ortak bilgiye erişimini engeller.","Bu seçenek doğrudur; herkesi ilgilendiren görev planı erişilebilir ortak ortamda, kişiye özel geri bildirim ise güvenli özel ortamda sunulur.","Kayıt oluşturmamak süreç yönetimini zayıflatır; kişisel sosyal medya hesabı da okul görevi ve güvenli paylaşım amacıyla uyumlu değildir."],"explanation":"Yazma aracı ve ortamı, bilginin hedef kitlesine ve paylaşım sınırına göre seçilmelidir. Genel görev çizelgesi sınıfın erişebileceği ve kişisel ayrıntı içermeyen ortak alanda bulunabilir; bireysel geri bildirim ise yalnız ilgili kişiye ulaşmalıdır.","difficultyReason":"İki farklı metnin amaç, hedef kitle, erişim ve mahremiyet gereksinimlerini ayrı ayrı çözümleyip bunları uygun ortamlara eşleştirmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0483","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"fb14293bc9d0c52cf95fb34e1c1c9ba43ec29c432f685253fd7f2d231fe5c150","reviewDecisionSha256":"9f80cf19fcbb0a92dbb1661673532231b02d6c2d148a4fec5f9432db24df7af8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:fb14293bc9d0c52cf95fb34e1c1c9ba43ec29c432f685253fd7f2d231fe5c150","reviewedHash":"sha256:fb14293bc9d0c52cf95fb34e1c1c9ba43ec29c432f685253fd7f2d231fe5c150","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9f80cf19fcbb0a92dbb1661673532231b02d6c2d148a4fec5f9432db24df7af8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q483","contentProjectionSha256":"fb14293bc9d0c52cf95fb34e1c1c9ba43ec29c432f685253fd7f2d231fe5c150","reviewDecisionSha256":"9f80cf19fcbb0a92dbb1661673532231b02d6c2d148a4fec5f9432db24df7af8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q484","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-1","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-1","noteId":"tr.g07.turkce.n148","noteKey":"tr.g07.turkce.n148","objective":"T.Y.7.1","objectiveId":"T.Y.7.1","objectiveCode":"T.Y.7.1","objectives":["T.Y.7.1"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Bir öğrenci, sınıf kitaplığı için panoya asılacak kısa kullanım duyurusunu hazırlamıştır. Daha sonra aynı bilgi, güvenli okul platformunda bir öğrencinin sorusuna yanıt olarak da kullanılacaktır. Aşağıdaki uyarlamalardan hangisi yazma sürecini iki ortama göre doğru yönetir?","choices":["Pano metnini hiçbir değişiklik yapmadan özel yanıta kopyalamak ve hitap kullanmamak","Her iki metinde de yalnız yazı rengini değiştirmek; amaç ve etkileşim biçimini aynı bırakmak","Pano duyurusunu kaldırıp yalnız uzun bir özel ileti yazmak; sınıfın ortak bilgiye erişimini sonlandırmak","Panoda başlık ve sıralı davranışlardan oluşan kısa duyuruyu korumak; özel yanıtta selam ve hitap kullanıp öğrencinin sorusuna doğrudan cevap vermek, gerekirse duyurudaki adımları özetlemek ve uygun kapanış eklemek"],"correct":3,"distractorWhy":["Tek yönlü pano metnini olduğu gibi kopyalamak, yazılı etkileşimin selam, doğrudan yanıt ve kapanış gereksinimlerini karşılamaz.","Yalnız görsel biçimi değiştirmek, hedef kitle ve ortam değiştiğinde gereken içerik ve iletişim uyarlamasını yapmaz.","Ortak duyuruyu kaldırmak, sınıfın tamamına yönelik bilgilendirme amacını gereksiz yere ortadan kaldırır.","Bu seçenek doğrudur; aynı ana bilgiyi korurken pano için kısa üretim, özel platform için selamlı ve doğrudan yanıt veren etkileşim biçimi kullanır."],"explanation":"Yazma sürecini yönetmek, ortam değiştiğinde metni aynen taşımak değil, amaca ve okura göre uyarlamaktır. Doğru seçenek ortak duyurunun görünürlüğünü korur; özel yanıtta ise etkileşimin gerektirdiği hitap, doğrudan cevap, gerekirse soru ve kapanış yapısını kurar.","difficultyReason":"Öğrencinin aynı içeriğin iki farklı ortamda hangi yönlerinin korunacağını ve hangi yönlerinin iletişim türüne göre değişeceğini belirlemesi gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0484","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"a888e4e732eb1c4c4818311e798273f8b6f6aa8e41d1798bdd503e2005fd2db1","reviewDecisionSha256":"9959118db19f73224c9bff701de81e522440294eaafdf3503944f943ac4e16e8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:a888e4e732eb1c4c4818311e798273f8b6f6aa8e41d1798bdd503e2005fd2db1","reviewedHash":"sha256:a888e4e732eb1c4c4818311e798273f8b6f6aa8e41d1798bdd503e2005fd2db1","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9959118db19f73224c9bff701de81e522440294eaafdf3503944f943ac4e16e8; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q484","contentProjectionSha256":"a888e4e732eb1c4c4818311e798273f8b6f6aa8e41d1798bdd503e2005fd2db1","reviewDecisionSha256":"9959118db19f73224c9bff701de81e522440294eaafdf3503944f943ac4e16e8","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q485","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n149","noteKey":"tr.g07.turkce.n149","objective":"T.Y.7.19","objectiveId":"T.Y.7.19","objectiveCode":"T.Y.7.19","objectives":["T.Y.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yapılması gereken davranış açık ve doğrudan ifade edilmiştir?","choices":["Ortak belgeye kişisel iletişim bilgisi yazmayın.","Düşünmeden paylaşılan bilgi, açık unutulmuş bir kapı gibiydi.","Boş sandalyeler toplantı boyunca sessizce söz bekledi.","Bir geciken görev, bütün planı kilometrelerce geriye itti."],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; yüklem, yapılmaması gereken davranışı doğrudan bildirir ve okurun temel anlamı tahmin etmesini gerektirmez.","Bu cümle açık kapı benzetmesiyle kontrolsüz paylaşımın riskini sezdirir; davranışı doğrudan yönerge olarak vermez.","Sandalyelere söz bekleme özelliği verilerek katılım eksikliği kişileştirmeyle örtük biçimde anlatılır.","Gecikmenin etkisi ölçü dışı büyütülerek abartma yapılır; yapılacak davranış açıkça söylenmez."],"explanation":"Açık ifadede ileti doğrudan anlaşılır. Doğru seçenek kişisel iletişim bilgisinin ortak belgeye yazılmaması gerektiğini kesin bir yönergeyle söyler. Diğer cümleler benzetme, kişileştirme veya abartma yoluyla anlam sezdirir.","difficultyReason":"Açık yönergeyi üç belirgin söz sanatı örneğinden ayırmayı gerektiren tek aşamalı bir sınıflandırma sorusudur.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0485","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"eed0bc06dfdfe9c8d1ffe5be6d9839ecc656b5684d8e366d4b1524335eec42f4","reviewDecisionSha256":"59e2f0b394b64f5209c645c251ce7622bea0c1728ca7f5f55c1bd5cec2e4b17a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:eed0bc06dfdfe9c8d1ffe5be6d9839ecc656b5684d8e366d4b1524335eec42f4","reviewedHash":"sha256:eed0bc06dfdfe9c8d1ffe5be6d9839ecc656b5684d8e366d4b1524335eec42f4","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:59e2f0b394b64f5209c645c251ce7622bea0c1728ca7f5f55c1bd5cec2e4b17a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q485","contentProjectionSha256":"eed0bc06dfdfe9c8d1ffe5be6d9839ecc656b5684d8e366d4b1524335eec42f4","reviewDecisionSha256":"59e2f0b394b64f5209c645c251ce7622bea0c1728ca7f5f55c1bd5cec2e4b17a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q486","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n149","noteKey":"tr.g07.turkce.n149","objective":"T.Y.7.19","objectiveId":"T.Y.7.19","objectiveCode":"T.Y.7.19","objectives":["T.Y.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"“Toplantıda yalnız iki öğrenci konuştu. Duvar kenarındaki sandalyeler akşam boyunca sessizce söz bekledi. Karar hızla alındı.” parçasındaki örtük iletiyi ve bu iletiyi kuran bağlam ipucunu doğru eşleştiren seçenek hangisidir?","choices":["Örtük ileti: Sandalyeler yenilenmelidir. İpucu: Duvar kenarında bulunmaları.","Örtük ileti: Görüş alma süreci sınırlı kaldığı için bazı kişiler karara katılamamıştır. İpucu: Sandalyelerin “söz beklemesi” yoluyla konuşamayanların kişileştirilmesi.","Örtük ileti: Hızlı karar her zaman en adil karardır. İpucu: Kararın kısa sürede alınması.","Örtük ileti: Toplantı odası sessiz olduğu için karar geçersizdir. İpucu: Akşam sözcüğü."],"correct":1,"distractorWhy":["Sandalyeler gerçek eşya sorunu olarak anlatılmamakta; konuşma hakkı bulamayan kişileri sezdiren bir kişileştirme aracı olarak kullanılmaktadır.","Bu seçenek doğrudur; yalnız iki kişinin konuşması ve sandalyelerin söz beklemesi, katılımın dar kaldığını gösteren birlikte çalışan bağlam ipuçlarıdır.","Metin kararın hızını belirtir ancak bu hızı adalet kanıtı olarak sunmaz; duyulmayan sesler bunun tersine bir sorun sezdirir.","Sessizlik ve akşam sözcüğü, kararın geçerliliği hakkında doğrudan yargı vermez; temel ipucu katılım eksikliğidir."],"explanation":"“Sandalyelerin söz beklemesi” insana özgü bir davranışın cansız varlığa verilmesidir. Bu kişileştirme, yalnız iki kişinin konuştuğu bilgisiyle birleşince bazı katılımcıların görüşlerini açıklayamadığını ve hızlı kararın kapsayıcı olmayabileceğini sezdirir.","difficultyReason":"Öğrencinin söz sanatını adlandırmanın ötesine geçip açık bilgilerle kişileştirmeyi birleştirerek örtük ana iletiye ulaşması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0486","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"60e01a90957ce93e28f71215fe6b7566175b82936b40cc39deb49df1c7adae87","reviewDecisionSha256":"d56c12d094d7be51b5ad7fabfbf005b65e87c336ae03b3afdbdc6b931f97eab3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:60e01a90957ce93e28f71215fe6b7566175b82936b40cc39deb49df1c7adae87","reviewedHash":"sha256:60e01a90957ce93e28f71215fe6b7566175b82936b40cc39deb49df1c7adae87","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:d56c12d094d7be51b5ad7fabfbf005b65e87c336ae03b3afdbdc6b931f97eab3; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q486","contentProjectionSha256":"60e01a90957ce93e28f71215fe6b7566175b82936b40cc39deb49df1c7adae87","reviewDecisionSha256":"d56c12d094d7be51b5ad7fabfbf005b65e87c336ae03b3afdbdc6b931f97eab3","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q487","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n149","noteKey":"tr.g07.turkce.n149","objective":"T.Y.7.19","objectiveId":"T.Y.7.19","objectiveCode":"T.Y.7.19","objectives":["T.Y.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Sınıf kitaplığı için hazırlanacak afişte hem yapılacak davranış açıkça belirtilmek hem de sorumluluğun başkasına sağladığı imkân yaratıcı bir başlıkla sezdirilmek isteniyor. Aşağıdaki metinlerden hangisi iki amacı birlikte karşılar?","choices":["“Kitaplar da eve dönmek ister.”","“Kitabı bitirince rafa bırak.”","“Yerine dönen kitap, sıradaki okura kapı açar.” Kitabı bitirince etiketindeki rafa bırak ve hasar fark edersen sınıf sorumlusuna bildir.","“Sorumluluk gökyüzündeki büyük bir denizdir.” Herkes gerekeni yapmalıdır."],"correct":2,"distractorWhy":["Yaratıcı bir sezdirme vardır ancak kitabın nereye ve ne zaman bırakılacağı açıkça belirtilmemiştir.","Davranış açıkça verilmiştir fakat sorumluluğun başkasına etkisini sezdiren yaratıcı destek bulunmaz.","Bu seçenek doğrudur; başlık kitabın yerine dönmesini sonraki okurun erişimiyle mecazlı biçimde ilişkilendirir, ardından yapılacak işlemler açık yönergeyle verilir.","Mecaz ile sorumluluk arasında somut bağ kurulmamış, “gereken” sözcüğü de hangi davranışın yapılacağını belirsiz bırakmıştır."],"explanation":"Afişte temel görev yanlış anlaşılmayacak kadar açık olmalıdır. Doğru seçenek yönergesi kitabı etiketindeki rafa bırakmayı ve hasarı bildirmeyi doğrudan söyler. Başlık ise bu davranışın sıradaki okura erişim sağladığını “kapı açma” mecazıyla sezdirir.","difficultyReason":"Öğrencinin tek bir cümle türünü seçmesi değil, açık yönerge ile bağlamlı örtük mesajın aynı metinde birbirini destekleyip desteklemediğini sınaması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0487","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"94f8ef1f3a30343dc3a4ea1721fc5c1eccd75dd6c07dbbd62f1a8120ad8c8f92","reviewDecisionSha256":"445e6d6e7216e97788f746f68ea0b7fb5dedd54a231e7bb003f36c5a5a6fcd5e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:94f8ef1f3a30343dc3a4ea1721fc5c1eccd75dd6c07dbbd62f1a8120ad8c8f92","reviewedHash":"sha256:94f8ef1f3a30343dc3a4ea1721fc5c1eccd75dd6c07dbbd62f1a8120ad8c8f92","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:445e6d6e7216e97788f746f68ea0b7fb5dedd54a231e7bb003f36c5a5a6fcd5e; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q487","contentProjectionSha256":"94f8ef1f3a30343dc3a4ea1721fc5c1eccd75dd6c07dbbd62f1a8120ad8c8f92","reviewDecisionSha256":"445e6d6e7216e97788f746f68ea0b7fb5dedd54a231e7bb003f36c5a5a6fcd5e","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q488","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-19","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-19","noteId":"tr.g07.turkce.n149","noteKey":"tr.g07.turkce.n149","objective":"T.Y.7.19","objectiveId":"T.Y.7.19","objectiveCode":"T.Y.7.19","objectives":["T.Y.7.19"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Bir öykü bölümünde katılım eksikliği örtük biçimde sezdirilecek, kişisel bilgilerin paylaşılmaması ise yanlış anlamaya yer bırakmadan açıkça bildirilecektir. Aşağıdaki düzenlemelerden hangisi bu iki anlatım kararını amaca uygun biçimde birleştirir?","choices":["Kurul karar verdi. Herkesin telefon numarası panoya asıldı. Duvarlar bu kararı çok sevdi.","Kurul hızlı karar verdi ve yeterince görüş almadı. Telefon numaraları paylaşılmamalıdır. Katılım eksikliği vardır.","Kapılar içeride kalan sesleri sakladı. Numaralar da gölgede dursun.","Kurul iki dakikada karar verdi; koridordaki kapalı kapılar, içeride duyulmayan sesleri saklıyordu. Ertesi gün yeni görüşler toplanmadan kararın tamamlanmadığı anlaşıldı. Görev listesi yayımlandı, ancak kişisel iletişim bilgileri listeden çıkarıldı."],"correct":3,"distractorWhy":["Kişisel bilgiler açıkça yayımlanmakta ve duvarların kararı sevmesi katılım eksikliğine yeterli bağlam kanıtı sağlamamaktadır.","Kişisel bilgi sınırı açık olsa da katılım eksikliği doğrudan açıklanmış; istenen örtük anlatım kurulmamıştır.","İki ileti de aşırı örtük bırakılmıştır; “numaralar gölgede dursun” ifadesi kişisel bilginin paylaşılmaması gereken yeri ve davranışı açıkça bildirmez.","Bu seçenek doğrudur; kapalı kapılar ve duyulmayan sesler katılım eksikliğini bağlamla sezdirir, son cümle ise kişisel iletişim bilgilerinin listeden çıkarıldığını açıkça belirtir."],"explanation":"Örtük anlatımın rastgele tahmine değil, yeterli ipucuna dayanması gerekir. Doğru seçenek hızlı karar, kapalı kapılar, duyulmayan sesler ve ertesi gün yeni görüşlerin toplanması katılım sorununu birlikte sezdirir. Buna karşılık kişisel iletişim bilgileriyle ilgili işlem doğrudan ve tartışmasız biçimde ifade edilir.","difficultyReason":"İki farklı iletiden hangisinin örtük, hangisinin açık kurulması gerektiğini belirlemek; ardından bağlam ipucu, anlam açıklığı ve güvenli paylaşım ölçütlerini birlikte değerlendirmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0488","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5872c8fda110bacff914646cd85fe3dd28605b18438049bf9ef7a5f5611c0e7d","reviewDecisionSha256":"955799ce292175890566cc74c2032b16e28b20d95f6d5168e54a202308d1baba","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5872c8fda110bacff914646cd85fe3dd28605b18438049bf9ef7a5f5611c0e7d","reviewedHash":"sha256:5872c8fda110bacff914646cd85fe3dd28605b18438049bf9ef7a5f5611c0e7d","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:955799ce292175890566cc74c2032b16e28b20d95f6d5168e54a202308d1baba; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q488","contentProjectionSha256":"5872c8fda110bacff914646cd85fe3dd28605b18438049bf9ef7a5f5611c0e7d","reviewDecisionSha256":"955799ce292175890566cc74c2032b16e28b20d95f6d5168e54a202308d1baba","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q489","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n150","noteKey":"tr.g07.turkce.n150","objective":"T.Y.7.20","objectiveId":"T.Y.7.20","objectiveCode":"T.Y.7.20","objectives":["T.Y.7.20"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"question":"“İlk olarak görüşler toplanır; ____ ortak noktalar belirlenir; son olarak kararın gerekçesi yazılır.” cümlesinde işlem sırasını göstermek için boşluğa hangisi getirilmelidir?","choices":["ardından","ancak","çünkü","örneğin"],"correct":0,"distractorWhy":["Bu seçenek doğrudur; “ardından” görüşlerin toplanmasından sonra yapılacak ikinci işlemi gösterir.","“Ancak” karşıtlık veya sınırlama kurar; burada işlemler arasında karşıtlık yoktur.","“Çünkü” gerekçe bildirir; ortak noktaların belirlenmesi önceki işlemin nedeni olarak verilmemiştir.","“Örneğin” somutlaştırma yapar; ikinci işlem ilk işlemin örneği değildir."],"explanation":"Metinde üç işlem belirli bir sırayla yapılmaktadır: görüşleri toplama, ortak noktaları belirleme ve gerekçeyi yazma. “Ardından” ikinci basamağı ilk basamağa zaman ve sıra bakımından bağlar.","difficultyReason":"Açıkça sıralanan üç işlem içinde ikinci basamağı gösteren temel geçiş sözünü seçmeyi gerektiren başlangıç düzeyi bir sorudur.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0489","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"5638597b048be1c8e38fbfba9fd5a6019995d8db6b3c825af13bf96688ff112f","reviewDecisionSha256":"8728adbf7ab080eb3e071a478d7445c52e75965e46c8ea9209f7209ad36020ff","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:5638597b048be1c8e38fbfba9fd5a6019995d8db6b3c825af13bf96688ff112f","reviewedHash":"sha256:5638597b048be1c8e38fbfba9fd5a6019995d8db6b3c825af13bf96688ff112f","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8728adbf7ab080eb3e071a478d7445c52e75965e46c8ea9209f7209ad36020ff; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q489","contentProjectionSha256":"5638597b048be1c8e38fbfba9fd5a6019995d8db6b3c825af13bf96688ff112f","reviewDecisionSha256":"8728adbf7ab080eb3e071a478d7445c52e75965e46c8ea9209f7209ad36020ff","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q490","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n150","noteKey":"tr.g07.turkce.n150","objective":"T.Y.7.20","objectiveId":"T.Y.7.20","objectiveCode":"T.Y.7.20","objectives":["T.Y.7.20"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"question":"“Ortak belgeyi bütün grup düzenleyebilir; ____ bir arkadaşın cümlesi izinsiz silinmemelidir. Yapılan değişiklikler kısa notlarla açıklanır; ____ grup süreci izleyebilir.” metnindeki boşluklara sırasıyla hangi ifadeler getirilmelidir?","choices":["ayrıca — ancak","ancak — böylece","çünkü — oysa","örneğin — buna karşılık"],"correct":1,"distractorWhy":["İlk boşlukta yalnız ekleme yapmak, düzenleme hakkının sınırını göstermediği gibi ikinci “ancak” da açıklamanın sonucuyla karşıtlık kurar.","Bu seçenek doğrudur; “ancak” düzenleme hakkının sınırını, “böylece” ise kısa açıklamaların grup sürecini izlenebilir kılan sonucunu gösterir.","“Çünkü” ilk cümlede cümle silmeme davranışını düzenleme hakkının nedeni yapar; “oysa” ikinci cümlede olmayan bir karşıtlık kurar.","İzinsiz silmeme davranışı örnek değil sınırdır; ikinci bölümde de iki zıt durum değil, işlem ve sonucu vardır."],"explanation":"İlk cümlede herkesin düzenleme hakkı, başkasının cümlesini izinsiz silmeme sorumluluğuyla sınırlandırılır; bu nedenle “ancak” uygundur. İkinci cümlede kısa not bırakmanın sonucu, grubun süreci izleyebilmesidir; “böylece” bu sonucu gösterir.","difficultyReason":"İki ayrı boşlukta sınırlama ve sonuç ilişkilerini birbirinden ayırıp doğru bağlantı çiftiyle eşleştirmek gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0490","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c13d6c57a2c1bece03022c6918418f48a0941a63ab63b910ccbafb9f5d7e2cb8","reviewDecisionSha256":"aa7665b580ca3f661463ca913ca1bcfd1363ddcbb9df3885ca456165326511b2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c13d6c57a2c1bece03022c6918418f48a0941a63ab63b910ccbafb9f5d7e2cb8","reviewedHash":"sha256:c13d6c57a2c1bece03022c6918418f48a0941a63ab63b910ccbafb9f5d7e2cb8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:aa7665b580ca3f661463ca913ca1bcfd1363ddcbb9df3885ca456165326511b2; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q490","contentProjectionSha256":"c13d6c57a2c1bece03022c6918418f48a0941a63ab63b910ccbafb9f5d7e2cb8","reviewDecisionSha256":"aa7665b580ca3f661463ca913ca1bcfd1363ddcbb9df3885ca456165326511b2","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q491","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n150","noteKey":"tr.g07.turkce.n150","objective":"T.Y.7.20","objectiveId":"T.Y.7.20","objectiveCode":"T.Y.7.20","objectives":["T.Y.7.20"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"question":"Aşağıdaki cümleler, sorun–çözüm–örnek–sonuç akışı oluşturacak biçimde hangi sıraya getirilmelidir?\n\nI. Bu sorunun azaltılması için kitapların alınış ve dönüş zamanını gösteren bir çizelge hazırlanabilir.\nII. Sınıf kitaplığındaki bazı kitaplar zamanında geri getirilmiyor.\nIII. Sonuç olarak çizelge, yalnız kimin kitap aldığını değil, sıradaki okurun erişim hakkını da koruyabilir.\nIV. Örneğin dönüş tarihi yaklaşan kitaplar çizelgede işaretlenebilir.","choices":["I - II - IV - III","II - IV - III - I","II - I - IV - III","IV - II - I - III"],"correct":2,"distractorWhy":["Çözüm cümlesi sorun açıklanmadan başlamakta; “bu sorun” gönderiminin dayanağı sonradan gelmektedir.","Örnek, hangi çözümü somutlaştırdığı belirtilmeden verilmekte; sonuç cümlesi de çözüm önerisinden önce yer almaktadır.","Bu seçenek doğrudur; önce sorun açıklanır, “bu sorun” gönderimiyle çözüm önerilir, “örneğin” ile çözüm somutlaştırılır ve “sonuç olarak” ana yarar belirtilir.","Örnek cümlesi paragrafın başında dayanaksız kalır; “örneğin” ifadesinin hangi genel düşünceye bağlı olduğu anlaşılmaz."],"explanation":"II. cümle sorunu tanıtır. I. cümledeki “bu sorun” ifadesi II. cümleye gönderimde bulunarak çözümü getirir. IV. cümle çizelgenin nasıl kullanılacağını örneklendirir. III. cümle ise bütün akıştan çıkan sonucu toplar. Doğru sıra II–I–IV–III’tür.","difficultyReason":"Dört cümlenin işlevini, gönderimlerini ve geçiş ifadelerini birlikte izleyerek yalnız dil bilgisel değil, paragraf düzeyinde tutarlı sıra kurmak gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0491","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"63f5daab9db42978a8fa602e8db006faacf99fb34dd2570338a569bd1d9f0acf","reviewDecisionSha256":"e487977cf2b33c9cc9cdca479620396168d200cb3c9063faf16125d36811a881","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:63f5daab9db42978a8fa602e8db006faacf99fb34dd2570338a569bd1d9f0acf","reviewedHash":"sha256:63f5daab9db42978a8fa602e8db006faacf99fb34dd2570338a569bd1d9f0acf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e487977cf2b33c9cc9cdca479620396168d200cb3c9063faf16125d36811a881; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q491","contentProjectionSha256":"63f5daab9db42978a8fa602e8db006faacf99fb34dd2570338a569bd1d9f0acf","reviewDecisionSha256":"e487977cf2b33c9cc9cdca479620396168d200cb3c9063faf16125d36811a881","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q492","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-20","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","themeTitle":"HAK VE SORUMLULUKLAR","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-20","noteId":"tr.g07.turkce.n150","noteKey":"tr.g07.turkce.n150","objective":"T.Y.7.20","objectiveId":"T.Y.7.20","objectiveCode":"T.Y.7.20","objectives":["T.Y.7.20"],"objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":5,"question":"Aşağıdaki metin, bağlantı ifadeleri yanlış kullanıldığı için anlam akışını bozmuştur: “Ortak alanı herkes kullanabilir. Ayrıca kullanılan materyaller bazen yerine bırakılmıyor. Çünkü sonraki grup aracı bulamıyor. Ancak bir kontrol listesi hazırlayabiliriz. Sonuç olarak listede materyalin adı ve bırakıldığı yer yazabilir.” Metni tutarlı bir sorun–çözüm–örnek–sonuç akışına dönüştüren düzenleme hangisidir?","choices":["Ortak alanı herkes kullanabilir. Örneğin materyaller yerine bırakılmıyor. Ancak sonraki grup aracı bulamıyor. Çünkü bir kontrol listesi hazırlayabiliriz.","Ortak alanı herkes kullanabilir; ayrıca materyaller yerine bırakılmaz. Sonuç olarak sonraki grup aracı bulamaz; ancak liste hazırlanır.","Ortak alanı herkes kullanabilir çünkü materyaller yerine bırakılmıyor. Bunun yanında sonraki grup aracı bulamıyor. Oysa listede materyalin adı yazabilir.","Ortak alanı herkes kullanabilir; ancak kullanılan materyaller yerine bırakılmadığında sonraki grup araca ulaşamaz. Bu sorunu azaltmak için bir kontrol listesi hazırlanabilir. Örneğin listede materyalin adı ve bırakılacağı yer gösterilebilir. Sonuç olarak kullanım hakkı, aracı yerine koyma sorumluluğuyla birlikte yürütülmüş olur."],"correct":3,"distractorWhy":["Materyallerin yerine bırakılmaması, ortak kullanımın örneği değil sorunudur; “çünkü” de çözümü önceki sonucun nedeni gibi gösterir.","“Ayrıca” kullanım hakkıyla sorunu yalnız yan yana getirir, ilişkinin sınırını açıklamaz; son cümlede çözümün nasıl işleyeceği de görünmezdir.","Kullanım hakkı, materyalin yerine bırakılmamasından doğmaz; “oysa” ile kurulacak bir karşıtlık ve açık çözüm bağlantısı bulunmamaktadır.","Bu seçenek doğrudur; kullanım hakkının sınırı “ancak” ile gösterilir, sorun sonucu açıklanır, çözüm amaç ifadesiyle sunulur, örnek somutlaştırır ve sonuç hak-sorumluluk bağını toplar."],"explanation":"Doğru seçenek her bağlantı ifadesini gerçek işlevine göre kullanır. “Ancak” ortak kullanım hakkının sorumluluk sınırını, “bu sorunu azaltmak için” çözümün amacını, “örneğin” kontrol listesinin içeriğini ve “sonuç olarak” önceki düşüncelerden çıkan ana yargıyı gösterir.","difficultyReason":"Öğrencinin beş cümlelik metindeki birden çok yanlış ilişkiyi belirleyip sınırlama, sorun, çözüm, örnek ve sonuç basamaklarını yeniden kurması gerekir.","figure":null,"sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0492","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"ba3d59c59be77d81ab9800e77ee77b5187793f9f2a282118d5b9731575977a0b","reviewDecisionSha256":"f98e9ce546dc330638910f2c3817ac1179f68ca86807a2aa6a509d00041a754a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:ba3d59c59be77d81ab9800e77ee77b5187793f9f2a282118d5b9731575977a0b","reviewedHash":"sha256:ba3d59c59be77d81ab9800e77ee77b5187793f9f2a282118d5b9731575977a0b","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:f98e9ce546dc330638910f2c3817ac1179f68ca86807a2aa6a509d00041a754a; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q492","contentProjectionSha256":"ba3d59c59be77d81ab9800e77ee77b5187793f9f2a282118d5b9731575977a0b","reviewDecisionSha256":"f98e9ce546dc330638910f2c3817ac1179f68ca86807a2aa6a509d00041a754a","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q493","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n151","noteKey":"tr.g07.turkce.n151","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"correct":0,"figure":null,"question":"Aşağıdaki cümlelerin hangisinde pekiştirmeli sözcük ile ikilemenin yazımı doğrudur?","choices":["Görevliler tertemiz salonda afişleri tek tek sıraladı.","Görevliler ter temiz salonda afişleri tek tek sıraladı.","Görevliler tertemiz salonda afişleri tektek sıraladı.","Görevliler ter temiz salonda afişleri tektek sıraladı."],"distractorWhy":["Doğru: Bu seçenek çeldirici değildir; “tertemiz” pekiştirmesi bitişik, “tek tek” ikilemesi ayrı yazılmıştır.","“Ter temiz” biçimi yanlıştır; pekiştirmeli sözcük olan “tertemiz” bitişik yazılmalıdır.","“Tektek” biçimi yanlıştır; ikilemelerden “tek tek” ayrı yazılmalıdır.","Bu seçenekte hem “tertemiz” pekiştirmesi ayrılmış hem de “tek tek” ikilemesi bitiştirilmiştir."],"explanation":"Doğru cümlede niteliği güçlendiren “tertemiz” sözcüğü bitişik, eylemin sırayla yapıldığını bildiren “tek tek” ikilemesi ayrı yazılır. Bu iki koşulu birlikte yalnız Doğru seçenek karşılar.","difficultyReason":"Soru, pekiştirmeli sözcük ile ikilemenin farklı yazım kurallarını aynı cümlede ayırt etmeyi gerektirir; kural doğrudan tanındığında çözüm kolaydır.","sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0493","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"cc2e48d20f22834245ff9a31b6017f2ed3a237d13a73162153fb36e92b77beaf","reviewDecisionSha256":"8cc5b839c20b0001bbfff98f1441045d2f3f02be37f326b9863e1908828c1f88","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:cc2e48d20f22834245ff9a31b6017f2ed3a237d13a73162153fb36e92b77beaf","reviewedHash":"sha256:cc2e48d20f22834245ff9a31b6017f2ed3a237d13a73162153fb36e92b77beaf","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:8cc5b839c20b0001bbfff98f1441045d2f3f02be37f326b9863e1908828c1f88; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q493","contentProjectionSha256":"cc2e48d20f22834245ff9a31b6017f2ed3a237d13a73162153fb36e92b77beaf","reviewDecisionSha256":"8cc5b839c20b0001bbfff98f1441045d2f3f02be37f326b9863e1908828c1f88","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q494","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n151","noteKey":"tr.g07.turkce.n151","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"correct":1,"figure":null,"question":"Bir duyuruda “Dikkat” sözü uyarı olarak kullanılacak, toplantının 09.30 ile 10.15 arasındaki saat aralığı ve formun 14 Eylül 2026 tarihindeki güncellemesi gösterilecek, temsilcinin sözü de değiştirilmeden aktarılacaktır. Bu amaçlara uygun düzenleme hangisidir?","choices":["Dikkat, kişisel bilgileri açık grupta paylaşmayın. Toplantı 09.30/10.15 saatleri arasında yapılacaktır. Form 14-09-2026 tarihinde güncellendi. Temsilci, “Kişisel bilgileri açık grupta paylaşmayın.” dedi.","Dikkat! Kişisel bilgileri açık grupta paylaşmayın. Toplantı 09.30-10.15 saatleri arasında yapılacaktır. Form 14/09/2026 tarihinde güncellendi. Temsilci, “Kişisel bilgileri açık grupta paylaşmayın.” dedi.","Dikkat! Kişisel bilgileri açık grupta paylaşmayın. Toplantı 09.30-10.15 saatleri arasında yapılacaktır. Form 14/09/2026 tarihinde güncellendi. Temsilci (Kişisel bilgileri açık grupta paylaşmayın.) dedi.","Dikkat! Kişisel bilgileri açık grupta paylaşmayın. Toplantı 09.30/10.15 saatleri arasında yapılacaktır. Form 14-09-2026 tarihinde güncellendi. Temsilci: Kişisel bilgileri açık grupta paylaşmayın, dedi."],"distractorWhy":["Uyarı sözü virgülle ayrılmış, saat aralığında eğik çizgi ve tarihte kısa çizgi kullanılmıştır; bu işaretlerin görevleri birbirine karıştırılmıştır.","Bu seçenek çeldirici değildir; uyarı ünlemle, saat aralığı kısa çizgiyle, tarih eğik çizgiyle ve doğrudan söz tırnakla gösterilmiştir.","Saat, tarih ve uyarı doğru olsa da temsilcinin değişmeden aktarılan sözü yay ayraçla değil tırnak işaretiyle sınırlandırılmalıdır.","Saat aralığı ile tarih yine yanlış işaretlerle yazılmış, ayrıca doğrudan söz tırnak içine alınmadığı için aktarılan sözün sınırı belirsiz kalmıştır."],"explanation":"Uyarı bildiren “Dikkat” sözünden sonra ünlem kullanılır. Saatler arasındaki başlangıç-bitiş ilişkisi 09.30-10.15 biçiminde kısa çizgiyle, tarih bölümleri 14/09/2026 biçiminde eğik çizgiyle ayrılır. Temsilcinin değişmeden aktarılan cümlesi de tırnak içine alınır. Bu düzenlemelerin tümü Doğru seçenek vardır.","difficultyReason":"Çözüm, ünlem, kısa çizgi, eğik çizgi ve tırnak işaretinin dört ayrı işlevini tek metinde birlikte denetlemeyi gerektirdiği için orta düzeyde karşılaştırma yükü taşır.","sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0494","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"8039236600d3d218ebd3454555831b08a4e72d8636930583db290d3c07120a54","reviewDecisionSha256":"0c094473b904d9325c8ed772c334eafa43c994f3e87d14dcb0884c77c687fa9d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:8039236600d3d218ebd3454555831b08a4e72d8636930583db290d3c07120a54","reviewedHash":"sha256:8039236600d3d218ebd3454555831b08a4e72d8636930583db290d3c07120a54","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:0c094473b904d9325c8ed772c334eafa43c994f3e87d14dcb0884c77c687fa9d; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q494","contentProjectionSha256":"8039236600d3d218ebd3454555831b08a4e72d8636930583db290d3c07120a54","reviewDecisionSha256":"0c094473b904d9325c8ed772c334eafa43c994f3e87d14dcb0884c77c687fa9d","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q495","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n151","noteKey":"tr.g07.turkce.n151","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"correct":2,"figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q495__q0495.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q495__q0495.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q495__q0495.h1","tr-g07-turkce-q495__q0495.h2"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q495__q0495.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q495__q0495.r1c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q495__q0495.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q495__q0495.r2c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q495__q0495.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q495__q0495.r3c2"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q495__q0495.alt":"İki sütunlu üç satırlı tabloda üç taslak cümle ve her cümlenin düzenlenirken korunması gereken anlam amacı verilir. Birinci satırda öneri sunanlarla not alan iki grubun ayrılması, ikinci satırda sözcünün değişmeden aktarılan sözünün belirtilmesi, üçüncü satırda ana yargıya ek bir açıklama eklenmesi istenir.","tr-g07-turkce-q495__q0495.caption":"Taslak cümleler ve düzenleme amaçları","tr-g07-turkce-q495__q0495.h1":"Taslak bölüm","tr-g07-turkce-q495__q0495.h2":"Korunacak amaç","tr-g07-turkce-q495__q0495.r1c1":"Öğrenciler, öğretmenler, veliler önerilerini sundular yönetim, temsilciler, rehberler not aldılar.","tr-g07-turkce-q495__q0495.r1c2":"Öneri sunanlarla not alan, kendi içinde virgüllü iki grubu ayırmak","tr-g07-turkce-q495__q0495.r2c1":"Sözcü herkes söz hakkına sahiptir dedi.","tr-g07-turkce-q495__q0495.r2c2":"Sözcünün sözünü değiştirmeden aktarmak","tr-g07-turkce-q495__q0495.r3c1":"Belge yalnız etkinlik için kullanılır kişisel verileri koruma amacıyla.","tr-g07-turkce-q495__q0495.r3c2":"Ana yargıya tamamlayıcı bir açıklama eklemek"},"question":"Tablodaki üç taslak bölüm, ikinci sütunda belirtilen amaçlar korunarak düzenlenecektir. Üç düzenlemeyi de doğru yapan seçenek hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Öğrenciler, öğretmenler, veliler önerilerini sundular yönetim, temsilciler ve rehberler not aldılar. Sözcü, “Herkes söz hakkına sahiptir.” dedi. Belge yalnız etkinlik için kullanılır (kişisel verileri koruma amacıyla).","Öğrenciler, öğretmenler, veliler önerilerini sundular; yönetim, temsilciler ve rehberler not aldılar. Sözcü (Herkes söz hakkına sahiptir.) dedi. Belge yalnız etkinlik için kullanılır “kişisel verileri koruma amacıyla”.","Öğrenciler, öğretmenler, veliler önerilerini sundular; yönetim, temsilciler ve rehberler not aldılar. Sözcü, “Herkes söz hakkına sahiptir.” dedi. Belge yalnız etkinlik için kullanılır (kişisel verileri koruma amacıyla).","Öğrenciler, öğretmenler, veliler önerilerini sundular; yönetim, temsilciler ve rehberler not aldılar. Sözcü, “Herkes söz hakkına sahiptir.” dedi. Belge yalnız etkinlik için kullanılır [kişisel verileri koruma amacıyla]."],"distractorWhy":["Doğrudan söz ve ek açıklama doğru düzenlenmiştir; ancak kendi içinde virgüller bulunan iki grubun arasında noktalı virgül bulunmadığı için grup sınırı açıklaşmamıştır.","İlk cümlede noktalı virgül doğru kullanılmıştır; buna karşılık doğrudan söz yay ayraçla, sıradan ek açıklama ise tırnakla gösterilerek işlevler karıştırılmıştır.","Bu seçenek çeldirici değildir; noktalı virgül iki büyük grubu ayırır, tırnak doğrudan sözü sınırlar ve yay ayraç ek açıklamayı ana yargıdan ayırır.","İlk iki düzenleme doğrudur; ancak köşeli ayraç alıntıya aktaran kişinin eklediği açıklama için kullanılır, ana cümledeki sıradan ek açıklama yay ayraçla verilmelidir."],"explanation":"Birinci taslakta iki büyük grubun her birinde virgüller bulunduğu için gruplar noktalı virgülle ayrılmalıdır. İkinci taslakta sözcünün değişmeden aktarılan sözü tırnak içine alınmalıdır. Üçüncü taslakta cümlenin temel akışına eklenen açıklama yay ayraçla gösterilmelidir. Bu üç işlevi birlikte doğru kullanan doğru seçenek'dir.","difficultyReason":"Soru, tablodaki üç farklı anlam amacını çözüm kanıtı olarak kullanıp noktalı virgül, tırnak ve yay ayracın görevlerini aynı seçenek üzerinde eşleştirmeyi gerektirir.","sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0495","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"04f3a3a0cc8ff22815ecfee0388ee26b2446c9eac14088681abaef004b06ca6a","reviewDecisionSha256":"18e132f762b34fa6d2c1c21a21309cf4cd2f1cb06bb55c48f93ee6f063349a4f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:04f3a3a0cc8ff22815ecfee0388ee26b2446c9eac14088681abaef004b06ca6a","reviewedHash":"sha256:04f3a3a0cc8ff22815ecfee0388ee26b2446c9eac14088681abaef004b06ca6a","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:18e132f762b34fa6d2c1c21a21309cf4cd2f1cb06bb55c48f93ee6f063349a4f; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q495","contentProjectionSha256":"04f3a3a0cc8ff22815ecfee0388ee26b2446c9eac14088681abaef004b06ca6a","reviewDecisionSha256":"18e132f762b34fa6d2c1c21a21309cf4cd2f1cb06bb55c48f93ee6f063349a4f","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q496","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-21","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-21","noteId":"tr.g07.turkce.n151","noteKey":"tr.g07.turkce.n151","objectiveId":"T.Y.7.21","objective":"T.Y.7.21","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"correct":3,"figure":null,"question":"Özgün cümle şöyledir: “Çocuklar kendilerini ilgilendiren her konuda görüşlerini serbestçe açıklayabilir; bu görüşler yaşlarına ve olgunluklarına göre dikkate alınır.” Bir öğrenci, “kendilerini ilgilendiren her konuda” bölümünü çıkararak alıntılayacak ve “bu görüşler” sözünden sonra kendisinin eklediği “çocukların görüşleri” açıklamasını gösterecektir. Bu iki müdahaleyi açıkça belirten alıntı hangisidir?","choices":["“Çocuklar (kendilerini ilgilendiren her konuda) görüşlerini serbestçe açıklayabilir; bu görüşler (çocukların görüşleri) yaşlarına ve olgunluklarına göre dikkate alınır.”","“Çocuklar […] görüşlerini serbestçe açıklayabilir; bu görüşler ... çocukların görüşleri yaşlarına ve olgunluklarına göre dikkate alınır.”","“Çocuklar görüşlerini serbestçe açıklayabilir; bu görüşler (çocukların görüşleri) yaşlarına ve olgunluklarına göre dikkate alınır...”","“Çocuklar ... görüşlerini serbestçe açıklayabilir; bu görüşler [çocukların görüşleri] yaşlarına ve olgunluklarına göre dikkate alınır.”"],"distractorWhy":["Çıkarılacak bölüm metinde tutulmuş ve yay ayraç içine alınmıştır; ayrıca alıntıya eklenen açıklama köşeli ayraçla gösterilmemiştir.","Üç nokta ile köşeli ayracın görevleri ters kullanılmıştır; çıkarılan bölüm üç noktayla, eklenen açıklama köşeli ayraçla belirtilmelidir.","Çıkarılan bölümün yeri işaretlenmemiş, eklenen açıklama yay ayraçla verilmiş ve cümle sonundaki üç nokta alıntının gereksiz yere eksik bırakıldığı izlenimini oluşturmuştur.","Doğru: Bu seçenek çeldirici değildir; üç nokta çıkarılan bölümü, köşeli ayraç ise alıntıyı yapan öğrencinin eklediği açıklamayı gösterir."],"explanation":"Alıntıdan çıkarılan bölümün bulunduğu yerde üç nokta kullanılır. Özgün cümlede bulunmayan ve alıntıyı aktaran kişi tarafından eklenen “çocukların görüşleri” açıklaması ise köşeli ayraç içine alınır. Bu iki işlev Doğru seçenek doğru ve şeffaf biçimde gösterilmiştir.","difficultyReason":"Çözüm, aynı alıntıda yapılan iki farklı editoryal müdahaleyi ayırt etmeyi ve üç nokta ile köşeli ayracı işlevlerine göre doğru konumlandırmayı gerektirir.","sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0496","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"4e4f7343967de36d6f8206d24fdbdc2f2307c1c552fc9e27a3cc73c701a04351","reviewDecisionSha256":"7823e7361212773f256db6b14b7b0d64a4ff6368b3e0b29ca65169cfb5388086","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:4e4f7343967de36d6f8206d24fdbdc2f2307c1c552fc9e27a3cc73c701a04351","reviewedHash":"sha256:4e4f7343967de36d6f8206d24fdbdc2f2307c1c552fc9e27a3cc73c701a04351","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:7823e7361212773f256db6b14b7b0d64a4ff6368b3e0b29ca65169cfb5388086; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q496","contentProjectionSha256":"4e4f7343967de36d6f8206d24fdbdc2f2307c1c552fc9e27a3cc73c701a04351","reviewDecisionSha256":"7823e7361212773f256db6b14b7b0d64a4ff6368b3e0b29ca65169cfb5388086","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q497","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n152","noteKey":"tr.g07.turkce.n152","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":1,"correct":0,"figure":null,"question":"Bir öğrenci sınıf kitaplığına ilişkin görüş yazısını değerlendirecektir. Aşağıdaki ifadelerden hangisi metindeki somut kanıta dayalı bir öz yansıtma örneğidir?","choices":["İlk taslağımda sorumluluğun başkalarını nasıl etkilediğini açıklamamıştım; son metne “Kitabı zamanında getirmek sıradaki öğrencinin kaynağa ulaşmasını sağlar.” cümlesini ekleyince gerekçem belirginleşti.","Yazım çok güzel oldu, bu yüzden değiştirecek hiçbir şeyim yok.","Ben yazma konusunda yeteneksizim; bu metni de düzeltemem.","Arkadaşım yazımı beğendiği için bütün ölçütleri karşıladığımı düşünüyorum."],"distractorWhy":["Doğru: Bu seçenek çeldirici değildir; ilk taslak ile son metin karşılaştırılmış, yapılan değişiklik ve bu değişikliğin anlatıma etkisi somut bir cümleyle gerekçelendirilmiştir.","“Çok güzel” yargısı hangi ölçütün karşılandığını veya hangi metin kanıtına dayanıldığını göstermeyen genel bir beğenidir.","İfade, değiştirilebilir bir yazma davranışını incelemek yerine kişiyi kalıcı biçimde “yeteneksiz” diye etiketlemektedir.","Akran beğenisi tek başına amaç, yapı, gerekçe veya dil ölçütlerinin karşılandığını kanıtlamaz; öğrenci kendi metninden kanıt sunmamıştır."],"explanation":"Öz yansıtma, yalnız duygu veya genel yargı bildirmez; süreçteki bir eksikliği, yapılan düzeltmeyi ve düzeltmenin etkisini kanıtla açıklar. Doğru seçenek ilk ve son taslağı karşılaştırarak bu üç ögeyi birlikte verir.","difficultyReason":"Soru, kanıta dayalı öz değerlendirmeyi genel beğeni, kişilik yargısı ve başkasının görüşünden ayırmayı gerektirir; seçeneklerdeki farklar belirgindir.","sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0497","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d16643645eb2156a9c5ccc127c97c3f5e656418f1f56fd809629fa0accaaca78","reviewDecisionSha256":"15489392ec8c525de6a54257f276836077e7abb1875a80e8a227bcf65d303668","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d16643645eb2156a9c5ccc127c97c3f5e656418f1f56fd809629fa0accaaca78","reviewedHash":"sha256:d16643645eb2156a9c5ccc127c97c3f5e656418f1f56fd809629fa0accaaca78","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:15489392ec8c525de6a54257f276836077e7abb1875a80e8a227bcf65d303668; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q497","contentProjectionSha256":"d16643645eb2156a9c5ccc127c97c3f5e656418f1f56fd809629fa0accaaca78","reviewDecisionSha256":"15489392ec8c525de6a54257f276836077e7abb1875a80e8a227bcf65d303668","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q498","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n152","noteKey":"tr.g07.turkce.n152","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":3,"correct":1,"figure":null,"question":"Bir öğrencinin güvenli dijital iletişim afişindeki “Her şeyi paylaşma, dikkatli ol!” cümlesi için arkadaşı, “Neyin paylaşılmaması gerektiği anlaşılmıyor.” geri bildirimini vermiştir. Öğrencinin gelişmeye açık yönün nedenine uygun alacağı tedbir hangisidir?","choices":["Uyarının daha güçlü görünmesi için cümlenin sonuna iki ünlem daha eklemek.","Her uyarıyı “Hangi davranış?” sorusuyla denetleyip belirsiz sözü “Görev için gerekli olmayan kişisel bilgiyi açık grupta paylaşma.” gibi somut bir davranışla değiştirmek.","Metni uzatmak için uyarıya daha fazla sıfat ve benzetme eklemek.","Geri bildirimi uyguladıktan sonra ilk taslağı silip yalnız temiz kopyayı ürün dosyasına koymak."],"distractorWhy":["Sorun uyarının ses şiddeti değil, hedef davranışın belirsizliğidir; ek ünlemler hangi bilginin paylaşılmaması gerektiğini açıklamaz.","Bu seçenek çeldirici değildir; geri bildirimde belirtilen belirsizliğin nedenine doğrudan yönelir ve uygulanabilir bir kontrol sorusu ile somut düzeltme önerir.","Daha fazla sıfat kullanmak davranışı belirginleştirmez; tersine kısa ve açık olması gereken afiş metnini gereksiz yere ağırlaştırabilir.","Taslağı silmek gelişim kanıtını ortadan kaldırır; ayrıca bu işlem cümledeki belirsizliğin nasıl giderileceğine ilişkin bir tedbir değildir."],"explanation":"Geri bildirim, “her şey” sözünün hedef davranışı göstermediğini belirtmektedir. Bu nedenle uygun tedbir, her uyarının hangi somut davranışı istediğini denetlemek ve belirsiz ifadeyi kişisel bilgi paylaşmama gibi açık bir davranışla değiştirmektir. Doğru seçenek sorunun gerçek nedenine yönelir.","difficultyReason":"Öğrencinin geri bildirimdeki sorunu teşhis etmesi ve biçimsel değişiklikler arasından nedene uygun, uygulanabilir düzenleme adımını seçmesi gerekir.","sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0498","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"6b6f7c284951f83911847fbc8afe0e974e7dd7e78cb8886dfaec384b4b449dbe","reviewDecisionSha256":"9f6cacc4225e94f51534239e58faa8ddc64dc298113ff4d66f487c0eab3e421c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:6b6f7c284951f83911847fbc8afe0e974e7dd7e78cb8886dfaec384b4b449dbe","reviewedHash":"sha256:6b6f7c284951f83911847fbc8afe0e974e7dd7e78cb8886dfaec384b4b449dbe","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:9f6cacc4225e94f51534239e58faa8ddc64dc298113ff4d66f487c0eab3e421c; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q498","contentProjectionSha256":"6b6f7c284951f83911847fbc8afe0e974e7dd7e78cb8886dfaec384b4b449dbe","reviewDecisionSha256":"9f6cacc4225e94f51534239e58faa8ddc64dc298113ff4d66f487c0eab3e421c","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q499","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n152","noteKey":"tr.g07.turkce.n152","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"correct":2,"figure":{"kind":"table","altTextKey":"tr-g07-turkce-q499__q0499.alt","captionKey":"tr-g07-turkce-q499__q0499.caption","headerKeys":["tr-g07-turkce-q499__q0499.h1","tr-g07-turkce-q499__q0499.h2"],"rows":[[{"key":"tr-g07-turkce-q499__q0499.r1c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q499__q0499.r1c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q499__q0499.r2c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q499__q0499.r2c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q499__q0499.r3c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q499__q0499.r3c2"}],[{"key":"tr-g07-turkce-q499__q0499.r4c1"},{"key":"tr-g07-turkce-q499__q0499.r4c2"}]]},"labels":{"tr-g07-turkce-q499__q0499.alt":"İki sütunlu dört satırlı tabloda bir görüş yazısının başlangıç hedefi, ilk taslak bulgusu, akran geri bildirimi ve son metindeki değişiklik verilir. Hedef, kitaplıktan yararlanma hakkı ile kitabı zamanında getirme sorumluluğunu ayrı paragraflarda açıklamak ve sonuçta ilişkilendirmektir. Son metinde geç getirmenin sıradaki öğrenciyi etkilediği açıklanmış, ancak sonuç cümlesi ilk taslaktaki genel biçimiyle kalmıştır.","tr-g07-turkce-q499__q0499.caption":"Görüş yazısına ait süreç kanıtları","tr-g07-turkce-q499__q0499.h1":"Kanıt türü","tr-g07-turkce-q499__q0499.h2":"İçerik","tr-g07-turkce-q499__q0499.r1c1":"Başlangıç hedefi","tr-g07-turkce-q499__q0499.r1c2":"Kitaplıktan yararlanma hakkını ve kitabı zamanında getirme sorumluluğunu ayrı paragraflarda açıklamak; sonuçta aralarındaki ilişkiyi kurmak.","tr-g07-turkce-q499__q0499.r2c1":"İlk taslak","tr-g07-turkce-q499__q0499.r2c2":"Hak paragrafında iki örnek var. Sorumluluk paragrafı yalnız “Kitabı zamanında getirmeliyiz.” cümlesinden oluşuyor. Sonuç, “Bu nedenle kitaplık önemlidir.” cümlesiyle bitiyor.","tr-g07-turkce-q499__q0499.r3c1":"Akran geri bildirimi","tr-g07-turkce-q499__q0499.r3c2":"Geç getirmenin kimi etkilediğini açıkla ve sonuçta hak ile sorumluluk arasındaki bağı kur.","tr-g07-turkce-q499__q0499.r4c1":"Son metin","tr-g07-turkce-q499__q0499.r4c2":"Sorumluluk paragrafına “Geç getirilen kitap, sıradaki öğrencinin kaynağa ulaşmasını geciktirir.” cümlesi eklendi. Sonuç cümlesi değişmedi."},"question":"Tablodaki süreç kanıtlarını kullanan öğrencinin güçlü yönünü, gelişmeye açık yönünü ve yeni hedefini birlikte doğru belirlediği seçenek hangisidir? Aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.","choices":["Güçlü yönüm afişe uygun renk seçmekti. Noktalama işaretlerimi geliştirmeliyim. Yeni hedefim sonuç cümlesinin sonuna üç ünlem koymaktır.","Sorumluluk paragrafım hiç gelişmedi. Yeni hedefim yalnız hak paragrafına iki örnek daha eklemektir.","Geri bildirimden yararlanarak sorumluluğun başka öğrenciler üzerindeki etkisini açıkladım; ancak sonuçta hak ile sorumluluk arasındaki bağı hâlâ kurmadım. Yeni hedefim, sonuç cümlesinde erişim hakkını zamanında iade sorumluluğuna açıkça bağlamaktır.","Başlangıç hedefimin tamamını karşıladım ve sonuç bölümüm güçlüdür. Süreç tamamlandığı için ilk taslağı silip yalnız son metni saklamalıyım."],"distractorWhy":["Tabloda renk seçimi veya noktalama sorunu hakkında kanıt yoktur; üç ünlem eklemek de hedefteki hak-sorumluluk ilişkisini kurmaz.","Son metinde sorumluluk paragrafına etkiyi açıklayan yeni bir cümle eklendiği için “hiç gelişmedi” yargısı kanıtla çelişir; ayrıca eksik kalan sonuç bölümüne yönelmez.","Bu seçenek çeldirici değildir; yapılan gelişmeyi son metinden, kalan eksiği hedef ve geri bildirimden çıkarır, yeni hedefi de doğrudan bu eksiğe bağlar.","Sonuç cümlesi değişmediği için başlangıç hedefi bütünüyle karşılanmamıştır; ilk taslağı silmek de gelişimi gösteren süreç kanıtını ortadan kaldırır."],"explanation":"Son metinde geç getirmenin sıradaki öğrenciyi nasıl etkilediği açıklanmış, dolayısıyla geri bildirimden yararlanılarak sorumluluk paragrafı geliştirilmiştir. Buna karşılık sonuç cümlesi değişmediği için erişim hakkı ile zamanında iade sorumluluğu arasındaki bağ hâlâ kurulmamıştır. Doğru seçenek hem gelişmeyi hem kalan eksiği kanıtla belirler ve yeni hedefi bu eksiğe uygun kurar.","difficultyReason":"Soru, hedef, ilk taslak, geri bildirim ve son metin arasındaki değişimi birlikte izleyerek desteklenen güçlü yönü, kalan sorunu ve ölçülebilir yeni hedefi çıkarmayı gerektirir.","sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0499","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"c64f347a8eaf46dec0daae5e42be12db58f01f721af28367fc4e7aa998eed6f8","reviewDecisionSha256":"c8bbd5beb5353c4cecf9a834448acfa5fe4982c9720194c47eaf711919420630","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:c64f347a8eaf46dec0daae5e42be12db58f01f721af28367fc4e7aa998eed6f8","reviewedHash":"sha256:c64f347a8eaf46dec0daae5e42be12db58f01f721af28367fc4e7aa998eed6f8","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:c8bbd5beb5353c4cecf9a834448acfa5fe4982c9720194c47eaf711919420630; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q499","contentProjectionSha256":"c64f347a8eaf46dec0daae5e42be12db58f01f721af28367fc4e7aa998eed6f8","reviewDecisionSha256":"c8bbd5beb5353c4cecf9a834448acfa5fe4982c9720194c47eaf711919420630","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}
{"type":"question","id":"tr.g07.turkce.q500","familyId":"qf-tr-g07-turkce-t06-t-y-7-22","country":"TR","language":"tr","grade":7,"subject":"Türkçe","themeKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","topic":"Yazma","topicKey":"tr-g07-turkce-t06-yazma","subtopicKey":"tr-g07-turkce-t06-sub-t-y-7-22","noteId":"tr.g07.turkce.n152","noteKey":"tr.g07.turkce.n152","objectiveId":"T.Y.7.22","objective":"T.Y.7.22","objectiveEvidenceId":"src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024:pdf-page-184","objectiveSource":"https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202582516532361-ortaokul%20t%C3%BCrk%C3%A7e.pdf","sourceRefs":["src-tr-tymm-ortaokul-turkce-2024"],"level":4,"correct":3,"figure":null,"question":"Bir öğrenci önceki görüş yazısında her iddiayı “gerekçe-etkilenen kişi-sonuç” çizelgesine yazmasının eksik gerekçeleri fark etmesini sağladığını belirlemiştir. Sonraki görevi, güvenli dijital iletişim için üç maddelik kısa bir afiş hazırlamaktır. Öğrencinin işe yarayan yöntemini yeni türe uyarladığını en güçlü biçimde gösteren davranış hangisidir?","choices":["Önceki görüş yazısındaki cümleleri, tür ve hedef kitle farkını gözetmeden afişe aynen aktarmak.","Yeni görev afiş olduğu için daha önce işe yarayan planlama yöntemini tamamen bırakıp doğrudan temiz kopyayı yazmak.","Yalnız son afişi saklamak ve “Güzel görünüyor.” cümlesini öz değerlendirme olarak yazmak.","Çizelgeyi afişe uyarlayıp her maddeyi “uyarı-somut davranış-koruduğu hak veya sorumluluk” biçiminde planlamak; üç maddenin de tek davranış bildirmesini yeni hedef yapmak ve taslakla son metni birlikte saklamak."],"distractorWhy":["Aktarım, eski metni kopyalamak değildir; işe yarayan yöntemin yeni türün amacı, kısalığı ve hedef kitlesine göre yeniden düzenlenmesi gerekir.","Tür değişikliği, etkili yöntemi bütünüyle terk etmeyi gerektirmez; öğrenci yöntemin hangi bölümünü yeni göreve uyarlayacağını değerlendirmemiştir.","Genel beğeni kanıta dayalı öz yansıtma değildir ve yalnız son ürünü saklamak plan, değişiklik ve gelişim izlerini görünmez kılar.","Doğru: Bu seçenek çeldirici değildir; önceki yöntemin işlevini koruyup afiş türüne uygun bir plan kurar, gözlenebilir yeni hedef belirler ve süreç kanıtlarını ürün dosyasında tutar."],"explanation":"Kendini uyarlama, önceki ürünü aynen taşımak veya yöntemi terk etmek değil, işe yarayan stratejiyi yeni görevin özelliklerine göre dönüştürmektir. Doğru seçenek gerekçe-etki mantığı afiş için uyarı, somut davranış ve korunan hak ya da sorumluluk biçimine uyarlanmış; ayrıca ölçülebilir hedef ve süreç kanıtı belirlenmiştir.","difficultyReason":"Çözüm, yöntem aktarımı ile metin kopyalamayı ayırmayı, farklı bir yazı türünün gereksinimlerini hesaba katmayı ve yeni hedef ile ürün dosyası kullanımını birlikte değerlendirmeyi gerektirir.","sourceRecordId":"tr-g07-turkce-q0500","unitKey":"tr-g07-turkce-tema-06-hak-ve-sorumluluklar","reviewStatus":"ai-verified","humanReviewed":false,"reviewMode":"ai-only","reviewModel":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","reviewDeclaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","reviewedContentSha256":"d077dc227f90a5fbe71c988751c43b1e32871b03a81f68bbbcf3ec6a166bee00","reviewDecisionSha256":"e19302de4e306b47cba966d4c331376f6e398f7061d525230cb7de215394fde9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","contentHash":"sha256:d077dc227f90a5fbe71c988751c43b1e32871b03a81f68bbbcf3ec6a166bee00","reviewedHash":"sha256:d077dc227f90a5fbe71c988751c43b1e32871b03a81f68bbbcf3ec6a166bee00","publishReady":true,"publishBlocked":false,"productionStatus":"reviewed-release-candidate","disclosure":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review","provenance":"ai-verified:e19302de4e306b47cba966d4c331376f6e398f7061d525230cb7de215394fde9; review-manifest:b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577; model:gpt-5.6-sol-independent-reviewer; mode:ai-only; human-review:false","reviewAttestation":{"schema":"alika-bank-record-review-attestation/2.0.0","decision":"PASS","recordId":"tr.g07.turkce.q500","contentProjectionSha256":"d077dc227f90a5fbe71c988751c43b1e32871b03a81f68bbbcf3ec6a166bee00","reviewDecisionSha256":"e19302de4e306b47cba966d4c331376f6e398f7061d525230cb7de215394fde9","reviewManifestSha256":"b33b08456af0379ee536d6b1c26b6090fd34236e5355455edd8af973ca994577","reviewMethodVersion":"alika-hash-bound-independent-ai-review/2.0.0","model":"gpt-5.6-sol-independent-reviewer","mode":"ai-only","humanReviewed":false,"declaration":"ai-generated-and-independently-ai-reviewed-no-human-review"}}