{"type": "pack", "schemaVersion": "2.2", "textMarkup": "alika-ami/1", "contentContractVersion": "2.2", "contentContractHash": "sha256:74b5ee649f01933fd50dfeb7e29706e7dc1ddf0fe3e014ead2fe5cd0896ae7a1", "id": "tr.g07.sosyal-bilgiler.2-donem-a-demokrasi-ekonomi", "version": 10, "lang": "tr", "country": "TR", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "theme": "7. Sınıf Sosyal Bilgiler — 2. Dönem — Yaşayan Demokrasimiz, Hayatımızdaki Ekonomi", "license": "AliKa educational-use license; official MEB source attribution retained.", "sources": [{"sourceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p", "documentType": "curriculum", "purpose": "curriculum", "sourceFormat": "pdf", "title": "Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı", "downloadUrl": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "publicationYear": 2026, "sha256": "3e1b956f9bfa0e561046cb10d1d3aaaecdde4a87b46bdc094297662d6558d9ca", "pageCount": 122}], "visualPolicy": {"decisionContract": "semantic_visual_gate", "everyNote": false, "questionMinimumPercent": 0, "balancedByObjective": false, "quotaPolicy": "none", "allowedLevels": ["none", "required", "support"], "allowedRoles": ["experimental", "geographic", "none", "process", "quantitative", "spatial", "structural", "symbolic", "temporal"], "allowedFigureKinds": ["angle", "chart", "circuit", "coordinate", "flow", "fraction", "grid", "numberline", "shape", "table"], "figureRequiredWhenEvidenceDependsOnRepresentation": true, "decorativeFiguresForbidden": true, "answerLeakForbidden": true, "neutralAccessibleAltTextRequired": true, "completeLabelKeysRequired": true, "quota": null, "version": "1.0", "rationale": "Görsel kararı semantic_visual_gate ile kayıt bazında verilir; yüzde veya adet kotası uygulanmaz."}, "contractPolicy": {"questionCount": 400, "minFamilies": 96, "maxPerFamily": 5, "answerBalance": [104, 104, 96, 96], "objectiveBalanceMode": "coverage", "minFiguredQuestions": 0, "everyNoteHasFigure": false}, "source": "alika-atolye-yeni-sistem-s7", "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "objectives": ["SB.7.4.1", "SB.7.4.2", "SB.7.4.3", "SB.7.4.4", "SB.7.5.1", "SB.7.5.2"], "coverage": {"SB.7.4.1": {"notes": ["tr.g07.sos.s7-t13.n01"], "questions": 50}, "SB.7.4.2": {"notes": ["tr.g07.sos.s7-t14.n01"], "questions": 50}, "SB.7.4.3": {"notes": ["tr.g07.sos.s7-t15.n01", "tr.g07.sos.s7-t16.n01"], "questions": 100}, "SB.7.4.4": {"notes": ["tr.g07.sos.s7-t17.n01"], "questions": 50}, "SB.7.5.1": {"notes": ["tr.g07.sos.s7-t18.n01"], "questions": 50}, "SB.7.5.2": {"notes": ["tr.g07.sos.s7-t19.n01", "tr.g07.sos.s7-t20.n01"], "questions": 100}}, "counts": {"notes": 8, "questions": 400}, "producerId": "claude-s7-birlestir", "labels": {"s7-t13.fig.f007.alt": "Dört günlük olayı sosyal devlet ve hukuk devleti yönleriyle karşılaştıran tablo.", "s7-t13.fig.f007.caption": "Sosyal devlet ve hukuk devleti karşılaştırması", "s7-t13.fig.f007.h.event": "Olay", "s7-t13.fig.f007.h.law": "Hukuk devleti yönü", "s7-t13.fig.f007.h.right": "Korunan veya çiğnenen hak", "s7-t13.fig.f007.h.social": "Sosyal devlet yönü", "s7-t13.fig.f007.r1.event": "Köy okulunda yazılı listeye göre ücretsiz öğle yemeği", "s7-t13.fig.f007.r1.law": "Liste ve başvuru kuralı herkese aynı uygulanır", "s7-t13.fig.f007.r1.right": "Eğitim sürecinde beslenme imkânı", "s7-t13.fig.f007.r1.social": "Beslenme ve eğitim fırsatını destekler", "s7-t13.fig.f007.r2.event": "Müdür, akrabanın aykırı yapısını denetimsiz bırakır", "s7-t13.fig.f007.r2.law": "Kişiye göre işlem hukuk devletine uymaz", "s7-t13.fig.f007.r2.right": "Eşit işlem çiğnenir", "s7-t13.fig.f007.r2.social": "Bu olay kamu hizmeti değildir", "s7-t13.fig.f007.r3.event": "İşsiz yurttaşa kurs ve yazılı şartlı geçici destek", "s7-t13.fig.f007.r3.law": "Destek isteğe göre değil, yazılı koşulla verilir", "s7-t13.fig.f007.r3.right": "Sosyal destekten eşit yararlanma", "s7-t13.fig.f007.r3.social": "İşe katılım imkânı da sunulur; yalnız nakit değildir", "s7-t13.fig.f007.r4.event": "Sel sonrası geçici barınma ve itiraz süresi", "s7-t13.fig.f007.r4.law": "Tutanak ve itiraz yolu açık tutulur", "s7-t13.fig.f007.r4.right": "Barınma güvenliği ve itiraz hakkı", "s7-t13.fig.f007.r4.social": "Barınma ve temel ihtiyaç hizmeti", "s7-t13.fig.note.alt": "Cumhuriyetin niteliklerini incelemek için kavram, aranan kanıt ve yorum sınırı sütunları.", "s7-t13.fig.note.caption": "Nitelikleri inceleme yolu", "s7-t13.fig.note.h.concept": "Kavram", "s7-t13.fig.note.h.evidence": "Aranan kanıt", "s7-t13.fig.note.h.relation": "Yorum sınırı", "s7-t13.fig.note.r1.c": "Demokrasi", "s7-t13.fig.note.r1.e": "Yurttaşın yönetime etkisi", "s7-t13.fig.note.r1.rel": "Görüşler serbestçe açıklanabilmeli", "s7-t13.fig.note.r2.c": "Laiklik", "s7-t13.fig.note.r2.e": "Vicdani tercihin korunması", "s7-t13.fig.note.r2.rel": "Kamu ölçütü dinî üstünlük olamaz", "s7-t13.fig.note.r3.c": "Sosyal devlet", "s7-t13.fig.note.r3.e": "Yaşam imkânını geliştiren hizmet", "s7-t13.fig.note.r3.rel": "Hizmetin sağladığı fırsat açıklanmalı", "s7-t13.fig.note.r4.c": "Hukuk devleti", "s7-t13.fig.note.r4.e": "Yetkinin hukuki sınırları", "s7-t13.fig.note.r4.rel": "Unvan sınırsız yetki sağlamaz", "s7-t14.akis-baslik-iliski": "Yasama, yürütme ve yargı ilişkisi", "s7-t14.akis-baslik-sira": "İşlevlerin sırası", "s7-t14.akis-islev-sira": "İhtiyaçtan yargı kararına uzanan işlev sırasını gösteren akış şeması; mahkeme yürütmenin alt kutusu değildir.", "s7-t14.akis-uc-organ": "Üç organın yetki ilişkisini gösteren akış şeması: TBMM kanun kabul eder, yürütme uygular, bağımsız mahkeme uyuşmazlığı çözer.", "s7-t14.baslik-donem": "Dönem", "s7-t14.baslik-iliski": "Araştırma sorusu", "s7-t14.baslik-ilke": "İlke", "s7-t14.baslik-kanit": "Bakılacak ayrıntı", "s7-t14.baslik-kavram": "İnceleme alanı", "s7-t14.baslik-yasama": "Yasama", "s7-t14.baslik-yurutme": "Yürütme", "s7-t14.dugum-ihtiyac": "Toplumsal ihtiyaç", "s7-t14.dugum-kanun": "Kabul edilen kanun", "s7-t14.dugum-mahkeme": "Yargı bağımsız çözer", "s7-t14.dugum-meclis-kabul": "TBMM kabul eder", "s7-t14.dugum-tbmm-kabul": "TBMM kanun kabul eder", "s7-t14.dugum-teklif": "Kanun teklifi görüşülür", "s7-t14.dugum-uygulama": "Yürütme uygular", "s7-t14.dugum-uyusmazlik": "Uyuşmazlık doğar", "s7-t14.dugum-yargi-cozer": "Bağımsız mahkeme çözer", "s7-t14.dugum-yurutme-uygular": "Yürütme kanunu uygular", "s7-t14.hucre-ayrilik": "Kuvvetler ayrılığı", "s7-t14.hucre-birlik": "Kuvvetler birliği", "s7-t14.hucre-gunumuz": "Günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi", "s7-t14.hucre-ilk-yillar": "Cumhuriyet'in ilk yılları", "s7-t14.hucre-yasama-meclis": "Yasama yetkisi Mecliste", "s7-t14.hucre-yasama-tbmm": "Yasama TBMM'dedir", "s7-t14.hucre-yurutme-cb": "Yürütme Cumhurbaşkanındadır", "s7-t14.hucre-yurutme-meclis": "Yürütme kudreti Mecliste toplanır", "s7-t14.iliski-coz": "Bağımsız inceleme var mı?", "s7-t14.iliski-tarih": "Görevler nasıl dağılıyor?", "s7-t14.iliski-uygula": "Karar nasıl uygulanıyor?", "s7-t14.iliski-yasa": "Genel ölçüt belirlenmiş mi?", "s7-t14.kanit-1924": "Organlar arası ilişki", "s7-t14.kanit-madde7": "Düzenlemenin kapsamı", "s7-t14.kanit-madde8": "Uygulanan işlem", "s7-t14.kanit-madde9": "İtiraz konusu", "s7-t14.kav-birlik": "Sistem karşılaştırma", "s7-t14.kav-yargi": "Uyuşmazlık", "s7-t14.kav-yasama": "Kural oluşturma", "s7-t14.kav-yurutme": "Hizmet yürütme", "s7-t14.ok-gorusulur": "mecliste görüşülür", "s7-t14.ok-teklife-donusur": "teklife dönüşür", "s7-t14.ok-uygulamaya": "uygulamaya konur", "s7-t14.ok-uygulamaya-esas": "uygulamaya esas olur", "s7-t14.ok-uyusmazlik-dogar": "uyuşmazlık çıkabilir", "s7-t14.ok-uyusmazlikta-esas": "uyuşmazlıkta esas alınır", "s7-t14.ok-yargi-cozer": "yargı çözer", "s7-t14.ok-yasa-yapar": "yasa yapar", "s7-t14.tablo-baslik-donem": "Dönem karşılaştırması", "s7-t14.tablo-baslik-kavram": "Belgeyi okurken sorulacak sorular", "s7-t14.tablo-donem-karsilastirma": "İki dönemi karşılaştıran tablo: ilk yıllarda yasama ve yürütme Mecliste, günümüzde yasama TBMM'de ve yürütme Cumhurbaşkanındadır.", "s7-t14.tablo-kavram-kanit": "Kavramları inceleme yöntemleriyle eşleyen tablo", "s7-t15.alt_note_table": "Kavramları inceleme yöntemleriyle eşleyen tablo", "s7-t15.alt_tl_kadin": "1930 ile 1946 arasında kadınların siyasal haklarını ve genel seçimi gerçek gün aralığıyla gösteren yatay zaman şeridi.", "s7-t15.alt_tl_tbmm": "1920 ile 1924 arasında üç dönüm noktasını gerçek gün aralığıyla gösteren yatay zaman şeridi.", "s7-t15.cap_note_table": "Belgeyi okurken sorulacak sorular", "s7-t15.cap_tl_kadin": "Siyasal hakların aşamaları ve 1946 seçimi", "s7-t15.cap_tl_tbmm": "TBMM, cumhuriyet ve 1924 Anayasası", "s7-t15.date_1920": "23 Nisan 1920", "s7-t15.date_1923": "29 Ekim 1923", "s7-t15.date_1924": "20 Nisan 1924", "s7-t15.date_1930": "3 Nisan 1930", "s7-t15.date_1933": "26 Ekim 1933", "s7-t15.date_1934": "5 Aralık 1934", "s7-t15.date_1946": "21 Temmuz 1946", "s7-t15.hdr_iliski": "Araştırma sorusu", "s7-t15.hdr_kanit": "Bakılacak ayrıntı", "s7-t15.hdr_kavram": "İnceleme alanı", "s7-t15.lbl_anayasa1924": "1924 Anayasası'nın kabulü", "s7-t15.lbl_belediye": "Belediye seçim hakkı", "s7-t15.lbl_cumhuriyet": "Cumhuriyetin ilanı", "s7-t15.lbl_milletvekili": "Milletvekili seçme ve seçilme hakkı", "s7-t15.lbl_muhtar": "Muhtar ve ihtiyar heyeti hakkı", "s7-t15.lbl_secim1946": "Genel seçim", "s7-t15.lbl_tbmm": "TBMM'nin açılması", "s7-t15.r1c1": "Temsil", "s7-t15.r1c2": "Karar yetkisi", "s7-t15.r1c3": "Yetki hangi kaynaktan geliyor?", "s7-t15.r2c1": "Yönetim biçimi", "s7-t15.r2c2": "Göreve geliş yolu", "s7-t15.r2c3": "Yöneticiler nasıl belirleniyor?", "s7-t15.r3c1": "Yazılı çerçeve", "s7-t15.r3c2": "Kurumların görevleri", "s7-t15.r3c3": "İşleyiş nasıl düzenleniyor?", "s7-t15.r4c1": "Siyasal hak", "s7-t15.r4c2": "Düzenlemenin kapsamı", "s7-t15.r4c3": "Kimler hangi işlemi yapabiliyor?", "s7-t15.r5c1": "Çoğulculuk", "s7-t15.r5c2": "Görüşlerin görünürlüğü", "s7-t15.r5c3": "Alternatifler ifade ediliyor mu?", "s7-t15.r6c1": "Uygulama", "s7-t15.r6c2": "Kayıt türü", "s7-t15.r6c3": "İlke fiilen nasıl işliyor?", "s7-t16.note-alt": "Kavram ve inceleme soruları tablosu", "s7-t16.note-cap": "Bilgiden gerekçeli yoruma", "s7-t16.note-h-e": "Araştırılacak bilgi", "s7-t16.note-h-i": "İnceleme sorusu", "s7-t16.note-h-k": "Kavram", "s7-t16.note-r0-e": "Kişinin tercih alanı", "s7-t16.note-r0-i": "Zorlama var mı?", "s7-t16.note-r0-k": "Özgürlük", "s7-t16.note-r1-e": "Uygulanan hak ölçütü", "s7-t16.note-r1-i": "Engel nasıl azaltılır?", "s7-t16.note-r1-k": "Eşitlik", "s7-t16.note-r2-e": "Kararı alan kurum", "s7-t16.note-r2-i": "Yetki nereden gelir?", "s7-t16.note-r2-k": "Temsil", "s7-t16.note-r3-e": "İşlemin gerekçesi", "s7-t16.note-r3-i": "İnceleme yolu açık mı?", "s7-t16.note-r3-k": "Hukuki denetim", "s7-t16.tbl-alt": "Beş satırlık karşılaştırma tablosu: tarihsel veya günlük kayıt, gözlenen durum ve katılım biçimi.", "s7-t16.tbl-cap": "Kayıt, durum ve katılım biçimi", "s7-t16.tbl-h-durum": "Gözlenen durum", "s7-t16.tbl-h-katilim": "Katılım biçimi", "s7-t16.tbl-h-kaynak": "Kayıt", "s7-t16.tbl-r0-d": "Ülke kararları millet adına toplanan mecliste görüşülür", "s7-t16.tbl-r0-k": "23 Nisan 1920 meclis açılış kaydı", "s7-t16.tbl-r0-p": "Seçilen temsilciler karar görüşmesine katılır", "s7-t16.tbl-r1-d": "Kadın ve erkek yurttaşlar yerel seçimde oy kullanabilir", "s7-t16.tbl-r1-k": "3 Nisan 1930 belediye düzenlemesi", "s7-t16.tbl-r1-p": "Oy kullanma ve aday olma", "s7-t16.tbl-r2-d": "Karar öncesi her üye söz alır, sonra oy çokluğu bağlar", "s7-t16.tbl-r2-k": "Okul kurul defteri", "s7-t16.tbl-r2-p": "Söz hakkı ve oy", "s7-t16.tbl-r3-d": "Birden fazla siyasal örgütlenme aynı seçime girer", "s7-t16.tbl-r3-k": "21 Temmuz 1946 seçim kaydı", "s7-t16.tbl-r3-p": "Seçimde farklı görüşlerin yarışması", "s7-t16.tbl-r4-d": "Yurttaşlar meclise yazılı görüş iletir", "s7-t16.tbl-r4-k": "Mahalle dilekçe defteri", "s7-t16.tbl-r4-p": "Dilekçe ile görüş bildirme", "s7-t16.tl-alt": "1920 ile 1946 arasında demokrasi ve hak kayıtlarını tarih sırasıyla gösteren zaman şeridi.", "s7-t16.tl-cap": "Hak kapsamının zaman şeridi", "s7-t16.tl-d1920": "23 Nisan 1920", "s7-t16.tl-d1923": "29 Ekim 1923", "s7-t16.tl-d1924": "20 Nisan 1924", "s7-t16.tl-d1930": "3 Nisan 1930", "s7-t16.tl-d1933": "26 Ekim 1933", "s7-t16.tl-d1934": "5 Aralık 1934", "s7-t16.tl-d1946": "21 Temmuz 1946", "s7-t16.tl-e1920": "TBMM'nin açılması", "s7-t16.tl-e1923": "Cumhuriyetin ilanı", "s7-t16.tl-e1924": "1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu", "s7-t16.tl-e1930": "Belediye seçme ve seçilme hakkı", "s7-t16.tl-e1933": "Muhtarlıkta seçme ve seçilme hakkı", "s7-t16.tl-e1934": "Milletvekili seçme ve seçilme hakkı", "s7-t16.tl-e1946": "Çok partili geçişte genel seçim", "s7-t17.app.1": "Meclisin kapatılması", "s7-t17.app.2": "Ten rengine göre satış reddi", "s7-t17.app.3": "Dil nedeniyle parka alınmama", "s7-t17.app.4": "Kasabalar arası çatışma", "s7-t17.app.5": "Toplantıda itme ve tehdit", "s7-t17.col.app": "Uygulama", "s7-t17.col.result": "Gözlenen sonuç", "s7-t17.col.right": "Zedelenen hak", "s7-t17.col.type": "Tür", "s7-t17.flow.a": "Bir öğrenci etkinlik dışı bırakılır", "s7-t17.flow.alt": "Adil yapılmayan görev paylaşımının bir öğrencinin etkinlik dışı bırakılmasına, söz hakkının kullanılamamasına, eşitliğin zedelenmesine, birlikte çalışma güveninin azalmasına ve ortak işin yarım kalmasına yol açtığını gösteren altı adımlı akış.", "s7-t17.flow.b": "Söz ve katılım hakkı kullanılamaz", "s7-t17.flow.c": "Eşit davranılma hakkı zedelenir", "s7-t17.flow.cap": "Hak kaybının aşamaları", "s7-t17.flow.d": "Birlikte çalışma güveni azalır", "s7-t17.flow.e": "Ortak iş yarım kalır", "s7-t17.flow.edge": "yol açar", "s7-t17.flow.s": "Görev paylaşımı adil yapılmaz", "s7-t17.note.alt": "Kavram ve inceleme soruları tablosu", "s7-t17.note.cap": "Bilgiden gerekçeli yoruma", "s7-t17.note.e1": "Engellenen olanak", "s7-t17.note.e2": "Farklı işlem gerekçesi", "s7-t17.note.e3": "Kullanılan yöntem", "s7-t17.note.e4": "Kurumların işleyişi", "s7-t17.note.e5": "Azaltılan engel", "s7-t17.note.h1": "Kavram", "s7-t17.note.h2": "Araştırılacak bilgi", "s7-t17.note.h3": "İnceleme sorusu", "s7-t17.note.k1": "Hak ihlali", "s7-t17.note.k2": "Ayrımcılık", "s7-t17.note.k3": "Şiddet", "s7-t17.note.k4": "Yönetim kesintisi", "s7-t17.note.k5": "Çözüm", "s7-t17.note.r1": "Kişi nasıl etkilenir?", "s7-t17.note.r2": "Ölçüt ilgili mi?", "s7-t17.note.r3": "Güvenlik nasıl korunur?", "s7-t17.note.r4": "Temsil sürüyor mu?", "s7-t17.note.r5": "Uygulama izleniyor mu?", "s7-t17.res.1": "Seçilmiş yasama durur", "s7-t17.res.2": "Kişi hizmetten yoksun kalır", "s7-t17.res.3": "Bir grup dışlanır", "s7-t17.res.4": "Okullar kapanır", "s7-t17.res.5": "Konuşma yarıda kesilir", "s7-t17.right.edu": "Eğitim ve güvenlik hakkı", "s7-t17.right.eq": "Eşit işlem görme hakkı", "s7-t17.right.exp": "İfade ve toplantı güvenliği", "s7-t17.right.part": "Kamusal alana eşit katılım", "s7-t17.right.sov": "Millî egemenlik ve seçme hakkı", "s7-t17.tab.alt": "Beş uygulamayı tür, zedelenen hak ve gözlenen sonuç sütunlarıyla gösteren tablo.", "s7-t17.tab.cap": "Antidemokratik uygulamalar", "s7-t17.type.coup": "Darbe", "s7-t17.type.disc": "Ayrımcılık", "s7-t17.type.race": "Irkçılık", "s7-t17.type.vio": "Şiddet", "s7-t17.type.war": "Savaş", "s7-t18.alt.flow.zincir": "İhtiyaçtan yatırıma, üretime ve toplumsal etkiye giden dört adımlı dikey akış.", "s7-t18.alt.note.tablo": "Kavram ve inceleme soruları tablosu", "s7-t18.alt.tl.sanayi": "1923 ile 1961 arasında seçilmiş kalkınma girişimlerini yıl sırasıyla gösteren yatay zaman şeridi.", "s7-t18.cap.flow.zincir": "İhtiyaçtan toplumsal etkiye", "s7-t18.cap.note.tablo": "Bilgiden gerekçeli yoruma", "s7-t18.cap.tl.sanayi": "Girişimlerin yıl aralıklarına göre zaman çizelgesi", "s7-t18.ev.cay.date": "1924", "s7-t18.ev.cay.label": "Çay tarımını özendiren kanun", "s7-t18.ev.devrim.date": "1961", "s7-t18.ev.devrim.label": "Devrim prototiplerinin üretilmesi", "s7-t18.ev.kagit.date": "6 Kasım 1936", "s7-t18.ev.kagit.label": "İzmit kâğıt fabrikasının açılması", "s7-t18.ev.kongre.date": "17 Şubat 1923", "s7-t18.ev.kongre.label": "Türkiye İktisat Kongresi", "s7-t18.ev.zumre.date": "1925", "s7-t18.ev.zumre.label": "Aşar vergisinin kaldırılması", "s7-t18.fe.gerekce": "gerekçe olur", "s7-t18.fe.kapasite": "kapasite doğurur", "s7-t18.fe.sonuc": "istihdam ve bilgiyi etkiler", "s7-t18.fn.etki": "Toplumsal etki", "s7-t18.fn.ihtiyac": "Belirlenen ihtiyaç", "s7-t18.fn.uretim": "Üretim", "s7-t18.fn.yatirim": "Yatırım ve AR-GE", "s7-t18.td.e1": "Başlangıçtaki güçlük", "s7-t18.td.e2": "Kullanılan kaynaklar", "s7-t18.td.e3": "Uygulama kaydı", "s7-t18.td.e4": "Karşılaştırma ölçütü", "s7-t18.td.k1": "İhtiyaç", "s7-t18.td.k2": "Yatırım", "s7-t18.td.k3": "Üretim", "s7-t18.td.k4": "Etki", "s7-t18.td.r1": "Hangi sorun ele alınır?", "s7-t18.td.r2": "Hangi kapasite kurulur?", "s7-t18.td.r3": "Ne ortaya çıkarılır?", "s7-t18.td.r4": "Değişim nasıl gözlenir?", "s7-t18.th.iliski": "İnceleme sorusu", "s7-t18.th.kanit": "Araştırılacak bilgi", "s7-t18.th.kavram": "Kavram", "s7-t19.alt.flow.atki": "Ilıkova atkı akışında yün seçimi, örgü, kooperatif deposu, pazar ve kargo, giyme ile renk bilgisinin üreticiye dönmesi oklarla bağlıdır.", "s7-t19.alt.flow.zeytin": "Defneköy zeytinyağı akışında hasat, sıkım, depo, market, sofra kullanımı ve boş şişenin yeniden doluma dönmesi oklarla bağlıdır.", "s7-t19.alt.note.tablo": "Öğretici tabloda üretim, dağıtım, tüketim, mali unsur, kültürel unsur ve demografik unsur için kanıt türü ile ilişki sütunları vardır.", "s7-t19.alt.table.dongu": "Tabloda yol bakımı, meslek lisesi, genç nüfus, kooperatif deposu ve tasarruf sandığı; döngü aşaması ve kanıt sütunlarıyla yan yanadır.", "s7-t19.cap.flow.atki": "Ilıkova yün atkı döngüsü", "s7-t19.cap.flow.zeytin": "Defneköy zeytinyağı döngüsü", "s7-t19.cap.note.tablo": "Kavram, kanıt ve ilişki", "s7-t19.cap.table.dongu": "Unsur ve döngü tablosu", "s7-t19.e.atki.dagitim": "dağıtım", "s7-t19.e.atki.geri": "geri bildirim", "s7-t19.e.atki.tuketim": "tüketim", "s7-t19.e.atki.uretim": "üretim", "s7-t19.e.dagitim": "dağıtım", "s7-t19.e.geri": "geri bildirim", "s7-t19.e.tuketim": "tüketim", "s7-t19.e.uretim": "üretim", "s7-t19.h.asama": "Döngüdeki yeri", "s7-t19.h.kanit": "Kanıt", "s7-t19.h.unsur": "Unsur", "s7-t19.n.atki.bilgi": "Renk bilgisi ve tamir", "s7-t19.n.atki.depo": "Kooperatif deposu", "s7-t19.n.atki.giyim": "Kışın giyme", "s7-t19.n.atki.orgu": "İplik ve örgü", "s7-t19.n.atki.pazar": "Pazar ve kargo", "s7-t19.n.atki.yun": "Yün seçilir", "s7-t19.n.zeytin.depo": "Depo ve toptancı", "s7-t19.n.zeytin.geri": "Boş şişe ve talep", "s7-t19.n.zeytin.hasat": "Zeytin toplanır", "s7-t19.n.zeytin.market": "Markete ulaştırma", "s7-t19.n.zeytin.sikim": "Sıkım ve şişeleme", "s7-t19.n.zeytin.sofra": "Yemekte kullanma", "s7-t19.nh.iliski": "İlişki", "s7-t19.nh.kanit": "Kanıt türü", "s7-t19.nh.kavram": "Kavram", "s7-t19.nk.dagitim": "Dağıtım", "s7-t19.nk.dagitim.i": "Yalnız taşıma değildir", "s7-t19.nk.dagitim.k": "Depo, satış kanalı ve ulaştırma", "s7-t19.nk.demo": "Demografik unsur", "s7-t19.nk.demo.i": "İş gücü potansiyelini gösterir", "s7-t19.nk.demo.k": "Nüfusun yaş ve yapı bilgisi", "s7-t19.nk.kultur": "Kültürel unsur", "s7-t19.nk.kultur.i": "Üretimin niteliğini etkiler", "s7-t19.nk.kultur.k": "Beceri ve bilgi birikimi", "s7-t19.nk.mali": "Mali unsur", "s7-t19.nk.mali.i": "Yatırıma kaynak olabilir", "s7-t19.nk.mali.k": "Gelir, tasarruf, kredi", "s7-t19.nk.tuketim": "Tüketim", "s7-t19.nk.tuketim.i": "Yalnız satın alma değildir", "s7-t19.nk.tuketim.k": "Kullanma ve yararlanma", "s7-t19.nk.uretim": "Üretim", "s7-t19.nk.uretim.i": "Emek ve kaynak ürüne dönüşür", "s7-t19.nk.uretim.k": "Mal veya hizmet ortaya çıkar", "s7-t19.r.depo": "Kooperatif deposu", "s7-t19.r.depo.asama": "Dağıtım", "s7-t19.r.depo.kanit": "Ürün bekletilerek raflanır", "s7-t19.r.genc": "Çalışma çağındaki genç nüfus", "s7-t19.r.genc.asama": "Üretim potansiyeli", "s7-t19.r.genc.kanit": "Yeni tezgâhta istihdam açılır", "s7-t19.r.lise": "Meslek lisesi atölyesi", "s7-t19.r.lise.asama": "Üretim", "s7-t19.r.lise.kanit": "Hatalı dolum azalır", "s7-t19.r.sandik": "Tasarruf sandığı", "s7-t19.r.sandik.asama": "Yatırımın mali girdisi", "s7-t19.r.sandik.kanit": "Ortak makine alınır", "s7-t19.r.yol": "Köy yolu bakımı", "s7-t19.r.yol.asama": "Dağıtım", "s7-t19.r.yol.kanit": "Sepetler pazara zamanında iner", "s7-t20.s7t20.f01.alt": "Z Ekonomisi için 2025 yılına ait üç göstergeyi; yıl, değer, birim ve veri kaynağı etiketiyle gösteren tablo.", "s7-t20.s7t20.f01.caption": "Z Ekonomisi: 2025 göstergeleri", "s7-t20.s7t20.f01.h1": "Gösterge", "s7-t20.s7t20.f01.h2": "Yıl", "s7-t20.s7t20.f01.h3": "Değer", "s7-t20.s7t20.f01.h4": "Birim", "s7-t20.s7t20.f01.h5": "Kaynak", "s7-t20.s7t20.f01.ind1": "Kamu yatırımlarının toplam harcamadaki payı", "s7-t20.s7t20.f01.ind2": "Kültür etkinliklerine düzenli katılanların payı", "s7-t20.s7t20.f01.ind3": "15-64 yaş nüfusun toplam nüfustaki payı", "s7-t20.s7t20.f01.src": "Eğitim verisi", "s7-t20.s7t20.f01.unit": "Yüzde (%)", "s7-t20.s7t20.f02.a": "A Ekonomisi", "s7-t20.s7t20.f02.alt": "Dört ekonomide 2025 yılında 100 haneden düzenli genişbant erişimi olan hanelerin oranını ortak sıfır tabanlı ölçekle gösteren sütun grafiği.", "s7-t20.s7t20.f02.b": "B Ekonomisi", "s7-t20.s7t20.f02.c": "C Ekonomisi", "s7-t20.s7t20.f02.caption": "2025 genişbant erişimi: karşılaştırma", "s7-t20.s7t20.f02.d": "D Ekonomisi", "s7-t20.s7t20.f02.x": "Ekonomi", "s7-t20.s7t20.f02.y": "Düzenli erişim oranı (%)", "s7-t20.s7t20.f03.alt": "Dört ekonomide 2025 yılında dağıtıma çıkan her 100 gönderiden zamanında teslim edilenlerin oranını ortak sıfır tabanlı ölçekle gösteren sütun grafiği.", "s7-t20.s7t20.f03.caption": "2025 zamanında teslim oranı: karşılaştırma", "s7-t20.s7t20.f03.e": "E Ekonomisi", "s7-t20.s7t20.f03.f": "F Ekonomisi", "s7-t20.s7t20.f03.g": "G Ekonomisi", "s7-t20.s7t20.f03.h": "H Ekonomisi", "s7-t20.s7t20.f03.x": "Ekonomi", "s7-t20.s7t20.f03.y": "Zamanında teslim oranı (%)", "s7-t20.s7t20.f04.alt": "A ve B adlı ekonomiler için aynı dönemde üretim, zamanında dağıtım ve tüketim aşamalarını bin birim cinsinden karşılaştıran tablo.", "s7-t20.s7t20.f04.caption": "A ve B ekonomilerinde üretim-dağıtım-tüketim: veri", "s7-t20.s7t20.f04.cons": "Tüketim", "s7-t20.s7t20.f04.dist": "Zamanında dağıtım", "s7-t20.s7t20.f04.h1": "Aşama", "s7-t20.s7t20.f04.h2": "A Ekonomisi", "s7-t20.s7t20.f04.h3": "B Ekonomisi", "s7-t20.s7t20.f04.h4": "Dönem", "s7-t20.s7t20.f04.h5": "Birim", "s7-t20.s7t20.f04.h6": "Kaynak", "s7-t20.s7t20.f04.period": "2025 aynı dönem", "s7-t20.s7t20.f04.prod": "Üretim", "s7-t20.s7t20.f04.src": "Eğitim verisi", "s7-t20.s7t20.f04.unit": "Bin birim", "s7-t20.s7t20.note.alt": "Ekonomik gelişmişlik yorumunda kavram, kanıt ve ilişkiyi birbirinden ayırmayı gösteren öğretici tablo.", "s7-t20.s7t20.note.caption": "Kavram, kanıt ve ilişkiyi ayırma rehberi", "s7-t20.s7t20.note.h1": "Kavram", "s7-t20.s7t20.note.h2": "Kanıt örneği", "s7-t20.s7t20.note.h3": "İlişki", "s7-t20.s7t20.note.r1c1": "Mali veri", "s7-t20.s7t20.note.r1c2": "Yatırım ve kaynak kullanımı bilgisi", "s7-t20.s7t20.note.r1c3": "Ekonomik kaynakların kullanım yönüne ilişkin ipucu verir.", "s7-t20.s7t20.note.r2c1": "Kültürel veri", "s7-t20.s7t20.note.r2c2": "Eğitim ve kültürel katılım bilgisi", "s7-t20.s7t20.note.r2c3": "Beceri ve toplumsal yaşama ilişkin bir yönü gösterir.", "s7-t20.s7t20.note.r3c1": "Demografik veri", "s7-t20.s7t20.note.r3c2": "Yaş grupları ve nüfus yapısı bilgisi", "s7-t20.s7t20.note.r3c3": "Üretim ve tüketim yapısını etkileyebilecek nüfus özelliklerini gösterir."}, "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "applicationYear": "2026–2027", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "publishBlocked": false, "publishReady": true, "productionStatus": "pre-publication-test", "producerDistribution": {"openai-gpt-family": 1, "xai-grok-family": 7}, "disclosure": "Yeni sistem (10 Eki 2026): 8 görev OpenAI GPT ailesi ve xAI Grok modelleriyle üretildi. Claude yapısal denetim, Haiku örneklem incelemesi ve Codex DÜZELTME-1 (şık uzunluğu, not sızıntısı, öz denetim). Claude birleştirdi. İnsan/öğretmen incelemesi yapılmadı.", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d3c4fb4cf0d60782addb6cbbdac206eabae407262c57ae322c7de61667f97b22", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "title": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["SB.7.4.1"], "body": "Ne öğreneceğim\nBir kamu işlemini okurken Cumhuriyetimizin niteliklerini tanıyacak, kavramları birbirinden ayırıp gerekçelendireceksin. Birden çok niteliğin aynı uygulamada bulunabileceğini göreceksin. Anayasal tanımı, gündelik bir örneği ve kendi yorumunu karıştırmadan açıklayacaksın.\n\nTemel kavramlar\nDemokratik devlet: Halkın yönetimde belirleyici olması, temsilcilerini seçebilmesi ve farklı düşünceleri açıklayabilmesidir. Seçim yapılması kadar düşüncenin serbestçe dile getirilmesi de önem taşır.\nLaik devlet: Kamusal düzen dinî kurallar temelinde kurulmaz. Devlet, insanların inanmasını, inanmamasını ve vicdani tercihlerini güvenceye alır. Kamu görevi bir dinin temsilciliği değildir.\nSosyal devlet: İnsanların onurlu yaşamı için eğitimden sağlığa, korunmadan sosyal güvenliğe uzanan hizmetler geliştirir. İmkânı az olanların temel hizmetlere ulaşabilmesi amaçlanır.\nHukuk devleti: Yetki kullananlar da kanunlarla bağlıdır. İşlemlerin hukuki dayanağı bulunmalı, insanlar haksız olduğunu düşündükleri işleme karşı yargısal korumaya ulaşabilmelidir.\nAtatürk milliyetçiliği: Millî bağımsızlığı, vatandaşlık bağını ve çağdaşlaşmayı esas alan anlayıştır. Bir topluluğu diğerinden değerli sayan soy veya ırk üstünlüğü görüşüyle açıklanamaz.\nİnsan hakları: Kişilerin insan olmalarından kaynaklanan güvenceleridir. Devletin nitelikleri bu güvencelerin gündelik hayatta işler olmasına hizmet eder.\n\nÖnce hatırla\nCumhuriyet yönetiminde devlet başkanlığı babadan çocuğa geçen bir makam değildir. Yöneticinin yetkisi milletin iradesine dayanır; yönetilenler edilgen bir kalabalık olarak görülmez.\nAnayasa diğer hukuki düzenlemelerin temel çerçevesini oluşturur. Bir cümlede devletin niteliği anlatılırken başka bir cümlede o niteliğin uygulamadaki örneği anlatılabilir.\nAnayasa'mızın ikinci maddesi huzur, dayanışma ve adaleti; insan haklarını ve Atatürk milliyetçiliğini; demokrasi, laiklik, sosyallik ve hukuk güvencelerini birlikte ele alır. Listeyi tek kavrama indirgememelisin.\nBir hakla ilgili karar değerlendirilirken hem kimin yararlandığı hem uygulamanın hangi dayanakla yürütüldüğü sorulur. Hizmetin amacı ile kararın yöntemi farklı ölçütlerdir.\n\nAdım adım\n1. Önce temel tanımdaki kavramları belirle. Hangi sözcük yönetimin katılıma açık oluşunu, hangisi vicdani tercihleri, hangisi yaşam koşullarını ve hangisi hukuki bağlılığı anlatıyor? Her kavramın yanına kendi kısa açıklamanı yaz.\n2. Ardından olayın somut davranışını bul. Örneğin yurttaşların önerilerini iletebildiği bir danışma düzeni demokrasi yönünü düşündürür. Aynı yerde dinî tercih dayatılmadığına ilişkin bilgi bulunursa laiklik yönü ayrıca değerlendirilir.\n3. Hizmetin fırsat yaratması ile hukuka uygun yürütülmesini ayrı oku. Erişilebilir bir kamusal hizmet sosyal amacı gösterebilir; yetkililerin kanunla belirlenen ölçütlere bağlı çalışması hukuki güvenceyi gösterir. İki yön birbirini dışlamaz.\n4. Ortak vatandaşlığı yorumlarken hakların tek bir soya veya topluluğa ayrıcalık olarak verilip verilmediğini incele. Millî dayanışma, farklı kökenlerden insanların ortak geleceği için çalışmasıyla ilişkilidir; dışlayıcı bir üstünlük yarışına çevrilmez.\n5. Son olarak açıklamanı tanım, kanıt ve ilişki sırasıyla kur. Önce kavramı tanımla, sonra olaydan somut davranışı belirt, ardından neden bu davranışı o kavrama bağladığını söyle. Olayda bulunmayan kişi veya amaç ekleme.\n\nÇözümlü örnek 1\nProblem: Kurmaca bir belediye, anma salonunun kullanım başvurularını etkinliğin güvenliği ve salonun uygunluğuna göre değerlendiriyor. Başvuranların dinî düşüncesi puanlanmıyor. Bu yaklaşımı laiklik açısından nasıl açıklarsın?\nÇözüm 1: İşlemde esas alınan ölçütleri belirle: güvenlik ve kullanım uygunluğu kamusal düzenle ilgilidir.\nÇözüm 2: Dinî düşüncenin puanlanmaması, devletin bir inancı üstün tutmadığını gösterir. İnsanlar vicdani tercihlerini değiştirmek zorunda kalmaz.\nÇözüm 3: Bu yaklaşım laiklik yönü taşır. Buradan bütün inanç faaliyetlerinin yasaklandığı sonucu çıkmaz; bir kamu hizmetinin hangi ölçüte bağlandığı açıklanır.\n\nÇözümlü örnek 2\nProblem: Kurmaca bir il, engelli yetişkinlerin kamu binalarına ulaşması için erişilebilir araçlar sağlıyor. Araçlarla ilgili işlem ölçütleri kanunla belirleniyor ve idare bu ölçütlerden ayrılamıyor. İki bilgi aynı niteliği mi anlatır?\nÇözüm 1: Ulaşım engelini azaltan araçlar insanların hizmete ulaşma imkânını artırır. Bu, sosyal devletin yaşam koşullarını iyileştiren amacına örnektir.\nÇözüm 2: İdarenin ölçütlerle bağlı olması yetkinin sınırını anlatır. Bu yön hukuk devletiyle ilişkilidir.\nÇözüm 3: Hizmet amacı ve hukuki sınır aynı olayda bulunabilir. Birini görüp diğerini yok saymak yerine her bilgi için ayrı gerekçe kurulur.\n\nÇözümlü örnek 3\nProblem: Kurmaca bir yerleşimde farklı aile geçmişlerine sahip yurttaşlar kamusal okuma merkezinin geliştirilmesi için gönüllü öneriler hazırlıyor. Metin herkesi vatandaşlık bağıyla ortak bir geleceğin parçası sayıyor. Nasıl bir yorum yapılabilir?\nÇözüm 1: Ortaklığı kuran unsur ailelerin soy benzerliği değildir; vatandaşlık ve birlikte geliştirilmek istenen yaşamdır.\nÇözüm 2: Bağımsızlık ve çağdaşlaşma amaçlarıyla düşünüldüğünde bu yaklaşım Atatürk milliyetçiliğinin kapsayıcı yönüyle ilişkilendirilebilir.\nÇözüm 3: Yurttaşların öneri hazırlaması katılıma da örnek oluşturur. Yorum iki ayrı kanıtı ayırmalı; gönüllülüğü bir kişinin düşüncesini zorla değiştirme gerekçesi yapmamalıdır.\n\nSık yapılan hatalar\nKavramın adını söyleyip nedenini atlamak: 'Sosyaldir' demek tek başına açıklama değildir. Hangi yaşam imkânının geliştiğini belirtmelisin; kavram ile uygulama arasındaki bağı görünür kılmalısın.\nBir nitelik görünce diğerlerinin bulunamayacağını varsaymak: Aynı işlemde hizmet amacı, hukuki dayanak ve vicdani özgürlük birlikte değerlendirilebilir. Her biri için ayrı bir kanıt aramak gerekir.\nVatandaşlık bağını herkesin aynı düşünceyi taşımasıyla karıştırmak: İnsanlar ortak bir ülkede yaşarken farklı kanaatlere sahip olabilir. Ortak gelecek hedefi bu farklılıkların silinmesini gerektirmez.\nYetkilinin iyi niyetini hukuki dayanağın yerine geçirmek: Niyet açıklaması bir işlemin kanuna uygunluğunu tek başına göstermez. İşlemin hangi kuralla ve hangi usulle yürüdüğüne de bakılır.\n\nKendimi kontrol ediyorum\n1. Bir kamu kurumunun personelini dinî tercihe göre derecelendirmemesi nasıl bir güvenceyi destekler?\nCevap: Vicdani tercihin kamu işlemini belirleyen bir üstünlük ölçütü olmamasını destekler. Laiklik yönü, kişilerin inancını değiştirmesini beklemekten farklıdır.\n2. Yaşlıların gündelik gereksinimlerini karşılayabildiği erişilebilir gündüz merkezi hangi devlet amacıyla ilişkilendirilebilir?\nCevap: Yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve hizmete erişimin kolaylaştırılması sosyal devlet amacını gösterir. Gerekçe, yalnız merkezin adına değil sağladığı imkâna dayanır.\n3. Bir yetkili, kendisine verilen yetkinin sınırını aşamayacağını söylüyor. Bu cümlede hangi niteliği ararsın?\nCevap: Hukuk devleti yönünü ararım. Yetki, kişisel tercihle sınırsız hâle gelmez; hukuki çerçeve içinde kullanılmalıdır. Bu yorum kişinin unvanından değil bağlı olduğu sınırdan çıkarılır.\n\nÖzet\nCumhuriyetimizin nitelikleri birbirini tamamlayan bir bütündür. Demokrasi katılıma, laiklik vicdani serbestliğe, sosyal devlet yaşam imkânlarına, hukuk devleti hukuki bağlılığa yönelir. Atatürk milliyetçiliği ortak vatandaşlığı ve çağdaşlaşmayı esas alır. Bir uygulamayı özetlerken kavramı tanımlamak, davranıştan kanıt göstermek ve ilişkisini açıklamak gerekir. Tanımın kapsamını keyfî biçimde daraltmadan, farklı niteliklerin bir arada bulunabileceğini koruyarak anlatmalısın.\n\nKendin dene\nKendine kurmaca bir kamu hizmeti tasarla: hizmet kimlerin yaşamını kolaylaştırıyor, yetkili hangi hukuki sınırlarla bağlı ve vicdani tercihler nasıl korunuyor? Kişi adı veya gerçek bir başvuru kullanmadan birkaç cümle yaz. Bir arkadaşınla paylaşmak istersen onun yorumunu dinle; farklı kavramların aynı örneğe bağlanıp bağlanamadığını konuş. Açıklamandaki her kavram için ayrı bir davranış gösterebildiğini kontrol et.\n\nGörsel notu\nGörseldeki tabloyu incele. Öğretici çizelgede kavramın anlamı, onu tanımak için sorulacak soru ve yorumun sınırı ayrı sütunlardadır. Önce bir kavram seç; ardından hangi kanıtı arayacağını söyle. Böylece tabloyu ezberlenecek cümleler olarak değil, olay incelerken kullanacağın bir yol gösterici olarak okuyabilirsin.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bir kamu işlemini okurken Cumhuriyetimizin niteliklerini tanıyacak, kavramları birbirinden ayırıp gerekçelendireceksin. Birden çok niteliğin aynı uygulamada bulunabileceğini göreceksin. Anayasal tanımı, gündelik bir örneği ve kendi yorumunu karıştırmadan açıklayacaksın.", "keyConcepts": ["Demokratik devlet: Halkın yönetimde belirleyici olması, temsilcilerini seçebilmesi ve farklı düşünceleri açıklayabilmesidir. Seçim yapılması kadar düşüncenin serbestçe dile getirilmesi de önem taşır.", "Laik devlet: Kamusal düzen dinî kurallar temelinde kurulmaz. Devlet, insanların inanmasını, inanmamasını ve vicdani tercihlerini güvenceye alır. Kamu görevi bir dinin temsilciliği değildir.", "Sosyal devlet: İnsanların onurlu yaşamı için eğitimden sağlığa, korunmadan sosyal güvenliğe uzanan hizmetler geliştirir. İmkânı az olanların temel hizmetlere ulaşabilmesi amaçlanır.", "Hukuk devleti: Yetki kullananlar da kanunlarla bağlıdır. İşlemlerin hukuki dayanağı bulunmalı, insanlar haksız olduğunu düşündükleri işleme karşı yargısal korumaya ulaşabilmelidir.", "Atatürk milliyetçiliği: Millî bağımsızlığı, vatandaşlık bağını ve çağdaşlaşmayı esas alan anlayıştır. Bir topluluğu diğerinden değerli sayan soy veya ırk üstünlüğü görüşüyle açıklanamaz.", "İnsan hakları: Kişilerin insan olmalarından kaynaklanan güvenceleridir. Devletin nitelikleri bu güvencelerin gündelik hayatta işler olmasına hizmet eder."], "priorKnowledge": ["Cumhuriyet yönetiminde devlet başkanlığı babadan çocuğa geçen bir makam değildir. Yöneticinin yetkisi milletin iradesine dayanır; yönetilenler edilgen bir kalabalık olarak görülmez.", "Anayasa diğer hukuki düzenlemelerin temel çerçevesini oluşturur. Bir cümlede devletin niteliği anlatılırken başka bir cümlede o niteliğin uygulamadaki örneği anlatılabilir.", "Anayasa'mızın ikinci maddesi huzur, dayanışma ve adaleti; insan haklarını ve Atatürk milliyetçiliğini; demokrasi, laiklik, sosyallik ve hukuk güvencelerini birlikte ele alır. Listeyi tek kavrama indirgememelisin.", "Bir hakla ilgili karar değerlendirilirken hem kimin yararlandığı hem uygulamanın hangi dayanakla yürütüldüğü sorulur. Hizmetin amacı ile kararın yöntemi farklı ölçütlerdir."], "steps": ["Önce temel tanımdaki kavramları belirle. Hangi sözcük yönetimin katılıma açık oluşunu, hangisi vicdani tercihleri, hangisi yaşam koşullarını ve hangisi hukuki bağlılığı anlatıyor? Her kavramın yanına kendi kısa açıklamanı yaz.", "Ardından olayın somut davranışını bul. Örneğin yurttaşların önerilerini iletebildiği bir danışma düzeni demokrasi yönünü düşündürür. Aynı yerde dinî tercih dayatılmadığına ilişkin bilgi bulunursa laiklik yönü ayrıca değerlendirilir.", "Hizmetin fırsat yaratması ile hukuka uygun yürütülmesini ayrı oku. Erişilebilir bir kamusal hizmet sosyal amacı gösterebilir; yetkililerin kanunla belirlenen ölçütlere bağlı çalışması hukuki güvenceyi gösterir. İki yön birbirini dışlamaz.", "Ortak vatandaşlığı yorumlarken hakların tek bir soya veya topluluğa ayrıcalık olarak verilip verilmediğini incele. Millî dayanışma, farklı kökenlerden insanların ortak geleceği için çalışmasıyla ilişkilidir; dışlayıcı bir üstünlük yarışına çevrilmez.", "Son olarak açıklamanı tanım, kanıt ve ilişki sırasıyla kur. Önce kavramı tanımla, sonra olaydan somut davranışı belirt, ardından neden bu davranışı o kavrama bağladığını söyle. Olayda bulunmayan kişi veya amaç ekleme."], "workedExamples": [{"title": "Vicdani tercih ve kamu düzeni", "problem": "Kurmaca bir belediye, anma salonunun kullanım başvurularını etkinliğin güvenliği ve salonun uygunluğuna göre değerlendiriyor. Başvuranların dinî düşüncesi puanlanmıyor. Bu yaklaşımı laiklik açısından nasıl açıklarsın?", "solution": ["İşlemde esas alınan ölçütleri belirle: güvenlik ve kullanım uygunluğu kamusal düzenle ilgilidir.", "Dinî düşüncenin puanlanmaması, devletin bir inancı üstün tutmadığını gösterir. İnsanlar vicdani tercihlerini değiştirmek zorunda kalmaz.", "Bu yaklaşım laiklik yönü taşır. Buradan bütün inanç faaliyetlerinin yasaklandığı sonucu çıkmaz; bir kamu hizmetinin hangi ölçüte bağlandığı açıklanır."]}, {"title": "Hizmet ve hukuki bağlılık", "problem": "Kurmaca bir il, engelli yetişkinlerin kamu binalarına ulaşması için erişilebilir araçlar sağlıyor. Araçlarla ilgili işlem ölçütleri kanunla belirleniyor ve idare bu ölçütlerden ayrılamıyor. İki bilgi aynı niteliği mi anlatır?", "solution": ["Ulaşım engelini azaltan araçlar insanların hizmete ulaşma imkânını artırır. Bu, sosyal devletin yaşam koşullarını iyileştiren amacına örnektir.", "İdarenin ölçütlerle bağlı olması yetkinin sınırını anlatır. Bu yön hukuk devletiyle ilişkilidir.", "Hizmet amacı ve hukuki sınır aynı olayda bulunabilir. Birini görüp diğerini yok saymak yerine her bilgi için ayrı gerekçe kurulur."]}, {"title": "Ortak gelecek için dayanışma", "problem": "Kurmaca bir yerleşimde farklı aile geçmişlerine sahip yurttaşlar kamusal okuma merkezinin geliştirilmesi için gönüllü öneriler hazırlıyor. Metin herkesi vatandaşlık bağıyla ortak bir geleceğin parçası sayıyor. Nasıl bir yorum yapılabilir?", "solution": ["Ortaklığı kuran unsur ailelerin soy benzerliği değildir; vatandaşlık ve birlikte geliştirilmek istenen yaşamdır.", "Bağımsızlık ve çağdaşlaşma amaçlarıyla düşünüldüğünde bu yaklaşım Atatürk milliyetçiliğinin kapsayıcı yönüyle ilişkilendirilebilir.", "Yurttaşların öneri hazırlaması katılıma da örnek oluşturur. Yorum iki ayrı kanıtı ayırmalı; gönüllülüğü bir kişinin düşüncesini zorla değiştirme gerekçesi yapmamalıdır."]}], "commonMistakes": ["Kavramın adını söyleyip nedenini atlamak: 'Sosyaldir' demek tek başına açıklama değildir. Hangi yaşam imkânının geliştiğini belirtmelisin; kavram ile uygulama arasındaki bağı görünür kılmalısın.", "Bir nitelik görünce diğerlerinin bulunamayacağını varsaymak: Aynı işlemde hizmet amacı, hukuki dayanak ve vicdani özgürlük birlikte değerlendirilebilir. Her biri için ayrı bir kanıt aramak gerekir.", "Vatandaşlık bağını herkesin aynı düşünceyi taşımasıyla karıştırmak: İnsanlar ortak bir ülkede yaşarken farklı kanaatlere sahip olabilir. Ortak gelecek hedefi bu farklılıkların silinmesini gerektirmez.", "Yetkilinin iyi niyetini hukuki dayanağın yerine geçirmek: Niyet açıklaması bir işlemin kanuna uygunluğunu tek başına göstermez. İşlemin hangi kuralla ve hangi usulle yürüdüğüne de bakılır."], "selfCheck": [{"question": "Bir kamu kurumunun personelini dinî tercihe göre derecelendirmemesi nasıl bir güvenceyi destekler?", "answer": "Vicdani tercihin kamu işlemini belirleyen bir üstünlük ölçütü olmamasını destekler. Laiklik yönü, kişilerin inancını değiştirmesini beklemekten farklıdır."}, {"question": "Yaşlıların gündelik gereksinimlerini karşılayabildiği erişilebilir gündüz merkezi hangi devlet amacıyla ilişkilendirilebilir?", "answer": "Yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve hizmete erişimin kolaylaştırılması sosyal devlet amacını gösterir. Gerekçe, yalnız merkezin adına değil sağladığı imkâna dayanır."}, {"question": "Bir yetkili, kendisine verilen yetkinin sınırını aşamayacağını söylüyor. Bu cümlede hangi niteliği ararsın?", "answer": "Hukuk devleti yönünü ararım. Yetki, kişisel tercihle sınırsız hâle gelmez; hukuki çerçeve içinde kullanılmalıdır. Bu yorum kişinin unvanından değil bağlı olduğu sınırdan çıkarılır."}], "summary": "Cumhuriyetimizin nitelikleri birbirini tamamlayan bir bütündür. Demokrasi katılıma, laiklik vicdani serbestliğe, sosyal devlet yaşam imkânlarına, hukuk devleti hukuki bağlılığa yönelir. Atatürk milliyetçiliği ortak vatandaşlığı ve çağdaşlaşmayı esas alır. Bir uygulamayı özetlerken kavramı tanımlamak, davranıştan kanıt göstermek ve ilişkisini açıklamak gerekir. Tanımın kapsamını keyfî biçimde daraltmadan, farklı niteliklerin bir arada bulunabileceğini koruyarak anlatmalısın.", "figureNote": "Görseldeki tabloyu incele. Öğretici çizelgede kavramın anlamı, onu tanımak için sorulacak soru ve yorumun sınırı ayrı sütunlardadır. Önce bir kavram seç; ardından hangi kanıtı arayacağını söyle. Böylece tabloyu ezberlenecek cümleler olarak değil, olay incelerken kullanacağın bir yol gösterici olarak okuyabilirsin."}, "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t13.fig.note.alt", "captionKey": "s7-t13.fig.note.caption", "headerKeys": ["s7-t13.fig.note.h.concept", "s7-t13.fig.note.h.evidence", "s7-t13.fig.note.h.relation"], "rows": [[{"key": "s7-t13.fig.note.r1.c"}, {"key": "s7-t13.fig.note.r1.e"}, {"key": "s7-t13.fig.note.r1.rel"}], [{"key": "s7-t13.fig.note.r2.c"}, {"key": "s7-t13.fig.note.r2.e"}, {"key": "s7-t13.fig.note.r2.rel"}], [{"key": "s7-t13.fig.note.r3.c"}, {"key": "s7-t13.fig.note.r3.e"}, {"key": "s7-t13.fig.note.r3.rel"}], [{"key": "s7-t13.fig.note.r4.c"}, {"key": "s7-t13.fig.note.r4.e"}, {"key": "s7-t13.fig.note.r4.rel"}]]}, "taskId": "S7-T13", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "22a41c59a7e13995c99a8f8c8de49d2e015144d81acf609a017fc17185d07709", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q001", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f01", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Metin doğrudan madde sayımını verir; öğrenci nitelik ile nitelik olmayan üç yakın ifadeyi ayırmak zorundadır. Kısa okuma ve tek adımlı belirleme düzeyi düşüktür.", "question": "Yedinci sınıf öğrencileri okul meclisinde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesini okudu. Maddede Cumhuriyet'in; toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı ve Atatürk milliyetçiliğine bağlı olduğu yazar. Aynı maddede devletin, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilir. Öğrenciler bu ifadelerden bir nitelik listesi çıkarır.\n\nBu okuma etkinliğine göre Anayasa'nın 2. maddesinde Cumhuriyet'in nitelikleri arasında açıkça sayılan ifade hangisidir?", "choices": ["İnsan haklarına saygılı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olma", "Yöneticinin kişisel tercihlerine göre karar alması ve bu kararları kanun aramadan uygulaması", "Belirli bir inancın devlet kurumu tarafından zorunlu tutulması", "Çoğunluğun temel hakları istediği anda kaldırabilmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin, 2. maddede insan haklarına saygı ile demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti niteliklerini birlikte sayar.", "Yönetici tercihini kanunun yerine koymak keyfî yönetimdir; hukuk devleti niteliğine aykırıdır.", "Madde inancı zorunlu tutmayı değil, laik devlet niteliğini yazar; inanca karşı olma da maddede yoktur.", "Metin demokratik devleti sayar; temel hakların çoğunlukça kaldırılmasını bir nitelik olarak yazmaz."], "explanation": "Önce maddede geçen ifadeler ayrılır. İnsan haklarına saygı, Atatürk milliyetçiliğine bağlılık, demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti bu sayımın içindedir. Kanunsuz yönetim, inanç zorunluluğu ve hakların çoğunlukça kaldırılması maddede nitelik olarak yer almaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q001", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "961afebdf2aae708bb053f442f021c8c7d2251cf89834b8a493375fbf4b7fb25", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q002", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f01", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Doğru nitelik metinde açık yazılır; çeldiriciler başka ünite kavramı, parti ve laiklik yanılgısıdır. Ayırma tek kanıta dayanır.", "question": "Yedinci sınıf öğrencileri okul meclisinde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesini okudu. Maddede Cumhuriyet'in; toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı ve Atatürk milliyetçiliğine bağlı olduğu yazar. Aynı maddede devletin, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilir. Öğrenciler bu ifadelerden bir nitelik listesi çıkarır.\n\nBuna göre öğrencilerin nitelik listesine maddede geçtiği için aşağıdakilerden hangisi eklenmelidir?", "choices": ["Kuvvetler birliğinin tek başına nitelik diye yazılması", "Atatürk milliyetçiliğine bağlı olma", "Güncel bir siyasi partinin programının esas alınması", "Devletin bir inanca karşı kurulduğunun yazılması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kuvvetler birliği bu okuma parçasının nitelik listesinde yoktur; yönetim organı konusu başka başlıktadır.", "Doğru; okunan maddede Atatürk milliyetçiliğine bağlılık açıkça geçer ve listeye alınır.", "Metinde parti adı veya parti programı yoktur; nitelik listesi parti programından çıkarılmaz.", "Laiklik inanca karşı olmak değildir; madde böyle bir nitelik yazmaz."], "explanation": "Liste, yalnızca okunan maddeden çıkarılır. Atatürk milliyetçiliğine bağlılık maddede yazar. Kuvvetler birliği, parti programı ve inanca karşı olma bu metnin nitelik sayımında yer almaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q002", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "988f4412a0d265a3a731cc98157e37b12386a3ec48b70b356eb67acff0d65d74", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q003", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f01", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Giriş cümlesindeki üçlü ifade tek bakışta seçilir. Çeldiriciler aynı cümleye eklenmiş yanılgılardır, ek bilgi gerekmez.", "question": "Yedinci sınıf öğrencileri okul meclisinde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesini okudu. Maddede Cumhuriyet'in; toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı ve Atatürk milliyetçiliğine bağlı olduğu yazar. Aynı maddede devletin, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilir. Öğrenciler bu ifadelerden bir nitelik listesi çıkarır.\n\nMetne göre maddenin girişinde Cumhuriyet'in niteliklerinin ele alındığı anlayış aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yalnızca yöneticinin kişisel tercih anlayışı", "Tek bir inancın kurumlarda esas alınması", "Toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı", "Temel hakların oy çokluğuyla kaldırılabildiği anlayış"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kişisel tercih maddede geçmez; adalet anlayışı kişi isteğinden ayrıdır.", "Metin tek inancı esas almaz; laik devlet niteliği ayrı ifade edilir.", "Doğru; öğrencilerin okuduğu cümle nitelikleri huzur, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde tanımlar.", "Hakların oy çokluğuyla kaldırılması maddenin giriş cümlesinde yoktur."], "explanation": "Madde önce bağlamı söyler: toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet. Kişisel tercih, tek inanç ve hakların kaldırılması bu girişte yer almaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q003", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8018531e767caa5e641c9c80e8fb62cb3aa6f83079e16bb7b357917ef2f37326", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q004", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f01", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İfade madde içinde gömülüdür; öğrenci onu ayrı belge sanan ve iki yanılgıya bağlayan çeldiricilerden ayırır. İki adımlı okuma gerekir.", "question": "Yedinci sınıf öğrencileri okul meclisinde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesini okudu. Maddede Cumhuriyet'in; toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı ve Atatürk milliyetçiliğine bağlı olduğu yazar. Aynı maddede devletin, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilir. Öğrenciler bu ifadelerden bir nitelik listesi çıkarır.\n\nBu okuma etkinliğine göre öğrencilerin listesinde “başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan” ifadesinin tutulma gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İfade, ayrı bir parti tüzüğünün adıdır ve listeye bu nedenle girer.", "İfade, yöneticinin istediği kuralı temel ilke saydığı için tutulur.", "İfade, laikliği bir inancı yasaklamak diye tanımladığı için tutulur.", "İfade, 2. maddede niteliklerin dayanağı olarak geçer."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Parçada parti tüzüğü veya parti adı yoktur; söz madde cümlesinin parçasıdır.", "Hukuk devleti, yöneticinin isteğini temel ilke yapmaz; gerekçe metne uymaz.", "Laiklik yanılgısı bu ifadeyi açıklamaz; metin inanç yasağı kurmaz.", "Doğru; temel ilkelere dayanma sözü doğrudan okunan maddeye aittir."], "explanation": "Söz, öğrencilerin okuduğu madde cümlesinde geçer. Parti tüzüğü, yönetici isteği veya inanç yasağı bu sözün metindeki karşılığı değildir. Listeye madde bağlamıyla alınır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q004", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "db58a80b892c4b0010decd0203d187f8e349a439d5e391ddfc92435e5968c11d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q005", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f01", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "Olumsuz kök, metinde olan üç doğruyu eleyen tek dışı maddeyi sorar. Öğrenci “hangisi yoktur” yönünü kaçırmadan eşleştirir.", "question": "Yedinci sınıf öğrencileri okul meclisinde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesini okudu. Maddede Cumhuriyet'in; toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı ve Atatürk milliyetçiliğine bağlı olduğu yazar. Aynı maddede devletin, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilir. Öğrenciler bu ifadelerden bir nitelik listesi çıkarır.\n\nBuna göre öğrencilerin bu okumadan çıkardığı listede aşağıdakilerden hangisi yer almamalıdır?", "choices": ["Devletin belirli bir siyasi partinin programıyla tanımlanması", "Demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olma", "İnsan haklarına saygılı olma", "Toplumun huzuru ile millî dayanışma ve adalet anlayışının birlikte esas alınması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; okunan parçada parti programı yoktur, bu madde listeye eklenemez.", "Bu üçlü nitelik maddede açıkça yazılır, listede kalır.", "İnsan haklarına saygı maddede sayılır, listeden çıkarılmaz.", "Huzur, dayanışma ve adalet 2. maddede açıkça belirtilir; liste dışında bırakılamaz."], "explanation": "Liste yalnız okunan maddeden kurulur. Demokratik-laik-sosyal hukuk devleti, insan hakları ve adalet bağlamı metindedir. Parti programı metinde geçmediği için listeye yazılmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q005", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8ac8f972c889e09993db2e363eee8af97035ceac0f06609bbcae6d202efe319f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q006", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f02", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa pano metninde nitelik açıkça yazar. Çeldiriciler üç sık yanılgının kısa biçimidir, ayırt etmek kolaydır.", "context": "Mahalle kütüphanesinin panosunda Anayasa'nın 2. maddesinden kısa bir bölüm yer alır. Bölümde Türkiye Cumhuriyeti'nin insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilir. Görevli, ziyaretçilerden her niteliği kendi cümleleriyle ayırt etmelerini ister. Panoda parti adı, görevdeki kişi adı veya seçim sloganı yoktur.", "question": "Panodaki bölüme göre Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerinden biri hangisidir?", "choices": ["Yöneticinin uygun gördüğü işlemi hukuk sayması", "Laik ve sosyal bir hukuk devleti olma", "Bir inancı kamu hizmetinin şartı yapması", "Çoğunluk oyunu temel haktan üstün tutması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Hukuk devleti yönetici isteği değildir; pano böyle bir nitelik yazmaz.", "Doğru; pano metni Cumhuriyet'i laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak yazar.", "Laik devlet, inancı hizmet şartı yapmayı nitelik saymaz.", "Demokratik devlet, çoğunluk oyunu temel hakların üstüne koymaz."], "explanation": "Pano, 2. maddedeki laik ve sosyal hukuk devleti ifadesini taşır. Yönetici isteği, inanç şartı ve çoğunluğun hak üstünlüğü panoda nitelik olarak yer almaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q006", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2f79f1e05966e66e58de7d41f527c2ae6d013ae02a1c967df40d9cb1ca169a0e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q007", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f02", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Doğru ifade panoda birebir geçer. Çeldiriciler başka konu ve yanılgı ifadeleridir, metin dışı oldukları hemen görülür.", "context": "Mahalle kütüphanesinin panosunda Anayasa'nın 2. maddesinden kısa bir bölüm yer alır. Bölümde Türkiye Cumhuriyeti'nin insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilir. Görevli, ziyaretçilerden her niteliği kendi cümleleriyle ayırt etmelerini ister. Panoda parti adı, görevdeki kişi adı veya seçim sloganı yoktur.", "question": "Panodaki bölüme göre ziyaretçilerin ayırt edeceği nitelikler arasında doğrudan yazılan aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Seçim sloganının anayasa yerine geçmesi", "Kuvvetler ayrılığının bu panoda madde diye sayılması", "İnsan haklarına saygılı olma", "Nakdî yardımın tek başına devletin bütün tanımı olması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Panoda slogan yoktur; nitelik sloganla değiştirilmez.", "Bu pano kuvvetler ayrılığını saymaz; organ konusu bu parçanın dışındadır.", "Doğru; pano cümlesi insan haklarına saygılı olmayı açıkça yazar.", "Sosyal devlet yalnız nakdî yardım diye panoda tanımlanmaz."], "explanation": "Ayırma, panodaki sözlere bakılarak yapılır. İnsan haklarına saygı cümlede vardır. Slogan, kuvvetler ayrılığı ve yalnız nakdî yardım bu panonun metninde yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q007", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d7eeb0b2e2694d6945669ad28d55f8bcc337767202a73d1c723095c14f66a630", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q008", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f02", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki nitelik birlikte sorulur; öğrenci panodaki çift ifadeyi, metinde olmayan üç gruptan ayırır. Kısa gerekçe adımı vardır.", "context": "Mahalle kütüphanesinin panosunda Anayasa'nın 2. maddesinden kısa bir bölüm yer alır. Bölümde Türkiye Cumhuriyeti'nin insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilir. Görevli, ziyaretçilerden her niteliği kendi cümleleriyle ayırt etmelerini ister. Panoda parti adı, görevdeki kişi adı veya seçim sloganı yoktur.", "question": "Buna göre pano metnini eksik okuyan bir ziyaretçinin atlamış olabileceği nitelik grubu aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Parti rozeti ve güncel aday vaadi", "Yöneticinin kanunsuz emrine uyma ile kişisel tercihine bağlı devlet düzeni", "İnanç yasağını laiklik diye yazan grup", "Atatürk milliyetçiliğine bağlılık ile demokratik devlet niteliği"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Rozet ve aday vaadi panoda yoktur, atlanan nitelik grubu olamaz.", "Bu ikili keyfî yönetimi anlatır; panodaki hukuk devleti niteliğinin karşılığı değildir.", "İnanç yasağı metinde laikliğin karşılığı olarak yazılmaz.", "Doğru; panoda hem Atatürk milliyetçiliğine bağlılık hem demokratik devlet yazar, ikisi de atlanmamalıdır."], "explanation": "Pano cümlesi Atatürk milliyetçiliğine bağlılık ve demokratik devlet sözlerini içerir. Parti malzemesi, kanunsuz emir ve inanç yasağı bu cümlenin nitelik grubu değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q008", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b48b224673d36b1965c060a43f30515271c0bd8ed82fc4772fb26c5cd0e47d16", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q009", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f02", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "Dört liste karşılaştırılır; doğru liste madde anlamını korur. Çeldiriciler kapsam dışı ek yaptığı için yakın okuma gerekir.", "context": "Mahalle kütüphanesinin panosunda Anayasa'nın 2. maddesinden kısa bir bölüm yer alır. Bölümde Türkiye Cumhuriyeti'nin insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilir. Görevli, ziyaretçilerden her niteliği kendi cümleleriyle ayırt etmelerini ister. Panoda parti adı, görevdeki kişi adı veya seçim sloganı yoktur.", "question": "Panodaki bölüme göre ziyaretçinin kendi cümleleriyle kurduğu aşağıdaki nitelik listelerinden hangisi panodaki anlama uygundur?", "choices": ["Haklara saygı, Atatürk milliyetçiliği, demokratik ve laik sosyal hukuk devleti", "Parti programı, yönetici isteği, inanç şartı ve sınırsız çoğunluk", "Yalnız nakdî yardım, kanunsuz ceza ve ibadetin yasaklanması", "Kuvvetler birliği, seçim sloganı ve görevdeki kişinin adı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; panoda sayılan nitelikler eksiksiz korunur.", "Bu dörtlü panoda yoktur ve demokratik, laik, hukuk devleti yanılgılarını nitelik gibi yazar.", "Nakdî yardım, kanunsuz ceza ve ibadet yasağı pano metninin anlamı değildir.", "Organ ilkesi, slogan ve kişi adı bu panonun nitelik listesinde yer almaz."], "explanation": "Uygun liste, panoda geçen insan hakları, Atatürk milliyetçiliği ve demokratik, laik, sosyal hukuk devletini korur. Diğer listeler metinde olmayan siyaset, yanılgı veya organ ayrıntısı ekler.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q009", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bbd37b9dd133462c9ca8727d698cd1c868a90e25a3d6758b21249e471b7e378e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q010", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f03", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "Kök olumsuzdur ve tahtadaki altı ifadeden uyuşmayanı seçtirir. Öğrenci nitelik adını uygulamayla karıştırmamalıdır.", "question": "Sınıf tahtasında altı kısa ifade vardır. Birincisi yurttaşların temsilcilerini belirli aralıklarla seçmesidir. İkincisi devlet kurumlarının din kurallarına göre düzenlenmemesi ve inancın özgürce yaşanabilmesidir. Üçüncüsü bir yöneticinin kanuna bakmadan istediği kararı uygulamasıdır. Dördüncüsü devletin eğitimde fırsat eşitliğini gözetmesidir. Beşincisi çoğunluğun temel hakları yok saymasıdır. Altıncısı mahkemenin kanuna göre karar vermesidir.\n\nTahtadaki ifadelere göre aşağıdakilerden hangisi, Anayasa'nın 2. maddesinde sayılan niteliklerden birine uymayan bir uygulamadır?", "choices": ["Yurttaşların temsilcilerini belirli aralıklarla seçmesi", "Yöneticinin kanuna bakmadan istediği kararı uygulaması", "Devletin eğitimde fırsat eşitliğini gözetmesi", "Mahkemenin kanuna göre karar vermesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Temsilcilerin seçimle belirlenmesi demokratik devlet niteliğine uyan bir uygulamadır.", "Doğru; kanuna bakmadan karar uygulamak keyfî yönetimdir ve hukuk devleti niteliğine uymaz.", "Eğitimde fırsat eşitliğini gözetmek sosyal devlet niteliğine uyan bir uygulamadır.", "Mahkemenin kanuna göre karar vermesi hukuk devleti niteliğine uyan bir uygulamadır."], "explanation": "Tahtadaki uygulamalar 2. maddedeki niteliklerle karşılaştırılır. Temsilci seçmek demokratik, fırsat eşitliğini gözetmek sosyal, kanuna göre yargılamak hukuk devleti niteliğine uyar. Yöneticinin kanuna bakmadan karar uygulaması ise hukuk devleti niteliğine uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q010", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9b270cc06f85f160dd8db5088c17a44d64417adbef490bf866b2b9933e9e8ea2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q011", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f03", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Tek ifadenin sınıfı sorulur. Doğru sınıf seçim kanıtına bağlıdır; üç çeldirici bilinen yanılgı etiketleridir.", "question": "Sınıf tahtasında altı kısa ifade vardır. Birincisi yurttaşların temsilcilerini belirli aralıklarla seçmesidir. İkincisi devlet kurumlarının din kurallarına göre düzenlenmemesi ve inancın özgürce yaşanabilmesidir. Üçüncüsü bir yöneticinin kanuna bakmadan istediği kararı uygulamasıdır. Dördüncüsü devletin eğitimde fırsat eşitliğini gözetmesidir. Beşincisi çoğunluğun temel hakları yok saymasıdır. Altıncısı mahkemenin kanuna göre karar vermesidir.\n\nBuna göre tahtadaki birinci ifade aşağıdakilerden hangisine örnektir?", "choices": ["Laikliği inanca karşı olmak diye kuran uygulama", "Hukuk devletini yönetici isteği sayan uygulama", "Demokratik devlet uygulaması", "Sosyal devleti yalnız nakdî yardım sayan uygulama"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Seçim örneği inanca karşı olmayı anlatmaz; laiklik yanılgısı bu ifadeye uymaz.", "Birinci ifade yönetici isteği değil, seçimle katılım anlatır.", "Doğru; temsilcilerin belirli aralıklarla seçilmesi yönetime katılım kanıtıdır ve demokratik devlet uygulamasıdır.", "Seçim, nakdî yardım uygulaması değildir."], "explanation": "Birinci ifade seçme yoluyla katılımı gösterir. Bu, demokratik devlet uygulamasıdır. Laiklik yanılgısı, yönetici isteği ve yalnız para yardımı bu ifadenin konusu değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q011", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3febddd0ce5813ea44e154dd214d96f568bec64dc862cc70c4af954139d4b80f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q012", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f03", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Sınıf, iki kısa kanıttan çıkarılır. Çeldiriciler başka niteliklerin yanılgı adlarıdır, metindeki kanıtla eşleşmez.", "question": "Sınıf tahtasında altı kısa ifade vardır. Birincisi yurttaşların temsilcilerini belirli aralıklarla seçmesidir. İkincisi devlet kurumlarının din kurallarına göre düzenlenmemesi ve inancın özgürce yaşanabilmesidir. Üçüncüsü bir yöneticinin kanuna bakmadan istediği kararı uygulamasıdır. Dördüncüsü devletin eğitimde fırsat eşitliğini gözetmesidir. Beşincisi çoğunluğun temel hakları yok saymasıdır. Altıncısı mahkemenin kanuna göre karar vermesidir.\n\nTahtadaki ifadelere göre ikinci ifade aşağıdakilerden hangisi kapsamında sınıflandırılır?", "choices": ["Demokratik devleti sınırsız çoğunluk sayan uygulama", "Sosyal devletin yalnız para yardımı sınıfı", "Keyfî yönetim", "Laik devlet uygulaması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["İkinci ifadede çoğunluk kararı yoktur; demokratik devlet yanılgısı bu sınıfı açıklamaz.", "İfade para yardımı anlatmaz, sosyal devlet sınıfına girmez.", "Olay inanç bakımından dışlamama üzerinedir; keyfî yönetim hukuk devletini göstermez.", "Doğru; kurumların din kurallarıyla düzenlenmemesi ve inancın özgürce yaşanması laik devlet uygulamasıdır."], "explanation": "İkinci ifade iki kanıt taşır: devlet düzeninin din kuralına bağlanmaması ve inancın özgürce yaşanması. Bu ikisi laik devlet sınıfıdır. Çoğunluk, para yardımı ve keyfî karar bu ifadenin kanıtı değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q012", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "21f1d94c9b3dc63dbb1f05a2c90a95859fa7c4816db2ecb63760ff9f9505053d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q013", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f03", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki sınıf aynı anda eşlenir. Yakın çeldirici, sosyal ve hukuk ifadelerini bu ikilinin yerine koyar. Kanıt ayırma adımı vardır.", "question": "Sınıf tahtasında altı kısa ifade vardır. Birincisi yurttaşların temsilcilerini belirli aralıklarla seçmesidir. İkincisi devlet kurumlarının din kurallarına göre düzenlenmemesi ve inancın özgürce yaşanabilmesidir. Üçüncüsü bir yöneticinin kanuna bakmadan istediği kararı uygulamasıdır. Dördüncüsü devletin eğitimde fırsat eşitliğini gözetmesidir. Beşincisi çoğunluğun temel hakları yok saymasıdır. Altıncısı mahkemenin kanuna göre karar vermesidir.\n\nBu bilgilere göre demokratik devlet ve laik devlet uygulamalarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Birinci ifade demokratik, ikinci ifade laik devlet uygulamasıdır.", "Beşinci ifade demokratik, üçüncü ifade laik devlet uygulamasıdır.", "Üçüncü ifade demokratik, beşinci ifade laik devlet uygulamasıdır.", "Dördüncü ifade demokratik, altıncı ifade laik devlet uygulamasıdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; seçim katılımı demokratik, inanç özgürlüğü ve din kuralına bağlanmama laik uygulamadır.", "Beşinci ifade hakları yok sayan çoğunluktur; üçüncü ifade keyfî karardır. İkisi de bu sınıflara girmez.", "Kanunsuz karar demokratik, hak yok sayma laik uygulama değildir.", "Fırsat eşitliği sosyal, kanuna göre karar hukuk devleti yönüdür; bu ikili başka sınıftır."], "explanation": "Sınıflama için kanıt eşlenir. Temsilci seçmek demokratik devlet, inancı özgür bırakıp kurumları din kuralına bağlamamak laik devlettir. Hak yok sayma ve keyfî karar bu iki sınıfa uymaz. Dördüncü ve altıncı ifadeler sosyal ve hukuk yönüne daha yakındır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q013", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "11429b81a320b86d08c2a11973cc461d4cfc8a98cd349c88521108cab6b8b5a2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q014", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f04", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "Olayda birden fazla katılım kanıtı vardır. Öğrenci bunları tek nitelikte toplar; diğer nitelik yanılgıları olayla eşleşmez.", "question": "Bir ilçede aynı hafta iki uygulama görülür. Belediye, yeni park için mahalle toplantısı açar; katılanlar farklı görüşlerini söyler, karar temsilciler aracılığıyla meclise iletilir ve itiraz süresi duyurulur. Devlet okulunda kayıt sırasında öğrencinin inancı sorulmaz. İsteyen öğrenci, okul düzenini bozmadan inancına uygun ibadetini yapabilir. İki uygulama da hakların kullanılmasına ilişkindir.\n\nBuna göre ilçedeki mahalle toplantısı aşağıdaki uygulamalardan hangisine örnektir?", "choices": ["Laikliği ibadeti yasaklamak diye kuran uygulama", "Demokratik devlet uygulaması", "Sosyal devleti yalnız nakdî yardım sayan uygulama", "Hukuk devletini müdürün isteği sayan uygulama"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Toplantı ibadet yasağı değildir; laiklik yanılgısı bu olayı açıklamaz.", "Doğru; farklı görüşlerin söylenmesi, temsilciye iletme ve itiraz süresi demokratik katılım kanıtıdır.", "Park toplantısı para yardımı olarak anlatılmaz.", "İtiraz süresi, müdürün isteğiyle karar anlatmaz."], "explanation": "Toplantıda görüş açıklama, temsil yoluyla iletme ve itiraz süresi vardır. Bu kanıtlar demokratik devlet uygulamasıdır. İbadet yasağı, nakdî yardım ve yönetici isteği olayda yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q014", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6d92f17041ad59ef03f494dccb6974374c2abf0e85f52cc23e92c3dbf9eb7ab7", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q015", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f04", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "Laiklik yanılgısına açık bir ibadet ayrıntısı vardır. Öğrenci özgürlüğü yasa sanmadan sınıfı seçer.", "question": "Bir ilçede aynı hafta iki uygulama görülür. Belediye, yeni park için mahalle toplantısı açar; katılanlar farklı görüşlerini söyler, karar temsilciler aracılığıyla meclise iletilir ve itiraz süresi duyurulur. Devlet okulunda kayıt sırasında öğrencinin inancı sorulmaz. İsteyen öğrenci, okul düzenini bozmadan inancına uygun ibadetini yapabilir. İki uygulama da hakların kullanılmasına ilişkindir.\n\nVerilenlere göre devlet okulundaki kayıt uygulaması aşağıdakilerden hangisi kapsamında değerlendirilir?", "choices": ["Demokratik devleti sınırsız çoğunluk kararı sayan sınıf", "Keyfî karar", "Laik devlet uygulaması", "Sosyal devleti yalnızca burs ödemesi sayan sınıf"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kayıt olayında çoğunluk oyu yoktur; demokratik sınıf bu kanıtla kurulamaz.", "İnançlar arasında ayrım yapılmaması laiklikle ilgilidir; keyfî karar hukuk devleti değildir.", "Doğru; inanç sorulmaması ve ibadetin düzen bozulmadan serbest olması laik devlet uygulamasıdır.", "Kayıtta burs ödemesi anlatılmaz; sosyal devlet yanılgısı uymaz."], "explanation": "Okul, kayıtta inanç sormaz ve ibadeti okul düzeni içinde serbest bırakır. Bu, laikliğin inanca karşı olmak değil, din ve vicdan özgürlüğünü korumak olduğunu gösterir. Diğer sınıfların kanıtı olayda yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q015", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a5cbbc462c5ac68a3fd4bd6449a120400b0c05baa687d3617b0c869de6eb788d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q016", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f04", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki olay aynı metinde sınıflanır. Ters eşleme çeldiricisi yakındır; kanıtın hangi olaya ait olduğu ayırt edilir.", "question": "Bir ilçede aynı hafta iki uygulama görülür. Belediye, yeni park için mahalle toplantısı açar; katılanlar farklı görüşlerini söyler, karar temsilciler aracılığıyla meclise iletilir ve itiraz süresi duyurulur. Devlet okulunda kayıt sırasında öğrencinin inancı sorulmaz. İsteyen öğrenci, okul düzenini bozmadan inancına uygun ibadetini yapabilir. İki uygulama da hakların kullanılmasına ilişkindir.\n\nBu bilgilere göre ilçedeki iki uygulamanın sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Toplantı laik, kayıt uygulaması sınırsız çoğunluk örneğidir.", "İkisi de yöneticinin istediği kuralı uygulamasıdır.", "İkisi de yalnız nakdî yardım hizmetidir.", "Toplantı demokratik, kayıt uygulaması laik devlet örneğidir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Toplantıda inanç düzeni yoktur; kayıt da çoğunluk kararı değildir. Eşleme ters ve yanlıştır.", "Metin kanunsuz yönetici kuralı anlatmaz; iki olay da buna girmez.", "İki olayda da para yardımı kanıtı yoktur.", "Doğru; görüş ve itiraz demokratik kanıt, inanç sorulmaması ve ibadet özgürlüğü laik kanıttır."], "explanation": "Her olayın kanıtı ayrı sınıfa gider. Mahalle toplantısındaki katılım ve itiraz demokratik devleti, okuldaki inanç sorulmaması ve serbest ibadet laik devleti gösterir. Ters eşleme, keyfî kural ve nakdî yardım metne uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q016", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "21d86a5e17c493dcb25204e2699e2c445dbca9a0dfd91662ff5f1ae01fa9e1d4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q017", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f04", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "Aynı metindeki dört kanıt yakın durur. Öğrenci üç demokratik kanıtı eleyip inanç kanıtını seçer.", "question": "Bir ilçede aynı hafta iki uygulama görülür. Belediye, yeni park için mahalle toplantısı açar; katılanlar farklı görüşlerini söyler, karar temsilciler aracılığıyla meclise iletilir ve itiraz süresi duyurulur. Devlet okulunda kayıt sırasında öğrencinin inancı sorulmaz. İsteyen öğrenci, okul düzenini bozmadan inancına uygun ibadetini yapabilir. İki uygulama da hakların kullanılmasına ilişkindir.\n\nBuna göre ilçedeki laik devlet örneğini demokratik devlet örneğinden ayıran kanıt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kayıtta inanç sorulmaması ve ibadetin düzen içinde serbest olması", "Park için farklı görüşlerin toplantıda söylenmesi", "Mahallede belirlenen park kararının seçilmiş temsilciler aracılığıyla meclise aktarılması", "İtiraz süresinin duyurulması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; inanç ve ibadet kanıtı laik uygulamayı, katılım kanıtlarından ayırır.", "Farklı görüşleri söylemek demokratik katılım kanıtıdır, laik örneği ayırmaz.", "Temsilci üzerinden karar iletme demokratik katılımın kanıtıdır; inanç özgürlüğünü anlatmaz.", "İtiraz süresi katılımın güvencesidir; laik ibadet kanıtı değildir."], "explanation": "Laik örneğin ayırt edici kanıtı, devlet okulunun inanç sormaması ve ibadeti serbest bırakmasıdır. Görüş açıklama, temsil ve itiraz süresi aynı metindeki demokratik örneğe aittir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q017", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dff0be1bd2432279316630aa85a45ef02cca94ef6b3281d255c3b503db0f8077", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q018", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f05", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "Katılım aracı seçim değil yazılı görüştür. Öğrenci demokratik katılımı yalnız sandık sanmamalı, üç alakasız sınıfı elemedir.", "question": "Kent konseyi, kültür merkezinin akşam saatleri için gençlerden yazılı görüş toplar. Başvuran her genç görüşünü iletir; konsey raporu belediye meclisine sunar. Aynı kentteki devlet yurdu, farklı inançlara sahip öğrencilere ibadet izni verir. Yurt yönetimi bir inancı zorunlu tutmaz ve ortak alanda baskı kurulmasını engeller. İki örnek de kamu hizmetiyle ilgilidir.\n\nVerilenlere göre kent konseyinin gençlerden görüş toplaması aşağıdaki uygulamalardan hangisine örnektir?", "choices": ["Laikliği bir inancı zorunlu tutmak diye kuran uygulama", "Demokratik devlet uygulaması", "Hukuk devletini tanıdık esnafa ayrıcalık sayan uygulama", "Sosyal devleti yalnız bayram ikramiyesi sayan uygulama"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Konsey bir inancı zorunlu tutmaz; laiklik yanılgısı bu olaya uymaz.", "Doğru; her gencin görüş iletmesi ve raporun meclise sunulması yönetime katılım kanıtıdır.", "Metinde esnafa ayrıcalık yoktur; hukuk yanılgısı kanıtsızdır.", "Görüş toplama, bayram ikramiyesi değildir."], "explanation": "Yazılı görüş ve raporun meclise gitmesi, gençlerin yönetime katılımıdır. Bu demokratik devlet uygulamasıdır. İnanç zorunluluğu, esnaf ayrıcalığı ve ikramiye olayda yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q018", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c937e1190a618fddfcc762b2ba92cdd3874033fe021ff85f286ba4bfcecc52b6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q019", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f05", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İbadet izni, laikliği yasak sanan öğrenci için tuzaktır. Sınıf, özgürlük kanıtından kurulur.", "question": "Kent konseyi, kültür merkezinin akşam saatleri için gençlerden yazılı görüş toplar. Başvuran her genç görüşünü iletir; konsey raporu belediye meclisine sunar. Aynı kentteki devlet yurdu, farklı inançlara sahip öğrencilere ibadet izni verir. Yurt yönetimi bir inancı zorunlu tutmaz ve ortak alanda baskı kurulmasını engeller. İki örnek de kamu hizmetiyle ilgilidir.\n\nBu bilgilere göre devlet yurdundaki ibadet izni uygulaması aşağıdaki sınıflardan hangisine girer?", "choices": ["Demokratik devleti hakları yok sayan çoğunluk sayan sınıf", "Sosyal devleti yalnızca kira ödemesi sayan sınıf", "Laik devlet uygulaması", "Hukuk devletini yöneticinin sözlü emri sayan sınıf"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yurt olayında çoğunluğun hak yok sayması yoktur.", "İzin uygulaması kira ödemesi olarak anlatılmaz.", "Doğru; inancın zorunlu tutulmaması ve ibadet izni, din ve vicdan özgürlüğünü korur.", "Metin sözlü emirle yönetimi değil, baskının engellenmesini yazar."], "explanation": "Yurt bir inancı zorunlu tutmaz, ibadet izni verir ve baskıyı engeller. Bu kanıtlar laik devlet uygulamasıdır. Çoğunluk, kira yardımı ve sözlü emir bu olayın sınıfı değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q019", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a28c90f236590f556e43bc0a75d99fd84842083b3721031051b8a2c9bcde8fda", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q020", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f05", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kamu örneği aynı paragraftadır. Ters eşleme ve ortak yanlış sınıf çeldiricileri tek doğru ikiliyi zorlar.", "question": "Kent konseyi, kültür merkezinin akşam saatleri için gençlerden yazılı görüş toplar. Başvuran her genç görüşünü iletir; konsey raporu belediye meclisine sunar. Aynı kentteki devlet yurdu, farklı inançlara sahip öğrencilere ibadet izni verir. Yurt yönetimi bir inancı zorunlu tutmaz ve ortak alanda baskı kurulmasını engeller. İki örnek de kamu hizmetiyle ilgilidir.\n\nBuna göre konsey ve yurt örneklerinin sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Konsey laik, yurt uygulaması sınırsız çoğunluk örneğidir.", "İkisi de belirli bir inancı üyelik şartı yapan örnektir.", "İkisi de yöneticinin kanuna bakmadan karar verdiği örnektir.", "Konsey demokratik, yurt uygulaması laik devlet örneğidir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Konsey inanç düzeni kurmaz; yurt çoğunluk kararı anlatmaz. Eşleme terstir.", "Metinde inanç, üyelik şartı yapılmaz.", "İki örnekte de kanuna bakmadan karar kanıtı yoktur.", "Doğru; görüşün meclise sunulması demokratik, inanç zorunluluğunun olmaması laik kanıttır."], "explanation": "Konseydeki eşit görüş iletme demokratik devleti, yurttaki inanç serbestliği ve baskı yasağı laik devleti gösterir. Ters sınıf, inanç şartı ve kanunsuz karar metindeki kanıta uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q020", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "75ec81fadee01634b26e54f412d4b018ce0aaf253e058ba4008fe88182668e07", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q021", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f05", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Dört kanıt aynı kente aittir. Üst düzey soru, laik kanıdı üç yakın katılım kanıtından ayırmayı ister.", "question": "Kent konseyi, kültür merkezinin akşam saatleri için gençlerden yazılı görüş toplar. Başvuran her genç görüşünü iletir; konsey raporu belediye meclisine sunar. Aynı kentteki devlet yurdu, farklı inançlara sahip öğrencilere ibadet izni verir. Yurt yönetimi bir inancı zorunlu tutmaz ve ortak alanda baskı kurulmasını engeller. İki örnek de kamu hizmetiyle ilgilidir.\n\nVerilenlere göre yurt örneğini laik devlet sınıfına yerleştiren kanıt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Bir inancın zorunlu tutulmaması ve ortak alanda baskının engellenmesi", "Gençlerin farklı görüşlerinin bir raporda toplanıp belediye meclisindeki temsilcilere sunulması", "Kültür merkezinin akşam saatlerinin tartışılması", "Başvuran her gencin yazılı görüş iletmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; inanç zorunluluğunun ve baskının olmaması laik kanıttır, katılım kanıtı değildir.", "Görüşlerin raporla iletilmesi konseydeki demokratik katılım aracıdır; yurt uygulamasının inanç kanıtı değildir.", "Saat tartışması görüş konusudur; yurdun laik kanıtı değildir.", "Yazılı görüş iletmek demokratik katılım aracıdır."], "explanation": "Laik sınıfın kanıtı yurtta aranır: inanç zorunlu değildir ve baskı engellenir. Meclise sunulan rapor, saat tartışması ve yazılı görüş ise konseyin demokratik kanıtlarıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q021", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4980aaab83148b7e78a9140b4b238bc008051eb185c9dcb132279197ed32e183", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q022", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f06", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "Dört uygulama içinden biri olumludur. Gizli karar çeldiricisi katılım sanılabilir; kök örnek ister.", "question": "Elif'in incelediği yerel bültende dört uygulama yazılır. Okul aile birliği, kararı gizli oturumla alır ve itiraz yolu bırakmaz. Kamu müzesi, bilet ücretini ziyaretçinin inancına göre değiştirmez. İlçe, ulaşım sorununu herkesin katılabildiği açık oturumda tartışır. Bir dernek, üyelik için belirli bir inancın açıklanmasını şart koşar. Elif uygulamaları niteliklerine göre ayırmak ister.\n\nBültene göre aşağıdaki uygulamalardan hangisi demokratik devlet örneği olarak sınıflandırılır?", "choices": ["Okul aile birliğinin toplantıyı kapalı yürütüp alınan karara itiraz edilmesine izin vermemesi", "Ulaşım sorununun herkesin katılabildiği açık oturumda tartışılması", "Derneğin üyelik için belirli inancı şart koşması", "Bilet ücretinin inanca göre değiştirilmesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Görüş bildirme ve itiraz yollarının kapatılması demokratik katılıma uymaz.", "Doğru; açık oturum ve herkesin katılabilmesi yönetime katılım kanıtıdır.", "İnanç şartı demokratik sınıfın kanıtı değildir.", "İnanca göre ücret, bültende olmayan ve laikliğe aykırı bir işlemdir; müze bunu yapmaz."], "explanation": "Açık oturumda herkesin tartışmaya katılması demokratik devlet uygulamasıdır. Gizli ve itirazsız karar katılımı kapatır. Derneğin inanç şartı ve inanca göre ücret bu sınıfın kanıtı değildir. Müze zaten ücreti inanca göre değiştirmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q022", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4f46a9fd617e44b0cf686b331fb9eabca48da811ff718476d410da44f6f29b9b", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q023", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f06", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "Olumsuz biçimli kanıt olumlu sınıfa bağlanır. Öğrenci “değiştirmez” sözünü keyfi ücret sanmamalıdır.", "question": "Elif'in incelediği yerel bültende dört uygulama yazılır. Okul aile birliği, kararı gizli oturumla alır ve itiraz yolu bırakmaz. Kamu müzesi, bilet ücretini ziyaretçinin inancına göre değiştirmez. İlçe, ulaşım sorununu herkesin katılabildiği açık oturumda tartışır. Bir dernek, üyelik için belirli bir inancın açıklanmasını şart koşar. Elif uygulamaları niteliklerine göre ayırmak ister.\n\nBültene göre kamu müzesinin bilet uygulaması aşağıdaki sınıflardan hangisine girer?", "choices": ["Demokratik devleti gizli oyla hak kaldırma sayan sınıf", "Hukuk devletini müze görevlisinin keyfî ücreti sayan sınıf", "Laik devlet uygulaması", "Sosyal devleti yalnız bilet indirim çeki sayan sınıf"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Müzede gizli oyla hak kaldırma anlatılmaz.", "Görevlinin keyfî ücreti metinde yoktur; uygulama bunun tersidir.", "Doğru; ücretin inanca göre değişmemesi, kamu hizmetinde inanç ayrımı yapılmamasıdır.", "Biletin inanca bağlanmaması, indirim çeki yardımı değildir."], "explanation": "Kamu müzesi ücreti inanca göre değiştirmez. Bu, laik devlet uygulamasıdır; inanca karşı olmak değil, ayrım yapmamaktır. Gizli oy, keyfî ücret ve indirim çeki bu cümlenin kanıtı değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q023", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "adcae449a23516e20ae08160382d8f186137cb4c9b8feae398021724e43c0335", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q024", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f06", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Dört olaydan doğru ikili seçilir. Dernek şartını laiklik sanan çeldirici yakındır; devlet uygulaması ile özel şart ayrılır.", "question": "Elif'in incelediği yerel bültende dört uygulama yazılır. Okul aile birliği, kararı gizli oturumla alır ve itiraz yolu bırakmaz. Kamu müzesi, bilet ücretini ziyaretçinin inancına göre değiştirmez. İlçe, ulaşım sorununu herkesin katılabildiği açık oturumda tartışır. Bir dernek, üyelik için belirli bir inancın açıklanmasını şart koşar. Elif uygulamaları niteliklerine göre ayırmak ister.\n\nBültene göre uygulamaların demokratik devlet ve laik devlet açısından ayrılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Gizli ve itirazsız birlik kararı demokratik, derneğin inanç şartı laik örnektir.", "Derneğin inanç şartı demokratik, gizli oturum laik örnektir.", "Dört uygulamanın dördü de aynı anda iki sınıfın örneğidir.", "Açık oturum demokratik, inanca göre değişmeyen müze ücreti laik örnektir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Gizli itirazsız karar demokratik değildir; özel derneğin inanç şartı devletin laik uygulaması sayılamaz.", "İnanç şartı demokratik kanıt değildir; gizli oturum laiklik kanıtı değildir.", "Dört olayın hepsi iki sınıfa birden girmez; gizli karar ve inanç şartı bu örnekler değildir.", "Doğru; katılım açık oturumda, inanç ayrımı yapmama müze ücretindedir."], "explanation": "Açık oturum katılımı demokratik devleti, kamu müzesinin inanca göre ücret belirlememesi laik devleti gösterir. Gizli karar ve dernek şartı bu iki olumlu sınıfın kanıtı değildir. Tüm uygulamalar aynı sınıfa yazılamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q024", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1e185eed930461ef80845374fa959ff750225d844f940df9d490467705f2e528", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q025", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f06", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Özel şart ile kamu laikliği ayrılır. Üst düzey çeldirici, şartı devletin yasağı gibi sunar; kapsam sınırı kurulur.", "question": "Elif'in incelediği yerel bültende dört uygulama yazılır. Okul aile birliği, kararı gizli oturumla alır ve itiraz yolu bırakmaz. Kamu müzesi, bilet ücretini ziyaretçinin inancına göre değiştirmez. İlçe, ulaşım sorununu herkesin katılabildiği açık oturumda tartışır. Bir dernek, üyelik için belirli bir inancın açıklanmasını şart koşar. Elif uygulamaları niteliklerine göre ayırmak ister.\n\nBültene göre derneğin üyelik için koyduğu inanç açıklatma şartı aşağıdakilerden hangisi nedeniyle laik devlet uygulaması sayılmaz?", "choices": ["Şart, devlet hizmetine değil özel dernek üyeliğine ilişkindir.", "Şart, devletin ibadeti yasakladığını kanıtladığı için laik uygulamadır.", "Şart, çoğunluğun temel hakları kaldırması olduğu için demokratik uygulamadır.", "Şart, nakdî yardım yönetmeliği olduğu için sosyal devlet uygulamasıdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; laik devlet uygulaması kamu işlemi üzerinden değerlendirilir; dernek koşulu burada kamu hizmeti değildir.", "Metin devletin ibadeti yasakladığını yazmaz; laiklik yasak demek değildir.", "Dernek şartı çoğunluk kararı veya demokratik uygulama diye verilmez.", "İnanç açıklatma, nakdî yardım kuralı değildir."], "explanation": "Laik devlet sınıflaması kamu düzenine bakılarak yapılır. Dernek şartı özel üyelik koşuludur ve devletin inanç özgürlüğünü koruyan işlemi değildir. İbadet yasağı, çoğunluk ve nakdî yardım gerekçeleri metne uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q025", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a5d32d71eb269e2d37c9188a482a9988016979184ee12094727e54dd378aad7d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q026", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f07", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Tablo satırı doğrudan okunur. Çeldiriciler başka satır ve tabloda olmayan ayrıcalıktır; tek adımlı karşılaştırma yeter.", "question": "Aşağıdaki tabloda dört günlük olay vardır. Köy okulunda devlet, ücretsiz öğle yemeğini yazılı listeye göre verir. Bir müdür, akrabasının aykırı yapısını denetim dışı bırakır. İşsiz yurttaşa meslek kursu ve yazılı şartlı destek verilir. Sel sonrası geçici barınma kurulur ve hasar tutanağına itiraz süresi tanınır. Tabloda bir olay iki nitelik taşıyabilir.\n\nTablodaki birinci olayı sosyal devlet yönünden destekleyen kanıt hangisidir?", "choices": ["Müdürün akraba yapısını denetim dışı bırakması", "Ücretsiz yemeğin beslenme ve eğitim fırsatını desteklemesi", "Yemeğin yalnız tanıdık velilere verilmesi", "Yemek listesinin kişisel yakınlığa göre gizlice değiştirilip bazı öğrencilerin dışlanması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["İkinci olay denetimsiz akraba yapısıdır; birinci olayın sosyal kanıtı değildir.", "Doğru; birinci satır, ücretsiz yemeği beslenme ve eğitim fırsatı olarak sosyal devlet yönüne bağlar.", "Tablo yemeğin tanıdık velilere verildiğini yazmaz; kural herkese aynıdır.", "Listede böyle bir değişiklik yoktur; kişisel yakınlık sosyal fırsat eşitliğini destekleyen kanıt olamaz."], "explanation": "Birinci satırın sosyal yönü, devlet yemeğinin beslenme ve eğitim fırsatını desteklemesidir. Akraba yapısı başka satırdadır. Tanıdık veli ve gizli liste tabloda yoktur.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t13.fig.f007.alt", "captionKey": "s7-t13.fig.f007.caption", "headerKeys": ["s7-t13.fig.f007.h.event", "s7-t13.fig.f007.h.social", "s7-t13.fig.f007.h.law", "s7-t13.fig.f007.h.right"], "rows": [[{"key": "s7-t13.fig.f007.r1.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r2.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r3.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r4.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.right"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q026", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a3e278016ea47ddaa3f37e79f440f8db12bfca20ed1763b3f5b5237c1c417be9", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q027", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f07", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "Olumsuz kök, aykırı örneği sorar. Öğrenci diğer satırlardaki olumlu hukuk kanıtlarını bu satıra taşımamalıdır.", "question": "Aşağıdaki tabloda dört günlük olay vardır. Köy okulunda devlet, ücretsiz öğle yemeğini yazılı listeye göre verir. Bir müdür, akrabasının aykırı yapısını denetim dışı bırakır. İşsiz yurttaşa meslek kursu ve yazılı şartlı destek verilir. Sel sonrası geçici barınma kurulur ve hasar tutanağına itiraz süresi tanınır. Tabloda bir olay iki nitelik taşıyabilir.\n\nTabloya göre ikinci olay aşağıdakilerden hangisi nedeniyle hukuk devleti uygulaması sayılmaz?", "choices": ["Herkese aynı meslek kursunun açılmaması", "Sel tutanağına itiraz süresi tanınmaması", "Denetim kuralının kişisel yakınlığa göre işletilmesi", "Yardımın yalnız nakdî olarak yapılması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Meslek kursu üçüncü olayın konusudur; ikinci olayda kurs söz konusu değildir.", "İtiraz süresi dördüncü olaya aittir; ikinci olayın hukuka aykırılığı bundan kaynaklanmaz.", "Doğru; denetimin akrabaya uygulanmaması kuralın kişiye göre işletilmesidir ve eşit işlem ilkesini çiğner.", "Nakdî yardım ikinci olayda yoktur; sorun yardım türü değil, denetimin kişiye göre yapılmasıdır."], "explanation": "İkinci olayda müdür, akrabasının aykırı yapısını denetlemez. Kuralın kişiye göre işletilmesi eşit ve kanuna bağlı işlem değildir. Kurs ve itiraz süresi başka olaylara aittir; nakdî yardım bu olayda geçmez.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t13.fig.f007.alt", "captionKey": "s7-t13.fig.f007.caption", "headerKeys": ["s7-t13.fig.f007.h.event", "s7-t13.fig.f007.h.social", "s7-t13.fig.f007.h.law", "s7-t13.fig.f007.h.right"], "rows": [[{"key": "s7-t13.fig.f007.r1.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r2.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r3.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r4.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.right"}]], "highlight": [1]}, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q027", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3dfdef622456c9cb5ee981096dd09d3351e0e3e7dfa1db131d5e47495a1594b3", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q028", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f07", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "Aynı olayın iki yönü ayrılır. Tanıdık ayrıcalığı çeldiricisi komşu satırdan gelir; sütun okuma gerekir.", "question": "Aşağıdaki tabloda dört günlük olay vardır. Köy okulunda devlet, ücretsiz öğle yemeğini yazılı listeye göre verir. Bir müdür, akrabasının aykırı yapısını denetim dışı bırakır. İşsiz yurttaşa meslek kursu ve yazılı şartlı destek verilir. Sel sonrası geçici barınma kurulur ve hasar tutanağına itiraz süresi tanınır. Tabloda bir olay iki nitelik taşıyabilir.\n\nTabloya göre üçüncü olaydaki sosyal devlet ve hukuk devleti yönleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Kurs yalnız yönetici sözüyle açılır; yazılı koşul aranmaz.", "Destek yalnızca tanıdık yurttaşa verildiği için iki nitelik birden kanıtlanır.", "Olayda ne fırsat hizmeti ne yazılı koşul vardır.", "Kurs sosyal hizmettir; yazılı koşullar hukuk güvencesidir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Tablo desteğin isteğe ve sözlü emre bağlı olduğunu yazmaz.", "Tanıdık yurttaş ayrıcalığı üçüncü satırda yoktur; ikinci olayla karışır.", "Satırda hem kurs imkânı hem yazılı şart birlikte vardır.", "Doğru; meslek öğrenme imkânı sosyal yönü, desteğin yazılı şarta bağlanması hukuk yönünü oluşturur."], "explanation": "Üçüncü olayda kurs ve yazılı şartlı destek bulunur. Kurs meslek öğrenme imkânı sunarak sosyal devlet yönünü gösterir. Desteğin yönetici isteği yerine yazılı koşulla verilmesi ise hukuk devleti yönüdür. İki kanıt farklı işlevler taşır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t13.fig.f007.alt", "captionKey": "s7-t13.fig.f007.caption", "headerKeys": ["s7-t13.fig.f007.h.event", "s7-t13.fig.f007.h.social", "s7-t13.fig.f007.h.law", "s7-t13.fig.f007.h.right"], "rows": [[{"key": "s7-t13.fig.f007.r1.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r2.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r3.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r4.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.right"}]], "highlight": [2]}, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q028", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "99c6e136db9fabda400e4471f610d663908a62f783df4530decccaa69d7eb1ce", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q029", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f07", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki sütun birlikte kanıtlanır. Tek yönlü çeldiriciler yakın olduğu için satırın tamamı okunmalıdır.", "question": "Aşağıdaki tabloda dört günlük olay vardır. Köy okulunda devlet, ücretsiz öğle yemeğini yazılı listeye göre verir. Bir müdür, akrabasının aykırı yapısını denetim dışı bırakır. İşsiz yurttaşa meslek kursu ve yazılı şartlı destek verilir. Sel sonrası geçici barınma kurulur ve hasar tutanağına itiraz süresi tanınır. Tabloda bir olay iki nitelik taşıyabilir.\n\nTabloya göre dördüncü olayın iki niteliği birlikte taşıdığını gösteren kanıt çifti aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Geçici barınma hizmeti ile hasar tutanağına itiraz süresi", "Akraba yapısının denetlenmemesi ve gizli liste", "Geçici barınmanın sağlanması fakat hasar tutanağına başvuru yolunun hiç tanınmaması", "Yalnız itiraz süresi; barınma hizmetinin olmaması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; dördüncü satır barınmayı sosyal, itiraz süresini hukuk yönü olarak birlikte yazar.", "Akraba yapısı ve gizli liste dördüncü olayda yoktur.", "Satır barınmanın yanında itiraz süresi de verir; başvuru yolu yoktur denemez.", "Barınma hizmeti satırda vardır; yalnız itiraz diye daraltılamaz."], "explanation": "Dördüncü olay iki sütunda doludur. Geçici barınma sosyal devlet, tutanak ve itiraz süresi hukuk devletidir. Akraba denetimsizliği başka satırdadır. Yönlerden birini silen seçenekler tabloyu daraltır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t13.fig.f007.alt", "captionKey": "s7-t13.fig.f007.caption", "headerKeys": ["s7-t13.fig.f007.h.event", "s7-t13.fig.f007.h.social", "s7-t13.fig.f007.h.law", "s7-t13.fig.f007.h.right"], "rows": [[{"key": "s7-t13.fig.f007.r1.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r2.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r3.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r4.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.right"}]], "highlight": [3]}, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q029", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4fca01b88b6c0780346a931c8d390bc58774d0f159638b3b2beac5064a8828f2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q030", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f07", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Üç satır birlikte seçilir, biri elenir. Üst düzey karşılaştırma, çift nitelik kuralını ikinci olayın aykırılığıyla sınırlar.", "question": "Aşağıdaki tabloda dört günlük olay vardır. Köy okulunda devlet, ücretsiz öğle yemeğini yazılı listeye göre verir. Bir müdür, akrabasının aykırı yapısını denetim dışı bırakır. İşsiz yurttaşa meslek kursu ve yazılı şartlı destek verilir. Sel sonrası geçici barınma kurulur ve hasar tutanağına itiraz süresi tanınır. Tabloda bir olay iki nitelik taşıyabilir.\n\nTabloya göre hem sosyal hem hukuk yönü taşıyan olaylar hangi gerekçeyle birlikte seçilir?", "choices": ["Yalnız akraba yapısının denetlenmediği ikinci olay hizmet ve eşit kuralı bir arada taşır.", "Yemek, kurs ve barınma satırlarında hizmet ile kural birlikte vardır.", "Dört olay da müdürün isteğiyle hukuk devleti sayılır.", "Hiçbir olay iki nitelik taşıyamaz; tablo bunu yasaklar."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Akraba yapısını denetim dışı bırakmak eşit kural uygulaması değildir; ikinci satır iki olumlu niteliği birleştirmez.", "Doğru; yemek, kurs-destek ve barınma-itiraz satırları iki yönü birden yazar; ikinci satır yazmaz.", "Hukuk devleti müdür isteği değildir; tablo böyle bir kural kurmaz.", "Tablo bir olayın iki nitelik taşıyabileceğini göstermek için kuruludur."], "explanation": "İki niteliği bir arada ararken hem fırsat sağlayan hizmet hem de bu hizmetin kurala bağlı yürütülmesi aranır. Tablodaki uygun satırlar bu iki ölçütü karşılar. Akrabalık nedeniyle denetimi kaldıran satır ise eşit uygulama ölçütünü karşılamaz.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t13.fig.f007.alt", "captionKey": "s7-t13.fig.f007.caption", "headerKeys": ["s7-t13.fig.f007.h.event", "s7-t13.fig.f007.h.social", "s7-t13.fig.f007.h.law", "s7-t13.fig.f007.h.right"], "rows": [[{"key": "s7-t13.fig.f007.r1.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r1.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r2.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r2.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r3.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r3.right"}], [{"key": "s7-t13.fig.f007.r4.event"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.social"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.law"}, {"key": "s7-t13.fig.f007.r4.right"}]], "highlight": [0, 1, 2, 3]}, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q030", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "61d4f852a5b4694a329c9ef3c2d0cd3570a856afd719ec6241e2c4f662b8d73e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q031", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f08", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki ilçe yan yanadır. Doğru kanıt güney cümlesindedir; kuzey işlemi yakın çeldiricidir.", "question": "İki ilçenin uygulaması yan yana okunur. Güney ilçesinde kamu kurumu, iş kazası geçirenlere meslek kursu açar. Kurs şartları yönetmelikte yayımlanır ve herkes aynı koşulla başvurur. Kuzey ilçesinde bir müdür, tanıdığı esnafın ruhsat denetimini erteletir; aynı durumdaki diğer esnafa erteleme uygulanmaz. Karşılaştırma, hizmetin kime ve hangi kurala göre verildiğine bakar.\n\nBu karşılaştırmaya göre Güney ilçesindeki kursun sosyal devlet yönü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Tanıdık esnafın denetiminin ertelenmesi", "Meslek kursunun yönetmelik aranmadan yalnız müdürün sözlü talimatına göre açılması", "İş kazası geçirenlere meslek edindirme imkânı sunulması", "Aynı durumdaki kişilerden bir bölümünün dışlanması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Denetim ertelemesi kuzey ilçesindedir, güneyin sosyal kanıtı değildir.", "Güneyde kurs koşulları yönetmelikle yayımlanmıştır; sözlü talimata bağlı kurs iddiası metne uymaz.", "Doğru; meslek kursu, işe dönüş için fırsat sağlayan kamu hizmetidir ve yalnız nakit değildir.", "Güneyde herkes aynı koşulla başvurur; dışlama kuzeydeki işlemdir."], "explanation": "Güney uygulaması iş kazası geçirenlere meslek kursu açar. Bu, sosyal devletin fırsat ve katılım hizmetidir. Tanıdık esnaf ertelemesi, sözlü kurs ve dışlama bu ilçenin kanıtı değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q031", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f18e894a1964e12998a7c5728b8faa5c606166701c2a2c4c0efb247be6c4a0b0", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q032", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f08", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "Çelişki, eşit işlem kanıtının yokluğundan çıkarılır. Güneydeki yazılı kural kuzeye taşınırsa çeldirici tutar.", "question": "İki ilçenin uygulaması yan yana okunur. Güney ilçesinde kamu kurumu, iş kazası geçirenlere meslek kursu açar. Kurs şartları yönetmelikte yayımlanır ve herkes aynı koşulla başvurur. Kuzey ilçesinde bir müdür, tanıdığı esnafın ruhsat denetimini erteletir; aynı durumdaki diğer esnafa erteleme uygulanmaz. Karşılaştırma, hizmetin kime ve hangi kurala göre verildiğine bakar.\n\nBuna göre Kuzey ilçesindeki ertelemenin hukuk devletiyle ilişkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?", "choices": ["Aynı durumdaki esnafa aynı işlem uygulanmaz; denetim tanıdık olana ertelenir.", "Erteleme yönetmelikte herkese aynı koşulla yayımlandığı için çelişmez.", "Erteleme ücretsiz sağlık hizmeti olduğu için hukuk devletini kendiliğinden sağlar.", "Erteleme seçimle kararlaştırıldığı için kişiye göre işlem olmaktan çıkar."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin, tanıdık esnaf ile diğer esnaf arasında kuralın eşit işletilmediğini yazar.", "Herkese aynı yönetmelik güney kursuna aittir; kuzey ertelemesi böyle yazılmaz.", "Erteleme sağlık hizmeti değildir ve hizmet olmak hukuk ihlalini silmez.", "Metin ertelemenin seçimle alındığını yazmaz."], "explanation": "Hukuk devleti eşit ve kanuna bağlı işlem ister. Kuzeyde müdür tanıdığı esnafın denetimini erteler, diğerlerine uygulamaz. Bu kişiye göre işlemdir. Yönetmelik, sağlık hizmeti ve seçim gerekçeleri metinde yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q032", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a07ad61da171f8556d1580e68068196fc9684921bf61a9bec30c7a31d7ec7eaa", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q033", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f08", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki ilçe iki nitelik açısından aynı anda karşılaştırılır. Ters eşleme çeldiricisi yakındır.", "question": "İki ilçenin uygulaması yan yana okunur. Güney ilçesinde kamu kurumu, iş kazası geçirenlere meslek kursu açar. Kurs şartları yönetmelikte yayımlanır ve herkes aynı koşulla başvurur. Kuzey ilçesinde bir müdür, tanıdığı esnafın ruhsat denetimini erteletir; aynı durumdaki diğer esnafa erteleme uygulanmaz. Karşılaştırma, hizmetin kime ve hangi kurala göre verildiğine bakar.\n\nBu bilgilere göre iki ilçenin uygulamaları karşılaştırıldığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?", "choices": ["İki ilçe de tanıdık kişiye ayrıcalık tanıdığı için aynı hukuk örneğidir.", "Güneyde kurallı hizmet, kuzeyde tanıdığa ayrıcalık vardır.", "Kuzey ertelemesi sosyal devletin fırsat hizmeti, güney kursu keyfî işlemdir.", "İki uygulamada da ne kural ne hizmet kanıtı bulunur."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tanıdık ayrıcalığı yalnız kuzeyde yazılır; güney herkese aynı koşulu uygular.", "Doğru; güneyde kurs aynı şartla sunulur; kuzeyde yalnız tanıdık esnafın denetimi ertelenir.", "Yönler ters bağlanmıştır; kurs sosyal ve kurallı, erteleme keyfî işlemdir.", "Güneyde hem kurs hem yönetmelik kanıtı açıkça vardır."], "explanation": "Karşılaştırma ilçe ilçe yapılır. Güney, meslek kursunu yönetmelikteki eşit koşulla sunar. Kuzey, denetimi tanıdık esnafa erteler. Ters bağlama ve “ikisi de aynı” yargısı metne uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q033", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a6d3fddee244a0a2503af65e9f06e3f2f87fa4616607696e7e52c886afc25ef2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q034", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f08", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Çift kanıt tek ilçeden seçilir. Komşu ilçenin olumsuz çifti güçlü çeldiricidir; metin sınırı korunur.", "question": "İki ilçenin uygulaması yan yana okunur. Güney ilçesinde kamu kurumu, iş kazası geçirenlere meslek kursu açar. Kurs şartları yönetmelikte yayımlanır ve herkes aynı koşulla başvurur. Kuzey ilçesinde bir müdür, tanıdığı esnafın ruhsat denetimini erteletir; aynı durumdaki diğer esnafa erteleme uygulanmaz. Karşılaştırma, hizmetin kime ve hangi kurala göre verildiğine bakar.\n\nBuna göre Güney ilçesindeki kursun aynı olayda iki nitelik taşıdığını gösteren kanıt çifti aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Tanıdık esnafın denetlenmemesi ve diğer esnafın dışlanması", "Kursun sözlü emirle açılması ve şartların gizli tutulması", "Yalnız nakdî yardım yapılması ve yargı yolunun kapatılması", "Meslek kursu ve herkes için yayımlanmış eşit başvuru şartı"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bu çift kuzeydeki kişiye göre işlemdir, güney kursunun iki yönü değildir.", "Metin güney kursunu sözlü ve gizli açmaz.", "Nakdî yardım ve kapalı yargı yolu güney paragrafında yoktur.", "Doğru; kurs meslek edindiren hizmet, eşit başvuru şartı kurala bağlı uygulama kanıtıdır."], "explanation": "Aynı olay iki sütun gibi okunur. Meslek kursu sosyal devlet kanıtıdır. Şartların yönetmelikte ve herkese aynı olması hukuk devleti kanıtıdır. Kuzey ayrıcalığı, gizli emir ve kapalı yargı bu çifti kurmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q034", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3ac829384954e532b92a5b344189a3c58fea322eeb61d6574dfcf700d03af66c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q035", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f09", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "İki uygulama aynı haberde karşılaştırılır. Ortak yardım sanılan çeldirici sosyal devleti daraltır.", "question": "Sınıf gazetesi deprem sonrası iki kamu uygulamasını yazar. Devlet, çadır kentte ücretsiz sağlık çadırı kurar ve temel ilaçları ortak listeden dağıtır. Hasar tespitine itiraz eden yurttaşların dilekçeleri numaralanır, süre içinde yazılı yanıt verilir. Gazete, bu uygulamaların hakların korunmasına katkısını sorar. Metin dayanışmayı ortak vatandaşlık anlayışıyla ilişkilendirir; kişi veya parti adı vermez.\n\nGazeteye göre sağlık çadırı ve dilekçe yanıtı uygulamalarıyla ilgili aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?", "choices": ["Sağlık çadırı sosyal hizmet, süreli yazılı yanıt hukuk güvencesidir.", "İki uygulama da yönetici istediğinde verilen ve yazılı başvuru yolu bulunmayan nakdî yardımdır.", "Sağlık çadırı keyfî ceza, dilekçe yanıtı inanç yasağıdır.", "İkisi de çoğunluğun temel hakları kaldırmasına örnektir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ücretsiz sağlık hizmeti sosyal, dilekçenin numaralanıp süresinde yanıtlanması hukuk yönüdür.", "Sağlık çadırı ve dilekçe yanıtı nakdî yardım değildir; dilekçelerin numaralanması yazılı başvuru yolunu gösterir.", "Çadır ceza değildir; dilekçe yanıtı inanç yasağı değildir.", "Hak kaldırma gazete metninde yoktur; uygulamalar hakkı kullanmaya dönüktür."], "explanation": "Sağlık çadırı ve ortak ilaç listesi fırsat ve hizmet olarak sosyal devleti gösterir. Numaralı dilekçe ve süreli yazılı yanıt itiraz yoludur, hukuk devletidir. Nakdî yardım, ceza, inanç yasağı ve hak kaldırma metne eklenmiştir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q035", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7ef0892471cb61b821f4bc1c88b329f83f9cce8da262ee8e448c4e4deed010dd", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q036", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f09", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "Yorum sorusu kanıtla sınırı birlikte ister. Hak korumasını çoğunluğa bağlayan çeldirici demokratik devlet yanılgısıdır.", "question": "Sınıf gazetesi deprem sonrası iki kamu uygulamasını yazar. Devlet, çadır kentte ücretsiz sağlık çadırı kurar ve temel ilaçları ortak listeden dağıtır. Hasar tespitine itiraz eden yurttaşların dilekçeleri numaralanır, süre içinde yazılı yanıt verilir. Gazete, bu uygulamaların hakların korunmasına katkısını sorar. Metin dayanışmayı ortak vatandaşlık anlayışıyla ilişkilendirir; kişi veya parti adı vermez.\n\nGazete metnine göre bu iki uygulama hakların korunmasına nasıl katkı verir?", "choices": ["Haklar yalnız çoğunluk isterse korunur; metin bunu şart koşar.", "Sağlık erişimi ve yazılı itiraz yanıtı hakların kullanılmasını destekler.", "Dilekçelerin yanıtsız bırakılması ve itiraz yolunun yöneticinin isteğine bağlı tutulması hakları korur.", "Katkı, belirli bir inancın çadırda zorunlu tutulmasına bağlanır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin hak korumasını çoğunluk şartına bağlamaz.", "Doğru; metindeki çadır erişimi ve süreli yazılı yanıt, hakkın fiilen kullanılmasına kanıttır.", "Dilekçe yanıtsız bırakılmamış, süresi içinde yanıtlanmıştır; keyfî başvuru yolu hak güvencesi değildir.", "Çadırda inanç zorunluluğu yazılmaz; laiklik yanılgısı kanıtsızdır."], "explanation": "Yorum, gazetedeki iki kanıta dayanır. Ücretsiz sağlık çadırı hizmet hakkını, numaralı ve süreli yanıt itiraz hakkını kullanılabilir kılar. Çoğunluk şartı, yanıtsız dosya ve inanç zorunluluğu metinde yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q036", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ccd4a0556c0fa992e677e2fc7462ded27fd010726d671903b2207274e1728950", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q037", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f09", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "Yorum, metindeki ilişkiye sadık kalmalıdır. Propaganda çeldiricisi kapsam aşımıdır; iki metin izi birlikte okunur.", "question": "Sınıf gazetesi deprem sonrası iki kamu uygulamasını yazar. Devlet, çadır kentte ücretsiz sağlık çadırı kurar ve temel ilaçları ortak listeden dağıtır. Hasar tespitine itiraz eden yurttaşların dilekçeleri numaralanır, süre içinde yazılı yanıt verilir. Gazete, bu uygulamaların hakların korunmasına katkısını sorar. Metin dayanışmayı ortak vatandaşlık anlayışıyla ilişkilendirir; kişi veya parti adı vermez.\n\nGazete metnine göre dayanışmanın ortak vatandaşlık anlayışıyla ilişkilendirilmesi aşağıdaki yorumlardan hangisini destekler?", "choices": ["Dayanışma, yalnız bir inanç grubuna sağlık çadırı kurmak demektir.", "Ortak vatandaşlık, tanıdık yurttaşın dilekçesinin öne alınmasını ister.", "Hizmet ve itiraz yolu kişi veya grup ayrımı yazılmadan herkese açık tutulur.", "İlişki, parti adı yazılmadan da seçim propagandası kurulduğu anlamına gelir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metin çadırı bir inanç grubuyla sınırlamaz.", "Tanıdık dilekçeyi öne almak eşit işlem değildir; metin bunu yazmaz.", "Doğru; ortak liste ve numaralı dilekçe, ayrım yazılmadan herkes için dayanışma ve hak yolu gösterir.", "Kişi ve parti adı olmadığı hâlde propaganda çıkarmak metnin kapsamını aşar."], "explanation": "Gazete dayanışmayı ortak vatandaşlıkla ilişkilendirir ve kişi veya parti adı vermez. Ortak ilaç listesi ile numaralı dilekçe herkese açık yolu gösterir. İnanç sınırı, tanıdık önceliği ve propaganda metinden çıkmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q037", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "eb8e0395bddfbb637bea91d2d2a5487d9372154a19f0fcfc030916b8b8914f63", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q038", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f09", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "Olumsuz kök, üç geçerli yorumu eleyip kapsam aşımını seçtirir. Parti vaadi yakın ama kanıtsızdır.", "question": "Sınıf gazetesi deprem sonrası iki kamu uygulamasını yazar. Devlet, çadır kentte ücretsiz sağlık çadırı kurar ve temel ilaçları ortak listeden dağıtır. Hasar tespitine itiraz eden yurttaşların dilekçeleri numaralanır, süre içinde yazılı yanıt verilir. Gazete, bu uygulamaların hakların korunmasına katkısını sorar. Metin dayanışmayı ortak vatandaşlık anlayışıyla ilişkilendirir; kişi veya parti adı vermez.\n\nBu gazete metnine göre aşağıdaki yorumlardan hangisi __çıkarılamaz__?", "choices": ["Sağlık çadırı bir partinin seçim vaadinin gerçekleşmesidir.", "Ücretsiz sağlık çadırı sosyal devlet yönü taşır.", "Süreli yazılı yanıt hukuk devleti yönü taşır.", "İki uygulama hakların kullanılmasına katkı olarak yorumlanabilir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin partiye veya seçim vaadine ilişkin bir kanıt içermez.", "Sağlık çadırı metinde sosyal hizmet olarak durur, çıkarılabilir.", "Numaralı ve süreli yanıt hukuk güvencesi olarak yorumlanabilir.", "Gazete hak katkısını sorduğu için bu yorum metinle uyumludur."], "explanation": "Çıkarım sınırı metindeki kanıttır. Sağlık hizmeti, yazılı itiraz ve hak katkısı metinden yorumlanabilir. Parti vaadi metinde yoktur; kişi veya parti adı verilmediği de ayrıca yazılır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q038", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c693ad4707c975a9a8fd6cf2d8e1034b48a4aa5bff0006268bdff76f76ac78f1", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q039", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f10", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "Tanım, olumsuz ve olumlu parçaları birlikte taşır. Irkçılık çeldiricisi metnin reddettiği anlamdır.", "question": "Okul radyosundaki metin, Atatürk milliyetçiliğini ırk üstünlüğü olarak tanımlamaz. Metin bu bağlılığı bağımsızlık, ortak vatandaşlık ve çağdaş uygarlık hedefiyle açıklar. Farklı illerden gelen öğrenciler aynı kamu okuluna eşit koşullarla kaydolur. Bayram törenine katılım gönüllüdür ve katılmayan öğrenci cezalandırılmaz. Metin, hakların herkes için korunmasını bu bağlılığın yanında ele alır.\n\nRadyo metnine göre Atatürk milliyetçiliğine bağlılık nasıl yorumlanmalıdır?", "choices": ["Bir soy grubunu diğerlerinden üstün tutan ve hakları soya göre dağıtan bir anlayış olarak", "Ortak vatandaşlığı ve çağdaşlaşmayı esas alan bir bağlılık olarak", "Belirli bir inancı kamu kaydının şartı yapmak olarak", "Yöneticinin istediği öğrenciyi okula almaması olarak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Irk üstünlüğü radyo metninde reddedilmiştir; bir soyu üstün tutup hakları soya bağlayan yorum Atatürk milliyetçiliğiyle uyuşmaz.", "Doğru; metin bağlılığı ırk üstünlüğü diye tanımlamaz; bağımsızlık, ortak vatandaşlık ve çağdaş uygarlık hedefiyle açıklar.", "İnanç şartı radyo metninde bağlılığın tanımı değildir.", "İstediği öğrenciyi almama eşit kayıt örneğine uymaz."], "explanation": "Metin önce yanlış tanımı kapatır: bağlılık ırk üstünlüğü değildir. Sonra bağımsızlığı, ortak vatandaşlığı ve çağdaş uygarlık hedefini sayar. İnanç şartı ve keyfî kayıt bu tanımda yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q039", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2d6994e5140aa01d922a8ebb82c343f22036442b1d94ad9ae1342f21476441b4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q040", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f10", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "Tek örnekten yorum istenir. Üç çeldirici eşitliği ayrımcılık veya çoğunluk gücü sanan yanılgılardır.", "question": "Okul radyosundaki metin, Atatürk milliyetçiliğini ırk üstünlüğü olarak tanımlamaz. Metin bu bağlılığı bağımsızlık, ortak vatandaşlık ve çağdaş uygarlık hedefiyle açıklar. Farklı illerden gelen öğrenciler aynı kamu okuluna eşit koşullarla kaydolur. Bayram törenine katılım gönüllüdür ve katılmayan öğrenci cezalandırılmaz. Metin, hakların herkes için korunmasını bu bağlılığın yanında ele alır.\n\nRadyo metnine göre farklı illerden gelen öğrencilerin eşit koşullarla kaydolması aşağıdaki yorumlardan hangisini destekler?", "choices": ["Eşit kayıt, bir inancın diğerinden üstün tutulduğunu gösterir.", "Eşit kayıt, yöneticinin listeyi istediği gibi daraltmasını ister.", "Eşit kayıt, çoğunluğun yeni gelenlerin hakkını kaldırması demektir.", "Ortak vatandaşlık, eşit okul kaydıyla hakları korur."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kayıt örneğinde inanç üstünlüğü yoktur.", "Listeyi daraltmak eşit koşulun tersidir.", "Hak kaldırma, metindeki eşit kayıt yorumuna uymaz.", "Doğru; farklı illerden gelenler aynı kayıt koşullarına sahiptir; bu ortak vatandaşlığa bağlı eşit hak kanıtıdır."], "explanation": "Eşit kayıt kanıtı, ortak vatandaşlığın okul hakkından kimseyi ayırmaması diye yorumlanır. İnanç üstünlüğü, keyfî daraltma ve çoğunluğun hak kaldırması metindeki örneğin anlamı değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q040", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cdf3ae7eb0a42265a9cad85397f7abc7c3987422c91e048c1326d6e4e7055d8c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q041", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f10", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "Gönüllülük ile ceza yokluğu birlikte yorumlanır. Zıt anlam yükleyen üç çeldirici yakın dil kullanır.", "question": "Okul radyosundaki metin, Atatürk milliyetçiliğini ırk üstünlüğü olarak tanımlamaz. Metin bu bağlılığı bağımsızlık, ortak vatandaşlık ve çağdaş uygarlık hedefiyle açıklar. Farklı illerden gelen öğrenciler aynı kamu okuluna eşit koşullarla kaydolur. Bayram törenine katılım gönüllüdür ve katılmayan öğrenci cezalandırılmaz. Metin, hakların herkes için korunmasını bu bağlılığın yanında ele alır.\n\nBuna göre törene __katılmayan__ öğrencinin cezalandırılmamasıyla ilgili hak koruması açısından aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?", "choices": ["Katılım gönüllüdür; katılmama bir hakkın kullanılması olarak cezaya bağlanmaz.", "Cezasızlık, törenin bir inancı yasakladığını gösterir.", "Cezasızlık, çoğunluk isterse katılmayanı okuldan çıkarabileceği anlamına gelir.", "Cezasızlık, yöneticinin cezayı istediği öğrenciye saklayabildiğini gösterir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin katılımı gönüllü sayar ve katılmayanı cezalandırmaz, hakkı korur.", "Metin törenin bir inancı yasakladığını yazmaz.", "Okuldan çıkarma metinde yoktur; çoğunluk şartı eklenmiştir.", "Cezayı saklamak gönüllülük kanıtının tersidir."], "explanation": "Radyo metni bayram katılımını gönüllü kılar ve cezayı reddeder. Bu, hakkın kullanılmasının yaptırıma bağlanmaması diye yorumlanır. İnanç yasağı, okuldan çıkarma ve saklı ceza metne eklenmiş çıkarımlardır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q041", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "31a93ea6e10bb06e6151303763563d6da47782d60a2da16bf14ffbbaf0bd51a8", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q042", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f10", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Olumsuz ve üst düzey yorum sorusu, üç metin içi yargıyı eleyip kanıtsız oy çıkarımını seçtirir.", "question": "Okul radyosundaki metin, Atatürk milliyetçiliğini ırk üstünlüğü olarak tanımlamaz. Metin bu bağlılığı bağımsızlık, ortak vatandaşlık ve çağdaş uygarlık hedefiyle açıklar. Farklı illerden gelen öğrenciler aynı kamu okuluna eşit koşullarla kaydolur. Bayram törenine katılım gönüllüdür ve katılmayan öğrenci cezalandırılmaz. Metin, hakların herkes için korunmasını bu bağlılığın yanında ele alır.\n\nRadyo metnine göre aşağıdaki yorumlardan hangisi metnin kapsamını aşar?", "choices": ["Bağlılık, ırk üstünlüğü olarak yorumlanmamalıdır.", "Eşit kayıt, bazı illere daha fazla oy hakkı verildiğini kanıtlar.", "Farklı illerden gelenlerin eşit şartlarda kamu okuluna kaydı ortak vatandaşlıkla ilişkilidir.", "Gönüllü tören, katılmama hakkının korunmasıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin ırk üstünlüğünü reddettiği için bu yorum kapsam içindedir.", "Doğru; metin oy hakkı farkı yazmaz, bu yorum verilen kanıtın dışındadır.", "Radyo metni eşit kayıtla ortak vatandaşlığı birlikte açıklar; bu yorum kapsam içinde kalır.", "Gönüllü tören ve cezasızlık hak koruması olarak yorumlanabilir."], "explanation": "Kapsam, metindeki üç kanıtla sınırlıdır: ırk üstünlüğünün reddi, eşit kayıt ve gönüllü tören. Oy hakkı farkı hiçbir cümlede yoktur. Diğer üç yorum metindeki kanıta dayanır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q042", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f845df478a34f0702ff19688994412b59f18ec01d2d4403223356ce7d72bd2d4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q043", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f11", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Tek pano olayı yorumlanır. Yönetici isteği çeldiricisi hukuk devleti yanılgısıdır ve metne terstir.", "context": "Kent müzesindeki pano üç kısa olay gösterir. Bir yurttaş, belediye kararının gerekçesini dilekçeyle sorar ve yazılı cevap alır. Kamu hastanesi, acil başvuruda gelir durumuna bakmaksızın ilk tedaviyi başlatır. Okul, hiçbir öğrenciyi inancı nedeniyle törenden dışlamaz. Pano, olayın kanıtladığı niteliği ve metinde olmayan çıkarımı ayırmayı ister.", "question": "Panodaki dilekçe örneği hakların korunması açısından nasıl yorumlanır?", "choices": ["Dilekçe, yöneticinin cevap verip vermemeyi istediği anlamına gelir.", "Yazılı cevap, çoğunluk onaylarsa hakkın korunacağını gösterir.", "Gerekçe sorma ve yazılı cevap, bilgi isteme hakkını işler kılar.", "Dilekçe, belirli bir inancın belediyede zorunlu olduğunu kanıtlar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metin cevabı yönetici isteğine bırakmaz; cevap alındığını yazar.", "Çoğunluk onayı bu olayda yoktur.", "Doğru; yurttaş gerekçeyi sormuş ve yazılı yanıt almıştır; panoda ayrıca bir itiraz başvurusu anlatılmaz.", "Dilekçe olayında inanç zorunluluğu yazılmaz."], "explanation": "Pano, gerekçe soran yurttaşa yazılı cevap verildiğini anlatır. Bilgi isteme hakkının kullanımı bu işlemle görünür olur. Metin ayrıca bir itiraz süreci vermediği için bilgi talebi ile itiraz başvurusu özdeşleştirilmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q043", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a2e579e0a4cc8b8fc5c466611d0a75863622505678f9ab77817978f1648c8e58", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q044", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f11", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 5, "difficultyReason": "Üç kanıt tek yargıda birleştirilir. En üst düzeyde yanılgı etiketleri yakın durur; her olayın yönü korunur.", "context": "Kent müzesindeki pano üç kısa olay gösterir. Bir yurttaş, belediye kararının gerekçesini dilekçeyle sorar ve yazılı cevap alır. Kamu hastanesi, acil başvuruda gelir durumuna bakmaksızın ilk tedaviyi başlatır. Okul, hiçbir öğrenciyi inancı nedeniyle törenden dışlamaz. Pano, olayın kanıtladığı niteliği ve metinde olmayan çıkarımı ayırmayı ister.", "question": "Panoya göre üç olay birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki yorumlardan hangisine ulaşılır?", "choices": ["Üç olay, hakların yalnız nakdî yardımla korunduğunu gösterir.", "Üç olay, yöneticinin istediği kişiyi hizmet dışı bırakabileceğini gösterir.", "Üç olay, çoğunluğun temel hakları kaldırabildiğini kanıtlar.", "Bilgi, tedavi ve inanç özgürlüğü üç olayda korunur."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Olaylar nakdî yardım diye anlatılmaz; hizmet ve yazılı cevap vardır.", "Hizmet dışı bırakma, hastane ve okul örneklerinin tersidir.", "Hak kaldırma panoda kanıt değildir; örnekler hakkın kullanılmasıdır.", "Doğru; yazılı cevap bilgi edinmeyi, acil tedavi sağlık erişimini, dışlamama inanç özgürlüğünü destekler."], "explanation": "Pano üç kanıt verir: yazılı cevap, gelire bakılmadan acil tedavi, inanç nedeniyle dışlamama. Birlikte yorum, farklı hakların korunmasıdır. Yalnız para, keyfî dışlama ve çoğunluğun hak kaldırması bu üç olaya uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q044", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "65c17639f30916904ea79c80a30055dbedbe75d7d33c569cccf21b808b7c56c6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q045", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f11", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 5, "difficultyReason": "Her seçenek bir doğru başlangıçla aşan çıkarımı birleştirir. En üst düzey soru, çiftin iki parçasını ayrı denetmeyi ister.", "context": "Kent müzesindeki pano üç kısa olay gösterir. Bir yurttaş, belediye kararının gerekçesini dilekçeyle sorar ve yazılı cevap alır. Kamu hastanesi, acil başvuruda gelir durumuna bakmaksızın ilk tedaviyi başlatır. Okul, hiçbir öğrenciyi inancı nedeniyle törenden dışlamaz. Pano, olayın kanıtladığı niteliği ve metinde olmayan çıkarımı ayırmayı ister.", "question": "Buna göre panonun istediği “olayın kanıtladığı nitelik” ile “metinde olmayan çıkarım” ayrımı aşağıdakilerden hangisinde doğru yapılmıştır?", "choices": ["Acil tedavi sosyal hizmet kanıtıdır; tedavi bir partinin vaadi diye okunamaz.", "Dışlamama laiklik kanıtıdır; bu, ibadetin yasaklandığı çıkarımını da kanıtlar.", "Yazılı cevap hukuk kanıtıdır; bu, yöneticinin cevap zorunluluğunu kaldırdığı anlamına gelir.", "Üç olay demokratiktir; bu, çoğunluğun hakları silebildiği çıkarımını doğrular."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; acil tedavi panoda vardır, parti vaadi panoda yoktur. Kanıt ve aşan çıkarım ayrılır.", "Dışlamama inanç ayrımı yapılmadığını gösterir; ibadet yasağı çıkmaz, ikinci parça yanlıştır.", "Yazılı cevap alınmıştır; zorunluluğun kalktığı çıkarımı metne terstir.", "Üç olayı salt demokratik saymak eksiktir; hak silme çıkarımı da yanlıştır."], "explanation": "Doğru çift, panodaki acil tedaviyi sosyal hizmet kanıtı sayar ve yazılmayan parti vaadini dışlar. Diğer çiftlerin ikinci parçası ibadet yasağı, cevap zorunluluğunun kalkması veya hak silme diye kapsamı aşar ya da metne ters düşer.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e9d9fe07514ae9d1d673be91349433f9cc5819700f3cce6d01409b9c73b8f8e4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q046", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f11", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Üç kanıt tek özette korunur. Çeldiriciler aynı olayları ters yönde yazar; kısa metinle ayırt edilir.", "context": "Kent müzesindeki pano üç kısa olay gösterir. Bir yurttaş, belediye kararının gerekçesini dilekçeyle sorar ve yazılı cevap alır. Kamu hastanesi, acil başvuruda gelir durumuna bakmaksızın ilk tedaviyi başlatır. Okul, hiçbir öğrenciyi inancı nedeniyle törenden dışlamaz. Pano, olayın kanıtladığı niteliği ve metinde olmayan çıkarımı ayırmayı ister.", "question": "Panodaki üç olayı anlamı değiştirmeden özetleyen cümle hangisidir?", "choices": ["Yönetici dilekçeyi istediğinde yanıtlar; tedavi tanıdığa özeldir; tören inancı yasaklar.", "Yazılı cevap verilir; tedavi gelirden, katılım inançtan bağımsızdır.", "Üç olay yalnız nakdî yardımdır; bilgi isteme ve inanç özgürlüğü panoda yoktur.", "Çoğunluk hakları kaldırır; hastane gelir sorar; okul inancı üyelik şartı yapar."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yönetici isteği, tanıdık önceliği ve inanç yasağı panodaki üç olayın anlamını değiştirir.", "Doğru; pano gelire bakmadan acil tedavi ve inanca göre dışlamama yanında yazılı cevap örneğini içerir.", "Olaylar nakdî yardım diye yazılmaz; dilekçeyle gerekçe sorma ve inanç nedeniyle dışlamama panoda vardır.", "Hak kaldırma, gelir sorma ve inanç şartı panodaki örneklerin tersidir."], "explanation": "Özet, üç olayı olduğu gibi taşır. Gerekçe sorulup yazılı cevap alınır, acil tedavi gelire bakılmadan başlar, öğrenci inancı nedeniyle dışlanmaz. Diğer cümleler yönetici isteği, yalnız nakit veya hak kaldırma ekleyerek anlamı değiştirir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q046", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ec42e8f79b26106c319a94360aa73f1e6cfc1f111b1f8b48e5167f6caf625890", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q047", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f12", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Tek cümlenin sadık özeti sorulur. Üç çeldirici aynı yanılgının farklı biçimleridir ve kısa metinle elenir.", "context": "Özetlenecek paragraf şöyledir. Türkiye Cumhuriyeti; insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir. Demokratik olma, yönetime katılımı ve temel hakların çoğunluk kararıyla kaldırılamamasını gerektirir. Laik olma, inanca karşı olmayı değil, din ve vicdan özgürlüğünü anlatır. Sosyal olma, yalnız nakdî yardım değil, fırsat eşitliği için kamu hizmetidir. Hukuk devleti, yöneticiler dâhil herkesin hukuka bağlı olmasıdır.", "question": "Paragrafa göre laik olmanın anlamını değiştirmeden özetleyen cümle hangisidir?", "choices": ["Laik olma, kişilerin inancını açıklamasını ve her türlü ibadeti kamusal alanda yasaklamaktır.", "Laik olma, bir inancın devlet hizmetinin şartı yapılmasıdır.", "Laik olma, inancı reddetmek değil, herkesin inanç özgürlüğünü korumaktır.", "Laik olma, çoğunluğun inanç özgürlüğünü kaldırabilmesidir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Laiklik inancı ve ibadeti genel bir yasakla ortadan kaldırmaz; din ve vicdan özgürlüğünü güvenceye alır.", "İnanç şartı, özgürlük özetine uymaz.", "Doğru; paragraf laikliği inanca karşı olmak değil, din ve vicdan özgürlüğü diye tanımlar; bu cümle aynı anlamı başka sözlerle korur.", "Çoğunluğun özgürlüğü kaldırması ne laiklik ne demokratik cümleyle uyumludur."], "explanation": "Paragraf laikliği ayrıca açıklar: inanca karşı olmak değil, din ve vicdan özgürlüğüdür. Yasak, şart ve çoğunlukla kaldırma bu cümlenin anlamını değiştirir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q047", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2a1cd40608d447ead0a154ff33afc17a1b2cf61c41404ca42f60e5620524c257", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q048", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f12", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki tanım tek özette birleşir. İlk çeldirici paragrafın reddettiği iki yanılgıyı taşır.", "context": "Özetlenecek paragraf şöyledir. Türkiye Cumhuriyeti; insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir. Demokratik olma, yönetime katılımı ve temel hakların çoğunluk kararıyla kaldırılamamasını gerektirir. Laik olma, inanca karşı olmayı değil, din ve vicdan özgürlüğünü anlatır. Sosyal olma, yalnız nakdî yardım değil, fırsat eşitliği için kamu hizmetidir. Hukuk devleti, yöneticiler dâhil herkesin hukuka bağlı olmasıdır.", "question": "Bu paragrafta sosyal olma ve hukuk devleti ile ilgili cümleleri anlamı bozmadan birleştiren özet aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Sosyal olma yalnız nakdî yardımdır; hukuk devleti yöneticinin kişisel isteğidir.", "Sosyal olma ibadet iznini kaldırmaktır; hukuk devleti gizli karar almak demektir.", "İkisi de çoğunluğun temel hakları silebilmesi anlamına gelir.", "Sosyal devlet fırsatları destekler; hukuk herkes için bağlayıcıdır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Paragraf yalnız nakdî yardımı ve yönetici isteğini açıkça reddeder.", "İbadet izni ve gizli karar bu iki cümlenin konusu değildir.", "Hak silme, ne sosyal hizmet ne hukuka bağlılık özetidir.", "Doğru; fırsat eşitliğine yönelik hizmet sosyal niteliği, yönetenler dâhil hukuka bağlılık hukuk niteliğini korur."], "explanation": "Paragraf sosyal olmayı fırsat eşitliği için kamu hizmeti, hukuk devletini yöneticiler dâhil herkesin hukuka bağlılığı diye ayırır. Birleşik özet bu iki anlamı korur. Nakdî yardım, yönetici isteği ve hak silme anlamı değiştirir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q048", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a794400357bb7be1332fa4111efae4d4b58a2e00d1419e0539bd7d45e37ab9a9", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q049", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f12", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "Sınır sözcüğü “kaldırılamaz” özete taşınmalıdır. Tersine çeviren çeldirici çok yakındır.", "context": "Özetlenecek paragraf şöyledir. Türkiye Cumhuriyeti; insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir. Demokratik olma, yönetime katılımı ve temel hakların çoğunluk kararıyla kaldırılamamasını gerektirir. Laik olma, inanca karşı olmayı değil, din ve vicdan özgürlüğünü anlatır. Sosyal olma, yalnız nakdî yardım değil, fırsat eşitliği için kamu hizmetidir. Hukuk devleti, yöneticiler dâhil herkesin hukuka bağlı olmasıdır.", "question": "Paragrafa göre demokratik olmanın sınırını koruyan özet aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yurttaşlar yönetime katılır; çoğunluk kararıyla temel hakların tamamı istenildiğinde kaldırılır.", "Katılım yoktur; yöneticinin isteği demokratik karar sayılır.", "Yurttaşlar yönetime katılır; çoğunluk kararı bile temel hakları ortadan kaldıramaz.", "Katılım, belirli bir inancı açıklayanlara özgü tutulur."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Katılım kısmı uygundur ancak çoğunluğun temel hakları kaldırabileceği sonucu paragrafın sınırına aykırıdır.", "Katılım yok demek ve yönetici isteği, demokratik cümlenin anlamını değiştirir.", "Doğru; paragraf demokratik olmayı hem yönetime katılım hem de temel hakların çoğunluk kararıyla kaldırılamaması olarak tanımlar; özet bu iki parçayı korur.", "İnanç şartı bu cümlede yoktur."], "explanation": "Demokratik olma iki parçalıdır: yönetime katılım ve hakların çoğunluk kararıyla kaldırılamaması. Temel hakların çoğunlukça kaldırılabileceğini söyleyen özet bu sınırı siler. Katılımsız yönetici isteği ve inanç şartı paragrafta yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q049", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f96c6abbe3735b3875b0dd2cbb0029cc8f298dd600e0ad80a27ce6bf898d1dfd", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t13.q050", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t13.f12", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t13", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t13.n01", "objective": "SB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "Dört nitelik tek cümlede toplanır. Çeldiriciler her niteliğin ters anlamını birleştirir; bütün paragrafın sınırı korunur.", "context": "Özetlenecek paragraf şöyledir. Türkiye Cumhuriyeti; insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir. Demokratik olma, yönetime katılımı ve temel hakların çoğunluk kararıyla kaldırılamamasını gerektirir. Laik olma, inanca karşı olmayı değil, din ve vicdan özgürlüğünü anlatır. Sosyal olma, yalnız nakdî yardım değil, fırsat eşitliği için kamu hizmetidir. Hukuk devleti, yöneticiler dâhil herkesin hukuka bağlı olmasıdır.", "question": "Buna göre paragrafın tamamını anlamı değiştirmeden özetleyen ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Cumhuriyet; ırk üstünlüğü, inanç yasağı, yalnız nakdî yardım ve yönetici isteğinden oluşur.", "Cumhuriyet; parti vaadi, gizli karar, hak silme ve ibadet yasağından oluşur.", "Cumhuriyet; sınırsız çoğunluk, inanç şartı ve kanunsuz yönetici emrinden oluşur.", "Cumhuriyet; haklara, Atatürk milliyetçiliğine, katılıma, inanç özgürlüğüne, fırsatlara ve hukuka dayanır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Irk üstünlüğü, inanç yasağı, yalnız nakit ve yönetici isteği paragrafın tanımlarına terstir.", "Parti vaadi, gizli karar ve ibadet yasağı paragrafta yoktur.", "Sınırsız çoğunluk, inanç şartı ve kanunsuz emir demokratik ve hukuk cümlelerini bozar.", "Doğru; özet Cumhuriyet'in temel niteliklerini yeni bir hüküm eklemeden birlikte ifade eder."], "explanation": "Tam özet, insan hakları ve Atatürk milliyetçiliğine bağlılığı korur. Demokratik katılım ve kaldırılamayan hak, laiklikte inanç özgürlüğü, sosyal hizmet ve herkesin hukuka bağlılığı paragraftaki anlamlarıyla kalır. Diğer ifadeler yanılgı veya metin dışı unsur ekler.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.1", "S7-T13"], "taskId": "S7-T13", "sourceRecordId": "draft.s7-t13.q050", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ef78b46b7795e157190718ab5d73e2c24fc12977104bb3261b8eefb327e1eca9", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "title": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["SB.7.4.2"], "body": "Ne öğreneceğim\nDevletin bir kuralı oluşturması, yürürlükteki düzeni işletmesi ve hukuki anlaşmazlığı çözmesi arasındaki farkı öğreneceksin. Organın adı ile yaptığı işi eşleştirecek, bir akış çizelgesindeki ilişkinin emir anlamına gelip gelmediğini sorgulayacaksın. Tarihsel yetki birliğini bugünkü görev paylaşımıyla karşılaştırırken dönemin bilgisini koruyacaksın.\n\nTemel kavramlar\nYasama: Kanunları oluşturma, değiştirme ve kaldırma alanıdır. Ülkemizde bu alanın organı Türkiye Büyük Millet Meclisidir. Bir kurumun iç düzenleme yapabilmesi kanun koyma yetkisine sahip olduğu anlamına gelmez.\nYürütme: Anayasal ve kanuni düzenlemelerin hayata geçirilmesiyle ilgilidir. Bugünkü anayasal sistemde bu yetki Cumhurbaşkanına verilmiştir. Kamu hizmetini yürütmek ile ülke çapında kanun çıkarmak aynı görev değildir.\nYargı: Hukuki uyuşmazlıkları ve davaları çözme alanıdır. Yetki, millet adına bağımsızlık ve tarafsızlıkla çalışan mahkemeler tarafından kullanılır. Mahkemenin kararı bir davaya ilişkindir; genel kanun kabulü yerine geçmez.\nKuvvetler ayrılığı: Devletin temel yetki alanlarının farklı organlarda bulunmasıdır. Organlar hukuk düzeni içinde ilişki kurar fakat bu ilişki birinin diğerinin yerine bütün yetkileri kullanması demek değildir.\nKuvvetler birliği: Temel yetkilerin aynı merkezde toplanmasını anlatan kavramdır. Tarihsel bir düzen incelenirken hangi yetkilerin toplandığı ve hangi dönemden söz edildiği ayrıca belirtilmelidir.\n\nÖnce hatırla\nMillet iradesi devlet yetkisinin dayanağıdır. Organ adı, makamda bulunan kişinin adıyla aynı şey değildir. Bu konuda kişi adlarına ihtiyaç duymadan kurumların görevleri incelenebilir.\nKanun ile kurum içi yönerge farklı kapsamlar taşır. Bir binanın çalışma planı o kurumu ilgilendirir; kanun ise yetkili yasama organınca kabul edilen genel hukuki düzenlemedir.\nAnayasa'nın yedinci maddesi yasamayı, sekizinci maddesi yürütmeyi, dokuzuncu maddesi yargıyı düzenler. Bu alanları tek bir kurumun gündelik işlerine indirgememelisin.\nBir kurumun kanunu dikkate alması kanunu kendisinin çıkardığını göstermez. Aynı hukuk düzeni farklı organların farklı görevlerine dayanak olabilir.\n\nAdım adım\n1. Önce yapılan işlemi fiilinden tanı: 'kabul edildi', 'hizmete geçirildi', 'dava çözüldü' ifadeleri farklı görevleri düşündürür. İşlemin adı, onu kimin yaptığına ilişkin doğru eşleştirme için başlangıçtır.\n2. Ardından organı belirle. Kanun oluşturma Meclisle, genel uygulama Cumhurbaşkanının yürütme alanıyla, davadaki çözüm ise mahkemelerle ilişkilendirilir. Görev adını kişinin unvanına bakarak tahmin etme.\n3. Akış çizelgesinde kutuları ve bağlantı etiketlerini birlikte oku. Bir kanunun başka kuruma dayanak olması o kurumun emir altındaki bir daire olduğunu tek başına göstermez. Bağlantının hukuki dayanak mı, süreç sırası mı olduğu önemlidir.\n4. Tarihsel karşılaştırmada önce dönemi yaz. Cumhuriyetin başlangıcındaki Meclis merkezli düzende yasama ile yürütmenin sahipliği aynı merkezdeydi. Yürütmenin organlar eliyle kullanılmasıyla yetkinin sahipliğini birbirine karıştırma.\n5. Bugünkü düzeni tarihsel bir satırdan çıkarma. Günümüz sisteminin ayrı organlara verdiği görevleri kendi satırındaki bilgiyle oku. Karşılaştırmanın sonunda yetkilerin nerede bulunduğunu ve ne iş gördüğünü açıkla.\n6. Çözümünü organ, görev ve dayanak sırasıyla kur. Aynı cümlede iki organ geçiyorsa bunları tek organ sayma; her biri için ayrı bir işlem belirt. Kaynakta bulunmayan bir üstünlük ölçütü ekleme.\n\nÇözümlü örnek 1\nProblem: Kurmaca bir bilim merkezinin sorumlusu ziyaretçi akışını düzenlemek için görev çizelgesi hazırlıyor. Bir öğrenci bunu ülke genelinde geçerli yeni kanun olarak görüyor. Bu görüş nasıl incelenir?\nÇözüm 1: Önce düzenlemenin kapsamını belirle: görev çizelgesi bilim merkezinin günlük çalışmasına yöneliktir.\nÇözüm 2: Kurumun kendi çalışmasını planlaması kanun kabul eden yasama organı olduğu anlamına gelmez.\nÇözüm 3: Kanunun oluşmasıyla kurumun günlük düzeni ayrı işlemlerdir. Burada merkez sorumlusunun kanun koyma yetkisi bulunduğuna ilişkin veri yoktur.\n\nÇözümlü örnek 2\nProblem: Kurmaca bir kamu birimi mevcut düzenlemeye göre arşiv hizmetini yürütüyor. Bir kişi kendisine ait evrakın hukuka aykırı tutulduğunu düşünüp dava açıyor. İki işlemi nasıl ayırırsın?\nÇözüm 1: Arşiv hizmetinin yürütülmesi uygulama alanındadır; önceden belirlenmiş düzen günlük işleyişe geçirilir.\nÇözüm 2: Dava, hukuki uyuşmazlığın incelenmesidir. Bu inceleme yargı alanına girer.\nÇözüm 3: İşlemlerin aynı evrakla ilgili olması onları özdeş kılmaz. Hizmet ile dava çözümü farklı organların görevleridir; karşılaştırma konu nesnesiyle değil işlevle yapılır.\n\nÇözümlü örnek 3\nProblem: Kurmaca bir çizelgede 'kanuni dayanak', 'hizmetin yürütülmesi' ve 'dava incelemesi' başlıkları ayrı duruyor. Kanuni dayanak hem hizmet hem dava başlığıyla ilişkilendirilmiş. Bundan iki işin aynı organ tarafından yapıldığı çıkar mı?\nÇözüm 1: İki bağlantının ortak başlangıcı hukuki dayanağı gösterir; kutuların özdeş olduğunu göstermez.\nÇözüm 2: Uygulayan birim ile davayı değerlendiren mahkeme ayrı görevler taşır. Yargısal değerlendirme kurumun istediği sonucun yazılması değildir.\nÇözüm 3: Organların ilişki kurmasıyla görevlerin tek merkezde toplanması farklı durumlardır. Çizelge okunurken kutu, bağlantı etiketi ve yapılan işlem beraber değerlendirilmelidir.\n\nSık yapılan hatalar\nAynı kanundan yararlanan kurumları aynı organ saymak: Ortak hukuki dayanak, görevlerin aynı olduğu anlamına gelmez. Kullanılan kural ile yapılan iş ayrı incelenir.\nHer kural metnini kanun olarak adlandırmak: Kurum içi çalışma düzeni ve genel yasama işlemi farklı kapsamları ifade eder. Bir metnin yazılı olması tek başına kanun olduğunu kanıtlamaz.\nBir bağlantı çizgisini açıklamasına bakmadan emir saymak: Çizgi bazen sıra, bazen dayanak, bazen başvuru ilişkisini gösterir. Etiketi okumadan yetki yorumu yapılmamalıdır.\nGeçmişe ait bir kaydı bütün dönemlerin değişmez düzeni sanmak: Tarihsel karşılaştırma yaparken kaydın dönemi ve anlattığı yetki alanı birlikte korunur.\n\nKendimi kontrol ediyorum\n1. Bir kamu biriminin kanunla belirlenmiş hizmeti başlatması hangi işlev alanını düşündürür?\nCevap: Uygulama alanını, yani yürütmeyi düşündürür. Kanunun önceden var olması, yeni bir kanun kabulünden farklı bir işlem yapıldığını gösterir.\n2. Bir kişi hakkıyla ilgili dava açtığında davayı değerlendiren organ hangi işlevi yerine getirir?\nCevap: Hukuki uyuşmazlığın çözümlenmesi yargı işlevidir. Başvurunun amacı bir kanun teklifini kabul ettirmek değil, hukuki korunmaya ulaşmaktır.\n3. Tarihsel bir belgede iki yetkinin aynı merkezde olduğu yazılıysa bugünkü kurumları açıklamak için ne ek bilgi gerekir?\nCevap: Bugünkü anayasal görev dağılımı gerekir. Tarihsel kayıt kendi dönemini açıklar; güncel organların eşleştirmesi o kayıttan otomatik çıkarılmaz.\n\nÖzet\nDevletin temel işlevlerini anlamak için önce işlemi, sonra yetkili organı belirlemelisin. Meclis kanun oluşturur; Cumhurbaşkanı yürütme alanını kullanır; mahkemeler davaları hukuki ölçütlerle değerlendirir. Ayrılık veya birlik karşılaştırmasında dönem ve yetki alanı korunur. Organlar aynı hukuk düzeni içinde ilişki kurabilse de yapılan işler tek bir görev hâline gelmez.\n\nKendin dene\nKurmaca bir belge hazırladığını düşün. Belgede yeni genel kural oluşturma, bu kurala göre bir hizmet başlatma ve hakla ilgili bir davayı değerlendirme işlemleri ayrı cümlelerle anlatılsın. Her cümlenin yanına işlevini yaz. Kişilerin adını veya güncel bir tartışmayı kullanmadan bu üç işin neden ayrı olduğunu kendi sözcüklerinle açıkla. İstersen bir arkadaşının örneğiyle karşılaştır; ortak nesnelerin görevleri aynı yapmadığını tartış.\n\nGörsel notu\nGörseldeki tabloyu incele. Öğretici çizelge, işlevin tanınmasında hangi sorunun sorulacağını ve hangi ayrımın korunacağını gösterir. Her satırı okuduktan sonra kendi kurmaca örneğini ekleyebilirsin. Örnek verirken kurumun adı yerine yaptığı işi önce söyle; ardından organla eşleştirerek açıklamanın tutarlılığını denetle.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Devletin bir kuralı oluşturması, yürürlükteki düzeni işletmesi ve hukuki anlaşmazlığı çözmesi arasındaki farkı öğreneceksin. Organın adı ile yaptığı işi eşleştirecek, bir akış çizelgesindeki ilişkinin emir anlamına gelip gelmediğini sorgulayacaksın. Tarihsel yetki birliğini bugünkü görev paylaşımıyla karşılaştırırken dönemin bilgisini koruyacaksın.", "keyConcepts": ["Yasama: Kanunları oluşturma, değiştirme ve kaldırma alanıdır. Ülkemizde bu alanın organı Türkiye Büyük Millet Meclisidir. Bir kurumun iç düzenleme yapabilmesi kanun koyma yetkisine sahip olduğu anlamına gelmez.", "Yürütme: Anayasal ve kanuni düzenlemelerin hayata geçirilmesiyle ilgilidir. Bugünkü anayasal sistemde bu yetki Cumhurbaşkanına verilmiştir. Kamu hizmetini yürütmek ile ülke çapında kanun çıkarmak aynı görev değildir.", "Yargı: Hukuki uyuşmazlıkları ve davaları çözme alanıdır. Yetki, millet adına bağımsızlık ve tarafsızlıkla çalışan mahkemeler tarafından kullanılır. Mahkemenin kararı bir davaya ilişkindir; genel kanun kabulü yerine geçmez.", "Kuvvetler ayrılığı: Devletin temel yetki alanlarının farklı organlarda bulunmasıdır. Organlar hukuk düzeni içinde ilişki kurar fakat bu ilişki birinin diğerinin yerine bütün yetkileri kullanması demek değildir.", "Kuvvetler birliği: Temel yetkilerin aynı merkezde toplanmasını anlatan kavramdır. Tarihsel bir düzen incelenirken hangi yetkilerin toplandığı ve hangi dönemden söz edildiği ayrıca belirtilmelidir."], "priorKnowledge": ["Millet iradesi devlet yetkisinin dayanağıdır. Organ adı, makamda bulunan kişinin adıyla aynı şey değildir. Bu konuda kişi adlarına ihtiyaç duymadan kurumların görevleri incelenebilir.", "Kanun ile kurum içi yönerge farklı kapsamlar taşır. Bir binanın çalışma planı o kurumu ilgilendirir; kanun ise yetkili yasama organınca kabul edilen genel hukuki düzenlemedir.", "Anayasa'nın yedinci maddesi yasamayı, sekizinci maddesi yürütmeyi, dokuzuncu maddesi yargıyı düzenler. Bu alanları tek bir kurumun gündelik işlerine indirgememelisin.", "Bir kurumun kanunu dikkate alması kanunu kendisinin çıkardığını göstermez. Aynı hukuk düzeni farklı organların farklı görevlerine dayanak olabilir."], "steps": ["Önce yapılan işlemi fiilinden tanı: 'kabul edildi', 'hizmete geçirildi', 'dava çözüldü' ifadeleri farklı görevleri düşündürür. İşlemin adı, onu kimin yaptığına ilişkin doğru eşleştirme için başlangıçtır.", "Ardından organı belirle. Kanun oluşturma Meclisle, genel uygulama Cumhurbaşkanının yürütme alanıyla, davadaki çözüm ise mahkemelerle ilişkilendirilir. Görev adını kişinin unvanına bakarak tahmin etme.", "Akış çizelgesinde kutuları ve bağlantı etiketlerini birlikte oku. Bir kanunun başka kuruma dayanak olması o kurumun emir altındaki bir daire olduğunu tek başına göstermez. Bağlantının hukuki dayanak mı, süreç sırası mı olduğu önemlidir.", "Tarihsel karşılaştırmada önce dönemi yaz. Cumhuriyetin başlangıcındaki Meclis merkezli düzende yasama ile yürütmenin sahipliği aynı merkezdeydi. Yürütmenin organlar eliyle kullanılmasıyla yetkinin sahipliğini birbirine karıştırma.", "Bugünkü düzeni tarihsel bir satırdan çıkarma. Günümüz sisteminin ayrı organlara verdiği görevleri kendi satırındaki bilgiyle oku. Karşılaştırmanın sonunda yetkilerin nerede bulunduğunu ve ne iş gördüğünü açıkla.", "Çözümünü organ, görev ve dayanak sırasıyla kur. Aynı cümlede iki organ geçiyorsa bunları tek organ sayma; her biri için ayrı bir işlem belirt. Kaynakta bulunmayan bir üstünlük ölçütü ekleme."], "workedExamples": [{"title": "Genel kural ile kurum içi düzen", "problem": "Kurmaca bir bilim merkezinin sorumlusu ziyaretçi akışını düzenlemek için görev çizelgesi hazırlıyor. Bir öğrenci bunu ülke genelinde geçerli yeni kanun olarak görüyor. Bu görüş nasıl incelenir?", "solution": ["Önce düzenlemenin kapsamını belirle: görev çizelgesi bilim merkezinin günlük çalışmasına yöneliktir.", "Kurumun kendi çalışmasını planlaması kanun kabul eden yasama organı olduğu anlamına gelmez.", "Kanunun oluşmasıyla kurumun günlük düzeni ayrı işlemlerdir. Burada merkez sorumlusunun kanun koyma yetkisi bulunduğuna ilişkin veri yoktur."]}, {"title": "Uygulama ile dava çözümü", "problem": "Kurmaca bir kamu birimi mevcut düzenlemeye göre arşiv hizmetini yürütüyor. Bir kişi kendisine ait evrakın hukuka aykırı tutulduğunu düşünüp dava açıyor. İki işlemi nasıl ayırırsın?", "solution": ["Arşiv hizmetinin yürütülmesi uygulama alanındadır; önceden belirlenmiş düzen günlük işleyişe geçirilir.", "Dava, hukuki uyuşmazlığın incelenmesidir. Bu inceleme yargı alanına girer.", "İşlemlerin aynı evrakla ilgili olması onları özdeş kılmaz. Hizmet ile dava çözümü farklı organların görevleridir; karşılaştırma konu nesnesiyle değil işlevle yapılır."]}, {"title": "Bir ilişkinin anlamını okuma", "problem": "Kurmaca bir çizelgede 'kanuni dayanak', 'hizmetin yürütülmesi' ve 'dava incelemesi' başlıkları ayrı duruyor. Kanuni dayanak hem hizmet hem dava başlığıyla ilişkilendirilmiş. Bundan iki işin aynı organ tarafından yapıldığı çıkar mı?", "solution": ["İki bağlantının ortak başlangıcı hukuki dayanağı gösterir; kutuların özdeş olduğunu göstermez.", "Uygulayan birim ile davayı değerlendiren mahkeme ayrı görevler taşır. Yargısal değerlendirme kurumun istediği sonucun yazılması değildir.", "Organların ilişki kurmasıyla görevlerin tek merkezde toplanması farklı durumlardır. Çizelge okunurken kutu, bağlantı etiketi ve yapılan işlem beraber değerlendirilmelidir."]}], "commonMistakes": ["Aynı kanundan yararlanan kurumları aynı organ saymak: Ortak hukuki dayanak, görevlerin aynı olduğu anlamına gelmez. Kullanılan kural ile yapılan iş ayrı incelenir.", "Her kural metnini kanun olarak adlandırmak: Kurum içi çalışma düzeni ve genel yasama işlemi farklı kapsamları ifade eder. Bir metnin yazılı olması tek başına kanun olduğunu kanıtlamaz.", "Bir bağlantı çizgisini açıklamasına bakmadan emir saymak: Çizgi bazen sıra, bazen dayanak, bazen başvuru ilişkisini gösterir. Etiketi okumadan yetki yorumu yapılmamalıdır.", "Geçmişe ait bir kaydı bütün dönemlerin değişmez düzeni sanmak: Tarihsel karşılaştırma yaparken kaydın dönemi ve anlattığı yetki alanı birlikte korunur."], "selfCheck": [{"question": "Bir kamu biriminin kanunla belirlenmiş hizmeti başlatması hangi işlev alanını düşündürür?", "answer": "Uygulama alanını, yani yürütmeyi düşündürür. Kanunun önceden var olması, yeni bir kanun kabulünden farklı bir işlem yapıldığını gösterir."}, {"question": "Bir kişi hakkıyla ilgili dava açtığında davayı değerlendiren organ hangi işlevi yerine getirir?", "answer": "Hukuki uyuşmazlığın çözümlenmesi yargı işlevidir. Başvurunun amacı bir kanun teklifini kabul ettirmek değil, hukuki korunmaya ulaşmaktır."}, {"question": "Tarihsel bir belgede iki yetkinin aynı merkezde olduğu yazılıysa bugünkü kurumları açıklamak için ne ek bilgi gerekir?", "answer": "Bugünkü anayasal görev dağılımı gerekir. Tarihsel kayıt kendi dönemini açıklar; güncel organların eşleştirmesi o kayıttan otomatik çıkarılmaz."}], "summary": "Devletin temel işlevlerini anlamak için önce işlemi, sonra yetkili organı belirlemelisin. Meclis kanun oluşturur; Cumhurbaşkanı yürütme alanını kullanır; mahkemeler davaları hukuki ölçütlerle değerlendirir. Ayrılık veya birlik karşılaştırmasında dönem ve yetki alanı korunur. Organlar aynı hukuk düzeni içinde ilişki kurabilse de yapılan işler tek bir görev hâline gelmez.", "figureNote": "Görseldeki tabloyu incele. Öğretici çizelge, işlevin tanınmasında hangi sorunun sorulacağını ve hangi ayrımın korunacağını gösterir. Her satırı okuduktan sonra kendi kurmaca örneğini ekleyebilirsin. Örnek verirken kurumun adı yerine yaptığı işi önce söyle; ardından organla eşleştirerek açıklamanın tutarlılığını denetle."}, "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t14.tablo-kavram-kanit", "captionKey": "s7-t14.tablo-baslik-kavram", "headerKeys": ["s7-t14.baslik-kavram", "s7-t14.baslik-kanit", "s7-t14.baslik-iliski"], "rows": [[{"key": "s7-t14.kav-yasama"}, {"key": "s7-t14.kanit-madde7"}, {"key": "s7-t14.iliski-yasa"}], [{"key": "s7-t14.kav-yurutme"}, {"key": "s7-t14.kanit-madde8"}, {"key": "s7-t14.iliski-uygula"}], [{"key": "s7-t14.kav-yargi"}, {"key": "s7-t14.kanit-madde9"}, {"key": "s7-t14.iliski-coz"}], [{"key": "s7-t14.kav-birlik"}, {"key": "s7-t14.kanit-1924"}, {"key": "s7-t14.iliski-tarih"}]]}, "taskId": "S7-T14", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7b59847bbd59fb22281f91816c4450d35a3dc47e59b678e5765e25d95b71eca3", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q001", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f01", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Kök günlük bir konuşmadan yasa koyan organı ayırt ettirir; okul ve mahkeme çeldiricileri yakın ama işlevleri farklıdır.", "question": "Okul bahçesinde Deniz, Ece ve Kerem ülke kurallarının nasıl konduğunu konuşur. Deniz, herkes için bağlayıcı yasanın Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildiğini söyler. Ece, okul müdürünün yazdığı yönergenin de ülke yasası sayılacağını düşünür. Kerem, mahkemenin bir uyuşmazlığı çözmesinin yeni yasa yapmak olduğunu ileri sürer. Öğretmen, yasa yapma ile kuralı uygulama işinin aynı olmadığını hatırlatır.\n\nBu konuşmaya göre ülke için bağlayıcı yasa yapma yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?", "choices": ["Türkiye Büyük Millet Meclisine", "İldeki okul müdürlüğüne", "Mahkeme heyetine", "Mahalle muhtarına"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Anayasa'nın 7. maddesine göre yasama yetkisi Türk Milleti adına TBMM'nindir.", "Okul müdürlüğü kurumunun işlerini yürütür; ülke için kanun kabul etme yetkisi TBMM’ye aittir.", "Mahkeme uyuşmazlığı çözer; yeni bağlayıcı yasa kabul etme organı değildir.", "Muhtarlık yerel bir görevdir; kanun koyma yetkisi burada toplanmaz."], "explanation": "Metinde Deniz, herkes için bağlayıcı yasanın Mecliste kabul edildiğini söyler. Anayasa'nın 7. maddesi yasama yetkisini Türk Milleti adına TBMM'ye verir ve bu yetki devredilemez. Okul yönergesi, mahkeme kararı ve muhtarlık bu yetkinin sahibi değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q001", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8ca4ebdcdeee8ce87103f985d89d4bfe58c66248f6736fe83a9e543adf32703f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q002", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f01", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "İşlev ayırt etme sorusudur; üç yakın iş aynı cümlede geçtiği için organ ile işlev eşleştirilir.", "question": "Okul bahçesinde Deniz, Ece ve Kerem ülke kurallarının nasıl konduğunu konuşur. Deniz, herkes için bağlayıcı yasanın Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildiğini söyler. Ece, okul müdürünün yazdığı yönergenin de ülke yasası sayılacağını düşünür. Kerem, mahkemenin bir uyuşmazlığı çözmesinin yeni yasa yapmak olduğunu ileri sürer. Öğretmen, yasa yapma ile kuralı uygulama işinin aynı olmadığını hatırlatır.\n\nYasama organının temel işlevi bu metne göre hangisidir?", "choices": ["Dava çözmek", "Kanun kabul etmek", "Okul yönergesi yazmak", "Mevcut kanunu uygulamak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Dava çözmek yargının işlevidir; yasama organının kanun kabulüyle aynı işlem değildir.", "Doğru; yasama organı bağlayıcı kanunu kabul ederek yasa yapar.", "Okul yönergesi ülke yasası değildir; Ece'nin karıştırması bu yüzden yanlıştır.", "Mevcut kanunu uygulamak yürütme işlevidir; öğretmen yasa yapma ile uygulamayı ayırır."], "explanation": "Öğretmen yasa yapma ile kuralı uygulama işini ayırır. Yasama organı kanun kabul eder. Davayı karara bağlamak yargıya, uygulamak yürütmeye, okul yönergesi ise idari bir düzenlemeye girer.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q002", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "21f6a1129dc0d674b81d1ba70f7b2fff7335e6e43d65764541e79f2a84eead9c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q003", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f01", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Yanlış bir öğrenci sözü çürütülür; yetki kapsamı ile belge türü birlikte okunur.", "question": "Okul bahçesinde Deniz, Ece ve Kerem ülke kurallarının nasıl konduğunu konuşur. Deniz, herkes için bağlayıcı yasanın Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildiğini söyler. Ece, okul müdürünün yazdığı yönergenin de ülke yasası sayılacağını düşünür. Kerem, mahkemenin bir uyuşmazlığı çözmesinin yeni yasa yapmak olduğunu ileri sürer. Öğretmen, yasa yapma ile kuralı uygulama işinin aynı olmadığını hatırlatır.\n\nBuna göre Ece'nin “okul yönergesi de ülke yasasıdır” sözünün yanlış olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yönergeyi mahkeme yazdığı için", "Yönerge yalnız parklar için olduğu için", "Yönerge ülke yasası koyma yetkisi vermediği için", "Yönerge yazılı bir metin olduğu için"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metinde yönergeyi mahkemenin yazdığı bilgisi yoktur.", "Yönergenin park kuralı olduğu söylenmez; gerekçe metindeki işleve dayanmaz.", "Doğru; okul içi kuralın kapsamı, TBMM’nin ülke için kanun koyma yetkisinin yerine geçmez.", "Yasa da yazılı bir metindir; bir kuralı ülke yasası yapan, onu kabul eden organın yetkisidir."], "explanation": "Ece okul içi yönerge ile ülke yasasını aynı sayar. Ülke için bağlayıcı yasa TBMM'nin kabul ettiği kanundur. Yönerge bu yetkinin yerini tutmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q003", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ee77fc6b277074875e3e53247dc4a4bf32cbb0ce5376698c4fbe501d3e67c062", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q004", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f01", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Kavram yanılgısı doğrudan şıkta adlandırılır; yakın kurum adları çeldiricidir.", "question": "Okul bahçesinde Deniz, Ece ve Kerem ülke kurallarının nasıl konduğunu konuşur. Deniz, herkes için bağlayıcı yasanın Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildiğini söyler. Ece, okul müdürünün yazdığı yönergenin de ülke yasası sayılacağını düşünür. Kerem, mahkemenin bir uyuşmazlığı çözmesinin yeni yasa yapmak olduğunu ileri sürer. Öğretmen, yasa yapma ile kuralı uygulama işinin aynı olmadığını hatırlatır.\n\nBuna göre Kerem'in görüşü aşağıdaki ayrımlardan hangisini göz ardı eder?", "choices": ["Yasa koymak ile kuralı uygulamak arasındaki ayrımı", "Kuralı uygulamak ile genel duyuru yapmak ayrımını", "Temsilci seçmek ile görevli atamak arasındaki ayrımı", "Yasa yapmak ile uyuşmazlık çözmek ayrımını"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kerem uygulayan kurumdan değil mahkeme kararından söz eder; silinen ayrım yasama ile yargıdır.", "Mahkemenin uyuşmazlık çözümü bir duyuru veya günlük uygulama olarak anlatılmamıştır.", "Kerem’in düşüncesi organların belirlenme yoluyla değil, mahkeme işleviyle ilgilidir.", "Doğru; mahkeme uyuşmazlığı çözer, TBMM ise kanun kabul ederek yasa yapar."], "explanation": "Kerem yargı kararını yasama işlemi sanır. Metin ve öğretmen hatırlatması bu iki işi ayırır. Mahkeme yeni kanun kabul etmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q004", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e8567bc0985f6e24135a2547b8f155b6ce4fe7ea9263fa4edbd13c0fe7c3d91d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q005", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f02", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Gözlenen işlem ile işlev adı eşleştirilir; uygulama çeldiricisi metindeki Selin sözüne yakındır.", "question": "Sınıf, TBMM'nin kamuya açık parkların bakımına ilişkin bir kanun metnini görüşüp kabul etmesini izler. Nil, bu kabulün yalnızca halka yapılan bir duyuru olduğunu söyler. Tarık, metnin ancak bir mahkeme kararıyla yasa olacağını düşünür. Selin, parkı işleten kurumun kuralı uygularken aynı zamanda yeni yasa da koyduğunu ileri sürer. Öğretmen, yasama organının temel işlevinin kanun yapmak olduğunu belirtir.\n\nBuna göre TBMM'nin park bakımına ilişkin metni görüşüp kabul etmesi aşağıdaki işlevlerden hangisidir?", "choices": ["Yasa yapmak", "Uyuşmazlık çözmek", "Kanunu yerelde duyurmak", "Parkı günlük işletmek"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kanun metnini kabul etmek yasama organının yasa yapma işlevidir.", "Uyuşmazlık çözmek mahkemenin işidir; bu sahnede mahkeme kararı yoktur.", "Nil'in sandığı duyuru, kabul edilen kanunun uygulanmasına ilişkindir; metni kabul etmek duyuru değildir.", "Parkı işletmek idari bir uygulamadır; kanun kabulüyle aynı iş değildir."], "explanation": "Öğretmenin belirttiği gibi yasama organının temel işlevi kanun yapmaktır; TBMM'nin bir kanun metnini görüşüp kabul etmesi bu işlevdir. Duyurmak ve parkı işletmek uygulamaya, uyuşmazlık çözmek yargıya ait işlerdir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q005", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f7d5811da12e8c15e89d6f1d08bab437e671513719d7b1782d2bb5f51a902b20", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q006", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f02", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Organ adı sorulur; metindeki üç kişi adı çeldirici kurum sanılabilir.", "question": "Sınıf, TBMM'nin kamuya açık parkların bakımına ilişkin bir kanun metnini görüşüp kabul etmesini izler. Nil, bu kabulün yalnızca halka yapılan bir duyuru olduğunu söyler. Tarık, metnin ancak bir mahkeme kararıyla yasa olacağını düşünür. Selin, parkı işleten kurumun kuralı uygularken aynı zamanda yeni yasa da koyduğunu ileri sürer. Öğretmen, yasama organının temel işlevinin kanun yapmak olduğunu belirtir.\n\nMetne göre bu sahnede yasama organı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Parkı işleten kamu kurumu", "Türkiye Büyük Millet Meclisi", "Mahkeme", "Sınıf öğretmeni"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Parkın bakımını yapan kurum kuralları uygular; yasama organı değildir.", "Doğru; sahnede kanun metnini görüşüp kabul eden organ TBMM'dir.", "Mahkeme bu sahnede yasa koyan organ olarak gösterilmez.", "Öğretmen açıklama yapar; yasama yetkisi öğretmene ait değildir."], "explanation": "Yasama organı, yasa yapma yetkisini kullanan organdır. Metinde bu işlem TBMM tarafından yapılır. Anayasa'nın 7. maddesi de bu yetkiyi TBMM'ye verir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q006", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "25c6be20e4d42d1ceca6ccc4c9fa46bae1db19a6c8cd789a653b4d126620f8b4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q007", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f02", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki organın ürünü karıştırılır; gerekçe metindeki kabul işlemine bağlanır.", "question": "Sınıf, TBMM'nin kamuya açık parkların bakımına ilişkin bir kanun metnini görüşüp kabul etmesini izler. Nil, bu kabulün yalnızca halka yapılan bir duyuru olduğunu söyler. Tarık, metnin ancak bir mahkeme kararıyla yasa olacağını düşünür. Selin, parkı işleten kurumun kuralı uygularken aynı zamanda yeni yasa da koyduğunu ileri sürer. Öğretmen, yasama organının temel işlevinin kanun yapmak olduğunu belirtir.\n\nBu bilgilere göre Tarık'ın görüşünün geçerli olmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Park kurumu mahkeme kararıyla ülke için kanun çıkardığı için", "Kanun ancak öğretmen onaylarsa yürüdüğü için", "Yasa, mahkeme kararıyla değil TBMM'nin kabulüyle oluştuğu için", "Mahkeme yürütme organı olarak kanun kabul ettiği için"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Mahkeme uyuşmazlığı çözer; park kurumu mahkeme aracılığıyla kanun çıkarmaz.", "Öğretmen onayı yasa koyma şartı olarak verilmez.", "Doğru; yasa, TBMM'nin kanun kabul etmesiyle yapılır; mahkeme kararı yasa koymaz.", "Mahkeme yürütme organı değildir ve kanun kabul etmez; uyuşmazlığı çözer."], "explanation": "Tarık yasama işlemini yargı kararına bağlar. Sahnede yasa, Meclisin kabul ettiği metindir. Mahkeme uyuşmazlık çıktığında kanunu uygular, kanun icat etmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q007", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3e7ad7a48b6966cd09a0ea8980d246adeea09c2a7085e25eb19524d0cfb5f281", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q008", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f02", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Hedef yanılgı açıkça ayırt edilir; diğer yanılgılar bu metne ait değildir.", "question": "Sınıf, TBMM'nin kamuya açık parkların bakımına ilişkin bir kanun metnini görüşüp kabul etmesini izler. Nil, bu kabulün yalnızca halka yapılan bir duyuru olduğunu söyler. Tarık, metnin ancak bir mahkeme kararıyla yasa olacağını düşünür. Selin, parkı işleten kurumun kuralı uygularken aynı zamanda yeni yasa da koyduğunu ileri sürer. Öğretmen, yasama organının temel işlevinin kanun yapmak olduğunu belirtir.\n\nBuna göre Selin'in görüşündeki yanılgı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yargıyı Meclisin yerine koymak", "İlk yıllardaki yasama ve yürütme birliğini günümüzle aynı saymak", "Okul yönergesini anayasa saymak", "Yasayı uygulamakla yasa yapmayı aynı saymak"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Selin yargıyı değil, işleten kurumu konuşur.", "Bu metinde tarihsel sistem karşılaştırılmıyor; Selin kanunu uygulayan kurumun yeni yasa koyduğunu ileri sürüyor.", "Okul yönergesi bu sahnede yoktur.", "Doğru; kanunu uygulamak yürütmeye ilişkin bir iştir, TBMM'nin kanun kabul etmesiyle aynı değildir."], "explanation": "Selin uygulama ile yasa koymayı birleştirir. Parkı işleten kurum kabul edilmiş kanunu uygulayabilir; yeni kanun kabul etme yetkisi TBMM'dedir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q008", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c899de1e8412fdf1bb534bc63c37c4a9f1089903c8cb5dc35d74629fada6e259", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q009", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f03", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Tarihsel cümleden organ çıkarılır; günümüz kurum adları yakın çeldiricidir.", "question": "Ders notunda 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu döneminde yasama yetkisi ve yürütme kudretinin Büyük Millet Meclisinde toplandığı yazar. Aynı not, günümüzde yasa yapma, yasayı uygulama ve uyuşmazlığı çözme işlerinin ayrı işlevler olarak ele alındığını ekler. Aylin, bugün de bu üç işi yalnız Meclisin yaptığını söyler. Emre, mahkemelerin yürütmenin bir dairesi gibi çalıştığını düşünür.\n\nDers notuna göre 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu döneminde yasa yapma yetkisi nerede toplanmıştır?", "choices": ["Yalnız mahkemelerde", "Büyük Millet Meclisinde", "Yalnız okul müdürlüklerinde", "Yalnız belediye encümeninde"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Not, yasa yapma yetkisini mahkemelerde toplamaz.", "Doğru; not, yasama yetkisinin Büyük Millet Meclisinde toplandığını yazar.", "Okul müdürlüğü bu tarihsel notta geçmez.", "Belediye encümeni ülke için yasama organı olarak anılmaz."], "explanation": "Not, 1924 döneminde yasama yetkisi ile yürütme kudretinin Büyük Millet Meclisinde toplandığını söyler. Yasa yapma yetkisinin toplandığı organ bu yüzden Meclistir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q009", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "76f6c85e40c406e34a6dc781a841f0a47ac7155503fe3ec8e8fae19f04bca471", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q010", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f03", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Tarihsel cümle ile güncel ayrım aynı notta olduğu için aktarma adımı gerekir.", "question": "Ders notunda 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu döneminde yasama yetkisi ve yürütme kudretinin Büyük Millet Meclisinde toplandığı yazar. Aynı not, günümüzde yasa yapma, yasayı uygulama ve uyuşmazlığı çözme işlerinin ayrı işlevler olarak ele alındığını ekler. Aylin, bugün de bu üç işi yalnız Meclisin yaptığını söyler. Emre, mahkemelerin yürütmenin bir dairesi gibi çalıştığını düşünür.\n\nDers notuna göre Aylin'in görüşüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Günümüzde yasa yapmayı uygulama ve yargıdan ayırmaz", "1924'te mahkeme olmadığını ileri sürer", "Okulun iç yönergesini ülke çapında kanun koyma yetkisiyle aynı sayar", "Yürütmeyi yalnız belediyeye bağlar"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yasa yapmak bugün TBMM'nin işlevidir, uygulama ve uyuşmazlık çözme aynı organın işi sayılmaz.", "Aylin 1924'te mahkeme yok demez; bugünkü üç işi Meclise yükler.", "Aylin okul yönergesinden bahsetmez; günümüzde üç ayrı işlevin tek Mecliste olduğunu sanır.", "Belediye bu cümlede Aylin'in gerekçesi değildir."], "explanation": "Not, günümüzde üç işlevin ayrı ele alındığını yazar. Aylin hepsini Meclise vererek yasa yapma işlevini diğerlerinden ayıramaz. Yasama TBMM'dedir; bu, yürütme ve yargının da Mecliste olduğu anlamına gelmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q010", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3f1eb557cc73458eeb4da16c38646f49a25cf8e3dd4a8feffeeebe3b86c745eb", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q011", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f03", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Üç işlev aynı notta geçtiği için tek işlevin organı seçilir.", "question": "Ders notunda 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu döneminde yasama yetkisi ve yürütme kudretinin Büyük Millet Meclisinde toplandığı yazar. Aynı not, günümüzde yasa yapma, yasayı uygulama ve uyuşmazlığı çözme işlerinin ayrı işlevler olarak ele alındığını ekler. Aylin, bugün de bu üç işi yalnız Meclisin yaptığını söyler. Emre, mahkemelerin yürütmenin bir dairesi gibi çalıştığını düşünür.\n\nMetindeki “yasayı uygulama” işlevi hangi organın işidir?", "choices": ["Yürütmenin", "Yasama organının", "Yargının", "Okul müdürlüğünün"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yasayı uygulama yürütmenin işlevidir; yasa yapmakla aynı iş değildir.", "Yasama organı kanun kabul eder; kabul edilmiş yasayı uygulamak onun temel işlevi değildir.", "Yargının temel işlevi uyuşmazlıkları hukuka göre çözmektir; kanunların genel olarak uygulanması yürütme alanıdır.", "Okul müdürlüğü ülke yasasını uygulayan anayasal organ olarak anılmaz."], "explanation": "Not üç işi ayırır: yasa yapma, yasayı uygulama, uyuşmazlığı çözme. Yasayı uygulama yürütme işlevidir. Emre'nin mahkemeyi yürütme dairesi sayması bu ayrımı bozar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q011", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6cd8d1b6f51420e4c6039d18f7349ec67260022a4ed9443ea560290d47c6a1ba", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q012", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f03", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Yaygın yanılgı şıkta durur; metin ile anayasal işlev birlikte okunur.", "question": "Ders notunda 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu döneminde yasama yetkisi ve yürütme kudretinin Büyük Millet Meclisinde toplandığı yazar. Aynı not, günümüzde yasa yapma, yasayı uygulama ve uyuşmazlığı çözme işlerinin ayrı işlevler olarak ele alındığını ekler. Aylin, bugün de bu üç işi yalnız Meclisin yaptığını söyler. Emre, mahkemelerin yürütmenin bir dairesi gibi çalıştığını düşünür.\n\nUyuşmazlığı bağımsız çözme işlevi metne göre hangisine aittir?", "choices": ["Yürütmenin bir dairesine", "Yargı organına", "TBMM'ye", "Okul öğretmenine"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Emre'nin dediği gibi mahkemeyi yürütme dairesi saymak metindeki ayrımı siler.", "Doğru; uyuşmazlığı çözme yargı işlevidir ve bağımsız mahkemelerce kullanılır.", "TBMM kanun kabul eden yasama organıdır; uyuşmazlığı bağımsız çözme yargıya aittir.", "Öğretmen açıklama yapar; yargı yetkisi öğretmene verilmez."], "explanation": "Anayasa'nın 9. maddesine göre yargı yetkisi Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. Metin de uyuşmazlığı çözmeyi ayrı işlev sayar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q012", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "970cb40cc1b338159f0b35a297612e592d65ceb549afc2882285d97a838f57bc", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q013", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f04", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tek somut işlemden işlev adı istenir; yasa yapmak çeldiricisi yakındır.", "question": "Belediye, kabul edilmiş bir kanuna dayanarak çarşıdaki seyyar tezgâhların kaldırımda durma saatini uygular. Aynı gün komşu iki esnaf, tezgâh yerini paylaşamadığı için mahkemeye başvurur. Defne, belediyenin yasayı uyguladığını söyler. Yusuf, mahkemenin de yeni kanun çıkardığını düşünür. Elif, uyuşmazlığı çözen mahkemenin yürütmeye bağlı bir büro olduğunu ileri sürer.\n\nBuna göre belediyenin tezgâhların durma saatine ilişkin yaptığı iş aşağıdaki işlevlerden hangisidir?", "choices": ["Yeni kanun kabul etmek", "Uyuşmazlığı kesin hükme bağlamak", "Yasayı uygulamak", "Anayasa değiştirmek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yeni kanun kabul etmek TBMM'nin yasama işlevidir; belediye burada kanun metni kabul etmez.", "Kesin hüküm yargının işidir; belediye bu sahnede hüküm kurmaz.", "Doğru; kabul edilmiş kanuna dayanarak kuralı işletmek yasayı uygulamaktır.", "Anayasa değiştirmek bu sahnede yoktur ve belediyenin işi değildir."], "explanation": "Defne'nin sözü sahnedeki işle uyumludur. Belediye mevcut kanunu uygular. Yeni kanun çıkarmak ve uyuşmazlığı çözmek başka işlevlerdir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q013", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "eddf26015c6921a66372cc45f0a716ce9669cf6b5131169f5bf03a7ce198de78", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q014", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f04", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Aynı sahnedeki iki işlem yan yana durduğu için ürünleri ayırmak gerekir.", "question": "Belediye, kabul edilmiş bir kanuna dayanarak çarşıdaki seyyar tezgâhların kaldırımda durma saatini uygular. Aynı gün komşu iki esnaf, tezgâh yerini paylaşamadığı için mahkemeye başvurur. Defne, belediyenin yasayı uyguladığını söyler. Yusuf, mahkemenin de yeni kanun çıkardığını düşünür. Elif, uyuşmazlığı çözen mahkemenin yürütmeye bağlı bir büro olduğunu ileri sürer.\n\nBu metne göre Yusuf'un görüşünün kabul edilmemesinin gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Mahkeme bu olayda belediyenin yerine geçtiği için", "Tezgâh saati ancak anayasa ile konduğu için", "İki esnaf Meclise başvurduğu için", "Mahkeme uyuşmazlığı çözdüğü, kanun kabul etmediği için"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Mahkeme belediyenin yerine geçmez; ayrı bir başvuruyu görür.", "Tezgâh saatinin yalnız anayasa ile konduğu yazmaz.", "Esnaf mahkemeye başvurur, Meclise değil.", "Doğru; mahkeme yer paylaşımı uyuşmazlığını çözer, yeni kanunu ise TBMM kabul eder."], "explanation": "Yusuf yargı ürününü yasama ürünü sanır. Metinde mahkemeye gidilen konu yer paylaşımıdır. Kanun çıkarma ise TBMM'nin kabul işlemidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q014", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "66ffe4403b95ced93eac6178bf1eeda7b14b905156d7849accfb500a7750a4c5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q015", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f04", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "İlke ile kişi sözü eşleştirilir; komşu anayasa kuralı çeldiricidir.", "question": "Belediye, kabul edilmiş bir kanuna dayanarak çarşıdaki seyyar tezgâhların kaldırımda durma saatini uygular. Aynı gün komşu iki esnaf, tezgâh yerini paylaşamadığı için mahkemeye başvurur. Defne, belediyenin yasayı uyguladığını söyler. Yusuf, mahkemenin de yeni kanun çıkardığını düşünür. Elif, uyuşmazlığı çözen mahkemenin yürütmeye bağlı bir büro olduğunu ileri sürer.\n\nBuna göre Elif'in görüşü aşağıdaki ilkelerden hangisine uymaz?", "choices": ["Yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerde olmasına", "Kanun koyma yetkisinin TBMM’den başka organa devredilememesine", "Okul yönergesinin iç kural olmasına", "Park bakımının idari iş olmasına"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Anayasa'nın 9. maddesi yargı yetkisini bağımsız ve tarafsız mahkemelere verir.", "Bu ilke yasamayla ilgilidir; Elif’in sözü mahkemelerin yürütmeye bağlanması yanılgısını içerir.", "Okul yönergesi bu metinde yoktur.", "Park bakımı bu metinde yoktur; Elif'in sözüyle çelişen ilke yargı bağımsızlığıdır."], "explanation": "Elif yargıyı yürütmenin alt birimi sayar. Metindeki mahkeme, esnaf uyuşmazlığını çözmek için başvurulan ayrı organdır. Bu, yürütme bürosu olmak değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q015", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a225875396457924e5a1bc69cf429ba23545e64d67d7e391c8be566c45c370ac", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q016", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f04", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Kanıt cümlesi ile ilgisiz ayrıntı çeldiricileri ayıklanır.", "question": "Belediye, kabul edilmiş bir kanuna dayanarak çarşıdaki seyyar tezgâhların kaldırımda durma saatini uygular. Aynı gün komşu iki esnaf, tezgâh yerini paylaşamadığı için mahkemeye başvurur. Defne, belediyenin yasayı uyguladığını söyler. Yusuf, mahkemenin de yeni kanun çıkardığını düşünür. Elif, uyuşmazlığı çözen mahkemenin yürütmeye bağlı bir büro olduğunu ileri sürer.\n\nBu metinde yürütme işlevi ile yargı işlevini ayıran kanıt hangisidir?", "choices": ["Belediyenin de mahkemenin de aynı kanuna dayanarak yeni yasa kabul etmesi", "Belediyenin kanunu uygulaması, mahkemenin uyuşmazlığı görmesi", "Mahkemenin belediye adına günlük tezgâh düzenini uygulamaya koyması", "Belediyenin esnaf uyuşmazlığını mahkeme yerine kesin hükme bağlaması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["İki kurumun aynı kanunu kullanması onları yasama organı yapmaz; yeni kanun kabulü anlatılmıyor.", "Doğru; biri kabul edilmiş kanunu işletir, diğeri yer uyuşmazlığını çözer.", "Mahkeme günlük tezgâh düzenini işletmiyor; yer paylaşımı uyuşmazlığını inceliyor.", "Yer uyuşmazlığı mahkemeye taşınmıştır; belediyenin yargı kararı verdiği söylenmiyor."], "explanation": "Aynı gün iki işlem vardır. Belediye kanunu uygular; mahkeme paylaşım uyuşmazlığına bakar. İşlev ayrımı bu iki işlemden çıkar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q016", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4e00d8e9aa0901509eed464e63d096a6c2ac7ad63cb597256907a508897a637f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q017", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f05", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Duyuru işlemi uygulama sanılabilir ya da yasa yapma sanılabilir; ikisi ayrılır.", "question": "Bir ilçede su tasarrufuna ilişkin kanun yürürlüktedir. Kaymakamlık, kanundaki sınırlara göre bahçe sulama saatlerini duyurur. İki komşu, ortak kuyunun kullanımında anlaşamayınca mahkemeye gider. Mert, duyurunun yasayı uygulamak olduğunu söyler. Zeynep, mahkemenin kararının yeni yasa sayılacağını düşünür. Can, yürütmenin mahkemeye emir vererek sonucu belirlediğini ileri sürer.\n\nMetne göre kaymakamlığın bahçe sulama saatlerini duyurmasıyla yerine getirdiği işlev aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yeni su kanunu kabul etmek", "Uyuşmazlığı hükme bağlamak", "Yürürlükteki kanunu uygulamak", "Anayasa'nın 7. maddesini değiştirmek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yeni kanun kabulü TBMM'nin işidir; duyuru kanun metni kabul etmek değildir.", "Hüküm kurmak mahkemeye giden komşuların işiyle ilgilidir, duyuruyla değil.", "Doğru; kaymakamlık kanundaki sınıra göre saati duyurarak yasayı uygular.", "Madde 7'yi değiştirmek bu sahnede yoktur."], "explanation": "Mert'in sözü doğrudur. Yürürlükte bir kanun vardır; kaymakamlık onun sınırını duyurur. Bu, yasa yapmak veya mahkeme kararı vermek değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q017", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0d902b0810e927692a597e928859d6c4a6267285d96adbc6a8521e5a23f374ea", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q018", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f05", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Kararın ürünü ile kanunun ürünü ayırt edilir; sıra çeldiricisi yakındır.", "question": "Bir ilçede su tasarrufuna ilişkin kanun yürürlüktedir. Kaymakamlık, kanundaki sınırlara göre bahçe sulama saatlerini duyurur. İki komşu, ortak kuyunun kullanımında anlaşamayınca mahkemeye gider. Mert, duyurunun yasayı uygulamak olduğunu söyler. Zeynep, mahkemenin kararının yeni yasa sayılacağını düşünür. Can, yürütmenin mahkemeye emir vererek sonucu belirlediğini ileri sürer.\n\nBu bilgilere göre Zeynep'in görüşünün metne uymamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Komşular kuyu uyuşmazlığını mahkeme yerine TBMM’ye götürdüğü için", "Su kanunu mahkemece yazıldığı için", "Duyuru ancak yargı kararıyla çıktığı için", "Mahkeme kuyu uyuşmazlığını çözdüğü, kanun kabul etmediği için"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Komşular Meclise değil mahkemeye başvurmuştur; kanun kabulü ile dava çözümü ayrı işlerdir.", "Kanunu mahkemenin yazdığı bilgisi yoktur.", "Duyuruyu yargı kararına bağlamak metindeki sırayı ters çevirir.", "Doğru; mahkeme ortak kuyu uyuşmazlığını çözer, yeni yasa ise TBMM'nin kabulüyle yapılır."], "explanation": "Zeynep yargı kararını yasama işlemi sayar. Metinde mahkemenin konusu kuyu paylaşımıdır. Yasa ise zaten yürürlükteki su kanunudur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q018", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "53cb54c8cf0ad539f20dae5051259cbbefe03b975315516aa77a8f5c0816a26d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q019", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f05", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "İlke ters çevrilmiş bir şıkla birlikte okunur; iki işlem aynı metindedir.", "question": "Bir ilçede su tasarrufuna ilişkin kanun yürürlüktedir. Kaymakamlık, kanundaki sınırlara göre bahçe sulama saatlerini duyurur. İki komşu, ortak kuyunun kullanımında anlaşamayınca mahkemeye gider. Mert, duyurunun yasayı uygulamak olduğunu söyler. Zeynep, mahkemenin kararının yeni yasa sayılacağını düşünür. Can, yürütmenin mahkemeye emir vererek sonucu belirlediğini ileri sürer.\n\nVerilenlere göre Can'ın görüşünü çürüten gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yargı yetkisi bağımsız mahkemelerce kullanılır", "Yasama yetkisi mahkeme kararları için yürütmeye devredilebilir", "Kaymakamlık kanun kabul eder", "Sulama saati yargı hükmüdür"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Anayasa'nın 9. maddesi yargıyı bağımsız ve tarafsız mahkemelere bırakır; yürütme emriyle hüküm kurulmaz.", "Yasama yetkisi devredilemez; ayrıca bu iddia yargının bağımsız karar verme işlevini açıklamaz.", "Kaymakamlık bu sahnede kanun kabul etmez, duyuru yapar.", "Sulama duyurusu uygulama işidir; yargı hükmü değildir."], "explanation": "Can yargıyı yürütmeye bağlar. Metinde mahkeme, komşuların başvurusunu gören ayrı yerdir. Yürütme kanunu uygular; mahkeme sonucunu emirle yazdırmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q019", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "963e86e0a19aef115e6e08f6800523439af18fd14a1631cdbb7c444732aec9b8", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q020", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f05", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Aynı paragrafta üç iş vardır; doğru olay seçilir.", "question": "Bir ilçede su tasarrufuna ilişkin kanun yürürlüktedir. Kaymakamlık, kanundaki sınırlara göre bahçe sulama saatlerini duyurur. İki komşu, ortak kuyunun kullanımında anlaşamayınca mahkemeye gider. Mert, duyurunun yasayı uygulamak olduğunu söyler. Zeynep, mahkemenin kararının yeni yasa sayılacağını düşünür. Can, yürütmenin mahkemeye emir vererek sonucu belirlediğini ileri sürer.\n\nBu metinde yargı işlevini gösteren olay hangisidir?", "choices": ["Kanuna göre sulama saatlerini duyurup uygulanmasını sağlamak", "Ortak kuyu uyuşmazlığının mahkemeye gitmesi", "Su kanununun daha önce kabul edilmesi", "Kaymakamlığın su tasarrufu için yeni kanun kabul etmesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kanun sınırlarına uygun duyuru yürütme uygulamasıdır; uyuşmazlık çözme değildir.", "Doğru; anlaşmazlığın mahkemeye götürülmesi uyuşmazlığı çözme işlevine örnektir.", "Kanunun kabulü yasama işlevidir; bu cümlede kabul anı anlatılmaz.", "Kaymakamlık yeni kanun kabul etmiyor; zaten yürürlükte olan kanunun sınırlarını duyuruyor."], "explanation": "Üç cümle üç işe ayrılabilir. Yargı işlevi, kuyu uyuşmazlığının mahkemeye gitmesiyle görünür. Duyuru yürütme, kanun kabulü yasama örneğidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q020", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "52a288c2464064dc2daf7397db482fa7f0a254c4970a73954e050642199b73b0", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q021", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f06", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Başvurunun amacı ile organ işlevi eşleştirilir.", "question": "Asya, bir kanun hükmünün kendisine haksız uygulandığını düşünerek mahkemeye başvurur. Baran, mahkemenin yürütmenin istediği sonucu yazmak zorunda olduğunu söyler. Melis, mahkemenin uyuşmazlığı Anayasa ve kanunlara göre bağımsız çözdüğünü belirtir. Arda ise mahkeme kararının TBMM'nin yeni bir yasa kabul etmesiyle aynı iş olduğunu düşünür.\n\nBuna göre Asya'nın mahkemeye başvurması aşağıdakilerden hangisine yöneliktir?", "choices": ["Yasama organının kanun kabulüne", "Yürütmenin genel duyurusuna", "Yargının uyuşmazlık çözümüne", "Belediyenin ruhsat yazısına"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Asya kanun teklifi vermez; başvuru yasa yapmak değildir.", "Genel duyuru bu metinde yoktur.", "Doğru; haksız uygulandığını düşündüğü kanun hükmü için mahkemeye gitmek yargı yoludur.", "Ruhsat yazısı metinde geçmez."], "explanation": "Asya bir kanun hükmünün uygulanmasını mahkemeye taşır. Bu, yeni yasa kabulü değil, uyuşmazlığın yargıya götürülmesidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q021", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "27ae21b80ae0f7193861ae73cf60b74467a84aae2eed472225a7d992f80c262a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q022", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f06", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "İki öğrenci cümlesi karşılaştırılır; bağlama yönü ters çevrilmiş çeldiriciler vardır.", "question": "Asya, bir kanun hükmünün kendisine haksız uygulandığını düşünerek mahkemeye başvurur. Baran, mahkemenin yürütmenin istediği sonucu yazmak zorunda olduğunu söyler. Melis, mahkemenin uyuşmazlığı Anayasa ve kanunlara göre bağımsız çözdüğünü belirtir. Arda ise mahkeme kararının TBMM'nin yeni bir yasa kabul etmesiyle aynı iş olduğunu düşünür.\n\nMetne göre Baran'ın sözünün yargı bağımsızlığına uymamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Mahkemeyi TBMM'nin komisyonu saydığı için", "Mahkemenin kararını TBMM’nin kanun kabulüne bağlı bir onay işi saydığı için", "Yürütmeyi yok saydığı için", "Mahkemeyi yürütmenin istediği sonucu yazmaya bağladığı için"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Baran mahkemeyi komisyon saymaz; yürütmenin sonucunu yazdırmak der.", "Baran’ın sözü Meclis onayına değil, yürütmenin istediği sonucu yazmaya ilişkindir.", "Baran yürütmeyi yok saymaz; tersine mahkemeyi ona bağlar.", "Doğru; mahkeme yürütmenin istediği metni yazmak zorunda değildir, uyuşmazlığı bağımsız çözer."], "explanation": "Baran yargıyı yürütmenin emrine bağlar. Melis'in cümlesi, mahkemenin Anayasa ve kanunlara göre bağımsız çözdüğünü söyler. Baran'ın sözü bu ayrıma uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q022", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cb7dd9ba526f1508947e0afed42626cb2d6993ffabe5ef8b3b787c4b9701abab", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q023", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f06", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Öğrenci cümlesi anayasa ilkesiyle eşleştirilir; ters ilke çeldiricileri yakındır.", "question": "Asya, bir kanun hükmünün kendisine haksız uygulandığını düşünerek mahkemeye başvurur. Baran, mahkemenin yürütmenin istediği sonucu yazmak zorunda olduğunu söyler. Melis, mahkemenin uyuşmazlığı Anayasa ve kanunlara göre bağımsız çözdüğünü belirtir. Arda ise mahkeme kararının TBMM'nin yeni bir yasa kabul etmesiyle aynı iş olduğunu düşünür.\n\nBuna göre Melis'in açıklaması aşağıdaki ifadelerden hangisiyle örtüşür?", "choices": ["Yargı yetkisi bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır", "Yasama yetkisi devredilebilir", "Yürütme mahkeme kararını yazar", "TBMM bireysel uyuşmazlıkları mahkemeler yerine tek başına hükme bağlar"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Anayasa'nın 9. maddesi yargı yetkisini Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelere verir.", "Anayasa'nın 7. maddesi yasama yetkisinin devredilemeyeceğini söyler.", "Yürütme mahkeme kararı yazmaz; mahkeme uyuşmazlığı çözer.", "Bireysel uyuşmazlığı hükme bağlama yargı işleviyken TBMM kanun yapar."], "explanation": "Melis, mahkemenin uyuşmazlığı Anayasa ve kanunlara göre bağımsız çözdüğünü söyler. Bu, yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerde olmasıyla örtüşür. Diğer şıklar maddeyi veya işlevi ters çevirir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q023", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2f6b45f82563fc2d1fc3445512ec2cf88bdc7a7284d3ead3271bedb955e72c26", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q024", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f06", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "İki ürünün adı metinde geçtiği için farkı kapatan şık seçilir.", "question": "Asya, bir kanun hükmünün kendisine haksız uygulandığını düşünerek mahkemeye başvurur. Baran, mahkemenin yürütmenin istediği sonucu yazmak zorunda olduğunu söyler. Melis, mahkemenin uyuşmazlığı Anayasa ve kanunlara göre bağımsız çözdüğünü belirtir. Arda ise mahkeme kararının TBMM'nin yeni bir yasa kabul etmesiyle aynı iş olduğunu düşünür.\n\nBu bilgilere göre Arda'nın görüşü aşağıdaki farklardan hangisini göz ardı eder?", "choices": ["Kanunu uygulamak ile kanuna göre duyuru yapmak farkını", "Uyuşmazlık çözmek ile kanun kabul etmek farkını", "Kanunu duyurmak ile kamu hizmetini yürütmek farkını", "Halka danışmak ile temsilci seçmek arasındaki farkı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Arda mahkeme kararını kanun kabulüyle aynı sayar; iki uygulama arasındaki farkı tartışmaz.", "Doğru; mahkeme kararı uyuşmazlığı çözer, TBMM'nin kanun kabulü ise yasa yapar.", "Konuşulan ürünler duyuru ve hizmet değildir; biri yargı kararı, diğeri yasama işlemidir.", "Asya’nın başvurusu danışma veya seçim değil, kanunun haksız uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıktır."], "explanation": "Arda iki ürünü birleştirir. TBMM kanun kabul ederek yasa yapar. Mahkeme, Asya'nın başvurusundaki uyuşmazlığı çözer. Aynı iş değillerdir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q024", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "122b17eba4683451cab7275a02872478d73450ae4a1f169476da564ba96567e6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q025", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f07", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Doğru tarih cümleleri çeldiricidir; sorulan ayrım yargı bağımsızlığıdır.", "question": "Ceyda'nın defterinde iki dönem yan yanadır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yasama ve yürütme yetkilerinin Mecliste toplandığı, günümüzde ise yasa yapmanın TBMM'ye, yasayı uygulamanın Cumhurbaşkanına, uyuşmazlığı çözmenin bağımsız mahkemelere ait olduğu yazılıdır. Onur, iki dönemin aynı sistem olduğunu söyler. İpek, bugün mahkemelerin yürütmenin emriyle karar verdiğini düşünür.\n\nİpek'in “mahkemeler yürütmenin emriyle karar verir” sözü metindeki hangi ayrıma uymaz?", "choices": ["İlk yıllarda Meclisin yasa yaptığı bilgisine", "TBMM'nin bugün yasa yapmasına", "Yargının bağımsız mahkemelerde olmasına", "İlk yıllarda yürütmenin Mecliste toplanmasına"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu bilgi tarihsel yasama cümlesidir; İpek'in sözü yargıyı yürütmeye bağlar.", "TBMM'nin bugün yasa yapması doğrudur; İpek'in sözü bu bilgiyle değil, yargının bağımsızlığıyla çelişir.", "Doğru; metin uyuşmazlığı bağımsız mahkemelere yazar; yürütme emriyle karar bu ayrıma uymaz.", "Tarihsel toplanma bilgisi doğrudur; İpek'in hatası güncel yargıyı yürütmeye bağlamaktır."], "explanation": "Defter, günümüzde uyuşmazlığı çözmeyi bağımsız mahkemelere yazar. İpek bu organı yürütmenin emrine bağlar. Tarihsel Meclis bilgisi doğru olsa da İpek'in cümlesini kurtarmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q025", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "eee1daf577af76f219fedd857a68a54a7d604ebb6525c2f7fd79f99c8315b9dc", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q026", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f08", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Şema okunur; organ adı ile ok yönü eşleştirilir.", "question": "Öğrenciler üç organın ilişkisini oklarla gösteren bir akış şeması inceler. Şemada TBMM'nin kanun kabul ettiği, bu kanunun yürütme tarafından uygulandığı ve uyuşmazlıkta bağımsız mahkemenin kanunu esas alarak karar verdiği görülür. Oklar yargıyı yürütmenin alt kutusu yapmaz. Aşağıdaki akış şemasında bu ilişki verilmiştir.\n\nŞemaya göre “yasa yapar” etiketli ok aşağıdakilerden hangisinden çıkar?", "choices": ["Yürütme kutusundan", "Bağımsız mahkeme kutusundan", "Uyuşmazlık notundan", "TBMM kutusundan"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yürütme kutusu kanunu uygular; kabul oku oradan çıkmaz.", "Mahkeme kutusu uyuşmazlığı çözer.", "Şemada ayrı bir uyuşmazlık notu kanun kabul eden organ değildir.", "Doğru; şemada yasa yapma oku TBMM'nin kanun kabul ettiği kutudan kanuna gider."], "explanation": "Şemada TBMM kanun kabul eder ve ok kanuna gider. Yürütme bu kanunu uygular; mahkeme uyuşmazlıkta kanunu esas alır. Kabul oku yürütmeden veya mahkemeden çıkmaz.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t14.akis-uc-organ", "captionKey": "s7-t14.akis-baslik-iliski", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "tbmm", "labelKey": "s7-t14.dugum-tbmm-kabul"}, {"id": "kanun", "labelKey": "s7-t14.dugum-kanun"}, {"id": "yurutme", "labelKey": "s7-t14.dugum-yurutme-uygular"}, {"id": "yargi", "labelKey": "s7-t14.dugum-yargi-cozer"}], "edges": [{"from": "tbmm", "to": "kanun", "labelKey": "s7-t14.ok-yasa-yapar"}, {"from": "kanun", "to": "yurutme", "labelKey": "s7-t14.ok-uygulamaya-esas"}, {"from": "kanun", "to": "yargi", "labelKey": "s7-t14.ok-uyusmazlikta-esas"}]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q026", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "77f5f045634d3559dfe456cd05855c0eecb0e6457fced22995b920bdb03f7da4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q027", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f08", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki ok etiketi yakındır; hedef kutu ayırt edilir.", "question": "Öğrenciler üç organın ilişkisini oklarla gösteren bir akış şeması inceler. Şemada TBMM'nin kanun kabul ettiği, bu kanunun yürütme tarafından uygulandığı ve uyuşmazlıkta bağımsız mahkemenin kanunu esas alarak karar verdiği görülür. Oklar yargıyı yürütmenin alt kutusu yapmaz. Aşağıdaki akış şemasında bu ilişki verilmiştir.\n\nŞemaya göre “uygulamaya esas olur” etiketli ok aşağıdaki işlevlerden hangisini gösterir?", "choices": ["Yürütmenin kanunu uygulamasını", "TBMM'nin mahkeme kurmasını", "Yargının yeni kanun kabul etmesini", "Okul yönergesi yazılmasını"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kanun kutusundan yürütmeye giden ok, kanunun uygulamaya esas olduğunu gösterir.", "Şemada TBMM mahkeme kurmaz.", "Yargı yeni kanun kabul etmez; kanunu uyuşmazlıkta esas alır.", "Okul yönergesi şemada yoktur."], "explanation": "Okun etiketi uygulamaya esas olmaktır ve yürütme kutusuna gider. Bu, yasa yapma okundan ayrıdır. Yargı okunun etiketi uyuşmazlıkta esas alınmaktır.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t14.akis-uc-organ", "captionKey": "s7-t14.akis-baslik-iliski", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "tbmm", "labelKey": "s7-t14.dugum-tbmm-kabul"}, {"id": "kanun", "labelKey": "s7-t14.dugum-kanun"}, {"id": "yurutme", "labelKey": "s7-t14.dugum-yurutme-uygular"}, {"id": "yargi", "labelKey": "s7-t14.dugum-yargi-cozer"}], "edges": [{"from": "tbmm", "to": "kanun", "labelKey": "s7-t14.ok-yasa-yapar"}, {"from": "kanun", "to": "yurutme", "labelKey": "s7-t14.ok-uygulamaya-esas"}, {"from": "kanun", "to": "yargi", "labelKey": "s7-t14.ok-uyusmazlikta-esas"}]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q027", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "55b82209297732ed769b01f5bb934bbac9832ba179d99b2cdc12e67d4f89cb73", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q028", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f08", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Şemada olmayan bir okun yokluğu yorumlanır; görünen etiketler çeldiricidir.", "question": "Öğrenciler üç organın ilişkisini oklarla gösteren bir akış şeması inceler. Şemada TBMM'nin kanun kabul ettiği, bu kanunun yürütme tarafından uygulandığı ve uyuşmazlıkta bağımsız mahkemenin kanunu esas alarak karar verdiği görülür. Oklar yargıyı yürütmenin alt kutusu yapmaz. Aşağıdaki akış şemasında bu ilişki verilmiştir.\n\nŞemaya göre yargının yürütmenin alt birimi gibi __gösterilmediğini__ ortaya koyan özellik aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Mahkeme kutusunun kaldırılıp uyuşmazlık çözümünün yürütmeye verilmesi", "Mahkemeye kanundan ayrı ok verilip yürütmeden emir oku çizilmemesi", "Yürütme kutusunun TBMM'nin içine çizilmesi", "Üç kutunun tek organ adıyla birleştirilmesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Mahkeme kutusu kaldırılmamıştır; kanunu esas alan ayrı bir yargı kutusu bulunur.", "Doğru; mahkeme kutusu kanundan ayrı ok alır, yürütmeden çıkan bir emir oku yoktur.", "Yürütme ayrı kutudadır; TBMM'nin içine çizilmemiştir.", "Kutular ayrı organ adları taşır; tek adla birleştirilmemiştir."], "explanation": "İlişki şeması üç işi bağlar ama yargıyı yürütmenin altına koymaz. Mahkeme kutusu kanundan ok alır. Bu, bağımsız çözme işlevini yürütme emri saymamak demektir.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t14.akis-uc-organ", "captionKey": "s7-t14.akis-baslik-iliski", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "tbmm", "labelKey": "s7-t14.dugum-tbmm-kabul"}, {"id": "kanun", "labelKey": "s7-t14.dugum-kanun"}, {"id": "yurutme", "labelKey": "s7-t14.dugum-yurutme-uygular"}, {"id": "yargi", "labelKey": "s7-t14.dugum-yargi-cozer"}], "edges": [{"from": "tbmm", "to": "kanun", "labelKey": "s7-t14.ok-yasa-yapar"}, {"from": "kanun", "to": "yurutme", "labelKey": "s7-t14.ok-uygulamaya-esas"}, {"from": "kanun", "to": "yargi", "labelKey": "s7-t14.ok-uyusmazlikta-esas"}]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q028", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "efca7ff4b2e7926fcd3862bda1b9724c1a9dab881d58ccbec3c2a4fd8ee15f87", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q029", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f08", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Aynı kaynaktan çıkan iki okun hedefi ayırt edilir.", "question": "Öğrenciler üç organın ilişkisini oklarla gösteren bir akış şeması inceler. Şemada TBMM'nin kanun kabul ettiği, bu kanunun yürütme tarafından uygulandığı ve uyuşmazlıkta bağımsız mahkemenin kanunu esas alarak karar verdiği görülür. Oklar yargıyı yürütmenin alt kutusu yapmaz. Aşağıdaki akış şemasında bu ilişki verilmiştir.\n\nŞemaya göre uyuşmazlık çıktığında kanun, aşağıdakilerden hangisinin kararına esas olur?", "choices": ["Yalnız okul müdürlüğünün", "Kanunu yeniden yazan TBMM'nin", "Bağımsız mahkemenin", "Parkı işleten kurumun"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Okul müdürlüğü şemada yoktur.", "TBMM kanunu kabul eder; uyuşmazlık oku mahkemeye gider.", "Doğru; uyuşmazlıkta esas alınır oku bağımsız mahkeme kutusuna gider.", "Park kurumu bu şemada yoktur."], "explanation": "Kanun kutusundan iki ok çıkar. Biri yürütmeye, biri mahkemeye gider. Uyuşmazlık etiketi mahkeme kutusuyla eşleşir. Mahkeme yeni kanun yazmaz, kanunu esas alarak çözer.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t14.akis-uc-organ", "captionKey": "s7-t14.akis-baslik-iliski", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "tbmm", "labelKey": "s7-t14.dugum-tbmm-kabul"}, {"id": "kanun", "labelKey": "s7-t14.dugum-kanun"}, {"id": "yurutme", "labelKey": "s7-t14.dugum-yurutme-uygular"}, {"id": "yargi", "labelKey": "s7-t14.dugum-yargi-cozer"}], "edges": [{"from": "tbmm", "to": "kanun", "labelKey": "s7-t14.ok-yasa-yapar"}, {"from": "kanun", "to": "yurutme", "labelKey": "s7-t14.ok-uygulamaya-esas"}, {"from": "kanun", "to": "yargi", "labelKey": "s7-t14.ok-uyusmazlikta-esas"}]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q029", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0e3a4df32d28bc1f115ddb08f1a458380da00c1778edfae58ab327e269c5a552", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q030", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f08", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Üç ilişki tek cümlede toplanır; her çeldirici bir oku ters bağlar.", "question": "Öğrenciler üç organın ilişkisini oklarla gösteren bir akış şeması inceler. Şemada TBMM'nin kanun kabul ettiği, bu kanunun yürütme tarafından uygulandığı ve uyuşmazlıkta bağımsız mahkemenin kanunu esas alarak karar verdiği görülür. Oklar yargıyı yürütmenin alt kutusu yapmaz. Aşağıdaki akış şemasında bu ilişki verilmiştir.\n\nŞemaya göre organlar arasındaki ilişkiyi doğru özetleyen ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yürütme kanunu kabul eder, mahkeme onu uygular", "Mahkeme yürütmenin emrini alır ve uyuşmazlığı bu emre göre çözer", "TBMM hem hüküm kurar hem kanunu işletir", "TBMM yasa yapar; yürütme uygular; mahkeme bağımsız çözer"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kabul oku TBMM'den çıkar; uygulama oku yürütmeye gider.", "Mahkemeye yürütmeden emir oku çizilmemiştir; yargı ayrı organ olarak gösterilir.", "TBMM kutusu hüküm kuran veya işleten kutu değildir.", "Doğru; üç kutu üç işlevi ayrı tutar ve oklar bu sırayı bağlar."], "explanation": "Şema tek organın her işi yaptığını çizmez. TBMM kabul eder, yürütme uygular, mahkeme uyuşmazlıkta kanunu esas alarak çözer. Özet bu üç oku birlikte okur.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t14.akis-uc-organ", "captionKey": "s7-t14.akis-baslik-iliski", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "tbmm", "labelKey": "s7-t14.dugum-tbmm-kabul"}, {"id": "kanun", "labelKey": "s7-t14.dugum-kanun"}, {"id": "yurutme", "labelKey": "s7-t14.dugum-yurutme-uygular"}, {"id": "yargi", "labelKey": "s7-t14.dugum-yargi-cozer"}], "edges": [{"from": "tbmm", "to": "kanun", "labelKey": "s7-t14.ok-yasa-yapar"}, {"from": "kanun", "to": "yurutme", "labelKey": "s7-t14.ok-uygulamaya-esas"}, {"from": "kanun", "to": "yargi", "labelKey": "s7-t14.ok-uyusmazlikta-esas"}]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q030", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0c3aeda6e917d6b977e41dd12b329e3e804cca7f60b168d81148c44adf936a12", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q031", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f09", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Sıra sorusudur; sonraki kutu ile önceki kutu karıştırılabilir.", "question": "Bir ihtiyaçtan kanun teklifine, TBMM'nin görüşmesine, yürütmenin uygulamaya koymasına ve uyuşmazlıkta yargının çözmesine uzanan bir akış şeması vardır. Şema, mahkemeyi yürütmenin bir dairesi olarak göstermez. Aşağıdaki akış şemasında işlevlerin sırası ve ayrımı açıkça verilmiştir.\n\nŞemaya göre toplumsal ihtiyaçtan sonra gelen yasama aşaması aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kanun teklifinin TBMM'de görüşülüp kabul edilmesi", "Mahkemenin toplumsal ihtiyacı yeni bir anayasa yazarak karşılaması", "Yürütmenin ihtiyaç kutusuna emir vermesi", "Uyuşmazlığın tekliften önce çözülmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ihtiyaç teklife dönüşür, teklif Mecliste görüşülür ve TBMM kabul eder.", "Kanun teklifi Mecliste görüşülür; mahkeme şemada anayasa yazan organ değildir.", "Yürütme emri ihtiyaç kutusuna gitmez.", "Uyuşmazlık kutusu uygulama kutusundan sonra gelir."], "explanation": "Şema soldan sağa değil, ok yönüne göre okunur. İhtiyaç teklife, teklif Meclis kabulüne gider. Bu kısım yasa yapma sürecidir.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t14.akis-islev-sira", "captionKey": "s7-t14.akis-baslik-sira", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "ihtiyac", "labelKey": "s7-t14.dugum-ihtiyac"}, {"id": "teklif", "labelKey": "s7-t14.dugum-teklif"}, {"id": "meclis", "labelKey": "s7-t14.dugum-meclis-kabul"}, {"id": "uygulama", "labelKey": "s7-t14.dugum-uygulama"}, {"id": "uyusmazlik", "labelKey": "s7-t14.dugum-uyusmazlik"}, {"id": "mahkeme", "labelKey": "s7-t14.dugum-mahkeme"}], "edges": [{"from": "ihtiyac", "to": "teklif", "labelKey": "s7-t14.ok-teklife-donusur"}, {"from": "teklif", "to": "meclis", "labelKey": "s7-t14.ok-gorusulur"}, {"from": "meclis", "to": "uygulama", "labelKey": "s7-t14.ok-uygulamaya"}, {"from": "uygulama", "to": "uyusmazlik", "labelKey": "s7-t14.ok-uyusmazlik-dogar"}, {"from": "uyusmazlik", "to": "mahkeme", "labelKey": "s7-t14.ok-yargi-cozer"}]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q031", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0b9e5c73d16bf927ef692b382f0058ab06abe9a5610b1c7539269c06bc4a4818", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q032", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f09", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Ardışık iki kutu işlev değiştirir; etiket okunmadan seçilirse karışır.", "question": "Bir ihtiyaçtan kanun teklifine, TBMM'nin görüşmesine, yürütmenin uygulamaya koymasına ve uyuşmazlıkta yargının çözmesine uzanan bir akış şeması vardır. Şema, mahkemeyi yürütmenin bir dairesi olarak göstermez. Aşağıdaki akış şemasında işlevlerin sırası ve ayrımı açıkça verilmiştir.\n\nŞemaya göre “uygulamaya konur” etiketli okla gösterilen iş aşağıdakilerden hangisinin işlevidir?", "choices": ["Yargının", "Yürütmenin", "Yasamanın", "Muhtarlığın"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yargı oku uyuşmazlıktan mahkemeye gider.", "Doğru; Meclis kabulünden uygulama kutusuna giden ok yürütmenin işlevidir.", "Yasama oku teklifin görüşülüp kabulüne ilişkindir; uygulamaya koyma yürütme kutusuna bağlanır.", "Muhtarlık kutusu yoktur."], "explanation": "Kabulden sonra ok uygulamaya gider. Uygulama kutusu yürütme olarak etiketlenir. Bu, kanun kabulünden sonraki işlevdir.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t14.akis-islev-sira", "captionKey": "s7-t14.akis-baslik-sira", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "ihtiyac", "labelKey": "s7-t14.dugum-ihtiyac"}, {"id": "teklif", "labelKey": "s7-t14.dugum-teklif"}, {"id": "meclis", "labelKey": "s7-t14.dugum-meclis-kabul"}, {"id": "uygulama", "labelKey": "s7-t14.dugum-uygulama"}, {"id": "uyusmazlik", "labelKey": "s7-t14.dugum-uyusmazlik"}, {"id": "mahkeme", "labelKey": "s7-t14.dugum-mahkeme"}], "edges": [{"from": "ihtiyac", "to": "teklif", "labelKey": "s7-t14.ok-teklife-donusur"}, {"from": "teklif", "to": "meclis", "labelKey": "s7-t14.ok-gorusulur"}, {"from": "meclis", "to": "uygulama", "labelKey": "s7-t14.ok-uygulamaya"}, {"from": "uygulama", "to": "uyusmazlik", "labelKey": "s7-t14.ok-uyusmazlik-dogar"}, {"from": "uyusmazlik", "to": "mahkeme", "labelKey": "s7-t14.ok-yargi-cozer"}]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q032", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9461fd6bab679b9ca5667c625efd66a1bf7568e0c78b8cc20174e64aeb8e0b97", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q033", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f09", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Son okun hedefi sorulur; süreç başındaki kutular çeldiricidir.", "question": "Bir ihtiyaçtan kanun teklifine, TBMM'nin görüşmesine, yürütmenin uygulamaya koymasına ve uyuşmazlıkta yargının çözmesine uzanan bir akış şeması vardır. Şema, mahkemeyi yürütmenin bir dairesi olarak göstermez. Aşağıdaki akış şemasında işlevlerin sırası ve ayrımı açıkça verilmiştir.\n\nŞemaya göre “Uyuşmazlık doğar” kutusundan çıkan ok aşağıdakilerden hangisine gider?", "choices": ["Toplumsal ihtiyaç kutusuna", "Kanun teklifi kutusuna", "Yargı bağımsız çözer kutusuna", "Yürütme uygular kutusunun içine"], "correct": 2, "distractorWhy": ["İhtiyaç kutusu sürecin başıdır.", "Teklif kutusu yasama aşamasıdır.", "Doğru; uyuşmazlık oku yargının bağımsız çözdüğü kutuya gider.", "Çözüm, yürütme kutusunun içine çizilmez; ayrı mahkeme kutusudur."], "explanation": "Uygulamadan uyuşmazlık doğabilir. Son ok mahkeme kutusuna gider ve yargının bağımsız çözdüğünü söyler. Yürütme kutusunun içine alınmaz.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t14.akis-islev-sira", "captionKey": "s7-t14.akis-baslik-sira", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "ihtiyac", "labelKey": "s7-t14.dugum-ihtiyac"}, {"id": "teklif", "labelKey": "s7-t14.dugum-teklif"}, {"id": "meclis", "labelKey": "s7-t14.dugum-meclis-kabul"}, {"id": "uygulama", "labelKey": "s7-t14.dugum-uygulama"}, {"id": "uyusmazlik", "labelKey": "s7-t14.dugum-uyusmazlik"}, {"id": "mahkeme", "labelKey": "s7-t14.dugum-mahkeme"}], "edges": [{"from": "ihtiyac", "to": "teklif", "labelKey": "s7-t14.ok-teklife-donusur"}, {"from": "teklif", "to": "meclis", "labelKey": "s7-t14.ok-gorusulur"}, {"from": "meclis", "to": "uygulama", "labelKey": "s7-t14.ok-uygulamaya"}, {"from": "uygulama", "to": "uyusmazlik", "labelKey": "s7-t14.ok-uyusmazlik-dogar"}, {"from": "uyusmazlik", "to": "mahkeme", "labelKey": "s7-t14.ok-yargi-cozer"}]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q033", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a114ee997f94b5877c9ca7ff6dd85dd944bed870f688b700d9aecd3db4237ae8", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q034", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f09", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Olmayan oku fark etmek gerekir; kutu sırası tek başına yetmez.", "question": "Bir ihtiyaçtan kanun teklifine, TBMM'nin görüşmesine, yürütmenin uygulamaya koymasına ve uyuşmazlıkta yargının çözmesine uzanan bir akış şeması vardır. Şema, mahkemeyi yürütmenin bir dairesi olarak göstermez. Aşağıdaki akış şemasında işlevlerin sırası ve ayrımı açıkça verilmiştir.\n\nŞemaya göre yargıyı yürütmenin dairesi sayan görüşün desteklenmemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Mahkeme kutusunu ihtiyaç kutusunun önüne aldığı için", "Kanun teklifi kutusunu silip bütün yetkiyi mahkemenin içine yerleştirdiği için", "TBMM kutusunu yürütmenin altına çizdiği için", "Mahkemeyi ayrı kutu yapıp yürütmeden emir oku koymadığı için"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Mahkeme kutusu sondadır, başa alınmaz.", "Teklif kutusu durmaktadır; yasama ve uygulama kutuları mahkemenin içine alınmamıştır.", "TBMM kutusu yürütmenin altında değildir.", "Doğru; yargı ayrı kutudadır ve ona giden ok uyuşmazlıktandır, yürütme emrinden değildir."], "explanation": "Daire saymak, mahkemeyi yürütme kutusunun içine veya emrine almak olurdu. Şema mahkemeyi ayrı tutar. Bu çizim, yargıyı yürütmeye bağlı sanma yanılgısını doğrulamaz.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t14.akis-islev-sira", "captionKey": "s7-t14.akis-baslik-sira", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "ihtiyac", "labelKey": "s7-t14.dugum-ihtiyac"}, {"id": "teklif", "labelKey": "s7-t14.dugum-teklif"}, {"id": "meclis", "labelKey": "s7-t14.dugum-meclis-kabul"}, {"id": "uygulama", "labelKey": "s7-t14.dugum-uygulama"}, {"id": "uyusmazlik", "labelKey": "s7-t14.dugum-uyusmazlik"}, {"id": "mahkeme", "labelKey": "s7-t14.dugum-mahkeme"}], "edges": [{"from": "ihtiyac", "to": "teklif", "labelKey": "s7-t14.ok-teklife-donusur"}, {"from": "teklif", "to": "meclis", "labelKey": "s7-t14.ok-gorusulur"}, {"from": "meclis", "to": "uygulama", "labelKey": "s7-t14.ok-uygulamaya"}, {"from": "uygulama", "to": "uyusmazlik", "labelKey": "s7-t14.ok-uyusmazlik-dogar"}, {"from": "uyusmazlik", "to": "mahkeme", "labelKey": "s7-t14.ok-yargi-cozer"}]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q034", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7869daa90396e22c3a13a6edb9179c50a59a73e89f9a153ecb0d1ae028412423", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q035", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f09", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Tüm zincir yorumlanır; tek kutu okuması çeldiricidir.", "question": "Bir ihtiyaçtan kanun teklifine, TBMM'nin görüşmesine, yürütmenin uygulamaya koymasına ve uyuşmazlıkta yargının çözmesine uzanan bir akış şeması vardır. Şema, mahkemeyi yürütmenin bir dairesi olarak göstermez. Aşağıdaki akış şemasında işlevlerin sırası ve ayrımı açıkça verilmiştir.\n\nŞemanın bütününe göre devletin temel işlevleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Yasa yapma, uygulama ve uyuşmazlığı çözme ayrı işlevlerdir", "Yasa yapma, uygulama ve yargı kararı aynı organın tek kutusunda toplanır", "Yargı ihtiyaç kutusunu yönetir", "Yürütme kanun kabul eder"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kutular ve oklar üç işlevi sırayla bağlar ama birleştirmez.", "Şema üç işlevi ayrı kutulara bağlar; tek organda toplanma göstermez.", "Yargı son kutudadır; ihtiyaç kutusunu yöneten ok yoktur.", "Kanun kabulü TBMM kutusundadır."], "explanation": "İhtiyaç teklife, teklif Meclis kabulüne, kabul uygulamaya, uyuşmazlık yargıya gider. Zincir ilişkiyi gösterir; işlevleri tek organa yığmaz.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t14.akis-islev-sira", "captionKey": "s7-t14.akis-baslik-sira", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "ihtiyac", "labelKey": "s7-t14.dugum-ihtiyac"}, {"id": "teklif", "labelKey": "s7-t14.dugum-teklif"}, {"id": "meclis", "labelKey": "s7-t14.dugum-meclis-kabul"}, {"id": "uygulama", "labelKey": "s7-t14.dugum-uygulama"}, {"id": "uyusmazlik", "labelKey": "s7-t14.dugum-uyusmazlik"}, {"id": "mahkeme", "labelKey": "s7-t14.dugum-mahkeme"}], "edges": [{"from": "ihtiyac", "to": "teklif", "labelKey": "s7-t14.ok-teklife-donusur"}, {"from": "teklif", "to": "meclis", "labelKey": "s7-t14.ok-gorusulur"}, {"from": "meclis", "to": "uygulama", "labelKey": "s7-t14.ok-uygulamaya"}, {"from": "uygulama", "to": "uyusmazlik", "labelKey": "s7-t14.ok-uyusmazlik-dogar"}, {"from": "uyusmazlik", "to": "mahkeme", "labelKey": "s7-t14.ok-yargi-cozer"}]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q035", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4c66cca2de2800b1c6585a8838cd270dec83c79bf752c613e78d6bddf52fab97", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q036", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f10", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "İki satır yan yanadır; doğru satır seçilmeden sütun okunursa karışır.", "question": "Karşılaştırma tablosu iki dönemi yan yana koyar. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yasama ve yürütme Mecliste toplanır. Günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde yasama TBMM'de, yürütme Cumhurbaşkanındadır; yargı bağımsız mahkemelerdedir. Aşağıdaki tabloda verilen dönem bilgileri bu ayrımı açıkça gösterir.\n\nTabloya göre Cumhuriyet'in ilk yıllarında yasama ve yürütme yetkileri aşağıdakilerden hangisinde toplanmıştır?", "choices": ["Yargıda", "Mecliste", "Yalnız Cumhurbaşkanlığında", "Yalnız belediyede"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tarihsel satır yasama ile yürütmeyi Mecliste toplar; bu yetkilerin yargıya verildiği söylenmez.", "Doğru; tabloda her iki yetki de Mecliste toplanır olarak yazılır.", "Cumhurbaşkanı sütunu günümüz satırındadır.", "Belediye tabloda yoktur."], "explanation": "Tablonun ilk satırı Cumhuriyet'in ilk yıllarıdır. Yasama sütunu Meclisi, yürütme sütunu da Mecliste toplanmayı yazar. Günümüz satırı bu bilgiyle karıştırılmaz.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t14.tablo-donem-karsilastirma", "captionKey": "s7-t14.tablo-baslik-donem", "headerKeys": ["s7-t14.baslik-donem", "s7-t14.baslik-yasama", "s7-t14.baslik-yurutme", "s7-t14.baslik-ilke"], "rows": [[{"key": "s7-t14.hucre-ilk-yillar"}, {"key": "s7-t14.hucre-yasama-meclis"}, {"key": "s7-t14.hucre-yurutme-meclis"}, {"key": "s7-t14.hucre-birlik"}], [{"key": "s7-t14.hucre-gunumuz"}, {"key": "s7-t14.hucre-yasama-tbmm"}, {"key": "s7-t14.hucre-yurutme-cb"}, {"key": "s7-t14.hucre-ayrilik"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q036", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f4dae6938b1779e606b74d9e4dbe4fa0fff8a1c3c5f28785cb013b048b10229e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q037", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f10", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Satır ve sütun birlikte okunur; yasama hücresi yakın çeldiricidir.", "question": "Karşılaştırma tablosu iki dönemi yan yana koyar. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yasama ve yürütme Mecliste toplanır. Günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde yasama TBMM'de, yürütme Cumhurbaşkanındadır; yargı bağımsız mahkemelerdedir. Aşağıdaki tabloda verilen dönem bilgileri bu ayrımı açıkça gösterir.\n\nTabloya göre günümüzde yürütme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?", "choices": ["TBMM'ye", "Bağımsız mahkemelere", "Cumhurbaşkanına", "1924 Meclisine"], "correct": 2, "distractorWhy": ["TBMM günümüz satırında yasama sütunundadır.", "Mahkemeler tablonun ilke sütununda değil, konu metninde yargı olarak anılır; yürütme sütunu Cumhurbaşkanıdır.", "Doğru; günümüz satırının yürütme hücresi Cumhurbaşkanını yazar.", "1924 Meclisi ilk satırın organıdır."], "explanation": "İkinci satır günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemidir. Yürütme hücresi Cumhurbaşkanını gösterir. Bu, Anayasa'nın 8. maddesindeki yürütme yetkisiyle örtüşür.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t14.tablo-donem-karsilastirma", "captionKey": "s7-t14.tablo-baslik-donem", "headerKeys": ["s7-t14.baslik-donem", "s7-t14.baslik-yasama", "s7-t14.baslik-yurutme", "s7-t14.baslik-ilke"], "rows": [[{"key": "s7-t14.hucre-ilk-yillar"}, {"key": "s7-t14.hucre-yasama-meclis"}, {"key": "s7-t14.hucre-yurutme-meclis"}, {"key": "s7-t14.hucre-birlik"}], [{"key": "s7-t14.hucre-gunumuz"}, {"key": "s7-t14.hucre-yasama-tbmm"}, {"key": "s7-t14.hucre-yurutme-cb"}, {"key": "s7-t14.hucre-ayrilik"}]], "highlight": [1]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q037", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "750c41ba821733bc6251f282f0e2278efda5f3fe14c6709fec225c9d34cd2ed4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q038", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f10", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Aynı sütundaki iki ilke adı yakındır; satır eşlemesi gerekir.", "question": "Karşılaştırma tablosu iki dönemi yan yana koyar. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yasama ve yürütme Mecliste toplanır. Günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde yasama TBMM'de, yürütme Cumhurbaşkanındadır; yargı bağımsız mahkemelerdedir. Aşağıdaki tabloda verilen dönem bilgileri bu ayrımı açıkça gösterir.\n\nTabloya göre “kuvvetler birliği” ilkesi aşağıdakilerden hangisinde yer alır?", "choices": ["Günümüzdeki görev ayrımı satırında", "Her iki satırda", "Yürütmenin Meclisten ayrı olduğu dönemde", "Cumhuriyet'in ilk yılları satırında"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Günümüz satırı kuvvetlerin ayrı organlara dağıtılmasını gösterir.", "İki satırın ilke hücreleri farklıdır.", "Bu ifade günümüz düzenini belirtir; kuvvetler birliğinin yazılı olduğu ilk yıllar satırı değildir.", "Doğru; birlik hücresi ilk yıllar satırındadır."], "explanation": "İlke sütunu iki dönem için ayrıdır. İlk satır kuvvetler birliği, ikinci satır kuvvetler ayrılığıdır. Birliği günümüz sanmak satır kaydırmaktır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t14.tablo-donem-karsilastirma", "captionKey": "s7-t14.tablo-baslik-donem", "headerKeys": ["s7-t14.baslik-donem", "s7-t14.baslik-yasama", "s7-t14.baslik-yurutme", "s7-t14.baslik-ilke"], "rows": [[{"key": "s7-t14.hucre-ilk-yillar"}, {"key": "s7-t14.hucre-yasama-meclis"}, {"key": "s7-t14.hucre-yurutme-meclis"}, {"key": "s7-t14.hucre-birlik"}], [{"key": "s7-t14.hucre-gunumuz"}, {"key": "s7-t14.hucre-yasama-tbmm"}, {"key": "s7-t14.hucre-yurutme-cb"}, {"key": "s7-t14.hucre-ayrilik"}]], "highlight": [0, 1]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q038", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ecd7f9c46c5c4d7af14e1f2f90d763ac64e478b30bf58b4a2556d08aaa530e3e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q039", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f10", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Karşılaştırma satırı yorumlanır; tarihsel hücre çeldirici olarak durur.", "question": "Karşılaştırma tablosu iki dönemi yan yana koyar. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yasama ve yürütme Mecliste toplanır. Günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde yasama TBMM'de, yürütme Cumhurbaşkanındadır; yargı bağımsız mahkemelerdedir. Aşağıdaki tabloda verilen dönem bilgileri bu ayrımı açıkça gösterir.\n\nTabloya göre günümüz satırının kuvvetler ayrılığını gösterdiği aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?", "choices": ["Yasama ile yürütmeyi ayrı organlara yazar", "İki yetkiyi de Meclis hücresine koyar", "Yargıyı yürütme hücresinin içine yazar", "Yasama ve yürütme hücrelerini boş bırakıp bütün yetkileri yargıda toplar"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yasama TBMM'de, yürütme Cumhurbaşkanındadır; ilke hücresi ayrılıktır.", "İki yetkiyi Mecliste toplamak ilk satırın bilgisidir.", "Yargı yürütme hücresine yazılmaz.", "Günümüz satırında yasama ve yürütme hücreleri doludur; ayrı organlar yazılmıştır."], "explanation": "Günümüz satırında yasama ve yürütme aynı organa yazılmaz. İlke hücresi kuvvetler ayrılığıdır. İlk satırdaki toplanma bugünkü satıra taşınamaz.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t14.tablo-donem-karsilastirma", "captionKey": "s7-t14.tablo-baslik-donem", "headerKeys": ["s7-t14.baslik-donem", "s7-t14.baslik-yasama", "s7-t14.baslik-yurutme", "s7-t14.baslik-ilke"], "rows": [[{"key": "s7-t14.hucre-ilk-yillar"}, {"key": "s7-t14.hucre-yasama-meclis"}, {"key": "s7-t14.hucre-yurutme-meclis"}, {"key": "s7-t14.hucre-birlik"}], [{"key": "s7-t14.hucre-gunumuz"}, {"key": "s7-t14.hucre-yasama-tbmm"}, {"key": "s7-t14.hucre-yurutme-cb"}, {"key": "s7-t14.hucre-ayrilik"}]], "highlight": [1]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q039", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "42600b9633e3fc8608454d95601a3af9736c2717e6e4dd250943b15dfb3e4005", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q040", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f10", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "İki dönemi karıştırma yanılgısı tablo kanıtıyla sınanır.", "question": "Karşılaştırma tablosu iki dönemi yan yana koyar. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yasama ve yürütme Mecliste toplanır. Günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde yasama TBMM'de, yürütme Cumhurbaşkanındadır; yargı bağımsız mahkemelerdedir. Aşağıdaki tabloda verilen dönem bilgileri bu ayrımı açıkça gösterir.\n\nTabloya göre “Bugün TBMM tüm yetkileri kullanır.” yargısıyla ilgili doğru değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Evet, tarihsel satırdaki yetki birliği günümüzde de değişmeden sürer", "Hayır, günümüz satırı yasama ile yürütmeyi ayırır", "Evet, ilke sütunu bunu söyler", "Hayır, tabloda TBMM hiç yoktur"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tarihsel satırdan günümüze değişmeden birlik sonucu çıkarılamaz; günümüz satırı organları ayırır.", "Doğru; günümüz satırında yasama TBMM'de, yürütme Cumhurbaşkanındadır.", "İlke sütunu günümüzde ayrılık yazar, tüm yetkiyi Meclise vermez.", "TBMM günümüz yasama hücresinde vardır."], "explanation": "Tüm yetkiyi bugün Meclise vermek, ilk satırı günümüz sanmaktır. Tablo günümüz satırında yürütmeyi Cumhurbaşkanına yazar. TBMM'nin yasama yetkisi durur; yürütme yetkisi bu satırda ona yazılmaz.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t14.tablo-donem-karsilastirma", "captionKey": "s7-t14.tablo-baslik-donem", "headerKeys": ["s7-t14.baslik-donem", "s7-t14.baslik-yasama", "s7-t14.baslik-yurutme", "s7-t14.baslik-ilke"], "rows": [[{"key": "s7-t14.hucre-ilk-yillar"}, {"key": "s7-t14.hucre-yasama-meclis"}, {"key": "s7-t14.hucre-yurutme-meclis"}, {"key": "s7-t14.hucre-birlik"}], [{"key": "s7-t14.hucre-gunumuz"}, {"key": "s7-t14.hucre-yasama-tbmm"}, {"key": "s7-t14.hucre-yurutme-cb"}, {"key": "s7-t14.hucre-ayrilik"}]], "highlight": [1]}, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q040", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9437dc12a5be3601edb89213932c464115f4089b54096861e060bd020082836d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q041", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f07", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Aynı defterdeki iki dönem cümlesi ayıklanır.", "question": "Ceyda'nın defterinde iki dönem yan yanadır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yasama ve yürütme yetkilerinin Mecliste toplandığı, günümüzde ise yasa yapmanın TBMM'ye, yasayı uygulamanın Cumhurbaşkanına, uyuşmazlığı çözmenin bağımsız mahkemelere ait olduğu yazılıdır. Onur, iki dönemin aynı sistem olduğunu söyler. İpek, bugün mahkemelerin yürütmenin emriyle karar verdiğini düşünür.\n\nCeyda'nın defterine göre Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki kuvvetler birliği neyi anlatır?", "choices": ["Yargının yürütmeye bağlı bir daire olup bütün kararları onun adına vermesini", "Üç işlevin bugün de Mecliste kalmasını", "Yasama ve yürütme yetkilerinin Mecliste toplanmasını", "Cumhurbaşkanının o yıllarda tek yürütme olması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Defter tarihsel yasama ve yürütmenin Mecliste toplanmasını anlatır; yargıyı yürütme dairesi yapmaz.", "Üç işlevin bugün Mecliste kaldığı Onur'un karıştırmasıdır.", "Doğru; defter ilk yıllarda yasama ve yürütme yetkilerinin Mecliste toplandığını yazar.", "Defter o yılların yürütmesini Cumhurbaşkanına ayırmaz; Mecliste toplandığını yazar."], "explanation": "Kuvvetler birliği bu notta, ilk yıllarda yasama ve yürütmenin Mecliste toplanmasıdır. Günümüz cümlesi ayrı organları yazar. İki cümle aynı sistem değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q041", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2e8b35eef29d19ad50e7c82a2a0b077ab3150fa7738bf6b28732b14ac89a566c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q042", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f07", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Üç işlev aynı cümlede olduğu için doğru organ seçilir.", "question": "Ceyda'nın defterinde iki dönem yan yanadır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yasama ve yürütme yetkilerinin Mecliste toplandığı, günümüzde ise yasa yapmanın TBMM'ye, yasayı uygulamanın Cumhurbaşkanına, uyuşmazlığı çözmenin bağımsız mahkemelere ait olduğu yazılıdır. Onur, iki dönemin aynı sistem olduğunu söyler. İpek, bugün mahkemelerin yürütmenin emriyle karar verdiğini düşünür.\n\nDeftere göre günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde yasayı uygulama kime aittir?", "choices": ["Yalnız TBMM'ye", "Bağımsız mahkemelere", "1924 Meclisine", "Cumhurbaşkanına"], "correct": 3, "distractorWhy": ["TBMM'ye yasa yapmak yazılır.", "Mahkemelere uyuşmazlığı çözmek yazılır.", "1924 Meclisi ilk yıllar cümlesindedir.", "Doğru; defter yasayı uygulamayı Cumhurbaşkanına yazar."], "explanation": "Günümüz cümlesi üç işlevi ayırır. Yasayı uygulama Cumhurbaşkanına, yasa yapma TBMM'ye, çözme bağımsız mahkemelere aittir. Anayasa'nın 8. maddesi de yürütmeyi Cumhurbaşkanına verir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q042", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "19bf5f6a6c032fe20f5af557d09c31c674c187dde4eb0b19ec691b7ab69d7e86", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q043", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f07", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Karşılaştırma sonucu kanıt sınırında tutulur; ters özetler çeldiricidir.", "question": "Ceyda'nın defterinde iki dönem yan yanadır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yasama ve yürütme yetkilerinin Mecliste toplandığı, günümüzde ise yasa yapmanın TBMM'ye, yasayı uygulamanın Cumhurbaşkanına, uyuşmazlığı çözmenin bağımsız mahkemelere ait olduğu yazılıdır. Onur, iki dönemin aynı sistem olduğunu söyler. İpek, bugün mahkemelerin yürütmenin emriyle karar verdiğini düşünür.\n\nDefterdeki bilgilere göre Onur'un görüşünün yanlış olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İlk yıllarda yetki birliği, günümüzde organ ayrımı vardır", "İki dönemde de yürütme mahkemededir", "Günümüzde üç işlev yine yalnız Meclistedir", "İlk yıllar cümlesi defterde yoktur"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; defter yasama ve yürütmenin ilk yıllardaki toplanmasını günümüzün ayrı organlarıyla karşılaştırır.", "Yürütme mahkemede diye bir kayıt yoktur.", "Günümüz cümlesi üç işlevi ayrı organlara yazar.", "İlk yıllar cümlesi defterin başındadır."], "explanation": "Onur aynı sistem der. Defter ise ilk yıllarda yasama ve yürütmenin Mecliste toplandığını, günümüzde işlevlerin ayrı organlarda olduğunu yazar. Kanıt aynı sistem sonucunu desteklemez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q043", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8afebba71675c7a951f0f9811b65bf79efdba3301a95bab11281cdb4f9423fd6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q044", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f11", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Adı verilen yanılgı metindeki iki döneme bağlanır.", "question": "Hakan, 1924 düzeninde yasama ve yürütmenin Mecliste toplandığını okuyunca bugün de aynı düzenin sürdüğünü söyler. Sena, günümüzde yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa ve kanunlara uygun kullanıldığını okur. Koray, TBMM'nin hem yasa yapıp hem mahkeme kararı verdiğini ileri sürer. Duru, organ ile işlevi eşleştirmeden konuşulduğunu fark eder.\n\nBuna göre Hakan'ın yanılgısının kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Günümüzde kanun kabulünü yürütme, uygulamayı Meclis işi sayması", "1924'te yetkilerin Mecliste toplanmasını bugünkü sistemle aynı sayması", "Yargı bağımsızlığı ile kanunun bütün kurumları bağlamasını aynı sayması", "Kanun teklifini mahkeme kararından sonra verilen duyuru sayması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Hakan günümüzdeki iki işlevi ters eşleştirmiyor; tarihsel Meclis birliğini bugünkü sistemle özdeşleştiriyor.", "Doğru; Hakan, 1924'te yetkilerin Mecliste toplanmasını bugünkü düzenle bir tutar; Sena'nın okuduğu cümle ise günümüzde yürütmenin Cumhurbaşkanında olduğunu gösterir.", "Hakan’ın hatası yargı ve kanuna bağlılık ayrımı değil, iki dönemin yönetim düzenini karıştırmasıdır.", "Hakan teklif veya duyuru sırasından söz etmez; ilk yıllardaki yetki birliğiyle bugünkü düzeni karıştırır."], "explanation": "Hakan 1924'te yasama ve yürütmenin Mecliste toplanmasını bugünkü sistem sanır. Sena'nın okuduğu cümle günümüzde yürütmenin Cumhurbaşkanında olduğunu söyler. İki düzen aynı değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q044", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f4cca2e4699c6c97f4e8e2c21dda81a5e8707557c704dd4475175ef37c5177cc", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q045", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f11", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 5, "difficultyReason": "Kanıtın desteklediği sonuç ile aşan sonuç ayrılır; iki yakın yorum vardır.", "question": "Hakan, 1924 düzeninde yasama ve yürütmenin Mecliste toplandığını okuyunca bugün de aynı düzenin sürdüğünü söyler. Sena, günümüzde yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa ve kanunlara uygun kullanıldığını okur. Koray, TBMM'nin hem yasa yapıp hem mahkeme kararı verdiğini ileri sürer. Duru, organ ile işlevi eşleştirmeden konuşulduğunu fark eder.\n\nVerilenlere göre bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Bir sistemin her zaman daha iyi olduğunu kanıtlar", "TBMM'nin mahkeme kararı verdiğini kanıtlar", "Yetkili organları belirtir, sistemleri üstünlük bakımından sıralamaz", "Yargının yürütme emriyle çalıştığını gösterir"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metin avantaj sıralaması veya her zaman daha iyi hükmü kurmaz.", "Koray bunu ileri sürer; metin mahkeme kararını TBMM'ye vermez.", "Doğru; metin işlevlerin hangi organda bulunduğunu açıklar, bir sistemin daima üstün olduğuna ilişkin ölçüt sunmaz.", "Yürütme emriyle yargı bu metnin desteklediği sonuç değildir."], "explanation": "Metin tarihsel yetki birliğiyle günümüzde yürütmenin Cumhurbaşkanına ait oluşunu ayırır. TBMM’nin mahkeme kararı verdiği iddiası organ ve işlev eşleştirmesiyle düzeltilir. Bu bilgiler görev yerini açıklamaya yeter; sistemleri üstünlük bakımından sıralamaya yetmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "59614453c995a65dfcb9068cc181625d8bfd8f3b303503a15847c23b938c8047", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q046", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f11", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tek cümleden organ seçilir; tarihsel organ çeldiricidir.", "question": "Hakan, 1924 düzeninde yasama ve yürütmenin Mecliste toplandığını okuyunca bugün de aynı düzenin sürdüğünü söyler. Sena, günümüzde yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa ve kanunlara uygun kullanıldığını okur. Koray, TBMM'nin hem yasa yapıp hem mahkeme kararı verdiğini ileri sürer. Duru, organ ile işlevi eşleştirmeden konuşulduğunu fark eder.\n\nSena'nın okuduğu cümleye göre günümüzde yürütme yetkisini kim kullanır?", "choices": ["Yalnız TBMM", "Bağımsız mahkemeler", "1924 Meclisi", "Cumhurbaşkanı"], "correct": 3, "distractorWhy": ["TBMM yasa yapar; Sena'nın cümlesi yürütmeyi ona vermez.", "Mahkemeler uyuşmazlığı çözer.", "1924 Meclisi Hakan'ın karıştırdığı tarihsel düzenektir.", "Doğru; Sena, yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa ve kanunlara uygun kullanıldığını okur."], "explanation": "Günümüz cümlesi yürütmeyi Cumhurbaşkanına bağlar. Bu, Anayasa'nın 8. maddesiyle örtüşür. TBMM'ye yürütmeyi de vermek Hakan'ın karıştırmasıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q046", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "665c971359a5ffcd491ba4eadaaa1456fd996d3c49cf705c0fdb1c6a72262aea", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q047", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f11", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Eşleştirme sorusudur; komşu organlar aynı kategoridedir.", "question": "Hakan, 1924 düzeninde yasama ve yürütmenin Mecliste toplandığını okuyunca bugün de aynı düzenin sürdüğünü söyler. Sena, günümüzde yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa ve kanunlara uygun kullanıldığını okur. Koray, TBMM'nin hem yasa yapıp hem mahkeme kararı verdiğini ileri sürer. Duru, organ ile işlevi eşleştirmeden konuşulduğunu fark eder.\n\nDuru'nun eşleştirme uyarısına göre yasa yapma işlevi hangi organla eşleşir?", "choices": ["TBMM", "Cumhurbaşkanlığı", "Bağımsız mahkemeler", "HSK"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yasa yapma günümüzde TBMM'nin işlevidir.", "Cumhurbaşkanlığı yürütme yetkisini kullanır.", "Mahkemeler uyuşmazlığı çözer.", "Hâkimler ve Savcılar Kurulu yargı alanındaki görevleri yürütür; TBMM'nin kanun koyma yetkisini kullanmaz."], "explanation": "Duru organ ile işlevi ayırmadan konuşulduğunu fark eder. Yasa yapma TBMM ile, uygulama Cumhurbaşkanı ile, çözme mahkemeler ile eşleşir. Koray'ın tek organ iddiası bu eşleşmeyi bozar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q047", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "810638399270d0f4e431696675932b45c9aed507b5ba0cde3d507b796c680158", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q048", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f12", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Üç öneri aynı tabloda durur; doğru organ seçilir.", "question": "Efe, Naz ve Bora bir tablo hazırlar. Yasa yapma, yasayı uygulama ve uyuşmazlığı bağımsız çözme işlevlerini günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemindeki organlarla eşleştirmek isterler. Naz, üç işlevin de Mecliste kaldığını söyler. Bora, mahkemeleri yürütmenin bir birimi sayar. Efe, her işlevi ilgili organın yanına yazmayı önerir.\n\nEfe'nin önerisine göre uyuşmazlığı bağımsız çözme işlevi hangi organın yanına yazılır?", "choices": ["TBMM", "Bağımsız mahkemeler", "Yürütme", "Üç işlevin ortak Meclis kutusu"], "correct": 1, "distractorWhy": ["TBMM'nin yanına yasa yapma yazılır.", "Doğru; bağımsız çözme yargı işlevidir ve mahkemelerin yanına yazılır.", "Uyuşmazlığı bağımsız çözmek yargının işlevidir; yürütme uygulama organıdır.", "Naz'ın ortak kutu önerisi üç işlevi ayırmaz."], "explanation": "Efe her işlevi ilgili organın yanına yazmayı önerir. Uyuşmazlığı bağımsız çözme, Anayasa'nın 9. maddesindeki mahkemelerin işlevidir. Naz ve Bora bu eşleştirmeyi birleştirir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q048", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b3ccdb6517f311c466daf8e9ca8d25ec534f0d212dec6e609091558e5b629088", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q049", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f12", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Güncel sisteme tarihsel cümle taşınır; çeldirici bunu tersine çevirir.", "question": "Efe, Naz ve Bora bir tablo hazırlar. Yasa yapma, yasayı uygulama ve uyuşmazlığı bağımsız çözme işlevlerini günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemindeki organlarla eşleştirmek isterler. Naz, üç işlevin de Mecliste kaldığını söyler. Bora, mahkemeleri yürütmenin bir birimi sayar. Efe, her işlevi ilgili organın yanına yazmayı önerir.\n\nBu bilgilere göre Naz'ın görüşünün günümüz sistemiyle uyuşmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Meclis bugün kanun yapma görevini yürütmeye devrettiği için", "Yargı Meclisin içinde kaldığı için", "Yürütme ve yargı günümüzde Meclisten ayrı işlev gördüğü için", "Tablo hazırlamak yasak olduğu için"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Günümüzde TBMM kanun yapmaya devam eder; yetkisi yürütmeye devredilmiş değildir.", "Yargıyı Meclisin içine almak Naz'ın hatasıdır, günümüz kuralı değildir.", "Doğru; yasa yapma TBMM'de kalır; uygulama ve bağımsız çözme ayrı organlardadır.", "Tablo hazırlamak yasak değildir; hata eşleştirmededir."], "explanation": "Naz tarihsel toplanmayı bugüne taşır. Günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde yürütme Cumhurbaşkanındadır, yargı bağımsız mahkemelerdedir. Üç işlev aynı organda kalmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q049", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3fc610d9e894e4621a7ec7026d372467779cc27b23befabf54c06e09ee8e5739", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t14.q050", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t14.f12", "topic": "Türkiye Cumhuriyeti'nde yasama, yürütme ve yargı", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-2", "subtopicKey": "sos-7-s7-t14", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t14.n01", "objective": "SB.7.4.2", "level": 5, "difficultyReason": "İki öneri çatışır; dışlayan kanıt ile benzeyen hata ayırt edilir.", "question": "Efe, Naz ve Bora bir tablo hazırlar. Yasa yapma, yasayı uygulama ve uyuşmazlığı bağımsız çözme işlevlerini günümüz cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemindeki organlarla eşleştirmek isterler. Naz, üç işlevin de Mecliste kaldığını söyler. Bora, mahkemeleri yürütmenin bir birimi sayar. Efe, her işlevi ilgili organın yanına yazmayı önerir.\n\nEfe'nin önerisine göre Bora'nın görüşünü çürüten kanıt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Naz'ın üç işlevi Meclise yazması", "Efe'nin tablo hazırlamayı bırakması", "TBMM’nin kanun kabulünü ve yürütmenin uygulamasını aynı organın kutusuna yazması", "Yargının ayrı organ olarak bağımsız çözme yanına yazılması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Naz'ın yazması Bora'yı doğrulamaz; o da işlevleri birleştirir.", "Efe tabloyu bırakmaz, eşleştirmeyi önerir.", "İki işlevi aynı kutuda birleştirmek organ ayrımını bozar; Bora’nın yargıyı yürütmeye bağlı saymasını çürütmez.", "Doğru; Efe yargıyı ayrı organın yanına yazar; yürütme birimi saymak bu eşleştirmeyi bozar."], "explanation": "Bora yargıyı yürütmeye bağlar. Efe'nin önerisi işlevi organla eşleştirmektir. Bağımsız çözme mahkemelerin yanına yazılır. Yürütme birimi saymak hem Anayasa'nın 9. maddesine hem bu eşleştirmeye uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.2", "S7-T14"], "taskId": "S7-T14", "sourceRecordId": "draft.s7-t14.q050", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d365e12780a834e2b8178d6dfb64c5aa561824b8fb9c7c1e27c14a207cd4da27", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "title": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["SB.7.4.3"], "body": "Ne öğreneceğim\nDemokrasi tarihindeki olayları yalnız sıralamakla yetinmeyip hangi ilkeye bağlandıklarını açıklayacaksın. Meclisin kuruluşunu temsil, Cumhuriyeti yönetim biçimi, anayasal düzenlemeyi yazılı güvence olarak ayıracaksın. Siyasal çeşitliliğin ve kadınların hak kazanımlarının katılımı nasıl etkilediğini düşünecek, seçim yöntemini tarih bilgisinden ayrı inceleyeceksin.\n\nTemel kavramlar\nMillî egemenlik: Devlet yetkisinin millete dayanmasıdır. Temsilcilerin millet adına karar alması bu ilkeyi görünür kılar. Tek kişinin soyuna dayanan yetkiyle millet iradesine dayanan yönetim birbirinden ayrılır.\nCumhuriyet: Devlet başkanlığının kalıtımla geçmediği, yönetme yetkisinin seçim ve temsil yoluyla belirlendiği biçimdir. Yönetim biçimiyle her günlük uygulamanın kusursuzluğu ayrı meselelerdir.\nAnayasa: Devletin kuruluşunu, yetki alanlarını ve temel hak çerçevesini düzenleyen yazılı hukuki temeldir. Bir yönetim kararını kalıcı kurala bağlama işlevi taşır.\nÇoğulculuk: Farklı düşüncelerin siyasal alanda örgütlenip kendini ifade edebilmesidir. Seçimden önceki temsil imkânına da bakmayı gerektirir; yalnız oy toplamını bilmek yeterli değildir.\nÇoğunlukçuluk: En yüksek oyu alan görüşün iradesini diğer görüşlere alan bırakmadan yeterli sayan anlayıştır. Çoğunlukla karar verme yöntemiyle çoğunlukçu anlayış özdeş tutulmamalıdır.\nSeçme, seçilme ve eşitlik: Oy verme ile aday olarak temsil görevi üstlenebilme ayrı imkânlardır. Bu imkânların cinsiyet ayrımı olmadan tanınması eşit yurttaşlık yönünü güçlendirir.\nSerbest ve denetlenebilir seçim: Oy verenin baskıdan korunması, işlemlerin hukuki güvencelere dayanması ve sonucun kontrol edilebilmesi birlikte değerlendirilir. Katılan grupların sayısı tek başına bütün bu koşulları açıklamaz.\n\nÖnce hatırla\nBir tarih kaydında olayın adı kadar yapan organ ve değişen hak önemlidir. Tarihi doğru hatırlamak başlangıçtır; tarih ile ilkenin ilişkisi gerekçeyle açıklanmalıdır.\nTemsil, yurttaşların bütün kararları bizzat aynı yerde alması değildir. Milletin seçtiği kişiler üzerinden yetki kullanılmasıyla da kurulabilir; temsilci halkın yerine sınırsız bir üstünlük kazanmaz.\nBir belgenin yayımlanması, bir hakkın tanınması ve bu hakkın uygulamadaki kullanımı ayrı adımlar olarak incelenir. Karışıklığı önlemek için her kaydın hangi adımı anlattığını belirt.\nEski kelimeler içeren bir belgeyi okurken günümüz Türkçesiyle anlamı koruyan açıklama yapılabilir. Açıklama yeni bir olay eklememeli, belgenin söylediğinden daha büyük bir sonuç üretmemelidir.\n\nAdım adım\n1. Meclisin açılışı ülkemizin demokrasi tarihinde temsil yetkisinin millete bağlanması açısından incelenir. Önce kararın öznesini bul, ardından bu öznenin yetkisini kimden aldığını sor. Açılışın gününü bilmekle yetki dayanağını açıklamak farklı becerilerdir.\n2. Bir yönetim biçiminin belirlenmesini, kurumların yazılı çerçevesinin hazırlanmasından ayrı incele. Biçim, yöneticilerin göreve gelişini ve yetkinin kaynağını düşünmeyi sağlar. Yazılı temel, kuruluş ve yetki çerçevesini düzenler; bu iki inceleme sorusu aynı olaya dönüşmez. Bir belgede hangisinin anlatıldığını, kararın neyi değiştirdiğini araştırarak belirleyebilirsin.\n3. Çok partili geçiş girişimlerini siyasal alanın kaç farklı düşünceye açık olduğu sorusuyla oku. Cumhuriyetin başlangıcındaki denemeler ile sonradan yapılan genel seçim aynı aşama değildir. Örgütlenme imkânı ve seçime katılma ayrı kanıtlardır.\n4. Kadınların siyasal haklarını kapsamına göre izle. Önce yerel belediye alanı, sonra köy yönetimindeki görevler, ardından milletvekilliği düzeyindeki haklar incelenir. Her kaydın hangi seçime ilişkin olduğunu belirledikten sonra katılımın değişimini yorumla.\n5. Bir seçimi incelerken yarışan grupları ve oy verme yöntemini ayrı başlıklarda değerlendir. Tercihin başkalarından saklanabilmesi için hangi düzenlemelerin bulunduğunu, sayımın nasıl izlenebildiğini araştır. Yarışan grupların sayısı, bu iki sorunun cevabı yerine geçmez. Karşılaştırmada her ölçüte ilişkin kanıtı ayrı göstererek kavramların birbirine karışmasını önleyebilirsin.\n6. Son olarak olayları kronolojik sırayla fakat işlevlerini koruyarak özetle. Bir hakla ilgili gelişmeyi başka bir seçim kapsamına taşımadan anlat. Yorumun nedenini somut bir kayıtla açıkla; özetin belgeyi yeniden yazmak kadar uzun olması gerekmez.\n\nÇözümlü örnek 1\nProblem: Kurmaca bir ülkedeki tarih belgesi, ülke yönetimi kararlarının halkın belirlediği temsilcilerle alınmaya başladığını anlatıyor. Belgenin tarihini öğrendikten sonra hangi ilişkiyi açıklamalısın?\nÇözüm 1: Belgenin karar veren öznesi temsilcilerdir. Yetkinin kaynağı halkın onları belirlemesidir.\nÇözüm 2: Bu ilişkinin millî egemenlik yönü, yönetme gücünün soy veya tek kişinin buyruğundan farklı bir dayanak kazanmasıdır.\nÇözüm 3: Belgeyi özetlerken yalnız takvim bilgisini değil yetkinin dayanağındaki değişimi de belirtirsin. Aynı ülkenin bütün uygulamalarına dair veri yoksa bunları açıklamaya eklemezsin.\n\nÇözümlü örnek 2\nProblem: Kurmaca bir devletin ilk kaydı yönetimin seçimle belirleneceğini, daha sonraki kaydı organların yetkilerinin yazılı temel metinle düzenlendiğini söylüyor. İki kaydı nasıl karşılaştırırsın?\nÇözüm 1: İlk kayıt yönetim biçiminin özelliğini açıklar: görev soyla aktarılmaz, seçimle belirlenir.\nÇözüm 2: Sonraki kayıt kuruluşun hukuki çerçevesini açıklar: hangi organın hangi göreve sahip olduğu yazılı temele bağlanır.\nÇözüm 3: İki kayıt aynı sürecin farklı işlevleridir. Birinin varlığını diğerinin gereksizliği şeklinde yorumlamadan biçim ve hukuki düzenleme ayrımı korunur.\n\nÇözümlü örnek 3\nProblem: Kurmaca bir öğrenci temsilciliği düzeninde farklı listeler yarışabiliyor. Sonuçlara ilişkin itirazların ise kim tarafından inceleneceği belirtilmiyor. Bu iki bilgi nasıl değerlendirilir?\nÇözüm 1: Farklı listelerin yarışması düşünce çeşitliliği bakımından olumlu bir imkândır.\nÇözüm 2: İtirazı inceleyecek yolun belirsiz olması usule ilişkin ayrıca değerlendirilmesi gereken bir eksikliktir.\nÇözüm 3: Çeşitlilik ile hukuki güvence aynı ölçüt değildir. Bir olumlu imkânın bulunması diğer ölçütteki belirsizliği gidermiş sayılmaz; değerlendirme her bilgi için ayrı yapılır.\n\nSık yapılan hatalar\nTakvimdeki iki yakın olayı aynı işlev saymak: Karar, kuruluş metni ve seçim birbirinden ayrılmalıdır. Önce olayın neyi değiştirdiğini anlat, ardından zaman ilişkisini kur.\nSeçimde kazananı bilmenin bütün katılım koşullarını açıkladığını düşünmek: Adaylık, yarışma, hukuki itiraz ve oy verme yöntemleri ayrıca incelenir.\nSeçilme hakkını sonuçta mutlaka göreve gelmekle karıştırmak: Aday olabilme imkânı ile seçimi kazanma farklıdır. Hak bir yarışma imkânı verir; herkese kesin bir makam sağlamaz.\nKaynakta anlatılmayan bir hakkı tarihe bakarak eklemek: Hangi seçim türünün ve hangi yurttaş grubunun söz konusu olduğunu kontrol etmelisin.\n\nKendimi kontrol ediyorum\n1. Bir belge temsilcilerin yetkisini halktan aldığını vurguluyorsa tarih yanında hangi ilişkiyi açıklarsın?\nCevap: Yetkinin millete dayanmasını açıklarsın. İlke bağlantısı, temsilcinin kararını hangi dayanakla aldığında görülür; tarih bu olayın zamanını belirtir.\n2. Bir gruba adaylık imkânı tanınması, üyelerinin hepsinin göreve gelmesi demek midir?\nCevap: Hayır. Aday olabilmek bir haktır; seçimin sonucu ise yarışma ve oylarla belirlenir. Hak ile seçimi kazanma aynı işlem değildir.\n3. Bir seçimde farklı listeler varken itiraz yolu belirsizse nasıl bir özet yazarsın?\nCevap: Listeler bakımından çeşitlilik bulunduğunu, itiraz usulünün ise ayrıca açıklanması gerektiğini yazarsın. Olumlu ve eksik yönleri tek bir kusursuzluk cümlesine dönüştürmezsin.\n\nÖzet\nDemokrasi tarihini yorumlamak zaman, ilke ve kapsam bilgisini birlikte kullanmayı gerektirir. Temsil yetkisi, yönetim biçimi, anayasal çerçeve, siyasal çeşitlilik ve hak kazanımları farklı yönleri anlatır. Seçim değerlendirmesi yarışan grupları ve yöntem güvencelerini birlikte ele alır. Nesnel özet her olayın işlevini korur; kaynakta olmayan bir tamamlanma veya üstünlük hükmü eklemez.\n\nKendin dene\nElinde bulunan bir tarih kaydını seçip zaman, olay ve değişen hak başlıklarıyla kısa bir çalışma hazırla. Gerçek belge kullanırsan kaynağını belirt; kurmaca bir kayıt seçersen bunu açıkça yaz. Önce yalnız kayıt bilgisini, ardından kendi gerekçeli yorumunu ekle. Bir başka kişiye açıklarken tarih sırasının yanında olayların neden farklı işlev taşıdığını da anlatmayı dene. Kişisel veri veya güncel siyasi değerlendirme kullanman gerekmez.\n\nGörsel notu\nGörseldeki tabloyu incele. Öğretici çizelgede kaydın türü, sorulacak inceleme sorusu ve yorumun odağı bulunur. Çizelgeyi kullanırken önce kaydın zaman mı, yetki mi, hak kapsamı mı verdiğini söyle. Sonra bu bilgiyi hangi ilkeyle ilişkilendireceğini gerekçelendir; farklı sütunları tek bir hazır cümleye indirgeme.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Demokrasi tarihindeki olayları yalnız sıralamakla yetinmeyip hangi ilkeye bağlandıklarını açıklayacaksın. Meclisin kuruluşunu temsil, Cumhuriyeti yönetim biçimi, anayasal düzenlemeyi yazılı güvence olarak ayıracaksın. Siyasal çeşitliliğin ve kadınların hak kazanımlarının katılımı nasıl etkilediğini düşünecek, seçim yöntemini tarih bilgisinden ayrı inceleyeceksin.", "keyConcepts": ["Millî egemenlik: Devlet yetkisinin millete dayanmasıdır. Temsilcilerin millet adına karar alması bu ilkeyi görünür kılar. Tek kişinin soyuna dayanan yetkiyle millet iradesine dayanan yönetim birbirinden ayrılır.", "Cumhuriyet: Devlet başkanlığının kalıtımla geçmediği, yönetme yetkisinin seçim ve temsil yoluyla belirlendiği biçimdir. Yönetim biçimiyle her günlük uygulamanın kusursuzluğu ayrı meselelerdir.", "Anayasa: Devletin kuruluşunu, yetki alanlarını ve temel hak çerçevesini düzenleyen yazılı hukuki temeldir. Bir yönetim kararını kalıcı kurala bağlama işlevi taşır.", "Çoğulculuk: Farklı düşüncelerin siyasal alanda örgütlenip kendini ifade edebilmesidir. Seçimden önceki temsil imkânına da bakmayı gerektirir; yalnız oy toplamını bilmek yeterli değildir.", "Çoğunlukçuluk: En yüksek oyu alan görüşün iradesini diğer görüşlere alan bırakmadan yeterli sayan anlayıştır. Çoğunlukla karar verme yöntemiyle çoğunlukçu anlayış özdeş tutulmamalıdır.", "Seçme, seçilme ve eşitlik: Oy verme ile aday olarak temsil görevi üstlenebilme ayrı imkânlardır. Bu imkânların cinsiyet ayrımı olmadan tanınması eşit yurttaşlık yönünü güçlendirir.", "Serbest ve denetlenebilir seçim: Oy verenin baskıdan korunması, işlemlerin hukuki güvencelere dayanması ve sonucun kontrol edilebilmesi birlikte değerlendirilir. Katılan grupların sayısı tek başına bütün bu koşulları açıklamaz."], "priorKnowledge": ["Bir tarih kaydında olayın adı kadar yapan organ ve değişen hak önemlidir. Tarihi doğru hatırlamak başlangıçtır; tarih ile ilkenin ilişkisi gerekçeyle açıklanmalıdır.", "Temsil, yurttaşların bütün kararları bizzat aynı yerde alması değildir. Milletin seçtiği kişiler üzerinden yetki kullanılmasıyla da kurulabilir; temsilci halkın yerine sınırsız bir üstünlük kazanmaz.", "Bir belgenin yayımlanması, bir hakkın tanınması ve bu hakkın uygulamadaki kullanımı ayrı adımlar olarak incelenir. Karışıklığı önlemek için her kaydın hangi adımı anlattığını belirt.", "Eski kelimeler içeren bir belgeyi okurken günümüz Türkçesiyle anlamı koruyan açıklama yapılabilir. Açıklama yeni bir olay eklememeli, belgenin söylediğinden daha büyük bir sonuç üretmemelidir."], "steps": ["Meclisin açılışı ülkemizin demokrasi tarihinde temsil yetkisinin millete bağlanması açısından incelenir. Önce kararın öznesini bul, ardından bu öznenin yetkisini kimden aldığını sor. Açılışın gününü bilmekle yetki dayanağını açıklamak farklı becerilerdir.", "Bir yönetim biçiminin belirlenmesini, kurumların yazılı çerçevesinin hazırlanmasından ayrı incele. Biçim, yöneticilerin göreve gelişini ve yetkinin kaynağını düşünmeyi sağlar. Yazılı temel, kuruluş ve yetki çerçevesini düzenler; bu iki inceleme sorusu aynı olaya dönüşmez. Bir belgede hangisinin anlatıldığını, kararın neyi değiştirdiğini araştırarak belirleyebilirsin.", "Çok partili geçiş girişimlerini siyasal alanın kaç farklı düşünceye açık olduğu sorusuyla oku. Cumhuriyetin başlangıcındaki denemeler ile sonradan yapılan genel seçim aynı aşama değildir. Örgütlenme imkânı ve seçime katılma ayrı kanıtlardır.", "Kadınların siyasal haklarını kapsamına göre izle. Önce yerel belediye alanı, sonra köy yönetimindeki görevler, ardından milletvekilliği düzeyindeki haklar incelenir. Her kaydın hangi seçime ilişkin olduğunu belirledikten sonra katılımın değişimini yorumla.", "Bir seçimi incelerken yarışan grupları ve oy verme yöntemini ayrı başlıklarda değerlendir. Tercihin başkalarından saklanabilmesi için hangi düzenlemelerin bulunduğunu, sayımın nasıl izlenebildiğini araştır. Yarışan grupların sayısı, bu iki sorunun cevabı yerine geçmez. Karşılaştırmada her ölçüte ilişkin kanıtı ayrı göstererek kavramların birbirine karışmasını önleyebilirsin.", "Son olarak olayları kronolojik sırayla fakat işlevlerini koruyarak özetle. Bir hakla ilgili gelişmeyi başka bir seçim kapsamına taşımadan anlat. Yorumun nedenini somut bir kayıtla açıkla; özetin belgeyi yeniden yazmak kadar uzun olması gerekmez."], "workedExamples": [{"title": "Temsilin dayanağını bulma", "problem": "Kurmaca bir ülkedeki tarih belgesi, ülke yönetimi kararlarının halkın belirlediği temsilcilerle alınmaya başladığını anlatıyor. Belgenin tarihini öğrendikten sonra hangi ilişkiyi açıklamalısın?", "solution": ["Belgenin karar veren öznesi temsilcilerdir. Yetkinin kaynağı halkın onları belirlemesidir.", "Bu ilişkinin millî egemenlik yönü, yönetme gücünün soy veya tek kişinin buyruğundan farklı bir dayanak kazanmasıdır.", "Belgeyi özetlerken yalnız takvim bilgisini değil yetkinin dayanağındaki değişimi de belirtirsin. Aynı ülkenin bütün uygulamalarına dair veri yoksa bunları açıklamaya eklemezsin."]}, {"title": "Yönetim kararı ve yazılı temel", "problem": "Kurmaca bir devletin ilk kaydı yönetimin seçimle belirleneceğini, daha sonraki kaydı organların yetkilerinin yazılı temel metinle düzenlendiğini söylüyor. İki kaydı nasıl karşılaştırırsın?", "solution": ["İlk kayıt yönetim biçiminin özelliğini açıklar: görev soyla aktarılmaz, seçimle belirlenir.", "Sonraki kayıt kuruluşun hukuki çerçevesini açıklar: hangi organın hangi göreve sahip olduğu yazılı temele bağlanır.", "İki kayıt aynı sürecin farklı işlevleridir. Birinin varlığını diğerinin gereksizliği şeklinde yorumlamadan biçim ve hukuki düzenleme ayrımı korunur."]}, {"title": "Yarışma ve itiraz yolu", "problem": "Kurmaca bir öğrenci temsilciliği düzeninde farklı listeler yarışabiliyor. Sonuçlara ilişkin itirazların ise kim tarafından inceleneceği belirtilmiyor. Bu iki bilgi nasıl değerlendirilir?", "solution": ["Farklı listelerin yarışması düşünce çeşitliliği bakımından olumlu bir imkândır.", "İtirazı inceleyecek yolun belirsiz olması usule ilişkin ayrıca değerlendirilmesi gereken bir eksikliktir.", "Çeşitlilik ile hukuki güvence aynı ölçüt değildir. Bir olumlu imkânın bulunması diğer ölçütteki belirsizliği gidermiş sayılmaz; değerlendirme her bilgi için ayrı yapılır."]}], "commonMistakes": ["Takvimdeki iki yakın olayı aynı işlev saymak: Karar, kuruluş metni ve seçim birbirinden ayrılmalıdır. Önce olayın neyi değiştirdiğini anlat, ardından zaman ilişkisini kur.", "Seçimde kazananı bilmenin bütün katılım koşullarını açıkladığını düşünmek: Adaylık, yarışma, hukuki itiraz ve oy verme yöntemleri ayrıca incelenir.", "Seçilme hakkını sonuçta mutlaka göreve gelmekle karıştırmak: Aday olabilme imkânı ile seçimi kazanma farklıdır. Hak bir yarışma imkânı verir; herkese kesin bir makam sağlamaz.", "Kaynakta anlatılmayan bir hakkı tarihe bakarak eklemek: Hangi seçim türünün ve hangi yurttaş grubunun söz konusu olduğunu kontrol etmelisin."], "selfCheck": [{"question": "Bir belge temsilcilerin yetkisini halktan aldığını vurguluyorsa tarih yanında hangi ilişkiyi açıklarsın?", "answer": "Yetkinin millete dayanmasını açıklarsın. İlke bağlantısı, temsilcinin kararını hangi dayanakla aldığında görülür; tarih bu olayın zamanını belirtir."}, {"question": "Bir gruba adaylık imkânı tanınması, üyelerinin hepsinin göreve gelmesi demek midir?", "answer": "Hayır. Aday olabilmek bir haktır; seçimin sonucu ise yarışma ve oylarla belirlenir. Hak ile seçimi kazanma aynı işlem değildir."}, {"question": "Bir seçimde farklı listeler varken itiraz yolu belirsizse nasıl bir özet yazarsın?", "answer": "Listeler bakımından çeşitlilik bulunduğunu, itiraz usulünün ise ayrıca açıklanması gerektiğini yazarsın. Olumlu ve eksik yönleri tek bir kusursuzluk cümlesine dönüştürmezsin."}], "summary": "Demokrasi tarihini yorumlamak zaman, ilke ve kapsam bilgisini birlikte kullanmayı gerektirir. Temsil yetkisi, yönetim biçimi, anayasal çerçeve, siyasal çeşitlilik ve hak kazanımları farklı yönleri anlatır. Seçim değerlendirmesi yarışan grupları ve yöntem güvencelerini birlikte ele alır. Nesnel özet her olayın işlevini korur; kaynakta olmayan bir tamamlanma veya üstünlük hükmü eklemez.", "figureNote": "Görseldeki tabloyu incele. Öğretici çizelgede kaydın türü, sorulacak inceleme sorusu ve yorumun odağı bulunur. Çizelgeyi kullanırken önce kaydın zaman mı, yetki mi, hak kapsamı mı verdiğini söyle. Sonra bu bilgiyi hangi ilkeyle ilişkilendireceğini gerekçelendir; farklı sütunları tek bir hazır cümleye indirgeme."}, "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t15.alt_note_table", "captionKey": "s7-t15.cap_note_table", "headerKeys": ["s7-t15.hdr_kavram", "s7-t15.hdr_kanit", "s7-t15.hdr_iliski"], "rows": [[{"key": "s7-t15.r1c1"}, {"key": "s7-t15.r1c2"}, {"key": "s7-t15.r1c3"}], [{"key": "s7-t15.r2c1"}, {"key": "s7-t15.r2c2"}, {"key": "s7-t15.r2c3"}], [{"key": "s7-t15.r3c1"}, {"key": "s7-t15.r3c2"}, {"key": "s7-t15.r3c3"}], [{"key": "s7-t15.r4c1"}, {"key": "s7-t15.r4c2"}, {"key": "s7-t15.r4c3"}], [{"key": "s7-t15.r5c1"}, {"key": "s7-t15.r5c2"}, {"key": "s7-t15.r5c3"}], [{"key": "s7-t15.r6c1"}, {"key": "s7-t15.r6c2"}, {"key": "s7-t15.r6c3"}]]}, "taskId": "S7-T15", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "52bf54b7c041dd8b06974917b68855449c462b259c54570e2a1482afd6c35946", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q001", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f01", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Düzey 1'dir; şeritten tek tarihi okumayı ister ve yakın tarih etiketlerini çeldirici yapar.", "question": "Aşağıdaki görselde zaman şeridi üç olayı, ilk ve son tarih arasındaki gerçek gün aralığıyla orantılı gösterir: 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılması, 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanı ve 20 Nisan 1924'te 1924 Anayasası'nın kabulü. Şerit yalnız olay adı ve tarih taşır. Zaman şeridine göre TBMM'nin açıldığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["23 Nisan 1920", "29 Ekim 1923", "20 Nisan 1924", "21 Temmuz 1946"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; şeridin ilk olayı 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasıdır ve konum aralığın başındadır.", "29 Ekim 1923 şeritte cumhuriyetin ilanıdır; meclisin açılış günü olarak işaretlenmez.", "20 Nisan 1924 şeritte anayasanın kabul günüdür; TBMM bu tarihte açılmamıştır.", "21 Temmuz 1946 bu şeritte yoktur; o tarih genel seçim kaydına aittir."], "explanation": "Şerit üç olayı gerçek aralıkla dizer. İlk uç 23 Nisan 1920'dir ve etiketi TBMM'nin açılmasıdır. 29 Ekim 1923 cumhuriyetin ilanı, 20 Nisan 1924 anayasanın kabulüdür. 1946 bu malzemede yer almaz.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t15.alt_tl_tbmm", "captionKey": "s7-t15.cap_tl_tbmm", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "tbmm", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_tbmm", "dateKey": "s7-t15.date_1920", "color": "accent"}, {"id": "cumhuriyet", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t15.lbl_cumhuriyet", "dateKey": "s7-t15.date_1923", "color": "muted"}, {"id": "anayasa1924", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_anayasa1924", "dateKey": "s7-t15.date_1924", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q001", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9975493bcfd7a3dd51da593b8d310713d7832b8ff9ba746cd95cfc2d93488715", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q002", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f01", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; tarih okumasına ek olarak ilke ilişkisi kurmayı ve aynı şeritteki başka olaylarla karıştırmamayı ister.", "question": "Aşağıdaki görselde zaman şeridi üç olayı, ilk ve son tarih arasındaki gerçek gün aralığıyla orantılı gösterir: 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılması, 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanı ve 20 Nisan 1924'te 1924 Anayasası'nın kabulü. Şerit yalnız olay adı ve tarih taşır. Buna göre TBMM'nin açılması en çok aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?", "choices": ["Yalnızca bir bayram günü ilan etmek", "Egemenliğin millete ait olması", "Kadınların aynı gün seçme hakkı", "Çok partili seçimin başlaması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bayram daha sonra bu güne bağlanmıştır; açılışın ilke karşılığı egemenliğin millete geçmesidir.", "Doğru; meclisin millet adına toplanması, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olmasıyla ilişkilidir.", "Kadınların seçme hakkı 1930'lardan itibaren aşamalı tanınmıştır; 23 Nisan 1920 bu hakların verildiği gün değildir.", "Çok partili genel seçim 1946'da yapılmıştır; TBMM'nin açılışı bu seçimle aynı olay değildir."], "explanation": "23 Nisan 1920'de açılan meclis, kararları millet adına almıştır. Bu durum millî egemenlik ilkesinin tarihsel karşılığıdır. Bayram, kadın hakları ve 1946 seçimi ayrı olgulardır.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t15.alt_tl_tbmm", "captionKey": "s7-t15.cap_tl_tbmm", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "tbmm", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_tbmm", "dateKey": "s7-t15.date_1920", "color": "accent"}, {"id": "cumhuriyet", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t15.lbl_cumhuriyet", "dateKey": "s7-t15.date_1923", "color": "muted"}, {"id": "anayasa1924", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_anayasa1924", "dateKey": "s7-t15.date_1924", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q002", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9d7bd2f3ae2b795868b802f2cb6145fe6b7c24fa57f7bf52f884e57e935c226e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q003", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f01", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; orantılı konumu okumayı ve üç tarihi birbirinin yerine koymamayı gerektirir.", "question": "Aşağıdaki görselde zaman şeridi üç olayı, ilk ve son tarih arasındaki gerçek gün aralığıyla orantılı gösterir: 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılması, 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanı ve 20 Nisan 1924'te 1924 Anayasası'nın kabulü. Şerit yalnız olay adı ve tarih taşır. Şeritteki sıraya göre cumhuriyetin ilanı nerede durur?", "choices": ["TBMM'nin açılışından daha önceki bir tarihte", "1924 Anayasası'nın kabulünden sonraki bir tarihte", "TBMM'nin açılması ile 1924 Anayasası arasında", "Üç olayın aynı güne bindirildiği bir konumda"], "correct": 2, "distractorWhy": ["23 Nisan 1920 ilk uçtur; cumhuriyet bu tarihten sonra ilan edilmiştir.", "20 Nisan 1924 şeridin son olayıdır; cumhuriyet ondan yaklaşık altı ay önce ilan edilmiştir.", "Doğru; 29 Ekim 1923, 23 Nisan 1920 ile 20 Nisan 1924'ün arasındadır ve konum da bunu gösterir.", "Üç olayın tarihi ve konumu farklıdır; aynı güne bindirilmemiştir."], "explanation": "Konumlar eşit aralıklı değildir. 1920 başta, 1923 ona yakın ama 1924'ten öncedir, 1924 sondadır. Cumhuriyet bu nedenle iki olayın arasında yer alır.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t15.alt_tl_tbmm", "captionKey": "s7-t15.cap_tl_tbmm", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "tbmm", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_tbmm", "dateKey": "s7-t15.date_1920", "color": "muted"}, {"id": "cumhuriyet", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t15.lbl_cumhuriyet", "dateKey": "s7-t15.date_1923", "color": "accent"}, {"id": "anayasa1924", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_anayasa1924", "dateKey": "s7-t15.date_1924", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q003", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "555bc82934954582d465239a05b8055870cf6d1631d526d812e302fa8ccfc932", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q004", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f01", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; kronolojiyi yeterli sanma yanılgısını ayırır ve şeridin göstermediği ilke bağını ister.", "question": "Aşağıdaki görselde zaman şeridi üç olayı, ilk ve son tarih arasındaki gerçek gün aralığıyla orantılı gösterir: 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılması, 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanı ve 20 Nisan 1924'te 1924 Anayasası'nın kabulü. Şerit yalnız olay adı ve tarih taşır. Buna göre yalnız tarih sırasını bilmenin, TBMM'nin açılışı ile millî egemenlik arasındaki ilişkiyi ortaya koymaya neden __yetmediği__ aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?", "choices": ["Çünkü şeritte hiçbir tarih etiketi bulunmaz", "Çünkü şeritteki üç olay tek ilkeye indirgenir", "Çünkü bu şeritte yalnız çok partili genel seçim yönteminin ayrıntıları gösterilir", "Çünkü ilke, meclisin kim adına karar verdiğinde görülür"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Şeritte üç doğrulanmış tarih açıkça yazar; eksik olan tarih değil ilke bağlantısıdır.", "Üç olay aynı ilkeye indirgenemez; açılış, ilan ve anayasa farklı işlevler taşır.", "Şerit 1920–1924 olaylarını taşır; genel seçim yöntemine ilişkin kayıt bu görselde yoktur.", "Doğru; kronoloji sırayı verir, millî egemenlik ise kararın millet adına alınmasıyla kurulur."], "explanation": "Şerit sırayı doğru verir. Millî egemenlik, TBMM'nin bir kişi adına değil millet adına yetki kullanmasıdır. Tarih ezberi bu ilişkiyi tek başına kurmaz.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t15.alt_tl_tbmm", "captionKey": "s7-t15.cap_tl_tbmm", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "tbmm", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_tbmm", "dateKey": "s7-t15.date_1920", "color": "accent"}, {"id": "cumhuriyet", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t15.lbl_cumhuriyet", "dateKey": "s7-t15.date_1923", "color": "accent"}, {"id": "anayasa1924", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_anayasa1924", "dateKey": "s7-t15.date_1924", "color": "accent"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q004", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e159220acdbefbf624a221ae22e91239349ae424acc02d149b1639b3c6ce9d21", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q005", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f01", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; iki komşu olayı ayırıp ilke aktarımı ister ve aynı gün sanma çeldiricisi taşır.", "question": "Aşağıdaki görselde zaman şeridi üç olayı, ilk ve son tarih arasındaki gerçek gün aralığıyla orantılı gösterir: 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılması, 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanı ve 20 Nisan 1924'te 1924 Anayasası'nın kabulü. Şerit yalnız olay adı ve tarih taşır. Zaman şeridindeki 29 Ekim 1923 kaydını TBMM'nin açılışındaki ilkeyle ilişkilendiren ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Meclisin millet adına yetkisinin cumhuriyet biçimine bağlanması", "Meclisin ilk kez Cumhuriyetin ilan edildiği gün toplanıp millet adına karar almaya başlaması", "Kadınlara milletvekili hakkının bu tarihte verilmiş olması", "Çok partili denemenin aynı gün sona erdiğinin yazılması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; cumhuriyet, 1920'de millet adına toplanan meclisin yetkisini seçime dayalı yönetim biçimine bağlar.", "TBMM 1920 yılında açılmıştır; 1923 ilanı Meclisin ilk toplanması değildir.", "Milletvekili seçme ve seçilme hakkı 5 Aralık 1934'te düzenlenmiştir.", "Çok partili denemeler 1924 ve 1930'da ayrı süreçlerdir; bu şeridin konusu değildir."], "explanation": "1920'de meclis millet adına toplanmıştır. 1923'te yönetim biçimi cumhuriyet kabul edilmiştir. İkinci olay birincinin yerine geçmez; onun yetkisini yönetim biçimine bağlar.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t15.alt_tl_tbmm", "captionKey": "s7-t15.cap_tl_tbmm", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "tbmm", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_tbmm", "dateKey": "s7-t15.date_1920", "color": "accent"}, {"id": "cumhuriyet", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t15.lbl_cumhuriyet", "dateKey": "s7-t15.date_1923", "color": "accent"}, {"id": "anayasa1924", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_anayasa1924", "dateKey": "s7-t15.date_1924", "color": "accent"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q005", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f8111ebda81d5ecabf53f04ddafb4b82be2223300d9e89387683661677329e63", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q006", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f02", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Düzey 1'dir; kısa metinden kararın sahibi olan tarafı bulmayı ister.", "context": "Ankara'da 23 Nisan 1920'de açılan TBMM, işgal altındaki ülkede milletin temsilcilerinin toplandığı yeni bir meclisti. Meclis, kararları bir hükümdar adına değil millet adına aldığını ortaya koydu. Bu açılış, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu düşüncesinin tarihsel bir kanıtıdır. Tarih tek başına ilkeyi açıklamaz; ilke, meclisin kim adına karar verdiğinde görülür.", "question": "Metne göre TBMM kararlarını kim adına almıştır?", "choices": ["Yalnızca başkentteki bir ailenin", "Milletin", "İşgal kuvvetlerinin", "Kapalı bir kurulun"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin aile adına karar alındığını söylemez; temsil millete aittir.", "Doğru; metin, meclisin kararları bir hükümdar adına değil millet adına aldığını belirtir.", "İşgal, meclisin açılış bağlamıdır; kararların sahibi işgal kuvvetleri değildir.", "Metin kapalı bir kurulu değil, milletin temsilcilerinin toplandığı meclisi anlatır."], "explanation": "Metin açıkça kararların millet adına alındığını söyler. Bu ifade millî egemenliğin kanıt cümlesidir. Diğer seçenekler metinde yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q006", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2cde3dd8ca5dc63a879cfe08a30712216aa3e779d20dab2a8500da5e8b5859db", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q007", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f02", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; metindeki kanıt cümlesini ilkeye bağlar ve bağlam dışı çeldiriciler kullanır.", "context": "Ankara'da 23 Nisan 1920'de açılan TBMM, işgal altındaki ülkede milletin temsilcilerinin toplandığı yeni bir meclisti. Meclis, kararları bir hükümdar adına değil millet adına aldığını ortaya koydu. Bu açılış, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu düşüncesinin tarihsel bir kanıtıdır. Tarih tek başına ilkeyi açıklamaz; ilke, meclisin kim adına karar verdiğinde görülür.", "question": "Metne göre TBMM'nin açılışının millî egemenliğe bağlanmasının gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?", "choices": ["Çünkü meclisin açılışı yalnız çocuklar için düzenlenen bir şenlikti", "Çünkü meclis başka ülkede toplandı", "Çünkü kararlar millet adına alınmıştı", "Çünkü aynı gün anayasa kabul edildi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Açılışın ilke bağı şenlikten değil, kararların millet adına alınmasından doğar.", "Meclis Ankara'da, yani ülkenin içinde toplanmıştır; ilişki bundan doğmaz.", "Doğru; metin, hükümdar adına değil millet adına karar alınmasını egemenlik kanıtı sayar.", "1924 Anayasası bu metnin olayı değildir ve açılış gününde kabul edilmemiştir."], "explanation": "Millî egemenlik, yetkinin millete ait olmasıdır. Metin bu ilkeyi, meclisin kim adına karar verdiği cümlesiyle kurar. Tarih tek başına gerekçe yapılmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q007", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a7aa3d93f4ccc86d452c7ba427c3b47d7b89eac1cba97f6e2c0c662821c1d7c9", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q008", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f02", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; metindeki uyarı cümlesinin hangi kavram yanılgısını karşıladığını ayırt ettirir.", "context": "Ankara'da 23 Nisan 1920'de açılan TBMM, işgal altındaki ülkede milletin temsilcilerinin toplandığı yeni bir meclisti. Meclis, kararları bir hükümdar adına değil millet adına aldığını ortaya koydu. Bu açılış, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu düşüncesinin tarihsel bir kanıtıdır. Tarih tek başına ilkeyi açıklamaz; ilke, meclisin kim adına karar verdiğinde görülür.", "question": "Metindeki “Tarih tek başına ilkeyi açıklamaz” ifadesi aşağıdaki yanılgılardan hangisini önlemeye yöneliktir?", "choices": ["Seçme ile seçilmenin aynı hak olması", "Kadınlara farklı seçim türlerindeki bütün hakların tek günde tanınması", "Çoğunlukçuluk ile çoğulculuğun karışması", "Kronolojiyi ilke ilişkisi yerine yeterli sayma"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bu cümle seçme ve seçilme ayrımını değil, tarih ile ilke ayrımını kurar.", "Bu uyarı hak takvimini değil tarih ezberinin ilke ilişkisine yetip yetmediğini ele alır.", "Çoğulculuk karşılaştırması çok partili deneme metninin konusudur.", "Doğru; metin, günü bilmenin yetmediğini ve kararın kim adına alındığının görülmesi gerektiğini söyler."], "explanation": "Metnin son cümlesi kronoloji yanılgısını hedefler. İlke, meclisin millet adına karar almasında görünür. Diğer yanılgılar başka alt konulara aittir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q008", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cb2292656173c6fa6129f08f93f744d01669a7865972bc926d8a068100b1ec1b", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q009", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f02", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; doğru tarihi yetersiz bilgi sanma yanılgısını metnin kendi uyarısıyla sınar.", "context": "Ankara'da 23 Nisan 1920'de açılan TBMM, işgal altındaki ülkede milletin temsilcilerinin toplandığı yeni bir meclisti. Meclis, kararları bir hükümdar adına değil millet adına aldığını ortaya koydu. Bu açılış, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu düşüncesinin tarihsel bir kanıtıdır. Tarih tek başına ilkeyi açıklamaz; ilke, meclisin kim adına karar verdiğinde görülür.", "question": "Bir öğrenci yalnız 23 Nisan 1920 tarihini ezberlerse metne göre eksik kalan nedir?", "choices": ["Meclisin millet adına karar almasıyla kurulan ilke bağı", "Meclisin ülke dışında başka bir kentte açılmasıyla kurulan bağımsızlık ilişkisi", "1946 seçim yöntemine ait ayrıntının metinde olması", "Belediye hakkının aynı metinde tamamlanmış olması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin tarihi değil, kararın millet adına alınmasını ilke kanıtı sayar.", "Metin Ankara’da açılışı anlatır; eksik olan yer değiştirme değil millet adına karar ilkesidir.", "1946 yöntemi bu metinde yoktur; eksik kalan bu ayrıntı değildir.", "Belediye hakkı 1930 kaydıdır; bu metinde geçmez ve eksik kalan bilgi bu değildir."], "explanation": "Tarih doğrudur fakat metin ilkeyi ayrıca tanımlar. Eksik kalan, açılışın millî egemenlikle bağlantısıdır. Yer ve sonraki haklar bu sorunun eksiği değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q009", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5dba82693a62ecff5abb8c8cb6f01c62faeca88a00b1eb48656749e07e2317f2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q010", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f03", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Düzey 1'dir; müze kartındaki açık özne-yetki ifadesini bulmayı ister.", "context": "Bir okul müzesinin kartında şu bilgi vardır: 23 Nisan 1920'de açılan TBMM, Kurtuluş Savaşı'nı millet adına yönetmiştir. 29 Ekim 1923'te yönetim biçiminin cumhuriyet olduğu kabul edilmiştir. Cumhuriyette yönetenler, milletin verdiği yetkiyle görev yapar. Kart iki olayı art arda yazar; ilişki yalnızca sıradan değil, egemenliğin millete ait olmasından doğar.", "question": "Karta göre TBMM'nin Kurtuluş Savaşı'nı kimin adına yönettiği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Saray görevlileri adına", "Millet adına", "Yabancı temsilciler adına", "Yalnızca bir kent adına"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kart saray adına yönetimden söz etmez; karşıt gerekçe millet adınadır.", "Doğru; kart, TBMM'nin Kurtuluş Savaşı'nı millet adına yönettiğini yazar.", "Yabancı temsilci kartın karar sahibi olarak geçmez.", "Ankara toplanma yeridir; yetkinin sahibi bir kent değil millettir."], "explanation": "Kartın ilk cümlesi yönetimi millet adına bağlar. Bu, 23 Nisan 1920 açılışının millî egemenlik karşılığıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q010", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d16613f3642e4325de070e0cea7f9f62708691516fb116ce7208f7abb1e5e258", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q011", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f03", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; karttaki yönetim biçimi adını yakın rejim adlarından ayırmayı ister.", "context": "Bir okul müzesinin kartında şu bilgi vardır: 23 Nisan 1920'de açılan TBMM, Kurtuluş Savaşı'nı millet adına yönetmiştir. 29 Ekim 1923'te yönetim biçiminin cumhuriyet olduğu kabul edilmiştir. Cumhuriyette yönetenler, milletin verdiği yetkiyle görev yapar. Kart iki olayı art arda yazar; ilişki yalnızca sıradan değil, egemenliğin millete ait olmasından doğar.", "question": "Karttaki bilgilere göre 29 Ekim 1923'te kabul edilen yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Saltanat", "Mutlak monarşi", "Cumhuriyet", "Kapalı meclis"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Saltanat, soy yoluyla süren yönetimdir; kart cumhuriyeti adlandırır.", "Mutlak monarşi kartın kabul ettiği biçim değildir.", "Doğru; kart, 29 Ekim 1923'te yönetim biçiminin cumhuriyet olduğunun kabul edildiğini yazar.", "Kapalı meclis bir yönetim biçimi adı değildir ve kartta geçmez."], "explanation": "Kart ikinci olayda cumhuriyeti açıkça adlandırır. Cumhuriyet, yönetenlerin milletin yetkisiyle görev yapması olarak açıklanır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q011", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cdb0a1e91a17b17ed137fdb6898a0a086b67a10fcfe6504bfbc44d11a788f5e7", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q012", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f03", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; sırayı ilişki sanma yanılgısını kartın gerekçe cümlesiyle ayırır.", "context": "Bir okul müzesinin kartında şu bilgi vardır: 23 Nisan 1920'de açılan TBMM, Kurtuluş Savaşı'nı millet adına yönetmiştir. 29 Ekim 1923'te yönetim biçiminin cumhuriyet olduğu kabul edilmiştir. Cumhuriyette yönetenler, milletin verdiği yetkiyle görev yapar. Kart iki olayı art arda yazar; ilişki yalnızca sıradan değil, egemenliğin millete ait olmasından doğar.", "question": "Karta göre iki olay arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinden doğmaktadır?", "choices": ["Yalnızca birinin diğerinden önce yazılmasından", "İki olayın aynı gün olmasından", "Belediye seçiminin eklenmesinden", "Egemenliğin millete ait olmasından"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kart sırayı yazar ama ilişkiyi sıraya değil egemenliğe bağlar.", "Olaylar 1920 ve 1923 tarihlidir; aynı gün değildir.", "Belediye seçimi bu kartta yoktur.", "Doğru; kart, ilişkinin egemenliğin millete ait olmasından doğduğunu söyler."], "explanation": "Kronoloji gereklidir fakat kart gerekçeyi ayrıca verir. Yönetenlerin milletin yetkisiyle görev yapması, cumhuriyeti millî egemenliğe bağlar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q012", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "57c7a1752e10b619da30e9cc6d25e570c6bbed3e7a63dba7a8a36c7de7d424e7", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q013", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f03", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; iki kanıtı bir ilke cümlesinde birleştirir ve kapsam aşımını çeldirir.", "context": "Bir okul müzesinin kartında şu bilgi vardır: 23 Nisan 1920'de açılan TBMM, Kurtuluş Savaşı'nı millet adına yönetmiştir. 29 Ekim 1923'te yönetim biçiminin cumhuriyet olduğu kabul edilmiştir. Cumhuriyette yönetenler, milletin verdiği yetkiyle görev yapar. Kart iki olayı art arda yazar; ilişki yalnızca sıradan değil, egemenliğin millete ait olmasından doğar.", "question": "Karttaki cumhuriyet açıklaması, 1920'deki meclis yetkisini nasıl yorumlar?", "choices": ["Millet adına kullanılan yetkinin seçime dayalı biçime bağlanması", "Cumhuriyet ilan edilince Meclisin ilk kez açılması ve Kurtuluş Savaşı’nı o gün yönetmeye başlaması", "Egemenliğin yeniden bir hükümdara bırakıldığının yazılması", "Kadın haklarının bu kartta tamamlandığının gösterilmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kart, 1920'de millet adına yönetimi cumhuriyette milletin verdiği yetkiyle sürdürür.", "Meclis 1920’de açılmış, savaşı millet adına yönetmiştir; kart ilk açılışı 1923’e taşımaz.", "Kart egemenliği hükümdara değil millete bağlar.", "Kadın hakları bu kartın konusu değildir ve tamamlandığı yazılmaz."], "explanation": "İki olay art arda okunur. 1920 millet adına yönetimi, 1923 ise bu yetkinin cumhuriyet biçimini gösterir. Biri diğerinin açılış tarihi yerine geçmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q013", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a6561872cf3af513b953a1394f8d62f38290fc09d241845a82d6254cd61ef8ed", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q014", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f04", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Düzey 1'dir; metindeki ilan tarihini yakın dönüm noktalarından ayırmayı ister.", "context": "29 Ekim 1923'te TBMM, devletin yönetim biçiminin cumhuriyet olduğunu kabul etti. Cumhuriyet, başta bulunan kişinin soy yoluyla değil milletin seçimi ve meclisin kararıyla belirlenmesini öngörür. Bu karar, millî egemenlik ilkesinin yönetim biçimine yansımasıdır. Aynı gün bir kişiye ömür boyu saltanat yetkisi verilmemiş; devlet başkanı meclis tarafından seçilmiştir.", "question": "Metne göre cumhuriyet hangi tarihte kabul edilmiştir?", "choices": ["23 Nisan 1920", "29 Ekim 1923", "20 Nisan 1924", "5 Aralık 1934"], "correct": 1, "distractorWhy": ["23 Nisan 1920 TBMM'nin açılışıdır; bu metnin kabul tarihi değildir.", "Doğru; metin, 29 Ekim 1923'te yönetim biçiminin cumhuriyet kabul edildiğini söyler.", "20 Nisan 1924 anayasanın kabul günüdür; ilan günü bu metinde 29 Ekim 1923'tür.", "5 Aralık 1934 milletvekili seçme ve seçilme düzenlemesidir."], "explanation": "Metnin ilk cümlesi tarihi ve kararı birlikte verir. Diğer tarihler başka dönüm noktalarına aittir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q014", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b5f5e07e9b0c329a1b9ad082decfcb0e77983497d4fcfb1be1b320c6409316c9", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q015", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f04", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; tanım cümlesini saltanat çeldiricilerinden ayırmayı ister.", "context": "29 Ekim 1923'te TBMM, devletin yönetim biçiminin cumhuriyet olduğunu kabul etti. Cumhuriyet, başta bulunan kişinin soy yoluyla değil milletin seçimi ve meclisin kararıyla belirlenmesini öngörür. Bu karar, millî egemenlik ilkesinin yönetim biçimine yansımasıdır. Aynı gün bir kişiye ömür boyu saltanat yetkisi verilmemiş; devlet başkanı meclis tarafından seçilmiştir.", "question": "Metne göre cumhuriyeti tanımlayan özellik aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Başkanlığın babadan çocuğa geçip aynı ailenin bütün üyelerine yönetme yetkisi sağlaması", "Bir kişiye ömür boyu saltanat yetkisi verilmesi", "Yönetenin meclis kararı ve milletin yetkisiyle belirlenmesi", "Seçimsiz ve kapalı bir atamayla belirlenmesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Soyla geçen başkanlık saltanat anlayışıdır; metin yönetenin milletin verdiği yetkiyle belirlendiğini söyler.", "Metin aynı gün ömür boyu saltanat yetkisi verilmediğini söyler.", "Doğru; cumhuriyet, soy yerine milletin seçimi ve meclisin kararıyla belirlenmeyi öngörür.", "Kapalı atama metinde yoktur; devlet başkanı meclis tarafından seçilmiştir."], "explanation": "Metin cumhuriyeti seçim ve meclis kararıyla tanımlar. Saltanat yetkisinin verilmemesi bu tanımın olumsuz kanıtıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q015", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5a381a471baf5b8a15b12643550df20487d340484b5a28a756ef09c09acbb93c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q016", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f04", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; tek bir kurumsal kanıttan ilke yorumu ister ve yakın ama ters ilkeleri çeldirir.", "context": "29 Ekim 1923'te TBMM, devletin yönetim biçiminin cumhuriyet olduğunu kabul etti. Cumhuriyet, başta bulunan kişinin soy yoluyla değil milletin seçimi ve meclisin kararıyla belirlenmesini öngörür. Bu karar, millî egemenlik ilkesinin yönetim biçimine yansımasıdır. Aynı gün bir kişiye ömür boyu saltanat yetkisi verilmemiş; devlet başkanı meclis tarafından seçilmiştir.", "question": "Metne göre devlet başkanının meclis tarafından seçilmesi aşağıdakilerden hangisini görünür kılar?", "choices": ["Kuvvetlerin tek kişide soy yoluyla birleşmesi", "Hakların aynı gün tamamlanması", "Çoğunluğun başka görüşü yasaklaması", "Yönetme yetkisinin millete ait olması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Soy yoluyla birleşme metnin reddettiği durumdur.", "Metin kadın hakları takvimini anlatmaz.", "Başka görüşü yasaklamak çoğulculuk değildir ve metinde yoktur.", "Doğru; başta bulunan kişinin soy yoluyla değil meclisin kararıyla belirlenmesi, yönetme yetkisinin millete ait olduğunu gösterir."], "explanation": "Meclis millet adına karar verir. Devlet başkanını seçmesi, egemenliğin bir hanedana değil millete ait olduğunu gösterir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q016", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9d876a529c89d65228ed9200de474dfa02fa1bd246e697099854086a44c411e8", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q017", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f04", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Düzey 4'tür; ilke-kanıt ilişkisini yeni bir meclis kararına aktarır ve kapsam aşımını ayırır.", "context": "29 Ekim 1923'te TBMM, devletin yönetim biçiminin cumhuriyet olduğunu kabul etti. Cumhuriyet, başta bulunan kişinin soy yoluyla değil milletin seçimi ve meclisin kararıyla belirlenmesini öngörür. Bu karar, millî egemenlik ilkesinin yönetim biçimine yansımasıdır. Aynı gün bir kişiye ömür boyu saltanat yetkisi verilmemiş; devlet başkanı meclis tarafından seçilmiştir.", "question": "Bir başka ülkede meclis, yönetim biçimini seçime bağlayan karar alırsa bu metne göre benzer ilişki nedir?", "choices": ["Egemenliğin soy yerine milletin yetkisine bağlanması", "Meclisin aldığı her kararın kendiliğinden anayasa hükmü sayılması", "Kadın haklarının kendiliğinden tamamlanması", "Tek görüşün yeterli kabul edilmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metindeki ilişki, yönetim biçiminin milletin yetkisi ve meclis kararıyla kurulmasıdır.", "Yönetim biçimini seçime bağlayan karar bütün kararları anayasa yapmaz; benzerlik yetkinin milletle ilişkisidir.", "Seçime bağlanan yönetim, kadın haklarının tamamlandığı anlamına gelmez.", "Tek görüşü yeterli saymak çoğunlukçuluktur; metnin ilişkisi bu değildir."], "explanation": "Yeni bağlamda da bakılacak kanıt, yetkinin soy yerine meclis ve millet kararına geçmesidir. Anayasa, kadın hakları ve çoğunlukçuluk bu metinden çıkarılamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q017", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2a1bdfa1080eeef68e1ec6c93e07eef0df01eb0432e3438df3dbda21db5151f8", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q018", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f05", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Düzey 1'dir; anayasa kabul tarihini komşu dönüm noktalarından ayırmayı ister.", "context": "20 Nisan 1924'te kabul edilen Teşkilât-ı Esasiye Kanunu, cumhuriyeti ve milletin egemenliğini anayasa metnine yazmıştır. TBMM, milletin temsilcisi olarak yasama yetkisini kullanır. Yürütme de bu meclis yapısının içinden düzenlenmiştir. Metin, 1923'te ilan edilen yönetim biçimini kalıcı kurallara bağlamıştır. Kadınların milletvekili seçme hakkı bu metnin ilk hâlinde yoktur.", "question": "1924 Anayasası metne göre hangi tarihte kabul edilmiştir?", "choices": ["29 Ekim 1923", "20 Nisan 1924", "3 Nisan 1930", "21 Temmuz 1946"], "correct": 1, "distractorWhy": ["29 Ekim 1923 cumhuriyetin ilanıdır; anayasanın kabul günü değildir.", "Doğru; metin, Teşkilât-ı Esasiye Kanunu'nun 20 Nisan 1924'te kabul edildiğini söyler.", "3 Nisan 1930 belediye seçim hakkı tarihidir.", "21 Temmuz 1946 genel seçim tarihidir."], "explanation": "Metin kabul tarihini açık yazar. Diğer tarihler ilan, belediye hakkı ve seçim dönüm noktalarıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q018", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "77d35f15934dfc5795fba605a2ac2f348b115ebd5cc18073cace6982aad2d855", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q019", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f05", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; ilan ile anayasa arasındaki tamamlanma ilişkisini metinden kurmayı ister.", "context": "20 Nisan 1924'te kabul edilen Teşkilât-ı Esasiye Kanunu, cumhuriyeti ve milletin egemenliğini anayasa metnine yazmıştır. TBMM, milletin temsilcisi olarak yasama yetkisini kullanır. Yürütme de bu meclis yapısının içinden düzenlenmiştir. Metin, 1923'te ilan edilen yönetim biçimini kalıcı kurallara bağlamıştır. Kadınların milletvekili seçme hakkı bu metnin ilk hâlinde yoktur.", "question": "Metne göre 1924 Anayasası, 1923 kararını nasıl tamamlar?", "choices": ["1923 ilanını geçersiz sayıp yok sayarak", "Saltanatı kalıcı bir hak olarak yeniden kurup egemenliği hanedana devrederek", "Cumhuriyeti ve millî egemenliği yazılı kurala bağlayarak", "Seçimi kaldırıp yetkiyi kapalı bir kurula bırakarak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metin ilanı geçersiz saymaz; 1924 Anayasası'nın ilan edilen yönetim biçimini kalıcı kurallara bağladığını söyler.", "1924 metni Cumhuriyet ve millî egemenliği düzenler; saltanatı yeniden kurmaz.", "Doğru; anayasa, cumhuriyeti ve milletin egemenliğini metne yazarak ilanı kurala dönüştürür.", "Metinde seçimin kaldırıldığı yazılmaz; yasama yetkisi milletin temsilcisi olan mecliste kalır."], "explanation": "1923 yönetim biçimini belirler. 1924 bu biçimi ve egemenliğin millete ait olduğunu anayasa cümlesine bağlar. İkisi aynı işi tekrar etmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q019", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e7ba7e900d0c23cbb2376fc5ad7b5eeef391deadc2c39b890506ef793c0c2b73", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q020", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f05", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; yetki cümlesini temsil ilkesiyle eşler ve kişisel vekâlet çeldiricileri kullanır.", "context": "20 Nisan 1924'te kabul edilen Teşkilât-ı Esasiye Kanunu, cumhuriyeti ve milletin egemenliğini anayasa metnine yazmıştır. TBMM, milletin temsilcisi olarak yasama yetkisini kullanır. Yürütme de bu meclis yapısının içinden düzenlenmiştir. Metin, 1923'te ilan edilen yönetim biçimini kalıcı kurallara bağlamıştır. Kadınların milletvekili seçme hakkı bu metnin ilk hâlinde yoktur.", "question": "Verilen bilgilerde TBMM'nin yasama yetkisini kullanması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanmıştır?", "choices": ["Yabancı bir kurulun atamasıyla", "Hanedanın onayıyla", "Kapalı bir ailenin vekâletiyle", "Milletin temsilcisi olmasıyla"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yabancı kurul metinde yetki kaynağı değildir.", "Hanedan onayı, egemenliğin millete ait olmasıyla çelişir.", "Aile vekâleti metnin temsil cümlesi değildir.", "Doğru; metin TBMM'yi milletin temsilcisi olarak yasama yetkisini kullanan organ diye anlatır."], "explanation": "Yasama yetkisi meclistedir çünkü meclis milletin temsilcisidir. Bu, millî egemenliğin anayasadaki kurumsal karşılığıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q020", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0f5c98f8a39f105f4807462fd9a0eb54a04539688b632a0c95b5cd4de44d09c5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q021", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f05", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Düzey 4'tür; metnin verdiği olumlu hüküm ile açıkça koyduğu kapsam sınırını aynı anda ayırt ettirir.", "context": "20 Nisan 1924'te kabul edilen Teşkilât-ı Esasiye Kanunu, cumhuriyeti ve milletin egemenliğini anayasa metnine yazmıştır. TBMM, milletin temsilcisi olarak yasama yetkisini kullanır. Yürütme de bu meclis yapısının içinden düzenlenmiştir. Metin, 1923'te ilan edilen yönetim biçimini kalıcı kurallara bağlamıştır. Kadınların milletvekili seçme hakkı bu metnin ilk hâlinde yoktur.", "question": "Bu bilgiler, 1924 Anayasası'nın ilk hâliyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Kadınların milletvekili seçme hakkını içermediğini", "Cumhuriyeti anayasa metnine yazmadığını", "TBMM'ye yasama yetkisi vermediğini", "Egemenliği millete ait saymadığını"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin, kadınların milletvekili seçme hakkının ilk metinde yer almadığını belirtir.", "Metin cumhuriyetin anayasaya yazıldığını söyler; bu sınır doğru olmaz.", "Bilgilerde yasama yetkisinin milletin temsilcisi olan TBMM'de olduğu yazılıdır; bu sonuç bilgilerle çelişir.", "Bilgilerde milletin egemenliğinin anayasa metnine yazıldığı belirtilir; bu sonuç bilgilerle çelişir."], "explanation": "Anayasa cumhuriyeti ve egemenliği yazar. Buna rağmen milletvekili seçme hakkını kadınlar için içermez. Sınır, metnin son cümlesinden çıkar; diğer maddeler metinde olumlu kuruludur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q021", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4f9dfadf94d975c225bbad4136888300111fac2674c4ff71b724a2d007c69e2a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q022", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f06", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; iki kaynaklı karşılaştırmada ilk olayın işlevini seçtirir.", "question": "Ece, iki kaynağı yan yana okur. Birinci kaynak 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanını, ikinci kaynak 20 Nisan 1924'te anayasanın kabulünü anlatır. Ece, ilk olayın yönetim biçimini belirlediğini, ikinci olayın bu biçimi ve millî egemenliği yazılı kurala dönüştürdüğünü fark eder. Arkadaşı yalnız tarihleri ezberlemenin ilişkiyi açıkladığını söyler. Ece, ilke bağlantısı kurulmadan kronolojinin yetmeyeceğini belirtir. Ece'ye göre 29 Ekim 1923 kaydının işlevi nedir?", "choices": ["Anayasa metnini aynı gün baştan yazmak", "Yönetim biçimini cumhuriyet olarak belirlemek", "Kadınların siyasal haklarını o gün tamamlamak", "Çok partili genel seçimi o gün başlatmak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Anayasa 20 Nisan 1924 tarihlidir; Ece iki kaynağı ayrı işlevle okur.", "Doğru; Ece, ilk olayın yönetim biçimini belirlediğini söyler.", "Kadın hakları Ece'nin iki kaynağında yoktur.", "Çok partili seçim 1946 kaydıdır; bu karşılaştırma onu anlatmaz."], "explanation": "Ece kaynakları işlevine göre ayırır. 1923 yönetim biçimini belirler. 1924 onu yazılı kurala dönüştürür.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q022", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a9b737dff61013c5c7a272014441e0191857f0dd018329ed8b1fe97b51d006cd", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q023", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f06", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; karşılaştırma gerekçesini ezber ve süre çeldiricilerinden ayırır.", "question": "Ece, iki kaynağı yan yana okur. Birinci kaynak 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanını, ikinci kaynak 20 Nisan 1924'te anayasanın kabulünü anlatır. Ece, ilk olayın yönetim biçimini belirlediğini, ikinci olayın bu biçimi ve millî egemenliği yazılı kurala dönüştürdüğünü fark eder. Arkadaşı yalnız tarihleri ezberlemenin ilişkiyi açıkladığını söyler. Ece, ilke bağlantısı kurulmadan kronolojinin yetmeyeceğini belirtir. Buna göre Ece'nin 20 Nisan 1924 kaynağını farklı saymasının gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?", "choices": ["Tarihin daha kolay ezberlenebilir olması nedeniyle", "İkinci olay daha kısa sürdüğü ve metni birinci kayıttan daha az yer kapladığı için", "Biçimi ve millî egemenliği yazılı kurala dönüştürdüğü için", "Seçimi ortadan kaldırdığı için"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ece ezber kolaylığını gerekçe yapmaz; arkadaşına bu yüzden katılmaz.", "Kaynaklar süre veya metin uzunluğuyla değil, yönetim biçimi ve yazılı kural işlevleriyle ayrılır.", "Doğru; Ece, ikinci olayın biçimi ve millî egemenliği yazılı kurala dönüştürdüğünü fark eder.", "Kaynaklarda seçimin kaldırıldığı yazılmaz; yazılı kurala bağlanan egemenlik seçime dayalıdır."], "explanation": "Ayrım tarih sırası değil işlevdir. Anayasa, ilan edilen cumhuriyeti ve egemenliğin millete ait olduğunu yazıya geçirir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q023", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e525ba89986c57e4df676abe92f46a4e761e986d780e7f8cfd6093334a2e4ff1", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q024", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f06", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; diyalogdaki hata tipini diğer kavram yanılgılarından ayırmayı ister.", "question": "Ece, iki kaynağı yan yana okur. Birinci kaynak 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanını, ikinci kaynak 20 Nisan 1924'te anayasanın kabulünü anlatır. Ece, ilk olayın yönetim biçimini belirlediğini, ikinci olayın bu biçimi ve millî egemenliği yazılı kurala dönüştürdüğünü fark eder. Arkadaşı yalnız tarihleri ezberlemenin ilişkiyi açıkladığını söyler. Ece, ilke bağlantısı kurulmadan kronolojinin yetmeyeceğini belirtir. Buna göre Ece'nin arkadaşının düştüğü yanılgı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Seçme ile seçilmeyi aynı hak sanmak", "Kadınların farklı seçim alanlarındaki haklarını tek tarihte verilmiş saymak", "Çoğulculuğu çoğunlukçuluk sanmak", "Kronolojiyi ilke ilişkisi yerine yeterli saymak"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Arkadaş kadın haklarının türünü değil, tarih ezberini yeterli sayar.", "Arkadaş hakların takvimini değil, tarih ezberini ilişki açıklaması için yeterli sanmaktadır.", "Çoğulculuk ayrımı bu kaynak çiftinde geçmez.", "Doğru; arkadaş yalnız tarih ezberinin ilişkiyi açıkladığını söyler, Ece bunu reddeder."], "explanation": "Arkadaş sırayı bilir fakat ilke bağını kurmaz. Ece'nin itirazı tam olarak bu yanılgıyı hedefler.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q024", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a54e12ef5d51eb536e2dbfdea097258b8c579232bd69401971ec978609287ff7", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q025", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f06", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Düzey 4'tür; öğrenilen ilke-kaynak ayrımını yeni bir tarih çiftine aktarmayı ister.", "question": "Ece, iki kaynağı yan yana okur. Birinci kaynak 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanını, ikinci kaynak 20 Nisan 1924'te anayasanın kabulünü anlatır. Ece, ilk olayın yönetim biçimini belirlediğini, ikinci olayın bu biçimi ve millî egemenliği yazılı kurala dönüştürdüğünü fark eder. Arkadaşı yalnız tarihleri ezberlemenin ilişkiyi açıkladığını söyler. Ece, ilke bağlantısı kurulmadan kronolojinin yetmeyeceğini belirtir. Yeni bir kaynakta yalnız iki tarih yan yana verilirse Ece'nin tutumuna göre önce ne sorulmalıdır?", "choices": ["Her tarihin hangi ilkeyi veya kuralı değiştirdiği", "Hangi tarihin sayfada daha uzun yazıldığı", "Hangi olayın daha sonra bayram ilan edildiği", "Hangi kaydın bir örgüt adı taşıdığı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Ece tarihleri işlevine ve ilke bağlantısına göre okur, ezberi yeterli saymaz.", "Yazının uzunluğu ilke ilişkisi kurmaz.", "Bayram bilgisi, anayasanın kurala bağlama işlevini açıklamaz.", "Bu kaynaklarda örgüt adı geçmez; ad aramak, tarihleri işlevine göre okuyan Ece'nin tutumuna uymaz."], "explanation": "Ece tarih sırasını gördükten sonra her olayın işlevini inceler. Yönetim biçiminin belirlenmesi ile bunun yazılı kurala bağlanması farklı adımlardır. Yeni kaynakta da önce olayın hangi ilkeyle ve hangi değişiklikle ilişkili olduğu sorulmalıdır; metnin uzunluğu bu bağı açıklamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q025", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d4f4b929ed1dbdab49d996394c89a1cdc7d4676b1ec5260bd49c7b68e29ad5ce", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q026", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f07", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Düzey 1'dir; metindeki denemenin adını yakın dönüm noktalarından ayırır.", "question": "Türkiye'de 1924'te ve 1930'da çok partili hayata geçiş için kısa süreli denemeler yapılmıştır. Bu denemelerde birden fazla siyasi örgütlenme ortaya çıkmış, ardından denemeler sona ermiştir. Çoğulculuk, farklı görüşlerin siyasal alanda temsil edilebilmesidir. Çoğunlukçuluk ise yalnızca en çok oyu alan görüşün yeterli sayılmasıdır. Denemeler kısa süre sonra sona ermiş, birden fazla görüşün siyasal alanda yer aldığı bu dönemler tarih kayıtlarında kalmıştır. Metne göre 1924 ve 1930'da ne denenmiştir?", "choices": ["Kadınlara milletvekili hakkının verilmesi", "Çok partili hayata geçiş", "Cumhuriyetin ilk kez ilanı", "Anayasanın yürürlükten kalkması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Milletvekili hakkı 1934 tarihlidir; bu metnin denemesi değildir.", "Doğru; metin, 1924 ve 1930'da çok partili hayata geçiş için kısa denemeler yapıldığını söyler.", "Cumhuriyet 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir.", "Anayasanın kalktığı yazılmaz; deneme çok partili örgütlenmeyle ilgilidir."], "explanation": "Metin iki yılı çok partili deneme olarak adlandırır. Denemeler kısa sürmüş ve sona ermiştir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q026", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9660d0406b88c9665525d3dee4d4c59442df8734186bc6cea760525a776d75b3", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q027", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f07", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; tanım ile kanıtı eşler ve çoğunlukçuluk tanımını çeldirici yapar.", "question": "Türkiye'de 1924'te ve 1930'da çok partili hayata geçiş için kısa süreli denemeler yapılmıştır. Bu denemelerde birden fazla siyasi örgütlenme ortaya çıkmış, ardından denemeler sona ermiştir. Çoğulculuk, farklı görüşlerin siyasal alanda temsil edilebilmesidir. Çoğunlukçuluk ise yalnızca en çok oyu alan görüşün yeterli sayılmasıdır. Denemeler kısa süre sonra sona ermiş, birden fazla görüşün siyasal alanda yer aldığı bu dönemler tarih kayıtlarında kalmıştır. Metne göre bu denemeleri çoğulculuğa bağlayan kanıt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["En çok oyu alanın yeterli sayılması", "Denemelerin hiç yapılmaması", "Birden fazla siyasi örgütlenmenin ortaya çıkması", "Kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkının bu denemelerle tanınması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["En çok oyu yeterli saymak metindeki çoğunlukçuluk tanımıdır.", "Metin denemelerin yapıldığını, sonra sona erdiğini söyler.", "Doğru; farklı görüşlerin siyasal alanda örgütlenebilmesi çoğulculuk kanıtı olarak verilir.", "Metin siyasi örgütlenme çeşitliliğini anlatır; kadınların milletvekili hakkı 1934 düzenlemesine aittir."], "explanation": "Çoğulculuk tanımı metinde farklı görüşlerin temsil edilebilmesidir. Kanıt, birden fazla örgütlenmenin ortaya çıkmasıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q027", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c1752f1fddeceb95783d087a20e9df9b6fc9fc76b1a15e7606d5b13eba30cb77", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q028", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f07", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; iki yakın kavramın tanımını metinden ayırt ettirir.", "question": "Türkiye'de 1924'te ve 1930'da çok partili hayata geçiş için kısa süreli denemeler yapılmıştır. Bu denemelerde birden fazla siyasi örgütlenme ortaya çıkmış, ardından denemeler sona ermiştir. Çoğulculuk, farklı görüşlerin siyasal alanda temsil edilebilmesidir. Çoğunlukçuluk ise yalnızca en çok oyu alan görüşün yeterli sayılmasıdır. Denemeler kısa süre sonra sona ermiş, birden fazla görüşün siyasal alanda yer aldığı bu dönemler tarih kayıtlarında kalmıştır. Metne göre çoğunlukçuluk ile çoğulculuk için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["İkisi de aynı anlamda kullanılan kısa deneme adıdır", "İkisi de bütün hakların aynı gün verilmesi anlamına gelir", "İkisi de yalnızca tarih ezberini yeterli sayan addır", "Çoğulculuk farklı görüşlere, çoğunlukçuluk kazanan görüşe dayanır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Metin iki kavramı aynı anlamda kullanmaz; tanımları ayrıdır.", "Aynı gün yanılgısı kadın hakları konusudur; bu metnin ayrımı değildir.", "Metin tarih ezberini değil kavram ayrımını verir.", "Doğru; farklı görüşlerin temsil edilmesi ile yalnız en fazla oyu alanı yeterli görmek farklı anlayışlardır."], "explanation": "Ayrım metindeki iki tanım cümlesindedir. Denemeler çoğulculuk ihtiyacını görünür kılar; çoğunlukçuluk bu ihtiyacı karşılamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q028", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9f133f15fe21c9ec378e614eea22988ca9e9cf671b005989f2bee2be62a409d2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q029", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f07", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Düzey 4'tür; kısa süren kanıtın ilke değerini kapsam aşımı yapmadan yorumlatır.", "question": "Türkiye'de 1924'te ve 1930'da çok partili hayata geçiş için kısa süreli denemeler yapılmıştır. Bu denemelerde birden fazla siyasi örgütlenme ortaya çıkmış, ardından denemeler sona ermiştir. Çoğulculuk, farklı görüşlerin siyasal alanda temsil edilebilmesidir. Çoğunlukçuluk ise yalnızca en çok oyu alan görüşün yeterli sayılmasıdır. Denemeler kısa süre sonra sona ermiş, birden fazla görüşün siyasal alanda yer aldığı bu dönemler tarih kayıtlarında kalmıştır. Metne göre kısa süren bu denemelerin çoğulculukla ilişkilendirilebilmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?", "choices": ["Farklı görüşün örgütlenme ihtiyacı görünür olduğu için", "Denemeler kısa sürünce farklı görüşlerin temsili eksiksiz biçimde tamamlandığı için", "Süre kısaldıkça haklar aynı güne indiği için", "Örgüt adlarının metinde yazılmamış olduğu için"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; denemeler kısa sürse de birden fazla siyasi örgütlenmenin ortaya çıkması, farklı görüşlerin örgütlenme ihtiyacını görünür kılar.", "Bir denemenin kısa sürmesi çoğulculuğun tamamlandığını kanıtlamaz; metin birden fazla örgütlenmenin varlığını gösterir.", "Süre ile kadın haklarının aynı güne inmesi arasında bağ kurulmaz.", "Örgüt adının verilmemesi çoğulculuk ilişkisini kurmaz; kanıt birden fazla örgütlenmenin ortaya çıkmasıdır."], "explanation": "İlişki, denemenin kalıcı iktidar sonucu vermesine değil, farklı görüşün siyasal alanda örgütlenme ihtiyacını göstermesine dayanır. Sürenin kısalığı bu kanıtı silmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q029", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6c1c5f6b90ebe7be266e811b2ebed6b8e7fd6a86581e35799a4c5bf73557656a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q030", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f08", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Düzey 1'dir; diyalogdaki tek cümleyi verilen kavram ayrımıyla eşler.", "question": "Sınıfta bir tartışma yapılır. Kerem, en çok oy alan görüşün her kararı tek başına belirlemesi gerektiğini ve başka görüşe gerek olmadığını söyler. Selin ise 1924 ve 1930 denemelerinde birden fazla siyasi örgütlenmenin ortaya çıktığını hatırlatır. Bu örgütlenmeler aynı düşünceyi savunmak zorunda değildi. Kronolojiyi bilmek bu ayrımı tek başına kanıtlamaz; ilke ile olay birlikte okunmalıdır. Buna göre Kerem'in görüşü aşağıdaki kavramlardan hangisine örnektir?", "choices": ["Çoğulculuk", "Çoğunlukçuluk", "Millî egemenlik", "Seçilme yaşı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kerem farklı görüşe gerek olmadığını söyler; bu çoğulculuk değildir.", "Doğru; en çok oy alan görüşü tek başına yeterli saymak çoğunlukçuluktur.", "Millî egemenlik yetkinin millete ait olmasıdır; Kerem bunu tanımlamaz.", "Seçilme yaşı bu tartışmada geçmez."], "explanation": "Kerem'in ölçütü yalnızca en çok oydur ve başka görüşü gereksiz sayar. Metin bunu Selin'in çoğulculuk tanımının karşısına koyar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q030", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ddb0638357c72f57fcb482e9615e34b6dd529b859ae3c2230a0e88e577dfa0d5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q031", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f08", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; kanıtın hangi ilkeye bağlandığını diyalogdan seçtirir.", "question": "Sınıfta bir tartışma yapılır. Kerem, en çok oy alan görüşün her kararı tek başına belirlemesi gerektiğini ve başka görüşe gerek olmadığını söyler. Selin ise 1924 ve 1930 denemelerinde birden fazla siyasi örgütlenmenin ortaya çıktığını hatırlatır. Bu örgütlenmeler aynı düşünceyi savunmak zorunda değildi. Kronolojiyi bilmek bu ayrımı tek başına kanıtlamaz; ilke ile olay birlikte okunmalıdır. Buna göre Selin'in 1924 ve 1930 denemelerini kanıt olarak gösterdiği durum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hakların aynı gün verilmesi", "Saltanatın sürmesi", "Farklı görüşlerin örgütlenebilmesi", "Sayımın gizli yapılması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Aynı gün iddiası Selin'in cümlesinde yoktur.", "Saltanat bu tartışmanın kanıtı değildir.", "Doğru; Selin denemeleri farklı siyasi görüşlerin örgütlenebilmesine bağlar.", "Gizli sayım 1946 yöntemidir; bu konuşmada geçmez."], "explanation": "Selin kronolojiyi değil, denemelerde birden fazla siyasi örgütlenmenin ortaya çıkmasını kanıt olarak kullanır. Bu, farklı görüşlerin örgütlenebilmesinin, yani çoğulculuğun tarihsel kanıtıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q031", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cf6eb50ddb2fc4d17d44e97b43a37955132838216afde477d344b8ca14f715db", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q032", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f08", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Düzey 4'tür; tanımı yeni bir karar cümlesine uygulamayı ve ters uygulamaları elemesini ister.", "question": "Sınıfta bir tartışma yapılır. Kerem, en çok oy alan görüşün her kararı tek başına belirlemesi gerektiğini ve başka görüşe gerek olmadığını söyler. Selin ise 1924 ve 1930 denemelerinde birden fazla siyasi örgütlenmenin ortaya çıktığını hatırlatır. Bu örgütlenmeler aynı düşünceyi savunmak zorunda değildi. Kronolojiyi bilmek bu ayrımı tek başına kanıtlamaz; ilke ile olay birlikte okunmalıdır. Selin'in örneği çoğulculuk açısından değerlendirildiğinde azınlıkta kalan bir görüş için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?", "choices": ["Görüşün yarıştan çıkarılması", "Görüşün yok sayılması", "Yalnızca kazananın konuşması", "Görüşün de yarışa katılabilmesi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yarıştan çıkarmak, farklı örgütlenmelerin bir arada bulunmasına aykırıdır.", "Yok saymak Kerem'in çoğunlukçu görüşüne yakındır; Selin'in örneği bunun tersini gösterir.", "Yalnızca kazananın konuşması farklı görüşün temsilini kapatır.", "Doğru; Selin'in örneğinde farklı düşünceleri savunan birden fazla örgütlenme vardır; çoğulculuk, azınlıkta kalan görüşün de yarışa katılabilmesini gerektirir."], "explanation": "Selin birden fazla örgütlenmenin varlığını örnek gösterir. Çoğulculuk farklı görüşlerin siyasal alanda yer almasını gerektirir. Bu nedenle azınlıkta kalan bir görüşün de yarışa katılabilmesi gerekir; yarıştan çıkarma veya yalnız kazananı konuşturma bu ilişkiyi bozardı.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q032", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "70defd0e65df1398a4e40442bffd6ab037d6236ae6bdea3e14cf20ec12c1a18c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q033", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f08", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; tartışmadaki yöntem uyarısının işlevini seçtirir.", "question": "Sınıfta bir tartışma yapılır. Kerem, en çok oy alan görüşün her kararı tek başına belirlemesi gerektiğini ve başka görüşe gerek olmadığını söyler. Selin ise 1924 ve 1930 denemelerinde birden fazla siyasi örgütlenmenin ortaya çıktığını hatırlatır. Bu örgütlenmeler aynı düşünceyi savunmak zorunda değildi. Kronolojiyi bilmek bu ayrımı tek başına kanıtlamaz; ilke ile olay birlikte okunmalıdır. Buna göre “Kronolojiyi bilmek bu ayrımı tek başına kanıtlamaz” uyarısı aşağıdakilerden hangisini amaçlar?", "choices": ["İlke ile olayın birlikte okunmasını", "Kerem'in tek görüş yeterlidir demesini", "Tarihlerin gizlenmesini", "Seçme yaşının değiştirilmesini"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin, ayrımın ilke ile olay birlikte okununca kurulduğunu söyler.", "Uyarı Kerem'in çoğunlukçuluğunu doğrulamaz; birlikte okumayı ister.", "Tarihler gizlenmez; yetersiz sayılan tarihin yalnız başına kullanılmasıdır.", "Seçme yaşı bu tartışmanın konusu değildir."], "explanation": "Uyarı, 1924 ve 1930'u bilmenin yetmediğini söyler. Çoğulculuk, bu tarihlerin denemelerde birden fazla siyasi örgütlenmenin ortaya çıktığı bilgisiyle birlikte okunmasından çıkar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q033", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "36c9c9daef999f3c31ab364fb3decae0b0676e7e022ace80c89a9aede6ac0058", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q034", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f09", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; aynı nottaki çoğulculuk kanıtı ile yöntem sorununu ayırmayı ister.", "question": "Bir tarih notunda şöyle yazar: 1945'te çok partili hayata geçiş kararı olgunlaşmış, 21 Temmuz 1946'da birden fazla siyasi grubun katıldığı genel seçim yapılmıştır. Seçimde oy kullanımı açık, sayım ise gizli yürütülmüştür. Not, 1946'yı çok partili denemelerin seçimle sınandığı bir dönüm noktası olarak gösterir. Not örgüt adı vermez; yöntemi ve tarihi birlikte sunar. Nota göre 1945 kararını 1946 seçimine bağlayan çoğulculuk kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Seçimde sayımın kamuya kapalı yürütülmesi ve sonucun denetlenememesi", "Birden fazla siyasi grubun seçime katılması", "Oy kullanmanın açık yapılması", "Örgüt adlarının uzun yazılması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Gizli sayım seçimin denetlenmesine ilişkin yöntem sorunudur; farklı grupların katılımını gösteren çoğulculuk kanıtı değildir.", "Doğru; not, birden fazla siyasi grubun katıldığı seçimi çok partili denemenin sınanması sayar.", "Açık oy, oy gizliliğini zayıflatan bir yöntemdir; farklı grupların katılımını gösteren bir çoğulculuk kanıtı değildir.", "Not örgüt adı vermez; adların uzunluğu çoğulculuk kanıtı olamaz."], "explanation": "1945 kararı çok partili hayata geçiştir. 1946'da birden fazla grubun seçime katılması bu kararın seçimdeki kanıtıdır. Yöntem ayrıca değerlendirilir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q034", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dac9f3f9fddd3968a211a98b82b889bb5994a39aa271dda1da13a95ca26834ce", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q035", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f09", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Düzey 4'tür; kronolojiyi yeterli sayma yanılgısını aynı kaynaktaki yöntem kanıtıyla sınar.", "question": "Bir tarih notunda şöyle yazar: 1945'te çok partili hayata geçiş kararı olgunlaşmış, 21 Temmuz 1946'da birden fazla siyasi grubun katıldığı genel seçim yapılmıştır. Seçimde oy kullanımı açık, sayım ise gizli yürütülmüştür. Not, 1946'yı çok partili denemelerin seçimle sınandığı bir dönüm noktası olarak gösterir. Not örgüt adı vermez; yöntemi ve tarihi birlikte sunar. Buna göre yalnız 21 Temmuz 1946 tarihini ezberlemenin neden eksik kalacağı aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?", "choices": ["Çünkü notta seçim tarihi hiç yazılmaz ve okunamaz", "Çünkü not seçimin hiç yapılmadığını açıkça yazar", "Çünkü seçim yöntemi de serbestlik ve denetim açısından önemlidir.", "Çünkü açık oy çoğulculuğu kendiliğinden tamamlamış sayılır"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Not tarihi açık yazar; eksik olan tarih değil yöntem-ilke bağıdır.", "Not seçimin yapıldığını söyler.", "Doğru; açık oy gizliliği, kapalı sayım denetlenebilirliği sınırlar; yalnız tarih bu yöntem ilişkisini açıklamaz.", "Açık oy çoğulculuğu tamamlamaz; oy gizliliğini zayıflatır."], "explanation": "Kronoloji seçimin gününü verir. İlke yorumu, birden fazla grubun katılımı ile açık oy-gizli sayım yönteminin ayrı ayrı okunmasını ister.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q035", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "02b204580a6e5e1f43ea0a78e928f3534205f9bd0e31eda06ad9c0c4d426093f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q036", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f10", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Düzey 1'dir; şeritten kapsam etiketi ile tarihi eşlemeyi ister.", "question": "Aşağıdaki görselde zaman şeridi dört kaydı, 3 Nisan 1930 ile 21 Temmuz 1946 arasındaki gerçek gün aralığıyla orantılı gösterir: 3 Nisan 1930'da belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı, 26 Ekim 1933'te muhtar ve ihtiyar heyeti hakkı, 5 Aralık 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkı, 21 Temmuz 1946'da genel seçim. Şeritte her kaydın hangi seçimi kapsadığı yazılıdır. Zaman şeridine göre belediye seçim hakkının başladığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["26 Ekim 1933", "5 Aralık 1934", "21 Temmuz 1946", "3 Nisan 1930"], "correct": 3, "distractorWhy": ["26 Ekim 1933 muhtar ve ihtiyar heyeti hakkıdır.", "5 Aralık 1934 milletvekili seçme ve seçilme hakkıdır.", "21 Temmuz 1946 genel seçim kaydıdır; belediye hakkının başlangıcı değildir.", "Doğru; şeridin ilk kaydı 3 Nisan 1930'da belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkıdır."], "explanation": "Dört kayıt farklı konumdadır. Belediye hakkı aralığın başında, 3 Nisan 1930'dadır. Diğer tarihler kapsamı genişleten veya seçim kaydı olan olaylardır.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t15.alt_tl_kadin", "captionKey": "s7-t15.cap_tl_kadin", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "belediye", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_belediye", "dateKey": "s7-t15.date_1930", "color": "accent"}, {"id": "muhtar", "position": 0.333333, "labelKey": "s7-t15.lbl_muhtar", "dateKey": "s7-t15.date_1933", "color": "muted"}, {"id": "milletvekili", "position": 0.666667, "labelKey": "s7-t15.lbl_milletvekili", "dateKey": "s7-t15.date_1934", "color": "muted"}, {"id": "secim1946", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_secim1946", "dateKey": "s7-t15.date_1946", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q036", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "66876c287957724b9895fb68e2c9880bcd236202726a1f51ae0907b0e0b5bdd6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q037", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f10", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; aynı gün yanılgısını şeritteki ayrı kayıtlardan okutur.", "question": "Aşağıdaki görselde zaman şeridi dört kaydı, 3 Nisan 1930 ile 21 Temmuz 1946 arasındaki gerçek gün aralığıyla orantılı gösterir: 3 Nisan 1930'da belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı, 26 Ekim 1933'te muhtar ve ihtiyar heyeti hakkı, 5 Aralık 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkı, 21 Temmuz 1946'da genel seçim. Şeritte her kaydın hangi seçimi kapsadığı yazılıdır. Zaman şeridi, kadınların siyasal haklarıyla ilgili aşağıdaki yanılgılardan hangisini düzeltmeye yardımcı olur?", "choices": ["Bütün hakların aynı gün verildiğini sanmak", "TBMM'nin 1930'da açıldığını sanmak", "Cumhuriyetin 1946'da ilan edildiğini sanmak", "Anayasanın hiç kabul edilmediğini sanmak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; dört kayıt farklı gün ve farklı kapsam taşır, aynı güne bindirilmez.", "TBMM 23 Nisan 1920'de açılmıştır; bu şerit o olayı göstermez.", "Cumhuriyet 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir.", "1924 Anayasası kabul edilmiştir; bu şeridin konusu hakların aşamalarıdır."], "explanation": "Belediye, muhtarlık ve milletvekili hakları ayrı tarihlerdedir. Aynı gün sanmak, şeridin orantılı ve ayrı konumlarıyla çelişir.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t15.alt_tl_kadin", "captionKey": "s7-t15.cap_tl_kadin", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "belediye", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_belediye", "dateKey": "s7-t15.date_1930", "color": "accent"}, {"id": "muhtar", "position": 0.333333, "labelKey": "s7-t15.lbl_muhtar", "dateKey": "s7-t15.date_1933", "color": "accent"}, {"id": "milletvekili", "position": 0.666667, "labelKey": "s7-t15.lbl_milletvekili", "dateKey": "s7-t15.date_1934", "color": "accent"}, {"id": "secim1946", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_secim1946", "dateKey": "s7-t15.date_1946", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q037", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "873456585bb56fa6149acd0eb0473b283bd83540f6239a9194f2d0df122320b6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q038", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f10", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; yakın tarihli iki hak kaydının kapsamını karıştırmamayı ister.", "question": "Aşağıdaki görselde zaman şeridi dört kaydı, 3 Nisan 1930 ile 21 Temmuz 1946 arasındaki gerçek gün aralığıyla orantılı gösterir: 3 Nisan 1930'da belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı, 26 Ekim 1933'te muhtar ve ihtiyar heyeti hakkı, 5 Aralık 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkı, 21 Temmuz 1946'da genel seçim. Şeritte her kaydın hangi seçimi kapsadığı yazılıdır. Şeride göre 26 Ekim 1933 kaydının kapsamı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Milletvekili seçme ve seçilme", "Köy muhtarı ve ihtiyar heyeti seçimi", "Yalnızca 1946 genel seçimi", "Cumhuriyetin ilanı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Milletvekili hakkı 5 Aralık 1934 kaydıdır.", "Doğru; 26 Ekim 1933 etiketi muhtar ve ihtiyar heyeti hakkını gösterir.", "1946 genel seçim ayrı ve son kayıttır.", "Cumhuriyetin ilanı bu şeritte yoktur."], "explanation": "Şerit kapsamı yazıyla ayırır. 1933 kaydı köy yönetimindeki seçme ve seçilme hakkıdır; belediye ve milletvekili kayıtlarının yerine geçmez.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t15.alt_tl_kadin", "captionKey": "s7-t15.cap_tl_kadin", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "belediye", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_belediye", "dateKey": "s7-t15.date_1930", "color": "muted"}, {"id": "muhtar", "position": 0.333333, "labelKey": "s7-t15.lbl_muhtar", "dateKey": "s7-t15.date_1933", "color": "accent"}, {"id": "milletvekili", "position": 0.666667, "labelKey": "s7-t15.lbl_milletvekili", "dateKey": "s7-t15.date_1934", "color": "muted"}, {"id": "secim1946", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_secim1946", "dateKey": "s7-t15.date_1946", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q038", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4a79160332a1fd7d818ba87a16349320cdbc18342a372d5c32d4dcdfd89dc038", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q039", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f10", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; seçme-seçilme yanılgısını şeritteki yaş ayrımıyla sınar.", "question": "Aşağıdaki görselde zaman şeridi dört kaydı, 3 Nisan 1930 ile 21 Temmuz 1946 arasındaki gerçek gün aralığıyla orantılı gösterir: 3 Nisan 1930'da belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı, 26 Ekim 1933'te muhtar ve ihtiyar heyeti hakkı, 5 Aralık 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkı, 21 Temmuz 1946'da genel seçim. Şeritte her kaydın hangi seçimi kapsadığı yazılıdır. Buna göre 5 Aralık 1934 kaydındaki seçme ve seçilme hakkı aşağıdakilerden hangisini birlikte kapsar?", "choices": ["Yalnız belediye meclisinde görüş bildirmeyi ve dilekçe vermeyi", "Yalnız muhtar seçimini izlemeyi ve seçim sonucunu duyurmayı", "Milletvekili seçiminde oy kullanmayı ve aday olabilmeyi", "İki hakkın da ancak 1946 genel seçimiyle tanınmasını"], "correct": 2, "distractorWhy": ["1934 kaydı milletvekili seçimleriyle ilgilidir; yalnız belediye görüşü ve dilekçe hakkı değildir.", "Muhtarlık kapsamı 1933 kaydındadır; oy kullanma ve adaylık, izlemek ve duyurmaktan farklıdır.", "Doğru; seçme oy kullanma, seçilme aday olabilme imkânıdır; 1934 kaydı ikisini milletvekilliği düzeyinde tanır.", "Milletvekili seçme ve seçilme hakkı 1934’te tanınmıştır; 1946 seçim tarihi ayrı kayıttır."], "explanation": "Şeritte 1934 olayı milletvekili seçme ve seçilme hakkı olarak adlandırılmıştır. Seçme, oy kullanma imkânı; seçilme, aday olabilme imkânıdır. Kapsam milletvekilliğidir; belediye ve muhtarlık kayıtları daha önceki ayrı olaylardır.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t15.alt_tl_kadin", "captionKey": "s7-t15.cap_tl_kadin", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "belediye", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_belediye", "dateKey": "s7-t15.date_1930", "color": "muted"}, {"id": "muhtar", "position": 0.333333, "labelKey": "s7-t15.lbl_muhtar", "dateKey": "s7-t15.date_1933", "color": "muted"}, {"id": "milletvekili", "position": 0.666667, "labelKey": "s7-t15.lbl_milletvekili", "dateKey": "s7-t15.date_1934", "color": "accent"}, {"id": "secim1946", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_secim1946", "dateKey": "s7-t15.date_1946", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q039", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7bf0459967501e65b791acc8eae7539a74ce83334460d5b7b6b3cc15a7632e23", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q040", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f10", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; üç kapsamı eşitlik ve katılıma bağlar, kendiliğinden genişleme çeldiricisini eler.", "question": "Aşağıdaki görselde zaman şeridi dört kaydı, 3 Nisan 1930 ile 21 Temmuz 1946 arasındaki gerçek gün aralığıyla orantılı gösterir: 3 Nisan 1930'da belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı, 26 Ekim 1933'te muhtar ve ihtiyar heyeti hakkı, 5 Aralık 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkı, 21 Temmuz 1946'da genel seçim. Şeritte her kaydın hangi seçimi kapsadığı yazılıdır. Şeride göre aşamalı olarak tanınan haklar, eşitlik ve katılımla aşağıdaki gerekçelerden hangisiyle ilişkilendirilebilir?", "choices": ["Katılım yalnız 1946'da başladığı için", "Belediye seçiminde tanınan hak diğer bütün seçimlere de aynı anda ve kendiliğinden açıldığı için", "Haklar aynı kapsamda tekrarlandığı için", "Farklı düzeylerde seçme ve seçilme yurttaş katılımını genişlettiği için"], "correct": 3, "distractorWhy": ["1946 genel seçimdir; katılım hakları ondan önce aşamalı tanınmıştır.", "Şerit her seçim kapsamını ayrı tarihle gösterir; belediye hakkı milletvekilliğini kendiliğinden sağlamaz.", "Kayıtlar aynı kapsamı tekrarlamaz; belediye, köy ve meclis ayrıdır.", "Doğru; her yeni kapsam, kadınların ilgili seçime eşit yurttaş olarak katılmasını genişletir."], "explanation": "Eşitlik, kadınların ilgili seçimde aynı siyasal hakka sahip olmasıdır. Katılım, bu hakkın kullanıldığı düzeyi anlatır. Şerit düzeyleri ayırdığı için ilişki aşamalı kurulur.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t15.alt_tl_kadin", "captionKey": "s7-t15.cap_tl_kadin", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "belediye", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_belediye", "dateKey": "s7-t15.date_1930", "color": "accent"}, {"id": "muhtar", "position": 0.333333, "labelKey": "s7-t15.lbl_muhtar", "dateKey": "s7-t15.date_1933", "color": "accent"}, {"id": "milletvekili", "position": 0.666667, "labelKey": "s7-t15.lbl_milletvekili", "dateKey": "s7-t15.date_1934", "color": "accent"}, {"id": "secim1946", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t15.lbl_secim1946", "dateKey": "s7-t15.date_1946", "color": "accent"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q040", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "88d213ff9ff3d30f9731976a0ac9e794d47dec902c76047ec085f6f02b837259", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q041", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f11", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Düzey 1'dir; karttaki ilk kapsamı diğer düzeylerden ayırmayı ister.", "question": "Bir araştırma kartı üç tarihi ayırır. 3 Nisan 1930'da kadınlar belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı kazanmıştır. 26 Ekim 1933'te bu hak köy muhtarı ve ihtiyar heyeti seçimlerine genişlemiştir. 5 Aralık 1934'te kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Kart, hakların aynı gün ve aynı kapsamda verilmediğini gösterir. Seçme oy vermeyi, seçilme aday olabilmeyi ifade eder. Karta göre hakların ilk tanındığı seçim düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Belediye seçimleri", "Milletvekili seçimleri", "1946 genel seçimi", "Anayasa oylaması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kartın ilk tarihi 3 Nisan 1930 belediye seçimleridir.", "Milletvekili düzenlemesi kartta 5 Aralık 1934'tür.", "1946 bu araştırma kartında yoktur.", "Anayasa oylaması kartın üç kaydı arasında sayılmaz."], "explanation": "Kart kronolojiyi kapsamla birlikte verir. İlk kapsam belediyedir. Bu, bütün hakların mecliste başladığı yanılgısını eler.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q041", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "241d5bf22775e3a78e4573274ee6a5d5346c1e710bb6dd3830cd1e913f8a0c19", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q042", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f11", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; eşitlik kanıtını aynı gün ve başka konu çeldiricilerinden ayırır.", "question": "Bir araştırma kartı üç tarihi ayırır. 3 Nisan 1930'da kadınlar belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı kazanmıştır. 26 Ekim 1933'te bu hak köy muhtarı ve ihtiyar heyeti seçimlerine genişlemiştir. 5 Aralık 1934'te kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Kart, hakların aynı gün ve aynı kapsamda verilmediğini gösterir. Seçme oy vermeyi, seçilme aday olabilmeyi ifade eder. Karttaki bilgileri eşitlik ilkesine bağlayan kanıt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hakların tek bir günde tamamlanmış olması", "Kadınların ilgili seçimlerde seçme ve seçilme hakkı kazanması", "Sayımın kapalı kapılar ardında gizli yapılması", "Siyasi örgüt sayısının artmış olması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kart hakların tek günde tamamlanmadığını, ayrı tarihlerde verildiğini özellikle gösterir.", "Doğru; ilgili seçimde kadınların da seçme ve seçilme hakkı kazanması eşit katılım kanıtıdır.", "Gizli sayım bu kartta yoktur.", "Örgüt sayısı çok partili denemelerin kanıtıdır; kart bu bilgiyi vermez."], "explanation": "Eşitlik, hakkın cinsiyet nedeniyle ilgili seçimin dışında kalmamasıdır. Kart bunu üç ayrı düzeyde tarihleyerek gösterir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q042", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bd9fc4dc978dacd032871be7c3f43bb6fcdd14b7c092093912358cb142bc46e0", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q043", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f11", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; genişleyen düzeyi komşu hak kayıtlarından ayırmayı ister.", "question": "Bir araştırma kartı üç tarihi ayırır. 3 Nisan 1930'da kadınlar belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı kazanmıştır. 26 Ekim 1933'te bu hak köy muhtarı ve ihtiyar heyeti seçimlerine genişlemiştir. 5 Aralık 1934'te kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Kart, hakların aynı gün ve aynı kapsamda verilmediğini gösterir. Seçme oy vermeyi, seçilme aday olabilmeyi ifade eder. Karta göre 26 Ekim 1933 kaydı, katılımı aşağıdakilerden hangisine genişletmiştir?", "choices": ["Yalnızca milletvekili adaylığına", "Yalnızca açık oy sayımına", "Köy muhtarı ve ihtiyar heyeti seçimine", "Cumhuriyetin ilan oylamasına"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Milletvekili kaydı 5 Aralık 1934'tür.", "Açık oy bu kartın konusu değildir.", "Doğru; kart, 1933'te hakkın köy muhtarı ve ihtiyar heyeti seçimlerine genişlediğini yazar.", "Cumhuriyetin ilanı 1923 kararıdır; kartta yoktur."], "explanation": "Katılım, hakkın kullanıldığı seçim düzeyidir. 1933 kaydı köy yönetimini ekler; belediye hakkının tekrarı veya meclis hakkı değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q043", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "80426fae74b96c4c5645d81aae504e59e0e95a51728abc48aed66ae4f48eb1bc", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q044", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f11", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Düzey 4'tür; verilen kanıtın sınırını ve seçme-seçilme kapsamını aynı soruda ayırt ettirir.", "question": "Bir araştırma kartı üç tarihi ayırır. 3 Nisan 1930'da kadınlar belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı kazanmıştır. 26 Ekim 1933'te bu hak köy muhtarı ve ihtiyar heyeti seçimlerine genişlemiştir. 5 Aralık 1934'te kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Kart, hakların aynı gün ve aynı kapsamda verilmediğini gösterir. Seçme oy vermeyi, seçilme aday olabilmeyi ifade eder. Karttaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi __söylenemez__?", "choices": ["Hakların aşamalı verildiği", "Belediye hakkının 1930’da tanındığı", "Milletvekili hakkının 1934’te tanındığı", "Her kadının 1930'da milletvekili olabildiği"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Aşamalı verme kartın ana cümlesidir.", "İlk kayıt belediye seçimlerinde 1930 yılında tanınan hakları gösterir; bu sonuç karttan çıkarılabilir.", "Milletvekili seçme ve seçilme hakkı kartta 1934 değişikliğidir; bu bilgi çıkarılabilir.", "Doğru; bu sonuç çıkarılamaz çünkü milletvekili hakkı 1930'da değil 5 Aralık 1934'te düzenlenmiştir."], "explanation": "Kart kapsamları ayırır. 1930 belediye hakkıdır. Milletvekili seçilme hakkını 1930'a çekmek, kartın koyduğu sınırı aşar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q044", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9ed9dbd145f2c4e447653cd5bc054cf0586b8c580dc620a32cc97f81019a98e2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q045", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f12", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 5, "difficultyReason": "Düzey 5'tir; iki kanıtı birden yorumlar, sınırı aşan genellemeyi ve hak türü karışıklığını eler.", "question": "Bir dijital arşiv kaydı iki bilgiyi yan yana koyar. Kayıt, kadınların 5 Aralık 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkını kazandığını yazar. Aynı kayıt, 21 Temmuz 1946 seçiminde oy kullanmanın açık, sayımın gizli yapıldığını belirtir. Kayıt, eşit katılım ile serbest seçim ilkesinin her olayda aynı ölçüde gerçekleştiğini söylemez. Kayda göre 1934 hakkı ile 1946 yöntemini birlikte değerlendirirken kanıtın sınırını aşmayan yorum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hakkın kazanıldığını yazar ama her seçimin eşit uygulandığını söylemez", "Hakkın hiç tanınmadığını ve kullanılmadığını yazar", "Hakkı yalnız köy muhtarı seçimi için sayar ve bitirir", "Hakkın, 1946 yönteminin kusursuz uygulandığını kanıtladığını yazar"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kayıt hakkı yazar, fakat eşit katılım ile serbest seçimin her olayda aynı ölçüde gerçekleştiğini söylemez.", "Kayıt hakkın kazanıldığını belirtir; hiç verilmediği sonucu metne aykırıdır.", "Köy muhtarı 1933 kapsamıdır; bu kayıt milletvekili hakkını yazar.", "Kayıt 1946 yöntemini açık oy ve gizli sayım diye verir; hakkın yöntemin kusursuzluğunu kanıtladığı sonucu çıkmaz."], "explanation": "1934 kaydı bir hakkın tanınmasını, 1946 kaydı oy ve sayım yöntemini verir. Bir hakkın kazanılması bütün seçimlerin eşit ve denetlenebilir biçimde işleyeceğini tek başına kanıtlamaz. Yorum hak kazanımını korurken yöntem bilgisinin sınırını da dikkate almalıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "aeff6ca08b8f79efebc91e13595a7d7578252f2dc6608e54d0e4f8cbf9d374e7", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q046", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f09", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Düzey 1'dir; nottaki seçim tarihini yakın hak tarihlerinden ayırır.", "question": "Bir tarih notunda şöyle yazar: 1945'te çok partili hayata geçiş kararı olgunlaşmış, 21 Temmuz 1946'da birden fazla siyasi grubun katıldığı genel seçim yapılmıştır. Seçimde oy kullanımı açık, sayım ise gizli yürütülmüştür. Not, 1946'yı çok partili denemelerin seçimle sınandığı bir dönüm noktası olarak gösterir. Not örgüt adı vermez; yöntemi ve tarihi birlikte sunar. Nota göre genel seçimin yapıldığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["20 Nisan 1924", "21 Temmuz 1946", "5 Aralık 1934", "3 Nisan 1930"], "correct": 1, "distractorWhy": ["20 Nisan 1924 anayasa kabulüdür; notun seçim tarihi değildir.", "Doğru; not, 21 Temmuz 1946'da birden fazla grubun katıldığı genel seçimi yazar.", "5 Aralık 1934 milletvekili hakkıdır.", "3 Nisan 1930 belediye hakkıdır."], "explanation": "Not hem geçiş kararının yılı hem seçimin gününü verir. Sorulan kayıt 21 Temmuz 1946'dır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q046", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "12cf3dcfef414418bf84097294c0b1314cc86de1664d5eb3a209dbfd1c8a5861", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q047", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f09", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Düzey 2'dir; notun kendi yıl sırasını ters nedensellik çeldiricilerinden ayırır.", "question": "Bir tarih notunda şöyle yazar: 1945'te çok partili hayata geçiş kararı olgunlaşmış, 21 Temmuz 1946'da birden fazla siyasi grubun katıldığı genel seçim yapılmıştır. Seçimde oy kullanımı açık, sayım ise gizli yürütülmüştür. Not, 1946'yı çok partili denemelerin seçimle sınandığı bir dönüm noktası olarak gösterir. Not örgüt adı vermez; yöntemi ve tarihi birlikte sunar. Notun kronolojisine göre 1946 seçimi neyin ardından gelir?", "choices": ["1924 Anayasası'nın kaldırılmasının", "Kadın haklarının geri alınmasının", "1945'te olgunlaşan çok partili hayata geçiş kararının", "TBMM'nin ilk açılışının hemen ertesi günü"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Not anayasanın kaldırıldığını yazmaz.", "Kadın haklarının geri alındığı bu notta yoktur.", "Doğru; not, 1945'te olgunlaşan geçiş kararından sonra 21 Temmuz 1946 seçimini yazar.", "TBMM 1920'de açılmıştır; seçim ertesi gün yapılmamıştır."], "explanation": "Kronoloji 1945 kararını 1946 seçimine bağlar. Bu sıra, seçimi çok partili denemenin sınanması olarak okumayı sağlar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q047", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e0ccf33dbde05018f5d90aa7abffb73aeed9e3f369c852ce03298d8478d6407d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q048", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f12", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Düzey 3'tür; kaynağın yöntem cümlesini yakın seçim ilkeleriyle karıştırmamayı ister.", "question": "Bir dijital arşiv kaydı iki bilgiyi yan yana koyar. Kayıt, kadınların 5 Aralık 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkını kazandığını yazar. Aynı kayıt, 21 Temmuz 1946 seçiminde oy kullanmanın açık, sayımın gizli yapıldığını belirtir. Öğrenci hak kazanımının kapsamını ve seçimde uygulanan yöntemi ayrı ayrı incelemektedir. Kayda göre 1946 seçiminde uygulanan yöntemle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?", "choices": ["Oy kullanma açık, sayım gizlidir", "Oy ve sayımın ikisi de gizlidir", "Oy ve sayımın ikisi de açıktır", "Sayım yargıçlarca canlı yayımlanmıştır"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kayıt, oy kullanmanın açık ve sayımın gizli yapıldığını belirtir.", "İkisinin de gizli olduğu kayıtta yazmaz.", "İkisinin de açık olduğu kayıtta yazmaz.", "Canlı yayımlanan sayım kayıtta yoktur; bu kapsam aşımıdır."], "explanation": "Kaynak yalnız verdiği yöntemi destekler. Açık oy ve gizli sayım yazılır. Gizli oy-açık sayım veya canlı yayın bu kayıttan çıkarılamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q048", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "210730c4e2693fc230e825d16b300632480653c1b6d1a976b4e4a5e336a9e8a3", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q049", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f12", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Düzey 4'tür; yöntem kanıtından ilke sınırı çıkarır ve katılımın yokluğu gibi aşırı sonucu eler.", "question": "Bir dijital arşiv kaydı iki bilgiyi yan yana koyar. Kayıt, kadınların 5 Aralık 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkını kazandığını yazar. Aynı kayıt, 21 Temmuz 1946 seçiminde oy kullanmanın açık, sayımın gizli yapıldığını belirtir. Öğrenci hak kazanımının kapsamını ve seçimde uygulanan yöntemi ayrı ayrı incelemektedir. Buna göre açık oy ve gizli sayım, serbest seçim ilkesi bakımından aşağıdakilerden hangisini sınırlar?", "choices": ["Seçime katılabilecek siyasi grupların sayısını", "Oy gizliliği ile sayımın açıklığını", "1924 Anayasası'nın kabulünü", "Belediye hakkının tarihini"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Açık oy ve gizli sayım oy verme ve sayım yöntemiyle ilgilidir; seçime katılan grupların sayısını belirlemez.", "Doğru; açık oy gizliliği, gizli sayım ise sayımın herkesçe denetlenebilmesini sınırlar.", "1924 kabulü bu kaydın yöntemiyle açıklanmaz.", "Belediye tarihi 1930'dur; 1946 yöntem cümlesinin konusu değildir."], "explanation": "Serbest seçim, yurttaşın oyunun gizli ve sayımın denetlenebilir olmasını ister. Kayıttaki yöntem bu iki güvenceyi zayıflatır. Bu, seçimin hiç yapılmadığı anlamına gelmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q049", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "47a06f29772a45fcb20f7e6c8563b634a4cae960b093da3acaa35529ea30ab35", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t15.q050", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t15.f12", "topic": "Türkiye'de demokrasinin gelişimindeki dönüm noktaları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t15", "subtopicKey": "sos-7-s7-t15", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t15.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 5, "difficultyReason": "Düzey 5'tir; iki kanıtı tek özette birleştirir ve aynı gün, yöntem ve eksik tarih çeldiricilerini eler.", "question": "Bir dijital arşiv kaydı iki bilgiyi yan yana koyar. Kayıt, kadınların 5 Aralık 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkını kazandığını yazar. Aynı kayıt, 21 Temmuz 1946 seçiminde oy kullanmanın açık, sayımın gizli yapıldığını belirtir. Öğrenci hak kazanımının kapsamını ve seçimde uygulanan yöntemi ayrı ayrı incelemektedir. Buna göre kayda sadık kalan özet aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["1934 ve 1946 aynı gün aynı hakları birlikte bitirmiştir", "Açık oy çoğulculuğu tek başına tamamlamış sayılır", "Kayıt hiçbir doğrulanmış tarih vermez ve yorum kurulamaz", "1934 siyasi hakkı genişletmiş; 1946’da gizlilik ve denetim sınırlanmıştır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["İki kayıt farklı tarihtedir; aynı gün bitirme iddiası kaynağa aykırıdır.", "Açık oy çoğulculuğu tamamlamaz; oy gizliliğini zayıflatır.", "Kayıt 5 Aralık 1934 ve 21 Temmuz 1946 tarihlerini verir.", "Doğru; kadınların milletvekili hakkı ile açık oy ve gizli sayımın farklı sonuçları birlikte değerlendirilir."], "explanation": "Sadık özet yeni hak eklemez. 1934 milletvekili seçme ve seçilme hakkını, 1946 ise açık oy-gizli sayım yöntemini anlatır. İkisi aynı ilkenin aynı ölçüde gerçekleştiği anlamına gelmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T15"], "taskId": "S7-T15", "sourceRecordId": "draft.s7-t15.q050", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9838cb4a9df16906935da20483c75696f27a60d8a031fa830190468cc5fab373", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "title": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["SB.7.4.3"], "body": "Ne öğreneceğim\nDemokratik ilkeleri özgürlük, eşit yurttaşlık, temsil ve kurallarla sınırlandırılmış yetki açısından inceleyeceğim. Tarihsel hak kazanımlarını yalnız isim ve tarih listesi olarak değil, kapsamı değişen düzenlemeler olarak okuyacağım.\n\nTemel kavramlar\nTemel haklar, insanın onurunu ve güvenliğini koruyan güvencelerdir. Bir görevi başarıyla yerine getirmek, bu güvencelerin sahibi olmanın ön şartı değildir. Hakların kullanımı başkalarının haklarıyla birlikte değerlendirilir.\nEşitlik, karşılaştırılan kişiler için aynı hak ölçütünün geçerli olmasını gerektirir. Her insana aynı işi yaptırmak veya herkesin aynı sonucu elde etmesini beklemek eşitliğin tanımı değildir.\nÖzgürlük, kişinin düşünmesi, inanması ve tercihlerini açıklamasıyla ilişkilidir. Zorlama ve baskı altında yapılan davranışları değerlendirirken kişinin gerçek bir tercih alanı bulunup bulunmadığını araştırırız.\nMillî egemenlik, yönetme yetkisinin kaynağıyla ilgilidir. Temsil, yurttaşların seçtikleri kişiler aracılığıyla yönetim kararlarında yer almasını sağlar. Yerel bir etkinlik, bu ilkenin ülke ölçeğindeki kurumunun yerine geçmez.\nHukukun üstünlüğünde yetki kullananlar da hukukla sınırlıdır. Yetkili kişinin unvanı, işlemin dayanağını araştırma gereğini ortadan kaldırmaz. Çoğulculuk ise farklı toplumsal düşüncelerin varlığını ve kendilerini ifade edebilmesini önemser.\n\nÖnce hatırla\nDaha önce bir hakkın yalnız kişisel istek olmadığını öğrenmiştin. İnsanların birlikte yaşaması, hakların birbirini gözeterek kullanılmasını gerektirir.\nDemokratik yaşamda seçim önemli bir araçtır. Bunun yanında denetim, ifade olanakları ve güvence sağlayan kurumlar da incelenmelidir.\n\nAdım adım\n1. İlkeyi bulmadan önce olayda kimin nasıl etkilendiğini yaz. Bir hizmete erişim, bir düşüncenin açıklanması veya bir yönetim kararının alınması farklı inceleme soruları doğurabilir.\n2. Bir belgeyi incelerken önce başlığını, tarih bilgisini, düzenleyen kişiyi ve açıklamanın kapsamını belirle. Bir cümlede birden çok düşünce varsa bunları ayrı ayrı incelemek, hangi bilginin hangi sonucu desteklediğini görmeni kolaylaştırır. Belgenin söylemediği bir ayrıntıyı kendi tahmininle tamamlamamaya dikkat et.\n3. Çalışırken küçük bir kanıt çizelgesi hazırlayabilirsin. Sol sütuna metindeki gözlemi, sağ sütuna yorumunu yaz. İki sütun arasında bağlantı kuramıyorsan yorumunu yeniden düşün. Bir ayrıntı doğru olsa bile incelenen sorunun cevabı için gerekli olmayabilir. Gerekli kanıtı ayırmak, uzun metni ezberlemekten daha yararlıdır.\n4. Zamanı, kapsamı ve kişileri karşılaştırmalarda aynı ölçüde ele al. Yalnız başlığa bakarak birbirine benzeyen iki uygulamayı aynı sayma. Uygulamanın amacı, yöntemi ve gerçekleştiği koşullar farklı olabilir. Son değerlendirmende dayandığın ayrıntıyı belirt ve belirsiz kalan yönü de açıkça göster.\n5. Tarihsel bir düzenlemeyi okurken hakkın hangi kişilere, hangi işlemlerde ve hangi koşullarla tanındığını belirle. Benzer adları taşıyan düzenlemelerin kapsamları farklı olabilir. Bu nedenle yalnız tarihin büyüklüğünden hareketle hak kapsamını kestirme.\n\nÇözümlü örnek 1\nProblem: Kurmaca bir arşiv merkezi gönüllü rehber başvurularını kabul eder. İlan, tarih anlatımına ilgi ve eğitim toplantısına katılım şartlarını belirtir. Bir görevli, başvuranlardan kişisel inançları hakkında ayrıntılı bir form doldurmalarını da ister. İlanda bu formun rehberlik çalışmasına nasıl katkıda bulunacağı açıklanmamıştır. Bu ek isteği hangi sorularla inceleyebiliriz?\nÇözüm 1: Önce rehberlik için gereken bilgi ile kişinin özel alanına ilişkin bilgiyi ayırırız. Tarih anlatımına ilgi, yapılacak görevle ilişkilendirilebilir; özel inancın ayrıntısı için böyle bir bağlantı belirtilmemiştir.\nÇözüm 2: İsteğin zorunlu olup olmadığını ve kişinin bilgi vermeyi reddettiğinde başvurusunun etkilenip etkilenmediğini araştırırız. İnceleme, kişinin vicdan alanını ve başvuruların eşit ölçütlerle değerlendirilmesini birlikte gözetmelidir.\nÇözüm 3: Tek bir formdan kurumun bütün uygulamalarını değerlendiremeyiz. Formun dayanağını, amacını ve uygulanışını öğrenerek açık gerekçelerle değerlendirme yaparız. Böylece kişisel tahmini belgedeki bilgiyle karıştırmamış oluruz.\n\nÇözümlü örnek 2\nProblem: Kurmaca bir meslek topluluğunun üyeleri uzaktan düzenlenen bir toplantıda görüşlerini sunacaktır. İşitme güçlüğü yaşayan bir üye, konuşmaların yazılı olarak da paylaşılmasını talep eder. Topluluk bu talebi teknik bir düzenlemeyle karşılar. Herkesin aynı ekrana bakması, eşit katılım için tek başına yeterli midir?\nÇözüm 1: Katılımın yalnız bağlantı kurmaktan ibaret olmadığını belirleriz. Görüşmeleri anlayabilmek ve düşünce sunabilmek de sürecin parçalarıdır. Aynı teknik yöntemin farklı ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığını incelemek gerekir.\nÇözüm 2: Yazılı aktarım, bir üyenin görüşmelere erişmesindeki engeli azaltır. Farklı bir destek sağlanması, hak ölçütünün değiştiği anlamına gelmez; amaç ortak katılım hakkının kullanılabilmesidir.\nÇözüm 3: Bu örnekte kararın içeriğinden önce sürece erişim üzerinde durduk. Sonuçta her görüş kabul edilmese bile görüş sunma olanağı ile görüşün kabul edilmesi birbirinden ayrılmalıdır.\n\nÇözümlü örnek 3\nProblem: Kurmaca bir sergi düzenleyicisi geçici bir alan kullanımı için ruhsat ister. Görevli, başvuruyu değerlendirirken uyguladığı düzenlemeyi ve eksik belgeyi yazılı olarak bildirir. Düzenleyici, değerlendirmede hata olduğunu düşünürse başvurabileceği inceleme yolunu öğrenir. Bu örnekte yetki nasıl denetlenebilir?\nÇözüm 1: Görevlinin karar verebilmesi ile sınırsız davranabilmesi aynı şey değildir. Yazılı dayanak, işlemde hangi ölçütün uygulandığının anlaşılmasını sağlar. Gerekçeyi okumak, kişisel beğeniyle hukuki şartı ayırmaya yardımcı olur.\nÇözüm 2: Başvurucu, istenen belgenin gerçekten eksik olup olmadığını kontrol edebilir. İnceleme yolu da işlemin başka bir yetkili tarafından değerlendirilmesine olanak verir. Böylece denetim yalnız görevlinin kendisini haklı bulmasına bırakılmaz.\nÇözüm 3: Kararın olumlu veya olumsuz olması tek başına ölçüt değildir. İşlemin dayanağı, gerekçesi ve denetlenebilirliği birlikte önem taşır. Bu yaklaşım, yetkinin hukukla sınırlanmasını somut bir işlem üzerinde görmemizi sağlar.\n\nSık yapılan hatalar\nBir ilkeden söz edildiği anda bütün ilkelerin aynı olayda aynı ölçüde gösterildiğini varsaymak. Önce her ilke için ayrı kanıt aramalıyız.\nKişiye uygun bir erişim düzenlemesini ayrıcalık sanmak. Düzenlemenin hangi engeli azalttığına bakmak gerekir.\nBir belgenin yayın tarihini, metnin ele aldığı bütün gelişmelerin başlangıcı kabul etmek. Belge farklı zamanlardan bilgi aktarabilir.\n\nKendimi kontrol ediyorum\n1. Bir başvurunun neden reddedildiğini öğrenmek, kararın incelenmesine nasıl yardım eder?\nCevap: Uygulanan ölçütü görmeyi ve işlemi o ölçütle karşılaştırmayı sağlar.\n2. Bir görüşün toplantıda dinlenmesi, o görüşün kabul edilmesini zorunlu kılar mı?\nCevap: Dinlenme olanağı ile kararın içeriği ayrı değerlendirilir; kabul zorunluluğu doğmaz.\n3. Tarihsel bir hak düzenlemesinin kapsamını anlamak için hangi bilgiler aranır?\nCevap: Hak sahipleri, hakkın kullanılacağı alan ve uygulama şartları araştırılır.\n\nÖzet\nDemokratik ilkeler somut kanıtla açıklanır. Kişilerin korunması, yönetime erişimi ve yetki kullananların denetlenmesi birlikte düşünülür. Tarihsel kayıtları kapsamlarına göre karşılaştırmak, hakların gelişimini anlamamızı sağlar.\n\nKendin dene\nYakın çevrenden bu konuyla ilgili yeni bir olay seç. Kişi ve kurum adlarını değiştirebilirsin. Olayda gözlenen bilgiyi, yaptığın yorumu ve henüz bilmediğin ayrıntıyı ayrı cümlelerle yaz. Bir arkadaşın yorumunun hangi kanıta dayandığını bulabiliyor mu, kontrol et.\n\nGörsel notu\nGörseldeki tabloyu incele. Tablo, kavramları ezberlenecek cevaplar olarak değil, belge incelemesinde kullanılacak sorularla eşleştirir. Bir satırdaki yöntemi seçerken olayın hangi ayrıntısına ihtiyaç duyduğunu düşün.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Demokratik ilkeleri özgürlük, eşit yurttaşlık, temsil ve kurallarla sınırlandırılmış yetki açısından inceleyeceğim. Tarihsel hak kazanımlarını yalnız isim ve tarih listesi olarak değil, kapsamı değişen düzenlemeler olarak okuyacağım.", "keyConcepts": ["Temel haklar, insanın onurunu ve güvenliğini koruyan güvencelerdir. Bir görevi başarıyla yerine getirmek, bu güvencelerin sahibi olmanın ön şartı değildir. Hakların kullanımı başkalarının haklarıyla birlikte değerlendirilir.", "Eşitlik, karşılaştırılan kişiler için aynı hak ölçütünün geçerli olmasını gerektirir. Her insana aynı işi yaptırmak veya herkesin aynı sonucu elde etmesini beklemek eşitliğin tanımı değildir.", "Özgürlük, kişinin düşünmesi, inanması ve tercihlerini açıklamasıyla ilişkilidir. Zorlama ve baskı altında yapılan davranışları değerlendirirken kişinin gerçek bir tercih alanı bulunup bulunmadığını araştırırız.", "Millî egemenlik, yönetme yetkisinin kaynağıyla ilgilidir. Temsil, yurttaşların seçtikleri kişiler aracılığıyla yönetim kararlarında yer almasını sağlar. Yerel bir etkinlik, bu ilkenin ülke ölçeğindeki kurumunun yerine geçmez.", "Hukukun üstünlüğünde yetki kullananlar da hukukla sınırlıdır. Yetkili kişinin unvanı, işlemin dayanağını araştırma gereğini ortadan kaldırmaz. Çoğulculuk ise farklı toplumsal düşüncelerin varlığını ve kendilerini ifade edebilmesini önemser."], "priorKnowledge": ["Daha önce bir hakkın yalnız kişisel istek olmadığını öğrenmiştin. İnsanların birlikte yaşaması, hakların birbirini gözeterek kullanılmasını gerektirir.", "Demokratik yaşamda seçim önemli bir araçtır. Bunun yanında denetim, ifade olanakları ve güvence sağlayan kurumlar da incelenmelidir."], "steps": ["İlkeyi bulmadan önce olayda kimin nasıl etkilendiğini yaz. Bir hizmete erişim, bir düşüncenin açıklanması veya bir yönetim kararının alınması farklı inceleme soruları doğurabilir.", "Bir belgeyi incelerken önce başlığını, tarih bilgisini, düzenleyen kişiyi ve açıklamanın kapsamını belirle. Bir cümlede birden çok düşünce varsa bunları ayrı ayrı incelemek, hangi bilginin hangi sonucu desteklediğini görmeni kolaylaştırır. Belgenin söylemediği bir ayrıntıyı kendi tahmininle tamamlamamaya dikkat et.", "Çalışırken küçük bir kanıt çizelgesi hazırlayabilirsin. Sol sütuna metindeki gözlemi, sağ sütuna yorumunu yaz. İki sütun arasında bağlantı kuramıyorsan yorumunu yeniden düşün. Bir ayrıntı doğru olsa bile incelenen sorunun cevabı için gerekli olmayabilir. Gerekli kanıtı ayırmak, uzun metni ezberlemekten daha yararlıdır.", "Zamanı, kapsamı ve kişileri karşılaştırmalarda aynı ölçüde ele al. Yalnız başlığa bakarak birbirine benzeyen iki uygulamayı aynı sayma. Uygulamanın amacı, yöntemi ve gerçekleştiği koşullar farklı olabilir. Son değerlendirmende dayandığın ayrıntıyı belirt ve belirsiz kalan yönü de açıkça göster.", "Tarihsel bir düzenlemeyi okurken hakkın hangi kişilere, hangi işlemlerde ve hangi koşullarla tanındığını belirle. Benzer adları taşıyan düzenlemelerin kapsamları farklı olabilir. Bu nedenle yalnız tarihin büyüklüğünden hareketle hak kapsamını kestirme."], "workedExamples": [{"title": "Arşivde gönüllü rehberlik", "problem": "Kurmaca bir arşiv merkezi gönüllü rehber başvurularını kabul eder. İlan, tarih anlatımına ilgi ve eğitim toplantısına katılım şartlarını belirtir. Bir görevli, başvuranlardan kişisel inançları hakkında ayrıntılı bir form doldurmalarını da ister. İlanda bu formun rehberlik çalışmasına nasıl katkıda bulunacağı açıklanmamıştır. Bu ek isteği hangi sorularla inceleyebiliriz?", "solution": ["Önce rehberlik için gereken bilgi ile kişinin özel alanına ilişkin bilgiyi ayırırız. Tarih anlatımına ilgi, yapılacak görevle ilişkilendirilebilir; özel inancın ayrıntısı için böyle bir bağlantı belirtilmemiştir.", "İsteğin zorunlu olup olmadığını ve kişinin bilgi vermeyi reddettiğinde başvurusunun etkilenip etkilenmediğini araştırırız. İnceleme, kişinin vicdan alanını ve başvuruların eşit ölçütlerle değerlendirilmesini birlikte gözetmelidir.", "Tek bir formdan kurumun bütün uygulamalarını değerlendiremeyiz. Formun dayanağını, amacını ve uygulanışını öğrenerek açık gerekçelerle değerlendirme yaparız. Böylece kişisel tahmini belgedeki bilgiyle karıştırmamış oluruz."]}, {"title": "Uzaktan toplantıya erişim", "problem": "Kurmaca bir meslek topluluğunun üyeleri uzaktan düzenlenen bir toplantıda görüşlerini sunacaktır. İşitme güçlüğü yaşayan bir üye, konuşmaların yazılı olarak da paylaşılmasını talep eder. Topluluk bu talebi teknik bir düzenlemeyle karşılar. Herkesin aynı ekrana bakması, eşit katılım için tek başına yeterli midir?", "solution": ["Katılımın yalnız bağlantı kurmaktan ibaret olmadığını belirleriz. Görüşmeleri anlayabilmek ve düşünce sunabilmek de sürecin parçalarıdır. Aynı teknik yöntemin farklı ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığını incelemek gerekir.", "Yazılı aktarım, bir üyenin görüşmelere erişmesindeki engeli azaltır. Farklı bir destek sağlanması, hak ölçütünün değiştiği anlamına gelmez; amaç ortak katılım hakkının kullanılabilmesidir.", "Bu örnekte kararın içeriğinden önce sürece erişim üzerinde durduk. Sonuçta her görüş kabul edilmese bile görüş sunma olanağı ile görüşün kabul edilmesi birbirinden ayrılmalıdır."]}, {"title": "Ruhsat inceleme gerekçesi", "problem": "Kurmaca bir sergi düzenleyicisi geçici bir alan kullanımı için ruhsat ister. Görevli, başvuruyu değerlendirirken uyguladığı düzenlemeyi ve eksik belgeyi yazılı olarak bildirir. Düzenleyici, değerlendirmede hata olduğunu düşünürse başvurabileceği inceleme yolunu öğrenir. Bu örnekte yetki nasıl denetlenebilir?", "solution": ["Görevlinin karar verebilmesi ile sınırsız davranabilmesi aynı şey değildir. Yazılı dayanak, işlemde hangi ölçütün uygulandığının anlaşılmasını sağlar. Gerekçeyi okumak, kişisel beğeniyle hukuki şartı ayırmaya yardımcı olur.", "Başvurucu, istenen belgenin gerçekten eksik olup olmadığını kontrol edebilir. İnceleme yolu da işlemin başka bir yetkili tarafından değerlendirilmesine olanak verir. Böylece denetim yalnız görevlinin kendisini haklı bulmasına bırakılmaz.", "Kararın olumlu veya olumsuz olması tek başına ölçüt değildir. İşlemin dayanağı, gerekçesi ve denetlenebilirliği birlikte önem taşır. Bu yaklaşım, yetkinin hukukla sınırlanmasını somut bir işlem üzerinde görmemizi sağlar."]}], "commonMistakes": ["Bir ilkeden söz edildiği anda bütün ilkelerin aynı olayda aynı ölçüde gösterildiğini varsaymak. Önce her ilke için ayrı kanıt aramalıyız.", "Kişiye uygun bir erişim düzenlemesini ayrıcalık sanmak. Düzenlemenin hangi engeli azalttığına bakmak gerekir.", "Bir belgenin yayın tarihini, metnin ele aldığı bütün gelişmelerin başlangıcı kabul etmek. Belge farklı zamanlardan bilgi aktarabilir."], "selfCheck": [{"question": "Bir başvurunun neden reddedildiğini öğrenmek, kararın incelenmesine nasıl yardım eder?", "answer": "Uygulanan ölçütü görmeyi ve işlemi o ölçütle karşılaştırmayı sağlar."}, {"question": "Bir görüşün toplantıda dinlenmesi, o görüşün kabul edilmesini zorunlu kılar mı?", "answer": "Dinlenme olanağı ile kararın içeriği ayrı değerlendirilir; kabul zorunluluğu doğmaz."}, {"question": "Tarihsel bir hak düzenlemesinin kapsamını anlamak için hangi bilgiler aranır?", "answer": "Hak sahipleri, hakkın kullanılacağı alan ve uygulama şartları araştırılır."}], "summary": "Demokratik ilkeler somut kanıtla açıklanır. Kişilerin korunması, yönetime erişimi ve yetki kullananların denetlenmesi birlikte düşünülür. Tarihsel kayıtları kapsamlarına göre karşılaştırmak, hakların gelişimini anlamamızı sağlar.", "figureNote": "Görseldeki tabloyu incele. Tablo, kavramları ezberlenecek cevaplar olarak değil, belge incelemesinde kullanılacak sorularla eşleştirir. Bir satırdaki yöntemi seçerken olayın hangi ayrıntısına ihtiyaç duyduğunu düşün."}, "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t16.note-alt", "captionKey": "s7-t16.note-cap", "headerKeys": ["s7-t16.note-h-k", "s7-t16.note-h-e", "s7-t16.note-h-i"], "rows": [[{"key": "s7-t16.note-r0-k"}, {"key": "s7-t16.note-r0-e"}, {"key": "s7-t16.note-r0-i"}], [{"key": "s7-t16.note-r1-k"}, {"key": "s7-t16.note-r1-e"}, {"key": "s7-t16.note-r1-i"}], [{"key": "s7-t16.note-r2-k"}, {"key": "s7-t16.note-r2-e"}, {"key": "s7-t16.note-r2-i"}], [{"key": "s7-t16.note-r3-k"}, {"key": "s7-t16.note-r3-e"}, {"key": "s7-t16.note-r3-i"}]]}, "taskId": "S7-T16", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fa0d42a8eeb1e936b9a51c9b73ebd61453a7c4cabf36b47a11f4f4df0f76d0cb", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q001", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f01", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Tarihsel duyuru ile hak cümlesini birlikte okumayı ve sınır cümlesini gözden kaçıran yakın çeldiriciyi ayırt etmeyi gerektirir.", "question": "1920 baharında bir Anadolu kasabasında okul duvarına asılan duyuruda, ülke işlerinin millet adına toplanan mecliste görüşülerek karara bağlanacağı yazılıydı. Öğretmen Selma, kimsenin inancını açıklamaya zorlanamayacağını; fakat başkasının canına veya malına zarar veren davranışın özgürlük sayılmayacağını söyledi. Ertesi gün öğrenciler bu hakkın günlük karşılığını aradı. Buna göre duyuru ile öğretmenin sözü arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Tarihsel duyuru, inancı açıklamaya zorlanmama hakkıyla ilişkilendirilmiştir.", "Duyuru, çoğunluğun azınlığın inancını yasaklamasını hak kullanımı olarak kabul eder.", "Öğretmen, her davranışı özgürlük saydığını açıkça söyler.", "Metin, hakkın yalnız seçim gününde geçerli olduğunu belirtir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; duyuru millet adına karar örneği verir, öğretmen sözü de inancı açıklamaya zorlanmama hakkını bu bağlama yerleştirir.", "Duyuru kişiyi inancını açıklamaya zorlamama ile ilişkilendirilir; yasaklama iddiası yoktur.", "Öğretmen özgürlüğü sınırsız saymaz; başkasının canına ve malına zararı özgürlük dışında bırakır.", "Metin seçim günü sınırı koymaz; hakkın günlük karşılığının arandığını söyler."], "explanation": "Duyuru, 1920 baharında kararın mecliste görüşülmesini tarihsel kanıt olarak verir. Öğretmen bu bağlamda kimsenin inancını açıklamaya zorlanamayacağını söyler. İlişki, tarihsel kayıt ile insan hakkı örneği arasındadır. Çoğunluk yetkisi, sınırsız özgürlük ve seçim günü sınırı metinde yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q001", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b6bd7b0c00701f6f242ef94c26c583aa970cffe510cead2e6cb2ed01c041652f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q002", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f01", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Hak ile sınır cümlesini ayırmayı ve özgürlüğü yönetici izni sanan yanılgıyı elemektedir.", "question": "1920 baharında bir Anadolu kasabasında okul duvarına asılan duyuruda, ülke işlerinin millet adına toplanan mecliste görüşülerek karara bağlanacağı yazılıydı. Öğretmen Selma, kimsenin inancını açıklamaya zorlanamayacağını; fakat başkasının canına veya malına zarar veren davranışın özgürlük sayılmayacağını söyledi. Ertesi gün öğrenciler bu hakkın günlük karşılığını aradı. Öğretmenin sözlerine göre özgürlüğün sınırıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Özgürlük, yalnız yöneticinin izin verdiği düşünceyi kapsar.", "Başkasının canına veya malına zarar, özgürlük sayılmaz.", "Özgürlük, inancı açıklamaya zorlanmayı da kapsar.", "Özgürlük, tarihsel duyuru okununca kendiliğinden biter."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Öğretmen yönetici iznini ölçü yapmaz; zorlamamayı ve zararı birlikte anar.", "Doğru; öğretmen, inancı açıklamaya zorlanmamayı hak sayar ve cana ya da mala zararı özgürlükten çıkarır.", "Zorlamak özgürlüğün içeriği değil, metinde reddedilen davranıştır.", "Duyuru hakkın bittiğini değil, öğrencilerin günlük karşılık arayacağını gösterir."], "explanation": "Öğretmen iki yargı kurar: inanç açıklamaya zorlanamaz; zarar veren davranış özgürlük değildir. Sınır, başkasının canı ve malıdır. Yönetici izni, zorlamanın özgürlük sayılması ve hakkın bitmesi metne aykırıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q002", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "149dfb323f092bbfa4da206960e4c79cf656444ccecc87e7c95ba97dac781f70", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q003", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f01", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Metinde olan ile olmayan sonucu ayırmayı ve hak kazanımının her sorunu bitirdiği yanılgısını yoklamayı gerektirir.", "question": "1920 baharında bir Anadolu kasabasında okul duvarına asılan duyuruda, ülke işlerinin millet adına toplanan mecliste görüşülerek karara bağlanacağı yazılıydı. Öğretmen Selma, kimsenin inancını açıklamaya zorlanamayacağını; fakat başkasının canına veya malına zarar veren davranışın özgürlük sayılmayacağını söyledi. Ertesi gün öğrenciler bu hakkın günlük karşılığını aradı. Metindeki bilgilere göre aşağıdaki sonuçlardan hangisi __çıkarılamaz__?", "choices": ["İnanç açıklamaya zorlanmama, anlatılan hak örneğidir.", "Zarar veren davranış özgürlük diye adlandırılmaz.", "Duyuru tüm sorunları bitirir.", "Öğrenciler hakkın günlük karşılığını aramaya yönelir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Öğretmenin ilk yargısı bu hak örneğini doğrudan kurar.", "İkinci yargı zarar veren davranışı özgürlükten ayırır.", "Doğru; belge bir hak örneği verir, her uygulama sorununun sona erdiğini göstermez.", "Son cümle öğrencilerin günlük karşılık aradığını açıkça söyler."], "explanation": "Kanıt, duyuru ile zorlanmama hakkını ve zararın özgürlük olmadığını gösterir. Son cümle günlük karşılık arayışıdır. Bütün uygulama sorunlarının bittiği sonucu metinde yoktur; hak kazanımını her sorunun sonu sanmak kapsamı aşar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q003", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f4f5b14292a0040cd5aa5bc3feb78687803555872866c3cfb94cdae9fe2263d8", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q004", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f01", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Tarihsel hak cümlesini yeni bir günlük örneğe taşımayı ve üç ihlal örneğini ayıklamayı ister.", "question": "1920 baharında bir Anadolu kasabasında okul duvarına asılan duyuruda, ülke işlerinin millet adına toplanan mecliste görüşülerek karara bağlanacağı yazılıydı. Öğretmen Selma, kimsenin inancını açıklamaya zorlanamayacağını; fakat başkasının canına veya malına zarar veren davranışın özgürlük sayılmayacağını söyledi. Ertesi gün öğrenciler bu hakkın günlük karşılığını aradı. Buna göre öğretmenin sözünü ettiği hakkın günlük yaşamdaki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Öğrenci, arkadaşının inancını alayla yasaklayarak onun özgür tercih alanını korur.", "Çoğunluk, azınlığın düşüncesini oyla ortadan kaldırır.", "Öğretmen, zarar veren bağırmayı özgürlük sayar.", "Öğrenci inancını söyleyip söylememekte serbest bırakılır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["İnancı baskıyla yasaklamak kişinin tercih alanını korumaz.", "Çoğunluk oyu, metindeki inanç hakkını kaldıran bir yetki değildir.", "Öğretmen zarar veren davranışı özgürlükten açıkça çıkarır.", "Doğru; inancı açıklamaya zorlanmama, söyleyip söylememenin serbest bırakılmasıyla günlük karşılık bulur."], "explanation": "Hak, kişiyi inancını açıklamaya zorlamamaktır. Günlük karşılık, öğrencinin söyleyip söylememekte serbest kalmasıdır. Alay, çoğunluk yasağı ve zararı özgürlük saymak metindeki hakka uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q004", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "71c737936e90baa4bd9e278263ed5dbc7b24ac9c826b12f97c99c71a9bb4b4bc", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q005", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f02", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Günlükteki tarih ve hak cümlesini birlikte eşlemeyi ve ters okuyan çeldiricileri elemektedir.", "question": "Bir günlükte genç Nuri'nin 23 Nisan 1920 meclis açılışına ilişkin düşünceleri şöyle canlandırılmıştır: “Artık buyruk tek kişinin ağzından çıkmayacak; millet adına söz söylenecek.” Aynı sayfada, mecliste farklı düşüncelerin sırayla dinlendiğini ama kimsenin başkasının sözünü kuvvetle kestiremediğini not etti. Akşam annesine, düşüncesini söylemenin yeni bir serbestlik olduğunu anlattı. Buna göre Nuri'nin günlüğünde tarihsel olay ile hak arasında kurulan ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Meclis açılışını millet adına söz söylemeyle bağlar.", "Günlük, padişah buyruğunun sürdüğünü ve söz hakkının kapandığını yazar.", "Metin, düşünce açıklamanın yalnız akşam evde serbest olduğunu söyler.", "Not, farklı düşüncelerin mecliste hiç dinlenmediğini kanıtlar."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; günlük, tarihsel açılışı temsil ve düşünce açıklamayla ilişkilendirir.", "Nuri buyruğun tek kişiden çıkmayacağını yazar; söz hakkının kapandığını değil açıldığını anlatır.", "Akşam anlatımı örnektir; metin serbestliği yalnız eve sınırlamaz.", "Nuri farklı düşüncelerin sırayla dinlendiğini not eder."], "explanation": "Günlük tarihi 23 Nisan 1920 diye verir ve buyruğun tek kişiden çıkmayıp millet adına söz söyleneceğini yazar. Bu, meclis açılışı kanıtını düşüncesini söyleme serbestliğiyle ilişkilendirir. Diğer şıklar notun tersini söyler.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q005", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "56f42694fdc19e4d0a2d4709d154dac41f300f5d06e516a42ef67ad4da15a578", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q006", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f02", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Katılım benzeri bir sahneyi özgürlük hakkı olarak adlandırmayı ve kuvvet kullanma yanılgısını ayırmayı gerektirir.", "question": "Bir günlükte genç Nuri'nin 23 Nisan 1920 meclis açılışına ilişkin düşünceleri şöyle canlandırılmıştır: “Artık buyruk tek kişinin ağzından çıkmayacak; millet adına söz söylenecek.” Aynı sayfada, mecliste farklı düşüncelerin sırayla dinlendiğini ama kimsenin başkasının sözünü kuvvetle kestiremediğini not etti. Akşam annesine, düşüncesini söylemenin yeni bir serbestlik olduğunu anlattı. Bu günlüğe göre mecliste farklı düşüncelerin dinlenmesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?", "choices": ["Düşüncesini kuvvet kullanıp başkasının sözünü keserek açıklama hakkı", "Düşüncesini sırayla söyleyebilme serbestliği", "Başkasının sözünü yok sayma yetkisi", "Yalnız tek kişinin konuşmasını isteme hakkı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Günlük sözün kuvvetle kesilmesini kabul etmez.", "Doğru; sırayla dinleme, düşüncesini söyleme serbestliğinin meclisteki kullanım örneğidir.", "Sözü yok saymak metindeki dinleme kaydına uymaz.", "Metin tek kişinin konuşmasını değil, farklı düşüncelerin dinlenmesini anlatır."], "explanation": "Günlük, farklı düşüncelerin sırayla dinlendiğini ve sözün kuvvetle kesilemediğini yazar. Bu kullanım, düşüncesini söyleyebilme serbestliğidir. Kestirme, yok sayma ve tek kişi konuşması notun tersidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q006", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7c80355efbf5aed919940a7cc9154d54ca87dab2007bb2e7ffb5eec0d8dc9a53", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q007", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f02", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Kanıtın sınırını görmeyi ve hak kazanımını tüm sorunların bitişi sanan yanılgıyı yoklar.", "question": "Bir günlükte genç Nuri'nin 23 Nisan 1920 meclis açılışına ilişkin düşünceleri şöyle canlandırılmıştır: “Artık buyruk tek kişinin ağzından çıkmayacak; millet adına söz söylenecek.” Aynı sayfada, mecliste farklı düşüncelerin sırayla dinlendiğini ama kimsenin başkasının sözünü kuvvetle kestiremediğini not etti. Akşam annesine, düşüncesini söylemenin yeni bir serbestlik olduğunu anlattı. Günlüğe göre Nuri'nin “millet adına söz söylenecek” cümlesi aşağıdakilerden hangisini __kanıtlamaz__?", "choices": ["Meclisin açılış gününe dair kişisel bir tanıklığı", "Yönetimde yeni bir döneme girildiği düşüncesini", "Bütün hak ihlallerinin o gün sona erdiğini", "Karar sözünün tek kişiye ait olmadığı düşüncesini"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Günlük, açılışı dinleyen bir gencin tanıklığıdır.", "“Artık” sözü, buyruğun tek kişiden çıktığı dönemin geride kaldığı düşüncesini gösterir.", "Doğru; cümle millet adına sözü anlatır, bütün ihlallerin bittiğine dair kanıt içermez.", "Cümle buyruğun tek kişiden çıkmayacağını doğrudan söyler."], "explanation": "Cümle, sözün millet adına söyleneceğini ve “Artık” sözüyle yeni bir döneme girildiği düşüncesini anlatır; Nuri'nin açılışa ilişkin kişisel tanıklığıdır. Bütün ihlallerin bittiği yargısı ise bu cümlede yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q007", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "47115f7e06fc2a1cc7afb92b7f19424a68f2bd0a7e66fbdcb1bdfaec597863fd", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q008", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f02", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Kişisel tanıklıktan hak örneği kurmayı ve buyruk ile özgürlüğü karıştıran çeldiriciyi ayırmayı ister.", "question": "Bir günlükte genç Nuri'nin 23 Nisan 1920 meclis açılışına ilişkin düşünceleri şöyle canlandırılmıştır: “Artık buyruk tek kişinin ağzından çıkmayacak; millet adına söz söylenecek.” Aynı sayfada, mecliste farklı düşüncelerin sırayla dinlendiğini ama kimsenin başkasının sözünü kuvvetle kestiremediğini not etti. Akşam annesine, düşüncesini söylemenin yeni bir serbestlik olduğunu anlattı. Günlükteki bilgilere göre özgürlük örneğinin kurulmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Özgürlük, tek kişinin buyruğunu yeniden güçlendirmek olarak kurulur.", "Özgürlük, başkasının sözünü kuvvetle kesmek olarak kurulur.", "Özgürlük, yalnız akşam annesine anlatılan özel bir izindir.", "Özgürlük, mecliste düşüncesini sırayla söyleyebilmek olarak kurulur."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Nuri tek kişi buyruğunun sürmediğini yazar; özgürlük o buyruğu güçlendirmez.", "Kuvvetle kesememe, söz kesmeyi özgürlük yapan bir kanıt değildir.", "Anneyle konuşma örnektir; hak meclisteki dinleme kaydına dayanır.", "Doğru; tarihsel kanıt, farklı düşüncelerin sırayla dinlenmesi ve sözün kuvvetle kesilmemesidir."], "explanation": "Özgürlük örneği, metindeki davranıştan kurulur: düşünceler sırayla dinlenir, söz kuvvetle kesilmez. Söz kesmek, eve kapanmak ve tek kişi buyruğu bu kanıta uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q008", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "32ab8a8f9422633c3eca2983a4abedd4ec8db891f8c4f23ede814cfab62014ef", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q009", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f03", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki tarihi ve iki hak türünü ayırmayı, erken tarih atfı yapan yakın çeldiriciyi elemektedir.", "question": "20 Nisan 1924'te kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, Cumhuriyetin temel teşkilatını düzenledi. Kasabadaki okuma odasında asılan kısa notta, kanunun kişilerin kanun önünde keyfî ayrım görmemesi ilkesine yer verdiği; ancak kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkının bu kabul gününde tanınmadığı yazıyordu. Not, bu siyasi hakkın 5 Aralık 1934'teki değişiklikle geldiğini ekliyordu. Buna göre okuma odasındaki not, aşağıdakilerden hangisini ortaya koyar?", "choices": ["Kanun önünde keyfî ayrım görmeme ilkesi ile 1934 siyasi hakkının ayrı tarihlere ait olduğunu", "1924 kanununun seçme hakkını tamamen kaldırdığını", "Kanunun kabul gününde kadınlara milletvekili seçme hakkının tanındığını", "Kanunun belediye seçimini de milletvekili seçimi saydığını"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; not, keyfî ayrım görmeme ilkesini 1924 kanununa, kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkını 5 Aralık 1934'teki değişikliğe bağlar.", "Not hakkı kaldırmaz; daha sonra gelen bir değişiklik olarak tarihler.", "Not, milletvekili hakkının kabul gününde tanınmadığını açıkça yazar.", "Not belediye seçimini konu etmez; 1934 değişiklik tarihini verir."], "explanation": "Not iki bilgiyi ayırır: 20 Nisan 1924 kanunu temel teşkilatı düzenler ve keyfî ayrımı hedefleyen bir ilke anılır; kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkı ise 5 Aralık 1934'te gelir. Tarihleri birleştirmek kanıtı bozar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q009", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "965e2935827d1b9e940520d23747de52bbb7f859eb52d89f589824ff9393eb79", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q010", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f03", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "İlke cümlesi ile siyasi hak tarihini ayırarak kanıtın desteklediği çıkarımı seçtirmeyi gerektirir.", "question": "20 Nisan 1924'te kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, Cumhuriyetin temel teşkilatını düzenledi. Kasabadaki okuma odasında asılan kısa notta, kanunun kişilerin kanun önünde keyfî ayrım görmemesi ilkesine yer verdiği; ancak kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkının bu kabul gününde tanınmadığı yazıyordu. Not, bu siyasi hakkın 5 Aralık 1934'teki değişiklikle geldiğini ekliyordu. Bu nota göre tarihsel kanıt aşağıdaki çıkarımlardan hangisini destekler?", "choices": ["Teşkilat kanununun yalnız bir okul notu olduğu", "Kanun önünde keyfî ayrım görmeme ilkesinin anıldığı", "1924'te milletvekili seçme hakkının kadınlara da açıldığı", "1934 değişikliğinin hiç yaşanmadığı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Okul notu anlatım aracıdır; kanıt 20 Nisan 1924 kanun kabulüdür.", "Doğru; metin eşit yurttaşlık hedefini kanun önündeki ayrımla ilişkilendirir.", "Not bu hakkın 1924 kabul gününde tanınmadığını söyler.", "Not 5 Aralık 1934 değişikliğini ayrıca ekler."], "explanation": "Desteklenen çıkarım, kanun önünde keyfî ayrım görmeme ilkesinin anılmasıdır. 1924'te milletvekili hakkının açıldığı, 1934'ün yok sayıldığı ve kanunun yalnız okul notu olduğu iddiaları metne uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q010", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "73ab74ebd917ad105df87fe84e1b23587675f5296cc1b58e8936d88c358d79d5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q011", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f03", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "İlke ile hakkın yürürlük tarihini ayırmayı ve aynı gün sanan yanılgıyı yoklar.", "question": "20 Nisan 1924'te kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, Cumhuriyetin temel teşkilatını düzenledi. Kasabadaki okuma odasında asılan kısa notta, kanunun kişilerin kanun önünde keyfî ayrım görmemesi ilkesine yer verdiği; ancak kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkının bu kabul gününde tanınmadığı yazıyordu. Not, bu siyasi hakkın 5 Aralık 1934'teki değişiklikle geldiğini ekliyordu. Verilen bilgilere göre 1924 kabul günü ile 1934 değişikliği, eşitlik bakımından aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["1934'teki düzenlemenin, daha önceki kanunla ilgisiz ve yalnız okula özgü olduğunu", "İki tarihin aynı hakkı aynı gün verdiğini", "Eşit yurttaşlık hedefi anılsa da milletvekili hakkının daha geç geldiğini", "Eşitliğin yalnız erkekler için kurulduğunun övüldüğünü"], "correct": 2, "distractorWhy": ["İki kayıt yurttaşlık hakları bağlamında karşılaştırılır; okul etkinliği değildir.", "Not iki tarihi aynı gün saymaz; hakkı 1934'e yerleştirir.", "Doğru; not, keyfî ayrım görmeme ilkesini anar ve milletvekili seçme hakkının 1934'te geldiğini ayırır.", "Not eşitliği erkeklere özgü bir övgü diye kurmaz."], "explanation": "Eşitlik ilkesi ile seçme hakkının geliş tarihi aynı olmak zorunda değildir. Not, keyfî ayrım görmemeyi 1924 kanunu bağlamında anar; milletvekili hakkını 1934'e koyar. Bu ayrım eşitlik ile seçilme hakkını karıştırmamayı öğretir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q011", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "737c2a60c2bf8923feaa7c89637c6ffcf0aefbc66b14bf48252569db44a7804a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q012", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f03", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa nottaki tarih sınırını koruyan özeti seçtirmeyi ve üç tarih kaydırmasını ayıklamayı gerektirir.", "question": "20 Nisan 1924'te kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, Cumhuriyetin temel teşkilatını düzenledi. Kasabadaki okuma odasında asılan kısa notta, kanunun kişilerin kanun önünde keyfî ayrım görmemesi ilkesine yer verdiği; ancak kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkının bu kabul gününde tanınmadığı yazıyordu. Not, bu siyasi hakkın 5 Aralık 1934'teki değişiklikle geldiğini ekliyordu. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi notun anlamıyla uyumludur?", "choices": ["Kadınlar 20 Nisan 1924'te milletvekili seçme hakkını aldı.", "1924 kanunu belediye ve milletvekili seçimlerini birden açtı.", "Seçme hakkı 1924'te kalkmış, bir daha tanınmamıştır.", "Kadınlara milletvekili seçme hakkı 5 Aralık 1934'te tanındı."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Not hakkın o gün tanınmadığını yazar.", "Not belediye seçimini bu kanunla açmaz.", "Not hakkı kaldırmayı değil, 1934'te gelmeyi anlatır.", "Doğru; not, kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkını 5 Aralık 1934'teki değişikliğe bağlar."], "explanation": "Anlamı koruyan ifade, notun ek cümlesidir: milletvekili seçme ve seçilme hakkı 5 Aralık 1934 değişikliğiyle gelir. Diğer şıklar tarihi öne çeker, kapsamı genişletir veya hakkı yok sayar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q012", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "42c74c07148639e311a7d1badfef5cf80a5d97547e6346c4925760b8d51af102", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q013", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f04", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Seçim türünü ayırt etmeyi ve belediye hakkını milletvekili hakkı sanan yakın çeldiriciyi elemektedir.", "question": "3 Nisan 1930'da kabul edilen 1580 sayılı Belediye Kanunu ile kadınlar belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı kazandı. Mahalledeki duyuru, kadın ve erkek yurttaşların aynı yerel seçimde oy kullanabileceğini ve aday olabileceğini bildiriyordu. Duyuru, bu adımın milletvekili seçimlerini de kapsadığını söylemiyor; yalnız belediye seçimini anlatıyordu. Buna göre 1930 duyurusu aşağıdakilerden hangisini bildirir?", "choices": ["Kadınların belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını", "Kadınların belediye düzenlemesiyle aynı gün milletvekili oyuna da katılmasını", "Yalnız erkeklerin belediye oyunu", "Seçme hakkının bütün seçim türlerinde kapandığını"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; duyuru, 1580 sayılı kanunla kadınların belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı kazandığını bildirir.", "Duyuru yalnız yerel seçim hakkını bildirir.", "Duyuru kadın ve erkek yurttaşların aynı yerel seçimde oy kullanabileceğini yazar.", "Duyuru hakkın kapandığını değil, belediye seçiminde tanındığını söyler."], "explanation": "Kanıt 3 Nisan 1930 ve belediye seçimidir. Duyuru kadın ve erkeğin oy ve adaylığını anlatır, milletvekili seçimini kapsamaz. Kapsamı büyütmek veya hakkı kapatmak metne uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q013", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "aa326af8eabb2bd87e44e71608a7e829e8d0b4ab9619a00aeec258d2a63b8d87", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q014", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f04", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Eşitlik ile seçme hakkının aynı örnekte nasıl birleştiğini, ikisini birbirinin yerine koymadan görmeyi ister.", "question": "3 Nisan 1930'da kabul edilen 1580 sayılı Belediye Kanunu ile kadınlar belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı kazandı. Mahalledeki duyuru, kadın ve erkek yurttaşların aynı yerel seçimde oy kullanabileceğini ve aday olabileceğini bildiriyordu. Duyuru, bu adımın milletvekili seçimlerini de kapsadığını söylemiyor; yalnız belediye seçimini anlatıyordu. Buna göre duyuruda yer alan eşitlik örneği aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Adaylık hakkının bütün yurttaşlara değil yalnız belirlenmiş bir mahalle görevlisine tanınması", "Kadın ve erkeğin aynı yerel seçimde oy kullanıp aday olabilmesi", "Oy hakkının yaş şartı olmadan herkese verilmesi", "Belediye kararının seçimsiz duyuruyla alınması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin kadın ve erkek yurttaşların yerel adaylığına ilişkindir.", "Doğru; eşitlik, aynı belediye seçiminde kadın ve erkeğe seçme ve seçilme hakkı tanınmasıdır.", "Metin yaş şartını kaldırdığını söylemez; ayrımın kadın-erkek ekseninde kalktığını anlatır.", "Duyuru seçimsiz karar değil, seçimde oy ve adaylık anlatır."], "explanation": "Eşitlik burada hak sahipliğinin kadın ve erkek için aynı olmasıdır. Seçme ve seçilme, bu eşitliğin kullanıldığı haktır. Tek kişiye adaylık, yaşsız genel serbestlik ve seçimsiz karar metinde yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q014", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4ee321a0749a3ec7a55a730728522edeb8ec6d6cd4f17564741561d9b1db5d2d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q015", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f04", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Metinde olan üç bilgiyi eleyip kapsam aşımını bulmayı gerektirir.", "question": "3 Nisan 1930'da kabul edilen 1580 sayılı Belediye Kanunu ile kadınlar belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı kazandı. Mahalledeki duyuru, kadın ve erkek yurttaşların aynı yerel seçimde oy kullanabileceğini ve aday olabileceğini bildiriyordu. Duyuru, bu adımın milletvekili seçimlerini de kapsadığını söylemiyor; yalnız belediye seçimini anlatıyordu. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi duyuruda __söylenmemiştir__?", "choices": ["Kadınlar aday olabilir.", "Erkekler de aynı seçimde oy kullanabilir.", "Duyuru milletvekili hakkını da açar.", "Hak, belediye seçimleriyle ilgilidir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Seçilme hakkı aday olabilmeyi içerir ve duyuruda vardır.", "Duyuru erkek yurttaşların da oy kullanabileceğini yazar.", "Doğru; olumsuz kökte istenen desteklenmeyen iddiadır: duyuru belediye hakkıyla sınırlıdır.", "Duyuru hakkı belediye seçimi diye sınırlar."], "explanation": "Metin üç bilgiyi verir: belediye seçimi, kadınların adaylığı, erkeklerin de oy kullanması. Milletvekili seçiminin açıldığı yargısını ise reddeder. Doğru şık metinde olmayan iddiadır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q015", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5775c38085e6274485dc32c7272f26e07053f185c711f08ecee8d0583506226e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q016", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f04", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "İki kavramı bir cümlede doğru sınırla birleştirmeyi ve kapsam kaydıran üç çeldiriciyi ayırmayı ister.", "question": "3 Nisan 1930'da kabul edilen 1580 sayılı Belediye Kanunu ile kadınlar belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı kazandı. Mahalledeki duyuru, kadın ve erkek yurttaşların aynı yerel seçimde oy kullanabileceğini ve aday olabileceğini bildiriyordu. Duyuru, bu adımın milletvekili seçimlerini de kapsadığını söylemiyor; yalnız belediye seçimini anlatıyordu. Bu bilgilere göre 1930 adımı eşitlik ve seçme hakkı bakımından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Eşitlik sağlandığı için milletvekili hakkı da aynı gün doğmuştur.", "Seçme hakkı tanınmış, eşitlik ise hiç konu edilmemiştir.", "Yalnız seçilme vardır; oy hakkı tanınmamıştır.", "Yerel seçimde kadın ve erkek aynı hakları kullanır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Duyuru milletvekili seçimini kapsam dışı bırakır.", "Kadın ve erkeğin aynı hakkı alması eşitlik örneğidir; metin bunu anlatır.", "Duyuru hem oy kullanmayı hem aday olmayı bildirir.", "Doğru; aynı oy ve adaylık hakkı eşitliği yerel seçim bağlamında gösterir."], "explanation": "Okuma, hakkın türünü ve sahiplerini birlikte söylemeli: belediye seçiminde kadın ve erkek seçer ve seçilir. Milletvekili hakkını aynı güne taşımak, eşitliği silmek veya oy hakkını inkâr etmek duyuruyu bozar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q016", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0d10377d9eab56efef55c5d2847b72e6c13cb77220943ab75396e383e442a3a3", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q017", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f05", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Kanun tarihini hak türüyle eşlemeyi ve önceki yerel haklarla karıştırmamayı gerektirir.", "question": "5 Aralık 1934'te kabul edilen kanun değişikliğiyle kadın ve erkek yurttaşlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı. Köy okulunun duvarındaki yazı, hakkın kanunla tanındığını; fakat her seçim uygulamasının kendiliğinden sorunsuz işleyeceğini iddia etmediğini belirtiyordu. Buna göre 5 Aralık 1934 tarihli kanun aşağıdakilerden hangisini tanır?", "choices": ["Kadın ve erkeğe milletvekili seçme ve seçilme hakkını", "Kadın ve erkeğin milletvekilliği yerine yalnız belediye meclisine aday olmasını", "Köy muhtarı seçimini kaldıran bir yasağı", "Seçme hakkını erkeklere özgü bırakan bir sınırı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; 5 Aralık 1934 tarihli kanun kadın ve erkek yurttaşlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanır.", "Kayıt milletvekili seçme ve seçilme hakkını bildirir.", "Metin muhtar seçimini kaldırmaz; milletvekili hakkını tanıdığını yazar.", "Kanun kadın ve erkek yurttaşları birlikte hak sahibi sayar."], "explanation": "Kanıt, 5 Aralık 1934 tarihli kanundur. Hak, milletvekili seçme ve seçilme hakkıdır ve kadın ile erkeği kapsar. Belediye, muhtar yasağı ve erkeklere özgü sınır bu metnin hükmü değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q017", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8ee0a4a009d874e1acdfef00bad2f4a68a86bf91cf9a5ed05b1d6c09c16065ef", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q018", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f05", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Tanıma ile uygulama iddiasını ayırmayı ve hak kazanımının her sorunu bitirdiği yanılgısını yoklar.", "question": "5 Aralık 1934'te kabul edilen 2598 sayılı kanunla kadın ve erkek yurttaşlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı. Kanun 11 Aralık 1934 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Köy okulunun duvarındaki yazı, hakkın kanunla tanındığını; fakat her seçim uygulamasının kendiliğinden sorunsuz işleyeceğini iddia etmediğini belirtiyordu. Buna göre duvar yazısı, hak kazanımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini vurgular?", "choices": ["Hakkın tanınmasının her seçim uygulamasını sorunsuz kıldığını", "Hakkın tanınmasının kusursuz işleyişi güvenceye almadığını", "Kanunun yürürlüğe girmeden kaldırıldığını", "Resmî Gazete yayınının hakkı geçersiz kıldığını"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yazı her uygulamanın sorunsuz olacağını iddia etmez.", "Doğru; yazı hakkın kanunla tanındığını söyler ama her seçimin sorunsuz işleyeceğini iddia etmez.", "Metin kanunun 11 Aralık 1934'te yürürlüğe girdiğini belirtir.", "Resmî Gazete yayını metinde yürürlük adımıdır, iptal değildir."], "explanation": "İki cümle birlikte okunur: hak kanunla tanınır ve yürürlüğe girer; yazı her seçimin sorunsuz işleyeceğini söylemez. Hak kazanımını bütün sorunların bitişi sanmak metne aykırıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q018", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9d89410438094d6e51caae955572d5a18cce5c3da79484fb272338b434c9a233", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q019", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f05", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Eşitlik ilkesini belirli bir seçim hakkının kapsamına bağlayarak okumayı gerektirir.", "question": "5 Aralık 1934'te kabul edilen 2598 sayılı kanunla kadın ve erkek yurttaşlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı. Kanun 11 Aralık 1934 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Köy okulunun duvarındaki yazı, hakkın kanunla tanındığını; fakat her seçim uygulamasının kendiliğinden sorunsuz işleyeceğini iddia etmediğini belirtiyordu. Buna göre 1934 düzenlemesinin eşitlik açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Oy hakkını yalnız bir yaş grubundaki erkeklere bırakır.", "Seçilme hakkını belediye ile sınırlar.", "Milletvekili seçiminde aynı hakkı kadın ve erkeğe tanır.", "Eşitliği seçme hakkından bütünüyle ayırıp kaldırır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metin erkeklere özgü bir sınır kurmaz.", "Bu metin belediye sınırını değil milletvekili hakkını anlatır.", "Doğru; seçme ve seçilme hakkı her iki cinsiyet için de belirtilir.", "Metin eşitliği kaldırmaz; iki cinsi aynı hak sahibi sayar."], "explanation": "Eşitlik, hakkın kadın ve erkek için aynı olmasıdır. 1934 kanunu bu eşitliği milletvekili seçme ve seçilme hakkıyla gerçekleştirir. Erkeklere özgü sınır, belediye sınırı ve eşitliğin kaldırılması metne uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q019", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fec6f322f9882514752d23bce6cbd14fc1d6481b20f3ad1925fa8ba20d55f2a5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q020", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f05", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Kabul ve yürürlük tarihlerini ayırmayı ve yayınmayı iptal sanan çeldiriciyi elemektedir.", "question": "5 Aralık 1934'te kabul edilen 2598 sayılı kanunla kadın ve erkek yurttaşlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı. Kanun 11 Aralık 1934 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Köy okulunun duvarındaki yazı, hakkın kanunla tanındığını; fakat her seçim uygulamasının kendiliğinden sorunsuz işleyeceğini iddia etmediğini belirtiyordu. Bu bilgilere göre kanunun 11 Aralık 1934'te yayımlanması aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Belediye hakkının geri alındığını", "Seçme hakkının yalnız köy okulunda geçerli olduğunu", "Hakkın hiç kabul edilmediğini", "Yürürlük adımının Resmî Gazete ile gerçekleştiğini"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Metin belediye hakkını geri almaz.", "Okul duvarı anlatım yeridir; hakkın geçerliliğini okulla sınırlamaz.", "Kabul 5 Aralık 1934'tedir; yayım yürürlük bilgisidir.", "Doğru; metin kanunun bu tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini söyler."], "explanation": "Kabul tarihi ile yürürlük yayını farklıdır. Metin, kanunun 11 Aralık 1934 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini söyler. Kabulün yok sayılması, belediye hakkının geri alınması ve okul sınırı kanıtta yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q020", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ebab09f49b1a375f81794a327a9719e8e992a5888d73d723a1c0c5d094d18f4a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q021", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f06", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki tanımı karşılaştırmayı ve kavramları eş anlamlı sanan yanılgıyı yoklar.", "question": "Sınıf panosunda iki kart vardı. Birinci kartta “genel oy, öngörülen yaş ve şartları taşıyan yurttaşların oy hakkıdır” yazıyordu. İkinci kartta “eşitlik, aynı hak tanınırken kadın ve erkek ayrımı yapılmamasıdır” yazıyordu. Öğrenciler, 1930'daki belediye hakkı ile 1934'teki milletvekili hakkını bu iki karta göre ayırmaya çalıştı. Buna göre iki kartın öğrettiği ayrım aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Genel oyun yaş ve şarta, eşitliğin cinsiyet ayrımı yapılmamasına dayandığı", "İki kartın 1930 ve 1934 tarihlerini sildiği iddiası", "Genel oy ile eşitliğin kapsamı farklı olmayan, bütünüyle aynı ilke olduğu", "Eşitliğin oy hakkını ortadan kaldırdığı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; birinci kart genel oyu yaş ve şarta bağlı oy hakkı, ikinci kart eşitliği cinsiyet ayrımı yapılmaması diye tanımlar.", "Öğrenciler kartları 1930 ve 1934 haklarını ayırmak için kullanır; tarihler silinmez.", "Kartlar genel oy için şartları, eşitlik için cinsiyet ayrımı yapılmamasını belirtir.", "Eşitlik kartı hakkı kaldırmaz; ayrım yapılmamasını söyler."], "explanation": "Kartlar kavramları ayırır. Genel oy, öngörülen yaş ve şartları taşıyanların oy hakkıdır. Eşitlik, aynı hakta kadın ve erkek ayrımı yapılmamasıdır. Birini diğerinin yerine koymak panodaki ayrımı bozar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q021", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "36aa3f73d4afe7296d2da3586390f1adeaa0083551c3315c04cf9e36f9ddb9c5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q022", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f06", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Bir tarihsel hakkı iki kavram kartına ayrı ayrı bağlayıp eksik eşlemeyi elemektedir.", "question": "Sınıf panosunda iki kart vardı. Birinci kartta “genel oy, öngörülen yaş ve şartları taşıyan yurttaşların oy hakkıdır” yazıyordu. İkinci kartta “eşitlik, aynı hak tanınırken kadın ve erkek ayrımı yapılmamasıdır” yazıyordu. Öğrenciler, 1930'daki belediye hakkı ile 1934'teki milletvekili hakkını bu iki karta göre ayırmaya çalıştı. 1934 milletvekili hakkı bu kartlara göre nasıl nitelenir?", "choices": ["Yalnız genel oy kartına uyar; eşitlik kartıyla ilgisi yoktur.", "Oy şartlarını ve cinsiyet ayrımı yapılmamasını birlikte içerir.", "Eşitlik kartına uyar; seçme hakkı hiç tanımaz.", "İki kartın da anlattığı hakları kaldırır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["1934 hakkı kadın ve erkeği birlikte kapsadığı için eşitlik kartıyla da ilgilidir.", "Doğru; aynı olayda iki kartın farklı ölçütleri birlikte görülür.", "Kanun seçme ve seçilme hakkını tanır; eşitlik bu hakkın ayrım yapılmadan verilmesidir.", "Kartlar hakkı nitelemek için kullanılmıştır, hakkı kaldırmaz."], "explanation": "1934 düzenlemesi seçme hakkıdır; kadın ve erkeğe birlikte tanındığı için eşitlik kartına da uyar. Yalnız bir karta indirmek veya hakkı kaldırmak panonun amacına uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q022", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "35b49c025c560330b745f87cef8bb2368335431bdb04a049f3ea5916919236b8", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q023", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f06", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki tarihsel seçme hakkının düzeyini ayırt etmeyi ve kavram kartlarını bu farka bağlamayı ister.", "question": "Sınıf panosunda iki kart vardı. Birinci kartta “genel oy, öngörülen yaş ve şartları taşıyan yurttaşların oy hakkıdır” yazıyordu. İkinci kartta “eşitlik, aynı hak tanınırken kadın ve erkek ayrımı yapılmamasıdır” yazıyordu. Öğrenciler, 1930'daki belediye hakkı ile 1934'teki milletvekili hakkını bu iki karta göre ayırmaya çalıştı. Buna göre 1930 belediye hakkı ile 1934 milletvekili hakkı arasındaki farkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["1930'da belediye hakkı tanınmamış, tek düzenleme 1934'te yapılmıştır.", "İkisi de köy muhtarı seçimidir.", "1930 yerel belediye seçimini, 1934 milletvekili seçimini açar.", "İki hak da eşitliği reddeder."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Pano 1930'daki belediye hakkını ayrı bir kayıt olarak anar; hak 1930'da tanınmıştır.", "Metin muhtar seçimini bu iki hak diye tanımlamaz.", "Doğru; öğrenciler 1930 belediye hakkı ile 1934 milletvekili hakkını kartlara göre ayırır.", "Kartlar ayrım yapılmamasını eşitlik diye tanımlar; haklar eşitliği reddetmez."], "explanation": "Ayrım seçim düzeyindedir: 1930 belediye seçimi, 1934 milletvekili seçimi. İkisini yok saymak, muhtar seçimine indirmek veya eşitliği reddetmek panodaki göreve uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q023", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "068517c88056f6d624b70a44f577d73c0f8ea2fb6bcf7ca4aa1f9f74b2c625d4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q024", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f06", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Doğru tanımları eleyip kavramları çatışan sanan şıkkı bulmayı ve iki kartı birlikte yorumlamayı gerektirir.", "question": "Sınıf panosunda iki kart vardı. Birinci kartta “genel oy, öngörülen yaş ve şartları taşıyan yurttaşların oy hakkıdır” yazıyordu. İkinci kartta “eşitlik, aynı hak tanınırken kadın ve erkek ayrımı yapılmamasıdır” yazıyordu. Öğrenciler, 1930'daki belediye hakkı ile 1934'teki milletvekili hakkını bu iki karta göre ayırmaya çalıştı. Kartlara göre aşağıdaki ifadelerden hangisi __yanlıştır__?", "choices": ["Genel oy, şartları taşıyan yurttaşın oy hakkıdır.", "Eşitlik, aynı hakta kadın ve erkek ayrımı yapılmamasıdır.", "1934 hakkı iki kartın anlattığı yönleri birlikte taşıyabilir.", "Eşitlik kartı, genel oy hakkını geçersiz kılar."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Birinci kartın tanımı budur.", "İkinci kartın tanımı budur.", "1934 hakkı hem oy hakkı hem ayrım yapılmaması içerir.", "Doğru; eşitlik kartı ayrım yapılmamasını söyler, genel oy hakkını geçersiz kılmaz. Bu eşleştirme yanlıştır."], "explanation": "Genel oy ve eşitlik tanımları kartlardan alınmıştır; 1934 hakkının iki yönü birlikte taşıması da kartlarla uyumludur. Eşitliğin genel oyu geçersiz kılması kartlarda yoktur; kavramları birbirini yok eden şeyler sanmak hatalıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q024", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "82e2641a3ee78cf85b2b1fa0a2ee6cc6bc80cfbf4e192b163dce66396c54c00d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q025", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f07", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Kurul örneğinde oy ile hak korumasını ayırmayı ve çoğunluk yanılgısını yoklamayı gerektirir.", "question": "Yedinci sınıf kurulunda bir gezi kararı konuşuluyordu. Yönetici Ege, yalnız kendi listesini oylatmak istedi. Üye Duru, karar öncesi her üyenin söz almasını ve azınlıkta kalanların can güvenliği ile inanç özgürlüğünün oyla kaldırılamayacağını önerdi. Kurul, söz hakkını tanıyıp ardından oy çokluğuyla gezi gününü seçti. Buna göre Duru'nun eşit katılım ile oyla karar vermeyi bir arada koruyan yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Herkese eşit söz tanır; gezi gününü oyla belirler.", "Seçme hakkını yalnız Ege'nin listesine oy vermek sayar.", "Eşitliği, çoğunluğun her hakkı silmesi diye tanımlar.", "Söz hakkını seçme hakkının yerine geçirip oyu yasaklar."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; her üyenin görüşü alınır, ardından gezi günü oylanır. Temel haklar oylama konusu yapılmaz.", "Duru tek listeyi oylatmayı değil, her üyenin sözünü ister.", "Duru çoğunluğun temel hakkı silmesini reddeder.", "Kurul hem söz hakkını tanır hem gezi gününü oylar; oy yasaklanmaz."], "explanation": "Eşit katılım, her üyenin konuşabilmesidir. Gezi günü oyla belirlenir. Azınlığın temel haklarını oylama dışında korumak, eşit katılımın yanında hakların güvence altına alınmasına ilişkindir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q025", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f58110b88ed6b25a737d7bbb91ef3e3e4df26416ec611d99dd0166df9a1bf397", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q026", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f08", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Tablodaki satırı ilkeyle eşlemeyi ve komşu satırların katılım biçimini karıştırmamayı gerektirir.", "question": "Kayıt, gözlenen durum ve katılım biçimi sütunları farklı kayıtları karşılaştırmaktadır. Kayıtlar farklı olay ve ölçeklere aittir. Tabloya göre 23 Nisan 1920 satırı aşağıdakilerden hangisine örnektir?", "choices": ["Yurttaşların yazılı dilekçe vermesine", "Karar yetkisinin millet adına toplanan mecliste kullanılmasına", "Karar yetkisinin millet adına meclise verilmesi yerine yalnız seçimde örgüt yarışına", "Yerel seçimde aday olma hakkına"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Dilekçe, mahalle defteri satırının katılım biçimidir.", "Doğru; 23 Nisan 1920 satırı, ülke kararlarının millet adına toplanan mecliste görüşülmesini yazar.", "Bu biçim meclis açılışının değil çok partili seçim satırının konusudur.", "Aday olma, 3 Nisan 1930 belediye satırında anlatılır."], "explanation": "Tabloda 23 Nisan 1920 satırı, ülke kararlarının millet adına toplanan mecliste görüşüldüğünü ve seçilen temsilcilerin karar görüşmesine katıldığını söyler. Bu, millî egemenlik ile temsilî katılımdır. Diğer satırlar dilekçe, yarışma ve belediye adaylığıdır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t16.tbl-alt", "captionKey": "s7-t16.tbl-cap", "headerKeys": ["s7-t16.tbl-h-kaynak", "s7-t16.tbl-h-durum", "s7-t16.tbl-h-katilim"], "rows": [[{"key": "s7-t16.tbl-r0-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r0-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r0-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r1-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r1-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r1-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r2-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r2-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r2-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r3-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r3-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r3-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r4-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r4-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r4-p"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q026", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0688950e975229296f7c515cbb48aba406d23ea6fb26cd7df7e703c6dd6e844a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q027", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f08", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Aynı satırdaki söz ve oy biçimlerini ayırmayı ve katılımı yalnız oy sanan yanılgıyı yoklar.", "question": "Kayıt, gözlenen durum ve katılım biçimi sütunları farklı kayıtları karşılaştırmaktadır. Kayıtlar farklı olay ve ölçeklere aittir. Tablodaki okul kurul defteri satırına göre katılımla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Katılım, dilekçeyi okumadan imha etmektir.", "Katılım yalnız görevlinin listesini onaylamaktır.", "Katılım, görüş bildirme ve oylamaya katılmadır.", "Katılım, azınlığın sözünü kapatmaktır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Dilekçe imhası tabloda yoktur; mahalle satırı görüş iletmeyi anlatır.", "Satır, her üyenin söz almasını yazar; tek liste onayı yoktur.", "Doğru; okul kurulu kaydı karar öncesi konuşma ile oy kullanmayı birlikte gösterir.", "Sözü kapatmak, satırdaki söz alma kaydının tersidir."], "explanation": "Okul kurulu satırı iki biçim yazar: karar öncesi her üye söz alır, sonra oy çokluğu kararı bağlar. Katılım yalnız oya indirgenemez. Liste onayı, sözü kapatma ve dilekçe imhası satırda yoktur.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t16.tbl-alt", "captionKey": "s7-t16.tbl-cap", "headerKeys": ["s7-t16.tbl-h-kaynak", "s7-t16.tbl-h-durum", "s7-t16.tbl-h-katilim"], "rows": [[{"key": "s7-t16.tbl-r0-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r0-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r0-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r1-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r1-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r1-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r2-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r2-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r2-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r3-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r3-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r3-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r4-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r4-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r4-p"}]], "highlight": [2]}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q027", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "51a35ecae31a60459b2d6f82732a1513703435a1843fe77bc1c85cce91b10169", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q028", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f08", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki tarih satırını ilke bakımından karşılaştırmayı ve benzer katılım sözcüklerine aldanmamayı gerektirir.", "question": "Kayıt, gözlenen durum ve katılım biçimi sütunları farklı kayıtları karşılaştırmaktadır. Kayıtlar farklı olay ve ölçeklere aittir. Tabloya göre 1946 satırı ile 1920 satırı arasındaki farkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["1946 satırı meclisin hiç toplanmadığını yazar.", "1920 satırı mahalle dilekçesi, 1946 satırı ise belediye adaylığıdır.", "İki satır da aynı katılım biçimini yazar.", "1920 temsil görüşmesini, 1946 örgüt yarışını gösterir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["1946 satırı seçim yarışmasını anlatır; meclisin toplanmadığını söylemez.", "Bu eşleme iki satırın da konusunu kaydırır.", "Satırlar farklı durum ve farklı katılım biçimi yazar.", "Doğru; iki kayıt farklı katılım biçimlerine ilişkindir."], "explanation": "1920 satırı kararın millet adına mecliste görüşülmesidir. 1946 satırı birden fazla siyasal örgütün aynı seçime girmesidir. Birincisi millî egemenlik ve temsil, ikincisi çoğulculuk örneğidir. Aynılaştırmak veya konuları kaydırmak farkı siler.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t16.tbl-alt", "captionKey": "s7-t16.tbl-cap", "headerKeys": ["s7-t16.tbl-h-kaynak", "s7-t16.tbl-h-durum", "s7-t16.tbl-h-katilim"], "rows": [[{"key": "s7-t16.tbl-r0-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r0-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r0-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r1-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r1-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r1-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r2-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r2-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r2-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r3-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r3-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r3-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r4-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r4-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r4-p"}]], "highlight": [0, 3]}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q028", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "79965e3900761958d890c1784dbd80a5cb709971c67f52b543278cd17e8f68db", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q029", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f08", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Dört satırı aynı katılım ailesinde sanmadan çoğulculuk kanıtını seçtirmeyi gerektirir.", "question": "Kayıt, gözlenen durum ve katılım biçimi sütunları farklı kayıtları karşılaştırmaktadır. Kayıtlar farklı olay ve ölçeklere aittir. Tabloya göre çoğulculuğa en uygun kayıt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["21 Temmuz 1946 seçim kaydı", "Yalnız bir listenin oylandığı okul satırı", "Tek meclis açılış kaydı", "Mahalle dilekçe defteri"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; 1946 satırı birden fazla siyasal örgütün aynı seçime girdiğini yazar. Bu, çoğulculuk örneğidir.", "Okul satırı söz ve oy anlatır; birden fazla örgütün yarışmasını yazmaz.", "1920 satırı millet adına meclis görüşmesidir, yarışan örgütleri yazmaz.", "Dilekçe katılım biçimidir; farklı örgütlerin seçimde yarışması değildir."], "explanation": "Çoğulculuk, farklı görüşlerin yarışabilmesidir. Tabloda bunu doğrudan yazan satır 21 Temmuz 1946 seçim kaydıdır. Söz alma, meclis açılışı ve dilekçe başka katılım biçimleridir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t16.tbl-alt", "captionKey": "s7-t16.tbl-cap", "headerKeys": ["s7-t16.tbl-h-kaynak", "s7-t16.tbl-h-durum", "s7-t16.tbl-h-katilim"], "rows": [[{"key": "s7-t16.tbl-r0-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r0-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r0-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r1-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r1-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r1-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r2-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r2-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r2-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r3-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r3-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r3-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r4-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r4-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r4-p"}]], "highlight": [0, 1, 2, 3, 4]}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q029", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0a6d7d2641e29b0f4e6ade19e8ee3e86e21e023242c393248e03c3e04cfdd765", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q030", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f08", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Birden fazla satırı birlikte yorumlayıp katılımı yalnız oy sanan yanılgıyı elemektedir.", "question": "Kayıt, gözlenen durum ve katılım biçimi sütunları farklı kayıtları karşılaştırmaktadır. Kayıtlar farklı olay ve ölçeklere aittir. Tabloya göre katılımın yalnız sandık oyu olarak gösterilip __gösterilmediğiyle__ ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Evet; 1920 satırı da sandık oyu diye yazılmıştır.", "Hayır; oy, görüş ve dilekçe farklı biçimlerdir.", "Hayır; tabloda hiç oy yoktur.", "Evet; söz ve dilekçe satırları oy sayılır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["1920 satırı temsilcilerin karar görüşmesine katılmasını yazar, sandık oyu demez.", "Doğru; tablo katılımı sandık oyuyla sınırlandırmaz.", "1930 ve okul satırlarında oy vardır; hiç oy yoktur demek tabloyu eksiltir.", "Söz alma ve dilekçe, oy ile aynı işlem diye yazılmamıştır."], "explanation": "Tablo katılımı tek işleme indirgemez. Oy, aday olma, söz alma ve dilekçe ayrı satırlarda geçer. Katılımı yalnız oy sanmak da oyu yok saymak da tabloya uymaz.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t16.tbl-alt", "captionKey": "s7-t16.tbl-cap", "headerKeys": ["s7-t16.tbl-h-kaynak", "s7-t16.tbl-h-durum", "s7-t16.tbl-h-katilim"], "rows": [[{"key": "s7-t16.tbl-r0-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r0-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r0-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r1-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r1-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r1-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r2-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r2-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r2-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r3-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r3-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r3-p"}], [{"key": "s7-t16.tbl-r4-k"}, {"key": "s7-t16.tbl-r4-d"}, {"key": "s7-t16.tbl-r4-p"}]], "highlight": [0, 1, 2, 3, 4]}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q030", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d14c0e4cf5bffc9f0298676e6d4ee458906151b582d822445dd76aa877a767a2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q031", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f07", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Benzetme ile özdeşliği ayırmayı ve sınıf kararını tarihsel egemenlik sanan çeldiricileri yoklar.", "question": "Yedinci sınıf kurulunda bir gezi kararı konuşuluyordu. Yönetici Ege, yalnız kendi listesini oylatmak istedi. Üye Duru, karar öncesi her üyenin söz almasını ve azınlıkta kalanların can güvenliği ile inanç özgürlüğünün oyla kaldırılamayacağını önerdi. Kurul, söz hakkını tanıyıp ardından oy çokluğuyla gezi gününü seçti. Bu bilgilere göre kurul kararı ile millî egemenlik arasında kurulabilecek ölçülü ilişki aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Gezi oyu, 23 Nisan 1920 meclis açılışının aynısıdır.", "Azınlık hakkı kalkarsa millî egemenlik güçlenir.", "Sınıf oyu, katılımın küçük bir alıştırmasıdır.", "Ege'nin tek listesi, millet iradesinin tam karşılığıdır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Sınıf oyu tarihsel meclis açılışıyla aynı olay değildir.", "Metin azınlığın can ve inanç hakkının oyla kaldırılamayacağını söyler.", "Doğru; karar sürecine katılım bakımından benzerlik vardır, ülke egemenliğiyle özdeşlik yoktur.", "Tek liste, millet adına söz söylemenin karşılığı diye kurulmaz; Duru bunu reddeder."], "explanation": "Sınıf kurulu ülke egemenliği değildir; konuşup oylama bakımından bir katılım alıştırmasıdır. Tek listeyi millet iradesi, sınıf oyunu 1920 açılışı ve hak silmeyi egemenlik sanmak ilişkiyi bozar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q031", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8e0ee2c5b96c12963c595b43d02fa62868e274d5c45a83c68ca7283d8b1d1d1c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q032", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f07", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki kavramı aynı örnekte ayırmayı ve katılımı yalnız oy sanan yanılgıyı elemektedir.", "question": "Yedinci sınıf kurulunda bir gezi kararı konuşuluyordu. Yönetici Ege, yalnız kendi listesini oylatmak istedi. Üye Duru, karar öncesi her üyenin söz almasını ve azınlıkta kalanların can güvenliği ile inanç özgürlüğünün oyla kaldırılamayacağını önerdi. Kurul, söz hakkını tanıyıp ardından oy çokluğuyla gezi gününü seçti. Buna göre Duru'nun söz hakkı istemiyle ilgili çoğulculuk ve katılımcılık bakımından aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Oy çokluğunu bütünüyle yasaklar.", "Farklı görüşü kapatıp tek listeyi çoğulculuk sayar.", "Katılımı yalnız son oya indirger.", "Farklı üyelerin konuşmasıyla katılımı genişletir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kurul sözden sonra oy çokluğuyla gün seçer; oy yasaklanmaz.", "Duru tek listeyi değil her üyenin sözünü ister.", "Söz hakkı, katılımı oydan ibaret görmez.", "Doğru; karar öncesinde birden fazla görüşün ifade edilmesi sağlanır."], "explanation": "Çoğulculuk farklı görüşün var olabilmesi, katılımcılık ise görüşün karar sürecine girebilmesidir. Duru söz hakkını açar; kurul sonra oy kullanır. Tek liste, yalnız oy ve oy yasağı bu işlemi karşılamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q032", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "113e4c7ba61fcc0e12ea7951d10ce1f5bade49c26d50c4f31da34d1e97192b93", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q033", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f07", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Çoğunluk kararının konusunu ve dokunamayacağı hakkı ayırmayı gerektirir.", "question": "Yedinci sınıf kurulunda bir gezi kararı konuşuluyordu. Yönetici Ege, yalnız kendi listesini oylatmak istedi. Üye Duru, karar öncesi her üyenin söz almasını ve azınlıkta kalanların can güvenliği ile inanç özgürlüğünün oyla kaldırılamayacağını önerdi. Kurul, söz hakkını tanıyıp ardından oy çokluğuyla gezi gününü seçti. Verilenlere göre kuruldaki oy çokluğu aşağıdaki sınırlardan hangisini aşamaz?", "choices": ["Azınlığın can ve inanç hakkını yok sayma sınırını", "Tutanak yazma sınırını", "Gezi gününü seçme sınırını", "Söz sırasını baştan belirleme sınırını"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kurul temel hakların oyla kaldırılmasını kabul etmez.", "Tutanak sınırı metinde kurulmaz.", "Oy çokluğu gezi gününü seçmek için kullanılmıştır.", "Söz sırası metinde oy çokluğunun yasaklandığı iş değildir."], "explanation": "Çoğunluk gezi gününü seçebilir. Seçemeyeceği şey, azınlığın can ve inanç hakkını kaldırmaktır. Çoğunluğu sınırsız yetki sanmak metindeki öneriye aykırıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q033", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b38a6dcd09e7e292c66e8880de60fc0bf522f4704ed96ebaa9592586eb46b7dd", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q034", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f09", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Tutanaktaki dinleme kaydını çoğulculuk ilkesiyle eşlemeyi ve zorla tek doğru yanılgısını yoklar.", "question": "Mahalle kurulunda park saati konuşulurken üç farklı öneri sırayla dinlendi. Kimse önerisini zorla tek doğru ilan edemedi. Tutanakta, çoğunluğun saati seçtiği; fakat seçimin komşu evin yolunu kapatan bir kurala dönüştürülemeyeceği yazıldı. Görevli de bu yazılı kurala uyacağını tutanağa ekledi. Buna göre mahalle tutanağı çoğulculuğu aşağıdakilerden hangisiyle kanıtlar?", "choices": ["Görevlinin kural dışı bırakılmasıyla", "Üç farklı önerinin sırayla dinlenmesiyle", "Tek önerinin zorla doğru ilan edilmesiyle", "Komşu yolunun kapatılmasıyla"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Görevli kurala uyacağını ekler; kural dışı bırakılmaz.", "Doğru; üç farklı önerinin sırayla dinlenmesi ve hiçbiri zorla tek doğru ilan edilmemesi çoğulculuk kanıtıdır.", "Tutanak zorla tek doğru ilanı reddeder.", "Yol kapatma, çoğunluk kararının dönüşemeyeceği sonuç diye yazılır."], "explanation": "Çoğulculuk, farklı önerilerin dinlenebilmesidir. Tutanak üç önerinin sırayla dinlendiğini ve zorla tek doğru ilan edilemediğini yazar. Yol kapatma ve görevliyi kural dışı bırakma bu kanıtın tersidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q034", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "824b215f4ad13f1f763f5dbb898e061cf21587dfa4a48f3c7cc5c0ed7c807315", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q035", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f09", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Üç kavramın ölçeğini ayırmayı ve yerel örneği ülke egemenliği sanan yakın çeldiriciyi elemektedir.", "question": "Mahalle kurulunda park saati konuşulurken üç farklı öneri sırayla dinlendi. Kimse önerisini zorla tek doğru ilan edemedi. Tutanakta, çoğunluğun saati seçtiği; fakat seçimin komşu evin yolunu kapatan bir kurala dönüştürülemeyeceği yazıldı. Görevli de bu yazılı kurala uyacağını tutanağa ekledi. Buna göre tutanağın millî egemenlik, çoğulculuk ve katılımcılık kavramlarını ayırmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Çoğulculuğu yol kapatmak, katılımı ise kural tanımazlık diye sayar.", "Üç kavramı aynı cümlede siler.", "Öneriler çoğulculuk, oylama katılımdır; tutanak ülke kararı değildir.", "Üçünü de görevlinin sözü sayar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yol kapatma reddedilir; kural tanımazlık katılım diye yazılmaz.", "Tutanak kavramları silmez; dinleme, seçim ve sınırı ayrı yazar.", "Doğru; yerel park kaydının ölçeği ile kavramların gösterildiği ayrıntılar ayrılır.", "Görevlinin kurala uyması hukuk sınırıdır; üç kavram onun sözü değildir."], "explanation": "Tutanak mahalle saatini konuşur. Farklı önerilerin dinlenmesi çoğulculuk, saatin seçilmesi katılımdır. Millî egemenlik ise millet adına ülke kararını anlatır; bu yerel tutanak onun yerine konamaz. Kavramları görevli sözüne indirgemek de yanlıştır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q035", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3464c39ee82387b2a8f17d78540660379539d70b140bd78d9198257e638a3cce", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q036", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f09", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa bir tutanak cümlesini hukukun üstünlüğü ile eşlemeyi ve yönetici üstünlüğü yanılgısını yoklar.", "question": "Mahalle kurulunda park saati konuşulurken üç farklı öneri sırayla dinlendi. Kimse önerisini zorla tek doğru ilan edemedi. Tutanakta, çoğunluğun saati seçtiği; fakat seçimin komşu evin yolunu kapatan bir kurala dönüştürülemeyeceği yazıldı. Görevli de bu yazılı kurala uyacağını tutanağa ekledi. Bu metinde görevlinin de yazılı kurala uyacağını tutanağa eklemesi aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Görevlinin kuralın üstünde olduğunu", "Çoğunluğun kuralı silebildiğini", "Park saatinin kanun hükmünde olduğunu", "Kuralın görevliyi de bağladığını"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Görevliyi kuralın üstüne çıkarmaz; uyacağını yazar.", "Tutanak çoğunluk seçiminin yolu kapatan kurala dönüştürülemeyeceğini söyler.", "Park saati mahalle kararıdır; kanun hükmü diye sunulmaz.", "Doğru; cümle, seçilen saatin görevli için de bağlayıcı yazılı kural olduğunu gösterir."], "explanation": "Hukukun üstünlüğü, kuralın uygulayanı da bağlamasıdır. Tutanak görevlinin uyacağını yazar. Görevli üstünlüğü, çoğunluğun kuralı silmesi ve mahalle saatini kanun saymak bu cümlede yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q036", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "74ce7ccd1b35c16ac1fd9ba1b1dc4dc632ec06246749f8f64b79bd3678478b00", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q037", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f09", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Çoğunluk kararı ile hak sınırını aynı tutanakta ayırmayı gerektirir.", "question": "Mahalle kurulunda park saati konuşulurken üç farklı öneri sırayla dinlendi. Kimse önerisini zorla tek doğru ilan edemedi. Tutanakta, çoğunluğun saati seçtiği; fakat seçimin komşu evin yolunu kapatan bir kurala dönüştürülemeyeceği yazıldı. Görevli de bu yazılı kurala uyacağını tutanağa ekledi. Tutanağa göre çoğunluğun saat seçimine getirilen sınır aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Seçim, komşu yolu kapatan bir kurala dönüştürülemez.", "Seçim, azınlık önerisini tutanaktan silebilir.", "Seçim, görevliyi kuraldan bağışık kılar.", "Seçim, üç önerinin dinlenmesini yok sayar."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; tutanak çoğunluk seçimini tanır ve yolu kapatan kurala dönüştürülemeyeceğini yazar.", "Öneriler dinlenmiştir; silme yetkisi yazılmaz.", "Görevli kurala uyacağını ekler.", "Üç önerinin dinlenmesi tutanağın ilk kaydıdır, yok sayılmaz."], "explanation": "Çoğunluk saati seçer. Aynı tutanak bu seçimin komşu yolu kapatan bir kurala dönüşemeyeceğini yazar. Sınır, hukukun üstünlüğü ve başkasının hakkıdır. Silme, bağışıklık ve dinlemeyi yok sayma metne uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q037", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1565842d25706eea378d6353d18d43483a5f2998ffb6c8dae56484334b15c711", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q038", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f10", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Günlük diyalogda yönetici üstünlüğü yanılgısını adlandırmayı ve öğretmenin düzeltmesini ayırmayı ister.", "context": "Okul kuralı, nöbet yerini izinsiz terk etmeyi yasaklıyordu. Kurul başkanı Kerem nöbeti erken bıraktı ve “başkan olduğum için kural bana işlemez” dedi. Öğretmen, kuralın başkan dâhil herkese uygulandığını; cezanın ise keyfî değil, önceden yazılmış kurala göre verileceğini söyledi.", "question": "Buna göre Kerem, sözüyle aşağıdakilerden hangisini savunarak yanılgıya düşmüştür?", "choices": ["Cezanın keyfî olmaması gerektiğini", "Başkanın kuralın üstünde olduğunu", "Nöbet kuralının herkese uygulandığını", "Kuralın önceden yazılması gerektiğini"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Keyfî olmama öğretmenin düzeltmesidir.", "Doğru; Kerem başkan olduğu için kuralın kendisine işlemeyeceğini sanır. Bu, hukukun üstünlüğünü yönetici üstünlüğü sanmaktır.", "Herkese uygulanma öğretmenin doğru yargısıdır.", "Bunu öğretmen söyler; Kerem'in yanılgısı değildir."], "explanation": "Kerem kuralın başkana işlemediğini söyler. Öğretmen ise kuralın başkan dâhil herkese uygulandığını ve cezanın yazılı kurala göre verileceğini söyler. Yanılgı, görevin kişiyi kuralın üstüne çıkardığı düşüncesidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q038", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d6777044001c86ad05cba3f75876d0e45ce9042819f7068a17caa021cc5bac0f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q039", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f10", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "İki unsuru birlikte görmeyi ve yönetici sözünü hukuk sanan çeldiriciyi elemektedir.", "context": "Okul kuralı, nöbet yerini izinsiz terk etmeyi yasaklıyordu. Kurul başkanı Kerem nöbeti erken bıraktı ve “başkan olduğum için kural bana işlemez” dedi. Öğretmen, kuralın başkan dâhil herkese uygulandığını; cezanın ise keyfî değil, önceden yazılmış kurala göre verileceğini söyledi.", "question": "Bu metne göre öğretmenin düzeltmesinde hukukun üstünlüğünün kurulma biçimi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Cezayı başkanın o anki kişisel ve yazılı olmayan sözüne bırakarak", "Kuralı başkan için askıya alarak", "Herkesi yazılı kurala ve kurallı cezaya bağlayarak", "Nöbet kuralını bütünüyle kaldırarak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Öğretmen cezayı keyfî sözle değil yazılı kuralla bağlar.", "Kural başkan için de geçerlidir; askıya alınmaz.", "Doğru; öğretmen başkanın unvanının kuraldan muafiyet sağlamadığını belirtir.", "Öğretmen kuralı kaldırmaz; uygulanacağını söyler."], "explanation": "Hukukun üstünlüğü iki unsurla kurulur: kural görevliyi de bağlar ve sonuç keyfî değil önceden yazılmış kurala göredir. Başkan sözü, askıya alma ve kuralı kaldırma öğretmenin düzeltmesi değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q039", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2713450312863d4ae0ad0b039365c06e8df3e73504d115732229673fabb56e68", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q040", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f10", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Yazılı kuralın işlevini günlük olaydan çıkarmayı ve keyfîlik yanılgısını yoklamayı gerektirir.", "context": "Okul kuralı, nöbet yerini izinsiz terk etmeyi yasaklıyordu. Kurul başkanı Kerem nöbeti erken bıraktı ve “başkan olduğum için kural bana işlemez” dedi. Öğretmen, kuralın başkan dâhil herkese uygulandığını; cezanın ise keyfî değil, önceden yazılmış kurala göre verileceğini söyledi.", "question": "Buna göre bu örnekte kuralın yazılı olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kuralın yalnız başkana uygulanması için", "Nöbetin izinsiz terkini serbest bırakmak için", "Öğretmenin kuralı gizlemesi için", "Cezanın kişisel isteğe göre belirlenmemesi için"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kural başkan dâhil herkese uygulanır.", "Kural izinsiz terk etmeyi yasaklar; serbest bırakmaz.", "Öğretmen kuralı gizlemez, açıklar.", "Doğru; öğretmen cezanın önceden yazılmış ölçüte bağlı olduğunu belirtir; kişisel keyfîlik sınırlanır."], "explanation": "Yazılı kural, sonucun kişiye göre uydurulmasını engeller. Öğretmen bunu keyfî cezanın karşısına koyar. Kuralı başkana özgülemek, ihlali serbest bırakmak ve gizlemek metnin tersidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q040", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "99e65b726612af17e11db9f3369348dc0e10e7ca46ab44347af0d58bbb099cfd", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q041", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f10", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Günlük ihlal iddiasını doğru ilkeye bağlamayı ve konu dışı kavram çeldiricilerini ayıklamayı gerektirir.", "context": "Okul kuralı, nöbet yerini izinsiz terk etmeyi yasaklıyordu. Kurul başkanı Kerem nöbeti erken bıraktı ve “başkan olduğum için kural bana işlemez” dedi. Öğretmen, kuralın başkan dâhil herkese uygulandığını; cezanın ise keyfî değil, önceden yazılmış kurala göre verileceğini söyledi.", "question": "Buna göre Kerem'in sözü kabul edilseydi aşağıdaki ilkelerden hangisi zarar görürdü?", "choices": ["Hukukun üstünlüğü", "Doğrudan katılım", "Çoğulcu temsil", "Genel oy hakkı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; başkanın kural dışı kalması, kuralın herkesi bağladığı ilkeyi yani hukukun üstünlüğünü bozar.", "Sorun karar sürecine doğrudan katılma değil başkanın kurala bağlılığıdır.", "Farklı düşüncelerin temsili değil yetkinin hukukla sınırlanması tartışılır.", "Oy kullanma koşulları bu nöbet olayının konusu değildir."], "explanation": "Başkanın unvanı nedeniyle kuraldan muaf sayılması hukukun üstünlüğünü zedeler. Diğer seçenekler oy, temsil veya karar sürecine katılma biçimlerine ilişkindir; olayda tartışılan bunlar değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q041", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "96491617dae3c5aaa3314c11fafc8a9b1df27925e056af7c12e0c36643c4c17d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q042", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f11", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Notun ilke cümlesini sınır cümlesinden ayırmayı ve yönetici üstünlüğü yanılgısını yoklar.", "question": "Cumhuriyetin ilk yıllarını ele alan bir yurttaşlık ders notunda şöyle deniyordu: “Kanun, görevliyi de bağlar. Bir yönetici, hoşuna gitmeyen bir hakkı kendi sözüyle yok sayamaz.” Not, 5 Aralık 1934'te tanınan seçme hakkının kanun hükmü olduğunu; hakkın tanınmasının sonraki her uygulama güçlüğünü kendiliğinden bitirmediğini ekliyordu. Buna göre ders notunda hukukun üstünlüğünü dile getiren yargı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["1934 hakkı bütün uygulama güçlüklerini bitirir.", "Kanun görevliyi de bağlar.", "Yönetici hoşuna gitmeyen hakkı sözüyle yok sayabilir.", "Seçme hakkı kanun hükmü değildir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Not, hakkın sonraki her güçlüğü bitirmediğini ekler.", "Doğru; notun ilk yargısı kanunun görevliyi de bağladığıdır.", "Not, yöneticinin hakkı kendi sözüyle yok sayamayacağını yazar.", "Not 5 Aralık 1934 hakkını kanun hükmü sayar."], "explanation": "Hukukun üstünlüğü notta “kanun görevliyi de bağlar” cümlesiyle kurulur. Yönetici sözüyle hak kaldırma, hakkın kanun olmaması ve bütün güçlüklerin bitmesi notun reddettiği yargılardır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q042", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e65f225b1509a1b4fe227f76af42cc10e18572473eaa45d284da015774baa761", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q043", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f11", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Kanun hükmü ile uygulama sorununun bitişini aynı notta ayırmayı gerektirir.", "question": "Cumhuriyetin ilk yıllarını ele alan bir yurttaşlık ders notunda şöyle deniyordu: “Kanun, görevliyi de bağlar. Bir yönetici, hoşuna gitmeyen bir hakkı kendi sözüyle yok sayamaz.” Not, 5 Aralık 1934'te tanınan seçme hakkının kanun hükmü olduğunu; hakkın tanınmasının sonraki her uygulama güçlüğünü kendiliğinden bitirmediğini ekliyordu. Buna göre notun 5 Aralık 1934'te tanınan hakkı niteleme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Bütün uygulama sorunlarını bitiren son adım diye", "Yöneticinin sözüyle kaldırılabilir bir dilek diye", "Kanun hükmü olan bir seçme hakkı diye", "Hiç tanınmamış bir okul etkinliği diye"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Not, hakkın sonraki her güçlüğü bitirmediğini ayrıca ekler.", "Not yöneticinin hakkı sözüyle yok sayamayacağını yazar.", "Doğru; not, tanınan seçme hakkının kanun hükmü olduğunu söyler.", "Not hakkı tarih ve kanun hükmü olarak anar."], "explanation": "Not iki iş yapar: hakkı kanun hükmü sayar ve tanınmanın her uygulama güçlüğünü bitirmediğini söyler. Dilek, okul etkinliği ve son adım nitelemeleri bu ayrıma uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q043", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9d6d7b2f0f70a2da6da3bc24b5fe8b0718fd0789b3a2ada8f456c2c033f57b34", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q044", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f11", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Hak kazanımı ile uygulama sonuçlarını ayırmayı ve son cümlenin işlevini belirlemeyi gerektirir.", "question": "Cumhuriyetin ilk yıllarını ele alan bir yurttaşlık ders notunda şöyle deniyordu: “Kanun, görevliyi de bağlar. Bir yönetici, hoşuna gitmeyen bir hakkı kendi sözüyle yok sayamaz.” Not, 5 Aralık 1934'te tanınan seçme hakkının kanun hükmü olduğunu; hakkın tanınmasının sonraki her uygulama güçlüğünü kendiliğinden bitirmediğini ekliyordu. Buna göre notun hak kazanımına ilişkin son cümlesi aşağıdaki yanılgılardan hangisini düzeltir?", "choices": ["Meclisin hiç açılmadığı yanılgısını", "Eşitliğin seçme hakkından ibaret olduğu yanılgısını", "Kanunun görevliyi bağlamadığı yanılgısını", "Hak kazanımının tüm güçlükleri bitirdiği yanılgısını"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Not meclis açılışını konu etmez.", "Not eşitlik ile seçme hakkını bu cümlede özdeşleştirmez.", "İlk cümle görevlinin bağlılığını anlatır; sorulan son cümle hak kazanımı ile uygulama güçlüklerini ayırır.", "Doğru; son cümle tanınan hakla uygulama güçlüklerini ayırır."], "explanation": "Son cümle, kanunla tanınan bir hakkın ardından uygulama güçlükleri yaşanabileceğini belirtir. Hak tanınması, her sorunun kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q044", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a92b18409b5f502f6e2b942f498cf1b43275c64bcd90c5850745bfef8bd83890", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q045", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f11", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 5, "difficultyReason": "İki kanıt cümlesini tek yorumda birleştirmeyi ve her birini eksilten yakın çeldiricileri elemektedir.", "question": "Cumhuriyetin ilk yıllarını ele alan bir yurttaşlık ders notunda şöyle deniyordu: “Kanun, görevliyi de bağlar. Bir yönetici, hoşuna gitmeyen bir hakkı kendi sözüyle yok sayamaz.” Not, 5 Aralık 1934'te tanınan seçme hakkının kanun hükmü olduğunu; hakkın tanınmasının sonraki her uygulama güçlüğünü kendiliğinden bitirmediğini ekliyordu. Notun tamamı birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki yorumlardan hangisine ulaşılabilir?", "choices": ["Görevli kanuna bağlıdır; hak kazanımı tek başına yetmez.", "Hukukun üstünlüğü yalnız seçim günü geçerlidir.", "Yönetici sözü kanunun üstündedir ve haklar dilektir.", "1934 hakkı tanınmamıştır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metnin iki ilkesi görevlinin bağlılığı ve uygulama sorunlarının sürebilmesidir.", "Not hukukun üstünlüğünü seçim günüyle sınırlamaz.", "Not yönetici sözünü kanunun altına alır.", "Not hakkı kanun hükmü olarak anar."], "explanation": "İki yargı birlikte yorumlanır. Kanun görevliyi bağlar; 1934 seçme hakkı kanun hükmüdür; tanıma sonraki her güçlüğü bitirmez. Yönetici üstünlüğü, hakkın yokluğu ve seçim günü sınırı nottan çıkmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4b98db6214fc62d34c0c835b69063f20b1de2a84f0ed0e851e0a64503120d386", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q046", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f12", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Orantılı zaman şeridinde iki hak tarihini doğru sırada özetlemeyi ve ters kronoloji çeldiricilerini yoklar.", "question": "Zaman şeridindeki kayıtlar tarih sırasıyla şöyledir: 23 Nisan 1920 TBMM'nin açılması; 29 Ekim 1923 Cumhuriyetin ilanı; 20 Nisan 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu; 3 Nisan 1930 belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı; 26 Ekim 1933 muhtarlık ve ihtiyar heyeti seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı; 5 Aralık 1934 milletvekili seçme ve seçilme hakkı; 21 Temmuz 1946 çok partili hayata geçiş sürecinde genel seçim. Şeritteki sıraya göre aşağıdaki özetlerden hangisi doğrudur?", "choices": ["TBMM'nin açılması, Cumhuriyetin ilanından sonradır.", "Belediye hakkı 1930'da, milletvekili hakkı 1934'tedir.", "1946 seçimi, 1924 anayasasından önce yapılmıştır.", "Belediye hakkı, milletvekili hakkından sonra tanınmıştır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Şerit 23 Nisan 1920'yi 29 Ekim 1923'ten önce koyar.", "Doğru; zaman çizelgesinde iki seçim türü ayrı tarihlerde gösterilir.", "Şerit 20 Nisan 1924'ü 21 Temmuz 1946'dan önce gösterir.", "Şerit 3 Nisan 1930'u 5 Aralık 1934'ten önce gösterir."], "explanation": "Şeritte sıra açıktır: 1930 belediye hakkı, 1934 milletvekili hakkından öncedir. 1920 açılış, 1923 Cumhuriyetten öncedir. 1924 anayasası 1946 seçiminden öncedir. Tarihi ters çeviren özetler anlamı bozar.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t16.tl-alt", "captionKey": "s7-t16.tl-cap", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "e1920", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t16.tl-e1920", "dateKey": "s7-t16.tl-d1920", "color": "muted"}, {"id": "e1923", "position": 0.166667, "labelKey": "s7-t16.tl-e1923", "dateKey": "s7-t16.tl-d1923", "color": "muted"}, {"id": "e1924", "position": 0.333333, "labelKey": "s7-t16.tl-e1924", "dateKey": "s7-t16.tl-d1924", "color": "muted"}, {"id": "e1930", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t16.tl-e1930", "dateKey": "s7-t16.tl-d1930", "color": "accent"}, {"id": "e1933", "position": 0.666667, "labelKey": "s7-t16.tl-e1933", "dateKey": "s7-t16.tl-d1933", "color": "muted"}, {"id": "e1934", "position": 0.833333, "labelKey": "s7-t16.tl-e1934", "dateKey": "s7-t16.tl-d1934", "color": "accent"}, {"id": "e1946", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t16.tl-e1946", "dateKey": "s7-t16.tl-d1946", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q046", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "09b7242f686e44e06d6ac8c50921a58d9cd807e91a2212ece292618236a7b40b", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q047", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f12", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Bir aralıktaki birden fazla kaydı eksiltmeden özetlemeyi gerektirir.", "question": "Zaman şeridindeki kayıtlar tarih sırasıyla şöyledir: 23 Nisan 1920 TBMM'nin açılması; 29 Ekim 1923 Cumhuriyetin ilanı; 20 Nisan 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu; 3 Nisan 1930 belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı; 26 Ekim 1933 muhtarlık ve ihtiyar heyeti seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı; 5 Aralık 1934 milletvekili seçme ve seçilme hakkı; 21 Temmuz 1946 çok partili hayata geçiş sürecinde genel seçim. Zaman şeridine göre 1924 ile 1934 arasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Belediye hakkı 1946 seçiminden sonra gelir.", "Bu aralıkta hiç hak kaydı yoktur.", "1924 kanunu ile 1930 ve 1934 hakları ayrı kayıtlardır.", "1934 milletvekili hakkı 1924 kanunuyla aynı günde yazılmıştır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Belediye kaydı 1930'da, 1946 seçiminden öncedir.", "Şeritte 1930 belediye ve 1933 muhtar kayıtları bu aralıktadır.", "Doğru; belirtilen aralık farklı düzenlemeler içerir.", "İki kayıt farklı konum ve farklı tarih taşır."], "explanation": "Şerit bu yılları tek güne indirgemez. 1924 teşkilat kanunu, 1930 belediye hakkı ve 1934 milletvekili hakkı ayrı olaylardır. Arada 1933 muhtar kaydı da vardır. Boşluk, aynı gün ve 1946 sonrası iddiaları şeride uymaz.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t16.tl-alt", "captionKey": "s7-t16.tl-cap", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "e1920", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t16.tl-e1920", "dateKey": "s7-t16.tl-d1920", "color": "muted"}, {"id": "e1923", "position": 0.166667, "labelKey": "s7-t16.tl-e1923", "dateKey": "s7-t16.tl-d1923", "color": "muted"}, {"id": "e1924", "position": 0.333333, "labelKey": "s7-t16.tl-e1924", "dateKey": "s7-t16.tl-d1924", "color": "accent"}, {"id": "e1930", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t16.tl-e1930", "dateKey": "s7-t16.tl-d1930", "color": "accent"}, {"id": "e1933", "position": 0.666667, "labelKey": "s7-t16.tl-e1933", "dateKey": "s7-t16.tl-d1933", "color": "accent"}, {"id": "e1934", "position": 0.833333, "labelKey": "s7-t16.tl-e1934", "dateKey": "s7-t16.tl-d1934", "color": "accent"}, {"id": "e1946", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t16.tl-e1946", "dateKey": "s7-t16.tl-d1946", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q047", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5b004b8a7d0462660a9e29562155d1f6aa2d8fb6b198873a8bb8def05f1bbe6c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q048", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f12", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Üç yakın hak kaydının sırasını şerit konumundan okumayı ve komşu tarih çeldiricisini elemektedir.", "question": "Zaman şeridindeki kayıtlar tarih sırasıyla şöyledir: 23 Nisan 1920 TBMM'nin açılması; 29 Ekim 1923 Cumhuriyetin ilanı; 20 Nisan 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu; 3 Nisan 1930 belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı; 26 Ekim 1933 muhtarlık ve ihtiyar heyeti seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı; 5 Aralık 1934 milletvekili seçme ve seçilme hakkı; 21 Temmuz 1946 çok partili hayata geçiş sürecinde genel seçim. Zaman şeridine göre köy muhtarlığı hakkı aşağıdakilerden hangisine yerleştirilir?", "choices": ["Cumhuriyetin ilanından önceye", "Belediye hakkından önceye", "Milletvekili seçme ve seçilme hakkından sonraya", "Belediye hakkı ile milletvekili hakkı arasına"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Cumhuriyet 29 Ekim 1923'tedir; muhtar hakkı on yıl sonradır.", "Belediye kaydı 3 Nisan 1930, muhtar kaydı 26 Ekim 1933'tür.", "Milletvekili kaydı 5 Aralık 1934'tür; muhtar kaydı ondan öncedir.", "Doğru; muhtarlık hakkı bu iki olayın arasında yer alır."], "explanation": "Şerit üç yerel ve ulusal hakkı sıralar: 1930 belediye, 1933 muhtar ve ihtiyar heyeti, 1934 milletvekili. Muhtarlık ortadadır. Diğer şıklar bu sırayı kaydırır.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t16.tl-alt", "captionKey": "s7-t16.tl-cap", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "e1920", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t16.tl-e1920", "dateKey": "s7-t16.tl-d1920", "color": "muted"}, {"id": "e1923", "position": 0.166667, "labelKey": "s7-t16.tl-e1923", "dateKey": "s7-t16.tl-d1923", "color": "muted"}, {"id": "e1924", "position": 0.333333, "labelKey": "s7-t16.tl-e1924", "dateKey": "s7-t16.tl-d1924", "color": "muted"}, {"id": "e1930", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t16.tl-e1930", "dateKey": "s7-t16.tl-d1930", "color": "muted"}, {"id": "e1933", "position": 0.666667, "labelKey": "s7-t16.tl-e1933", "dateKey": "s7-t16.tl-d1933", "color": "accent"}, {"id": "e1934", "position": 0.833333, "labelKey": "s7-t16.tl-e1934", "dateKey": "s7-t16.tl-d1934", "color": "muted"}, {"id": "e1946", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t16.tl-e1946", "dateKey": "s7-t16.tl-d1946", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q048", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9fe8874b8218941c6b6ff17c2905621becc1989602698c367781066134a990df", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q049", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f12", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 5, "difficultyReason": "Yedi kaydı birlikte yorumlayıp şeritte olmayan bitiş iddiasını ayıklamayı gerektirir.", "question": "Zaman şeridindeki kayıtlar tarih sırasıyla şöyledir: 23 Nisan 1920 TBMM'nin açılması; 29 Ekim 1923 Cumhuriyetin ilanı; 20 Nisan 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu; 3 Nisan 1930 belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı; 26 Ekim 1933 muhtarlık ve ihtiyar heyeti seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı; 5 Aralık 1934 milletvekili seçme ve seçilme hakkı; 21 Temmuz 1946 çok partili hayata geçiş sürecinde genel seçim. Zaman şeridine göre aşağıdaki yargılardan hangisi kayıtlarla uyumludur?", "choices": ["Haklar ayrı adımlarla genişler; 1946 bir geçiştir.", "1946 seçimi, çok partili geçişin bütün uygulama sorunlarını bitirmiştir.", "Kadınların milletvekili hakkı 1920 açılışında tanınmıştır.", "1924 kanunu ile 1934 değişikliği aynı haktır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; zaman çizelgesi aşamalı hak değişimlerini ve çok partili geçişi gösterir.", "Şerit 1946'yı seçim kaydı diye gösterir, sorunların bittiğini yazmaz.", "Milletvekili hakkı 5 Aralık 1934 kaydındadır.", "1924 ve 1934 ayrı tarih ve ayrı etiket taşır."], "explanation": "Şerit hak kapsamını tek güne veya bitmiş bir sürece indirgemez. Kayıtlar ayrıdır ve kronolojiktir. 1946 seçimi çok partili geçiş adımı diye yer alır; sorunların bittiği yazılmaz. Diğer şıklar kayıtları birleştirir veya sonucu şeride ekler.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t16.tl-alt", "captionKey": "s7-t16.tl-cap", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "e1920", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t16.tl-e1920", "dateKey": "s7-t16.tl-d1920", "color": "muted"}, {"id": "e1923", "position": 0.166667, "labelKey": "s7-t16.tl-e1923", "dateKey": "s7-t16.tl-d1923", "color": "muted"}, {"id": "e1924", "position": 0.333333, "labelKey": "s7-t16.tl-e1924", "dateKey": "s7-t16.tl-d1924", "color": "muted"}, {"id": "e1930", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t16.tl-e1930", "dateKey": "s7-t16.tl-d1930", "color": "accent"}, {"id": "e1933", "position": 0.666667, "labelKey": "s7-t16.tl-e1933", "dateKey": "s7-t16.tl-d1933", "color": "accent"}, {"id": "e1934", "position": 0.833333, "labelKey": "s7-t16.tl-e1934", "dateKey": "s7-t16.tl-d1934", "color": "accent"}, {"id": "e1946", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t16.tl-e1946", "dateKey": "s7-t16.tl-d1946", "color": "accent"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q049", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "af0a59a0c912e80424935030841093752325f2b546dfb7d37bd9c87fd8bf1d61", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t16.q050", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t16.f12", "topic": "Demokrasinin temel ilkeleri ve tarihsel hak kazanımları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-3-s7-t16", "subtopicKey": "sos-7-s7-t16", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t16.n01", "objective": "SB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Aşamalı hak genişlemesini şerit sırasından seçip anlamı genişleten üç özeti reddetmeyi gerektirir.", "question": "Zaman şeridindeki kayıtlar tarih sırasıyla şöyledir: 23 Nisan 1920 TBMM'nin açılması; 29 Ekim 1923 Cumhuriyetin ilanı; 20 Nisan 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu; 3 Nisan 1930 belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı; 26 Ekim 1933 muhtarlık ve ihtiyar heyeti seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı; 5 Aralık 1934 milletvekili seçme ve seçilme hakkı; 21 Temmuz 1946 çok partili hayata geçiş sürecinde genel seçim. Zaman şeridindeki kayıtlara göre aşağıdakilerden hangisi nesnel bir özettir?", "choices": ["Önce meclis açıldı ve Cumhuriyet ilan edildi; seçme hakkı ise tek günde tamamlandı.", "Hak kayıtları belediye, muhtarlık, milletvekilliği sırasıyla ilerler.", "1946 seçimi 1920 açılışından önce çok partili hayatı başlattı.", "1924 kanunu 1934 hakkını geriye yürütüp kaldırdı."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Seçme hakkı 1930, 1933 ve 1934 diye aşamalıdır; tek günde tamamlandığı yazılmaz.", "Doğru; şeritteki üç hak kaydı 1930, 1933 ve 1934 tarihleriyle bu sırada yer alır.", "1946 kaydı şeridin sonundadır, 1920'den önce değildir.", "1924 ve 1934 ayrı kayıtlardır; geriye yürütüp kaldırma şeritte yoktur."], "explanation": "Nesnel özet, şeritteki sırayı korur: belediye hakkı, muhtarlık hakkı, milletvekili hakkı. Tek günde tamamlanma, 1946'yı başa alma ve 1924'ün 1934'ü kaldırması kayıtlarda yoktur.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t16.tl-alt", "captionKey": "s7-t16.tl-cap", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "e1920", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t16.tl-e1920", "dateKey": "s7-t16.tl-d1920", "color": "muted"}, {"id": "e1923", "position": 0.166667, "labelKey": "s7-t16.tl-e1923", "dateKey": "s7-t16.tl-d1923", "color": "muted"}, {"id": "e1924", "position": 0.333333, "labelKey": "s7-t16.tl-e1924", "dateKey": "s7-t16.tl-d1924", "color": "muted"}, {"id": "e1930", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t16.tl-e1930", "dateKey": "s7-t16.tl-d1930", "color": "accent"}, {"id": "e1933", "position": 0.666667, "labelKey": "s7-t16.tl-e1933", "dateKey": "s7-t16.tl-d1933", "color": "accent"}, {"id": "e1934", "position": 0.833333, "labelKey": "s7-t16.tl-e1934", "dateKey": "s7-t16.tl-d1934", "color": "accent"}, {"id": "e1946", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t16.tl-e1946", "dateKey": "s7-t16.tl-d1946", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.4.3", "S7-T16"], "taskId": "S7-T16", "sourceRecordId": "draft.s7-t16.q050", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b89aa8c90c3dc8c85bea575c71736a1eeeddf4b1b50d9309e3fceab1a9f7bba6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "title": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["SB.7.4.4"], "body": "Ne öğreneceğim\nGünlük yaşamda demokrasiyle bağdaşmayan davranışların nedenlerini, etkilediği hakları ve birlikte yaşam üzerindeki sonuçlarını inceleyeceğim. Tarihsel kesintileri ve toplumsal çatışmaları kanıtlarına göre ayıracağım.\n\nTemel kavramlar\nHak ihlali, bir kişinin kullanması gereken güvence veya olanağın engellenmesiyle ilişkilidir. Değerlendirmede yalnız davranışın hoşumuza gidip gitmediğine bakmayız; hangi hakkın nasıl etkilendiğini araştırırız.\nAyrımcılık, ilgisiz kişisel veya toplumsal özellikleri dışlama gerekçesine dönüştürür. Irkçılık, insanları ırk veya ten rengi üzerinden değersizleştiren ve eşitsizliğe yol açan anlayışla ilişkilidir.\nŞiddet, kişiye fiziksel zarar, tehdit veya zor uygulayarak davranışını yönlendirebilir. Bir tartışmada görüşlerin içeriğiyle kullanılan yöntemi ayrı incelemek gerekir. Karşı tarafı korkutmak demokratik iletişimi zedeler.\nDarbe, yönetim düzenine zor yoluyla müdahaledir; seçilmiş kurumların işleyişini ve yurttaşların temsil olanaklarını kesintiye uğratabilir. Savaş ise silahlı çatışmalarla yaşamı, güvenliği ve toplumsal kurumları etkiler.\nBirlikte yaşam, karşılıklı güven ve sorunların hakları gözeterek çözülebilmesiyle güçlenir. Demokratik davranış, yalnız uygun bir sonuç istemek değil, sonuca ulaşırken kullanılan yöntemi de değerlendirmektir.\n\nÖnce hatırla\nBir hakkın varlığı ile o hakkın fiilen kullanılabilmesi farklı olabilir. Engelleri anlamak için olayın ayrıntılarına bakmalıyız.\nNeden ve sonuç arasında bağlantı kurarken olayların zaman sırasını incelemek yararlıdır. Ancak peş peşe gelen her iki olayın birbirini doğurduğu kesin değildir.\n\nAdım adım\n1. Olayın taraflarını ve gözlenen davranışı belirle. Davranışı anlatırken kişiyi bütünüyle etiketlemek yerine ne yapıldığını açıkça ifade et. Bu, kanıta dayanan ve anlaşılır bir değerlendirme yapmanı sağlar.\n2. Bir belgeyi incelerken önce başlığını, tarih bilgisini, düzenleyen kişiyi ve açıklamanın kapsamını belirle. Bir cümlede birden çok düşünce varsa bunları ayrı ayrı incelemek, hangi bilginin hangi sonucu desteklediğini görmeni kolaylaştırır. Belgenin söylemediği bir ayrıntıyı kendi tahmininle tamamlamamaya dikkat et.\n3. Çalışırken küçük bir kanıt çizelgesi hazırlayabilirsin. Sol sütuna metindeki gözlemi, sağ sütuna yorumunu yaz. İki sütun arasında bağlantı kuramıyorsan yorumunu yeniden düşün. Bir ayrıntı doğru olsa bile incelenen sorunun cevabı için gerekli olmayabilir. Gerekli kanıtı ayırmak, uzun metni ezberlemekten daha yararlıdır.\n4. Zamanı, kapsamı ve kişileri karşılaştırmalarda aynı ölçüde ele al. Yalnız başlığa bakarak birbirine benzeyen iki uygulamayı aynı sayma. Uygulamanın amacı, yöntemi ve gerçekleştiği koşullar farklı olabilir. Son değerlendirmende dayandığın ayrıntıyı belirt ve belirsiz kalan yönü de açıkça göster.\n5. Çözüm önerisinde zarar gören kişinin hangi engelinin azaltılacağını belirt. Yalnız iyi niyet bildiren bir söz yerine uygulanabilir bir yöntem düşün. Yöntemin başka kişilerin haklarını da gözetip gözetmediğini kontrol et.\n\nÇözümlü örnek 1\nProblem: Kurmaca bir yardım merkezinde konutunu yangında kaybeden kişiler için başvuru açılmıştır. Bir çalışan, aynı şartları taşıyan iki aileden birinin farklı ana dili konuşmasını gerekçe göstererek başvurusunu kabul etmez. Aile daha sonra merkeze yeniden gelmekten çekinir. Bu durumu davranış, hak ve etki açısından nasıl inceleriz?\nÇözüm 1: Gözlenen davranış, dil özelliğinin başvuruya engel yapılmasıdır. Başvuru şartlarında bu engel belirtilmemiştir. Aynı koşulları taşıyan kişilerin farklı muamele görmesi, ayrımcılık açısından incelenir.\nÇözüm 2: Etkilenen olanak, destek başvurusunun değerlendirilmesidir. Destek alma koşullarının araştırılması ile başvurunun baştan reddedilmesi farklı işlemlerdir. Kanıt, ailenin haklı olup olmadığına dair bütün bilgileri değil, başvurunun engellendiğini gösterir.\nÇözüm 3: Merkeze yeniden başvurmaktan çekinme, güven ilişkisinin zayıfladığını düşündürür. Çözümde anlaşılır başvuru bilgisi, dil desteği ve işlemin denetlenebilmesi üzerinde durulabilir. Böylece yalnız olayı adlandırmakla yetinmeyip engeli azaltacak yolları tartışmış oluruz.\n\nÇözümlü örnek 2\nProblem: Kurmaca bir apartman toplantısında iki komşu bakım saatleri konusunda farklı öneriler sunar ve gerekçelerini açıklar. Başka bir toplantıda bir kişi, önerisi kabul edilmezse komşusunun eşyasına zarar vereceğini söyleyerek onu korkutur. İki olayda da anlaşmazlık vardır. Yöntemler neden aynı sınıfta değerlendirilmez?\nÇözüm 1: İlk olayda taraflar farklı düşüncelerini gerekçelerle anlatmaktadır. Metinde birini korkutma veya zarar verme girişimi bulunmaz. Önerilerin çatışması, birlikte çözüm aranabilecek bir konu oluşturur.\nÇözüm 2: Diğer olayda eşyalara zarar verme tehdidi, kişinin tercihlerini baskıyla yönlendirmeyi amaçlar. Burada yalnız fikir ayrılığı değil, güvenliği etkileyen bir yöntem söz konusudur. Davranışın bu yönü açıkça belirtilmelidir.\nÇözüm 3: Çözüm aranırken tehdit altında bırakılan kişinin güvenliği gözetilir. Tartışmanın konusu önemli olsa bile kullanılan baskı yöntemi ayrıca ele alınmalıdır. Aynı sonuca ulaşmayı isteyen iki davranışın haklar üzerindeki etkisi farklı olabilir.\n\nÇözümlü örnek 3\nProblem: Kurmaca bir yerleşimde yaşlıların sağlık merkezine erişimini kolaylaştıracak bir ulaşım önerisi hazırlanır. Yetkililer güzergâhın maliyetini, erişilebilirliğini ve kullanılacağı saatleri değerlendirir. Bir kişi yalnız kendi sokağını kapsayan bir güzergâhı hemen kabul ettirmek ister. Ortak ihtiyacı gözeten bir değerlendirme nasıl kurulabilir?\nÇözüm 1: Önce amaç ve etkilenen kişiler belirlenir. Bir kişinin isteği, yerleşimdeki bütün kullanıcıların ihtiyacının yerine geçmez. Farklı sokaklardaki kişilerin erişim koşulları hakkında bilgi toplamak gerekir.\nÇözüm 2: Öneriler aynı açık ölçütlerle karşılaştırılmalıdır. Maliyet tek başına yeterli olmayabilir; erişilebilirlik ve sağlık merkezinin çalışma düzeni de değerlendirilir. Veriler arasında ilişki kurularak seçeneklerin gerekçesi açıklanır.\nÇözüm 3: Sonucun herkesin ilk tercihi olması beklenmez. Ancak kararın nasıl verildiğinin anlaşılabilmesi ve değerlendirme ölçütlerinin izlenebilmesi güveni destekler. Çözümün yeni bir engel üretip üretmediği uygulama sırasında da gözlenir.\n\nSık yapılan hatalar\nKişinin davranışını incelemek yerine ailesini veya ait olduğu grubu bütünüyle suçlamak. Değerlendirme somut eylemin kanıtına dayanmalıdır.\nBir sorunu adlandırınca çözülmüş kabul etmek. Engeli azaltacak yöntem ve uygulamanın sonuçları ayrıca araştırılır.\nOlayların arka arkaya gelmesini kesin neden ilişkisi saymak. Bağlantıyı destekleyen ayrıntılar aranmalıdır.\n\nKendimi kontrol ediyorum\n1. Bir hizmette başvurular farklı ölçütlerle değerlendiriliyorsa önce ne araştırılır?\nCevap: Farklılığın hizmetle ilgili açık bir gerekçeye dayanıp dayanmadığı incelenir.\n2. Zarar verme tehdidi, yalnız önerilerin farklılığı olarak okunabilir mi?\nCevap: Tehdidin güvenlik ve tercih özgürlüğü üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.\n3. Bir çözümün uygulanmasından sonra neden yeniden gözlem yapılır?\nCevap: Engelin azalıp azalmadığını ve başka bir sorun ortaya çıkıp çıkmadığını anlamak için.\n\nÖzet\nDemokrasiyle bağdaşmayan davranışları kanıtlarıyla değerlendirmek, etkiledikleri hakları görünür kılar. Davranışın yöntemi, kişilere etkisi ve toplumsal sonuçları birlikte incelenir. Çözüm önerileri güvenliği, erişimi ve denetlenebilirliği gözetmelidir.\n\nKendin dene\nYakın çevrenden bu konuyla ilgili yeni bir olay seç. Kişi ve kurum adlarını değiştirebilirsin. Olayda gözlenen bilgiyi, yaptığın yorumu ve henüz bilmediğin ayrıntıyı ayrı cümlelerle yaz. Bir arkadaşın yorumunun hangi kanıta dayandığını bulabiliyor mu, kontrol et.\n\nGörsel notu\nGörseldeki tabloyu incele. Tablo, kavramları ezberlenecek cevaplar olarak değil, belge incelemesinde kullanılacak sorularla eşleştirir. Bir satırdaki yöntemi seçerken olayın hangi ayrıntısına ihtiyaç duyduğunu düşün.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Günlük yaşamda demokrasiyle bağdaşmayan davranışların nedenlerini, etkilediği hakları ve birlikte yaşam üzerindeki sonuçlarını inceleyeceğim. Tarihsel kesintileri ve toplumsal çatışmaları kanıtlarına göre ayıracağım.", "keyConcepts": ["Hak ihlali, bir kişinin kullanması gereken güvence veya olanağın engellenmesiyle ilişkilidir. Değerlendirmede yalnız davranışın hoşumuza gidip gitmediğine bakmayız; hangi hakkın nasıl etkilendiğini araştırırız.", "Ayrımcılık, ilgisiz kişisel veya toplumsal özellikleri dışlama gerekçesine dönüştürür. Irkçılık, insanları ırk veya ten rengi üzerinden değersizleştiren ve eşitsizliğe yol açan anlayışla ilişkilidir.", "Şiddet, kişiye fiziksel zarar, tehdit veya zor uygulayarak davranışını yönlendirebilir. Bir tartışmada görüşlerin içeriğiyle kullanılan yöntemi ayrı incelemek gerekir. Karşı tarafı korkutmak demokratik iletişimi zedeler.", "Darbe, yönetim düzenine zor yoluyla müdahaledir; seçilmiş kurumların işleyişini ve yurttaşların temsil olanaklarını kesintiye uğratabilir. Savaş ise silahlı çatışmalarla yaşamı, güvenliği ve toplumsal kurumları etkiler.", "Birlikte yaşam, karşılıklı güven ve sorunların hakları gözeterek çözülebilmesiyle güçlenir. Demokratik davranış, yalnız uygun bir sonuç istemek değil, sonuca ulaşırken kullanılan yöntemi de değerlendirmektir."], "priorKnowledge": ["Bir hakkın varlığı ile o hakkın fiilen kullanılabilmesi farklı olabilir. Engelleri anlamak için olayın ayrıntılarına bakmalıyız.", "Neden ve sonuç arasında bağlantı kurarken olayların zaman sırasını incelemek yararlıdır. Ancak peş peşe gelen her iki olayın birbirini doğurduğu kesin değildir."], "steps": ["Olayın taraflarını ve gözlenen davranışı belirle. Davranışı anlatırken kişiyi bütünüyle etiketlemek yerine ne yapıldığını açıkça ifade et. Bu, kanıta dayanan ve anlaşılır bir değerlendirme yapmanı sağlar.", "Bir belgeyi incelerken önce başlığını, tarih bilgisini, düzenleyen kişiyi ve açıklamanın kapsamını belirle. Bir cümlede birden çok düşünce varsa bunları ayrı ayrı incelemek, hangi bilginin hangi sonucu desteklediğini görmeni kolaylaştırır. Belgenin söylemediği bir ayrıntıyı kendi tahmininle tamamlamamaya dikkat et.", "Çalışırken küçük bir kanıt çizelgesi hazırlayabilirsin. Sol sütuna metindeki gözlemi, sağ sütuna yorumunu yaz. İki sütun arasında bağlantı kuramıyorsan yorumunu yeniden düşün. Bir ayrıntı doğru olsa bile incelenen sorunun cevabı için gerekli olmayabilir. Gerekli kanıtı ayırmak, uzun metni ezberlemekten daha yararlıdır.", "Zamanı, kapsamı ve kişileri karşılaştırmalarda aynı ölçüde ele al. Yalnız başlığa bakarak birbirine benzeyen iki uygulamayı aynı sayma. Uygulamanın amacı, yöntemi ve gerçekleştiği koşullar farklı olabilir. Son değerlendirmende dayandığın ayrıntıyı belirt ve belirsiz kalan yönü de açıkça göster.", "Çözüm önerisinde zarar gören kişinin hangi engelinin azaltılacağını belirt. Yalnız iyi niyet bildiren bir söz yerine uygulanabilir bir yöntem düşün. Yöntemin başka kişilerin haklarını da gözetip gözetmediğini kontrol et."], "workedExamples": [{"title": "Yerleşim desteği başvurusu", "problem": "Kurmaca bir yardım merkezinde konutunu yangında kaybeden kişiler için başvuru açılmıştır. Bir çalışan, aynı şartları taşıyan iki aileden birinin farklı ana dili konuşmasını gerekçe göstererek başvurusunu kabul etmez. Aile daha sonra merkeze yeniden gelmekten çekinir. Bu durumu davranış, hak ve etki açısından nasıl inceleriz?", "solution": ["Gözlenen davranış, dil özelliğinin başvuruya engel yapılmasıdır. Başvuru şartlarında bu engel belirtilmemiştir. Aynı koşulları taşıyan kişilerin farklı muamele görmesi, ayrımcılık açısından incelenir.", "Etkilenen olanak, destek başvurusunun değerlendirilmesidir. Destek alma koşullarının araştırılması ile başvurunun baştan reddedilmesi farklı işlemlerdir. Kanıt, ailenin haklı olup olmadığına dair bütün bilgileri değil, başvurunun engellendiğini gösterir.", "Merkeze yeniden başvurmaktan çekinme, güven ilişkisinin zayıfladığını düşündürür. Çözümde anlaşılır başvuru bilgisi, dil desteği ve işlemin denetlenebilmesi üzerinde durulabilir. Böylece yalnız olayı adlandırmakla yetinmeyip engeli azaltacak yolları tartışmış oluruz."]}, {"title": "İki anlaşmazlığın yöntemi", "problem": "Kurmaca bir apartman toplantısında iki komşu bakım saatleri konusunda farklı öneriler sunar ve gerekçelerini açıklar. Başka bir toplantıda bir kişi, önerisi kabul edilmezse komşusunun eşyasına zarar vereceğini söyleyerek onu korkutur. İki olayda da anlaşmazlık vardır. Yöntemler neden aynı sınıfta değerlendirilmez?", "solution": ["İlk olayda taraflar farklı düşüncelerini gerekçelerle anlatmaktadır. Metinde birini korkutma veya zarar verme girişimi bulunmaz. Önerilerin çatışması, birlikte çözüm aranabilecek bir konu oluşturur.", "Diğer olayda eşyalara zarar verme tehdidi, kişinin tercihlerini baskıyla yönlendirmeyi amaçlar. Burada yalnız fikir ayrılığı değil, güvenliği etkileyen bir yöntem söz konusudur. Davranışın bu yönü açıkça belirtilmelidir.", "Çözüm aranırken tehdit altında bırakılan kişinin güvenliği gözetilir. Tartışmanın konusu önemli olsa bile kullanılan baskı yöntemi ayrıca ele alınmalıdır. Aynı sonuca ulaşmayı isteyen iki davranışın haklar üzerindeki etkisi farklı olabilir."]}, {"title": "Ulaşım önerisinin değerlendirilmesi", "problem": "Kurmaca bir yerleşimde yaşlıların sağlık merkezine erişimini kolaylaştıracak bir ulaşım önerisi hazırlanır. Yetkililer güzergâhın maliyetini, erişilebilirliğini ve kullanılacağı saatleri değerlendirir. Bir kişi yalnız kendi sokağını kapsayan bir güzergâhı hemen kabul ettirmek ister. Ortak ihtiyacı gözeten bir değerlendirme nasıl kurulabilir?", "solution": ["Önce amaç ve etkilenen kişiler belirlenir. Bir kişinin isteği, yerleşimdeki bütün kullanıcıların ihtiyacının yerine geçmez. Farklı sokaklardaki kişilerin erişim koşulları hakkında bilgi toplamak gerekir.", "Öneriler aynı açık ölçütlerle karşılaştırılmalıdır. Maliyet tek başına yeterli olmayabilir; erişilebilirlik ve sağlık merkezinin çalışma düzeni de değerlendirilir. Veriler arasında ilişki kurularak seçeneklerin gerekçesi açıklanır.", "Sonucun herkesin ilk tercihi olması beklenmez. Ancak kararın nasıl verildiğinin anlaşılabilmesi ve değerlendirme ölçütlerinin izlenebilmesi güveni destekler. Çözümün yeni bir engel üretip üretmediği uygulama sırasında da gözlenir."]}], "commonMistakes": ["Kişinin davranışını incelemek yerine ailesini veya ait olduğu grubu bütünüyle suçlamak. Değerlendirme somut eylemin kanıtına dayanmalıdır.", "Bir sorunu adlandırınca çözülmüş kabul etmek. Engeli azaltacak yöntem ve uygulamanın sonuçları ayrıca araştırılır.", "Olayların arka arkaya gelmesini kesin neden ilişkisi saymak. Bağlantıyı destekleyen ayrıntılar aranmalıdır."], "selfCheck": [{"question": "Bir hizmette başvurular farklı ölçütlerle değerlendiriliyorsa önce ne araştırılır?", "answer": "Farklılığın hizmetle ilgili açık bir gerekçeye dayanıp dayanmadığı incelenir."}, {"question": "Zarar verme tehdidi, yalnız önerilerin farklılığı olarak okunabilir mi?", "answer": "Tehdidin güvenlik ve tercih özgürlüğü üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilmelidir."}, {"question": "Bir çözümün uygulanmasından sonra neden yeniden gözlem yapılır?", "answer": "Engelin azalıp azalmadığını ve başka bir sorun ortaya çıkıp çıkmadığını anlamak için."}], "summary": "Demokrasiyle bağdaşmayan davranışları kanıtlarıyla değerlendirmek, etkiledikleri hakları görünür kılar. Davranışın yöntemi, kişilere etkisi ve toplumsal sonuçları birlikte incelenir. Çözüm önerileri güvenliği, erişimi ve denetlenebilirliği gözetmelidir.", "figureNote": "Görseldeki tabloyu incele. Tablo, kavramları ezberlenecek cevaplar olarak değil, belge incelemesinde kullanılacak sorularla eşleştirir. Bir satırdaki yöntemi seçerken olayın hangi ayrıntısına ihtiyaç duyduğunu düşün."}, "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t17.note.alt", "captionKey": "s7-t17.note.cap", "headerKeys": ["s7-t17.note.h1", "s7-t17.note.h2", "s7-t17.note.h3"], "rows": [[{"key": "s7-t17.note.k1"}, {"key": "s7-t17.note.e1"}, {"key": "s7-t17.note.r1"}], [{"key": "s7-t17.note.k2"}, {"key": "s7-t17.note.e2"}, {"key": "s7-t17.note.r2"}], [{"key": "s7-t17.note.k3"}, {"key": "s7-t17.note.e3"}, {"key": "s7-t17.note.r3"}], [{"key": "s7-t17.note.k4"}, {"key": "s7-t17.note.e4"}, {"key": "s7-t17.note.r4"}], [{"key": "s7-t17.note.k5"}, {"key": "s7-t17.note.e5"}, {"key": "s7-t17.note.r5"}]]}, "taskId": "S7-T17", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "24d52fc84f6c09a098a92dd83581920be89f2ac148b317b7a63510e3feaa40d5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q001", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f01", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa metinde dört davranış vardır; öğrenci demokratik olan üç örneği eleyip söz kesmeyi ayırır. Yakın çeldirici, sonucu alkışlamama ile saygısızlığı karıştırabilir.", "question": "Yıldız Ortaokulunda sınıf temsilcisi seçimi yapılacaktır. Öğretmen, aday olmak isteyen herkese eşit konuşma süresi tanır. Bazı öğrenciler Deniz konuşurken sözünü keser ve fikrinin işe yaramayacağını söyler. Oylama günü kâğıtlar kapalı sandığa atılır. Sonuç açıklanınca azınlıkta kalanlar, kararı alkışlamasa da yeni temsilcinin görevine saygı gösterir.\n\nBu metinde demokratik __olmayan__ davranış hangisidir?", "choices": ["Adaylara eşit konuşma süresi tanımak", "Deniz konuşurken sözünü kesip fikrini değersiz saymak", "Oy pusulalarını kapalı sandığa atmak", "Sonucu beğenmese de temsilcinin görevine saygı göstermek"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Eşit süre, katılımı destekleyen demokratik bir davranıştır.", "Doğru; söz kesmek ve fikri değersiz saymak, Deniz'in görüşünü açıklama hakkını engeller.", "Kapalı oy, seçimi baskıdan koruyan demokratik bir uygulamadır.", "Sonuca saygı, farklı görüşü hak ihlali saymadan birlikte yaşamayı güçlendirir."], "explanation": "Metinde öğretmen eşit süre tanır, oy kapalı sandığa atılır ve azınlık sonuç kabul edilir. Demokratik olmayan davranış, Deniz konuşurken sözünün kesilip fikrinin işe yaramaz sayılmasıdır. Bu davranış katılımı engeller.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q001", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d2537b071869a0b8a0c5fa1899dc93a9a6b671d35298cd2b9cbd135ab033f3f5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q002", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f01", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 1, "difficultyReason": "Öğrenci eşit süreyi seçim gününden ayırır. Demokrasiyi yalnız oy sandığına indirgeyen çeldirici yakın durur.", "question": "Yıldız Ortaokulunda sınıf temsilcisi seçimi yapılacaktır. Öğretmen, aday olmak isteyen herkese eşit konuşma süresi tanır. Bazı öğrenciler Deniz konuşurken sözünü keser ve fikrinin işe yaramayacağını söyler. Oylama günü kâğıtlar kapalı sandığa atılır. Sonuç açıklanınca azınlıkta kalanlar, kararı alkışlamasa da yeni temsilcinin görevine saygı gösterir.\n\nMetindeki hangi uygulama, sınıf temsilcisi seçimini demokratik kılar?", "choices": ["İsteyen her adaya eşit konuşma süresi tanımak", "Konuşanın sözünü keserek tartışmayı kısaltmak", "Yalnız yüksek sesli öğrencilerin aday olması", "Sonucu beğenmeyenlerin kararı tanımaması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; eşit süre, adayların görüşlerini aynı koşullarda anlatmasını sağlar.", "Söz kesmek katılımı daraltır, seçimi demokratik yapmaz.", "Adaylığı sese bağlamak eşit söz hakkını ortadan kaldırır.", "Sonucu tanımamak, çoğulcu karar sürecini zedeler."], "explanation": "Demokratik seçim yalnız kâğıt atmak değildir. Metinde isteyen her adaya eşit süre tanınması, görüşlerin duyulmasını sağlar. Söz kesmek ve sonucu tanımamak bu ilkeye uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q002", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c14b85dcd350c737aad2e680a471cacefe3a1fb74d263bebfa7728be7be9e24d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q003", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f01", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 1, "difficultyReason": "Dört durumdan yalnız biri metindeki davranışla doğrudan bağlanır. Öğrenci ilgisiz seçim ayrıntılarını eler.", "question": "Yıldız Ortaokulunda sınıf temsilcisi seçimi yapılacaktır. Öğretmen, aday olmak isteyen herkese eşit konuşma süresi tanır. Bazı öğrenciler Deniz konuşurken sözünü keser ve fikrinin işe yaramayacağını söyler. Oylama günü kâğıtlar kapalı sandığa atılır. Sonuç açıklanınca azınlıkta kalanlar, kararı alkışlamasa da yeni temsilcinin görevine saygı gösterir.\n\nBuna göre Deniz'in sözü kesildiğinde doğrudan zedelenen durum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kapalı oy pusulasının gizliliği", "Sandık sayımının hızı", "Görüşünü açıklama ve dinlenme hakkı", "Temsilcinin görev süresinin uzunluğu"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Söz kesmek, pusulanın gizli kalmasıyla ilgili değildir.", "Metinde sayım hızına dair bir bilgi yoktur.", "Doğru; sözü kesilen kişi görüşünü anlatamaz ve dinlenemez.", "Görev süresi metinde verilmez ve bu davranışla bağ kurulamaz."], "explanation": "Deniz konuşurken sözünün kesilmesi, onun görüşünü açıklamasını engeller. Kapalı oy ve görev süresi bu cümlede geçmez. Zedelenen durum, görüşü açıklama ve dinlenme hakkıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q003", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ba24840c88b1d67dc36ea7d5872c8930c2ef6870bccdae3a45d3034894f8010d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q004", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f01", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Öğrenci alkışlamama ile saygıyı ayırır. Farklı görüşü ihlal sanan çeldirici özellikle yakındır.", "question": "Yıldız Ortaokulunda sınıf temsilcisi seçimi yapılacaktır. Öğretmen, aday olmak isteyen herkese eşit konuşma süresi tanır. Bazı öğrenciler Deniz konuşurken sözünü keser ve fikrinin işe yaramayacağını söyler. Oylama günü kâğıtlar kapalı sandığa atılır. Sonuç açıklanınca azınlıkta kalanlar, kararı alkışlamasa da yeni temsilcinin görevine saygı gösterir.\n\nMetne göre azınlıkta kalanların sonucu alkışlamadan yeni temsilcinin görevine saygı göstermesi aşağıdakilerden hangisini anlatır?", "choices": ["Farklı görüşün hak ihlali sayılması gerektiğini", "Seçimin yalnız alkışlandığında geçerli olduğunu", "Kaybedenlerin bir daha aday olamayacağını", "Farklı görüşle ortak kararın birlikte korunacağını"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Farklı görüşü hak ihlali saymak, metindeki saygı davranışıyla çelişir.", "Alkış, seçimin geçerlilik koşulu olarak verilmemiştir.", "Metin, kaybedenlerin adaylığını yasaklayan bir kural içermez.", "Doğru; görüş ayrılığı devam ederken ortak kurala uyulabilir."], "explanation": "Azınlık sonucu alkışlamaz ama temsilcinin görevine saygı gösterir. Bu, farklı görüşün serbest olduğunu ve ortak karara uyulabileceğini gösterir. Farklı görüşü ihlal saymak bu örneğe uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q004", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "150ea2eea3d33a973e542778249266e12debb5a5869fa4f119ffb04fca4fb312", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q005", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f02", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 1, "difficultyReason": "Aynı metinde demokratik ve olmayan davranış yan yanadır. Öğrenci kararın kimi ilgilendirdiğine bakar.", "question": "Eren ailesi yaz tatilinin hangi kentte geçeceğine karar verecektir. Anne ve baba yalnız kendi istedikleri kenti seçer; Eren ve kardeşi söz isteyince küçük oldukları için karışmamaları söylenir. Akşam yemeğinde ise herkes gününü anlatır ve birbirini dinler. Eren, ev işi listesine kendi adının da yazılmasını ister. Liste, kimseye sorulmadan yalnızca büyüklere göre hazırlanmıştır.\n\nBuna göre tatil kentinin seçiminde görülen demokratik __olmayan__ davranış aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Eren ve kardeşinin karara katılmak istemesi", "Çocukların görüşünün yaşları gerekçesiyle alınmaması", "Akşam yemeğinde herkesin birbirini dinlemesi", "Ev işi listesinin yalnız büyüklere göre hazırlanması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Karardan etkilenenlerin söz istemesi hak arayışıdır; demokratik olmayan bir davranış değildir.", "Doğru; tatil kararı çocukları da etkilediği hâlde küçük oldukları söylenerek söz hakları ellerinden alınır.", "Birbirini dinlemek demokratik iletişime örnektir; ayrıca tatil kararıyla ilgili değildir.", "Liste de kimseye sorulmadan hazırlanmıştır; ancak bu davranış tatil kentinin seçiminde değil, ev işi paylaşımında görülür."], "explanation": "Tatil kararını ailedeki herkes yaşayacaktır. Çocuklara küçük oldukları için karışmamalarının söylenmesi, onları ilgilendiren kararda söz haklarını kaldırır. Ev işi listesi de sorulmadan hazırlanmıştır ama soru yalnız tatil kararını ister; yemekte birbirini dinlemek ise demokratik bir örnektir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q005", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "039b7f461e29c4efaca08adceda0d32f6ab990d502e5c91e8703579756adff4e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q006", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f02", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 1, "difficultyReason": "Öğrenci tek olumlu örneği üç dışlama örneğinden ayırır. Yaş gerekçesi yakın bir çeldirici oluşturur.", "question": "Eren ailesi yaz tatilinin hangi kentte geçeceğine karar verecektir. Anne ve baba yalnız kendi istedikleri kenti seçer; Eren ve kardeşi söz isteyince küçük oldukları için karışmamaları söylenir. Akşam yemeğinde ise herkes gününü anlatır ve birbirini dinler. Eren, ev işi listesine kendi adının da yazılmasını ister. Liste, kimseye sorulmadan yalnızca büyüklere göre hazırlanmıştır.\n\nMetne göre Eren ailesinde görülen aşağıdaki davranışlardan hangisi demokratiktir?", "choices": ["Akşam yemeğinde herkesin birbirini dinlemesi", "Tatil kentine yalnız büyüklerin karar vermesi", "Küçüklerin söz isteğinin geri çevrilmesi", "Ev işi listesinin kimseye sorulmadan yazılması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yemekte birbirini dinlemek, ailede söz hakkını ve saygıyı gösterir.", "İlgilileri dışlayan tek taraflı tatil kararı demokratik değildir.", "Söz isteğini yaş gerekçesiyle kesmek katılımı engeller.", "Sorulmadan yazılan liste, emeği paylaşanların görüşünü almaz."], "explanation": "Metinde iki tür davranış vardır. Yemekte herkesin gününü anlatıp dinlemesi demokratik iletişimdir. Tatil ve liste kararında söz hakkı verilmemesi ise demokratik değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q006", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bada7cfad0c591c1703adc2b649dfc6bc70f5be9e6cf01aef49eb64b35af16f0", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q007", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f02", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "İki yanılgı birlikte denenir: farklı görüşü ihlal sanmak ve hakkı sorumluluktan sonra başlatmak.", "question": "Eren ailesi yaz tatilinin hangi kentte geçeceğine karar verecektir. Anne ve baba yalnız kendi istedikleri kenti seçer; Eren ve kardeşi söz isteyince küçük oldukları için karışmamaları söylenir. Akşam yemeğinde ise herkes gününü anlatır ve birbirini dinler. Eren, ev işi listesine kendi adının da yazılmasını ister. Liste, kimseye sorulmadan yalnızca büyüklere göre hazırlanmıştır.\n\nBu bilgilere göre Eren ve kardeşinin tatil kararına katılmak istemesinin nasıl yorumlanması gerektiği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Kendilerini ilgilendiren kararda söz hakkı arayışı olarak", "Büyüklerin karar hakkını ortadan kaldıran bir ihlal olarak", "Yalnızca ev işi bittikten sonra doğan bir hak olarak", "Ailede dinlemenin gereksiz olduğunu gösteren bir kanıt olarak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; tatil onları da bağladığı için söz istemek katılım arayışıdır.", "Söz istemek, büyüklerin görüşünü yasaklamak değildir.", "Hak, ev işi tamamlanınca doğan bir ödül gibi sunulmamıştır.", "Metindeki dinleme örneği, söz istemenin gereksiz olmadığını gösterir."], "explanation": "Tatil kararı Eren ve kardeşini de etkiler. Söz istemeleri, farklı görüşü dayatmak değil katılım aramaktır. Hak, ev işi yapılınca kazanılan bir ödül değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q007", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c7a0bcf2aaef7b28657c1cb317dca8a4504e6e98293e514e30a66a462e19c1d5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q008", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f02", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Öğrenci liste ile tatil kararını ayırır. Sorumluluk tamamlanınca hak doğar yanılgısı çeldiricidedir.", "question": "Eren ailesi yaz tatilinin hangi kentte geçeceğine karar verecektir. Anne ve baba yalnız kendi istedikleri kenti seçer; Eren ve kardeşi söz isteyince küçük oldukları için karışmamaları söylenir. Akşam yemeğinde ise herkes gününü anlatır ve birbirini dinler. Eren, ev işi listesine kendi adının da yazılmasını ister. Liste, kimseye sorulmadan yalnızca büyüklere göre hazırlanmıştır.\n\nBuna göre ev işi listesinin kimseye sorulmadan hazırlanması aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Listenin yalnız büyüklerin dinlendiği yemekte okunması gerektiğini", "Ev işinin hakların ortadan kalkma koşulu olduğunu", "İşi yapacak kişilerin görüşünün alınmadığını", "Tatil kentinin oylamayla seçilmiş olduğunu"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yemekte okumak, liste yazılırken eksik kalan söz hakkını kendiliğinden tamamlamaz.", "Ev işi sorumluluktur; hakkın varlığı iş bitince başlayan bir ödül değildir.", "Doğru; listeyi uygulayacak kişiler görüş bildiremeden dışarıda bırakılmıştır.", "Metin, tatil kentinin oylamayla seçildiğini söylemez."], "explanation": "Liste, ev işini yapacakları ilgilendirir. Kimseye sorulmadan yazılması, onların görüşünün alınmadığını gösterir. İşi yapmak, söz hakkının koşulu değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q008", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d9da1014901774d32f3f95550564c899ecdbe3c502503918dc71807af6aec9c2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q009", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f03", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Öğrenci ad yazmayı görünmez kılma olarak yorumlar. Öğretmenin uyarısı yakın ama olumlu çeldiricidir.", "question": "Bilim şenliği grubunda Pınar deney raporunun önemli bölümünü yazmıştır. Grup sözcüsü kapağa yalnız kendi adını yazar. Pınar itiraz edince fazla konuşmaması ve grubu bölmemesi istenir. Öğretmen durumu fark edince her emeğin görünmesini ister. Bazı öğrenciler, itiraz eden Pınar'ın hak ihlali yaptığını ileri sürer.\n\nMetne göre grup sözcüsünün kapağa yalnız kendi adını yazması aşağıdaki davranışlardan hangisine örnektir?", "choices": ["Farklı deney önerisini oylamaya sunmak", "Öğretmenin her emeğin görünmesini istemesi", "Raporu zamanında sınıf panosuna asmak", "Pınar'ın emeğini gizlemek"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Öneri sunmak, metindeki ad silme davranışı değildir.", "Öğretmenin uyarısı, emeği görünür kılmaya yöneliktir.", "Metin, raporun panoya asılma saatini sorun yapmaz.", "Doğru; rapor kapağında ortak emek tek kişiye aitmiş gibi gösterilir."], "explanation": "Pınar raporun önemli bölümünü yazmıştır. Kapakta yalnız sözcü adının olması, ortak emeği siler. Bu, katkıyı görünmez kılan demokratik olmayan bir davranıştır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q009", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2ac9301e73129cd725109242b4850d6a3e40e0d60871f7b9d98607a2b53ca3bf", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q010", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f03", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 4, "difficultyReason": "Yanılgı doğrudan sınanır. Öğrenci itiraz ile ihlali ayırır; seçime indirgeme çeldiricisi yakındır.", "question": "Bilim şenliği grubunda Pınar deney raporunun önemli bölümünü yazmıştır. Grup sözcüsü kapağa yalnız kendi adını yazar. Pınar itiraz edince fazla konuşmaması ve grubu bölmemesi istenir. Öğretmen durumu fark edince her emeğin görünmesini ister. Bazı öğrenciler, itiraz eden Pınar'ın hak ihlali yaptığını ileri sürer.\n\nBuna göre bazı öğrencilerin Pınar'ın itirazını hak ihlali saymasının neden yanlış olduğu aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?", "choices": ["İtiraz, kapaktaki tek adı oylama sonucuna bağladığı için", "Farklı görüş, tek başına hak ihlali oluşturmadığı için", "Hak ihlalinin yalnız seçim günü sayılabildiği için", "Öğretmen istemeden hiçbir emeğin görünür olamayacağı için"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin, itirazın bir oylama sonucunu bozduğunu söylemez.", "Doğru; itiraz başkasının emeğini silme gibi bir engelleme içermemektedir.", "Hak ihlali seçim günüyle sınırlı değildir; katkıyı silmek de ihlal olabilir.", "Emeğin görünmesi öğretmenin iznine bağlanamaz."], "explanation": "Pınar, silinen katkısını söyler. Bu itiraz farklı bir görüş ve hak arayışıdır. Farklı görüşü hak ihlali sanmak yanılgıdır. Asıl ihlal, ortak emeğin kapaktan çıkarılmasıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q010", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4aab492f0a082b7c55a6af296f3fac16f8287e79352c340efbf742d2b5681bef", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q011", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f04", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 1, "difficultyReason": "Akış sırası ve kısa metin birlikte okunur. Sonuç düğümünü başlangıç sanma çeldiricisi vardır.", "question": "Kerem, drama kulübünde rol dağıtımı yapılırken herkesin görev alacağı söylenmesine rağmen sürekli yedek bırakılır. Arkadaşları, Kerem'in önerilerini duymadan listeyi kapatır. Kerem prova günü salona alınmaz. Bir süre sonra Kerem kulübe uğramaz. Grup da yeni bir fikir üretemez ve prova yarım kalır. Akış, dışlama davranışının hak kaybına ve birlikte çalışma etkisine bağını gösterir.\n\nŞemaya göre adil __yapılmayan__ görev paylaşımının doğrudan yol açtığı durum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Öğrencinin dışlanması", "Birlikte çalışma güveninin artması", "Söz hakkının kendiliğinden geri gelmesi", "Provanın yeni fikirle tamamlanması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; şemada adil yapılmayan görev paylaşımı bir öğrencinin etkinlik dışı bırakılmasına yol açar; Kerem de sürekli yedek bırakılır ve salona alınmaz.", "Güven artışı metinde ve akışta yoktur; güven azalır.", "Akış söz hakkının kullanılamadığını gösterir, geri geldiğini değil.", "Prova yarım kalır; yeni fikirle tamamlandığı yazmaz."], "explanation": "Akış, adil yapılmayan görev paylaşımıyla başlar ve bu durum öğrencinin etkinlik dışı bırakılmasına yol açar. Kerem'in sürekli yedek kalması ve salona alınmaması bu adıma uyar. Güven artışı veya provanın tamamlanması metne aykırıdır.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t17.flow.alt", "captionKey": "s7-t17.flow.cap", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "basla", "labelKey": "s7-t17.flow.s"}, {"id": "dislama", "labelKey": "s7-t17.flow.a"}, {"id": "soz", "labelKey": "s7-t17.flow.b"}, {"id": "esit", "labelKey": "s7-t17.flow.c"}, {"id": "guven", "labelKey": "s7-t17.flow.d"}, {"id": "son", "labelKey": "s7-t17.flow.e"}], "edges": [{"from": "basla", "to": "dislama", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "dislama", "to": "soz", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "soz", "to": "esit", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "esit", "to": "guven", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "guven", "to": "son", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}]}, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q011", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "88b6fe96b535a8cadc6e889270c1722f93ad6efa00a43027ff24240ee0ab6bc0", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q012", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f04", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Öğrenci metindeki davranışı akıştaki hak düğümüyle eşler. Alakasız seçim kavramları elenir.", "question": "Kerem, drama kulübünde rol dağıtımı yapılırken herkesin görev alacağı söylenmesine rağmen sürekli yedek bırakılır. Arkadaşları, Kerem'in önerilerini duymadan listeyi kapatır. Kerem prova günü salona alınmaz. Bir süre sonra Kerem kulübe uğramaz. Grup da yeni bir fikir üretemez ve prova yarım kalır. Akış, dışlama davranışının hak kaybına ve birlikte çalışma etkisine bağını gösterir.\n\nŞemadaki akışa göre Kerem'in önerileri duyulmadan listenin kapatılması aşağıdaki hak kayıplarından hangisine karşılık gelir?", "choices": ["Kapalı oy gizliliğinin bozulması", "Seçme yaşının değiştirilmesi", "Katılımın engellenmesi", "Dinlenme süresinin uzatılması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metinde oy pusulası yoktur.", "Seçme yaşı bu olayda geçmez.", "Doğru; görüş alınmadan listenin kapanması söz ve katılım olanağını engeller.", "Dinlenme süresi akışta bir hak kaybı olarak yer almaz."], "explanation": "Arkadaşları Kerem'in önerisini duymadan listeyi kapatır. Akıştaki söz ve katılım hakkının kullanılamaması düğümü bu kaybı adlandırır.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t17.flow.alt", "captionKey": "s7-t17.flow.cap", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "basla", "labelKey": "s7-t17.flow.s"}, {"id": "dislama", "labelKey": "s7-t17.flow.a"}, {"id": "soz", "labelKey": "s7-t17.flow.b"}, {"id": "esit", "labelKey": "s7-t17.flow.c"}, {"id": "guven", "labelKey": "s7-t17.flow.d"}, {"id": "son", "labelKey": "s7-t17.flow.e"}], "edges": [{"from": "basla", "to": "dislama", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "dislama", "to": "soz", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "soz", "to": "esit", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "esit", "to": "guven", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "guven", "to": "son", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}]}, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q012", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "aa4cc6c7762e1f23ad0684f7097852575716e4759679d2940b385a8551cc2fc9", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q013", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f04", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Sonuç düğümü yorumlanır. Sorumluluk yanılgısı çeldirici olarak kullanılmıştır.", "question": "Kerem, drama kulübünde rol dağıtımı yapılırken herkesin görev alacağı söylenmesine rağmen sürekli yedek bırakılır. Arkadaşları, Kerem'in önerilerini duymadan listeyi kapatır. Kerem prova günü salona alınmaz. Bir süre sonra Kerem kulübe uğramaz. Grup da yeni bir fikir üretemez ve prova yarım kalır. Akış, dışlama davranışının hak kaybına ve birlikte çalışma etkisine bağını gösterir.\n\nŞemaya göre Kerem'in kulübe uğramaması ve provanın yarım kalması aşağıdakilerden hangisi olarak açıklanır?", "choices": ["Dışlamanın hiç yaşanmadığının kanıtı", "Eşit katılımın kendiliğinden düzelmesi", "Yalnız Kerem'in sorumluluğu unuttuğunun kanıtı", "Birlikte çalışma güveninin azalması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Uğramama, dışlamanın olmadığını değil sonrasını gösterir.", "Metin eşit katılımın düzeldiğini söylemez.", "Sorumluluğu unutma iddiası metinde yoktur; Kerem salona alınmamıştır.", "Doğru; dışlanan üyenin uzaklaşması ve yarım prova, birlikte çalışma güveninin azaldığını gösterir."], "explanation": "Kerem salona alınmayınca kulübe uğramaz, grup yeni fikir üretemez. Akışın son adımlarında birlikte çalışma güveni azalır ve ortak iş yarım kalır. Bu, yalnız kişisel unutkanlık değildir.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t17.flow.alt", "captionKey": "s7-t17.flow.cap", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "basla", "labelKey": "s7-t17.flow.s"}, {"id": "dislama", "labelKey": "s7-t17.flow.a"}, {"id": "soz", "labelKey": "s7-t17.flow.b"}, {"id": "esit", "labelKey": "s7-t17.flow.c"}, {"id": "guven", "labelKey": "s7-t17.flow.d"}, {"id": "son", "labelKey": "s7-t17.flow.e"}], "edges": [{"from": "basla", "to": "dislama", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "dislama", "to": "soz", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "soz", "to": "esit", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "esit", "to": "guven", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "guven", "to": "son", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}]}, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q013", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c2ac99fb5ac230fa42735a24502fca8e5187022dcb1f1bab438ef2d3400c0dd1", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q014", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f04", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Sıra yorumu gerekir. Ters neden-sonuç çeldiricisi özellikle yakındır.", "question": "Kerem, drama kulübünde rol dağıtımı yapılırken herkesin görev alacağı söylenmesine rağmen sürekli yedek bırakılır. Arkadaşları, Kerem'in önerilerini duymadan listeyi kapatır. Kerem prova günü salona alınmaz. Bir süre sonra Kerem kulübe uğramaz. Grup da yeni bir fikir üretemez ve prova yarım kalır. Akış, dışlama davranışının hak kaybına ve birlikte çalışma etkisine bağını gösterir.\n\nŞemadaki adımların sırasına göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?", "choices": ["Hak kaybı, dışlama davranışından önce gelir.", "Dışlamayı hak kaybı ve güven azalması izler.", "Toplumsal etki, söz hakkı kullanılınca hemen kaybolur.", "Eşitlik zedelenmeden de öğrenci salona alınmayabilir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Akışta dışlama hak kaybından önce gelir; hak kaybı sonraki düğümdedir.", "Doğru; akıştaki sıra davranıştan hak kaybına ve toplumsal etkiye doğrudur.", "Metinde söz hakkı kullanılmış ve etki kaybolmuş değildir.", "Salona almama, eşit katılımın zedelenmesidir; ondan bağımsız sayılamaz."], "explanation": "Akışta adil yapılmayan görev paylaşımı dışlamaya yol açar; ardından söz hakkı kullanılamaz, eşitlik zedelenir, güven azalır ve ortak iş yarım kalır. Bu sıra, hak kaybının dışlamadan önce geldiği iddiasını desteklemez.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t17.flow.alt", "captionKey": "s7-t17.flow.cap", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "basla", "labelKey": "s7-t17.flow.s"}, {"id": "dislama", "labelKey": "s7-t17.flow.a"}, {"id": "soz", "labelKey": "s7-t17.flow.b"}, {"id": "esit", "labelKey": "s7-t17.flow.c"}, {"id": "guven", "labelKey": "s7-t17.flow.d"}, {"id": "son", "labelKey": "s7-t17.flow.e"}], "edges": [{"from": "basla", "to": "dislama", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "dislama", "to": "soz", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "soz", "to": "esit", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "esit", "to": "guven", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "guven", "to": "son", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}]}, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q014", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f0af330b44c3875f3c431f60f12d4dc977959680123aa814d3390484dace646a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q015", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f04", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Çıkarım sınırı sorulur. Doğru seçenek metne benzeyen ama kanıtı olmayan bir genellemedir.", "question": "Kerem, drama kulübünde rol dağıtımı yapılırken herkesin görev alacağı söylenmesine rağmen sürekli yedek bırakılır. Arkadaşları, Kerem'in önerilerini duymadan listeyi kapatır. Kerem prova günü salona alınmaz. Bir süre sonra Kerem kulübe uğramaz. Grup da yeni bir fikir üretemez ve prova yarım kalır. Akış, dışlama davranışının hak kaybına ve birlikte çalışma etkisine bağını gösterir.\n\nMetin ve şema birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki sonuçlardan hangisi __çıkarılamaz__?", "choices": ["Kerem'in uzaklaşması, rol dağılımını onayladığını gösterir.", "Öneri duyulmadan liste kapanırsa katılım hakkı kullanılamaz.", "Salona alınmama, eşit davranılmadığını gösterir.", "Üyenin uzaklaşması prova işini zayıflatabilir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; olumsuz kökte çıkarılamayan ifade istenir: uzaklaşmak onay verdiğini kanıtlamaz.", "Bu sonuç, metindeki önerilerin duyulmaması bilgisi ve akıştaki söz ve katılım adımıyla desteklenir.", "Salona alınmama, akıştaki eşit davranılma hakkının zedelenmesi adımıyla örtüşür.", "Yarım prova, birlikte çalışma etkisini destekler."], "explanation": "Kerem'in kulüpten uzaklaşması, rol dağılımını kabul ettiği anlamına gelmez. Olayda dışlanma ve katılım kaybı vardır. Diğer üç ifade metin ile akıştaki ayrıntılara dayanır.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t17.flow.alt", "captionKey": "s7-t17.flow.cap", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "basla", "labelKey": "s7-t17.flow.s"}, {"id": "dislama", "labelKey": "s7-t17.flow.a"}, {"id": "soz", "labelKey": "s7-t17.flow.b"}, {"id": "esit", "labelKey": "s7-t17.flow.c"}, {"id": "guven", "labelKey": "s7-t17.flow.d"}, {"id": "son", "labelKey": "s7-t17.flow.e"}], "edges": [{"from": "basla", "to": "dislama", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "dislama", "to": "soz", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "soz", "to": "esit", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "esit", "to": "guven", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}, {"from": "guven", "to": "son", "labelKey": "s7-t17.flow.edge"}]}, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q015", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b981692604f6a62be9cf30c9921b21e35e2fd82a6d11aab94225a48c228d7fce", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q016", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f03", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 1, "difficultyReason": "Neden-sonuç eşlemesi ilk kez kurulur. Zaman sırasını karıştıran çeldirici vardır.", "question": "Bilim şenliği grubunda Pınar deney raporunun önemli bölümünü yazmıştır. Grup sözcüsü kapağa yalnız kendi adını yazar. Pınar itiraz edince fazla konuşmaması ve grubu bölmemesi istenir. Öğretmen durumu fark edince her emeğin görünmesini ister. Bazı öğrenciler, itiraz eden Pınar'ın hak ihlali yaptığını ileri sürer.\n\nMetne göre Pınar'ın adının kapakta yer almamasının nedeni ve sonucu aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?", "choices": ["Neden öğretmenin uyarı yapması, sonuç raporun uzamasıdır.", "Neden deneyin başarısız olması, sonuç grubun dağılmasıdır.", "Neden katkının örtülmesi, sonuç emeğin gizlenmesidir.", "Neden itiraz etmesi, sonuç hak ihlali sayılmasıdır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Öğretmenin uyarısı adın silinme nedeni değil, sorunu fark etme anıdır.", "Metin deneyin başarısız olduğunu söylemez.", "Doğru; raporun tek adla sunulması diğer kişinin emeğini görünmez kılar.", "Pınar'ın itirazı, adının kapağa yazılmamasından sonra gelir; adın kapakta olmamasının nedeni değildir."], "explanation": "Kapakta tek ad vardır çünkü sözcü ortak katkıyı yazmamıştır. Bunun sonucu, Pınar'ın emeğinin görünmemesidir. Öğretmenin uyarısı neden değil, sorunun sonradan fark edilmesidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q016", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5f595fda753a37ecad3d18311e768bc3969ae68888c40ebd61d9c8182c4514d2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q017", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f03", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Üç çeldirici de yeni bir dışlama üretir. Öğrenci suçlamadan düzelten seçeneği ayırır.", "question": "Bilim şenliği grubunda Pınar deney raporunun önemli bölümünü yazmıştır. Grup sözcüsü kapağa yalnız kendi adını yazar. Pınar itiraz edince fazla konuşmaması ve grubu bölmemesi istenir. Öğretmen durumu fark edince her emeğin görünmesini ister. Bazı öğrenciler, itiraz eden Pınar'ın hak ihlali yaptığını ileri sürer.\n\nBu durumda aşağıdaki düzenlemelerden hangisi grup üyelerinin haklarını korur?", "choices": ["İtiraz edenin bir daha rapora alınmaması", "Kapağın boş bırakılıp emeğin hiç yazılmaması", "Yalnız en uzun konuşanın adının kalması", "Katkı verenlerin adlarının birlikte yazılması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["İtiraz edeni dışlamak, söz hakkını bir kez daha keser.", "Kimsenin adını yazmamak, görünmezliği herkese yayar.", "Süreye göre tek ad, katkıyı yine siler.", "Doğru; katkı verenlerin adlarının birlikte yazılması ortak emeği görünür hâle getirir."], "explanation": "Sorun, katkının silinmesidir. İyileştirme, raporu yazan herkesin adının birlikte yazılmasıdır. Kimseyi dışlamak veya kapağı boş bırakmak hakkı korumaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q017", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1186a710473022d95119f74811ded3a326894c5aaad65c794afbb471478eb929", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q018", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f05", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 1, "difficultyReason": "Neden ile müdürün gerekçesi yan yana durur. Öğrenci sonucu doğuran kuralı seçer.", "question": "Mahalle kütüphanesinde sessiz çalışma odası yalnız not ortalaması yüksek olanlara açılır. Nöbetçi öğrenci, ortalaması düşük olan Selin'i içeri almaz. Selin ödevini koridorda, gürültü nedeniyle tamamlayamaz. Müdür, kuralın çalışkanları ödüllendirmek için konduğunu söyler. Oda boş olduğu hâlde başka öğrenciler de aynı gerekçeyle çevrilir. Kimse Selin'in ödev sorumluluğunu inkâr etmemektedir.\n\nMetne göre Selin'in ödevini sessiz bir ortamda tamamlayamamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ödev konusunun kütüphanede yasaklanması", "Notu nedeniyle odaya alınmaması", "Müdürün odayı tüm öğrencilere kapatması", "Selin'in ödev sorumluluğunu reddetmesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin, ödev konusunun yasaklandığını söylemez.", "Doğru; giriş olanağı not ortalamasına bağlanarak engellenir.", "Oda kapanmamıştır; yalnız düşük ortalama gerekçesiyle öğrenci çevrilmiştir.", "Metin, Selin'in ödev sorumluluğunu reddettiğine dair bir bilgi vermez."], "explanation": "Oda boştur ama Selin ortalama gerekçesiyle alınmaz. Bu nedenle ödevini gürültülü koridorda tamamlayamaz. Neden dışlama kuralı, sonuç çalışma olanağının zedelenmesidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q018", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ce96cfda0c368a4ab6bc9828341515634a2e8cd05f0b47dfcbc49c83592c88ab", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q019", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f05", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Dört yanılgıdan biri metne uyar. Öğrenci ödül gerekçesini hak anlayışıyla karşılaştırır.", "question": "Mahalle kütüphanesinde sessiz çalışma odası yalnız not ortalaması yüksek olanlara açılır. Nöbetçi öğrenci, ortalaması düşük olan Selin'i içeri almaz. Selin ödevini koridorda, gürültü nedeniyle tamamlayamaz. Müdür, kuralın çalışkanları ödüllendirmek için konduğunu söyler. Oda boş olduğu hâlde başka öğrenciler de aynı gerekçeyle çevrilir. Kimse Selin'in ödev sorumluluğunu inkâr etmemektedir.\n\nMetne göre müdür, kuralın çalışkanları ödüllendirmek için konduğunu söyleyerek aşağıdaki yanılgılardan hangisine düşer?", "choices": ["Hakkı başarıdan sonra kazanılan ödül saymaya", "Farklı ders görüşünü hak ihlali ilan etmeye", "Kütüphaneyi yalnız seçim günü açmaya", "Çoğunluk istemeden kural konamayacağını söylemeye"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; çalışma olanağı yüksek not elde edilmesine bağlanır; hak ödüle indirgenir.", "Metindeki sorun farklı görüş değil, odaya girişin notla bağlanmasıdır.", "Seçim günü bu olayda geçmez.", "Müdür çoğunluk koşulu ileri sürmez; ödül gerekçesi kullanır."], "explanation": "Müdür kuralı ödül diye açıklar. Oysa boş çalışma odasını not ortalamasına bağlamak, hakkı yüksek nottan sonra başlatır. Hak, sorumluluk tamamlanınca verilen bir armağan değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q019", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "334703ff3e075787ead6f1f561fff38d30c0c5e7241b3c37673912c31279567c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q020", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f05", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Eşitlik sonucu çıkarılır. Çoğunluk ve ödül yanılgıları ayrı çeldiricilerdedir.", "question": "Mahalle kütüphanesinde sessiz çalışma odası yalnız not ortalaması yüksek olanlara açılır. Nöbetçi öğrenci, ortalaması düşük olan Selin'i içeri almaz. Selin ödevini koridorda, gürültü nedeniyle tamamlayamaz. Müdür, kuralın çalışkanları ödüllendirmek için konduğunu söyler. Oda boş olduğu hâlde başka öğrenciler de aynı gerekçeyle çevrilir. Kimse Selin'in ödev sorumluluğunu inkâr etmemektedir.\n\nBuna göre sessiz çalışma odası kuralının eşitlik açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Her öğrenci aynı notu aldığı için eşitlik sağlanır.", "Boş oda, çoğunluk isterse eşit sayılır.", "Bazı öğrenciler çalışma olanağından yoksun kalır.", "Ödevini bitirenlerin söz hakkı kendiliğinden kalkar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metin herkesin aynı notu aldığını söylemez; kural not farkına dayanır.", "Çoğunluğun istemesi, eşit olmayan kuralı doğru yapmaz.", "Doğru; kütüphaneyi kullanan bütün öğrencilere açık olması gereken olanak notla sınırlanır.", "Ödevi bitirmek söz hakkını kaldıran bir sonuç olarak verilmemiştir."], "explanation": "Kural, kütüphaneyi kullanan öğrencileri not ortalamasına göre ayırır. Oda boş olsa da Selin ve başkaları giremez. Sonuç, çalışma olanağının eşit kullanılmamasıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q020", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "02266963bc0ce5a23bb621a4e3dcdc206869ce169aa5ac3daf9f0a28090469f5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q021", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f05", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Üç çeldirici yeni koşul üretir. Öğrenci hak kaybını azaltan kuralı gerekçesiyle seçer.", "question": "Mahalle kütüphanesinde sessiz çalışma odası yalnız not ortalaması yüksek olanlara açılır. Nöbetçi öğrenci, ortalaması düşük olan Selin'i içeri almaz. Selin ödevini koridorda, gürültü nedeniyle tamamlayamaz. Müdür, kuralın çalışkanları ödüllendirmek için konduğunu söyler. Oda boş olduğu hâlde başka öğrenciler de aynı gerekçeyle çevrilir. Kimse Selin'in ödev sorumluluğunu inkâr etmemektedir.\n\nVerilenlere göre aşağıdaki düzenlemelerden hangisi Selin'in ve benzer durumdakilerin yaşadığı hak kaybını azaltır?", "choices": ["Düşük ortalamalıların koridorda çalışmayı ödev sayması", "Odanın yalnız temsilci seçilenlere açılması", "İtiraz edenin kütüphane nöbetinden çıkarılması", "Boş olan odanın kurallara uyan her öğrenciye açılması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Koridorda bırakmak mevcut hak kaybını sürdürmektir.", "Yeni bir seçilme koşulu, eşit kullanımı yine daraltır.", "İtirazı cezalandırmak söz hakkını keser.", "Doğru; sessizlik kuralına uyan her öğrenci girebilirse not, hakkın koşulu olmaktan çıkar."], "explanation": "Sorun, boş odanın notla kapatılmasıdır. Düzenleme, sessizlik kuralına uyan her öğrenciye odayı açmaktır. Yeni ayrıcalık veya itirazı cezalandırmak kaybı büyütür.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q021", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "78fd42a03f3314f509957718ec26f741e1393c870cdb03459098dc4111d9c5b2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q022", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f06", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Neden-sonuç sırası karışabilir. İyi oynama gerçeği yakın çeldirici olarak durur.", "question": "Okul takımı seçmelerinde antrenör, topu iyi kullanan Lara'yı kızların yedek kalması gerektiğini söyleyerek eler. Lara itiraz edince bazı veliler çoğunluğun böyle istediğini belirtir. Liste açıklanınca aynı yeterlikteki öğrencilerden bir bölümü hiç denenmeden dışarıda kalır. Kalan oyuncular antrenmanda birbirinin sözünü kesmeye başlar. Kulüp panosunda gerekçe olarak yalnız takım düzeni yazar.\n\nBuna göre Lara'nın elenmesinin nedeni ve sonucu aşağıdakilerden hangisinde birlikte doğru verilmiştir?", "choices": ["Neden cinsiyete göre eleme, sonuç denenmeden dışlamadır.", "Neden topu iyi kullanması, sonuç takımın güçlenmesidir.", "Neden velilerin itirazı, sonuç antrenmanın uzamasıdır.", "Neden takım düzeni yazısı, sonuç herkesin eşit süre almasıdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Lara yeterli görülmesine rağmen kız olduğu için denemeye alınmaz.", "Topu iyi kullanmak elenme nedeni değil, metindeki yeterlik kanıtıdır.", "Veliler elenmeden sonra konuşur; elenmenin nedeni değildir.", "Pano yazısı eşit süre sağladığını göstermez."], "explanation": "Antrenör, topu iyi kullanan Lara'yı kızların yedek kalması gerektiği için eler. Neden cinsiyete dayalı dışlama, sonuç yeteneğin hiç denenmemesidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q022", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "68576d8abd95161e150460a121629b23a5b7e609373350e03ba7dade3ff7acea", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q023", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f06", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Çoğunluk yanılgısı doğrudan ölçülür. Seçime indirgeme ve itirazı ihlal sanma çeldiricileri ayrıdır.", "question": "Okul takımı seçmelerinde antrenör, topu iyi kullanan Lara'yı kızların yedek kalması gerektiğini söyleyerek eler. Lara itiraz edince bazı veliler çoğunluğun böyle istediğini belirtir. Liste açıklanınca aynı yeterlikteki öğrencilerden bir bölümü hiç denenmeden dışarıda kalır. Kalan oyuncular antrenmanda birbirinin sözünü kesmeye başlar. Kulüp panosunda gerekçe olarak yalnız takım düzeni yazar.\n\nMetne göre velilerin öne sürdüğü çoğunluk isteğinin ayrımcılığı neden haklı __çıkarmadığı__ aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?", "choices": ["Çoğunluk isterse seçim de yapılamayacağı için", "Çoğunluk isteği eşit işlem hakkını kaldırmadığı için", "Lara'nın itirazı farklı görüş olduğundan ihlal sayılacağı için", "Takım düzeni yazısı bir seçim sonucu olduğu için"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin, çoğunluğun seçimi yasakladığını söylemez.", "Doğru; velilerin isteği ilgisiz cinsiyet ayrımını haklı kılmaz.", "Lara'nın itirazı hak arayışıdır; farklı görüş bildirmek ihlal sayılmaz.", "Pano yazısı sandık sonucu olarak verilmemiştir."], "explanation": "Veliler elenmeyi çoğunluk isteğine bağlar. Oysa eşit davranma hakkı oyla kaldırılmaz. Çoğunluğun istemesi, cinsiyet gerekçeli elemeyi doğru yapmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q023", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "210e8a6d9b34fd9d6eb2c99377c9c95ba17074bc193af27ad0f71d31768ca16a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q024", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f06", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Kavram aktarımı ister. Sandık yokluğunu tek eksiklik sayan çeldirici yakındır.", "question": "Okul takımı seçmelerinde antrenör, topu iyi kullanan Lara'yı kızların yedek kalması gerektiğini söyleyerek eler. Lara itiraz edince bazı veliler çoğunluğun böyle istediğini belirtir. Liste açıklanınca aynı yeterlikteki öğrencilerden bir bölümü hiç denenmeden dışarıda kalır. Kalan oyuncular antrenmanda birbirinin sözünü kesmeye başlar. Kulüp panosunda gerekçe olarak yalnız takım düzeni yazar.\n\nBu olaya göre demokrasiyi yalnız sandığa gitmekten ibaret görmenin neden eksik kaldığı aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?", "choices": ["Çünkü takımda kapalı oy kullanılmamıştır.", "Çünkü veli sayısı öğrenci sayısından fazladır.", "Çünkü pano yazısı bir yasa metnidir.", "Çünkü eşit katılım seçim dışında da aranır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Olayın eksikliği, sandık kurulmaması değil dışlamadır.", "Sayı karşılaştırması metinde yoktur ve ilkeyi açıklamaz.", "Pano yazısı yasa diye sunulmaz.", "Doğru; takım seçmesi de kişilerin eşit katılımının incelenebildiği bir süreçtir."], "explanation": "Okul takımı milletvekili seçimi değildir. Yine de Lara'nın eşit denenmesi ve itirazı demokratik ilkeye girer. Demokrasiyi yalnız seçim sandığına indirgemek bu örneği açıklamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q024", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c1acc5d7fdf2099e30cf2ca0878dcd8e965d3c169c2fa9ec83af335a86b66af4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q025", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f06", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 4, "difficultyReason": "İkinci halka yorumlanır. Öğrenci ilk eleme ile sonraki söz kesmeyi ilişkilendirir.", "question": "Okul takımı seçmelerinde antrenör, topu iyi kullanan Lara'yı kızların yedek kalması gerektiğini söyleyerek eler. Lara itiraz edince bazı veliler çoğunluğun böyle istediğini belirtir. Liste açıklanınca aynı yeterlikteki öğrencilerden bir bölümü hiç denenmeden dışarıda kalır. Kalan oyuncular antrenmanda birbirinin sözünü kesmeye başlar. Kulüp panosunda gerekçe olarak yalnız takım düzeni yazar.\n\nBuna göre elemelerden sonra kalan oyuncuların birbirinin sözünü kesmeye başlaması aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Çoğunluk istediği için söz kesmenin eşitlik sayıldığını", "Seçme hakkı kullanılınca her ihlalin bittiğini", "Eşitlik yanında söz hakkının da zedelendiğini", "Takım düzeni yazısının söz hakkını kendiliğinden koruduğunu"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Söz kesmek eşitlik değildir; çoğunluk bunu doğru yapmaz.", "Metinde seçme hakkının kullanıldığı ve ihlallerin bittiği yoktur.", "Doğru; dışlama eşitlik sorununu, konuşmaların kesilmesi söz hakkı sorununu gösterir; kesin bir yayılma nedeni ileri sürülmez.", "Pano yazısı söz kesmeyi durdurmamıştır."], "explanation": "Lara ve benzer yeterlikteki öğrenciler cinsiyet gerekçesiyle dışlanır. Sonraki konuşmalarda söz kesilmesi ayrıca söz hakkını zedeler. Bu iki gözlem farklı hak sorunlarını gösterir; metin aralarında kesin bir nedensellik kanıtı sunmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q025", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "36c5c8427d5f9caae79f99ba550db6a9bece740b41c36cd1d73fa38fc3f949ff", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q026", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f07", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 1, "difficultyReason": "Tablo satırı okunur. Tür adları birbirine yakın çeldiricidir.", "question": "Aşağıdaki tabloda bir ders etkinliğinde incelenen beş antidemokratik uygulama vardır. Her satırda uygulamanın kısa adı, türü, zedelenen hak ve gözlenen sonuç birlikte gösterilir. Amaç; darbe, ırkçılık, ayrımcılık, savaş ve şiddeti ihlal edilen hak açısından ayırmaktır.\n\nTabloya göre vurgulanan satırdaki meclisin kapatılması uygulamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Şiddet türüdür; yalnız dinlenme süresi zedelenir.", "Darbe türüdür; millî egemenlik ve seçme hakkı zedelenir.", "Irkçılık türüdür; ten rengine göre satış hakkı zedelenir.", "Savaş türüdür; iki kasaba arasındaki okul yolu kapanır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["İtme ve tehdit şiddet satırındadır; meclis kapatmak bu satır değildir.", "Doğru; tabloda meclisin kapatılması darbe olarak geçer ve seçme hakkı ile millî egemenlik zedelenir.", "Ten rengine göre satış, ırkçılık satırının örneğidir.", "Okul yolunun kapanması savaş satırında gösterilir."], "explanation": "Vurgulanan satır meclisin kapatılmasıdır. Tür sütunu darbe, hak sütunu millî egemenlik ve seçme hakkıdır. Diğer satırlar farklı türleri anlatır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t17.tab.alt", "captionKey": "s7-t17.tab.cap", "headerKeys": ["s7-t17.col.app", "s7-t17.col.type", "s7-t17.col.right", "s7-t17.col.result"], "rows": [[{"key": "s7-t17.app.1"}, {"key": "s7-t17.type.coup"}, {"key": "s7-t17.right.sov"}, {"key": "s7-t17.res.1"}], [{"key": "s7-t17.app.2"}, {"key": "s7-t17.type.race"}, {"key": "s7-t17.right.eq"}, {"key": "s7-t17.res.2"}], [{"key": "s7-t17.app.3"}, {"key": "s7-t17.type.disc"}, {"key": "s7-t17.right.part"}, {"key": "s7-t17.res.3"}], [{"key": "s7-t17.app.4"}, {"key": "s7-t17.type.war"}, {"key": "s7-t17.right.edu"}, {"key": "s7-t17.res.4"}], [{"key": "s7-t17.app.5"}, {"key": "s7-t17.type.vio"}, {"key": "s7-t17.right.exp"}, {"key": "s7-t17.res.5"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q026", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b7fae62fcec3d1d45104cca7915a1943563b97934e100ef085ffd1b8c0827a2e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q027", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f07", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "İki dışlama satırı karşılaştırılır. Öğrenci gerekçenin tür sütunundaki adını ayırır.", "question": "Aşağıdaki tabloda bir ders etkinliğinde incelenen beş antidemokratik uygulama vardır. Her satırda uygulamanın kısa adı, türü, zedelenen hak ve gözlenen sonuç birlikte gösterilir. Amaç; darbe, ırkçılık, ayrımcılık, savaş ve şiddeti ihlal edilen hak açısından ayırmaktır.\n\nTen rengine göre satışın reddedildiği satır neden ayrımcılık satırından ayrı tutulmuştur?", "choices": ["Çünkü satıcı bir seçim sandığı kurmuştur.", "Çünkü sonuç sütunu okulun kapandığını yazar.", "Çünkü gerekçe ten rengidir ve tür ırkçılıktır.", "Çünkü meclis feshedildiği için satış durmuştur."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Satırda satıcının sandık kurduğu yazmaz.", "Okulun kapanması savaş satırının sonucudur.", "Doğru; tabloda ten rengine göre ret, ırkçılık türünde ve eşit işlem hakkı altında yer alır.", "Bu satır meclis feshiyle bağlanmaz; o bilgi darbe satırındadır."], "explanation": "Irkçılık satırı, hizmetin ten rengine göre reddini gösterir. Dil nedeniyle parka alınmama ayrı bir ayrımcılık satırıdır. Ayrım, tablodaki uygulama ve tür sütunlarından okunur.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t17.tab.alt", "captionKey": "s7-t17.tab.cap", "headerKeys": ["s7-t17.col.app", "s7-t17.col.type", "s7-t17.col.right", "s7-t17.col.result"], "rows": [[{"key": "s7-t17.app.1"}, {"key": "s7-t17.type.coup"}, {"key": "s7-t17.right.sov"}, {"key": "s7-t17.res.1"}], [{"key": "s7-t17.app.2"}, {"key": "s7-t17.type.race"}, {"key": "s7-t17.right.eq"}, {"key": "s7-t17.res.2"}], [{"key": "s7-t17.app.3"}, {"key": "s7-t17.type.disc"}, {"key": "s7-t17.right.part"}, {"key": "s7-t17.res.3"}], [{"key": "s7-t17.app.4"}, {"key": "s7-t17.type.war"}, {"key": "s7-t17.right.edu"}, {"key": "s7-t17.res.4"}], [{"key": "s7-t17.app.5"}, {"key": "s7-t17.type.vio"}, {"key": "s7-t17.right.exp"}, {"key": "s7-t17.res.5"}]], "highlight": [1]}, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q027", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8cf862b21e54b792c2f6f25b1e66b25ac8cb4ff3a8cf87dea7ca4f981ac04f4e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q028", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f07", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Dört tür yan yana durur. Öğrenci satırın tür ve hak sütununu birlikte okur.", "question": "Aşağıdaki tabloda bir ders etkinliğinde incelenen beş antidemokratik uygulama vardır. Her satırda uygulamanın kısa adı, türü, zedelenen hak ve gözlenen sonuç birlikte gösterilir. Amaç; darbe, ırkçılık, ayrımcılık, savaş ve şiddeti ihlal edilen hak açısından ayırmaktır.\n\nTabloya göre dil nedeniyle parka alınmama uygulaması aşağıdakilerden hangisinde doğru sınıflandırılmıştır?", "choices": ["Ayrımcılık; kamusal alana eşit katılım zedelenir.", "Darbe; seçilmiş meclis durdurulur.", "Savaş; okullar çatışma nedeniyle kapanır.", "Şiddet; toplantıda itme ve tehdit kullanılır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; tabloda bu satırın türü ayrımcılık, zedelenen hak eşit katılım olarak yazılır.", "Meclisin durması darbe satırının özelliğidir.", "Okulların kapanması savaş satırında yer alır.", "Toplantıda itme ve tehdit, şiddet satırındaki uygulamadır."], "explanation": "Parka alınmama satırının türü ayrımcılıktır. Zedelenen hak, kamusal alana eşit katılımdır. Darbe, savaş ve şiddet başka satırlardadır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t17.tab.alt", "captionKey": "s7-t17.tab.cap", "headerKeys": ["s7-t17.col.app", "s7-t17.col.type", "s7-t17.col.right", "s7-t17.col.result"], "rows": [[{"key": "s7-t17.app.1"}, {"key": "s7-t17.type.coup"}, {"key": "s7-t17.right.sov"}, {"key": "s7-t17.res.1"}], [{"key": "s7-t17.app.2"}, {"key": "s7-t17.type.race"}, {"key": "s7-t17.right.eq"}, {"key": "s7-t17.res.2"}], [{"key": "s7-t17.app.3"}, {"key": "s7-t17.type.disc"}, {"key": "s7-t17.right.part"}, {"key": "s7-t17.res.3"}], [{"key": "s7-t17.app.4"}, {"key": "s7-t17.type.war"}, {"key": "s7-t17.right.edu"}, {"key": "s7-t17.res.4"}], [{"key": "s7-t17.app.5"}, {"key": "s7-t17.type.vio"}, {"key": "s7-t17.right.exp"}, {"key": "s7-t17.res.5"}]], "highlight": [2]}, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q028", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7d3afbf1fb0b0a5471327c811ba9f25052d2b5f19bb8c54016fbdd9f4eedb25d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q029", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f07", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Sonuç sütunundan hak kaybı okunur. Komşu satırların sonuçları çeldiricidir.", "question": "Aşağıdaki tabloda bir ders etkinliğinde incelenen beş antidemokratik uygulama vardır. Her satırda uygulamanın kısa adı, türü, zedelenen hak ve gözlenen sonuç birlikte gösterilir. Amaç; darbe, ırkçılık, ayrımcılık, savaş ve şiddeti ihlal edilen hak açısından ayırmaktır.\n\nTabloya göre savaş satırında gösterilen kayıp aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Seçim pusulasının gizliliğinin kalkması", "Ten rengine göre satış yapılmaması", "Toplantıda söz isteyenin alkışlanması", "Eğitim ve güvenlik hakkının zedelenmesi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Pusula gizliliği bu satırda yoktur.", "Ten rengine göre satış reddi, ırkçılık satırındaki uygulamadır.", "Alkış, savaş satırında bir sonuç olarak yazılmaz.", "Doğru; tabloda kasabalar arası çatışma okulları kapatır ve eğitim ve güvenlik hakkını zedeler."], "explanation": "Savaş satırı iki kasaba arasındaki çatışmayı ve okulların kapanmasını gösterir. Hak sütunu eğitim ve güvenlik hakkıdır. Diğer seçenekler bu satırda yer almaz.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t17.tab.alt", "captionKey": "s7-t17.tab.cap", "headerKeys": ["s7-t17.col.app", "s7-t17.col.type", "s7-t17.col.right", "s7-t17.col.result"], "rows": [[{"key": "s7-t17.app.1"}, {"key": "s7-t17.type.coup"}, {"key": "s7-t17.right.sov"}, {"key": "s7-t17.res.1"}], [{"key": "s7-t17.app.2"}, {"key": "s7-t17.type.race"}, {"key": "s7-t17.right.eq"}, {"key": "s7-t17.res.2"}], [{"key": "s7-t17.app.3"}, {"key": "s7-t17.type.disc"}, {"key": "s7-t17.right.part"}, {"key": "s7-t17.res.3"}], [{"key": "s7-t17.app.4"}, {"key": "s7-t17.type.war"}, {"key": "s7-t17.right.edu"}, {"key": "s7-t17.res.4"}], [{"key": "s7-t17.app.5"}, {"key": "s7-t17.type.vio"}, {"key": "s7-t17.right.exp"}, {"key": "s7-t17.res.5"}]], "highlight": [3]}, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q029", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6dfcdf11008f55a21a136ecff97cdbe89f6e8182c3f4ecdf84db770639397e36", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q030", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f07", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Kavram sınırı ölçülür. Öğrenci sert görüş ile şiddet satırını karıştıran seçenekleri eler.", "question": "Aşağıdaki tabloda bir ders etkinliğinde incelenen beş antidemokratik uygulama vardır. Her satırda uygulamanın kısa adı, türü, zedelenen hak ve gözlenen sonuç birlikte gösterilir. Amaç; darbe, ırkçılık, ayrımcılık, savaş ve şiddeti ihlal edilen hak açısından ayırmaktır.\n\nTabloya göre şiddet satırındaki uygulamayı sert bir görüş ayrılığından ayıran durum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Şiddet satırında meclis seçimle kapanır.", "Şiddet satırında itme ve tehdit vardır.", "Şiddet satırında ten rengine göre hizmet verilir.", "Şiddet satırında okullar tatil ilanıyla uzatılır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Meclisin kapanması darbe satırındadır ve seçimle kapanma diye yazılmaz.", "Doğru; görüş bildirme yerine fiziksel zorlama ve korkutma kullanılır.", "Ten rengine göre hizmet ırkçılık satırındadır.", "Okul süresinin uzaması tabloda yoktur."], "explanation": "Şiddet satırı itme ve tehdidi gösterir. Görüş ayrılığı tek başına bu satıra girmez. Ayrım, söz yerine zor kullanılması ve toplantı güvenliğinin bozulmasıdır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t17.tab.alt", "captionKey": "s7-t17.tab.cap", "headerKeys": ["s7-t17.col.app", "s7-t17.col.type", "s7-t17.col.right", "s7-t17.col.result"], "rows": [[{"key": "s7-t17.app.1"}, {"key": "s7-t17.type.coup"}, {"key": "s7-t17.right.sov"}, {"key": "s7-t17.res.1"}], [{"key": "s7-t17.app.2"}, {"key": "s7-t17.type.race"}, {"key": "s7-t17.right.eq"}, {"key": "s7-t17.res.2"}], [{"key": "s7-t17.app.3"}, {"key": "s7-t17.type.disc"}, {"key": "s7-t17.right.part"}, {"key": "s7-t17.res.3"}], [{"key": "s7-t17.app.4"}, {"key": "s7-t17.type.war"}, {"key": "s7-t17.right.edu"}, {"key": "s7-t17.res.4"}], [{"key": "s7-t17.app.5"}, {"key": "s7-t17.type.vio"}, {"key": "s7-t17.right.exp"}, {"key": "s7-t17.res.5"}]], "highlight": [4]}, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q030", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "31dbbe2700f7816100a2bc903f2b4e09cffe51c84726376a93b65bd05b6c6a25", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q031", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f08", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Dört olay aynı metindedir. Öğrenci A'nın kurumsal kesintisini diğerlerinden ayırır.", "question": "Dört kısa olay verilmiştir. Birinci olayda seçilmiş meclis silahlı bir grubun müdahalesiyle bir gecede kapatılır ve yeni seçim tarihi belirsiz bırakılır. İkinci olayda bir fırın, ten rengi farklı olan müşteriye ekmek satmayı reddeder. Üçüncü olayda iki komşu bölge arasında silahlı çatışma çıkınca okullar kapanır ve çocuklar güvenli yola çıkamaz. Dördüncü olayda toplantıda söz yerine itme ve tehdit kullanılır, konuşmacı salondan çıkarılır.\n\nVerilenlere göre birinci olayın türü ve gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Irkçılık; müşteri ten rengine göre geri çevrilir.", "Şiddet; konuşmacı alkışlanmadan salonu terk eder.", "Darbe; meclis zorla kapatılmıştır.", "Ayrımcılık; fırın sırası yaşa göre düzenlenir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ten rengine göre ret ikinci olaydadır.", "Konuşmacının çıkarılması dördüncü olayın şiddet örneğidir.", "Doğru; birinci olay silahlı müdahalenin seçilmiş organı durdurmasını gösterir.", "Birinci olayda fırın veya yaş sırası yoktur."], "explanation": "Birinci olayda seçilmiş meclis silahlı bir grubun müdahalesiyle bir gecede kapatılır ve seçim tarihi belirsizdir. Bu, darbe sınıfına girer. Diğer olaylar başka türleri anlatır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q031", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "554086ca3c83c8db38ed75ec6b4baa6a8a7c1124937e364fbd9912ce3cfa4156", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q032", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f08", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Gerekçe ayırt edilir. Görüş ayrılığı çeldiricisi bilerek yakındır.", "question": "Dört kısa olay verilmiştir. Birinci olayda seçilmiş meclis silahlı bir grubun müdahalesiyle bir gecede kapatılır ve yeni seçim tarihi belirsiz bırakılır. İkinci olayda bir fırın, ten rengi farklı olan müşteriye ekmek satmayı reddeder. Üçüncü olayda iki komşu bölge arasında silahlı çatışma çıkınca okullar kapanır ve çocuklar güvenli yola çıkamaz. Dördüncü olayda toplantıda söz yerine itme ve tehdit kullanılır, konuşmacı salondan çıkarılır.\n\nBu bilgilere göre ikinci olayın neden görüş ayrılığı __değil__ ırkçılık örneği olduğu aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?", "choices": ["Hizmet ten rengi gerekçesiyle reddedildiği için", "Fırıncı seçim sonucunu beğenmediği için", "Müşteri farklı bir ekmek istediği için", "Komşu bölgelerde okullar kapandığı için"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ikinci olayda müşterinin ten rengi hizmet dışı bırakılmasının gerekçesidir.", "Metin, fırıncının bir seçim sonucunu gerekçe yaptığını söylemez.", "Farklı ekmek istemek görüş ayrılığı olabilirdi; metindeki gerekçe ten rengidir.", "Okulların kapanması üçüncü olaydadır ve gerekçesi çatışmadır."], "explanation": "İkinci olayda ret gerekçesi ten rengidir. Bu, ürün tercihi gibi bir görüş ayrılığı değildir. Olay ırkçılık başlığında sınıflanır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q032", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6a250c0a7cade65763ed6d8d94fed618fcfb3ecd98ead658c96993752eca6c2a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q033", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f08", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Sınıf gerekçesi istenir. Komşu olayların özellikleri çeldirici yapılmıştır.", "question": "Dört kısa olay verilmiştir. Birinci olayda seçilmiş meclis silahlı bir grubun müdahalesiyle bir gecede kapatılır ve yeni seçim tarihi belirsiz bırakılır. İkinci olayda bir fırın, ten rengi farklı olan müşteriye ekmek satmayı reddeder. Üçüncü olayda iki komşu bölge arasında silahlı çatışma çıkınca okullar kapanır ve çocuklar güvenli yola çıkamaz. Dördüncü olayda toplantıda söz yerine itme ve tehdit kullanılır, konuşmacı salondan çıkarılır.\n\nBuna göre üçüncü olayın neden savaş sınıfına girdiği aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?", "choices": ["Bölgeler temsilci seçimini aynı gün yaptığı için", "Çocuklar farklı bir ders görüşü savunduğu için", "Fırın satışını ten rengine bağladığı için", "Çatışma okulu kapatıp güvenli yolu kestiği için"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bölgelerin aynı gün seçim yapması metinde geçmez ve savaş gerekçesi değildir.", "Farklı ders görüşü hak ihlali değildir ve üçüncü olayda geçmez.", "Ten rengine bağlanan satış ikinci olaydadır.", "Doğru; komşu bölgeler arasındaki çatışma okulu ve güvenli yolu kesince olay savaş sınıfına girer."], "explanation": "Üçüncü olayda çatışma okulları kapatır ve çocuklar güvenli yola çıkamaz. Sınıflama gerekçesi bu çatışma ve hak kaybıdır. Farklı görüş tek başına savaş sayılmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q033", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fc9b39b923bd9541dba679691a2fdb70aa49210bae65f9c58d3e31ee87b37b15", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q034", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f08", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 4, "difficultyReason": "Sınıf sınırı ve yanılgı birlikte ölçülür. Yakın çeldirici yüksek sesi şiddet sayar.", "question": "Dört kısa olay verilmiştir. Birinci olayda seçilmiş meclis silahlı bir grubun müdahalesiyle bir gecede kapatılır ve yeni seçim tarihi belirsiz bırakılır. İkinci olayda bir fırın, ten rengi farklı olan müşteriye ekmek satmayı reddeder. Üçüncü olayda iki komşu bölge arasında silahlı çatışma çıkınca okullar kapanır ve çocuklar güvenli yola çıkamaz. Dördüncü olayda toplantıda söz yerine itme ve tehdit kullanılır, konuşmacı salondan çıkarılır.\n\nOlaylara göre dördüncü olay şiddet sayılırken sert bir tartışmanın neden aynı sınıfa __girmediği__ aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?", "choices": ["Çünkü tartışma da mutlaka meclisi kapatır.", "Çünkü itme ve tehditle konuşmacı çıkarılır.", "Çünkü yüksek ses, ten rengine göre bir hizmet reddidir.", "Çünkü her itiraz, sorumluluk bitince doğan bir haktır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tartışma meclisi kapatan bir işlem olarak verilmemiştir.", "Doğru; dördüncü olayda sıradan görüş ayrılığından farklı olarak zorlama yöntemi vardır.", "Yüksek ses, ikinci olaydaki ten rengine dayalı hizmet reddine benzemez.", "Bu seçenek hakların doğuşunu sorumluluğa bağlar ve dördüncü olayı açıklamaz."], "explanation": "Dördüncü olayda toplantı sözle değil itme ve tehditle bölünür, konuşmacı çıkarılır. Sert görüş bildirmek tek başına bu sınıfın kanıtı değildir. Şiddet, zor kullanma ile ayrılır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q034", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e9672a1f1149569942d7acc733bb126046a9c10649d7da289dd36122f228cd5c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q035", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f09", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 4, "difficultyReason": "Sınıflama, verilen olguyla yapılır. Olağan erteleme çeldiricisi yakındır; kapsam dışı çıkarım elenir.", "question": "27 Mayıs 1960'ta silahlı bir müdahale ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışması durdurulmuş, döneminin anayasası yürürlükten kaldırılmıştır. Seçimle oluşan yasama organı görevini sürdürememiştir. Bu kesinti, yurttaşların seçtiği temsilcilerin yasama görevini yerine getirmesini engellemiştir. Olayın kurumlar ve temsil üzerindeki etkileri tarihsel kayıttaki bilgilerle değerlendirilir.\n\n27 Mayıs 1960 olayı, metindeki kanıta göre hangi sınıfa girer?", "choices": ["Darbe; seçilmiş meclis silahlı müdahaleyle durmuştur.", "Irkçılık; hizmet ten rengine göre kesilmiştir.", "Savaş; iki komşu ülke okulu ortaklaşa kapatmıştır.", "Olağan seçim ertelemesi; meclis görevini sürdürmüştür."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin seçilmiş yasama organının zorla durdurulduğunu bildirir.", "Metinde ten rengine göre bir hizmet reddi yoktur.", "İki ülke okulu bu metnin kanıtı değildir.", "Metin meclisin görevini sürdürdüğünü değil, sürdüremediğini yazar."], "explanation": "Metin 27 Mayıs 1960'ta silahlı müdahale ile meclisin durduğunu ve anayasanın yürürlükten kalktığını söyler. Bu kanıt olayı darbe sınıfına koyar. Seçim ertelemesi gibi göstermek metne uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q035", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a2832778ac29412f3d7a04708b0ef0a60e4f650052415dc07606a1d8ab7139a5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q036", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f09", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "İlke ile olgu eşlenir. Öğrenci okul ve aile çeldiricilerini tarih metninden ayırır.", "question": "27 Mayıs 1960'ta silahlı bir müdahale ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışması durdurulmuş, döneminin anayasası yürürlükten kaldırılmıştır. Seçimle oluşan yasama organı görevini sürdürememiştir. Bu kesinti, yurttaşların seçtiği temsilcilerin yasama görevini yerine getirmesini engellemiştir. Olayın kurumlar ve temsil üzerindeki etkileri tarihsel kayıttaki bilgilerle değerlendirilir.\n\nMetindeki olgu, hangi ilkenin __uygulanamadığını__ gösterir?", "choices": ["Kapalı oyun yalnız okulda geçerli olduğu ilkesi", "Hakların ev işinden sonra başladığı ilkesi", "Seçilmiş yasama organının devamlılığı ilkesi", "Farklı görüşün hak ihlali sayılması ilkesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Okul oyu bu tarihsel metinde geçmez.", "Hakları ev işine bağlamak bu olayın ilkesi değildir.", "Doğru; kesinti seçilmiş meclisin görevini yerine getirememesidir.", "Farklı görüşü ihlal saymak demokratik ilke değildir ve metnin kanıtı da bunu söylemez."], "explanation": "Seçimle oluşan yasama organı görevini sürdürememiştir. Bu, millî egemenliğin meclis eliyle işlemesi ilkesinin kesildiğini gösterir. Metin güncel kişi değerlendirmesi yapmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q036", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d06237c4bb4e97b78506ad27b6329bb545cdb8b7b98fc58ac6739022e1f136b1", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q037", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f09", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Yorum sınırı ve seçime indirgeme yanılgısı birlikte ölçülür. İki olgu adımı gerekir.", "question": "27 Mayıs 1960'ta silahlı bir müdahale ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışması durdurulmuş, döneminin anayasası yürürlükten kaldırılmıştır. Seçimle oluşan yasama organı görevini sürdürememiştir. Bu kesinti, yurttaşların seçtiği temsilcilerin yasama görevini yerine getirmesini engellemiştir. Olayın kurumlar ve temsil üzerindeki etkileri tarihsel kayıttaki bilgilerle değerlendirilir.\n\nMetne göre bu olayı yalnızca bir seçimin yapılmaması olarak özetlemenin neden eksik olduğu aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?", "choices": ["Çünkü metin yalnız sandık sayısını verir.", "Çünkü anayasa yürürlükte kalmış, meclis çalışmıştır.", "Çünkü olay bir fırın satışını anlatır.", "Çünkü meclis durmuş, anayasa kaldırılmıştır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Metin sandık sayısı vermez; kurumsal kesintiyi anlatır.", "Metin anayasanın yürürlükte kaldığını ve meclisin çalıştığını söylemez; tersini yazar.", "Fırın satışı bu metinde yoktur; metin meclisin durmasını anlatır.", "Doğru; metin yalnız seçim takvimini değil kurumsal ve anayasal kesintiyi de belirtir."], "explanation": "Metin sandık kurulmadı demekle yetinmez. Meclisin çalışması durmuş, anayasa yürürlükten kaldırılmıştır. Demokrasiyi yalnız seçime indirgeyen özet bu kanıtı eksik bırakır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q037", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "df40bd12d95951f9716eec78676ac8cfadbead95914c291de3dd819d3435dceb", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q038", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f09", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "İlke yorumu yapılır. Kapsamı aşan seçim ve hak genişlemesi çeldiricileri elenir.", "question": "27 Mayıs 1960'ta silahlı bir müdahale ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışması durdurulmuş, döneminin anayasası yürürlükten kaldırılmıştır. Seçimle oluşan yasama organı görevini sürdürememiştir. Bu kesinti, yurttaşların seçtiği temsilcilerin yasama görevini yerine getirmesini engellemiştir. Olayın kurumlar ve temsil üzerindeki etkileri tarihsel kayıttaki bilgilerle değerlendirilir.\n\nMetne göre kuvvetler ayrılığı açısından aşağıdaki yorumlardan hangisi desteklenir?", "choices": ["Yargı, yürütme ve yasama aynı gün seçimle birleşmiştir.", "Yasama durunca erklerin düzenli işleyişi kesilmiştir.", "Anayasa kalkınca her hak kendiliğinden genişlemiştir.", "Silahlı müdahale, farklı görüşü koruyan bir seçim yöntemidir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin üç erkin seçimle birleştiğini söylemez.", "Doğru; yasamanın görev yapamaması kurumların düzenli işleyişini zedeler.", "Anayasanın kalkması hak genişlemesi olarak verilmemiştir.", "Silahlı müdahale, görüş koruyan seçim yöntemi değildir."], "explanation": "Kuvvetler ayrılığında yasama, seçilmiş meclisin işidir. Meclis durunca bu ayağın işleyişi kesilir. Metin, müdahaleyi bir seçim yöntemi saymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q038", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a2e4a2596337dbba0d4920e89606cc769d7df8b4ee927f4d1d1cbd1206343ed9", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q039", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f10", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 4, "difficultyReason": "Kanıt dışı üç genelleme elenir. İlke yorumu iki olguya dayanır.", "question": "12 Eylül 1980'de yeniden bir askerî darbe yaşanmış, Türkiye Büyük Millet Meclisi feshedilmiş ve siyasal faaliyetler durdurulmuştur. Yurttaşların seçme ve seçilme hakkı fiilen kullanılamamış, ifade ve örgütlenme alanı daralmıştır. Program bu örneği antidemokratik uygulama olarak ele alır. Metin, güncel kişi veya parti karşılaştırması içermez. Dikkat edilen ilke, hukukun üstünlüğü ve millî egemenliktir.\n\nBu metne göre millî egemenlik bakımından aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?", "choices": ["Meclis feshiyle yurttaşların temsil seçimi kesilmiştir.", "Siyasal faaliyet durunca her görüş hak ihlali sayılmıştır.", "Fesih, çoğunluk istediği için eşitliği artırmıştır.", "İfade alanı daralınca sorumluluklar kalkmış, haklar doğmuştur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yasama organı bir süre sandıkla belirlenememiştir.", "Metin her görüşü hak ihlali ilan etmez; ifade alanının daraldığını söyler.", "Çoğunluk isteği ve eşitlik artışı bu metnin kanıtı değildir.", "Hakların sorumluluk kalkınca doğduğu iddiası metinde yoktur."], "explanation": "Metin, TBMM'nin feshedildiğini ve siyasal faaliyetin durduğunu yazar. Bu kanıt, seçme ve seçilme hakkının fiilen kullanılamadığını destekler. Çoğunluk veya ödül yorumu metinde yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q039", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "082b82356557f910bfd5cfcb7550baab46e48976f1e3e7106f53228ddbfb1c4e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q040", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f10", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 5, "difficultyReason": "Üst düzey çıkarım sınırı ölçülür. Üç çeldirici kapsamı aşan veya yanılgı taşıyan yorumlardır.", "question": "12 Eylül 1980'de yeniden bir askerî darbe yaşanmış, Türkiye Büyük Millet Meclisi feshedilmiş ve siyasal faaliyetler durdurulmuştur. Yurttaşların seçme ve seçilme hakkı fiilen kullanılamamış, ifade ve örgütlenme alanı daralmıştır. Program bu örneği antidemokratik uygulama olarak ele alır. Metin, güncel kişi veya parti karşılaştırması içermez. Dikkat edilen ilke, hukukun üstünlüğü ve millî egemenliktir.\n\nMetne dayanarak yapılabilecek en ölçülü yorum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Olay, günümüzdeki bütün anlaşmazlıkların darbe olduğunu kanıtlar.", "İfade alanı daraldığı için farklı görüş hak ihlalidir.", "Meclis feshi, yurttaşların sorumluluğu bitince hak kazandığını gösterir.", "Bu dönemde yurttaşların yönetime katılma olanakları kısıtlanmıştır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Metin günümüz anlaşmazlıklarını sınıflamaz; bu çıkarım kapsamı aşar.", "İfade alanının daralması, farklı görüşün ihlal sayılacağı anlamına gelmez.", "Metin hakları sorumluluk bitimine bağlamaz.", "Doğru; meclisin feshi, seçme ve seçilme hakkının kullanılamaması ve ifade ile örgütlenme alanının daralması birlikte katılımın kısıtlandığını gösterir."], "explanation": "Ölçülü yorum metindeki olgulardan çıkar ve onları aşmaz: Meclis feshedilmiş, seçme ve seçilme hakkı fiilen kullanılamamış, ifade ve örgütlenme alanı daralmıştır. Bu olgular yurttaşların yönetime katılma olanaklarının kısıtlandığını gösterir. Güncel bütün anlaşmazlıklara yaymak veya farklı görüşü ihlal saymak kanıtı aşar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q040", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "395fcea36bc765edb8ba9421b2fff6b20c48321365f6cae86145914f7748e1cf", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q041", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f10", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Sınıf ile ilke birlikte sorulur. Genişleme çeldiricisi metnin tersini söyler.", "question": "12 Eylül 1980'de yeniden bir askerî darbe yaşanmış, Türkiye Büyük Millet Meclisi feshedilmiş ve siyasal faaliyetler durdurulmuştur. Yurttaşların seçme ve seçilme hakkı fiilen kullanılamamış, ifade ve örgütlenme alanı daralmıştır. Program bu örneği antidemokratik uygulama olarak ele alır. Metin, güncel kişi veya parti karşılaştırması içermez. Dikkat edilen ilke, hukukun üstünlüğü ve millî egemenliktir.\n\n12 Eylül 1980 olayı metne göre neden olağan bir seçim aralığı __değildir__?", "choices": ["Çünkü metin oy sayısını verir.", "Çünkü ifade alanı genişlemiştir.", "Çünkü meclis feshedilip siyasal faaliyet durmuştur.", "Çünkü olay bir okul kantin sırasını anlatır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metin oy sayısı vermez; oy sayısı olağan bir aralığı da kanıtlamaz.", "Metin ifade alanının genişlediğini değil, daraldığını söyler.", "Doğru; kesinti siyasal temsil ve faaliyet olanaklarını engeller.", "Metin bir okul kantinini değil, meclisin feshini anlatır."], "explanation": "Olağan seçim aralığında meclis feshedilip siyasal faaliyet durdurulmaz. Metin tam olarak bunu anlattığı için olay darbe örneğidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q041", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a5595694e1073fc552dc3842ca7c258363fddbb1b4b332b7b627f07528358dba", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q042", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f10", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Sonuç yorumu yapılır. Üç yanılgı ayrı çeldiricilere dağıtılmıştır.", "question": "12 Eylül 1980'de yeniden bir askerî darbe yaşanmış, Türkiye Büyük Millet Meclisi feshedilmiş ve siyasal faaliyetler durdurulmuştur. Yurttaşların seçme ve seçilme hakkı fiilen kullanılamamış, ifade ve örgütlenme alanı daralmıştır. Program bu örneği antidemokratik uygulama olarak ele alır. Metin, güncel kişi veya parti karşılaştırması içermez. Dikkat edilen ilke, hukukun üstünlüğü ve millî egemenliktir.\n\nBu metne göre ifade ve örgütlenme alanının daralmasının birlikte yaşama etkisi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Farklı görüşler sandıkta çoğaldığı için etki doğmaz.", "Ortak karar yolu daralır; güvensizlik artabilir.", "Haklar yalnız görev bitince doğduğu için etki gecikir.", "Çoğunluk isterse daralma eşitliğe dönüşür."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin sandıkta çoğalma olduğunu söylemez.", "Doğru; ifade ve örgütlenme engelleri insanların birlikte karar üretmesini güçleştirebilir.", "Hakların göreve bağlanması bu sonucun gerekçesi değildir.", "Çoğunluk isteği, daralmayı eşitlik yapmaz."], "explanation": "Birlikte yaşam, farklı görüşün konuşulabildiği düzene bağlıdır. İfade ve örgütlenme daralınca bu yol zayıflar. Metin bunu fiilî bir daralma olarak verir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q042", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "83a6a42aa1b691494eadd06e34c6eef63db0f1839f845be89520a6da0bbdf4c8", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q043", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f11", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "İki olgu karşılaştırılıp askerî müdahale ve sandık kesintisi bilgisi ortak bir özelliğe dönüştürülür; kesintiyi meclisin kendi kararı ya da seçimle yenileme sanan çeldiriciler elenir.", "question": "27 Mayıs 1960 ve 12 Eylül 1980 tarihlerinde seçilmiş meclisin çalışması askerî müdahaleyle kesilmiştir. İki olayda da yurttaşlar bir süre yasama organını sandıkla belirleyememiştir. Bu kesintiler, seçilmiş kurumların zor yoluyla durdurulması ve temsil hakkının kullanılamaması bakımından karşılaştırılır. Barış ve birlikte yaşam ise farklı görüşün konuşulabildiği, şiddetin dışlandığı düzenli seçim ve hukuk düzenine bağlıdır.\n\nMetne göre 27 Mayıs 1960 ve 12 Eylül 1980 olaylarının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İkisinde de demokratik yaşam ordunun zoruyla kesintiye uğramıştır.", "İkisinde de meclis seçimle gelen hükûmetin kararıyla kapanmıştır.", "İkisinde de yurttaşlar sandığa giderek meclisi yenilemiştir.", "İkisinde de meclis kendi isteğiyle çalışmalarına ara vermiştir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; seçilmiş meclisin askerî müdahaleyle durdurulması, demokratik işleyişin ordunun zoruyla kesildiğini gösterir.", "Metin kesintinin askerî müdahaleyle olduğunu yazar; seçilmiş bir hükûmetin kararından söz etmez.", "Metne göre yurttaşlar bir süre yasama organını sandıkla belirleyememiştir; sandığa gidilerek yenileme yapılmamıştır.", "Meclisin çalışması zor yoluyla durdurulmuştur; meclisin kendi isteğiyle ara verdiği çıkarılamaz."], "explanation": "Metin iki tarihte de seçilmiş meclisin çalışmasının askerî müdahaleyle kesildiğini ve yurttaşların bir süre yasama organını sandıkla belirleyemediğini söyler. Bu iki bilgi birlikte, demokratik yaşamın ordunun zoruyla kesintiye uğradığını gösterir. Meclisin kendi isteğiyle ara vermesi, hükûmet kararı ya da sandıkla yenileme metindeki olgulara uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q043", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3e8398f4013543de7487d1b65a48e753673119e8a6f4de62403a17f9918180f1", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q044", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f11", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 4, "difficultyReason": "İlişki yorumlanır. İki klasik yanılgı çeldirici olarak durur.", "question": "27 Mayıs 1960 ve 12 Eylül 1980 tarihlerinde seçilmiş meclisin çalışması askerî müdahaleyle kesilmiştir. İki olayda da yurttaşlar bir süre yasama organını sandıkla belirleyememiştir. Bu kesintiler, seçilmiş kurumların zor yoluyla durdurulması ve temsil hakkının kullanılamaması bakımından karşılaştırılır. Barış ve birlikte yaşam ise farklı görüşün konuşulabildiği, şiddetin dışlandığı düzenli seçim ve hukuk düzenine bağlıdır.\n\nMetne göre iki olayın hak ihlaliyle bağı nedir?", "choices": ["Yurttaşlar sandığı daha sık kullandığı için ihlal doğmamıştır.", "Farklı görüş bildiren herkes ihlal sayılmıştır.", "Yasama seçimi kesilmiş, egemenlik zedelenmiştir.", "Çoğunluk istediği için kesinti hak ihlali olmaktan çıkmıştır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metin sandığın sık kullanıldığını söylemez.", "Metin her farklı görüşü ihlal ilan etmez.", "Doğru; yurttaşların yasama organını seçememesi egemenliğin temsil yoluyla kullanımını kesintiye uğratır.", "Çoğunluk isteği, kesintiyi haklı çıkarmaz ve metinde böyle bir gerekçe yoktur."], "explanation": "Metin iki olayda da yasama organının bir süre sandıkla belirlenemediğini söyler. Hak bağı, millî egemenliğin bu kullanımının kesilmesidir. Farklı görüşü ihlal saymak metne eklenemez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q044", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b725f75e5bf7a73c65cde1df3073fbe895cdf2e97b39a5755477bf04fa9ab372", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q045", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f11", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 5, "difficultyReason": "En üst yorum sorusudur. Üç çeldirici kapsam aşımı veya yanılgı taşır; doğru şık iki cümleyle sınırlıdır.", "question": "27 Mayıs 1960 ve 12 Eylül 1980 tarihlerinde seçilmiş meclisin çalışması askerî müdahaleyle kesilmiştir. İki olayda da yurttaşlar bir süre yasama organını sandıkla belirleyememiştir. Bu kesintiler, seçilmiş kurumların zor yoluyla durdurulması ve temsil hakkının kullanılamaması bakımından karşılaştırılır. Barış ve birlikte yaşam ise farklı görüşün konuşulabildiği, şiddetin dışlandığı düzenli seçim ve hukuk düzenine bağlıdır.\n\nMetindeki bilgilere dayanarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?", "choices": ["İki darbe, bugünkü her sert tartışmanın şiddet sayılacağını kanıtlar.", "Sandık bir süre kurulamayınca haklar sorumluluk bitene kadar yok sayılır.", "Askerî kesinti, çoğunluk istediği için birlikte yaşamı güçlendirmiştir.", "İkisi de darbedir; birlikte yaşam seçim ve hukuka bağlıdır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Güncel her tartışmayı şiddet saymak metnin kapsamını aşar.", "Metin hakları sorumluluk süresine bağlamaz.", "Kesintinin birlikte yaşamı güçlendirdiği yazmaz; tersine sandıkla belirleme kesilir.", "Doğru; iki olayın sınıflandırılmasıyla barış içinde yaşamın kurumsal şartları birlikte değerlendirilir."], "explanation": "Metin iki örneği seçilmiş meclisi durduran askerî müdahale olarak verir ve birlikte yaşamı, şiddetin dışlandığı seçim ve hukuk düzenine bağlar. Güncel her tartışmayı şiddet saymak veya çoğunlukla haklılaştırmak kanıtı aşar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ab925a662e62a69398d5734f7633e29e150d99f48d6e78c32625e792ce0a4c3a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q046", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f11", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 1, "difficultyReason": "Metindeki birlikte yaşam şartları günlük bir davranışa uygulanır; huzuru görüşleri susturarak sağlamayı öngören yakın çeldirici elenir.", "question": "27 Mayıs 1960 ve 12 Eylül 1980 tarihlerinde seçilmiş meclisin çalışması askerî müdahaleyle kesilmiştir. İki olayda da yurttaşlar bir süre yasama organını sandıkla belirleyememiştir. Bu kesintiler, seçilmiş kurumların zor yoluyla durdurulması ve temsil hakkının kullanılamaması bakımından karşılaştırılır. Barış ve birlikte yaşam ise farklı görüşün konuşulabildiği, şiddetin dışlandığı düzenli seçim ve hukuk düzenine bağlıdır.\n\nMetne göre aşağıdaki davranışlardan hangisi birlikte yaşamı güçlendirir?", "choices": ["Tartışmada haklı çıkmak için karşı tarafı itmek", "Farklı görüşleri dinleyip kararı oylamayla almak", "Beğenilmeyen kararı durdurmak için meclisi dağıtmak", "Huzur bozulmasın diye farklı görüşleri susturmak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["İtmek şiddettir; metin birlikte yaşamı şiddetin dışlandığı düzene bağlar.", "Doğru; farklı görüşleri dinlemek görüşlerin konuşulabilmesini, oylama ise kararın zor yerine düzenli seçimle alınmasını sağlar.", "Meclisi dağıtmak, metinde hak kaybına yol açan kesintinin kendisidir.", "Farklı görüşleri susturmak metindeki konuşulabilen görüş şartına ters düşer; huzur baskıyla değil konuşmayla sağlanır."], "explanation": "Metin barışı ve birlikte yaşamı, farklı görüşün konuşulabildiği, şiddetin dışlandığı düzenli seçim ve hukuk düzenine bağlar. Görüşleri dinleyip kararı oylamayla almak bu şartları günlük yaşamda uygular. İtmek şiddet, meclisi dağıtmak kesinti, görüşleri susturmak ise baskıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q046", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c986df29971326ca4ac54ed53ff543952fcfea0f677ec911d559eafd293092e2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q047", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f12", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Çözüm ile sorun davranışı ayırt edilir. Hızlı konuşan çeldiricisi katılımı taklit eder.", "question": "Kıyı Ortaokulunda kantin sırasında itişme çıkar. Bir grup, sıra beklemeden öne geçmek isteyenleri iter. Öğretmen ceza duyurmadan önce taraflara eşit söz verir. Öğrenciler itişmenin şiddet, farklı bir sıra önerisinin ise görüş ayrılığı olduğunu ayırır. Sonunda sıra kuralları birlikte yazılır ve kimse dışlanmadan panoya asılır. Karar, yalnız en hızlı konuşanın isteğiyle alınmaz.\n\nBuna göre kantin olayında birlikte yaşamı destekleyen çözüm aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ortak sıra kuralını dışlamadan yazıp duyurmak", "Öne geçmek isteyenleri iterek sırayı düzeltmek", "Yalnız en hızlı konuşanın istediği kuralı asmak", "İtiraz edenin bir daha kantine alınmaması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ilgililerin katılımıyla kurallar görünür ve kapsayıcı hâle getirilir.", "İtmek şiddettir; metin bunu çözüm değil sorun sayar.", "En hızlı konuşanın kuralı, eşit sözü ortadan kaldırır.", "İtiraz edeni kantinden uzak tutmak yeni bir hak kaybı üretir."], "explanation": "Öğrenciler itişmeyi şiddet, farklı sıra önerisini görüş ayrılığı diye ayırır. Birlikte yazılan kural kimse dışlanmadan asılır. Bu, birlikte yaşamı destekleyen çözümdür.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q047", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c9b054ac06ac145cb0a3d3c39500cb0858b91ef57871896d9064f095bc52f5d6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q048", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f12", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Gerekçe sorulur. Üç çeldirici bilinen yanılgıları taşır.", "question": "Kıyı Ortaokulunda kantin sırasında itişme çıkar. Bir grup, sıra beklemeden öne geçmek isteyenleri iter. Öğretmen ceza duyurmadan önce taraflara eşit söz verir. Öğrenciler itişmenin şiddet, farklı bir sıra önerisinin ise görüş ayrılığı olduğunu ayırır. Sonunda sıra kuralları birlikte yazılır ve kimse dışlanmadan panoya asılır. Karar, yalnız en hızlı konuşanın isteğiyle alınmaz.\n\nBu metne göre öğretmenin ceza duyurmadan önce taraflara eşit söz vermesinin neden yerinde olduğu aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?", "choices": ["Çünkü ceza, hakların doğması için ön koşuldur.", "Çünkü çoğunluk isterse itişme eşitlik sayılır.", "Çünkü tarafları dinlemek olayın anlaşılmasını sağlar.", "Çünkü farklı sıra önerisi kendiliğinden hak ihlalidir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ceza, hakkın doğum koşulu olarak verilmemiştir.", "Çoğunluk isteği itişmeyi eşitlik yapmaz.", "Doğru; tarafların anlatımları olayın gerekçe ve sonuçlarını incelemek için gereklidir.", "Farklı sıra önerisi metinde görüş ayrılığıdır, hak ihlali değildir."], "explanation": "Öğretmen önce taraflara eşit söz verir. Böylece itişme ile farklı öneri ayrılır. Dinlemeden ceza, nedeni görünmez kılar ve söz hakkını keser.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q048", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d490dcb8143328c97c6087fb5fbf82f6b4c4ccbe27549ff8a6c93367c9fcae87", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q049", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f12", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 4, "difficultyReason": "Yeni bağlama aktarım ölçülür. Üç çeldirici aynı yanılgıları park örneğine giydirir.", "question": "Kıyı Ortaokulunda kantin sırasında itişme çıkar. Bir grup, sıra beklemeden öne geçmek isteyenleri iter. Öğretmen ceza duyurmadan önce taraflara eşit söz verir. Öğrenciler itişmenin şiddet, farklı bir sıra önerisinin ise görüş ayrılığı olduğunu ayırır. Sonunda sıra kuralları birlikte yazılır ve kimse dışlanmadan panoya asılır. Karar, yalnız en hızlı konuşanın isteğiyle alınmaz.\n\nMetindeki ilke bir park toplantısında uygulanırsa aşağıdaki önerilerden hangisi bu ilkeye uygun olur?", "choices": ["Karşı çıkanı toplantıdan çıkarıp tek öneriyi asmak", "Çoğunluk istiyor diye bir grubu parka almamak", "Söz hakkını, nöbet görevini bitirene kadar kapatmak", "İlgililerin söz almasıyla şiddetsiz park kuralı koymak"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Karşı çıkanı çıkarmak, kantindeki dışlama hatasını yeni yere taşır.", "Çoğunluk isteği, bir grubu parktan dışlamanın gerekçesi olamaz.", "Söz hakkını nöbet bitimine bağlamak, hakkı ödül sayar.", "Doğru; kantin çözümü başka bir ortak alana katılım ve şiddeti dışlama yönleriyle aktarılır."], "explanation": "Kantin çözümü, eşit söz ve şiddeti dışlamaktır. Parkta da kuralı ilgililer birlikte yazarsa aynı ilke taşınmış olur. Dışlama ve çoğunluk gerekçesi bu aktarıma uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q049", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0895343ce7ecb29b96bd86262b1ee6a71ce1d0e09aed44695f13dd9af522f386", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t17.q050", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t17.f12", "topic": "Demokrasinin uygulanmasındaki sorunlar ve hak ihlalleri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-4", "topicKey": "sb-7-4-4", "subtopicKey": "sos-7-s7-t17", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-108", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t17.n01", "objective": "SB.7.4.4", "level": 4, "difficultyReason": "Gerekçe ve ayrım birlikte sorulur. Yakın çeldiriciler yanılgıları çözüm gibi sunar.", "question": "Kıyı Ortaokulunda kantin sırasında itişme çıkar. Bir grup, sıra beklemeden öne geçmek isteyenleri iter. Öğretmen ceza duyurmadan önce taraflara eşit söz verir. Öğrenciler itişmenin şiddet, farklı bir sıra önerisinin ise görüş ayrılığı olduğunu ayırır. Sonunda sıra kuralları birlikte yazılır ve kimse dışlanmadan panoya asılır. Karar, yalnız en hızlı konuşanın isteğiyle alınmaz.\n\nBu bilgilere göre öğrencilerin itişme ile farklı sıra önerisini birbirinden ayırması aşağıdakilerden hangisini destekler?", "choices": ["Her itirazın cezayla kapanması gerektiğini", "Fikir ayrılığının sözle çözülebileceğini", "Çoğunluk isterse itişmenin hak sayılacağını", "Kuralın yalnız en hızlı kişi yazınca adil olacağını"], "correct": 1, "distractorWhy": ["İtirazı cezayla kapatmak, metindeki eşit söz çözümüne uymaz.", "Doğru; kantin olayı farklı öneri ile itişmeyi ayırarak konuşmaya dayanan çözüm gösterir.", "Çoğunluk, itişmeyi hak hâline getirmez.", "En hızlı kişinin yazması eşit sözü kaldırır."], "explanation": "Öğrenciler itişmeyi şiddet, farklı sıra önerisini görüş ayrılığı diye ayırır. Bu ayrım, anlaşmazlığın sözle ve ortak kuralla çözülebileceğini destekler.", "figure": null, "tags": ["SB.7.4.4", "S7-T17"], "taskId": "S7-T17", "sourceRecordId": "draft.s7-t17.q050", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7314b8f72373e407d0f5798336e679e3baa02cd37061b2107649d2ee0e774e02", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Yaşayan Demokrasimiz"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "title": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["SB.7.5.1"], "body": "Ne öğreneceğim\nMillî kalkınma girişimlerini karşılanan ihtiyaç, kullanılan kaynak ve gözlenebilen toplumsal değişim açısından inceleyeceğim. Bir amaç ifadesiyle gerçekleşmiş bir sonucu birbirinden ayırarak gerekçeli yorum yapacağım.\n\nTemel kavramlar\nKalkınma, üretim kapasitesiyle birlikte insanların yaşam olanaklarının ve bilgi birikiminin gelişmesini içerir. Yalnız üretilen nesneleri saymak, değişimin bütün yönlerini göstermez.\nİhtiyaç, bir girişimin çözmeye çalıştığı sorundur. Ulaşımın güçlüğü, üretimde kullanılan bilginin sınırlılığı veya bir hizmete erişim engeli farklı yatırım gerekçeleri oluşturabilir.\nYatırım, kaynakların bir kapasite oluşturmak üzere kullanılmasıdır. Araştırma ve geliştirme çalışmaları, yeni bir yöntem veya ürünü denemeyi ve geliştirmeyi hedefler. Her denemenin sonucu ayrıca gözlenmelidir.\nÜretim, mal veya hizmetin ortaya çıkarılmasıdır. Tarım, sanayi ve teknoloji alanlarında bilgi, emek ve araçlar farklı biçimlerde bir araya gelir. Bir girişimin hangi kapasiteyi oluşturduğunu açıklamak önemlidir.\nToplumsal etki, çalışma olanakları, eğitim, erişim ve çevre gibi alanlarda gözlenebilir. Bir etkiyi değerlendirmek için zaman, yer ve kullanılan ölçütün açık olması gerekir.\n\nÖnce hatırla\nNeden, bir gelişmenin hangi ihtiyaca veya koşula bağlandığını açıklar. Sonuç ise gelişmeden sonra gözlenebilen değişimdir. Aynı cümlede ikisini karıştırmamaya dikkat et.\nTarihsel girişimler dönemlerinin kaynakları ve sorunları içinde değerlendirilir. Günümüzde kullanılan bir ölçütü geçmişe aktarırken bilgi eksikliği olup olmadığını araştır.\n\nAdım adım\n1. Önce girişimin çözmeye çalıştığı sorunu belirle. Sorunu gösteren bir kayıt, bir gözlem veya bir düzenleme bulunabilir. Girişimin adını bilmek, neden başlatıldığını açıklamak için tek başına yeterli değildir.\n2. Bir belgeyi incelerken önce başlığını, tarih bilgisini, düzenleyen kişiyi ve açıklamanın kapsamını belirle. Bir cümlede birden çok düşünce varsa bunları ayrı ayrı incelemek, hangi bilginin hangi sonucu desteklediğini görmeni kolaylaştırır. Belgenin söylemediği bir ayrıntıyı kendi tahmininle tamamlamamaya dikkat et.\n3. Çalışırken küçük bir kanıt çizelgesi hazırlayabilirsin. Sol sütuna metindeki gözlemi, sağ sütuna yorumunu yaz. İki sütun arasında bağlantı kuramıyorsan yorumunu yeniden düşün. Bir ayrıntı doğru olsa bile incelenen sorunun cevabı için gerekli olmayabilir. Gerekli kanıtı ayırmak, uzun metni ezberlemekten daha yararlıdır.\n4. Zamanı, kapsamı ve kişileri karşılaştırmalarda aynı ölçüde ele al. Yalnız başlığa bakarak birbirine benzeyen iki uygulamayı aynı sayma. Uygulamanın amacı, yöntemi ve gerçekleştiği koşullar farklı olabilir. Son değerlendirmende dayandığın ayrıntıyı belirt ve belirsiz kalan yönü de açıkça göster.\n5. Değişimin nasıl ölçüldüğünü araştır. Yeni bir iş olanağı, edinilen bir beceri veya hizmete erişimdeki iyileşme farklı sonuç türleridir. Karşılaştırmada başlangıç durumunu ve gözlem dönemini birlikte belirt.\n\nÇözümlü örnek 1\nProblem: Kurmaca bir ovada yetiştirilen meyvelerin pazara ulaşmadan bozulduğu gözlenir. Üreticiler bir soğuk hava deposu için ortak plan hazırlar. Planlanan kapasite belirtilmiştir, ancak depo henüz çalışmaya başlamamıştır. Bu kayıt hangi ihtiyacı ve hangi aşamayı gösterir?\nÇözüm 1: Bozulma gözlemi, saklama koşullarını iyileştirme ihtiyacını gösterir. Depo planı bu soruna yönelik bir kaynak kullanımı önerisidir. İncelemeye yalnız depo adından değil, bozulmanın hangi koşullarda yaşandığından başlarız.\nÇözüm 2: Planlanan kapasite geleceğe dönük bir hedeftir. Henüz çalışmaya başlamayan deponun kaybı ne kadar azalttığı ölçülemez. Plan belgesiyle kullanım sonrası gözlem kaydı farklı sorulara cevap verir.\nÇözüm 3: Uygulama sonrasında saklanan ürün miktarı, bozulma oranı ve kullanılan enerji karşılaştırılabilir. Bu veriler olmadan kesin bir gerçekleşme değeri yazmayız. Böylece hedef ile ölçülmüş değişimi farklı bilgi türleri olarak değerlendirmiş oluruz.\n\nÇözümlü örnek 2\nProblem: Kurmaca bir yerleşimde seramik üreten ustalar, yeni başlayanlara fırın kullanımını öğreten bir atölye düzenler. Katılımcılar işlem sırasını öğrenir ve uygulama defteri tutar. Bazıları daha sonra kendi çalışmalarında aynı yöntemi kullanır. Girişimin yalnız ürün miktarına bakılmadan incelenebilen yönü nedir?\nÇözüm 1: Öğretim çalışması bilgi paylaşımını ve yeni bir becerinin edinilmesini konu eder. Katılımcıların uygulama defterleri, süreçte ne öğrendiklerini araştırmak için kullanılabilir. Bu kayıtlar ürün satışından farklı bir etkiyi gösterir.\nÇözüm 2: Yöntemin başka çalışmalarda kullanılabilmesi, bilginin uygulamaya aktarılması açısından incelenir. Kullanıldığı alan, katılımcının önceki deneyimi ve çalışmanın koşulları belirtilmelidir. Gözlem, belirli kişilerin çalışmalarına ilişkindir.\nÇözüm 3: Ürün miktarı, kalite, öğrenme ve çalışma olanakları ayrı göstergelerdir. Bir göstergeyi diğerinin yerine koymadan değerlendirmek, girişimin toplumsal yönlerini daha iyi görmemizi sağlar. Son açıklamamızda kullandığımız gözlem türünü açıkça belirtiriz.\n\nÇözümlü örnek 3\nProblem: Kurmaca bir bölgede sağlık danışmanlığına erişmek için uzun yolculuk yapılması gerekir. Bir iletişim hizmetiyle uzaktan görüşme olanağı açılır. İlk gözlemler, görüşme için gereken yolculukların azaldığını gösterir. Hizmetin personel eğitimi ve bağlantı giderleri de vardır. Neden ve sonucu birlikte nasıl değerlendiririz?\nÇözüm 1: Başlangıçtaki güçlük, danışmanlığa ulaşmak için gereken yolculuktur. İletişim hizmeti bu erişim sorununa yönelik bir girişimdir. Amacın hangi ihtiyaca cevap verdiğini başlangıç durumuyla ilişkilendiririz.\nÇözüm 2: Gözlenen değişim, gereken yolculuklardaki azalmadır. Bunun yanında hizmetin sürmesi için gereken bağlantı ve eğitim kaynakları incelenir. Sonuç değerlendirmesi yalnız kolaylığı değil, bu kolaylığın nasıl sağlandığını da açıklamalıdır.\nÇözüm 3: Yeni gözlemlerde hizmete kimlerin erişebildiği ve bağlantı kesintilerinin etkisi araştırılabilir. Yalnız ilk gözlemin bulunduğu dönem hakkında bilgi vardır. Farklı dönemleri karşılaştırabilmek için aynı ölçütle toplanmış kayıtlar gerekir.\n\nSık yapılan hatalar\nBir yatırımın amacını, gerçekleşmiş ölçüm değeri gibi yazmak. Plan ve uygulama kaydı farklı aşamalara ilişkindir.\nTek bir sayıyı bütün gelişmenin açıklaması saymak. Sayının neyi, hangi dönemi ve hangi grubu ölçtüğü belirtilmelidir.\nBilgi paylaşımı gibi görünür bir yönü değerlendirmeden yalnız satış miktarıyla karar vermek. İncelenen ihtiyaca uygun göstergeler seçilmelidir.\n\nKendimi kontrol ediyorum\n1. Bir depo henüz çalışmaya başlamadıysa ürün kaybındaki değişim nasıl değerlendirilir?\nCevap: Kullanım sonrası karşılaştırma kaydı beklenir; plan hedefi gerçekleşmiş ölçüm diye yazılmaz.\n2. Bir öğrenme atölyesinin etkisini araştırmak için hangi kayıt yararlı olabilir?\nCevap: Katılımcıların uygulama süreçlerini ve sonradan kullandıkları yöntemleri gösteren kayıtlar.\n3. Ulaşım güçlüğüne çözüm getiren iletişim hizmetinde hangi başlangıç bilgisi gerekir?\nCevap: Hizmet öncesinde danışmanlığa erişimin nasıl sağlandığı ve hangi güçlüklerin yaşandığı.\n\nÖzet\nKalkınma girişimlerini yorumlarken ihtiyaç, kullanılan kaynak ve gözlenen değişim arasında bağlantı kurarız. Hedef ile uygulama sonucunu ayırır, uygun göstergeler seçeriz. Böylece girişimin nedenini ve toplumsal etkilerini gerekçeli biçimde açıklayabiliriz.\n\nKendin dene\nYakın çevrenden bu konuyla ilgili yeni bir olay seç. Kişi ve kurum adlarını değiştirebilirsin. Olayda gözlenen bilgiyi, yaptığın yorumu ve henüz bilmediğin ayrıntıyı ayrı cümlelerle yaz. Bir arkadaşın yorumunun hangi kanıta dayandığını bulabiliyor mu, kontrol et.\n\nGörsel notu\nGörseldeki tabloyu incele. Tablo, kavramları ezberlenecek cevaplar olarak değil, belge incelemesinde kullanılacak sorularla eşleştirir. Bir satırdaki yöntemi seçerken olayın hangi ayrıntısına ihtiyaç duyduğunu düşün.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Millî kalkınma girişimlerini karşılanan ihtiyaç, kullanılan kaynak ve gözlenebilen toplumsal değişim açısından inceleyeceğim. Bir amaç ifadesiyle gerçekleşmiş bir sonucu birbirinden ayırarak gerekçeli yorum yapacağım.", "keyConcepts": ["Kalkınma, üretim kapasitesiyle birlikte insanların yaşam olanaklarının ve bilgi birikiminin gelişmesini içerir. Yalnız üretilen nesneleri saymak, değişimin bütün yönlerini göstermez.", "İhtiyaç, bir girişimin çözmeye çalıştığı sorundur. Ulaşımın güçlüğü, üretimde kullanılan bilginin sınırlılığı veya bir hizmete erişim engeli farklı yatırım gerekçeleri oluşturabilir.", "Yatırım, kaynakların bir kapasite oluşturmak üzere kullanılmasıdır. Araştırma ve geliştirme çalışmaları, yeni bir yöntem veya ürünü denemeyi ve geliştirmeyi hedefler. Her denemenin sonucu ayrıca gözlenmelidir.", "Üretim, mal veya hizmetin ortaya çıkarılmasıdır. Tarım, sanayi ve teknoloji alanlarında bilgi, emek ve araçlar farklı biçimlerde bir araya gelir. Bir girişimin hangi kapasiteyi oluşturduğunu açıklamak önemlidir.", "Toplumsal etki, çalışma olanakları, eğitim, erişim ve çevre gibi alanlarda gözlenebilir. Bir etkiyi değerlendirmek için zaman, yer ve kullanılan ölçütün açık olması gerekir."], "priorKnowledge": ["Neden, bir gelişmenin hangi ihtiyaca veya koşula bağlandığını açıklar. Sonuç ise gelişmeden sonra gözlenebilen değişimdir. Aynı cümlede ikisini karıştırmamaya dikkat et.", "Tarihsel girişimler dönemlerinin kaynakları ve sorunları içinde değerlendirilir. Günümüzde kullanılan bir ölçütü geçmişe aktarırken bilgi eksikliği olup olmadığını araştır."], "steps": ["Önce girişimin çözmeye çalıştığı sorunu belirle. Sorunu gösteren bir kayıt, bir gözlem veya bir düzenleme bulunabilir. Girişimin adını bilmek, neden başlatıldığını açıklamak için tek başına yeterli değildir.", "Bir belgeyi incelerken önce başlığını, tarih bilgisini, düzenleyen kişiyi ve açıklamanın kapsamını belirle. Bir cümlede birden çok düşünce varsa bunları ayrı ayrı incelemek, hangi bilginin hangi sonucu desteklediğini görmeni kolaylaştırır. Belgenin söylemediği bir ayrıntıyı kendi tahmininle tamamlamamaya dikkat et.", "Çalışırken küçük bir kanıt çizelgesi hazırlayabilirsin. Sol sütuna metindeki gözlemi, sağ sütuna yorumunu yaz. İki sütun arasında bağlantı kuramıyorsan yorumunu yeniden düşün. Bir ayrıntı doğru olsa bile incelenen sorunun cevabı için gerekli olmayabilir. Gerekli kanıtı ayırmak, uzun metni ezberlemekten daha yararlıdır.", "Zamanı, kapsamı ve kişileri karşılaştırmalarda aynı ölçüde ele al. Yalnız başlığa bakarak birbirine benzeyen iki uygulamayı aynı sayma. Uygulamanın amacı, yöntemi ve gerçekleştiği koşullar farklı olabilir. Son değerlendirmende dayandığın ayrıntıyı belirt ve belirsiz kalan yönü de açıkça göster.", "Değişimin nasıl ölçüldüğünü araştır. Yeni bir iş olanağı, edinilen bir beceri veya hizmete erişimdeki iyileşme farklı sonuç türleridir. Karşılaştırmada başlangıç durumunu ve gözlem dönemini birlikte belirt."], "workedExamples": [{"title": "Soğuk hava deposu planı", "problem": "Kurmaca bir ovada yetiştirilen meyvelerin pazara ulaşmadan bozulduğu gözlenir. Üreticiler bir soğuk hava deposu için ortak plan hazırlar. Planlanan kapasite belirtilmiştir, ancak depo henüz çalışmaya başlamamıştır. Bu kayıt hangi ihtiyacı ve hangi aşamayı gösterir?", "solution": ["Bozulma gözlemi, saklama koşullarını iyileştirme ihtiyacını gösterir. Depo planı bu soruna yönelik bir kaynak kullanımı önerisidir. İncelemeye yalnız depo adından değil, bozulmanın hangi koşullarda yaşandığından başlarız.", "Planlanan kapasite geleceğe dönük bir hedeftir. Henüz çalışmaya başlamayan deponun kaybı ne kadar azalttığı ölçülemez. Plan belgesiyle kullanım sonrası gözlem kaydı farklı sorulara cevap verir.", "Uygulama sonrasında saklanan ürün miktarı, bozulma oranı ve kullanılan enerji karşılaştırılabilir. Bu veriler olmadan kesin bir gerçekleşme değeri yazmayız. Böylece hedef ile ölçülmüş değişimi farklı bilgi türleri olarak değerlendirmiş oluruz."]}, {"title": "Seramik öğrenme atölyesi", "problem": "Kurmaca bir yerleşimde seramik üreten ustalar, yeni başlayanlara fırın kullanımını öğreten bir atölye düzenler. Katılımcılar işlem sırasını öğrenir ve uygulama defteri tutar. Bazıları daha sonra kendi çalışmalarında aynı yöntemi kullanır. Girişimin yalnız ürün miktarına bakılmadan incelenebilen yönü nedir?", "solution": ["Öğretim çalışması bilgi paylaşımını ve yeni bir becerinin edinilmesini konu eder. Katılımcıların uygulama defterleri, süreçte ne öğrendiklerini araştırmak için kullanılabilir. Bu kayıtlar ürün satışından farklı bir etkiyi gösterir.", "Yöntemin başka çalışmalarda kullanılabilmesi, bilginin uygulamaya aktarılması açısından incelenir. Kullanıldığı alan, katılımcının önceki deneyimi ve çalışmanın koşulları belirtilmelidir. Gözlem, belirli kişilerin çalışmalarına ilişkindir.", "Ürün miktarı, kalite, öğrenme ve çalışma olanakları ayrı göstergelerdir. Bir göstergeyi diğerinin yerine koymadan değerlendirmek, girişimin toplumsal yönlerini daha iyi görmemizi sağlar. Son açıklamamızda kullandığımız gözlem türünü açıkça belirtiriz."]}, {"title": "Kırsal iletişim hizmeti", "problem": "Kurmaca bir bölgede sağlık danışmanlığına erişmek için uzun yolculuk yapılması gerekir. Bir iletişim hizmetiyle uzaktan görüşme olanağı açılır. İlk gözlemler, görüşme için gereken yolculukların azaldığını gösterir. Hizmetin personel eğitimi ve bağlantı giderleri de vardır. Neden ve sonucu birlikte nasıl değerlendiririz?", "solution": ["Başlangıçtaki güçlük, danışmanlığa ulaşmak için gereken yolculuktur. İletişim hizmeti bu erişim sorununa yönelik bir girişimdir. Amacın hangi ihtiyaca cevap verdiğini başlangıç durumuyla ilişkilendiririz.", "Gözlenen değişim, gereken yolculuklardaki azalmadır. Bunun yanında hizmetin sürmesi için gereken bağlantı ve eğitim kaynakları incelenir. Sonuç değerlendirmesi yalnız kolaylığı değil, bu kolaylığın nasıl sağlandığını da açıklamalıdır.", "Yeni gözlemlerde hizmete kimlerin erişebildiği ve bağlantı kesintilerinin etkisi araştırılabilir. Yalnız ilk gözlemin bulunduğu dönem hakkında bilgi vardır. Farklı dönemleri karşılaştırabilmek için aynı ölçütle toplanmış kayıtlar gerekir."]}], "commonMistakes": ["Bir yatırımın amacını, gerçekleşmiş ölçüm değeri gibi yazmak. Plan ve uygulama kaydı farklı aşamalara ilişkindir.", "Tek bir sayıyı bütün gelişmenin açıklaması saymak. Sayının neyi, hangi dönemi ve hangi grubu ölçtüğü belirtilmelidir.", "Bilgi paylaşımı gibi görünür bir yönü değerlendirmeden yalnız satış miktarıyla karar vermek. İncelenen ihtiyaca uygun göstergeler seçilmelidir."], "selfCheck": [{"question": "Bir depo henüz çalışmaya başlamadıysa ürün kaybındaki değişim nasıl değerlendirilir?", "answer": "Kullanım sonrası karşılaştırma kaydı beklenir; plan hedefi gerçekleşmiş ölçüm diye yazılmaz."}, {"question": "Bir öğrenme atölyesinin etkisini araştırmak için hangi kayıt yararlı olabilir?", "answer": "Katılımcıların uygulama süreçlerini ve sonradan kullandıkları yöntemleri gösteren kayıtlar."}, {"question": "Ulaşım güçlüğüne çözüm getiren iletişim hizmetinde hangi başlangıç bilgisi gerekir?", "answer": "Hizmet öncesinde danışmanlığa erişimin nasıl sağlandığı ve hangi güçlüklerin yaşandığı."}], "summary": "Kalkınma girişimlerini yorumlarken ihtiyaç, kullanılan kaynak ve gözlenen değişim arasında bağlantı kurarız. Hedef ile uygulama sonucunu ayırır, uygun göstergeler seçeriz. Böylece girişimin nedenini ve toplumsal etkilerini gerekçeli biçimde açıklayabiliriz.", "figureNote": "Görseldeki tabloyu incele. Tablo, kavramları ezberlenecek cevaplar olarak değil, belge incelemesinde kullanılacak sorularla eşleştirir. Bir satırdaki yöntemi seçerken olayın hangi ayrıntısına ihtiyaç duyduğunu düşün."}, "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t18.alt.note.tablo", "captionKey": "s7-t18.cap.note.tablo", "headerKeys": ["s7-t18.th.kavram", "s7-t18.th.kanit", "s7-t18.th.iliski"], "rows": [[{"key": "s7-t18.td.k1"}, {"key": "s7-t18.td.e1"}, {"key": "s7-t18.td.r1"}], [{"key": "s7-t18.td.k2"}, {"key": "s7-t18.td.e2"}, {"key": "s7-t18.td.r2"}], [{"key": "s7-t18.td.k3"}, {"key": "s7-t18.td.e3"}, {"key": "s7-t18.td.r3"}], [{"key": "s7-t18.td.k4"}, {"key": "s7-t18.td.e4"}, {"key": "s7-t18.td.r4"}]]}, "taskId": "S7-T18", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "80c53981b031cf369be77c0fb1b4f0dfacf8d43d9089a4b3a0a718344bd76b3f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q001", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f01", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Metindeki savaş sonrası üretim ve bağımlılık bilgilerini kalkınma gerekçesine bağlamak gerekir; savaşın sürdüğünü sanan ya da kongreyi siyasi bir toplantı sayan yakın çeldiriciler elenir.", "question": "17 Şubat 1923'te İzmir'de Türkiye İktisat Kongresi toplandı. Kurtuluş Savaşı yeni bitmiş, Lozan görüşmeleri sürmekteydi. Çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi temsilcilerinden 1135 delege bir araya geldi. Kongreyi Kâzım Karabekir Paşa yönetti. Açılışta Mustafa Kemal Paşa, siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Ülke, savaşın yıprattığı üretimi yeniden kurmak ve dışarıdan gelen eşyaya bağımlılığı azaltmak ihtiyacıyla karşı karşıyaydı.\n\nBu metne göre kongrenin toplanmasını kalkınma ihtiyacıyla ilişkilendiren gerekçe hangisidir?", "choices": ["Savaşta zarar gören ekonomiyi yerli üretimle güçlendirmek", "Yeni devletin yönetim biçimini belirleyip anayasa hazırlamak", "Süren savaşın giderleri için halktan yardım toplamak", "Dışarıdan gelen eşyanın ülkeye girişini kolaylaştırmak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin savaşın yıprattığı üretimin yeniden kurulması ve dışa bağımlılığın azaltılması ihtiyacını kongreyle ilişkilendirir.", "Delegeler çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi temsilcileridir; metin kongreyi yönetim biçimi ya da anayasayla değil, ekonomiyle ilişkilendirir.", "Metne göre Kurtuluş Savaşı yeni bitmiştir; kongre süren bir savaşın giderleri için toplanmamıştır.", "Metin dışarıdan gelen eşyaya bağımlılığın azaltılması ihtiyacını vurgular; girişin kolaylaştırılması bunun tersidir."], "explanation": "Metin, Kurtuluş Savaşı'nın ardından üretimin yıprandığını ve dışarıdan gelen eşyaya bağımlılığın azaltılması gerektiğini söyler; açılışta da ekonomik bağımsızlık vurgulanır. Kongre bu kalkınma ihtiyacıyla ilişkilendirilir. Savaş bitmiş olduğundan savaş giderleri, delegeler meslek gruplarından geldiğinden anayasa hazırlığı, bağımlılık azaltılmak istendiğinden yabancı eşyaya kolaylık bu gerekçeye uymaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q001", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ccbf7f9517e538fed0e6b76c89647eeb0acf8e925f66d29146da4e07dbba987f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q002", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f01", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Delege gruplarına ilişkin bilgi, kongrenin işleyişine dair bir çıkarıma dönüştürülür; metinde geçen Lozan bilgisini delegelere bağlayan yakın çeldirici elenir.", "question": "17 Şubat 1923'te İzmir'de Türkiye İktisat Kongresi toplandı. Kurtuluş Savaşı yeni bitmiş, Lozan görüşmeleri sürmekteydi. Çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi temsilcilerinden 1135 delege bir araya geldi. Kongreyi Kâzım Karabekir Paşa yönetti. Açılışta Mustafa Kemal Paşa, siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Ülke, savaşın yıprattığı üretimi yeniden kurmak ve dışarıdan gelen eşyaya bağımlılığı azaltmak ihtiyacıyla karşı karşıyaydı.\n\nBuna göre kongreye çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi temsilcilerinin katılması aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Kongrenin bir siyasi parti kurmak için toplandığını", "Üretimin farklı kesimlerinin görüşüne başvurulduğunu", "Delegelerin hükûmet görevlilerinden oluştuğunu", "Delegelerin çoğunun Lozan görüşmelerine katıldığını"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Delegeler meslek gruplarını temsil eder ve konu ekonomik bağımsızlıktır; metinde parti kurma amacı yoktur.", "Doğru; çiftçi, tüccar, sanayici ve işçinin birlikte temsil edilmesi, ekonomik sorunlar konuşulurken üretimin farklı kesimlerinin dinlendiğini gösterir.", "Metin delegeleri çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi temsilcileri olarak sayar; hükûmet görevlisi olduklarını söylemez.", "Metin yalnız Lozan görüşmelerinin sürdüğünü belirtir; delegelerin bu görüşmelere katıldığına dair bilgi yoktur."], "explanation": "Metin, 1135 delegenin çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi temsilcilerinden oluştuğunu ve kongrenin ekonomik bağımsızlık ihtiyacıyla toplandığını söyler. Farklı üretim kesimlerinin bir araya gelmesi, ekonomiyle ilgili sorunların bu kesimlerin görüşleri alınarak ele alındığını gösterir. Parti kurma, hükûmet görevlisi ya da Lozan'a katılım metinde yer almaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q002", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "841a4460ef4078c603bf96ede694760dfffb7946ae330f5a475ad9c9ccc5a9c0", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q003", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f01", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Açılıştaki vurguyu farklı sözcüklerle anlatılan görüşle eşleştirmek, bunun tersini ya da askerî başarıyı yeterli sayan yakın çeldiricileri elemek gerekir.", "question": "17 Şubat 1923'te İzmir'de Türkiye İktisat Kongresi toplandı. Kurtuluş Savaşı yeni bitmiş, Lozan görüşmeleri sürmekteydi. Çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi temsilcilerinden 1135 delege bir araya geldi. Kongreyi Kâzım Karabekir Paşa yönetti. Açılışta Mustafa Kemal Paşa, siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Ülke, savaşın yıprattığı üretimi yeniden kurmak ve dışarıdan gelen eşyaya bağımlılığı azaltmak ihtiyacıyla karşı karşıyaydı.\n\nMetne göre Mustafa Kemal Paşa'nın kongrenin açılışında vurguladığı görüş aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Askerî zaferin bağımsızlığı korumaya tek başına yettiği", "Ekonominin yabancı şirketlerce yönetilmesi gerektiği", "Ekonomisi güçsüz bir ülkenin bağımsızlığının eksik kalacağı", "Siyasi bağımsızlığın ekonomiden ayrı ele alınması gerektiği"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Mustafa Kemal Paşa siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla desteklenmesi gerektiğini söyler; askerî başarıyı tek başına yeterli saymaz.", "Metin dışarıya bağımlılığın azaltılması ihtiyacını verir; ekonominin yabancılara bırakılması bu ihtiyaca ters düşer.", "Doğru; siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla desteklenmesi gerektiği, ekonomisi güçsüz bir ülkede bağımsızlığın eksik kalacağı anlamına gelir.", "Açılış konuşması iki bağımsızlığı birbirine bağlar; ayrı ele alınmaları vurgunun tersidir."], "explanation": "Açılışta siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla desteklenmesi gerektiği vurgulanır. Bu, ekonomisi güçsüz bir ülkenin bağımsızlığının eksik kalacağı görüşüdür. Askerî zaferi yeterli saymak, ekonomiyi yabancılara bırakmak ya da iki bağımsızlığı ayırmak bu vurguyla çelişir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q003", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1b1c1939de168b16f51d8cbcb6b9ba9f7fb4adbaa3c1f6e4c54142ba81b6e3ee", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q004", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f01", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Kanıt ile övgüyü ayırmak ve sayıyı sonuç sanmamak aynı metinde istenir.", "question": "17 Şubat 1923'te İzmir'de Türkiye İktisat Kongresi toplandı. Kurtuluş Savaşı yeni bitmiş, Lozan görüşmeleri sürmekteydi. Çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi temsilcilerinden 1135 delege bir araya geldi. Kongreyi Kâzım Karabekir Paşa yönetti. Açılışta Mustafa Kemal Paşa, siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Ülke, savaşın yıprattığı üretimi yeniden kurmak ve dışarıdan gelen eşyaya bağımlılığı azaltmak ihtiyacıyla karşı karşıyaydı.\n\nBu metne göre kongrenin toplanma nedenine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Kongre, Lozan Antlaşması imzalandıktan sonra barışı kutlamak için toplanmıştır.", "Kongre, yalnız sanayicilerin vergi isteklerini belirlemek için toplanmıştır.", "Kongre, siyasi bağımsızlığı ekonomik konulardan ayrı tutmak için toplanmıştır.", "Kongre, üretimi canlandırıp ekonomik bağımsızlığı güçlendirmek için toplanmıştır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Metne göre kongre toplandığında Lozan görüşmeleri sürmektedir; kongre barışı kutlamak için toplanmamıştır.", "Kongreye çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi temsilcileri katılmıştır; amaç yalnız sanayicilerin istekleriyle sınırlı değildir.", "Açılış konuşması siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla desteklenmesini vurgular; ikisini birbirinden ayırmaz.", "Doğru; metin, savaştan zarar gören üretimin yeniden kurulması ve dışa bağımlılığın azaltılması ihtiyacını ekonomik bağımsızlık vurgusuyla birlikte verir."], "explanation": "Metin, savaş sonrası üretimin yeniden kurulması ve dışarıdan gelen eşyaya bağımlılığın azaltılması ihtiyacını anlatır; açılışta da siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla desteklenmesi gerektiği vurgulanır. Kongre bu ihtiyaçla toplanmıştır. Lozan görüşmeleri henüz sürdüğü, delegeler farklı meslek gruplarından geldiği ve ekonomi siyasi bağımsızlıktan ayrılmadığı için diğer değerlendirmeler metinle çelişir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q004", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "10430692fafc7eae1f43841744c7e65f36e8e1026b580e787d43011668e71006", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q005", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f02", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Madde metnindeki ilke ile fabrika sayımı yanılgısını ayırmak yeterlidir; çeldiriciler aynı kararı daraltır.", "context": "Türkiye İktisat Kongresi 4 Mart 1923'te Misak-ı İktisadi kararlarını kabul etti. Kısa aktarılan 4. madde şöyledir: Türkiye halkı, kullandığı eşyayı elinden geldiğince kendisi yetiştirir. Çok çalışır; zamanda, servette ve ithalatta israftan kaçar. Millî üretimi sağlamak için gerektiğinde gece gündüz çalışmak ilkedir. Madde, kalkınma ihtiyacını bir kutlama cümlesine değil; üretim, çalışma ve israftan kaçınma kararına bağlar.", "question": "Buna göre 4. madde, kalkınma ihtiyacını aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilendirir?", "choices": ["Kullanılan eşyayı mümkün olduğunca ülkede üretmek", "Yalnız yeni açılan fabrika sayısının her yıl artırılması", "Kişisel tüketim miktarının tek gelişmişlik ölçüsü sayılması", "Tören övgüsünün üretim kararı yerine yazılması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; dördüncü madde kullanılan malların ülke içinde yetiştirilmesini amaçlar.", "Madde fabrika sayısı hedefi yazmaz; üretme ve israftan kaçınma kararını verir.", "Tüketim miktarı gelişmişlik ölçüsü olarak maddede yoktur.", "Madde övgü değil; üretim, çalışma ve israf kararıdır."], "explanation": "4. madde, halkın kullandığı eşyayı elinden geldiğince kendisinin yetiştirmesini söyler. Bu, kongre ihtiyacını yerli üretim kararına bağlar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q005", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0f72a173f7493a181de5c607588c134c39aa6992b436433576dc4ebee3602458", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q006", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f02", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Üç israf alanını metinden seçmek ve ilkeyi övgü sanmamak gerekir.", "context": "Türkiye İktisat Kongresi 4 Mart 1923'te Misak-ı İktisadi kararlarını kabul etti. Kısa aktarılan 4. madde şöyledir: Türkiye halkı, kullandığı eşyayı elinden geldiğince kendisi yetiştirir. Çok çalışır; zamanda, servette ve ithalatta israftan kaçar. Millî üretimi sağlamak için gerektiğinde gece gündüz çalışmak ilkedir. Madde, kalkınma ihtiyacını bir kutlama cümlesine değil; üretim, çalışma ve israftan kaçınma kararına bağlar.", "question": "Bu metinde “israftan kaçınma” ifadesi aşağıdakilerden hangisinin parçası olarak yer alır?", "choices": ["Yalnız kişisel eşya sayısını gizlemek için konmuş bir yasak", "Zaman, servet ve ithalatta kaynakları koruma ilkesi", "Üretim kararının yerine geçen bir övgü cümlesi", "Her teknolojinin aynı etkiyi doğuracağını söyleyen kural"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Madde israfı gizleme olarak değil, kaynak koruma olarak yazar.", "Doğru; madde zaman, servet ve ithalatta israftan kaçınmayı üretim ilkesiyle birlikte anar.", "İfade karar metnindedir; övgü cümlesi değildir.", "Madde teknolojilerin etkisini eşitlemez; çalışma ve üretim ilkesini koyar."], "explanation": "Madde, çok çalışmayı ve zamanda, servette, ithalatta israftan kaçınmayı millî üretim ilkesiyle birlikte sayar. Bu bir yasak listesi veya övgü değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q006", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "954168c78c65346acd9ec9f242b34997b37cc4db4fdb9059d84fdec716f0b7d5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q007", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f02", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Amaç cümlesini sonuç sayımından ayırmak ve madde kapsamını daraltan çeldiricileri elemek gerekir.", "context": "Türkiye İktisat Kongresi 4 Mart 1923'te Misak-ı İktisadi kararlarını kabul etti. Kısa aktarılan 4. madde şöyledir: Türkiye halkı, kullandığı eşyayı elinden geldiğince kendisi yetiştirir. Çok çalışır; zamanda, servette ve ithalatta israftan kaçar. Millî üretimi sağlamak için gerektiğinde gece gündüz çalışmak ilkedir. Madde, kalkınma ihtiyacını bir kutlama cümlesine değil; üretim, çalışma ve israftan kaçınma kararına bağlar.", "question": "Buna göre 4. maddeyi yalnızca fabrika sayısıyla ilgili sanan bir yorumun eksik kalmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Çünkü madde yalnızca çay bahçelerinin sayısını yazmıştır.", "Çünkü madde kâğıt fabrikasının açılış gününü tarihler.", "Çünkü üretim, çalışma ve israfı birlikte ele alır.", "Çünkü madde kişisel tüketim miktarını tek kanıt sayar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Madde çay bahçesi saymaz; yerli üretim ilkesini koyar.", "Kâğıt fabrikasının açılışı bu metinde yoktur.", "Doğru; karar metni somut ilkeler içerir; yalnız kutlama ifadesi değildir.", "Madde tüketim miktarını gelişmişlik kanıtı yapmaz."], "explanation": "Eksik yorum, kalkınmayı fabrika sayısına indirger. Madde ise kullanılan eşyayı yetiştirmeyi, çalışmayı ve israftan kaçınmayı birlikte ilke yapar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q007", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bbab65a06dc075d81c0c5ee2d85b6d90cb436f82475c486521947af637493ad3", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q008", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f02", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Amaç-sonuç ayrımı ve metinde olmayan “o gün bitti” çıkarımını reddetmek birlikte istenir.", "context": "Türkiye İktisat Kongresi 4 Mart 1923'te Misak-ı İktisadi kararlarını kabul etti. Kısa aktarılan 4. madde şöyledir: Türkiye halkı, kullandığı eşyayı elinden geldiğince kendisi yetiştirir. Çok çalışır; zamanda, servette ve ithalatta israftan kaçar. Millî üretimi sağlamak için gerektiğinde gece gündüz çalışmak ilkedir. Madde, kalkınma ihtiyacını bir kutlama cümlesine değil; üretim, çalışma ve israftan kaçınma kararına bağlar.", "question": "Metne göre 4. maddenin hedefi ve bu hedefin gerçekleşmesi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Madde kabul edilince bütün eşya ihtiyacı o gün bitmiştir.", "Gece gündüz çalışma ilkesi, fabrika sayısının kendisidir.", "İsraftan kaçınma, övgü cümlesinin yeni adıdır.", "Amaç yerli üretimdir; sonuç için ayrıca kanıt gerekir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kabul, amacı belirtir; ihtiyacın o gün bittiği sonucu metinde yoktur.", "Çalışma ilkesi bir amaçtır; fabrika sayısı sonraki bir sonuç olabilir.", "İsraftan kaçınma karar metnindedir; övgüye indirgenemez.", "Doğru; madde hedefi belirtir, gerçekleşmiş üretim miktarını veya sonraki girişimi tek başına kanıtlamaz."], "explanation": "Dördüncü madde ülke içindeki üretimi geliştirmeyi amaçlar. Amaç ifadesinden üretimin gerçekleştiği sonucu çıkarılamaz; uygulama sonucunu gösteren ayrı bir kayıt gerekir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q008", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6e298cf7385ce5ac7276e5396355b314b9269980cbca6b9a88aaf513035f24f2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q009", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f03", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Üç kayıt arasından kanıt olanı seçmek ve övgüyü elemek gerekir; iki kayıt birlikte yorumlanır.", "question": "Bir sınıf panosunda üç kayıt yan yanadır. Birinci kayıt, savaş sonrasında birçok iş yerinin kapandığını ve temel eşyanın önemli bölümünün dışarıdan geldiğini söyler. İkinci kayıt, 4 Mart 1923 tarihli Misak-ı İktisadi'nin 4. maddesinden “kullandığı eşyayı elinden geldiğince kendisi yetiştirir” cümlesini aktarır. Üçüncü kayıt, bir tören konuşmasındaki “büyük başarı” övgüsüdür; tarih, karar veya üretim bilgisi içermez. Pano, kalkınma hamlesinin gerekçesini bu kayıtlardan ayırmayı ister.\n\nPanodaki kayıtlardan kalkınma hamlesinin gerekçesini hangisi destekler?", "choices": ["Kapanan iş yerleri ve yerli üretim kararı", "Yalnız üçüncü kayıttaki “büyük başarı” övgüsü", "Delege sayısının kişisel tüketimden büyük olması", "Övgü kaydının tarih içermemesi, onu kanıt yapar"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ihtiyacı gösteren kayıt ile bu ihtiyaca yönelik karar birlikte okunur.", "Övgü kaydı tarih ve karar içermez; gerekçe yerine geçmez.", "Panoda delege sayısı ile tüketim karşılaştırması yoktur.", "Tarih içermemek bir kaydı kanıt yapmaz; kanıt karar ve ihtiyaç cümlesidir."], "explanation": "Gerekçe, savaş sonrası kapanan iş yerleri ile 4. maddedeki yerli üretim cümlesinin birlikte okunmasıdır. Övgü kaydı bu ilişkiyi kurmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q009", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6330902d78dd069fb0bed178629f0f2fbb1411e3572648306fe06ef02b278872", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q010", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f03", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 4, "difficultyReason": "Kanıt ölçütünü metinden çıkarmak ve övgüyü gerekçe sanan yanılgıyı elemek üst düzey ayırma ister.", "question": "Bir sınıf panosunda üç kayıt yan yanadır. Birinci kayıt, savaş sonrasında birçok iş yerinin kapandığını ve temel eşyanın önemli bölümünün dışarıdan geldiğini söyler. İkinci kayıt, 4 Mart 1923 tarihli Misak-ı İktisadi'nin 4. maddesinden “kullandığı eşyayı elinden geldiğince kendisi yetiştirir” cümlesini aktarır. Üçüncü kayıt, bir tören konuşmasındaki “büyük başarı” övgüsüdür; tarih, karar veya üretim bilgisi içermez. Pano, kalkınma hamlesinin gerekçesini bu kayıtlardan ayırmayı ister.\n\nPanoya göre övgü kaydının gerekçe sayılmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Çünkü övgü, fabrika sayısını otomatik olarak artırır.", "Çünkü övgüde tarih, karar veya üretim bilgisi yoktur.", "Çünkü her övgü, teknolojinin etkisini aynı yapar.", "Çünkü övgü, kişisel tüketimi tek gelişmişlik ölçüsü sayar."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Övgünün fabrika sayısını artırması panoda yazmaz.", "Doğru; metin üçüncü kaydı tarih, karar ve üretim bilgisi taşımadığı için kanıttan ayırır.", "Pano teknolojilerin etkisini eşitlemez; kaydın kanıt olmadığını söyler.", "Övgü kaydı tüketim ölçüsü tanımlamaz."], "explanation": "Üçüncü kayıt yalnızca “büyük başarı” der. Tarih, karar veya üretim bilgisi olmadığı için kalkınma gerekçesi sayılmaz. Kanıt, ihtiyaç ve madde cümlesindedir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q010", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "51387d8e1a2ba46c697b7e0502b9f5bf944129397eb297efc148d62d9e3fea93", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q011", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f04", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Yıl etiketini olay adıyla eşlemek yeterlidir; komşu yıllar yakın çeldiricidir.", "question": "Seçilmiş kalkınma girişimleri yatay zaman şeridinde gösterilir. 17 Şubat 1923'te Türkiye İktisat Kongresi toplanır. 1924'te Rize yöresinde çay tarımını özendiren kanun çıkar. 1925'te tarım ürünlerinden alınan aşar vergisi kaldırılır. 6 Kasım 1936'da İzmit kâğıt fabrikası açılır. 1961'de Eskişehir'de Devrim prototipleri üretilir. Şerit, olayları yıl sırasıyla koyar; bir olayın etkisini diğeriyle aynı saymaz.\n\nZaman şeridine göre 1925 yılındaki girişim aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Türkiye İktisat Kongresi'nin İzmir'de toplanması", "Rize yöresinde çay tarımını özendiren kanun", "Köylünün ödediği aşar vergisinin kaldırılması", "İzmit kâğıt fabrikasının törenle açılması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kongre şeritte 17 Şubat 1923 tarihindedir.", "Çay kanunu şeritte 1924 yılındadır.", "Doğru; şerit 1925 etiketini aşar vergisinin kaldırılmasına bağlar.", "Kâğıt fabrikasının açılışı şeritte 6 Kasım 1936'dadır."], "explanation": "Şeritte 1925 etiketi aşar vergisinin kaldırılmasına aittir. Kongre 1923, çay kanunu 1924, kâğıt fabrikası 1936'dır.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t18.alt.tl.sanayi", "captionKey": "s7-t18.cap.tl.sanayi", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "e1", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t18.ev.kongre.label", "dateKey": "s7-t18.ev.kongre.date", "color": "muted"}, {"id": "e2", "position": 0.25, "labelKey": "s7-t18.ev.cay.label", "dateKey": "s7-t18.ev.cay.date", "color": "muted"}, {"id": "e3", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t18.ev.zumre.label", "dateKey": "s7-t18.ev.zumre.date", "color": "accent"}, {"id": "e4", "position": 0.75, "labelKey": "s7-t18.ev.kagit.label", "dateKey": "s7-t18.ev.kagit.date", "color": "muted"}, {"id": "e5", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t18.ev.devrim.label", "dateKey": "s7-t18.ev.devrim.date", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q011", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7776b992f85ce52bce4f207c1dd5eb8e276f768777f057807684f63f70ac678c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q012", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f04", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Tarih-olay eşlemesi istenir; aynı şeritteki dört yıl yakın çeldirici üretir.", "question": "Seçilmiş kalkınma girişimleri yatay zaman şeridinde gösterilir. 17 Şubat 1923'te Türkiye İktisat Kongresi toplanır. 1924'te Rize yöresinde çay tarımını özendiren kanun çıkar. 1925'te tarım ürünlerinden alınan aşar vergisi kaldırılır. 6 Kasım 1936'da İzmit kâğıt fabrikası açılır. 1961'de Eskişehir'de Devrim prototipleri üretilir. Şerit, olayları yıl sırasıyla koyar; bir olayın etkisini diğeriyle aynı saymaz.\n\nZaman şeridine göre 6 Kasım 1936 tarihinde gerçekleşen olay aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Devrim prototiplerinin Eskişehir'de üretilmesi", "Misak-ı İktisadi'nin kabulü", "Çay tarımını özendiren kanunun çıkarılması", "İzmit kâğıt fabrikasının açılması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Devrim prototipleri şeritte 1961 yılındadır.", "Bu karar 1923'tedir ve şeritte 6 Kasım 1936 etiketine bağlanmaz.", "Çay kanunu 1924 etiketindedir.", "Doğru; 6 Kasım 1936 etiketi İzmit kâğıt fabrikasının açılmasına aittir."], "explanation": "Şerit, 6 Kasım 1936 tarihini İzmit kâğıt fabrikasının açılmasıyla eşler. Diğer olayların tarihleri farklıdır.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t18.alt.tl.sanayi", "captionKey": "s7-t18.cap.tl.sanayi", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "e1", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t18.ev.kongre.label", "dateKey": "s7-t18.ev.kongre.date", "color": "muted"}, {"id": "e2", "position": 0.25, "labelKey": "s7-t18.ev.cay.label", "dateKey": "s7-t18.ev.cay.date", "color": "muted"}, {"id": "e3", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t18.ev.zumre.label", "dateKey": "s7-t18.ev.zumre.date", "color": "muted"}, {"id": "e4", "position": 0.75, "labelKey": "s7-t18.ev.kagit.label", "dateKey": "s7-t18.ev.kagit.date", "color": "accent"}, {"id": "e5", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t18.ev.devrim.label", "dateKey": "s7-t18.ev.devrim.date", "color": "muted"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q012", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6ebc4814b89448a1f310fa3ceeeb4c59fc86cd481e2f86c78081fa6121dc8c2a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q013", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f04", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki olayı konumundan sıralamak ve ters sırayı eleyen üç çeldiriciyi okumak gerekir.", "question": "Seçilmiş kalkınma girişimleri yatay zaman şeridinde gösterilir. 17 Şubat 1923'te Türkiye İktisat Kongresi toplanır. 1924'te Rize yöresinde çay tarımını özendiren kanun çıkar. 1925'te tarım ürünlerinden alınan aşar vergisi kaldırılır. 6 Kasım 1936'da İzmit kâğıt fabrikası açılır. 1961'de Eskişehir'de Devrim prototipleri üretilir. Şerit, olayları yıl sırasıyla koyar; bir olayın etkisini diğeriyle aynı saymaz.\n\nŞeritteki sıraya göre hangi ifade doğrudur?", "choices": ["Kongre, kâğıt fabrikasının açılmasından öncedir.", "Devrim prototipleri, kongreden önce üretilmiştir.", "Kâğıt fabrikası, 1924 çay kanunundan önce açılmıştır.", "Aşar vergisinin kaldırılması, kâğıt fabrikasının açılışından sonradır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kongre 1923, kâğıt fabrikasının açılışı 1936'dır; şerit bu sırayı gösterir.", "Devrim 1961'dedir; kongreden sonra gelir.", "Çay kanunu 1924, kâğıt fabrikası 1936'dır.", "Aşar vergisi 1925'te kaldırılmış, kâğıt fabrikası 1936'da açılmıştır."], "explanation": "Konumlar tarihle orantılıdır. 1923'teki kongre, 1936'daki kâğıt fabrikasından önce gelir. Diğer sıralar şeritle çelişir.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t18.alt.tl.sanayi", "captionKey": "s7-t18.cap.tl.sanayi", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "e1", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t18.ev.kongre.label", "dateKey": "s7-t18.ev.kongre.date", "color": "accent"}, {"id": "e2", "position": 0.25, "labelKey": "s7-t18.ev.cay.label", "dateKey": "s7-t18.ev.cay.date", "color": "accent"}, {"id": "e3", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t18.ev.zumre.label", "dateKey": "s7-t18.ev.zumre.date", "color": "accent"}, {"id": "e4", "position": 0.75, "labelKey": "s7-t18.ev.kagit.label", "dateKey": "s7-t18.ev.kagit.date", "color": "accent"}, {"id": "e5", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t18.ev.devrim.label", "dateKey": "s7-t18.ev.devrim.date", "color": "accent"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q013", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0bd5655f2baffbd3822c29990418d51c3fda28aa958074c603533ef4a0c9a54f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q014", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f04", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Etiketin konusunu ihtiyaçla eşlemek ve şeritte olmayan kapanma iddiasını elemek gerekir.", "question": "Seçilmiş kalkınma girişimleri yatay zaman şeridinde gösterilir. 17 Şubat 1923'te Türkiye İktisat Kongresi toplanır. 1924'te Rize yöresinde çay tarımını özendiren kanun çıkar. 1925'te tarım ürünlerinden alınan aşar vergisi kaldırılır. 6 Kasım 1936'da İzmit kâğıt fabrikası açılır. 1961'de Eskişehir'de Devrim prototipleri üretilir. Şerit, olayları yıl sırasıyla koyar; bir olayın etkisini diğeriyle aynı saymaz.\n\nZaman şeridine göre Devrim prototiplerinin üretilmesi aşağıdaki ihtiyaçlardan hangisiyle ilişkilendirilebilir?", "choices": ["Yalnız tören övgüsünü bir üretim kaydı sayma ihtiyacı", "Ülkede binek araç üretimini deneme ihtiyacı", "Çay kanununun aynı yıl yeniden yazılması ihtiyacı", "Kâğıt fabrikasının 1923'te kapanması ihtiyacı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Övgü, şeritteki 1961 olayının gerekçesi olarak yazılmaz.", "Doğru; çizelgedeki Devrim prototipleri araç üretimi denemesine ilişkindir.", "Çay kanunu 1924'tedir; 1961 olayı onu yeniden yazmaz.", "Kâğıt fabrikası 1936'da açılmıştır; 1923'te kapanması şeritte yoktur."], "explanation": "Şerit 1961'i Devrim prototiplerinin üretilmesi olarak etiketler. Bu, binek araç üretiminin ülkede denendiğini gösterir. Övgü veya başka yılın olayı bu etiketin yerine geçmez.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t18.alt.tl.sanayi", "captionKey": "s7-t18.cap.tl.sanayi", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "e1", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t18.ev.kongre.label", "dateKey": "s7-t18.ev.kongre.date", "color": "muted"}, {"id": "e2", "position": 0.25, "labelKey": "s7-t18.ev.cay.label", "dateKey": "s7-t18.ev.cay.date", "color": "muted"}, {"id": "e3", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t18.ev.zumre.label", "dateKey": "s7-t18.ev.zumre.date", "color": "muted"}, {"id": "e4", "position": 0.75, "labelKey": "s7-t18.ev.kagit.label", "dateKey": "s7-t18.ev.kagit.date", "color": "muted"}, {"id": "e5", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t18.ev.devrim.label", "dateKey": "s7-t18.ev.devrim.date", "color": "accent"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q014", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8b277ba2f49ffe43e2b14d80571a8082057066014d8348bbdf29a5c158d52fdd", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q015", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f04", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Şeridin sınırını görmek ve genelleyici “her zaman aynı etki” çıkarımını reddetmek gerekir.", "question": "Seçilmiş kalkınma girişimleri yatay zaman şeridinde gösterilir. 17 Şubat 1923'te Türkiye İktisat Kongresi toplanır. 1924'te Rize yöresinde çay tarımını özendiren kanun çıkar. 1925'te tarım ürünlerinden alınan aşar vergisi kaldırılır. 6 Kasım 1936'da İzmit kâğıt fabrikası açılır. 1961'de Eskişehir'de Devrim prototipleri üretilir. Şerit, olayları yıl sırasıyla koyar; bir olayın etkisini diğeriyle aynı saymaz.\n\nZaman şeridindeki bilgilere göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?", "choices": ["Beş olay, bütün üretimin aynı yılda bittiğini kanıtlar.", "Her olay aynı toplumsal etkiyi doğurmuştur.", "Farklı yıllardaki girişimler farklı ihtiyaçlara yönelir.", "Övgü cümlesi olmayan olay, şeride yazılamaz."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Şerit bitiş değil, seçilmiş girişimlerin yılını gösterir.", "Şerit etkiyi ölçmez; her olayın etkisini aynı saymak metne aykırıdır.", "Doğru; çizelge aynı yılda gerçekleşmeyen tarım, sanayi ve araç denemesi girişimlerini gösterir.", "Şerit övgüye göre değil, tarihli girişimlere göre kurulmuştur."], "explanation": "Olaylar 1923, 1924, 1925, 1936 ve 1961'e yayılır. Konuları da farklıdır. Bu, girişimlerin tek yılda bitmediğini ve aynı etkiyi taşımadığını gösterir.", "figure": {"kind": "timeline", "altTextKey": "s7-t18.alt.tl.sanayi", "captionKey": "s7-t18.cap.tl.sanayi", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "e1", "position": 0.0, "labelKey": "s7-t18.ev.kongre.label", "dateKey": "s7-t18.ev.kongre.date", "color": "accent"}, {"id": "e2", "position": 0.25, "labelKey": "s7-t18.ev.cay.label", "dateKey": "s7-t18.ev.cay.date", "color": "accent"}, {"id": "e3", "position": 0.5, "labelKey": "s7-t18.ev.zumre.label", "dateKey": "s7-t18.ev.zumre.date", "color": "accent"}, {"id": "e4", "position": 0.75, "labelKey": "s7-t18.ev.kagit.label", "dateKey": "s7-t18.ev.kagit.date", "color": "accent"}, {"id": "e5", "position": 1.0, "labelKey": "s7-t18.ev.devrim.label", "dateKey": "s7-t18.ev.devrim.date", "color": "accent"}], "notToScale": true}, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q015", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "43ddf691ebc79837b266c995cdf9d862cc82f0455eb8348343e9c83304e3927c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q016", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f03", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Aynı panoda övgü ile karar cümlesini ayırmak ve nedeni iki kayıttan kurmak gerekir.", "question": "Bir sınıf panosunda üç kayıt yan yanadır. Birinci kayıt, savaş sonrasında birçok iş yerinin kapandığını ve temel eşyanın önemli bölümünün dışarıdan geldiğini söyler. İkinci kayıt, 4 Mart 1923 tarihli Misak-ı İktisadi'nin 4. maddesinden “kullandığı eşyayı elinden geldiğince kendisi yetiştirir” cümlesini aktarır. Üçüncü kayıt, bir tören konuşmasındaki “büyük başarı” övgüsüdür; tarih, karar veya üretim bilgisi içermez. Pano, kalkınma hamlesinin gerekçesini bu kayıtlardan ayırmayı ister.\n\nPanoya göre ikinci kayıttaki madde cümlesinin, birinci kayıtta anlatılan duruma karşı taşıdığı amaç aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Dışarıdan gelen eşyayı daha ucuza almak", "Kapanan iş yerlerinin sayısını kayda geçirmek", "Kalkınmayı tören konuşmalarıyla övmek", "Temel eşyada dışa bağımlılığı azaltmak"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Madde cümlesi eşyanın dışarıdan daha ucuza alınmasını değil, ülke içinde yetiştirilmesini ister.", "Kapanan iş yerlerini bildiren birinci kayıttır; madde cümlesi kayıt tutmayı amaçlamaz.", "Övgü üçüncü kayıttadır; madde cümlesi üretime yönelik bir karardır.", "Doğru; birinci kayıt temel eşyanın önemli bölümünün dışarıdan geldiğini söyler, madde cümlesi de eşyanın ülke içinde yetiştirilmesini ister."], "explanation": "Birinci kayıt sorunu gösterir: Temel eşyanın önemli bölümü dışarıdan gelmektedir. İkinci kayıttaki madde, kullanılan eşyanın elden geldiğince ülke içinde yetiştirilmesini ister. Bu, dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik bir amaçtır; övgü ve kayıt tutma bu amaçla ilgili değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q016", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "eae9f6facf1a9072fa6569e21ec65df339789feedcb0ff0d2eeebcd468dec43c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q017", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f03", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 4, "difficultyReason": "Dışarıda kalan yorumu seçmek ters soru biçimidir; üç doğru işlem çeldiricidir.", "question": "Bir sınıf panosunda üç kayıt yan yanadır. Birinci kayıt, savaş sonrasında birçok iş yerinin kapandığını ve temel eşyanın önemli bölümünün dışarıdan geldiğini söyler. İkinci kayıt, 4 Mart 1923 tarihli Misak-ı İktisadi'nin 4. maddesinden “kullandığı eşyayı elinden geldiğince kendisi yetiştirir” cümlesini aktarır. Üçüncü kayıt, bir tören konuşmasındaki “büyük başarı” övgüsüdür; tarih, karar veya üretim bilgisi içermez. Pano, kalkınma hamlesinin gerekçesini bu kayıtlardan ayırmayı ister.\n\nBu bilgilere göre pano, amaç ile sonucu birbirine karıştıran bir yorum olarak aşağıdakilerden hangisini dışarıda bırakır?", "choices": ["Övgüyle üretim ihtiyacının bittiğini söyleyen yorumu", "İhtiyaç kaydı ile madde cümlesini ayrı ayrı okuyan yorumu", "Karar cümlesini gerekçe diye etiketleyen yorumu", "Övgüyü kanıt sütununa yazmayan yorumu"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; övgü üretim bilgisi taşımaz, bu yüzden ihtiyacın bittiği sonucunu desteklemez.", "İki kanıt kaydını ayırmak panonun istediği işlemdir.", "Karar cümlesini gerekçe saymak panoyla uyumludur.", "Övgüyü kanıt saymamak panonun ayrımıyla uyumludur."], "explanation": "Pano, övgünün üretim bilgisi taşımadığını söyler. Bu yüzden övgü söylenince ihtiyacın bittiği yorumu dışarıda kalır. Kanıt kayıtlarını ayırmak ise istenen işlemdir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q017", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e949ff3671fe400fe057e527a1d00af7a17990b69a241ff687e813d2a22ddbfb", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q018", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f05", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Amaç cümlesini metinden seçmek yeterlidir; komşu ürün adları çeldiricidir.", "question": "1930'ların ortasında gazete, defter ve resmî yazışma için kullanılan kâğıdın önemli bölümü dışarıdan geliyordu. Mehmet Ali Kağıtçı'nın yürüttüğü hazırlıklarla İzmit'te bir kâğıt fabrikası kuruldu ve 6 Kasım 1936'da açıldı. Girişimin yazılan amacı, tüketilen kâğıdı ülke içinde üretmekti. Açılış, bütün kâğıt ihtiyacının o gün bittiğini göstermez. Yerli üretim kapasitesinin başladığını ve bu alanda beceri birikiminin oluşacağını gösterir.\n\nİzmit kâğıt fabrikasının açılış gerekçesi metne göre nedir?", "choices": ["Kişisel tüketim miktarını tek gelişmişlik ölçüsü yapmak", "Tüketilen kâğıdı ülke içinde üretmek", "Tören övgüsünü üretim kaydı yerine koymak", "Çay tarımını aynı fabrikada başlatmak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin tüketim miktarını ölçüt yapmaz; kâğıt üretimini amaçlar.", "Doğru; metin, girişimin yazılan amacını tüketilen kâğıdı ülkede üretmek olarak verir.", "Övgü, metindeki gerekçe değildir.", "Metin çay tarımını bu fabrikaya bağlamaz."], "explanation": "Metin, kâğıdın önemli bölümünün dışarıdan geldiğini ve fabrikanın amacının bu kâğıdı ülke içinde üretmek olduğunu yazar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q018", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c7c206456a17d782d4f73a9b9e464f13f450d0df0d7fb9304699403932673de7", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q019", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f05", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Amaç ile tamamlanmış sonuç ayrımı ve metindeki sınır cümlesini görmek gerekir.", "question": "1930'ların ortasında gazete, defter ve resmî yazışma için kullanılan kâğıdın önemli bölümü dışarıdan geliyordu. Mehmet Ali Kağıtçı'nın yürüttüğü hazırlıklarla İzmit'te bir kâğıt fabrikası kuruldu ve 6 Kasım 1936'da açıldı. Girişimin yazılan amacı, tüketilen kâğıdı ülke içinde üretmekti. Açılış, bütün kâğıt ihtiyacının o gün bittiğini göstermez. Yerli üretim kapasitesinin başladığını ve bu alanda beceri birikiminin oluşacağını gösterir.\n\nMetne göre fabrika üretime başladığında bütün kâğıt ihtiyacının bittiği sonucunu çıkarmanın yanlış olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Çünkü fabrika 1923'te kapanmıştır.", "Çünkü metin kâğıdı tarım ürünü sayar.", "Çünkü açılış, kapasitenin başlangıcını gösterir.", "Çünkü övgü cümlesi fabrikanın tek kanıtıdır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metin kapanma değil, 6 Kasım 1936 açılışını yazar.", "Kâğıt bu metinde sanayi ürünüdür.", "Doğru; metin açılışın üretim kapasitesinin başlangıcı olduğunu belirtir, bütün ihtiyacın karşılandığını değil.", "Metin övgüyü kanıt yapmaz; amaç ve açılış kaydını kullanır."], "explanation": "Metin, açılışın bütün kâğıt ihtiyacını o gün bitirmediğini açıkça söyler. Sonuç, yerli kapasitenin ve beceri birikiminin başlamasıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q019", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "65121324ed0572608c71ed7d7385a784254979a9c2638ca45cb5fef39c7d4241", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q020", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f05", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "İhtiyaç ile tarih kaydını birlikte seçmek ve övgüyü elemek aynı soruda istenir.", "question": "1930'ların ortasında gazete, defter ve resmî yazışma için kullanılan kâğıdın önemli bölümü dışarıdan geliyordu. Mehmet Ali Kağıtçı'nın yürüttüğü hazırlıklarla İzmit'te bir kâğıt fabrikası kuruldu ve 6 Kasım 1936'da açıldı. Girişimin yazılan amacı, tüketilen kâğıdı ülke içinde üretmekti. Açılış, bütün kâğıt ihtiyacının o gün bittiğini göstermez. Yerli üretim kapasitesinin başladığını ve bu alanda beceri birikiminin oluşacağını gösterir.\n\nBu metinde İzmit'teki girişime ilişkin kanıt olarak kullanılabilecek bilgi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["“Medeniyet hamlesi çok büyüktür” diyen törensel övgü", "Fabrika sayısının her sorunu aynı yolla çözeceği iddiası", "Kişisel defter tüketiminin tek başına refah ölçüsü olması", "Dışarıdan gelen kâğıt ve 6 Kasım 1936 açılış kaydı"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Törensel övgü, metindeki kanıtların yerine geçmez.", "Metin her sorunun aynı yolla çözüldüğünü yazmaz.", "Kişisel tüketim miktarı bu girişimin kanıtı değildir.", "Doğru; dışa bağımlı kâğıt ihtiyacı ve açılış tarihi birlikte kanıt olur."], "explanation": "Kanıt, kâğıdın önemli bölümünün dışarıdan gelmesi ve fabrikanın 6 Kasım 1936'da açılmasıdır. Övgü ve genelleyici etki iddiası bu kaydın yerine geçmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q020", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d569818fcfb28b8dbbc34c744e194780104c0a784fcdb1835ddf9777afe838f4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q021", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f05", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Süreç ile sonucu ayırmak ve ikisini övgüde birleştiren çeldiriciyi elemek gerekir.", "question": "1930'ların ortasında gazete, defter ve resmî yazışma için kullanılan kâğıdın önemli bölümü dışarıdan geliyordu. Mehmet Ali Kağıtçı'nın yürüttüğü hazırlıklarla İzmit'te bir kâğıt fabrikası kuruldu ve 6 Kasım 1936'da açıldı. Girişimin yazılan amacı, tüketilen kâğıdı ülke içinde üretmekti. Açılış, bütün kâğıt ihtiyacının o gün bittiğini göstermez. Yerli üretim kapasitesinin başladığını ve bu alanda beceri birikiminin oluşacağını gösterir.\n\nMetne göre Mehmet Ali Kağıtçı'nın yürüttüğü hazırlıklar ile fabrikanın açılış günü arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisiyle doğru açıklanır?", "choices": ["Hazırlık çalışmadır; açılış üretim başlangıcıdır.", "Hazırlık, açılışın övgü cümlesidir; ikisi aynı kanıttır.", "Açılış, hazırlıktan önce biten kişisel tüketim ölçümüdür.", "İkisi de fabrika sayısını ülkenin tek kalkınma ölçüsü yapar."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; planlama ve hazırlık ile üretimin başlamasını gösteren kayıt ayrı aşamalardır.", "Hazırlık övgü değildir; üretim kuruluşunun çalışmasıdır.", "Açılış tüketim ölçümü değildir ve hazırlıktan sonra gelir.", "Metin kalkınmayı fabrika sayısına indirgemez."], "explanation": "Hazırlık, kâğıdı ülkede üretme amacına giden çalışmadır. 6 Kasım 1936 açılışı bu çalışmanın üretime dönüştüğü kayıttır. İkisi aynı şey değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q021", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "27458b7a34a95e98c92e67dd217bdc6c573c9289e22cb0b679fd6915606ca54f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q022", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f06", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Tarım girişiminin nedenini sanayi örneğinden ayırmak ve metindeki amaç cümlesini seçmek gerekir.", "question": "Doğu Karadeniz'in iklimi çay tarımına elverişli bulunmuştu. 1924'te Rize ve çevresinde çay üretimini özendiren bir kanun çıkarıldı. Zihni Derin, bölgede fidanlık çalışmaları yürüttü ve üreticiyi çaya yönlendirecek düzenlemelerin hazırlanmasında rol aldı. Amaç, dışarıdan alınan bir tüketim maddesini uygun toprakta yerli üretime dönüştürmekti. Üreticilere fidan sağlandı, denemeler yapıldı ve tarım bilgisi paylaşıldı.\n\nÇay çalışmalarının gerekçesi metne göre hangisidir?", "choices": ["Çayın her teknolojiden aynı toplumsal etkiyi doğurması", "Uygun iklimde dışarıdan alınan ürünü yerelde yetiştirmek", "1924 kanununun bir tören övgüsü olarak okunması", "Tek bir yılın ürününün bütün ihtiyacı bitirmesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin çayı teknoloji etkisiyle eşitlemez.", "Doğru; amaç, dışarıdan alınan tüketim maddesini uygun toprakta yerli üretime dönüştürmektir.", "Kanun övgü değil, üretimi özendiren düzenlemedir.", "Kayıt farklı çalışmalar gösterir; tek yılda tüm ihtiyacın karşılandığını kanıtlamaz."], "explanation": "Metin, Doğu Karadeniz iklimini elverişli bulur ve amacı dışarıdan alınan ürünü yerelde yetiştirmek olarak yazar. Tek yıl ve övgü bu gerekçenin yerine geçmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q022", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "907d8e29237e188b311108e87cc934be29bd89ab809886e66d84c3185461012e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q023", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f06", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Kanunun işlevini metinden çıkarmak ve bitiş iddiasını elemek gerekir.", "question": "Doğu Karadeniz'in iklimi çay tarımına elverişli bulunmuştu. 1924'te Rize ve çevresinde çay üretimini özendiren bir kanun çıkarıldı. Zihni Derin, bölgede fidanlık çalışmaları yürüttü ve üreticiyi çaya yönlendirecek düzenlemelerin hazırlanmasında rol aldı. Amaç, dışarıdan alınan bir tüketim maddesini uygun toprakta yerli üretime dönüştürmekti. Üreticilere fidan sağlandı, denemeler yapıldı ve tarım bilgisi paylaşıldı.\n\n1924 kanunu bu metinde neyi gösterir?", "choices": ["Çay üretiminin o yıl bütün ülkede bittiğini", "Kişisel çay tüketiminin refah ölçüsü sayıldığını", "Üretimi özendiren bir düzenleme ihtiyacını", "Övgü cümlesinin kanıt yerine geçtiğini"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metin üretimin o yıl bittiğini yazmaz; yaygınlaşmanın sürdüğünü söyler.", "Tüketim miktarı metinde ölçüt değildir.", "Doğru; kanun, Rize ve çevresinde çay üretimini özendiren düzenleme olarak verilir.", "Metin kanunu övgü değil, düzenleme diye anar."], "explanation": "1924 kanunu, elverişli bulunan bölgede çay üretimini özendirir. Bu bir bitiş duyurusu değil, üretimi başlatmaya yönelik düzenlemedir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q023", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "22a5a5c55e303e1f9535a1b98684177780c44a69aebbf8ab87b3350a167ce9bf", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q024", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f06", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 4, "difficultyReason": "Kişi rolünü amaç ve sonuç arasında konumlandırmak ve üç indirgemeyi elemek gerekir.", "question": "Doğu Karadeniz'in iklimi çay tarımına elverişli bulunmuştu. 1924'te Rize ve çevresinde çay üretimini özendiren bir kanun çıkarıldı. Zihni Derin, bölgede fidanlık çalışmaları yürüttü ve üreticiyi çaya yönlendirecek düzenlemelerin hazırlanmasında rol aldı. Amaç, dışarıdan alınan bir tüketim maddesini uygun toprakta yerli üretime dönüştürmekti. Üreticilere fidan sağlandı, denemeler yapıldı ve tarım bilgisi paylaşıldı.\n\nMetne göre Zihni Derin'in yürüttüğü çalışmalarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?", "choices": ["Fidanlık çalışması, çay ihtiyacının o gün bittiğini kanıtlar.", "Üreticiyi yönlendirmek, övgü cümlesinin başka adıdır.", "Tek kişi adı, bütün kalkınmanın fabrika sayısı olduğunu gösterir.", "Fidanlık ve düzenleme, üretime yönelik çalışmalardır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Fidanlık başlangıç çalışmasıdır; ihtiyacın bittiği sonucu metinde yoktur.", "Yönlendirme bir çalışmadır; övgü kaydı değildir.", "Kişi adı kalkınmayı fabrika sayısına indirgemez.", "Doğru; bu iki faaliyet yerli çay üretimini geliştirmek için yapılır."], "explanation": "Amaç yerli çay üretimidir. Zihni Derin'in fidanlık ve düzenleme çalışması bu amaca gider. Çalışma, ihtiyacın bittiği sonuç değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q024", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "14783f7530a543d6251f23c27319d686af00631a48cfca142528096c32814a47", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q025", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f06", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 5, "difficultyReason": "Metnin kendi sınırını ve süreç niteliğini ayırmak en üst yorum adımıdır; üç yanlış tür çeldiricidir.", "question": "Doğu Karadeniz'in iklimi çay tarımına elverişli bulunmuştu. 1924'te Rize ve çevresinde çay üretimini özendiren bir kanun çıkarıldı. Zihni Derin, bölgede fidanlık çalışmaları yürüttü ve üreticiyi çaya yönlendirecek düzenlemelerin hazırlanmasında rol aldı. Amaç, dışarıdan alınan bir tüketim maddesini uygun toprakta yerli üretime dönüştürmekti. Üreticilere fidan sağlandı, denemeler yapıldı ve tarım bilgisi paylaşıldı.\n\nBu metinden çay çalışmalarının tek yılda tamamlandığı sonucunun çıkarılamamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Teşvik, üretici ve tarım bilgisini birlikte gösterdiği için", "Çayı bir silah fabrikasının ürünü saydığı için", "1924 kanununun övgü cümlesi olduğunu yazdığı için", "İklimi kanıt değil, kişisel tüketim ölçüsü saydığı için"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kanun, fidanlık ve üreticiye sağlanan bilgi farklı çalışma unsurlarını gösterir; tek yılda tamamlandığına ilişkin veri bulunmaz.", "Metin çayı silah üretimiyle birleştirmez.", "Kanun övgü olarak değil, özendirme düzenlemesi olarak verilir.", "İklim elverişliliği bir gözlemdir; tüketim ölçüsü değildir."], "explanation": "Özendiren kanun, fidanlık çalışması ve üreticiye aktarılan bilgi birlikte yer alır. Bunlar üretimin geliştirilmesindeki farklı unsurlardır; kayıtta bütün sürecin ilk yılda bittiğini gösteren sonuç verisi yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q025", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bc6488dc70d814d4e7f49575bbbed0f2e8d9082d21cc0e33c60153eca1a996d9", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q026", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f07", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Gerekçe ile etki sayısını ayırmak yeterlidir; kayıt kısa ve temsilîdir.", "context": "Bir atölye kaydı şöyledir: Bir ilçede tarım aletlerinin tamiri için yurt dışından parça beklenmektedir. Yerel meslek lisesi ile küçük bir araştırma atölyesi, üç yıl boyunca yerli yedek parça denemesi yapar. Deneme sonunda iki parça üretilir, on iki öğrenci bu işte stajyer olur ve iki tamirci aynı yöntemi kendi dükkânında kullanmaya başlar. Kayıt, övgü cümlesi değil; ihtiyaç, deneme ve gözlenen etkiyi ayırır.", "question": "Kayda göre atölyedeki AR-GE çalışmasının gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Parça övgüsünü üretim kaydı yerine yazmak", "Dışarıdan beklenen yedek parça ihtiyacı", "On iki öğrencinin tüketim miktarını ölçmek", "Her tamir yönteminin aynı etkiyi doğurması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kayıt övgü değil, ihtiyaç ve deneme bilgisi taşır.", "Doğru; deneme, yurt dışından beklenen parçayı yerelde üretebilme ihtiyacına bağlanır.", "Öğrenci sayısı staj etkisidir; tüketim ölçümü yoktur.", "Kayıt her yöntemin aynı etkiyi doğurduğunu yazmaz."], "explanation": "Kayıt, tamirin yurt dışından parça beklediğini söyler. Deneme bu ihtiyaca yöneliktir. Staj ve dükkân kullanımı sonraki etkilerdir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q026", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c98930fec08570bf0c51a039f794fd857d2b93dc7ac40beaa7335b1d2985c780", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q027", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f07", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Kayıttaki üç etkiyi birlikte seçmek ve metinde olmayan ölçütleri elemek gerekir.", "context": "Bir atölye kaydı şöyledir: Bir ilçede tarım aletlerinin tamiri için yurt dışından parça beklenmektedir. Yerel meslek lisesi ile küçük bir araştırma atölyesi, üç yıl boyunca yerli yedek parça denemesi yapar. Deneme sonunda iki parça üretilir, on iki öğrenci bu işte stajyer olur ve iki tamirci aynı yöntemi kendi dükkânında kullanmaya başlar. Kayıt, övgü cümlesi değil; ihtiyaç, deneme ve gözlenen etkiyi ayırır.", "question": "Kayda göre deneme çalışmasının etkilediği unsurlar aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?", "choices": ["Yalnız kişisel tüketim miktarı ve tören övgüsü", "Yalnız fabrika binasının kat sayısı", "Stajyer, parça üretimi ve tamirci becerisi", "Yalnız komşu ilin iklim kaydı"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kayıt tüketim ve övgü ölçmez.", "Kat sayısı kayıtta yoktur.", "Doğru; kayıt öğrenci yetişmesi, üretilen parça ve bilginin tamircilere yayılmasını belirtir.", "İklim kaydı bu atölye metninde yoktur."], "explanation": "Gözlenen etkiler iki parçanın üretilmesi, on iki öğrencinin stajı ve iki tamircinin yöntemi kullanmasıdır. Bunlar beceri ve üretim unsurlarıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q027", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d3737907afb0b5b104cb3b0bdfcb99d9e8ccf0658b967e481efb9e6a167c3733", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q028", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f07", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Tekil etkiyi yayılma olarak okumak ve genelleyici etki çeldiricisini elemek gerekir.", "context": "Bir atölye kaydı şöyledir: Bir ilçede tarım aletlerinin tamiri için yurt dışından parça beklenmektedir. Yerel meslek lisesi ile küçük bir araştırma atölyesi, üç yıl boyunca yerli yedek parça denemesi yapar. Deneme sonunda iki parça üretilir, on iki öğrenci bu işte stajyer olur ve iki tamirci aynı yöntemi kendi dükkânında kullanmaya başlar. Kayıt, övgü cümlesi değil; ihtiyaç, deneme ve gözlenen etkiyi ayırır.", "question": "Buna göre iki tamircinin denenen yöntemi kullanmaya başlaması aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Bilginin tamir dükkânlarına yayılması", "İhtiyacın denemeden önce bitmiş olması", "Övgü cümlesinin kanıt yerine geçmesi", "Her teknolojinin aynı istihdamı doğurması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yöntemin atölye dışındaki tamircilerce kullanılması bilgi aktarımıdır.", "Kullanım, denemenin sonucudur; ihtiyaç denemeden önce bitmemiştir.", "Kayıt bu etkiyi övgüyle değil, gözlemle verir.", "Tek örnek, her teknolojinin aynı etkiyi doğurduğunu kanıtlamaz."], "explanation": "İki tamirci, denenen yöntemi kendi dükkânında kullanır. Bu, AR-GE bilgisinin atölye dışına yayıldığını gösterir. Genelleme ve övgü bu kaydın önüne geçmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q028", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "84e8404f6a9a9cf5e91fe401ea60faf8068d4fdb84d404406b4716a780ba4404", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q029", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f07", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Desteklenen etki ile kapsamı aşan genellemeyi ayırmak gerekir; üç doğru etki çeldiricidir.", "context": "Bir atölye kaydı şöyledir: Bir ilçede tarım aletlerinin tamiri için yurt dışından parça beklenmektedir. Yerel meslek lisesi ile küçük bir araştırma atölyesi, üç yıl boyunca yerli yedek parça denemesi yapar. Deneme sonunda iki parça üretilir, on iki öğrenci bu işte stajyer olur ve iki tamirci aynı yöntemi kendi dükkânında kullanmaya başlar. Kayıt, övgü cümlesi değil; ihtiyaç, deneme ve gözlenen etkiyi ayırır.", "question": "Bu kayıttaki bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisi __söylenemez__?", "choices": ["Yerel denemenin staj yeri açabildiği", "Her AR-GE çalışmasının aynı etkiyi doğurduğu", "Parça üretiminin tamir ihtiyacına bağlandığı", "Bilginin dükkânlara yayılabildiği"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Staj sayısı kayıtta vardır; bu etki desteklenir.", "Doğru; kayıt tek atölyeyi anlatır, her çalışmanın aynı etkiyi doğurduğunu yazmaz.", "Parça denemesi yurt dışı parça ihtiyacına bağlanır.", "İki tamircinin yöntemi kullanması yayılmayı gösterir."], "explanation": "Kayıt tek bir atölyenin staj, parça ve yayılma etkisini verir. Buradan her AR-GE çalışmasının aynı etkiyi doğurduğu çıkmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q029", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dd451333c2f3df9d7880ada11a3ef073d23446e5f7db9d73dce2dde6a1620b44", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q030", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f08", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Kurum kaydından etkilenen unsuru çıkarmak ve tarih karışmasını elemek gerekir.", "context": "Türkiye Uzay Ajansı, 13 Aralık 2018'de Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kuruldu. Ajans, Millî Uzay Programı'nı hazırlamak ve uzay ile havacılık alanında araştırma-geliştirme çalışmalarını düzenlemekle görevlendirildi. Bu hamle, tek bir aracın o gün üretilmesi demek değildir. Bilim insanı yetiştirme, kurumlar arası iş birliği ve uzun erimli teknoloji birikimi gibi unsurları etkiler. Etkinin niteliği, programın sürmesine bağlıdır. 1923'te toplanan İzmir İktisat Kongresi ise yerli üretimi ve millî ekonomiyi güçlendirmeyi hedeflemişti.", "question": "Metne göre ajansın kurulmasının etkilediği unsurlar aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?", "choices": ["Yalnız bir tören övgüsünün kanıt sayılması", "Kişisel tüketim miktarının tek kalkınma ölçüsü olması", "1923 kongresinin tarihinin değişmesi", "Uzay programı, iş birliği ve insan yetiştirmek"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Övgü, kararnamenin etkilediği unsur değildir.", "Metin tüketim miktarını ölçüt yapmaz.", "Ajansın kuruluşu kongre tarihini değiştirmez.", "Doğru; metin uzay alanında programlı çalışma ve birikimi ele alır."], "explanation": "13 Aralık 2018 kararnamesi ajansı kurar. Metin, etkinin tek araç üretmek değil; program, iş birliği ve yetişme birikimi olduğunu söyler.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q030", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f69a5d12ac3da6ef8a2d70c2b7086b0dfaa0b87cf622712659ebdc1ca115ccc7", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q031", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f08", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Kuruluş ile ürün sonucunu ayırmak ve metindeki sınır cümlesini görmek gerekir.", "context": "Türkiye Uzay Ajansı, 13 Aralık 2018'de Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kuruldu. Ajans, Millî Uzay Programı'nı hazırlamak ve uzay ile havacılık alanında araştırma-geliştirme çalışmalarını düzenlemekle görevlendirildi. Bu hamle, tek bir aracın o gün üretilmesi demek değildir. Bilim insanı yetiştirme, kurumlar arası iş birliği ve uzun erimli teknoloji birikimi gibi unsurları etkiler. Etkinin niteliği, programın sürmesine bağlıdır. 1923'te toplanan İzmir İktisat Kongresi ise yerli üretimi ve millî ekonomiyi güçlendirmeyi hedeflemişti.", "question": "Buna göre ajansın kuruluşunu “o gün bir araç üretildi” biçiminde yorumlamanın eksik kalmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hamle, programlı birikim çalışmasıdır.", "Metin, ajansı 1923 kongresinin yerine koyar.", "Metin, övgü cümlesini tek kanıt sayar.", "Metin, her teknolojinin aynı etkiyi doğurduğunu yazar."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin kurumun çalışmasını uzun dönemli program ve yetişme kapsamında anlatır.", "Ajans 2018'de kurulur; kongrenin yerine geçmez.", "Metin kararname ve görev kaydını kullanır, övgüyü kanıt yapmaz.", "Metin etkileri sayar; her teknolojinin aynı etkiyi doğurduğunu yazmaz."], "explanation": "Metin, kuruluşun o gün bir araç üretmek demek olmadığını açıkça söyler. Etkilenen unsurlar program, iş birliği ve uzun erimli birikimdir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q031", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "de200f7639982df6a92c7da46998fa4cc910cef543e2957d457ccba69c75c35f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q032", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f08", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Nitelik cümlesini metinden seçmek ve ölçüt olmayan üç ifadeyi elemek gerekir.", "context": "Türkiye Uzay Ajansı, 13 Aralık 2018'de Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kuruldu. Ajans, Millî Uzay Programı'nı hazırlamak ve uzay ile havacılık alanında araştırma-geliştirme çalışmalarını düzenlemekle görevlendirildi. Bu hamle, tek bir aracın o gün üretilmesi demek değildir. Bilim insanı yetiştirme, kurumlar arası iş birliği ve uzun erimli teknoloji birikimi gibi unsurları etkiler. Etkinin niteliği, programın sürmesine bağlıdır. 1923'te toplanan İzmir İktisat Kongresi ise yerli üretimi ve millî ekonomiyi güçlendirmeyi hedeflemişti.", "question": "Metne göre etkinin niteliği neye bağlıdır?", "choices": ["Yalnız açılış günündeki övgü cümlesine", "Programın sürmesine ve çalışmanın birikmesine", "Kişisel tüketim miktarının artmasına", "Fabrika sayısının tek ölçüt kabul edilmesine"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Övgü, metindeki nitelik ölçütü değildir.", "Doğru; metin etkinin niteliğini programın sürmesine bağlar.", "Tüketim miktarı bu metinde nitelik ölçütü değildir.", "Fabrika sayısı ajansın etkilediği unsur olarak yazılmaz."], "explanation": "Metin, etkinin niteliğinin programın sürmesine bağlı olduğunu söyler. Tek günün övgüsü veya tüketim miktarı bu niteliği belirlemez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q032", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "42b973e127c8b112523f295974224fd13196b54c049f3553fa7f33dfc094bd86", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q033", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f08", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Dönem ayrımı ve ortak ihtiyacı birlikte kurmak gerekir; aynı gün iddiası çeldiricidir.", "context": "Türkiye Uzay Ajansı, 13 Aralık 2018'de Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kuruldu. Ajans, Millî Uzay Programı'nı hazırlamak ve uzay ile havacılık alanında araştırma-geliştirme çalışmalarını düzenlemekle görevlendirildi. Bu hamle, tek bir aracın o gün üretilmesi demek değildir. Bilim insanı yetiştirme, kurumlar arası iş birliği ve uzun erimli teknoloji birikimi gibi unsurları etkiler. Etkinin niteliği, programın sürmesine bağlıdır. 1923'te toplanan İzmir İktisat Kongresi ise yerli üretimi ve millî ekonomiyi güçlendirmeyi hedeflemişti.", "question": "Buna göre İzmir İktisat Kongresi ile ajans arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?", "choices": ["İkisi aynı gün kurulmuştur ve aynı ürünü üretir.", "Ajans, kongrenin 4. maddesini yürürlükten kaldırır.", "Farklı dönemlerde yerli birikime yönelirler.", "Kongre, ajansın uzay aracını 1923'te üretmiştir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kongre 1923, ajans 2018 tarihindedir; aynı ürünü üretmezler.", "Metin 4. maddenin kaldırıldığını yazmaz.", "Doğru; kongre ile uzay ajansı aynı faaliyet değildir; kendi dönemlerinde birikim ihtiyacına ilişkindir.", "Kongre uzay aracı üretmemiştir; ajans o günün aracı da değildir."], "explanation": "Kongre 1923'te ekonomik üretim ilkesini koyar. Ajans 2018'de uzay ve havacılık birikimini düzenler. Dönem karıştırılmadan ikisi de yerli birikim ihtiyacına örnektir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q033", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b6916cd006f772488c37a6a3125bf2194f5cbff1fc7cd804efa35ee08dbc0f7f", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q034", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f09", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Notun saydığı unsurları seçmek ve metinde olmayan etkileri elemek gerekir.", "question": "Bir teknoloji geliştirme bölgesinde yazılım ve ileri teknoloji girişimleri birlikte çalışmaktadır. Bölgeye ilişkin bir notta şu gözlem yer alır: Bölgedeki bir ekip, küçük üreticilerin siparişini izleyen bir yazılım dener. Deneme, üç kooperatifin kayıt süresini kısaltır ve iki üniversite öğrencisine staj yeri açar. Not, yazılımın her sorunu çözdüğünü söylemez. Kayıtta sipariş işlemleri, kooperatiflerle çalışma ve öğrenci stajları yer alır.\n\nNottaki gözleme göre yazılım denemesinden etkilenen unsurlar aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yalnız tören övgüsü ve kişisel tüketim miktarı", "Yalnız fabrika bacasının yüksekliği", "Çay kanununun kalkması", "Sipariş kaydı, iş birliği ve staj"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Not övgü ve tüketim ölçmez.", "Baca yüksekliği notta yoktur.", "Yazılım kaydında çay kanununa ilişkin bir değişim yoktur.", "Doğru; gözlem kayıt süresini, kooperatifleri ve öğrenci stajını bildirir."], "explanation": "Not, üç kooperatifin kayıt süresinin kısaldığını ve iki öğrenciye staj açıldığını söyler. Etkilenen unsurlar kayıt, iş birliği ve beceridir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q034", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "15a40a04fe84a65a14e588bc0e031c30b2a7a8871fc6d52a36e518f93f6abe7d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q035", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f09", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 4, "difficultyReason": "Sınır cümlesinin işlevini görmek ve ters yöndeki üç okumayı elemek üst düzey ayırma ister.", "question": "Bir teknoloji geliştirme bölgesinde yazılım ve ileri teknoloji girişimleri birlikte çalışmaktadır. Bölgeye ilişkin bir notta şu gözlem yer alır: Bölgedeki bir ekip, küçük üreticilerin siparişini izleyen bir yazılım dener. Deneme, üç kooperatifin kayıt süresini kısaltır ve iki üniversite öğrencisine staj yeri açar. Not, yazılımın her sorunu çözdüğünü söylemez. Kayıtta sipariş işlemleri, kooperatiflerle çalışma ve öğrenci stajları yer alır.\n\nBu nota göre yazılımın her sorunu çözdüğünün söylenmemesi aşağıdaki yanılgılardan hangisini önler?", "choices": ["Tek denemeden bütün teknolojilere genellemeyi", "Staj yerinin kayıtta hiç geçmemesini", "Kooperatif sayısının övgü cümlesi sayılmasını", "Sipariş kaydının ihtiyaçla ilişkisinin silinmesini"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; uyarı tek yazılım denemesinin her sorunu çözdüğü iddiasını engeller.", "Staj yeri notta geçer; uyarı onu silmez.", "Kooperatif sayısı gözlemidir; uyarı onu övgüye çevirmez.", "Uyarı ihtiyaç ilişkisini silmez; kapsamı sınırlar."], "explanation": "Not, yazılımın her sorunu çözdüğünü söylemediğini ayrıca belirtir. Bu, tek denemeden bütün teknolojilere aynı etki çıkarılmasını engeller.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q035", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "84ea1d209b04d0adc16e91a1f8ac01c4674880c4f49a7eaf169d04d85de07312", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q036", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f10", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Dört adımın sırasını okumak yeterlidir; ters sıra çeldiricidir.", "question": "Dikey akış dört kutudan oluşur. İlk kutu belirlenen ihtiyaçtır. Ok, bu ihtiyacın gerekçe olduğunu söyler ve yatırım ile AR-GE kutusuna gider. Sonraki ok, yatırımın kapasite doğurduğunu söyler ve üretim kutusuna bağlanır. Son ok, üretimin istihdam ve bilgi birikimini etkilediğini söyler ve toplumsal etki kutusunda biter. Akış ürün üstünlüğü veya rekor yazmaz.\n\nAkış şemasına göre yatırım ve AR-GE adımı aşağıdakilerden hangisinden sonra gelir?", "choices": ["Toplumsal etki bittikten sonra", "Belirlenen ihtiyaçtan sonra", "Üretim kutusu kapandıktan sonra", "Övgü cümlesi kanıt sayıldıktan sonra"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Akışta etki son adımdır; yatırım ondan önce gelir.", "Doğru; akış, belirlenen ihtiyacı gerekçe yapar ve yatırım ile AR-GE'yi ondan sonra gösterir.", "Üretim, yatırımın ardından gelir.", "Akışta övgü adımı yoktur."], "explanation": "Akış yukarıdan aşağı ihtiyacı, sonra yatırım ve AR-GE'yi, sonra üretimi ve toplumsal etkiyi sıralar. Yatırım, ihtiyaçtan sonra gelir.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t18.alt.flow.zincir", "captionKey": "s7-t18.cap.flow.zincir", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "n1", "labelKey": "s7-t18.fn.ihtiyac"}, {"id": "n2", "labelKey": "s7-t18.fn.yatirim"}, {"id": "n3", "labelKey": "s7-t18.fn.uretim"}, {"id": "n4", "labelKey": "s7-t18.fn.etki"}], "edges": [{"from": "n1", "to": "n2", "labelKey": "s7-t18.fe.gerekce"}, {"from": "n2", "to": "n3", "labelKey": "s7-t18.fe.kapasite"}, {"from": "n3", "to": "n4", "labelKey": "s7-t18.fe.sonuc"}]}, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q036", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2cb0f47abd0afc97dbb69d7f5b9e7be0986a3fe2531220d741ae47b50078a770", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q037", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f10", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Ok etiketini kutu adından ayırmak ve genellemeyi reddetmek gerekir.", "question": "Dikey akış dört kutudan oluşur. İlk kutu belirlenen ihtiyaçtır. Ok, bu ihtiyacın gerekçe olduğunu söyler ve yatırım ile AR-GE kutusuna gider. Sonraki ok, yatırımın kapasite doğurduğunu söyler ve üretim kutusuna bağlanır. Son ok, üretimin istihdam ve bilgi birikimini etkilediğini söyler ve toplumsal etki kutusunda biter. Akış ürün üstünlüğü veya rekor yazmaz.\n\nŞemaya göre üretim kutusunun toplumsal etki kutusuna bağlanması aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Üretimin övgü cümlesiyle aynı şey olduğunu", "İhtiyacın üretimden sonra belirlendiğini", "İstihdam ve bilginin etkilenebildiğini", "Her ürünün aynı etkiyi doğurduğunu"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ok etiketi övgü değil, istihdam ve bilgi etkisidir.", "İhtiyaç akışın ilk kutusudur.", "Doğru; üretimden toplumsal etkiye uzanan ok bu iki alanı gösterir.", "Akış tek zincirdir; her ürünün aynı etkiyi doğurduğunu yazmaz."], "explanation": "Üretim kutusundan toplumsal etki kutusuna giden ok, “istihdam ve bilgiyi etkiler” diye etiketlenir. Bu, üretimin beceri ve iş üzerindeki etkisini gösterir.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t18.alt.flow.zincir", "captionKey": "s7-t18.cap.flow.zincir", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "n1", "labelKey": "s7-t18.fn.ihtiyac"}, {"id": "n2", "labelKey": "s7-t18.fn.yatirim"}, {"id": "n3", "labelKey": "s7-t18.fn.uretim"}, {"id": "n4", "labelKey": "s7-t18.fn.etki"}], "edges": [{"from": "n1", "to": "n2", "labelKey": "s7-t18.fe.gerekce"}, {"from": "n2", "to": "n3", "labelKey": "s7-t18.fe.kapasite"}, {"from": "n3", "to": "n4", "labelKey": "s7-t18.fe.sonuc"}]}, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q037", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3b4ded12d8d2ef6feb5d36d745b812e398bb739a88c5a7a874e4566428234389", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q038", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f10", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Şemanın yazmadığı iddiayı eleyip ok etiketindeki nitelik sınırını görmek gerekir.", "question": "Dikey akış dört kutudan oluşur. İlk kutu belirlenen ihtiyaçtır. Ok, bu ihtiyacın gerekçe olduğunu söyler ve yatırım ile AR-GE kutusuna gider. Sonraki ok, yatırımın kapasite doğurduğunu söyler ve üretim kutusuna bağlanır. Son ok, üretimin istihdam ve bilgi birikimini etkilediğini söyler ve toplumsal etki kutusunda biter. Akış ürün üstünlüğü veya rekor yazmaz.\n\nAkış şemasında toplumsal etkinin niteliğinin nasıl sınırlandığını aşağıdakilerden hangisi doğru açıklar?", "choices": ["Etkiyi kişisel tüketim miktarına eşitler.", "Etkiyi fabrika sayısıyla aynı şey sayar.", "Etkiyi övgü cümlesinin yerine koyar.", "İstihdam ve bilgiyi gösterir; üstünlük belirtmez."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Akışta tüketim miktarı kutusu yoktur.", "Fabrika sayısı akışta ölçüt değildir.", "Övgü adımı yoktur; etki ayrı kutudur.", "Doğru; akış toplumsal etki türlerini verir, rekor veya üstünlük karşılaştırması yapmaz."], "explanation": "Akışın son oku toplumsal etkiyi istihdam ve bilgi birikimiyle sınırlar. Ürün üstünlüğü, rekor veya övgü bu şemada yoktur.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t18.alt.flow.zincir", "captionKey": "s7-t18.cap.flow.zincir", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "n1", "labelKey": "s7-t18.fn.ihtiyac"}, {"id": "n2", "labelKey": "s7-t18.fn.yatirim"}, {"id": "n3", "labelKey": "s7-t18.fn.uretim"}, {"id": "n4", "labelKey": "s7-t18.fn.etki"}], "edges": [{"from": "n1", "to": "n2", "labelKey": "s7-t18.fe.gerekce"}, {"from": "n2", "to": "n3", "labelKey": "s7-t18.fe.kapasite"}, {"from": "n3", "to": "n4", "labelKey": "s7-t18.fe.sonuc"}]}, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q038", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1903ae4e37640f1650d69a4b9313e5d5f96edbcff407b55b95c2e24d1de806b5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q039", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f10", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Zinciri ters çeviren ve genelleyen üç okumayı elemek gerekir.", "question": "Dikey akış dört kutudan oluşur. İlk kutu belirlenen ihtiyaçtır. Ok, bu ihtiyacın gerekçe olduğunu söyler ve yatırım ile AR-GE kutusuna gider. Sonraki ok, yatırımın kapasite doğurduğunu söyler ve üretim kutusuna bağlanır. Son ok, üretimin istihdam ve bilgi birikimini etkilediğini söyler ve toplumsal etki kutusunda biter. Akış ürün üstünlüğü veya rekor yazmaz.\n\nBuna göre aşağıdaki okumalardan hangisi akış şemasına uygundur?", "choices": ["İhtiyaç yatırımı gerekçelendirir; üretim iş ve bilgiye etki eder.", "Övgü yatırım yerine ilk kutuyu oluşturur; ihtiyaç en sona gelir.", "Üretim, ihtiyaç belirlenmeden biter.", "Toplumsal etki her teknolojide aynıdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; akış ihtiyacı yatırıma, üretimi istihdam ve bilgi birikimine bağlar; geri dönüş oku bulunmaz.", "İlk kutu ihtiyaçtır; akışta övgü kutusu bulunmaz ve ihtiyaç sona yerleştirilmez.", "Üretim, ihtiyaç ve yatırımdan sonra gelir.", "Akış tek zincir gösterir; her teknolojinin etkisini eşitlemez."], "explanation": "İhtiyaç yatırıma gerekçe olur, yatırım üretim kapasitesini oluşturur. Üretim istihdam ve bilgi birikimini etkiler. Akış toplumsal etki kutusunda bittiğinden bu kutudan yeni yatırıma dönen bir bağlantı çıkarılamaz.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t18.alt.flow.zincir", "captionKey": "s7-t18.cap.flow.zincir", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "n1", "labelKey": "s7-t18.fn.ihtiyac"}, {"id": "n2", "labelKey": "s7-t18.fn.yatirim"}, {"id": "n3", "labelKey": "s7-t18.fn.uretim"}, {"id": "n4", "labelKey": "s7-t18.fn.etki"}], "edges": [{"from": "n1", "to": "n2", "labelKey": "s7-t18.fe.gerekce"}, {"from": "n2", "to": "n3", "labelKey": "s7-t18.fe.kapasite"}, {"from": "n3", "to": "n4", "labelKey": "s7-t18.fe.sonuc"}]}, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q039", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c82a35aa8b0879fdd99f508f1a8789c6d1ec9664358159426c57508a96462534", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q040", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f10", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 4, "difficultyReason": "Karıştıran yorumu seçmek ters sorudur; üç uygun okuma yakın çeldiricidir.", "question": "Dikey akış dört kutudan oluşur. İlk kutu belirlenen ihtiyaçtır. Ok, bu ihtiyacın gerekçe olduğunu söyler ve yatırım ile AR-GE kutusuna gider. Sonraki ok, yatırımın kapasite doğurduğunu söyler ve üretim kutusuna bağlanır. Son ok, üretimin istihdam ve bilgi birikimini etkilediğini söyler ve toplumsal etki kutusunda biter. Akış ürün üstünlüğü veya rekor yazmaz.\n\nAkış şemasına göre aşağıdaki yorumlardan hangisi gerekçe ile sonucu birbirine karıştırır?", "choices": ["İhtiyacı gerekçe, üretimi sonraki kapasite sayan yorum", "Toplumsal etki kutusunu girişimin amacı sanan yorum", "Yatırımı ihtiyaçtan sonraya yerleştiren yorum", "Ok etiketini kutu adından ayrı okuyan yorum"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bu yorum akıştaki sıra ve işlevle uyumludur.", "Doğru; etki sonuç kutusudur, onu amaç sanmak akıştaki ihtiyaç gerekçesini karıştırır.", "Yatırımın ihtiyaçtan sonra gelmesi akışa uyar.", "Etiketi ayrı okumak şemayla uyumludur."], "explanation": "Amaç tarafı belirlenen ihtiyaçtır. Toplumsal etki son kutudur. Etkiyi amaç sanmak, gerekçe ile sonucu yer değiştirir.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "s7-t18.alt.flow.zincir", "captionKey": "s7-t18.cap.flow.zincir", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "n1", "labelKey": "s7-t18.fn.ihtiyac"}, {"id": "n2", "labelKey": "s7-t18.fn.yatirim"}, {"id": "n3", "labelKey": "s7-t18.fn.uretim"}, {"id": "n4", "labelKey": "s7-t18.fn.etki"}], "edges": [{"from": "n1", "to": "n2", "labelKey": "s7-t18.fe.gerekce"}, {"from": "n2", "to": "n3", "labelKey": "s7-t18.fe.kapasite"}, {"from": "n3", "to": "n4", "labelKey": "s7-t18.fe.sonuc"}]}, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q040", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "16fcf854e378cf0d64ada3f4fc8e2e50250b802af83049ad8a12621522625470", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q041", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f09", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Sınır cümlesini görmek ve notta olmayan oran iddiasını elemek gerekir.", "question": "Bir teknoloji geliştirme bölgesinde yazılım ve ileri teknoloji girişimleri birlikte çalışmaktadır. Bölgeye ilişkin bir notta şu gözlem yer alır: Bölgedeki bir ekip, küçük üreticilerin siparişini izleyen bir yazılım dener. Deneme, üç kooperatifin kayıt süresini kısaltır ve iki üniversite öğrencisine staj yeri açar. Not, yazılımın her sorunu çözdüğünü söylemez. Kayıtta sipariş işlemleri, kooperatiflerle çalışma ve öğrenci stajları yer alır.\n\nBu nota göre yazılım denemesinin niteliğinin nasıl sınırlandığı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Her kooperatifin bütün gelirinin aynı oranda arttığı yazılır.", "Kayıt süresi, iş birliği ve staj dışında genelleme yapılmaz.", "Deneme, övgü cümlesiyle kanıtlanmış sayılır.", "Etki, kişisel tüketim miktarına eşitlenir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Not gelir oranı vermez; gözlenen etkiler kayıt süresi ve stajdır.", "Doğru; not etkilediği unsurları ayırır ve her sorunun çözüldüğünü yazmaz.", "Not övgüyü kanıt yapmaz.", "Tüketim miktarı notta ölçüt değildir."], "explanation": "Not, kayıt süresi, kooperatif iş birliği ve stajı sayar; yazılımın her sorunu çözdüğünü söylemez. Nitelik bu sınırın içindedir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q041", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e50da3f0ff62110eb1f4a64b9bf85712ae546ffe8aeda5a7b66be51e6056c462", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q042", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f09", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Niteliği yeni hamleye bağlarken gözlem ile genellemeyi ayırmak gerekir.", "question": "Bir teknoloji geliştirme bölgesinde yazılım ve ileri teknoloji girişimleri birlikte çalışmaktadır. Bölgeye ilişkin bir notta şu gözlem yer alır: Bölgedeki bir ekip, küçük üreticilerin siparişini izleyen bir yazılım dener. Deneme, üç kooperatifin kayıt süresini kısaltır ve iki üniversite öğrencisine staj yeri açar. Not, yazılımın her sorunu çözdüğünü söylemez. Kayıtta sipariş işlemleri, kooperatiflerle çalışma ve öğrenci stajları yer alır.\n\nBuna göre bu denemenin sonraki bir hamleye katkı sağlaması aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?", "choices": ["Övgü cümlesinin kayda eklenmesine", "Fabrika sayısının tek ölçüt yapılmasına", "Her yazılımın aynı etkiyi doğurmasının kabulüne", "Gözlenen kayıt ve staj etkisini yeni çalışmada kullanmaya"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Övgü eklemek etkiyi kanıtlamaz.", "Fabrika sayısı bu notun ölçütü değildir.", "Aynı etki kabulü notun uyarısına aykırıdır.", "Doğru; notta gözlenen kayıt kolaylığı ve staj, sonraki bir çalışmaya dayanak olabilecek somut etkilerdir."], "explanation": "Notta gözlenen kayıt kolaylığı ve staj, başka bir ekibin yeni denemesine gerekçe olabilir. Bu, övgüye veya aynı etki genellemesine bağlı değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q042", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e3f30a67e47a22cdac306bbaa4619dfca9bf2880ed54c89a2085d2e1aee2cb75", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q043", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f11", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Nitelik cümlesini rekor iddiasından ayırmak ve metindeki sınırı görmek gerekir.", "question": "Bir okul grubunun havacılık, uzay ve teknoloji projelerinin sergilendiği genel bir teknoloji festivaline ilişkin senaryosu şöyledir: Festivali gezen öğrenciler, kendi ilçelerindeki su arıtma sorununa bir proje taslağı hazırlar. Ertesi yıl okul atölyesinde bu taslak denemeye alınır. Kayıt, festivalin bir ürünü “en iyi” ilan ettiğini söylemez. Gözlenen etki, yeni bir çalışmanın başlaması ve öğrencilerin araştırma merakının sürmesidir.\n\nKayda göre festival gezisinin ardından gözlenen etki aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yeni bir denemenin başlaması ve merakın sürmesi", "Bir ürünün rekorla en iyi ilan edilmesi", "Kişisel su tüketiminin tek refah ölçüsü olması", "Övgü cümlesinin kanıt yerine geçmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kayıt, proje taslağının ertesi yıl denemeye alındığını ve merakın sürdüğünü söyler.", "Kayıt, festivalin bir ürünü en iyi ilan ettiğini söylemediğini ayrıca belirtir.", "Su tüketimi ölçüt olarak yazılmaz; sorun bir proje gerekçesidir.", "Kayıt övgü değil, okul atölyesindeki denemeyi kanıt sayar."], "explanation": "Öğrenciler su arıtma taslağını ertesi yıl okul atölyesinde dener. Gözlenen nitelik, yeni çalışmanın başlaması ve merakın sürmesidir. Rekor iddiası kayıtta yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q043", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6df22145ae7fc19a5e1b05a2324fc5c79c77535b2f26a0aada22e27bb7cff6c0", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q044", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f11", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 4, "difficultyReason": "Kapsamı aşan çıkarımı metnin sınır cümlesiyle elemek üst düzey sorgudur.", "question": "Bir okul grubunun havacılık, uzay ve teknoloji projelerinin sergilendiği genel bir teknoloji festivaline ilişkin senaryosu şöyledir: Festivali gezen öğrenciler, kendi ilçelerindeki su arıtma sorununa bir proje taslağı hazırlar. Ertesi yıl okul atölyesinde bu taslak denemeye alınır. Kayıt, festivalin bir ürünü “en iyi” ilan ettiğini söylemez. Gözlenen etki, yeni bir çalışmanın başlaması ve öğrencilerin araştırma merakının sürmesidir.\n\nBuna göre festivalin bir ürünü diğerlerinden daha iyi gösterdiği yorumu aşağıdakilerden hangisi nedeniyle kaydın kapsamını aşar?", "choices": ["Kayıt her teknolojinin aynı etkiyi doğurduğunu ölçer.", "Kayıt kişisel tüketimi tek kalkınma ölçüsü yapar.", "Kayıt, üstünlük yerine başlayan denemeyi gösterir.", "Kayıt su sorununu övgü cümlesine çevirir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kayıt tek okul örneğidir; her teknolojinin etkisini ölçmez.", "Tüketim miktarı bu kayıtta ölçüt değildir.", "Doğru; okul kaydı ürünleri yarıştırmaz; taslağın atölyede denenmesini bildirir.", "Su sorunu proje gerekçesidir; övgüye çevrilmez."], "explanation": "Kayıt, festivalin ürün üstünlüğü ilan etmediğini söyler. Gözlenen etki yeni denemenin başlamasıdır. Üstünlük iddiası kaydın kapsamını aşar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q044", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "507ea6737d865d0ed64b9328afcaa822864dfec6d9d8ab859ca895d10c85d099", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q045", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f11", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 5, "difficultyReason": "Nitelikten yeni hamleye geçişi metindeki tek okul örneğiyle sınırlı kurmak en üst yorum adımıdır.", "question": "Bir okul grubunun havacılık, uzay ve teknoloji projelerinin sergilendiği genel bir teknoloji festivaline ilişkin senaryosu şöyledir: Festivali gezen öğrenciler, kendi ilçelerindeki su arıtma sorununa bir proje taslağı hazırlar. Ertesi yıl okul atölyesinde bu taslak denemeye alınır. Kayıt, festivalin bir ürünü “en iyi” ilan ettiğini söylemez. Gözlenen etki, yeni bir çalışmanın başlaması ve öğrencilerin araştırma merakının sürmesidir.\n\nKayda göre gözlenen etkinin bir kalkınma girişimine dönüşme biçimi aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?", "choices": ["Övgü cümlesi tekrar edilirse her teknoloji aynı sonucu verir.", "Su tüketimi artarsa festival kararı kanıtlanmış olur.", "Taslak denenerek ihtiyaca yönelik yeni çalışma başlar.", "Fabrika sayısı değişmezse etkinin niteliği silinir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Övgünün tekrarı metindeki kanıt değildir ve etkileri eşitlemez.", "Tüketim artışı festival kaydının kanıtı yapılmaz.", "Doğru; su arıtma ihtiyacı için hazırlanmış taslağın denemeye alınması yeni çalışma aşamasıdır.", "Etkinin niteliği fabrika sayısına bağlı yazılmaz; yeni denemenin başlamasıdır."], "explanation": "Öğrencilerin taslağı okul atölyesinde denemesi, festival gezisinin yeni bir ihtiyaç-deneme çalışmasını başlattığını gösterir. Bu, rekor veya övgü tekrarından değil, denemenin başlamasından gelir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "27af5265689622b20f4c616f06e58cc16f79b839b1f40a3243467fa0a6812959", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q046", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f11", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa kayıtta neden ile sonucu yerinde tutmak yeterlidir; övgü çeldiricidir.", "question": "Bir okul grubunun havacılık, uzay ve teknoloji projelerinin sergilendiği genel bir teknoloji festivaline ilişkin senaryosu şöyledir: Festivali gezen öğrenciler, kendi ilçelerindeki su arıtma sorununa bir proje taslağı hazırlar. Ertesi yıl okul atölyesinde bu taslak denemeye alınır. Kayıt, festivalin bir ürünü “en iyi” ilan ettiğini söylemez. Gözlenen etki, yeni bir çalışmanın başlaması ve öğrencilerin araştırma merakının sürmesidir.\n\nBu kayıttaki neden ve sonucu doğru ayıran ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Gezi övgüdür; sonuç fabrika sayısıdır.", "Su sorunu sonuçtur; taslak ise övgü cümlesidir.", "Deneme nedeni siler; övgü sonucu kanıtlar.", "Su sorunu gerekçe, deneme gözlenen sonuçtur."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kayıt gezisini övgü ve sonucu fabrika sayısı yapmaz.", "Su sorunu gerekçedir; taslak övgü değildir.", "Deneme sonucu gösterir; övgü kanıt sayılmaz.", "Doğru; sorun taslağın hazırlanmasını gerekçelendirir; atölye denemesi kayıtta gerçekleşmiş aşamadır."], "explanation": "Öğrenciler su arıtma sorununu gerekçe yapıp taslak hazırlar. Ertesi yıl atölyede deneme başlar. Neden sorun, sonuç denemenin başlamasıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q046", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "22ffe15bad1ad9d0aa12a0b82df45936bd28d8796950d63ce33f8fb4accb1e9c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q047", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f12", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Yeni bağlamda övgü ile gecikme kaydını ayırmak gerekir.", "question": "Misak-ı İktisadi'nin dördüncü maddesi, kullanılan malları mümkün olduğunca ülke içinde üretmeyi ve kaynakları korumayı amaçlar. Kıyı kasabası Serinova'da balıkçı teknelerinin basit yedek parçası komşu ülkeden gelmektedir. Parça gecikince tamir durur. Kasaba meclisi, meslek lisesiyle küçük bir deneme atölyesi kurmayı ve parçayı yerelde üretmeyi tartışır. Bir konuşmacı “biz zaten çok başarılıyız” der; başka bir kayıt ise gecikme sayısını ve atölye gerekçesini yazar. Öğrencilerden, bu yeni bağlamda neden ile sonucu koparmadan yorumlamaları istenir.\n\nBuna göre Serinova'da tartışılan atölye girişiminin gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yedek parçanın gecikmesi ve tamirin durması", "Konuşmacının “çok başarılıyız” demesi", "Kasaba adının uzun olması", "Parçanın kişisel tüketim ölçüsü sayılması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin, parçanın gecikince tamirin durmasını atölye tartışmasının gerekçesi yapar.", "Başarı cümlesi övgüdür; gecikme kaydının yerine geçmez.", "Kasaba adı bir gerekçe değildir; metin gerekçeyi parçanın gecikmesine bağlar.", "Metin parçayı tüketim ölçüsü yapmaz; tamir ihtiyacı olarak yazar."], "explanation": "Gerekçe, teknelerin yedek parçasının gecikmesi ve tamirin durmasıdır. “Çok başarılıyız” cümlesi bu gerekçeyi taşımaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q047", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "caaee09caca197000eb8aa795b72c2833a5c1073fe7962211bbdc7c0ceb27f97", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q048", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f12", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "Yeni bağlamın sınırını korumak ve metinde olmayan sonuçları elemek gerekir.", "question": "Misak-ı İktisadi'nin dördüncü maddesi, kullanılan malları mümkün olduğunca ülke içinde üretmeyi ve kaynakları korumayı amaçlar. Kıyı kasabası Serinova'da balıkçı teknelerinin basit yedek parçası komşu ülkeden gelmektedir. Parça gecikince tamir durur. Kasaba meclisi, meslek lisesiyle küçük bir deneme atölyesi kurmayı ve parçayı yerelde üretmeyi tartışır. Bir konuşmacı “biz zaten çok başarılıyız” der; başka bir kayıt ise gecikme sayısını ve atölye gerekçesini yazar. Öğrencilerden, bu yeni bağlamda neden ile sonucu koparmadan yorumlamaları istenir.\n\nBu bilgilere göre Serinova bağlamını koparmadan kurulan yorum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Atölye açılırsa Serinova'nın bütün geliri o yıl eşitlenir.", "Gecikme ihtiyaçtır; atölye bu ihtiyaca yöneliktir.", "Övgü cümlesi, parçanın artık hiç gecikmeyeceğini kanıtlar.", "Atölye, 1923 kongresinin aynı günkü kararıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Gelirin eşitlenmesi metinde yoktur.", "Doğru; tamirin durması yerli parça üretimi önerisinin nedenidir.", "Övgü, gecikmenin bittiğini kanıtlamaz.", "Atölye, Serinova'daki yerel bir öneridir; 1923 kongresinin kararı değildir."], "explanation": "Parça gecikmesi gerekçedir. Meslek lisesiyle deneme atölyesi bu gerekçeye yöneliktir. Gelir eşitliği, övgü ve 1923 tarihi bu bağlamda yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q048", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "64161bdcb09fa193efb59038b990b895b46f2e5ed83308e4fa89cf83815d0e5b", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q049", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f12", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 4, "difficultyReason": "Koparan yorumu seçmek ters sorudur; üç bağlamı koruyan ifade yakın çeldiricidir.", "question": "Misak-ı İktisadi'nin dördüncü maddesi, kullanılan malları mümkün olduğunca ülke içinde üretmeyi ve kaynakları korumayı amaçlar. Kıyı kasabası Serinova'da balıkçı teknelerinin basit yedek parçası komşu ülkeden gelmektedir. Parça gecikince tamir durur. Kasaba meclisi, meslek lisesiyle küçük bir deneme atölyesi kurmayı ve parçayı yerelde üretmeyi tartışır. Bir konuşmacı “biz zaten çok başarılıyız” der; başka bir kayıt ise gecikme sayısını ve atölye gerekçesini yazar. Öğrencilerden, bu yeni bağlamda neden ile sonucu koparmadan yorumlamaları istenir.\n\nMetne göre aşağıdaki yorumlardan hangisi Serinova bağlamını koparır?", "choices": ["Gecikme sayısını atölye gerekçesi olarak kullanmak", "Övgü cümlesini kanıt sütununa yazmamak", "Atölyeyle bütün ülke üretiminin bittiğini saymak", "Tamirin durmasını yerli parça ihtiyacına bağlamak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Gecikme kaydını gerekçe yapmak bağlamı korur.", "Övgüyü kanıt saymamak metindeki ayrımla uyumludur.", "Doğru; Serinova tek kasabanın parça gecikmesini anlatır; yerel bir öneriden bütün ülke üretiminin bittiği sonucu çıkmaz.", "Tamirin durması metindeki ihtiyaçtır; bağlamı korur."], "explanation": "Serinova tek kasabanın parça gecikmesini anlatır. Atölye kurulunca bütün ülke üretiminin bittiğini söylemek bu bağlamı koparır. Diğer yorumlar kayda uyar.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q049", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7dc4300021db38028ef689fdf954be1d7876fe71ac2ba1ea301ae3fd21104902", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t18.q050", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t18.f12", "topic": "Millî kalkınma hamlelerinin nedenleri ve toplumsal etkileri", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-1", "subtopicKey": "sos-7-s7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t18.n01", "objective": "SB.7.5.1", "level": 4, "difficultyReason": "İlkeyi yeni kasaba bağlamına aktarırken övgü ve aynı etki genellemesini dışarıda bırakmak gerekir.", "question": "Misak-ı İktisadi'nin dördüncü maddesi, kullanılan malları mümkün olduğunca ülke içinde üretmeyi ve kaynakları korumayı amaçlar. Kıyı kasabası Serinova'da balıkçı teknelerinin basit yedek parçası komşu ülkeden gelmektedir. Parça gecikince tamir durur. Kasaba meclisi, meslek lisesiyle küçük bir deneme atölyesi kurmayı ve parçayı yerelde üretmeyi tartışır. Bir konuşmacı “biz zaten çok başarılıyız” der; başka bir kayıt ise gecikme sayısını ve atölye gerekçesini yazar. Öğrencilerden, bu yeni bağlamda neden ile sonucu koparmadan yorumlamaları istenir.\n\nVerilenlere göre Serinova örneği ile Misak-ı İktisadi'nin 4. maddesi arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru kurulmuştur?", "choices": ["Övgü cümlesi, maddenin yerine geçen yeni kanıttır.", "Kasaba, maddeyi kişisel tüketim ölçüsüne çevirir.", "Atölye, maddenin her teknolojide aynı etki doğurduğunu kanıtlar.", "Yerel parça üretimi, ülke içinde üretme ilkesine uyar."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Övgü madde kanıtının yerine geçmez.", "Metin maddeyi tüketim ölçüsüne çevirmez.", "Tek atölye, her teknolojinin aynı etkiyi doğurduğunu kanıtlamaz.", "Doğru; metinde açıklanan dördüncü madde ile geciken parçayı yerelde üretme önerisi aynı ihtiyacı gözetir."], "explanation": "4. madde, kullanılan eşyanın elinden geldiğince ülkede yetiştirilmesini söyler. Serinova'da geciken parçayı yerelde üretme tartışması bu ilkeyi yeni bağlamda korur. Övgü ve genelleme ilişkiyi koparır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.1", "S7-T18"], "taskId": "S7-T18", "sourceRecordId": "draft.s7-t18.q050", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d7ee38564b13dad5d296941226e7d605f2d35fb39c415fbe5f952afc5debd415", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "title": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["SB.7.5.2"], "body": "Ne öğreneceğim\nEkonomik gelişmişliğin mali, kültürel ve demografik unsurlarını ayırt etmeyi öğreneceğim. Üretim, dağıtım ve tüketim basamaklarını günlük bir örnekte tanıyacağım. Altyapı ve eğitimin bu döngüyle nasıl ilişkilendiğini kanıttan okumayı öğreneceğim. Bir aksamanın ekonomik ve toplumsal sonucunu, metinde olmayan tahmine kaymadan çıkaracağım.\n\nTemel kavramlar\nEkonomi, sınırlı kaynaklarla ihtiyaçların nasıl karşılandığını inceler. Üretim; emek, araç ve doğal kaynakla mal veya hizmetin ortaya çıkmasıdır. Dağıtım; depolama, satış kanalı ve ulaştırmayı birlikte kapsar, yalnız taşıma değildir. Tüketim; maldan yararlanma ve kullanmadır, yalnız satın alma fişi değildir. Kalkınma, üretim gücünün ve yaşam koşullarının uzun dönemde iyileşmesidir. 1923'te İzmir'de toplanan Türkiye İktisat Kongresi'nde kabul edilen Misak-ı İktisadi'nin 4. maddesi, halkın tükettiği malı elden geldiğince kendisinin üretmesini ve israftan kaçınmasını ilke sayar. Bilim, teknoloji ve yeni yöntem arayışı üretimin niteliğini güçlendirebilir; bu bir ülke sıralaması veya yatırım öğüdü değildir. Yatırım, birikimin yeni araç veya tesise ayrılmasıdır. Mali unsur gelir, tasarruf ve kredi gibi parasal kaynaklardır. Kültürel unsur beceri, bilgi ve ortak birikimdir. Demografik unsur nüfusun yaş ve yapı özellikleridir.\n\nÖnce hatırla\nİhtiyaç, karşılanmadığında sıkıntı veren istektir. Kaynaklar sınırlı olduğu için seçim yapılır. Mal elle tutulabilen üründür; hizmet ise bir işin görülmesidir. Tasarruf, elde edilenin bir bölümünü hemen harcamayıp ayırmaktır. Bir ürün eve gelmeden önce bir yerde üretilir ve bir kanalla ulaşır. Bu kısa hatırlatma, döngüyü okumak için yeterlidir.\n\nAdım adım\n1. İlk okumada ürünü adlandır ve üzerinde yapılan işlemleri sırala. Ham maddenin yeni bir mala dönüşmesini ürünün yer değiştirmesinden ayır.\n2. İkinci okumada satışa hazırlama, saklama ve kullanıcıya götürme işlerini aynı basamak altında düşün. Bir araç adı aramak yerine işlemin amacı üzerinde dur.\n3. İhtiyacın hangi kullanımda karşılandığını belirle. Ücret ödeme anıyla maldan yararlanma süresini ayrı değerlendirebilirsin.\n4. Parasal olanakları, kuşaktan kuşağa öğrenilen becerileri ve nüfus özelliklerini üç ayrı grupta incele. Aynı yerde bulunmaları aynı unsuru gösterdikleri anlamına gelmez.\n5. Bir yatırımın, eğitimin veya tesisin hangi işi değiştirdiğini sor. İlişkiyi yalnız ilgili faaliyetle kur; örneğin bir çalışma tezgâhının enerji bağlantısı imalatı destekleyebilir.\n6. Bir kesintide önce durdurulan işi, sonra bundan etkilenen ihtiyacı bul. Üretim, ulaştırma ve kullanım kayıtlarının tümünde değişme olduğunu peşinen varsayma.\n7. Müşterinin bir ürünü neden tercih ettiğine ilişkin bildirim, gelecekteki tasarımı etkileyebilir. Ancak her bildirimin gerçekten uygulanıp uygulanmadığı ayrıca incelenmelidir.\n\nÇözümlü örnek 1\nSabun hizmete nasıl ulaşır?\nKurmaca bir işletme bitkisel karışımı kalıba döküp sabun yapar. Satıcı kalıpları uygun koşullarda saklar ve sipariş sahiplerine sunar. Kullanıcı el temizliğinde sabundan yararlanır.\n1. Kalıplama sonunda yeni bir mal elde edildiğinden imalat aşamasını buluruz. Ham madde ile bitmiş ürünü birbirinden ayırmak bu kararı destekler.\n2. Satıcının koruyarak bekletmesi ve müşteriye sunması ürünün erişilebilir olması içindir; bunlar dağıtım kapsamında değerlendirilir.\n3. El temizliğinde yararlanma ihtiyacı karşılar. Bu kullanım tüketimdir; işlemin satın alma anından sonra sürmesi sınıflamayı değiştirmez.\n4. Kullanıcı sabunun kolay kırıldığını bildirirse işletme sonraki kalıbın dayanıklılığını yeniden düşünebilir. Böylece kullanım bilgisi tasarım için yeni bir dayanak sağlar.\n\nÇözümlü örnek 2\nÇalgı yapımında gelişmişlik unsurları\nBir çalgı yapım topluluğu, alet yenilemek için fon ayırır. Deneyimli ustalar akort bilgisini aktarır. Üyelerin yaş grupları ayrı bir çizelgede tutulur. Yeni çalışma alanına güvenilir elektrik bağlantısı sağlanır.\n1. Fon para gerektiren bir olanaktır; mali boyutun kanıtıdır. Aletin kendisiyle fonun kaynağı aynı şey değildir.\n2. Akort bilgisinin öğretilmesi kültürel birikimi sürdürür. Yaş çizelgesi ise topluluğun demografik özelliklerini anlatır; biri diğerinin yerine kullanılmaz.\n3. Elektrik bağlantısı işleyen tezgâhlar için gerekli altyapıdır. Bağlantı ile üretim işi arasında ilişki kurabiliriz; bu örnek altyapının yalnız sevkiyatla sınırlı olmadığını gösterir.\n4. Yeni araç kullanımı konusunda öğretim de yapılırsa teknik donanım ve beceri birbirini tamamlar. Topluluğun bütün refahını tek fon miktarıyla belirleyemeyiz.\n\nÇözümlü örnek 3\nİmalatta kesinti ve gözlenen sonuç\nKurmaca bir takvim imalathanesinin kesme aracı arızalanır. Basılmış yapraklar vardır ama yeni takvimler tamamlanamaz. Satıcı, önceden bitmiş takvimleri sunmayı sürdürür; isteyen bazı kişiler bekleme listesine yazılır.\n1. Kesme aracı tamamlanacak yeni ürünü etkiler. Kesinti, bu anlatıda imalat işindedir; bitmiş malın taşıma hattının kapandığı söylenmemiştir.\n2. Önceden hazır malların sunulması sürdüğünden tüm satışın sona erdiği sonucu çıkmaz. Basamaklar ayrı ayrı izlenmelidir.\n3. Bekleme listesi ihtiyacını hemen karşılayamayan kişiler bulunduğunu gösterir. Bu, verilen toplumsal sonuçtur; kişilerin tümünün başka ürün seçtiği ileri sürülemez.\n4. Arızanın onarım gideri mali bir yük olabilir; tutarı verilmediği için miktar hesaplamayız. Ürünün tamamlanması ile ihtiyaçların karşılanması arasındaki bağı verilen kayıtlarla sınırlı tutarız.\n\nSık yapılan hatalar\n• Satış öncesi saklama işini döngünün dışında bırakma. Ürünü koruma, doğru anda kullanıcıya sunabilmenin bir parçasıdır.\n• Kullanıcıdan yararlanma beklenirken yalnız ödeme belgesine bakmak kullanım sürecini gözden kaçırır.\n• Parasal bir göstergenin yanında beceri aktarımı ve nüfus özelliklerini de ara. Refahın farklı yönleri tek veriyle temsil edilemez.\n• Tesis veya bağlantı adını görünce tek bir basamağı ezberden seçme; o altyapının hangi faaliyeti desteklediğine bak.\n• Bir yerde arıza varsa bütün ekonomik faaliyetlerin aynı anda bittiğini düşünme. Tamamlanmış mallar ve süren hizmetler ayrı kayıtlarla incelenir.\n\nKendimi kontrol ediyorum\n1. Bir evde eski bir battaniyeden yararlanılmaya devam ediliyor. Yeni alışveriş yok diye kullanım basamağı yok sayılabilir mi?\nCevap: Hayır. İhtiyacın eldeki mal kullanılarak karşılanması sürer; yeni ödeme kullanım için zorunlu değildir.\n2. Kurmaca bir işletmenin makinesi için enerji bağlantısı yenileniyor. Yalnız bağlantının adına bakarak sevkiyat arttı diyebilir misin?\nCevap: Diyemem. Önce bağlantının hangi işe hizmet ettiğini öğrenirim; makinelerin çalışmasıyla ilgiliyse doğrudan imalatı destekler.\n3. Bir üreticinin destek fonu, ustalık bilgisi ve çalışanlarının yaş dağılımı aynı sayfada verilmiş. Bu bilgiler neden ayrı okunur?\nCevap: Fon parasal olanağı, ustalık öğrenilmiş birikimi, yaş dağılımı ise nüfus özelliğini anlatır. Aynı belge farklı boyutların dayanağı olabilir.\n\nÖzet\nÜretim malı ortaya çıkarır, dağıtım depo ve kanalla ulaştırır, tüketim kullanmayı kapsar. Gelişmişlik mali, kültürel ve demografik unsurlarla okunur; tek tüketim miktarı ölçü değildir. Altyapı dağıtımı, eğitim üretim niteliğini destekleyebilir. Döngü karşılıklıdır. Aksamanın sonucu, metindeki neden ve gözlenen davranışla sınırlıdır.\n\nKendin dene\nEvdeki bir ürünü seç. Üretim, dağıtım ve kullanım için üç kutu çiz. Kutulara yalnız güvenle gözleyebildiğin basamakları yaz. Alışveriş yapman, dışarı çıkman veya birine ait bilgi kaydetmen gerekmez.\n\nGörselden öğren\nAşağıdaki tabloyu incele. Öğretici tabloda kavram, kanıt türü ve ilişki yan yanadır. Dağıtımın yalnız taşıma olmadığı, tüketimin yalnız satın alma olmadığı bu tabloda ayrılır. Her satıra günlük yaşamından yeni bir örnek ekleyip ilgili kavramla bağını açıklayabilirsin.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Ekonomik gelişmişliğin mali, kültürel ve demografik unsurlarını ayırt etmeyi öğreneceğim. Üretim, dağıtım ve tüketim basamaklarını günlük bir örnekte tanıyacağım. Altyapı ve eğitimin bu döngüyle nasıl ilişkilendiğini kanıttan okumayı öğreneceğim. Bir aksamanın ekonomik ve toplumsal sonucunu, metinde olmayan tahmine kaymadan çıkaracağım.", "keyConcepts": ["Ekonomi, sınırlı kaynaklarla ihtiyaçların nasıl karşılandığını inceler. Üretim; emek, araç ve doğal kaynakla mal veya hizmetin ortaya çıkmasıdır. Dağıtım; depolama, satış kanalı ve ulaştırmayı birlikte kapsar, yalnız taşıma değildir. Tüketim; maldan yararlanma ve kullanmadır, yalnız satın alma fişi değildir. Kalkınma, üretim gücünün ve yaşam koşullarının uzun dönemde iyileşmesidir. 1923'te İzmir'de toplanan Türkiye İktisat Kongresi'nde kabul edilen Misak-ı İktisadi'nin 4. maddesi, halkın tükettiği malı elden geldiğince kendisinin üretmesini ve israftan kaçınmasını ilke sayar. Bilim, teknoloji ve yeni yöntem arayışı üretimin niteliğini güçlendirebilir; bu bir ülke sıralaması veya yatırım öğüdü değildir. Yatırım, birikimin yeni araç veya tesise ayrılmasıdır. Mali unsur gelir, tasarruf ve kredi gibi parasal kaynaklardır. Kültürel unsur beceri, bilgi ve ortak birikimdir. Demografik unsur nüfusun yaş ve yapı özellikleridir."], "priorKnowledge": ["İhtiyaç, karşılanmadığında sıkıntı veren istektir. Kaynaklar sınırlı olduğu için seçim yapılır. Mal elle tutulabilen üründür; hizmet ise bir işin görülmesidir. Tasarruf, elde edilenin bir bölümünü hemen harcamayıp ayırmaktır. Bir ürün eve gelmeden önce bir yerde üretilir ve bir kanalla ulaşır. Bu kısa hatırlatma, döngüyü okumak için yeterlidir."], "steps": ["İlk okumada ürünü adlandır ve üzerinde yapılan işlemleri sırala. Ham maddenin yeni bir mala dönüşmesini ürünün yer değiştirmesinden ayır.", "İkinci okumada satışa hazırlama, saklama ve kullanıcıya götürme işlerini aynı basamak altında düşün. Bir araç adı aramak yerine işlemin amacı üzerinde dur.", "İhtiyacın hangi kullanımda karşılandığını belirle. Ücret ödeme anıyla maldan yararlanma süresini ayrı değerlendirebilirsin.", "Parasal olanakları, kuşaktan kuşağa öğrenilen becerileri ve nüfus özelliklerini üç ayrı grupta incele. Aynı yerde bulunmaları aynı unsuru gösterdikleri anlamına gelmez.", "Bir yatırımın, eğitimin veya tesisin hangi işi değiştirdiğini sor. İlişkiyi yalnız ilgili faaliyetle kur; örneğin bir çalışma tezgâhının enerji bağlantısı imalatı destekleyebilir.", "Bir kesintide önce durdurulan işi, sonra bundan etkilenen ihtiyacı bul. Üretim, ulaştırma ve kullanım kayıtlarının tümünde değişme olduğunu peşinen varsayma.", "Müşterinin bir ürünü neden tercih ettiğine ilişkin bildirim, gelecekteki tasarımı etkileyebilir. Ancak her bildirimin gerçekten uygulanıp uygulanmadığı ayrıca incelenmelidir."], "workedExamples": [{"title": "Sabun hizmete nasıl ulaşır?", "problem": "Kurmaca bir işletme bitkisel karışımı kalıba döküp sabun yapar. Satıcı kalıpları uygun koşullarda saklar ve sipariş sahiplerine sunar. Kullanıcı el temizliğinde sabundan yararlanır.", "solution": ["Kalıplama sonunda yeni bir mal elde edildiğinden imalat aşamasını buluruz. Ham madde ile bitmiş ürünü birbirinden ayırmak bu kararı destekler.", "Satıcının koruyarak bekletmesi ve müşteriye sunması ürünün erişilebilir olması içindir; bunlar dağıtım kapsamında değerlendirilir.", "El temizliğinde yararlanma ihtiyacı karşılar. Bu kullanım tüketimdir; işlemin satın alma anından sonra sürmesi sınıflamayı değiştirmez.", "Kullanıcı sabunun kolay kırıldığını bildirirse işletme sonraki kalıbın dayanıklılığını yeniden düşünebilir. Böylece kullanım bilgisi tasarım için yeni bir dayanak sağlar."]}, {"title": "Çalgı yapımında gelişmişlik unsurları", "problem": "Bir çalgı yapım topluluğu, alet yenilemek için fon ayırır. Deneyimli ustalar akort bilgisini aktarır. Üyelerin yaş grupları ayrı bir çizelgede tutulur. Yeni çalışma alanına güvenilir elektrik bağlantısı sağlanır.", "solution": ["Fon para gerektiren bir olanaktır; mali boyutun kanıtıdır. Aletin kendisiyle fonun kaynağı aynı şey değildir.", "Akort bilgisinin öğretilmesi kültürel birikimi sürdürür. Yaş çizelgesi ise topluluğun demografik özelliklerini anlatır; biri diğerinin yerine kullanılmaz.", "Elektrik bağlantısı işleyen tezgâhlar için gerekli altyapıdır. Bağlantı ile üretim işi arasında ilişki kurabiliriz; bu örnek altyapının yalnız sevkiyatla sınırlı olmadığını gösterir.", "Yeni araç kullanımı konusunda öğretim de yapılırsa teknik donanım ve beceri birbirini tamamlar. Topluluğun bütün refahını tek fon miktarıyla belirleyemeyiz."]}, {"title": "İmalatta kesinti ve gözlenen sonuç", "problem": "Kurmaca bir takvim imalathanesinin kesme aracı arızalanır. Basılmış yapraklar vardır ama yeni takvimler tamamlanamaz. Satıcı, önceden bitmiş takvimleri sunmayı sürdürür; isteyen bazı kişiler bekleme listesine yazılır.", "solution": ["Kesme aracı tamamlanacak yeni ürünü etkiler. Kesinti, bu anlatıda imalat işindedir; bitmiş malın taşıma hattının kapandığı söylenmemiştir.", "Önceden hazır malların sunulması sürdüğünden tüm satışın sona erdiği sonucu çıkmaz. Basamaklar ayrı ayrı izlenmelidir.", "Bekleme listesi ihtiyacını hemen karşılayamayan kişiler bulunduğunu gösterir. Bu, verilen toplumsal sonuçtur; kişilerin tümünün başka ürün seçtiği ileri sürülemez.", "Arızanın onarım gideri mali bir yük olabilir; tutarı verilmediği için miktar hesaplamayız. Ürünün tamamlanması ile ihtiyaçların karşılanması arasındaki bağı verilen kayıtlarla sınırlı tutarız."]}], "commonMistakes": ["Satış öncesi saklama işini döngünün dışında bırakma. Ürünü koruma, doğru anda kullanıcıya sunabilmenin bir parçasıdır.", "Kullanıcıdan yararlanma beklenirken yalnız ödeme belgesine bakmak kullanım sürecini gözden kaçırır.", "Parasal bir göstergenin yanında beceri aktarımı ve nüfus özelliklerini de ara. Refahın farklı yönleri tek veriyle temsil edilemez.", "Tesis veya bağlantı adını görünce tek bir basamağı ezberden seçme; o altyapının hangi faaliyeti desteklediğine bak.", "Bir yerde arıza varsa bütün ekonomik faaliyetlerin aynı anda bittiğini düşünme. Tamamlanmış mallar ve süren hizmetler ayrı kayıtlarla incelenir."], "selfCheck": [{"question": "Bir evde eski bir battaniyeden yararlanılmaya devam ediliyor. Yeni alışveriş yok diye kullanım basamağı yok sayılabilir mi?", "answer": "Hayır. İhtiyacın eldeki mal kullanılarak karşılanması sürer; yeni ödeme kullanım için zorunlu değildir."}, {"question": "Kurmaca bir işletmenin makinesi için enerji bağlantısı yenileniyor. Yalnız bağlantının adına bakarak sevkiyat arttı diyebilir misin?", "answer": "Diyemem. Önce bağlantının hangi işe hizmet ettiğini öğrenirim; makinelerin çalışmasıyla ilgiliyse doğrudan imalatı destekler."}, {"question": "Bir üreticinin destek fonu, ustalık bilgisi ve çalışanlarının yaş dağılımı aynı sayfada verilmiş. Bu bilgiler neden ayrı okunur?", "answer": "Fon parasal olanağı, ustalık öğrenilmiş birikimi, yaş dağılımı ise nüfus özelliğini anlatır. Aynı belge farklı boyutların dayanağı olabilir."}], "summary": "Üretim malı ortaya çıkarır, dağıtım depo ve kanalla ulaştırır, tüketim kullanmayı kapsar. Gelişmişlik mali, kültürel ve demografik unsurlarla okunur; tek tüketim miktarı ölçü değildir. Altyapı dağıtımı, eğitim üretim niteliğini destekleyebilir. Döngü karşılıklıdır. Aksamanın sonucu, metindeki neden ve gözlenen davranışla sınırlıdır.", "figureNote": "Aşağıdaki tabloyu incele. Öğretici tabloda kavram, kanıt türü ve ilişki yan yanadır. Dağıtımın yalnız taşıma olmadığı, tüketimin yalnız satın alma olmadığı bu tabloda ayrılır. Her satıra günlük yaşamından yeni bir örnek ekleyip ilgili kavramla bağını açıklayabilirsin."}, "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t19.alt.note.tablo", "captionKey": "s7-t19.cap.note.tablo", "headerKeys": ["s7-t19.nh.kavram", "s7-t19.nh.kanit", "s7-t19.nh.iliski"], "rows": [[{"key": "s7-t19.nk.uretim"}, {"key": "s7-t19.nk.uretim.k"}, {"key": "s7-t19.nk.uretim.i"}], [{"key": "s7-t19.nk.dagitim"}, {"key": "s7-t19.nk.dagitim.k"}, {"key": "s7-t19.nk.dagitim.i"}], [{"key": "s7-t19.nk.tuketim"}, {"key": "s7-t19.nk.tuketim.k"}, {"key": "s7-t19.nk.tuketim.i"}], [{"key": "s7-t19.nk.mali"}, {"key": "s7-t19.nk.mali.k"}, {"key": "s7-t19.nk.mali.i"}], [{"key": "s7-t19.nk.kultur"}, {"key": "s7-t19.nk.kultur.k"}, {"key": "s7-t19.nk.kultur.i"}], [{"key": "s7-t19.nk.demo"}, {"key": "s7-t19.nk.demo.k"}, {"key": "s7-t19.nk.demo.i"}]]}, "taskId": "S7-T19", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b971e48a01bb40c179833fbce3a544515eee6d6afa135b1b71959d8685c4e107", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q001", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f01", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Görsel akışta üretim düğümünü dağıtım düğümünden ayırma ve şişelemeyi taşıma sanma çeldiricisi birlikte değerlendirilir.", "question": "Pınar'ın ailesi, Ege'deki Defneköy'de zeytin işler. Zeytinler toplanır, sıkılır ve cam şişelere doldurulur. Dolu şişeler köy deposunda bekletilir; sonra toptancı aracılığıyla marketlere ulaştırılır. Aileler yağı yemeklerde kullanır. Boş şişeler toplanıp yeniden doluma verilir. Müşterilerin sızma yağ talebi, ertesi yıl hangi zeytinliğin daha özenle hasat edileceğini de etkiler.\n\nAkışa göre zeytinin sıkılıp cam şişeye doldurulmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Üretim basamağına girer; yağ burada ortaya çıkar.", "Yalnızca dağıtım basamağına girer; şişe taşınır.", "Yalnızca tüketim basamağına girer; yağ satın alınır.", "Demografik gelişmişlik unsuru olarak sayılır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; sıkım ve şişeleme, zeytini kullanılabilir yağa dönüştürdüğü için üretim basamağıdır.", "Şişenin sonradan taşınması dağıtımdır; sıkımın kendisi malı ortaya koyar, taşıma değildir.", "Satın alma veya sofrada kullanma henüz olmamıştır; tüketim bu cümlede yoktur.", "Nüfusun yaş yapısı bu cümlede geçmez; işlem bir ürün basamağıdır."], "explanation": "Metin ve akış, zeytinin toplanmasından sonra sıkılıp şişelendiğini söyler. Bu adımda doğal kaynak emek ve araçla yağa dönüşür. Ürünün ortaya çıkması üretimdir. Depoya gitmesi sonraki dağıtım adımıdır; sofrada kullanılması ise tüketimdir.", "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "altTextKey": "s7-t19.alt.flow.zeytin", "captionKey": "s7-t19.cap.flow.zeytin", "nodes": [{"id": "hasat", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.hasat"}, {"id": "sikim", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.sikim"}, {"id": "depo", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.depo"}, {"id": "market", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.market"}, {"id": "sofra", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.sofra"}, {"id": "geri", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.geri"}], "edges": [{"from": "hasat", "to": "sikim", "labelKey": "s7-t19.e.uretim"}, {"from": "sikim", "to": "depo", "labelKey": "s7-t19.e.dagitim"}, {"from": "depo", "to": "market", "labelKey": "s7-t19.e.dagitim"}, {"from": "market", "to": "sofra", "labelKey": "s7-t19.e.tuketim"}, {"from": "sofra", "to": "geri", "labelKey": "s7-t19.e.geri"}, {"from": "geri", "to": "sikim", "labelKey": "s7-t19.e.geri"}]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q001", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e02a6d8a32a69213916874e94a5b1226f71e7c753a3a5be4e50122379e981f90", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q002", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f01", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Dağıtımı yalnız taşıma sanma yanılgısı ile depo-toptancı kanıtını birlikte okuma gerekir; yakın çeldirici üretim düğümüdür.", "question": "Pınar'ın ailesi, Ege'deki Defneköy'de zeytin işler. Zeytinler toplanır, sıkılır ve cam şişelere doldurulur. Dolu şişeler köy deposunda bekletilir; sonra toptancı aracılığıyla marketlere ulaştırılır. Aileler yağı yemeklerde kullanır. Boş şişeler toplanıp yeniden doluma verilir. Müşterilerin sızma yağ talebi, ertesi yıl hangi zeytinliğin daha özenle hasat edileceğini de etkiler.\n\nBuna göre dolu şişelerin depoda bekletilip toptancı aracılığıyla markete ulaştırılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Yağın yeniden sıkıldığı üretim basamağını gösterir.", "Depolama ve satış kanalını da içeren dağıtım basamağını gösterir.", "Ailenin yağı yemekte kullandığı tüketim basamağını gösterir.", "Motif ve beceri aktarımına dayanan kültürel gelişmişlik unsurunu gösterir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Sıkım bitmiştir; depo ve toptancı yeni yağ üretmez, üretilmiş malı sonraki halkaya taşır.", "Doğru; dağıtım yalnız kamyon değildir, depolama ve toptancı kanalı da bu basamağın parçasıdır.", "Market rafına gelmek, ailenin yağı kullanması değildir; tüketim metinde ayrı cümlededir.", "Depolama ve toptancı kanalı ürünü ulaştırır; burada motif veya beceri öğretimi yapılmaz."], "explanation": "Şişeler dolu hâlde depoda bekler, sonra toptancı ile markete gider. Mal zaten üretilmiştir. Bekletme ve satış kanalı, ürünü tüketiciye yaklaştırır. Bu yüzden basamak dağıtımdır ve yalnız taşıma aracına indirgenemez.", "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "altTextKey": "s7-t19.alt.flow.zeytin", "captionKey": "s7-t19.cap.flow.zeytin", "nodes": [{"id": "hasat", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.hasat"}, {"id": "sikim", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.sikim"}, {"id": "depo", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.depo"}, {"id": "market", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.market"}, {"id": "sofra", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.sofra"}, {"id": "geri", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.geri"}], "edges": [{"from": "hasat", "to": "sikim", "labelKey": "s7-t19.e.uretim"}, {"from": "sikim", "to": "depo", "labelKey": "s7-t19.e.dagitim"}, {"from": "depo", "to": "market", "labelKey": "s7-t19.e.dagitim"}, {"from": "market", "to": "sofra", "labelKey": "s7-t19.e.tuketim"}, {"from": "sofra", "to": "geri", "labelKey": "s7-t19.e.geri"}, {"from": "geri", "to": "sikim", "labelKey": "s7-t19.e.geri"}]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q002", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "978b55134044a441c7465f287ad7b4181a396c6dd6301c6a873c84666f265ad9", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q003", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f01", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tüketimi yalnız satın alma sanma yanılgısını sofra kanıtıyla ayırt etme ve akıştaki düğüm sırasını izleme birlikte gerekir.", "question": "Pınar'ın ailesi, Ege'deki Defneköy'de zeytin işler. Zeytinler toplanır, sıkılır ve cam şişelere doldurulur. Dolu şişeler köy deposunda bekletilir; sonra toptancı aracılığıyla marketlere ulaştırılır. Aileler yağı yemeklerde kullanır. Boş şişeler toplanıp yeniden doluma verilir. Müşterilerin sızma yağ talebi, ertesi yıl hangi zeytinliğin daha özenle hasat edileceğini de etkiler.\n\nBu bilgilere göre ailelerin yağı yemeklerde kullanması için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Zeytinin ilk kez sıkıldığı üretim basamağına örnektir.", "Şişenin toptancıya gittiği dağıtım basamağına örnektir.", "Yağdan yararlanıldığı tüketim basamağına örnektir.", "Yalnızca nüfus artışıyla ilgili demografik unsura örnektir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Sıkım daha önceki düğümdedir; sofrada yeni mal üretilmez.", "Toptancı ve market dağıtımdır; yemekte kullanma satış kanalı değildir.", "Doğru; tüketim satın alma fişinden ibaret değildir, ürünün kullanılarak ihtiyacın karşılanmasıdır.", "Yaş yapısı veya nüfus bu cümlede verilmez."], "explanation": "Akışta marketten sonra sofra kullanımı vardır. Aile yağı satın almış olabilir; ölçülen iş ise yemekte yararlanmaktır. İhtiyacın karşılanması tüketim basamağıdır. Üretim sıkımda, dağıtım depo ve markette kalır.", "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "altTextKey": "s7-t19.alt.flow.zeytin", "captionKey": "s7-t19.cap.flow.zeytin", "nodes": [{"id": "hasat", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.hasat"}, {"id": "sikim", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.sikim"}, {"id": "depo", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.depo"}, {"id": "market", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.market"}, {"id": "sofra", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.sofra"}, {"id": "geri", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.geri"}], "edges": [{"from": "hasat", "to": "sikim", "labelKey": "s7-t19.e.uretim"}, {"from": "sikim", "to": "depo", "labelKey": "s7-t19.e.dagitim"}, {"from": "depo", "to": "market", "labelKey": "s7-t19.e.dagitim"}, {"from": "market", "to": "sofra", "labelKey": "s7-t19.e.tuketim"}, {"from": "sofra", "to": "geri", "labelKey": "s7-t19.e.geri"}, {"from": "geri", "to": "sikim", "labelKey": "s7-t19.e.geri"}]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q003", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5288cd6368389a4050c3279045377938ba6fa3a937c85fd089aa0b59ba8e3f97", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q004", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f01", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Geri bildirim okunu görmezden gelme çeldiricisi ile tüketim sonrası girdiyi üretimden ayırma birlikte değerlendirilir.", "question": "Pınar'ın ailesi, Ege'deki Defneköy'de zeytin işler. Zeytinler toplanır, sıkılır ve cam şişelere doldurulur. Dolu şişeler köy deposunda bekletilir; sonra toptancı aracılığıyla marketlere ulaştırılır. Aileler yağı yemeklerde kullanır. Boş şişeler toplanıp yeniden doluma verilir. Müşterilerin sızma yağ talebi, ertesi yıl hangi zeytinliğin daha özenle hasat edileceğini de etkiler.\n\nAkışa göre boş şişelerin toplanıp yeniden doluma verilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Döngünün yalnız marketten köye tek yönlü aktığını gösterir.", "Tüketimin hiç gerçekleşmediğini ve yağın kullanılmadığını gösterir.", "Dağıtımın depo ve satış kanalı olmadan yalnız kargodan oluştuğunu gösterir.", "Kullanım sonrası malzemenin üretime girdi olarak dönebildiğini gösterir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ok, sofradan boş şişeye ve oradan sıkıma döner; tek yön iddiası akışla çelişir.", "Aileler yağı yemeklerde kullanır; boş şişe kullanımın olmadığını değil, kullanım sonrası kalıntıyı gösterir.", "Şişenin yeniden doluma verilmesi malzeme dönüşüdür; depolama ve satış kanallarını dağıtımın dışına çıkarmaz.", "Doğru; boş şişenin yeniden doluma gitmesi, tüketim sonrası bir girdinin üretim basamağına döndüğünü gösterir."], "explanation": "Metin boş şişelerin toplandığını ve yeniden doluma verildiğini yazar. Akıştaki geri ok da sofradan sıkıma bağlanır. Bu, döngünün kullanımla bitmeyip bazı girdilerin üretime dönebildiğini gösterir. Tek yönlü okuma bu kanıtı dışarıda bırakır.", "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "altTextKey": "s7-t19.alt.flow.zeytin", "captionKey": "s7-t19.cap.flow.zeytin", "nodes": [{"id": "hasat", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.hasat"}, {"id": "sikim", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.sikim"}, {"id": "depo", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.depo"}, {"id": "market", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.market"}, {"id": "sofra", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.sofra"}, {"id": "geri", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.geri"}], "edges": [{"from": "hasat", "to": "sikim", "labelKey": "s7-t19.e.uretim"}, {"from": "sikim", "to": "depo", "labelKey": "s7-t19.e.dagitim"}, {"from": "depo", "to": "market", "labelKey": "s7-t19.e.dagitim"}, {"from": "market", "to": "sofra", "labelKey": "s7-t19.e.tuketim"}, {"from": "sofra", "to": "geri", "labelKey": "s7-t19.e.geri"}, {"from": "geri", "to": "sikim", "labelKey": "s7-t19.e.geri"}]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q004", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9b89207925667adba3ab35e4ab1a19e6ee75f7fedc2ee811623e6efd76cb8c9e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q005", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f01", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Geri bildirim cümlesini üretim kararıyla eşleme ve miktarı gelişmişlik sanma çeldiricisini dışlama iki ayrı adım ister.", "question": "Pınar'ın ailesi, Ege'deki Defneköy'de zeytin işler. Zeytinler toplanır, sıkılır ve cam şişelere doldurulur. Dolu şişeler köy deposunda bekletilir; sonra toptancı aracılığıyla marketlere ulaştırılır. Aileler yağı yemeklerde kullanır. Boş şişeler toplanıp yeniden doluma verilir. Müşterilerin sızma yağ talebi, ertesi yıl hangi zeytinliğin daha özenle hasat edileceğini de etkiler.\n\nVerilenlere göre müşterilerin sızma yağ talebinin ertesi yılın hasadını etkilemesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Tüketim tercihinin sonraki üretim kararını etkileyebildiğini gösterir.", "Dağıtımın hiç gerekmediğini ve yağın köyde kaldığını gösterir.", "Gelişmişliğin yalnız içilen yağ miktarıyla ölçüldüğünü gösterir.", "Tüketici talebinin nüfusun yaş dağılımını kesin olarak belirlediğini gösterir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; talep bilgisi ertesi yıl hangi zeytinliğin özenle hasat edileceğini etkiler, yani tüketim üretime geri beslenir.", "Şişeler markete ulaştırılır; talep etkisi dağıtımı ortadan kaldırmaz.", "Metin yağ miktarını gelişmişlik sırası yapmaz; ilişki karar etkisidir.", "Talep hasat kararını etkiler; nüfusun yaş gruplarının değiştiğine ilişkin bilgi verilmez."], "explanation": "Talep, sofradaki tercihten gelir. Metin bu tercihin ertesi yılın hasadını etkilediğini söyler. Hasat ve sıkım üretim basamağıdır. Böylece tüketim, sonraki üretimi yönlendirebilir. Bu kanıt tek yönlü ve etkisiz döngü düşüncesiyle uyuşmaz.", "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "altTextKey": "s7-t19.alt.flow.zeytin", "captionKey": "s7-t19.cap.flow.zeytin", "nodes": [{"id": "hasat", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.hasat"}, {"id": "sikim", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.sikim"}, {"id": "depo", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.depo"}, {"id": "market", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.market"}, {"id": "sofra", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.sofra"}, {"id": "geri", "labelKey": "s7-t19.n.zeytin.geri"}], "edges": [{"from": "hasat", "to": "sikim", "labelKey": "s7-t19.e.uretim"}, {"from": "sikim", "to": "depo", "labelKey": "s7-t19.e.dagitim"}, {"from": "depo", "to": "market", "labelKey": "s7-t19.e.dagitim"}, {"from": "market", "to": "sofra", "labelKey": "s7-t19.e.tuketim"}, {"from": "sofra", "to": "geri", "labelKey": "s7-t19.e.geri"}, {"from": "geri", "to": "sikim", "labelKey": "s7-t19.e.geri"}]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q005", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8d0a16e8ff08ad72beb06fe4e7ff7429fc612312d96bd16aa0c00ab4550caf58", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q006", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f02", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Akışın ilk üretim düğümünü depo düğümünden ayırma ve örgü işlemini taşıma sanma çeldiricisi birlikte işler.", "question": "Ilıkova kasabasında Elif, köydeki yünü seçer, iplik hâline getirir ve atkı örer. Bitmiş atkılar kasaba kooperatifinin deposuna konur. Kooperatif hem yakındaki pazarda satar hem siparişleri kargo ile başka ilçelere gönderir. İnsanlar atkıları kışın giyer, eskidikçe tamir ettirir. Tamir edilemeyenler yeniden iplik olur. Kooperatif, hangi renklerin daha çok giyildiğini üreticilere bildirir.\n\nŞemaya göre Elif'in yünü iplik yapıp atkı örmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Yalnızca dağıtım basamağına girer; atkı depoya konur.", "Üretim basamağına girer; atkı bu adımda ortaya çıkar.", "Yalnızca tüketim basamağına girer; atkı satın alınır.", "Mali gelişmişlik unsuru olan kredi kaydına girer."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Depoya konma örgüden sonraki cümlededir; örgünün kendisi kanal değildir.", "Doğru; yünün ipliğe ve atkıya dönüşmesi malın üretildiğini gösterir.", "Giyme ve satın alma bu cümlede yoktur.", "Kredi, tasarruf veya bütçe bilgisi verilmez."], "explanation": "Elif yünü seçer, iplik yapar ve atkı örer. Bu adımda ham madde giyilebilir ürüne dönüşür. Ürünün ortaya çıkması üretimdir. Kooperatif deposu ve kargo daha sonra anlatılır.", "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "altTextKey": "s7-t19.alt.flow.atki", "captionKey": "s7-t19.cap.flow.atki", "nodes": [{"id": "yun", "labelKey": "s7-t19.n.atki.yun"}, {"id": "orgu", "labelKey": "s7-t19.n.atki.orgu"}, {"id": "depo", "labelKey": "s7-t19.n.atki.depo"}, {"id": "pazar", "labelKey": "s7-t19.n.atki.pazar"}, {"id": "giyim", "labelKey": "s7-t19.n.atki.giyim"}, {"id": "bilgi", "labelKey": "s7-t19.n.atki.bilgi"}], "edges": [{"from": "yun", "to": "orgu", "labelKey": "s7-t19.e.atki.uretim"}, {"from": "orgu", "to": "depo", "labelKey": "s7-t19.e.atki.dagitim"}, {"from": "depo", "to": "pazar", "labelKey": "s7-t19.e.atki.dagitim"}, {"from": "pazar", "to": "giyim", "labelKey": "s7-t19.e.atki.tuketim"}, {"from": "giyim", "to": "bilgi", "labelKey": "s7-t19.e.atki.geri"}, {"from": "bilgi", "to": "orgu", "labelKey": "s7-t19.e.atki.geri"}]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q006", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9dc89fedba1a2e7d15a7ecca8a54aa04803814593b047d3804ab4711392a2216", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q007", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f02", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Dağıtımı yalnız kargo sanma yanılgısı ile depo-pazar kanıtını aynı basamakta birleştirme gerekir.", "question": "Ilıkova kasabasında Elif, köydeki yünü seçer, iplik hâline getirir ve atkı örer. Bitmiş atkılar kasaba kooperatifinin deposuna konur. Kooperatif hem yakındaki pazarda satar hem siparişleri kargo ile başka ilçelere gönderir. İnsanlar atkıları kışın giyer, eskidikçe tamir ettirir. Tamir edilemeyenler yeniden iplik olur. Kooperatif, hangi renklerin daha çok giyildiğini üreticilere bildirir.\n\nBuna göre kooperatifin atkıyı depoda tutup hem pazarda satması hem kargoyla göndermesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Yünün seçilip ipliğe ve yeni atkıya dönüştürüldüğü üretim basamağını gösterir.", "Atkının kışın giyildiği tüketim basamağını gösterir.", "Depolama ve satış kanallarını birlikte içeren dağıtımı gösterir.", "Nüfusun yaş ortalamasını gösteren demografik unsuru gösterir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Sorulan bölümde atkılar bitmiştir; depoda tutma, pazarda satma ve gönderme yeni atkı üretmez.", "Giyme sonraki cümlededir; satış kanalı kullanım değildir.", "Doğru; dağıtım pazara çıkarma, depolama ve kargoyu birlikte kapsar, yalnız taşıma değildir.", "Yaş yapısı bu parçada geçmez."], "explanation": "Bitmiş atkı önce kooperatif deposuna girer. Sonra pazar ve kargo ile alıcıya yaklaşır. Mal zaten üretilmiştir. Depolama ve iki satış yolu dağıtım basamağının parçasıdır. Kargo tek başına dağıtımın tanımı değildir.", "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "altTextKey": "s7-t19.alt.flow.atki", "captionKey": "s7-t19.cap.flow.atki", "nodes": [{"id": "yun", "labelKey": "s7-t19.n.atki.yun"}, {"id": "orgu", "labelKey": "s7-t19.n.atki.orgu"}, {"id": "depo", "labelKey": "s7-t19.n.atki.depo"}, {"id": "pazar", "labelKey": "s7-t19.n.atki.pazar"}, {"id": "giyim", "labelKey": "s7-t19.n.atki.giyim"}, {"id": "bilgi", "labelKey": "s7-t19.n.atki.bilgi"}], "edges": [{"from": "yun", "to": "orgu", "labelKey": "s7-t19.e.atki.uretim"}, {"from": "orgu", "to": "depo", "labelKey": "s7-t19.e.atki.dagitim"}, {"from": "depo", "to": "pazar", "labelKey": "s7-t19.e.atki.dagitim"}, {"from": "pazar", "to": "giyim", "labelKey": "s7-t19.e.atki.tuketim"}, {"from": "giyim", "to": "bilgi", "labelKey": "s7-t19.e.atki.geri"}, {"from": "bilgi", "to": "orgu", "labelKey": "s7-t19.e.atki.geri"}]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q007", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fc75e6d4486f6421ef0c5d9aec8ae78eaced525b543c442792961ddd57be218d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q008", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f02", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Tüketimi yalnız satın alma sanma yanılgısı ile tamir ettirmenin kullanım kanıtı birlikte okunur.", "question": "Ilıkova kasabasında Elif, köydeki yünü seçer, iplik hâline getirir ve atkı örer. Bitmiş atkılar kasaba kooperatifinin deposuna konur. Kooperatif hem yakındaki pazarda satar hem siparişleri kargo ile başka ilçelere gönderir. İnsanlar atkıları kışın giyer, eskidikçe tamir ettirir. Tamir edilemeyenler yeniden iplik olur. Kooperatif, hangi renklerin daha çok giyildiğini üreticilere bildirir.\n\nBu bilgilere göre insanların atkıyı kışın giymesi ve eskidiğinde tamir ettirmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Yünün ilk seçildiği üretim basamağına örnektir.", "Kargonun ilçeye çıktığı dağıtım basamağına örnektir.", "Yalnızca vergi geliriyle ilgili mali unsura örnektir.", "Atkıdan yararlanılan tüketim basamağına örnektir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yün seçimi ve örgü üretimdir; giyme yeni mal üretmez.", "Kargo dağıtımdır; giymek ve tamir ettirmek satış kanalı değildir.", "Vergi veya kredi bu cümlede yoktur.", "Doğru; giymek ve tamir ettirerek kullanmayı sürdürmek, satın alma fişinden ayrı bir tüketim örneğidir."], "explanation": "Metin atkıların kışın giyildiğini ve eskidikçe tamir ettirildiğini söyler. İhtiyaç giyerek karşılanır; tamir kullanımı uzatır. Bu tüketimdir. Üretim örgüde, dağıtım depo ve kargoda kalır.", "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "altTextKey": "s7-t19.alt.flow.atki", "captionKey": "s7-t19.cap.flow.atki", "nodes": [{"id": "yun", "labelKey": "s7-t19.n.atki.yun"}, {"id": "orgu", "labelKey": "s7-t19.n.atki.orgu"}, {"id": "depo", "labelKey": "s7-t19.n.atki.depo"}, {"id": "pazar", "labelKey": "s7-t19.n.atki.pazar"}, {"id": "giyim", "labelKey": "s7-t19.n.atki.giyim"}, {"id": "bilgi", "labelKey": "s7-t19.n.atki.bilgi"}], "edges": [{"from": "yun", "to": "orgu", "labelKey": "s7-t19.e.atki.uretim"}, {"from": "orgu", "to": "depo", "labelKey": "s7-t19.e.atki.dagitim"}, {"from": "depo", "to": "pazar", "labelKey": "s7-t19.e.atki.dagitim"}, {"from": "pazar", "to": "giyim", "labelKey": "s7-t19.e.atki.tuketim"}, {"from": "giyim", "to": "bilgi", "labelKey": "s7-t19.e.atki.geri"}, {"from": "bilgi", "to": "orgu", "labelKey": "s7-t19.e.atki.geri"}]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q008", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "29644dac1790badbead1f830f734bd6543df2e1bf6704b1fbe9fc21b934dfcac", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q009", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f02", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Geri bildirim okunun anlamını renk bilgisiyle eşleme ve sayısal sıralama çeldiricisini dışlama iki adım ister.", "question": "Ilıkova kasabasında Elif, köydeki yünü seçer, iplik hâline getirir ve atkı örer. Bitmiş atkılar kasaba kooperatifinin deposuna konur. Kooperatif hem yakındaki pazarda satar hem siparişleri kargo ile başka ilçelere gönderir. İnsanlar atkıları kışın giyer, eskidikçe tamir ettirir. Tamir edilemeyenler yeniden iplik olur. Kooperatif, hangi renklerin daha çok giyildiğini üreticilere bildirir.\n\nŞemaya göre kooperatifin daha çok giyilen renkleri üreticilere bildirmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Tüketim bilgisinin sonraki üretim seçimini etkileyebildiğini gösterir.", "Dağıtımın ortadan kalktığını ve atkının örülmediğini gösterir.", "Gelişmişliğin yalnız satılan atkı sayısıyla sıralandığını gösterir.", "Ürünlerin pazara ulaşmasını engelleyen bir dağıtım kesintisini gösterir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; giyilen renk bilgisi üreticiye döner ve sonraki örgü seçimini besler.", "Atkı örülür, depolanır ve gönderilir; bildirim bu basamakları silmez.", "Metin atkı sayısını gelişmişlik sırası yapmaz.", "Kooperatif renk tercihlerini bildirir; pazara ulaşmayı engelleyen bir aksama anlatılmamıştır."], "explanation": "Renk bilgisi giyme sırasında oluşur, yani tüketimden gelir. Kooperatif bu bilgiyi üreticiye bildirir. Üretici sonraki atkıyı bu bilgiye göre seçebilir. Tüketim ile üretim arasında geri bildirim vardır.", "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "altTextKey": "s7-t19.alt.flow.atki", "captionKey": "s7-t19.cap.flow.atki", "nodes": [{"id": "yun", "labelKey": "s7-t19.n.atki.yun"}, {"id": "orgu", "labelKey": "s7-t19.n.atki.orgu"}, {"id": "depo", "labelKey": "s7-t19.n.atki.depo"}, {"id": "pazar", "labelKey": "s7-t19.n.atki.pazar"}, {"id": "giyim", "labelKey": "s7-t19.n.atki.giyim"}, {"id": "bilgi", "labelKey": "s7-t19.n.atki.bilgi"}], "edges": [{"from": "yun", "to": "orgu", "labelKey": "s7-t19.e.atki.uretim"}, {"from": "orgu", "to": "depo", "labelKey": "s7-t19.e.atki.dagitim"}, {"from": "depo", "to": "pazar", "labelKey": "s7-t19.e.atki.dagitim"}, {"from": "pazar", "to": "giyim", "labelKey": "s7-t19.e.atki.tuketim"}, {"from": "giyim", "to": "bilgi", "labelKey": "s7-t19.e.atki.geri"}, {"from": "bilgi", "to": "orgu", "labelKey": "s7-t19.e.atki.geri"}]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q009", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "037bccdc73b529afa8bdb0633c5224b4c9bb78415600d4521fad85e27aa95f13", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q010", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f02", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Dönüş okunu tek yön sanma çeldiricisi ile malzeme kanıtını üretim girdisine bağlama birlikte gerekir.", "question": "Ilıkova kasabasında Elif, köydeki yünü seçer, iplik hâline getirir ve atkı örer. Bitmiş atkılar kasaba kooperatifinin deposuna konur. Kooperatif hem yakındaki pazarda satar hem siparişleri kargo ile başka ilçelere gönderir. İnsanlar atkıları kışın giyer, eskidikçe tamir ettirir. Tamir edilemeyenler yeniden iplik olur. Kooperatif, hangi renklerin daha çok giyildiğini üreticilere bildirir.\n\nBuna göre tamir __edilemeyen__ atkıların yeniden iplik olmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Döngünün giyme ile kesin olarak bittiğini destekler.", "Kullanım sonrası bazı malzemelerin üretime dönebildiğini destekler.", "Dağıtımın depolamayı dışlayıp yalnız pazardaki satıştan oluştuğunu destekler.", "Demografik unsurun iplik boyuna eşit olduğunu destekler."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Giyme sonrası iplik olma, bitiş değil dönüş olduğunu gösterir.", "Doğru; işe yaramayan atkının ipliğe dönmesi, tüketim sonrası bir girdinin üretimde yeniden kullanılabildiğini destekler.", "Eski atkının ipliğe dönüşmesi üretime malzeme sağlar; depolamanın dağıtımdan çıkarılmasını desteklemez.", "Nüfus yapısı ile iplik boyu arasında bağ kurulmaz."], "explanation": "Metin tamir edilemeyenlerin yeniden iplik olduğunu yazar. İplik, örgüden önceki üretim girdisidir. Böylece bazı malzemeler kullanım sonrası üretime dönebilir. Döngü giyilen atkıda etkisiz biçimde kapanmaz.", "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "altTextKey": "s7-t19.alt.flow.atki", "captionKey": "s7-t19.cap.flow.atki", "nodes": [{"id": "yun", "labelKey": "s7-t19.n.atki.yun"}, {"id": "orgu", "labelKey": "s7-t19.n.atki.orgu"}, {"id": "depo", "labelKey": "s7-t19.n.atki.depo"}, {"id": "pazar", "labelKey": "s7-t19.n.atki.pazar"}, {"id": "giyim", "labelKey": "s7-t19.n.atki.giyim"}, {"id": "bilgi", "labelKey": "s7-t19.n.atki.bilgi"}], "edges": [{"from": "yun", "to": "orgu", "labelKey": "s7-t19.e.atki.uretim"}, {"from": "orgu", "to": "depo", "labelKey": "s7-t19.e.atki.dagitim"}, {"from": "depo", "to": "pazar", "labelKey": "s7-t19.e.atki.dagitim"}, {"from": "pazar", "to": "giyim", "labelKey": "s7-t19.e.atki.tuketim"}, {"from": "giyim", "to": "bilgi", "labelKey": "s7-t19.e.atki.geri"}, {"from": "bilgi", "to": "orgu", "labelKey": "s7-t19.e.atki.geri"}]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q010", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a6983909d20ed2827d371bbb71be83eac8e5eb3cb3296dc451982be52a05b37b", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q011", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f03", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Mali kaynağı kültür kursuyla karıştırma çeldiricisi ve metindeki ayrı tutma cümlesi birlikte okunur.", "question": "Koruova'da esnaf, yıllık kazancının bir bölümünü yeni tezgâh için biriktirir; kooperatif bu birikime küçük bir atölye kredisi ekler. İlçe bütçesinde yol bakımı ayrı bir kalemdir. Kişi başına düşen gelir komşu ilçeden yüksektir; metin bunu tek başına refah sırası saymaz. Halk, dayanıklı kabı tamir ettirerek israfı azaltır. Kültür evindeki dokuma kursu ise beceri aktarır ve mali kalemlerden ayrı tutulur.\n\nMetne göre esnafın tezgâh için biriktirmesi ve kooperatifin atölye kredisi eklemesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Kültürel unsura girer; para aktarımı dokuma becerisinin öğretimidir.", "Demografik unsura girer; yaş grupları sayılır.", "Mali unsura girer; birikim ve kredi parasal kaynaktır.", "Yalnızca tüketim miktarını ölçen bir sıraya girer."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Birikim ve kredi parasal kaynaktır; dokuma becerisinin aktarılması ayrı kurs örneğidir.", "Yaş yapısı veya nüfus oranı bu cümlede yoktur.", "Doğru; birikim ve kredi, yatırım için ayrılan mali kaynaklardır.", "Metin gelir farkını refah sırası saymaz; soru unsur türünü sorar."], "explanation": "Tezgâh için biriktirilen kazanç ve eklenen atölye kredisi para ve finansman bilgisidir. Ekonomik gelişmişliğin mali unsurları gelir, tasarruf ve kredi gibi kaynakları kapsar. Dokuma kursu metinde ayrı tutulur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q011", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "736738a60141e87bf60da351d6786c6e955ac8ee23af120321a58a52cdc38c12", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q012", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f03", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Kültürel beceri ile mali kredi ayrımını metindeki “ayrı tutulur” kanıtıyla yapmak gerekir.", "question": "Koruova'da esnaf, yıllık kazancının bir bölümünü yeni tezgâh için biriktirir; kooperatif bu birikime küçük bir atölye kredisi ekler. İlçe bütçesinde yol bakımı ayrı bir kalemdir. Kişi başına düşen gelir komşu ilçeden yüksektir; metin bunu tek başına refah sırası saymaz. Halk, dayanıklı kabı tamir ettirerek israfı azaltır. Kültür evindeki dokuma kursu ise beceri aktarır ve mali kalemlerden ayrı tutulur.\n\nBuna göre kültür evindeki dokuma kursunun yaptığı aktarım için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Yalnızca atölye kredisiyle açıklanan mali unsurla açıklanır.", "Çalışma çağındaki nüfus oranını veren demografik unsurla açıklanır.", "Market cirosunu tek ölçü sayan tüketim sırasıyla açıklanır.", "Bilgi ve beceri birikimini içeren kültürel unsurla açıklanır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kredi mali kayıttır; kurs metinde mali kalemlerden ayrı tutulur.", "Yaş grupları bu cümlede sayılmaz.", "Metin alışveriş tutarını gelişmişlik sırası yapmaz.", "Doğru; dokuma kursu motif ve beceri aktardığı için kültürel unsurdur."], "explanation": "Kurs, dokuma becerisini aktarır. Beceri ve bilgi birikimi kültürel unsurdur. Metin bu kursu mali kalemlerden ayrı tutar. Kredi ve birikim ise mali unsur olarak kalır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q012", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "31806054494db3bd2253f78588ec380ad43f43ce5cc19cd2ef4d0db2f6b31e28", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q013", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f03", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Tek sayıdan sıralama çıkarma yanılgısını metnin açık sınır cümlesiyle eleme iki adım ister.", "question": "Koruova'da esnaf, yıllık kazancının bir bölümünü yeni tezgâh için biriktirir; kooperatif bu birikime küçük bir atölye kredisi ekler. İlçe bütçesinde yol bakımı ayrı bir kalemdir. Kişi başına düşen gelir komşu ilçeden yüksektir; metin bunu tek başına refah sırası saymaz. Halk, dayanıklı kabı tamir ettirerek israfı azaltır. Kültür evindeki dokuma kursu ise beceri aktarır ve mali kalemlerden ayrı tutulur.\n\nBu metne göre Koruova için verilen kişi başına gelir bilgisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Mali gösterge olarak değerlendirilip diğer unsurlarla birlikte yorumlanmalıdır.", "Birikim ve kredinin mali unsur olma özelliğini geçersiz kılan kanıt sayılmalıdır.", "Dokuma kursunun kültürel katkısını ortadan kaldıran bir gösterge sayılmalıdır.", "İki ilçenin toplam refahını başka kanıta ihtiyaç bırakmadan sıralamakta kullanılmalıdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kişi başına gelir mali bilgidir; kurs ve nüfus gibi diğer boyutları tek başına ölçmez.", "Gelir farkı, birikim ve kredinin parasal kaynak olarak sınıflanmasını değiştirmez.", "Dokuma kursu beceri aktarır; gelir düzeyi bu kültürel katkıyı ortadan kaldırmaz.", "Metin kişi başına geliri tek başına refah sıralaması saymamak gerektiğini belirtir."], "explanation": "Kişi başına gelir parasal bir ölçüdür ve mali unsurlar arasında değerlendirilir. Bu bilgi, beceri aktarımı veya nüfus yapısının yerini tutmaz. Koruova metni de gelir farkının tek başına refah sırası sayılamayacağını belirtir. Bu nedenle gelir bilgisi diğer gelişmişlik unsurlarıyla birlikte yorumlanmalıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q013", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d26829f2f88b6cb8c41fdc7d1ca52e4e0d517d543e888a5a1728bb2221756cc2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q014", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f03", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Tüketimi yalnız satın alma sanma yanılgısı ile tamir kanıtını israf cümlesine bağlama birlikte gerekir.", "question": "Koruova'da esnaf, yıllık kazancının bir bölümünü yeni tezgâh için biriktirir; kooperatif bu birikime küçük bir atölye kredisi ekler. İlçe bütçesinde yol bakımı ayrı bir kalemdir. Kişi başına düşen gelir komşu ilçeden yüksektir; metin bunu tek başına refah sırası saymaz. Halk, dayanıklı kabı tamir ettirerek israfı azaltır. Kültür evindeki dokuma kursu ise beceri aktarır ve mali kalemlerden ayrı tutulur.\n\nDayanıklı kabın tamir ettirilmesi bu metinde en çok hangi düşünceyi destekler?", "choices": ["Tüketimin kullanmayı dışlayıp yalnız yeni ürün satın almak olduğunu destekler.", "Kullanmayı sürdürmenin israfı azaltan bir tüketim kararı olabildiğini destekler.", "Dağıtımın yalnız kamyonla yapılan taşıma olduğunu destekler.", "Nüfusun yaş ortalamasının tamir sayısıyla eşit olduğunu destekler."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tamir ettirilen kap kullanılmaya devam eder; tüketim yalnız yeni satın alma değildir.", "Doğru; kap tamir edilip kullanılmaya devam eder; yeni ürün alınmadan da tüketim sürer ve israf azalır.", "Taşıma aracı bu cümlede yoktur.", "Yaş ortalaması verilmez ve tamir sayısıyla eşitlenmez."], "explanation": "Halk dayanıklı kabı tamir ettirerek israfı azaltır. Burada yeni bir satış fişi değil, var olan üründen yararlanmayı sürdürme vardır. Tüketim yalnız satın alma değildir. Bu karar mali israf tartışmasıyla da ilişkilidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q014", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "63bebfebd242edbf0625f36a47ef599425237e9f2acbe0c267624da716be811e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q015", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f04", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Kültürel aktarımı kredi kaydıyla karıştırma çeldiricisi ve müze kanıtı birlikte değerlendirilir.", "question": "Çinitepe'de ustalar çini motifini çıraklara sözlü ve uygulamalı aktarır. İlçe müzesi desenleri kayıt altına alır. Bu birikim, çininin ayırt edilmesini kolaylaştırır ve siparişlerin başka kentlere düzenli gitmesini destekler. Atölyenin elektrik borcu ve kredi taksiti kültürel birikimden ayrı mali kayıtlardır. Nüfusun yaş ortalaması bu örnekte motif bilgisiyle karıştırılmaz.\n\nMetne göre ustaların çini motifini çıraklara aktarmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Mali unsura örnektir; kredi taksiti ödenir.", "Demografik unsura örnektir; motif aktarımı nüfusun yaş yapısını ölçer.", "Kültürel unsura örnektir; beceri ve desen bilgisi aktarılır.", "Yalnızca market rafındaki ürün adedine örnektir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kredi taksiti metinde ayrı mali kayıttır; motif aktarımı borç değildir.", "Motif öğretilmesi kültürel beceri aktarımıdır; nüfusun yaş yapısına ilişkin bir ölçüm değildir.", "Doğru; motifin sözlü ve uygulamalı aktarımı kültürel bilgi birikimidir.", "Raf adedi verilmez ve kültürel aktarımı ölçmez."], "explanation": "Ustalar motifi çıraklara sözlü ve uygulamalı aktarır. Müze desenleri kaydeder. Bu birikim kültürel unsurdur. Elektrik borcu ve kredi taksiti aynı cümlede kültürel sayılmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q015", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b34e7cc3db908339f52c834bd69eabade6a137fe50d65d200d54297a44328cc1", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q016", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f04", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Mali yükümlülüğü kültürel birikim sanma çeldiricisi metindeki ayrı tutma ifadesiyle elenir.", "question": "Çinitepe'de ustalar çini motifini çıraklara sözlü ve uygulamalı aktarır. İlçe müzesi desenleri kayıt altına alır. Bu birikim, çininin ayırt edilmesini kolaylaştırır ve siparişlerin başka kentlere düzenli gitmesini destekler. Atölyenin elektrik borcu ve kredi taksiti kültürel birikimden ayrı mali kayıtlardır. Nüfusun yaş ortalaması bu örnekte motif bilgisiyle karıştırılmaz.\n\nBu bilgilere göre atölyenin elektrik borcu ve kredi taksiti için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Motif birikimini gösteren kültürel unsurun kaydıdır.", "Yaş ortalamasını gösteren demografik unsurun kaydıdır.", "Sipariş kargosunu gösteren dağıtım basamağının kaydıdır.", "Parasal yükümlülüğü gösteren mali unsurun kaydıdır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Metin borcu kültürel birikimden ayrı tutar.", "Yaş ortalaması borç cümlesinde yoktur.", "Siparişin başka kente gitmesi dağıtımdır; borç kaydı kanal değildir.", "Doğru; elektrik borcu ve kredi taksiti parasal yükümlülüktür, mali kayıttır."], "explanation": "Elektrik borcu ve kredi taksiti ödeme yükümlülüğüdür. Metin bunları kültürel birikimden ayrı mali kayıt sayar. Motif aktarımı kültürel, borç mali unsurdur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q016", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "aae8838237825c7417bb2388c1b0bb239b409b95b3aa4d2ed115fbb6d6095e5e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q017", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f04", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Kültürel birikimi dağıtım kanıtına bağlama ve borcu sıralama sanma çeldiricisini dışlama iki adım ister.", "question": "Çinitepe'de ustalar çini motifini çıraklara sözlü ve uygulamalı aktarır. İlçe müzesi desenleri kayıt altına alır. Bu birikim, çininin ayırt edilmesini kolaylaştırır ve siparişlerin başka kentlere düzenli gitmesini destekler. Atölyenin elektrik borcu ve kredi taksiti kültürel birikimden ayrı mali kayıtlardır. Nüfusun yaş ortalaması bu örnekte motif bilgisiyle karıştırılmaz.\n\nMetne göre desen birikiminin siparişlerin başka kentlere düzenli gitmesini desteklemesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Kültürel birikimin ürünün tanınmasına ve siparişlere katkısını gösterir.", "Demografik unsurun yaş ortalamasına eşitlendiğini gösterir.", "Mali borcun tek başına gelişmişlik sırası kurduğunu gösterir.", "Tüketimin yalnız kasada sayıldığını ve becerinin etkisiz olduğunu gösterir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; desenler çiniyi ayırt etmeyi kolaylaştırır ve başka kentlere düzenli sipariş gönderimini destekler.", "Yaş ortalaması bu ilişkide ölçü değildir.", "Borç ayrı kayıttır; metin onu sıralama ölçütü yapmaz.", "Düzenli sipariş, becerinin etkisiz olmadığını gösterir."], "explanation": "Müze ve çıraklık desenleri kaydeder. Metin bu birikimin çiniyi ayırt ettiğini ve siparişlerin başka kentlere gitmesini desteklediğini söyler. Kültürel unsur, üretimdeki niteliği ve dağıtımdaki talebi etkileyebilir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q017", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "948bdd23e56069458eeb6223e46cd082c35b358286ab380b45875e9476512f97", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q018", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f04", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Üç unsuru aynı ilçe metninde ayırma ve karıştırma uyarısını kanıt sayma gerekir.", "question": "Çinitepe'de ustalar çini motifini çıraklara sözlü ve uygulamalı aktarır. İlçe müzesi desenleri kayıt altına alır. Bu birikim, çininin ayırt edilmesini kolaylaştırır ve siparişlerin başka kentlere düzenli gitmesini destekler. Atölyenin elektrik borcu ve kredi taksiti kültürel birikimden ayrı mali kayıtlardır. Nüfusun yaş ortalaması bu örnekte motif bilgisiyle karıştırılmaz.\n\nBu metinde nüfusun yaş ortalaması ile motif bilgisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["İkisi de kredi taksitini gösterdiği için aynı mali unsurdur.", "Yaş ortalaması demografik, motif bilgisi kültürel unsurdur.", "İkisi de kargo süresini gösterdiği için aynı dağıtım basamağıdır.", "İkisi de yalnız satın alınan çini adedini gösterdiği için aynıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kredi taksiti ayrı mali kayıttır; yaş ve motif ona eşitlenmez.", "Doğru; metin yaş ortalamasını motif bilgisiyle karıştırmaz, biri demografik biri kültürel unsurdur.", "Kargo süresi yaş ortalamasının tanımı değildir.", "Çini adedi verilmez ve iki unsuru birleştirmez."], "explanation": "Motif bilgisi beceri birikimidir, kültürel unsurdur. Yaş ortalaması nüfusun yapısına aittir, demografik unsurdur. Metin ikisinin karıştırılmamasını ayrıca belirtir. Aynı ilçede bulunmaları aynı unsur oldukları anlamına gelmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q018", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e7bf954538e0c2e479682d09ad837972c0c09db972f0ad76a165b81168659924", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q019", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f05", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Demografik yaş grubunu vergi geliriyle karıştırma çeldiricisi metindeki ayrı tutma cümlesiyle elenir.", "context": "Belenova'da çalışma çağındaki nüfus yüksektir; gençlerin bir bölümü meslek lisesinden sonra yerel fabrikada işe başlar. Okul öncesi çağdaki çocuk sayısı da fazladır. İlçenin vergi geliri ve tasarruf oranı demografik yapıdan ayrı mali unsurlardır. Halk oyunu derneği kültürel bir birikimdir. Genç iş gücü, yeni üretim bandının açılmasında gerekçe olarak gösterilir; market cirosu tek ölçü değildir.", "question": "Metne göre Belenova'da çalışma çağındaki nüfusun yüksek olmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Mali unsura girer; çalışma çağındaki nüfus oranı vergi gelirini ölçer.", "Kültürel unsura girer; halk oyunu derneği kurulur.", "Demografik unsura girer; nüfusun yaş yapısı görülür.", "Yalnızca market cirosuyla kurulan tüketime girer."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Çalışma çağındaki nüfus yaş yapısını gösterir; vergi geliri metinde ayrı bir mali unsur olarak verilir.", "Halk oyunu derneği kültürel birikimdir.", "Doğru; çalışma çağındaki nüfus, yaş yapısına ait demografik unsurdur.", "Market cirosu tek ölçü değildir ve yaş yapısını tanımlamaz."], "explanation": "Çalışma çağındaki nüfusun yüksek olması, ilçenin yaş yapısı hakkında bilgi verir. Bu demografik unsurdur. Vergi ve tasarruf mali, halk oyunu kültürel unsur olarak ayrı yazılır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q019", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e4dbf4733ac8538abc822f849f2c919f739a6f5afa440a7fda318924e8dd43e1", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q020", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f05", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Mali oranı demografik yapı sanma çeldiricisi ve ayrı tutma cümlesi birlikte okunur.", "context": "Belenova'da çalışma çağındaki nüfus yüksektir; gençlerin bir bölümü meslek lisesinden sonra yerel fabrikada işe başlar. Okul öncesi çağdaki çocuk sayısı da fazladır. İlçenin vergi geliri ve tasarruf oranı demografik yapıdan ayrı mali unsurlardır. Halk oyunu derneği kültürel bir birikimdir. Genç iş gücü, yeni üretim bandının açılmasında gerekçe olarak gösterilir; market cirosu tek ölçü değildir.", "question": "Vergi geliri ve tasarruf oranı bu metinde hangi unsurun kanıtıdır?", "choices": ["Yaş gruplarını gösteren demografik unsurun kanıtıdır.", "Halk oyunu birikimini gösteren kültürel unsurun kanıtıdır.", "Ekmek kargosunu gösteren dağıtım basamağının kanıtıdır.", "Parasal kaynağı gösteren mali unsurun kanıtıdır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Metin vergi ve tasarrufu demografik yapıdan ayrı tutar.", "Halk oyunu derneği kültürel unsurdur; vergi onun kanıtı değildir.", "Kargo veya sevkiyat bu parçada yoktur.", "Doğru; vergi geliri ve tasarruf oranı parasal mali unsurlardır."], "explanation": "Vergi geliri ve tasarruf oranı para akışıyla ilgilidir. Metin bunları demografik yapıdan ayrı mali unsur sayar. Genç nüfus demografik, dernek kültürel kalır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q020", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6e47a339aa6bd25134c31715882e718c61dbd43d8824a5169fab40862bf333b9", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q021", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f05", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Kültürel derneği nüfus oranı veya vergi sanma çeldiricileri aynı paragrafta ayrılır.", "context": "Belenova'da çalışma çağındaki nüfus yüksektir; gençlerin bir bölümü meslek lisesinden sonra yerel fabrikada işe başlar. Okul öncesi çağdaki çocuk sayısı da fazladır. İlçenin vergi geliri ve tasarruf oranı demografik yapıdan ayrı mali unsurlardır. Halk oyunu derneği kültürel bir birikimdir. Genç iş gücü, yeni üretim bandının açılmasında gerekçe olarak gösterilir; market cirosu tek ölçü değildir.", "question": "Verilenlere göre halk oyunu derneğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Kültürel birikimi gösteren unsuru gösterir.", "Yatırım kredisini gösteren mali unsuru gösterir.", "Yaş ortalamasını gösteren demografik unsuru gösterir.", "Yalnızca peynir deposunu gösteren dağıtım aksamasını gösterir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; halk oyunu derneği beceri ve kültür birikimini gösterir.", "Kredi bu cümlede yoktur; dernek para kaydı değildir.", "Yaş yapısı ayrı demografik bilgidir.", "Depo aksaması bu metinde geçmez."], "explanation": "Dernek, oyun geleneğini sürdürür. Bu kültürel birikimdir. Metin onu genç iş gücünden ve vergi gelirinden ayrı yazar. Unsur türü etkinliğin içeriğinden anlaşılır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q021", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1d4f0c25b7b3498bae8278770c86300771c628912fa3106e33975e53aa53497e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q022", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f05", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Demografik kanıtı üretim gerekçesine bağlama ve ciroyu tek ölçü sanma çeldiricisini dışlama gerekir.", "context": "Belenova'da çalışma çağındaki nüfus yüksektir; gençlerin bir bölümü meslek lisesinden sonra yerel fabrikada işe başlar. Okul öncesi çağdaki çocuk sayısı da fazladır. İlçenin vergi geliri ve tasarruf oranı demografik yapıdan ayrı mali unsurlardır. Halk oyunu derneği kültürel bir birikimdir. Genç iş gücü, yeni üretim bandının açılmasında gerekçe olarak gösterilir; market cirosu tek ölçü değildir.", "question": "Buna göre genç iş gücünün yeni üretim bandının açılmasında gerekçe gösterilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Gelişmişliğin yalnız market cirosuyla ölçüldüğünü gösterir.", "Demografik unsurun üretim kapasitesiyle ilişkilenebildiğini gösterir.", "Kültürel derneğin faaliyetlerinin vergi geliriyle aynı gösterge olduğunu gösterir.", "Dağıtımın yalnız köprü uzunluğuyla bittiğini gösterir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin market cirosunu tek ölçü saymaz.", "Doğru; çalışma çağındaki gençler yeni bant için iş gücü gerekçesidir, demografik unsur üretimi besleyebilir.", "İş gücü gerekçesi nüfusun yaş yapısıyla ilgilidir; kültürel dernek ve vergi geliri farklı unsurlardır.", "Köprü bu parçada yoktur."], "explanation": "Gençlerin bir bölümü meslek lisesinden sonra fabrikada işe başlar. Metin genç iş gücünü yeni bandın gerekçesi sayar. Demografik yapı, üretim kapasitesi için potansiyel gösterir. Bu, tüketim miktarı sıralaması değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q022", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "65bea115a3de7c9d50c1f6f6d11cbe4e955784f67e50a834343de13622839ac1", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q023", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f06", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "İki ilçenin kanıtlarını satır satır ayırma ve sıralama çeldiricisini metin yasağıyla eleme gerekir.", "question": "Akçaova'da kişi başına gelir ve yatırım kredisi yüksektir; meslek kursu kontenjanı ise dardır. Karatepe'de gelir daha düşüktür ama genç nüfus oranı ve çıraklık geleneği belirgindir. Metin iki ilçeyi değerce sıralamaz ve yalnız market alışveriş tutarını vermez. Karşılaştırma; mali, kültürel ve demografik unsurları ayırmak içindir.\n\nMetne göre Akçaova'da kişi başına gelir ve yatırım kredisinin yüksek olmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Demografik unsuru belirgin kılar; yaş grupları sayılır.", "Kültürel unsuru belirgin kılar; çıraklık geleneği anlatılır.", "Mali unsuru belirgin kılar; parasal kaynak öne çıkar.", "Yalnızca iki ilçenin değer sıralamasını belirgin kılar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yaş grubu Akçaova cümlesinde verilmez; genç nüfus Karatepe'dedir.", "Çıraklık geleneği Karatepe'nin kültürel kanıtıdır.", "Doğru; gelir ve yatırım kredisi mali unsurun kanıtıdır.", "Metin ilçeleri değerce sıralamaz."], "explanation": "Akçaova cümlesi gelir ve kredi yüksekliğini söyler. Bunlar mali unsurdur. Meslek kursu kontenjanının dar olması, mali gücün her unsuru kendiliğinden büyütmediğini de gösterir. Metin değer sırası kurmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q023", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d5f4e77907a0515182cb1b24d6b89246b9dde0c62cae0f5ab90b8e8252a5d6ec", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q024", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f06", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Aynı cümlede gelir, yaş oranı ve çıraklığı üç ayrı unsura bölme gerekir.", "question": "Akçaova'da kişi başına gelir ve yatırım kredisi yüksektir; meslek kursu kontenjanı ise dardır. Karatepe'de gelir daha düşüktür ama genç nüfus oranı ve çıraklık geleneği belirgindir. Metin iki ilçeyi değerce sıralamaz ve yalnız market alışveriş tutarını vermez. Karşılaştırma; mali, kültürel ve demografik unsurları ayırmak içindir.\n\nBuna göre Karatepe'de genç nüfus oranının belirgin olması için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Yatırım kredisini gösteren mali unsuru gösterir.", "Çıraklık dışı bir taşıma aksamasını gösterir.", "Market tutarının tek gelişmişlik ölçütü olduğunu gösterir.", "Nüfusun yaş yapısına ait demografik unsuru gösterir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kredi Akçaova'nın mali kanıtıdır.", "Taşıma aksaması bu metinde yoktur.", "Metin market tutarını vermez ve tek ölçü saymaz.", "Doğru; genç nüfus oranı yaş yapısıdır, demografik unsurdur."], "explanation": "Karatepe'de gelir daha düşüktür ama genç nüfus oranı belirgindir. Yaş yapısı demografik unsurdur. Çıraklık geleneği aynı cümlede kültürel unsur olarak ayrı durur. Gelirin düşük olması demografik kanıtı silmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q024", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bd247c2372293c5fa5f141392e81c948db3614643713ecf6350f56d5a793a76b", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q025", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f06", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "Üç unsuru iki ilçe arasında eşleme ve tüketim tutarı yanılgısını metnin eksik bırakılmış ölçütüyle eleme üst düzey ayırma ister.", "question": "Akçaova'da kişi başına gelir ve yatırım kredisi yüksektir; meslek kursu kontenjanı ise dardır. Karatepe'de gelir daha düşüktür ama genç nüfus oranı ve çıraklık geleneği belirgindir. Metin iki ilçeyi değerce sıralamaz ve yalnız market alışveriş tutarını vermez. Karşılaştırma; mali, kültürel ve demografik unsurları ayırmak içindir.\n\nBu bilgilere göre metnin market alışveriş tutarını vermemesi ve ilçeleri sıralamamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Gelişmişlikte farklı unsurların birlikte yorumlanmasını destekler.", "Gelişmişliğin yalnız tüketim tutarıyla ölçülebileceğini destekler.", "Çıraklık geleneğinin kredi taksitine eşit olduğunu destekler.", "Genç nüfusun dağıtım aracı sayıldığını destekler."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; gelir, çıraklık ve genç nüfus bilgileri ayrı boyutları gösterir; tek alışveriş tutarı bunların yerini tutmaz.", "Metin alışveriş tutarını vermez; yalnız tüketim ölçüsü iddiası kanıtsızdır.", "Çıraklık kültürel, kredi malidir; eşitlik yazılmaz.", "Genç nüfus iş gücü potansiyelidir, taşıma aracı değildir."], "explanation": "Akçaova mali kanıt, Karatepe demografik ve kültürel kanıt taşır. Metin market tutarını vermez ve ilçeleri değerce sıralamaz. Gelişmişlik tek tüketim miktarıyla ölçülmez; unsurlar ayrı ayrı okunur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q025", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ef9990889902f09468ad8d7fc91fc986bfd1b7ba41eb747c02a754d78140f31a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q026", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f07", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tablo satırını dağıtım aşamasıyla eşleme ve yolu üretim eğitimi sanma çeldiricisi birlikte elenir.", "question": "Aşağıdaki tabloda bir ilçedeki beş unsurun ekonomik döngüdeki yeri ve bu yeri gösteren birer kanıt verilmiştir.\n\nTabloya göre köy yolu bakımının döngüdeki yerinin dağıtım olmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Meslek lisesinin vergi geliri ürettiğini gösterir.", "Bakımlı yolun sepetlerin pazara ulaşmasını kolaylaştırdığını gösterir.", "Genç nüfusun kültürel motif sayıldığını gösterir.", "Tasarruf sandığının yalnız tüketim fişi olduğunu gösterir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Meslek lisesinin döngüdeki yeri üretimdir; vergi bu satırda yoktur.", "Doğru; tabloda bakımlı yolun kanıtı sepetlerin pazara zamanında inmesidir; bu dağıtıma katkıdır.", "Genç nüfus demografik potansiyeldir, motif değildir.", "Tasarruf sandığı mali girdi satırındadır, fiş değildir."], "explanation": "İlgili satırda unsur köy yolu bakımı, yeri dağıtım, kanıt sepetlerin zamanında inmesidir. Yol bir altyapıdır. Altyapı ürünün dağıtım aşamasına yetişmesini destekleyebilir. Bu ilişki ilçe için verilmiştir; ülke sıralaması değildir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t19.alt.table.dongu", "captionKey": "s7-t19.cap.table.dongu", "headerKeys": ["s7-t19.h.unsur", "s7-t19.h.asama", "s7-t19.h.kanit"], "rows": [[{"key": "s7-t19.r.yol"}, {"key": "s7-t19.r.yol.asama"}, {"key": "s7-t19.r.yol.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.lise"}, {"key": "s7-t19.r.lise.asama"}, {"key": "s7-t19.r.lise.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.genc"}, {"key": "s7-t19.r.genc.asama"}, {"key": "s7-t19.r.genc.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.depo"}, {"key": "s7-t19.r.depo.asama"}, {"key": "s7-t19.r.depo.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.sandik"}, {"key": "s7-t19.r.sandik.asama"}, {"key": "s7-t19.r.sandik.kanit"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q026", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "62c85460e915e4f4138f3645a1208a008c60126c2caf88728242a2ad704a313d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q027", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f07", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Eğitim satırını üretim kanıtına bağlama ve yol satırıyla karıştırma iki sütun okuması ister.", "question": "Aşağıdaki tabloda bir ilçedeki beş unsurun ekonomik döngüdeki yeri ve bu yeri gösteren birer kanıt verilmiştir.\n\nTablodaki verilere göre meslek lisesi atölyesinin üretim aşamasında yer almasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Eğitimin yalnız market fiyatını belirleyip üretimdeki hataları etkilemediğini gösterir.", "Köy yolunun kültürel unsur sayıldığını gösterir.", "Mesleki becerinin üretimdeki hata payıyla ilişkilenebildiğini gösterir.", "Deponun nüfus yaşına eşit olduğunu gösterir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Meslek lisesi satırında hatalı dolumun azalması yazılıdır; eğitim burada fiyat sıralamasına indirgenmez.", "Yol dağıtım altyapısıdır, kültürel unsur değildir.", "Doğru; atölyenin döngüdeki yeri üretimdir ve hatalı dolumun azalması eğitim-üretim kanıtıdır.", "Depo dağıtım satırıdır; yaş eşitliği yazılmaz."], "explanation": "Meslek lisesi satırı üretim aşamasındadır. Kanıt, hatalı dolumun azalmasıdır. Eğitim iş gücünün becerisini artırarak üretim niteliğiyle ilişkilenebilir. Yol satırı ise dağıtım altyapısıdır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t19.alt.table.dongu", "captionKey": "s7-t19.cap.table.dongu", "headerKeys": ["s7-t19.h.unsur", "s7-t19.h.asama", "s7-t19.h.kanit"], "rows": [[{"key": "s7-t19.r.yol"}, {"key": "s7-t19.r.yol.asama"}, {"key": "s7-t19.r.yol.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.lise"}, {"key": "s7-t19.r.lise.asama"}, {"key": "s7-t19.r.lise.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.genc"}, {"key": "s7-t19.r.genc.asama"}, {"key": "s7-t19.r.genc.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.depo"}, {"key": "s7-t19.r.depo.asama"}, {"key": "s7-t19.r.depo.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.sandik"}, {"key": "s7-t19.r.sandik.asama"}, {"key": "s7-t19.r.sandik.kanit"}]], "highlight": [1]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q027", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3ad9826fb9ea38ce30c1594858b2706766ae3d12aa44041cf5acefeae5293da8", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q028", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f07", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki satırın aşama ve kanıt sütunlarını karşılaştırarak unsur türünü ayırma gerekir.", "question": "Aşağıdaki tabloda bir ilçedeki beş unsurun ekonomik döngüdeki yeri ve bu yeri gösteren birer kanıt verilmiştir.\n\nTabloya göre çalışma çağındaki genç nüfus satırı ile köy yolu bakımı satırı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["İkisi de köprü uzunluğunu ölçtüğü için ayrılmaz.", "İkisi de kredi taksitini gösterdiği için ayrılmaz.", "Genç nüfus yalnız satın alma fişi, yol ise motif arşividir.", "Genç nüfus yaş yapısı; yol ise dağıtım altyapısıdır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Köprü uzunluğu tabloda yoktur.", "Kredi taksiti bu satırlarda yazılmaz.", "Fiş ve motif bu iki satırın kanıtı değildir.", "Doğru; genç nüfus iş gücü potansiyelini, bakımlı yol ürünlerin taşınabilmesini gösterir."], "explanation": "Genç nüfus satırında üretim potansiyeli ve yeni tezgâhta istihdam yazar. Yol satırında dağıtım ve pazara inme yazar. Biri demografik unsur, diğeri altyapıdır. Aynı tabloda durmaları aynı unsur oldukları anlamına gelmez.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t19.alt.table.dongu", "captionKey": "s7-t19.cap.table.dongu", "headerKeys": ["s7-t19.h.unsur", "s7-t19.h.asama", "s7-t19.h.kanit"], "rows": [[{"key": "s7-t19.r.yol"}, {"key": "s7-t19.r.yol.asama"}, {"key": "s7-t19.r.yol.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.lise"}, {"key": "s7-t19.r.lise.asama"}, {"key": "s7-t19.r.lise.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.genc"}, {"key": "s7-t19.r.genc.asama"}, {"key": "s7-t19.r.genc.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.depo"}, {"key": "s7-t19.r.depo.asama"}, {"key": "s7-t19.r.depo.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.sandik"}, {"key": "s7-t19.r.sandik.asama"}, {"key": "s7-t19.r.sandik.kanit"}]], "highlight": [2]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q028", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "48eb0626aa775da974e761a11975fae377bc3a410ef596e13782e575ce289adb", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q029", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f07", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Depo satırını yol satırından ayırıp dağıtım tanımını genişletme ve yalnız taşıma yanılgısını eleme gerekir.", "question": "Aşağıdaki tabloda bir ilçedeki beş unsurun ekonomik döngüdeki yeri ve bu yeri gösteren birer kanıt verilmiştir.\n\nTabloya göre kooperatif deposu satırıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Dağıtımın depolamayı dışlayıp yalnız taşımadan oluşması yanılgısını sınırlar.", "Üretimin iş gücüne ve kullanılan araçlara hiç ihtiyaç duymadığı yanılgısını sınırlar.", "Eğitimin demografik unsur olduğu yanılgısını sınırlar.", "Tasarrufun kültürel motif olduğu yanılgısını sınırlar."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kooperatif deposunda bekletme ve raflama da dağıtımın parçasıdır.", "Depo satırı dağıtımın kapsamını gösterir; üretimde emek ve araç kullanılmadığını tartışan bir kanıt değildir.", "Eğitim satırı meslek lisesidir, demografik satır ayrıdır.", "Tasarruf mali girdi satırındadır."], "explanation": "Depo satırında ürünün bekletilerek raflandığı yazar ve döngüdeki yeri dağıtımdır. Yolda taşıma başka bir satırdadır. Dağıtım depolama ve satışa hazırlamayı da kapsar. Yalnız taşıma sanmak bu satırla sınırlanır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t19.alt.table.dongu", "captionKey": "s7-t19.cap.table.dongu", "headerKeys": ["s7-t19.h.unsur", "s7-t19.h.asama", "s7-t19.h.kanit"], "rows": [[{"key": "s7-t19.r.yol"}, {"key": "s7-t19.r.yol.asama"}, {"key": "s7-t19.r.yol.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.lise"}, {"key": "s7-t19.r.lise.asama"}, {"key": "s7-t19.r.lise.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.genc"}, {"key": "s7-t19.r.genc.asama"}, {"key": "s7-t19.r.genc.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.depo"}, {"key": "s7-t19.r.depo.asama"}, {"key": "s7-t19.r.depo.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.sandik"}, {"key": "s7-t19.r.sandik.asama"}, {"key": "s7-t19.r.sandik.kanit"}]], "highlight": [3]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q029", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "917b23aae081e9fc4d061023174d6c28dd5da6664a37100f0c7eed48e5016727", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q030", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f07", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Mali girdi satırını yatırım ve üretim kapasitesine bağlama, fiş çeldiricisini dışlama iki adım ister.", "question": "Aşağıdaki tabloda bir ilçedeki beş unsurun ekonomik döngüdeki yeri ve bu yeri gösteren birer kanıt verilmiştir.\n\nTabloya göre tasarruf sandığından ortak makine alınmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Sandığın doğrudan demografik yaş ortalaması olduğunu gösterir.", "Mali birikimin makine alımıyla üretimi desteklediğini gösterir.", "Makinenin yalnız tüketim fişi sayıldığını gösterir.", "Yol bakımının kültürel kursa eşit olduğunu gösterir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Genç nüfus satırı yaş yapısıyla ilgilidir; tasarruf sandığı ise parasal kaynak birikimidir.", "Doğru; sandıktaki birikim ortak makine yatırımına dönüştüğü için üretime kaynak sağlar.", "Makine alma tüketim fişi değil, üretim için yatırım kanıtıdır.", "Yol dağıtım altyapısıdır; kurs bu satırda yoktur."], "explanation": "Tasarruf sandığı yatırımın mali girdisi olarak yazılır. Kanıt ortak makine alınmasıdır. Birikim yatırıma, yatırım üretim aracına dönüşebilir. Bu mali unsurun döngüyle ilişkisidir; tüketim miktarı sırası değildir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t19.alt.table.dongu", "captionKey": "s7-t19.cap.table.dongu", "headerKeys": ["s7-t19.h.unsur", "s7-t19.h.asama", "s7-t19.h.kanit"], "rows": [[{"key": "s7-t19.r.yol"}, {"key": "s7-t19.r.yol.asama"}, {"key": "s7-t19.r.yol.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.lise"}, {"key": "s7-t19.r.lise.asama"}, {"key": "s7-t19.r.lise.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.genc"}, {"key": "s7-t19.r.genc.asama"}, {"key": "s7-t19.r.genc.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.depo"}, {"key": "s7-t19.r.depo.asama"}, {"key": "s7-t19.r.depo.kanit"}], [{"key": "s7-t19.r.sandik"}, {"key": "s7-t19.r.sandik.asama"}, {"key": "s7-t19.r.sandik.kanit"}]], "highlight": [4]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q030", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d5dfd8dcb81d61a51ed5417a976ad10f2859577a06486bb58c368635e05471d3", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q031", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f08", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Eğitim kanıtını üretim hatasına bağlama ve yol gecikmesiyle karıştırma çeldiricisi birlikte elenir.", "context": "Serinova meslek lisesi, süt işleme atölyesiyle anlaşır. Öğrenciler hijyen ve ölçüm becerisi kazanır. Atölye, kursu bitiren gençleri işe alır; hatalı dolum azalır. İlçe yolunun çamur nedeniyle kapandığı hafta ürünler pazara geç çıkar. Bu gecikme eğitim eksikliğinden değil, dağıtım altyapısındaki aksamadan kaynaklanır. Metin iki etkiyi birbirinin yerine koymaz.", "question": "Buna göre hijyen ve ölçüm kursundan sonra hatalı dolumun azalmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Çamurlu yolun kültürel motif sayıldığını gösterir.", "Gecikmenin tek nedeninin öğrenci sayısı olduğunu gösterir.", "Mesleki eğitimin üretim niteliğiyle ilişkilenebildiğini gösterir.", "Tüketimin ürünün kullanılmasını dışlayıp yalnız market fişinden oluştuğunu gösterir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Çamurlu yol dağıtım altyapısı aksamasıdır, motif değildir.", "Metin gecikmeyi eğitim eksikliğine değil yola bağlar.", "Doğru; kurs becerisi kazandırır, hatalı dolumun azalması üretim kanıtıdır.", "Hijyen ve ölçüm eğitimi hatalı dolumu azaltır; ürünün kullanılmasının tüketimden çıkarılması için kanıt vermez."], "explanation": "Öğrenciler hijyen ve ölçüm öğrenir. Atölye kurs bitirenleri işe alır ve hatalı dolum azalır. Beceri üretimin niteliğine yansır. Eğitim ile üretim basamağı arasında ilişki vardır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q031", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9e2eb1abf88a678a5923e000cc0d97b9fe45a3e1484b8e78aafef5c413daee37", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q032", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f08", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki nedeni metindeki açık bağla ayırma ve eğitimi yol aksamasına eşitleme çeldiricisini eleme gerekir.", "context": "Serinova meslek lisesi, süt işleme atölyesiyle anlaşır. Öğrenciler hijyen ve ölçüm becerisi kazanır. Atölye, kursu bitiren gençleri işe alır; hatalı dolum azalır. İlçe yolunun çamur nedeniyle kapandığı hafta ürünler pazara geç çıkar. Bu gecikme eğitim eksikliğinden değil, dağıtım altyapısındaki aksamadan kaynaklanır. Metin iki etkiyi birbirinin yerine koymaz.", "question": "Metne göre ürünlerin çamurlu yol yüzünden pazara geç çıkmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Eğitim kursunun hiç işe yaramadığını gösterir.", "Demografik unsurun yaş ortalamasına eşit olduğunu gösterir.", "Gelişmişliğin yalnız içilen süt miktarıyla ölçüldüğünü gösterir.", "Altyapıdaki bir aksamanın dağıtımı aksatabildiğini gösterir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kurs hatalı dolumu azaltır; yol cümlesi kursu silmez.", "Yaş ortalaması verilmez.", "Süt miktarı gelişmişlik sırası yapılmaz.", "Doğru; çamurlu yol kapanınca ürünler pazara geç çıkar; metin bu gecikmeyi dağıtım altyapısındaki aksamaya bağlar."], "explanation": "Yol çamur nedeniyle kapanınca ürün pazara geç çıkar. Metin bunu eğitim eksikliği saymaz. Altyapı aksaması dağıtım aşamasını etkiler. Üretim becerisi ayrı kanıtla durur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q032", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0f2161d8d19798beaf8dfe66d1d9fdade703399ff864f210f2cd69597794d144", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q033", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f08", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "İşe alma kanıtını üretim iş gücüne bağlama ve fiş çeldiricisini dışlama gerekir.", "context": "Serinova meslek lisesi, süt işleme atölyesiyle anlaşır. Öğrenciler hijyen ve ölçüm becerisi kazanır. Atölye, kursu bitiren gençleri işe alır; hatalı dolum azalır. İlçe yolunun çamur nedeniyle kapandığı hafta ürünler pazara geç çıkar. Bu gecikme eğitim eksikliğinden değil, dağıtım altyapısındaki aksamadan kaynaklanır. Metin iki etkiyi birbirinin yerine koymaz.", "question": "Bu bilgilere göre atölyenin kursu bitiren gençleri işe almasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Eğitimle edinilen becerinin üretimde kullanılmasını destekler.", "Yol çamurunun kültürel unsur olduğunu destekler.", "Dağıtımın yalnız kasa fişiyle tamamlandığını destekler.", "İki ilçenin değerce sıralandığını destekler."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kursu tamamlayan gençler işe alınır ve edindikleri beceriyi atölyede kullanır.", "Yol dağıtım altyapısıdır.", "İşe alma satış fişi değildir.", "Metin ilçe sıralamaz."], "explanation": "Anlaşma meslek lisesi ile atölye arasındadır. İşe alma, öğrenilen becerinin üretimde kullanılmasını sağlar. Eğitim böylece döngünün üretim basamağına iş gücü olarak bağlanır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q033", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fe7ad003aa6e6e8fdfa37ce136a9652a8ff7466d228641244bcb4b0cf409b884", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q034", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f08", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıt cümlesini ayrı basamaklara bağlama ve yer değiştirme çeldiricisini metin yasağıyla eleme gerekir.", "context": "Serinova meslek lisesi, süt işleme atölyesiyle anlaşır. Öğrenciler hijyen ve ölçüm becerisi kazanır. Atölye, kursu bitiren gençleri işe alır; hatalı dolum azalır. İlçe yolunun çamur nedeniyle kapandığı hafta ürünler pazara geç çıkar. Bu gecikme eğitim eksikliğinden değil, dağıtım altyapısındaki aksamadan kaynaklanır. Metin iki etkiyi birbirinin yerine koymaz.", "question": "Verilenlere göre metin, eğitim etkisini ve yol gecikmesini aşağıdakilerden hangisi nedeniyle birbirinin yerine koymaz?", "choices": ["İkisi de aynı market fişini ölçtüğü için koymaz.", "Biri dolum kalitesini, diğeri pazara erişimi etkilediği için koymaz.", "İkisi de yaş ortalamasını verdiği için koymaz.", "İkisi de değer sıralaması kurduğu için koymaz."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Market fişi ortak ölçü değildir.", "Doğru; kurs dolum hatalarını azaltır, yolun kapanması ise ürünün pazara çıkışını geciktirir; iki etki farklı basamaklardadır.", "Yaş ortalaması verilmez.", "Metin sıralama yapmaz."], "explanation": "Kurs hatalı dolumu azaltır; bu üretim niteliğidir. Çamurlu yol pazara geç çıkmaya yol açar; bu dağıtım altyapısıdır. Metin gecikmeyi eğitim eksikliği saymaz. İlişki kurmak, iki kanıtı özdeş saymak değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q034", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5de2c9884b36ccca1e448510f59b35099cadd8537d35b23ef5f4aadcd6835b23", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q035", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f09", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "İskele kanıtını dağıtım süresine bağlama ve fiyat ölçütü çeldiricisini metin sınırıyla eleme gerekir.", "context": "Limanönü'nde küçük tekne kooperatifi balığı buzhaneye, buzhaneden iç pazara ulaştırır. Yeni iskele bekleme süresini kısaltır. Tüketiciler taze balığı tercih edince kooperatif av takvimini ve buzhane kapasitesini gözden geçirir. İskele yalnız taşıma aracı değildir; depolama ve satış zamanını da etkiler. Balık fiyatı metinde gelişmişlik ölçütü olarak verilmez.", "question": "Buna göre yeni iskelenin bekleme süresini kısaltmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["İskelenin geleneksel motiflerin saklandığı kültürel bir arşiv olduğunu gösterir.", "Balık fiyatının tek gelişmişlik ölçütü olduğunu gösterir.", "Ulaşım altyapısının dağıtım süresini etkileyebildiğini gösterir.", "Av takviminin demografik yaş sayımı olduğunu gösterir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["İskele bekleme ve satış zamanını etkileyen altyapıdır; motif kaydı veya kültürel arşiv olarak kullanılmaz.", "Metin fiyatı gelişmişlik ölçütü yapmaz.", "Doğru; iskele bekleme süresini kısaltır, depolama ve satış zamanını da etkiler; bu dağıtım altyapısı ilişkisidir.", "Av takvimi üretim planıdır, yaş sayımı değildir."], "explanation": "Balık buzhaneye, oradan pazara gider. Yeni iskele bekleme süresini kısaltır. Metin iskelenin yalnız taşıma aracı olmadığını, depolama ve satış zamanını da etkilediğini söyler. Altyapı dağıtım aşamasıyla ilişkilidir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q035", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7f02976668ae44e9204fd7e58401bed651e609cdf2f38368e6d00852d43f1f86", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q036", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f09", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Tercih cümlesini üretim planına bağlama ve tek yön çeldiricisini eleme iki adım ister.", "context": "Limanönü'nde küçük tekne kooperatifi balığı buzhaneye, buzhaneden iç pazara ulaştırır. Yeni iskele bekleme süresini kısaltır. Tüketiciler taze balığı tercih edince kooperatif av takvimini ve buzhane kapasitesini gözden geçirir. İskele yalnız taşıma aracı değildir; depolama ve satış zamanını da etkiler. Balık fiyatı metinde gelişmişlik ölçütü olarak verilmez.", "question": "Metne göre tüketicilerin taze balık tercihinin av takvimini gözden geçirtmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Dağıtımın hiç gerekmediğini gösterir.", "İskelenin yalnız satın alma fişi olduğunu gösterir.", "Gelişmişliğin balık adediyle sıralandığını gösterir.", "Tüketici tercihinin av planına geri bildirim verdiğini gösterir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Balık buzhane ve pazara gider; tercih dağıtımı silmez.", "İskele altyapıdır, fiş değildir.", "Adet sıralaması metinde yoktur.", "Doğru; taze balık tercihleri kooperatifin av takvimini ve buzhane kapasitesini yeniden değerlendirmesine yol açar."], "explanation": "Taze balık tercihi tüketimden gelir. Kooperatif bu yüzden av takvimini ve buzhane kapasitesini gözden geçirir. Av takvimi üretim planıdır. Tüketim, sonraki üretimi etkileyebilir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q036", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "665c5f4161770c69b8fb153d464284feae5d596d77ceedbdf04a8c8217326888", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q037", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f09", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Buzhane kanıtını dağıtım tanımına katma ve yalnız taşıma yanılgısını eleme gerekir.", "context": "Limanönü'nde küçük tekne kooperatifi balığı buzhaneye, buzhaneden iç pazara ulaştırır. Yeni iskele bekleme süresini kısaltır. Tüketiciler taze balığı tercih edince kooperatif av takvimini ve buzhane kapasitesini gözden geçirir. İskele yalnız taşıma aracı değildir; depolama ve satış zamanını da etkiler. Balık fiyatı metinde gelişmişlik ölçütü olarak verilmez.", "question": "Bu metinde buzhane ve satış zamanının iskeleyle birlikte anılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Dağıtımı yalnız tekneyle taşımaya indirgeme düşüncesini sınırlar.", "Üretimin hiç emek istemediği düşüncesini sınırlar.", "Eğitimin yaş ortalaması olduğu düşüncesini sınırlar.", "Tasarrufun motif arşivi olduğu düşüncesini sınırlar."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; buzhane ve satış zamanı da anıldığı için dağıtım tekne yolculuğundan daha geniştir.", "Av emeği silinmez; cümle dağıtım kapsamı hakkındadır.", "Yaş ortalaması verilmez.", "Motif ve tasarruf bu parçada yoktur."], "explanation": "Balık buzhanede bekler, sonra iç pazara gider. İskele bu süreyi kısaltır. Depolama ve satış zamanı dağıtımın parçasıdır. Yalnız tekne yolunu dağıtım sanmak metinle sınırlanır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q037", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "932d1f138c7e0564f2d691d41a24d7012259a1632a8e3ea5f0fece326ee7060a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q038", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f09", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Ölçüt sınırı ile geri bildirim kanıtını aynı anda koruma, fiyat çeldiricisini dışlama gerekir.", "context": "Limanönü'nde küçük tekne kooperatifi balığı buzhaneye, buzhaneden iç pazara ulaştırır. Yeni iskele bekleme süresini kısaltır. Tüketiciler taze balığı tercih edince kooperatif av takvimini ve buzhane kapasitesini gözden geçirir. İskele yalnız taşıma aracı değildir; depolama ve satış zamanını da etkiler. Balık fiyatı metinde gelişmişlik ölçütü olarak verilmez.", "question": "Verilenlere göre balık fiyatının gelişmişlik ölçütü sayılmamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Av takviminin kültürel kursa eşit olduğunu destekler.", "Tek balık fiyatından gelişmişliğin belirlenemeyeceğini destekler.", "İskelenin demografik sayım olduğunu destekler.", "Tüketici tercihinin üretimi hiç etkilemediğini destekler."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Av takvimi üretim planıdır, kursa eşitlenmez.", "Doğru; balık fiyatı mali, kültürel ve demografik boyutların tamamını ölçemez; gelişmişlik tek fiyatla belirlenmez.", "İskele altyapıdır, sayım değildir.", "Tercih av takvimini gözden geçirtir; etkisizlik iddiası metne uymaz."], "explanation": "Metin fiyatı gelişmişlik ölçütü olarak vermez. İlişki, iskelenin süreyi kısaltması ve tercihin planı etkilemesiyle kurulur. Tek tüketim veya fiyat sayısı gelişmişlik ölçüsü değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q038", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f6482bccb71d78ebfcec9a706c2a088c6387d882c488751d6943f4c3df834b7c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q039", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f10", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Tercih ile sipariş arasındaki yönü kurma ve tek yön çeldiricisini eleme gerekir.", "question": "Tezgâh Sokak'ta üç fırın vardır. Halk tam buğday ekmeğini daha çok tüketince fırınlar un siparişini değiştirir. Un deposu, artan sipariş için ek araç kiralar. Araç bulunamayınca bazı mahallelere ekmek geç gider; o mahallede tüketim başka fırına kayar. Döngü tek yönde ilerlemez: tüketim üretimi, dağıtım aksaması da tüketim yerini etkiler.\n\nBuna göre tam buğday ekmeğinin daha çok tüketilmesi, fırınların un siparişini aşağıdakilerden hangisi nedeniyle değiştirir?", "choices": ["Dağıtımın ortadan kalktığını gösterdiği için değiştirir.", "Ekmek sayısının gelişmişlik sırası olduğunu gösterdiği için değiştirir.", "Tüketim tercihi fırının girdi seçimini etkilediği için değiştirir.", "Mahalle kaymasının demografik sayım olduğunu gösterdiği için değiştirir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Un deposu ek araç kiralar; dağıtım sürer.", "Metin ekmek sayısını gelişmişlik sırası yapmaz.", "Doğru; tam buğday ekmeği isteği fırının hangi unu sipariş edeceğini belirler; tüketim tercihi üretim girdisine yansır.", "Mahalle kayması tüketim yeridir, yaş sayımı değildir."], "explanation": "Halk tam buğday ekmeğini daha çok tüketir. Fırınlar un siparişini değiştirir. Un, üretim girdisidir. Tüketim tercihi üretimi etkileyebilir. Döngü fırından halka tek yönlü değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q039", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4b2e3a58e3cf484a2815599a65c5b905456f040f4777ce0e0bb42a566237c3ac", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q040", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f10", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Araç kiralamayı dağıtım tepkisine bağlama ve tüketim fişi sanma çeldiricisini eleme gerekir.", "question": "Tezgâh Sokak'ta üç fırın vardır. Halk tam buğday ekmeğini daha çok tüketince fırınlar un siparişini değiştirir. Un deposu, artan sipariş için ek araç kiralar. Araç bulunamayınca bazı mahallelere ekmek geç gider; o mahallede tüketim başka fırına kayar. Döngü tek yönde ilerlemez: tüketim üretimi, dağıtım aksaması da tüketim yerini etkiler.\n\nMetne göre un deposunun ek araç kiralamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Yünün yeniden kırkıldığı üretim basamağının tepkisidir.", "Ekmeğin yalnız kasada sayıldığı tüketim basamağının tepkisidir.", "Yaş ortalamasını yazan demografik unsurun tepkisidir.", "Artan malı ulaştırmaya çalışan dağıtım basamağının tepkisidir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kırkım bu metinde yoktur.", "Kiralama kullanım değil, ulaştırma hazırlığıdır.", "Yaş ortalaması verilmez.", "Doğru; ek araç kiralama, artan un siparişinin ulaştırılmasına yönelik bir dağıtım hazırlığıdır."], "explanation": "Sipariş artınca depo ek araç kiralar. Amaç unu fırınlara ve ekmeği mahallelere yetiştirmektir. Bu dağıtım kapasitesinin tepkisidir. Üretim un siparişinde, tüketim ise daha sonra mahallede görülür.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q040", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "69ae88266926c10dc075b9f1acb21ce153f3668a7767d7869b794078c1e347bf", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q041", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f10", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "Gecikme kanıtını tüketim kaymasına bağlama ve tek yön çeldiricisini metinle eleme gerekir.", "question": "Tezgâh Sokak'ta üç fırın vardır. Halk tam buğday ekmeğini daha çok tüketince fırınlar un siparişini değiştirir. Un deposu, artan sipariş için ek araç kiralar. Araç bulunamayınca bazı mahallelere ekmek geç gider; o mahallede tüketim başka fırına kayar. Döngü tek yönde ilerlemez: tüketim üretimi, dağıtım aksaması da tüketim yerini etkiler.\n\nBu bilgilere göre ekmek geç gidince tüketimin başka fırına kaymasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Ulaştırmadaki bir sorunun alışverişin nerede yapılacağını değiştirebildiğini gösterir.", "Üretimin hiç un istemediğini gösterir.", "Gelişmişliğin yalnız ekmek adediyle sıralandığını gösterir.", "Döngünün tek yönde ve etkisiz kaldığını gösterir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ekmek geç gidince o mahalledeki alışveriş başka fırına kayar; ulaştırma sorunu tüketimin yerini değiştirir.", "Un siparişi artmıştır; üretim girdisi vardır.", "Adet sıralaması yapılmaz.", "Kaymanın kendisi etkinin varlığını gösterir."], "explanation": "Ek araç bulunamayınca bazı mahallelere ekmek geç gider. O mahallede tüketim başka fırına kayar. Dağıtım aksaması, tüketimin nerede gerçekleşeceğini etkileyebilir. Metin döngünün tek yönlü olmadığını ayrıca söyler.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q041", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "85f4736912f2de53ab6e75a8b0b0fe286f5ce191214e4fede71360aa6b8b91ee", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q042", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f10", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "İki etki cümlesini sırayla eşleme ve tek yön yargısını eleme, yakın çeldiriciler yüzünden dikkat ister.", "question": "Tezgâh Sokak'ta üç fırın vardır. Halk tam buğday ekmeğini daha çok tüketince fırınlar un siparişini değiştirir. Un deposu, artan sipariş için ek araç kiralar. Araç bulunamayınca bazı mahallelere ekmek geç gider; o mahallede tüketim başka fırına kayar. Döngü tek yönde ilerlemez: tüketim üretimi, dağıtım aksaması da tüketim yerini etkiler.\n\nMetindeki iki yönlü etki birlikte okunursa hangi yargı desteklenir?", "choices": ["Döngünün yalnız fırından halka işlediği yargısı desteklenir.", "Tüketimin üretimi, aksamanın da alım yerini etkileyebildiği yargısı desteklenir.", "Ekmek fiyatının tek gelişmişlik ölçütü olduğu yargısı desteklenir.", "Un deposunun kültürel müze olduğu yargısı desteklenir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tek yön iddiası un siparişi ve mahalle kaymasıyla çelişir.", "Doğru; tam buğday tercihi un siparişini, geç teslim ise alışverişin hangi fırında yapılacağını değiştirir.", "Metinde fiyat ölçütü verilmez; ilişki tercih ve teslim gecikmesiyle kurulur.", "Un deposu dağıtım yeridir, müze değildir."], "explanation": "Önce tüketim un siparişini değiştirir. Sonra dağıtım aksaması tüketimin yerini değiştirir. İki kanıt birlikte, döngünün karşılıklı etkisini gösterir. Tek yönlü ve etkisiz döngü düşüncesi bu metinle uyuşmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q042", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e457ad677fec3856191bb33e2d2c038aea99f77b8a7acceb237d3f4af24c72b4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q043", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f11", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "Sipariş artışını üretim talebine bağlama ve bakım nedeniyle karıştırmama gerekir.", "context": "Ovaaltı'nda domates salçası üretilir. Üreticiler cam kavanoz siparişini artırır. Kavanoz atölyesi bakımda olduğu için sevkiyat gecikir. Market rafları boşalır; aileler salçayı daha küçük porsiyonla kullanır ve bir kısmı komşu ilçeden alır. Metin gecikmenin nedenini bakım olarak verir, gelişmişlik sıralaması yapmaz. Talep artışı ile sevkiyat aksaması aynı olgu değildir.", "question": "Buna göre üreticilerin cam kavanoz siparişini artırmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Bakım gecikmesinin kültürel kurs olduğunu gösterir.", "Komşu ilçe alımının demografik sayım olduğunu gösterir.", "Üretimin ambalaj tedarikine talep ilettiğini gösterir.", "Raf boşluğunun değer sıralaması olduğunu gösterir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bakım dağıtım gecikmesinin nedenidir, kurs değildir.", "Komşu ilçeden alma tüketim kaymasıdır, sayım değildir.", "Doğru; salça üretimi için gereken kavanoz siparişi artar; üretim ambalaj talebini etkiler.", "Metin sıralama yapmaz."], "explanation": "Salça üretilir ve kavanoz siparişi artar. Üretim, ihtiyaç duyduğu ambalajın talebini yükseltir. Bu üretim ile tedarik arasındaki karşılıklı bağın başlangıcıdır. Bakım gecikmesi ayrı bir sonraki olgudur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q043", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e336a5b2a04322dc7b02acd4293d4c4211292bc07f833456b220c70c5c198318", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q044", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f11", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "Bakım kanıtını boş raf sonucuna bağlama ve isteksizlik çeldiricisini metin nedeniyle eleme gerekir.", "context": "Ovaaltı'nda domates salçası üretilir. Üreticiler cam kavanoz siparişini artırır. Kavanoz atölyesi bakımda olduğu için sevkiyat gecikir. Market rafları boşalır; aileler salçayı daha küçük porsiyonla kullanır ve bir kısmı komşu ilçeden alır. Metin gecikmenin nedenini bakım olarak verir, gelişmişlik sıralaması yapmaz. Talep artışı ile sevkiyat aksaması aynı olgu değildir.", "question": "Metne göre kavanoz atölyesinin bakımda olması, market raflarının boşalmasını aşağıdakilerden hangisiyle açıklar?", "choices": ["Tüketicinin salçayı hiç istememesiyle açıklar.", "Yaş ortalamasının düşmesiyle açıklar.", "Gelirin tek gelişmişlik ölçütü olmasıyla açıklar.", "Sevkiyattaki gecikmeyle açıklar."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Metin isteksizliği değil bakımı neden sayar.", "Yaş ortalaması verilmez.", "Gelir ölçütü bu parçada kurulmaz.", "Doğru; atölye bakımda olduğu için sevkiyat gecikir ve ürün raflara ulaşamaz."], "explanation": "Kavanoz atölyesi bakımdadır, sevkiyat gecikir, raflar boşalır. Neden metinde bakım olarak verilir. Boş raf, ürünün tüketiciye ulaşamamasıdır. Bu dağıtım aksamasıdır; talep yokluğu değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q044", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2704c5540baf6fa667a6283f64ef7644c73eef7e5ec071beb07e370e5867a56e", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q045", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f11", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 5, "difficultyReason": "İki tüketim tepkisini aynı aksama kanıtına bağlama ve sıralama çeldiricisini dışlama üst düzey yorum ister.", "context": "Ovaaltı'nda domates salçası üretilir. Üreticiler cam kavanoz siparişini artırır. Kavanoz atölyesi bakımda olduğu için sevkiyat gecikir. Market rafları boşalır; aileler salçayı daha küçük porsiyonla kullanır ve bir kısmı komşu ilçeden alır. Metin gecikmenin nedenini bakım olarak verir, gelişmişlik sıralaması yapmaz. Talep artışı ile sevkiyat aksaması aynı olgu değildir.", "question": "Bu bilgilere göre ailelerin salçayı daha küçük porsiyonla kullanması ve bir kısmının komşu ilçeden alması birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Aksamanın tüketimin biçimini ve yerini değiştirebildiğini gösterir.", "Üretimin hiç domates istemediğini gösterir.", "Bakımın kültürel müze kaydı olduğunu gösterir.", "İlçelerin değerce sıralandığını gösterir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; raflar boşalınca porsiyon küçülür ve alımın bir kısmı komşu ilçeye kayar; tüketimin biçimi ve yeri değişir.", "Kavanoz siparişi artmıştır; üretim talebi vardır.", "Bakım sevkiyat nedenidir, müze değildir.", "Metin sıralama yapmaz."], "explanation": "Raflar boşalınca aileler salçayı daha küçük porsiyonla kullanır ve bir kısmı komşu ilçeden alır. Kullanma biçimi ve alım yeri değişir. Dağıtım aksaması tüketimi etkileyebilir. Bu çıkarım verilen iki davranışa dayanır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "24b0e32298a9526ea5ee5621b2e1cd22f2902d4007d5a8f3aa3354d376b945a5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q046", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f11", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Kanıtta olan sonuç ile olmayan kalıcı bırakma çıkarımını ayırma ve neden cümlesini koruma gerekir.", "context": "Ovaaltı'nda domates salçası üretilir. Üreticiler cam kavanoz siparişini artırır. Kavanoz atölyesi bakımda olduğu için sevkiyat gecikir. Market rafları boşalır; aileler salçayı daha küçük porsiyonla kullanır ve bir kısmı komşu ilçeden alır. Metin gecikmenin nedenini bakım olarak verir, gelişmişlik sıralaması yapmaz. Talep artışı ile sevkiyat aksaması aynı olgu değildir.", "question": "Buna göre aksamanın ekonomik sonucu olarak yapılabilecek en sağlam çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Üreticilerin domates ekimini kalıcı olarak bıraktığıdır.", "Yerel satışın azaldığı ve alımın bir kısmının komşu ilçeye kaydığıdır.", "Gecikmenin tek nedeninin tüketici isteksizliği olduğudur.", "İlçenin gelişmişlik sırasının düştüğüdür."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ekimi bırakma bilgisi yoktur; kapsam aşılır.", "Doğru; raflar boşalır ve alımın bir kısmı komşu ilçeye gider; metin bu iki sonucu verir.", "Metin gecikmenin nedenini bakım olarak verir, isteksizlik saymaz.", "Gelişmişlik sırası kurulmaz."], "explanation": "Kanıt sınırlıdır: sevkiyat gecikir, raflar boşalır, bir kısım alım komşu ilçededir. Ekonomik sonuç, yerel satışın aksaması ve talebin bir bölümünün başka ilçeye kaymasıdır. Ekimi bırakma veya sıralama metinde yoktur.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q046", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "137779600050892f5734550931be60e4daf7ce216a8389f0112a18d5f9a1094d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q047", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f12", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Depo ve boş tezgâh kanıtını köprü nedenine bağlama, sağımın sürdüğü cümleyi kaçırmama gerekir.", "question": "Deresu köyünde yağmur, köprüyü iki gün ulaşıma kapatır. Kooperatifin peynirleri depoda kalır; pazar tezgâhı boşalır. Üreticiler o hafta sağım planını değiştirmez ama ertesi hafta siparişi azaltır. Köy bakkalı, peynir yerine başka ürüne yönelen müşterileri kaydeder. Metin aksamanın köprüyle sınırlı olduğunu söyler; tek neden olarak tüketici isteksizliğini göstermez.\n\nBuna göre peynirlerin depoda kalması ve pazar tezgâhının boşalmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Üreticinin o hafta sağımı bıraktığını gösterir.", "Müşterinin baştan peynir istemediğini gösterir.", "Köprü kapanınca dağıtımın durup satışa erişimin kesildiğini gösterir.", "Köyün gelişmişlik sırasının değiştiğini gösterir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metin o hafta sağım planının değişmediğini söyler.", "Metin tek neden olarak isteksizliği göstermez.", "Doğru; köprü iki gün kapalıdır, peynir depoda kalır ve tezgâh boşalır; ürün alıcıya ulaşamaz.", "Sıralama yapılmaz."], "explanation": "Yağmur köprüyü iki gün kapatır. Peynir depoda kalır, tezgâh boşalır. Ürün üretilmiş olsa da alıcıya ulaşamaz. Aksamanın görünen sonucu dağıtımın kesilmesi ve satışın durmasıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q047", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e8729674302f3701a0d523451b60c03b401db6dd234e507508955a3519fca990", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q048", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f12", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "Sağım cümlesi ile depo cümlesini birlikte okuyup nedeni üretim sanma çeldiricisini eleme gerekir.", "question": "Deresu köyünde yağmur, köprüyü iki gün ulaşıma kapatır. Kooperatifin peynirleri depoda kalır; pazar tezgâhı boşalır. Üreticiler o hafta sağım planını değiştirmez ama ertesi hafta siparişi azaltır. Köy bakkalı, peynir yerine başka ürüne yönelen müşterileri kaydeder. Metin aksamanın köprüyle sınırlı olduğunu söyler; tek neden olarak tüketici isteksizliğini göstermez.\n\nBu bilgilere göre üreticilerin o hafta sağım planını değiştirmemesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Peynirin hiç üretilmediğini gösterir.", "Bakkal kaydının kültürel müze olduğunu gösterir.", "Köprünün demografik sayım olduğunu gösterir.", "O haftaki aksamanın üretimde değil ulaşımda olduğunu gösterir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Peynir depoda kaldığına göre üretilmiştir.", "Bakkal kaydı müşteri yönelişidir, müze değildir.", "Köprü ulaştırma altyapısıdır.", "Doğru; sağım sürer ve peynir depoda vardır; köprü kapandığı için pazara taşınamaz."], "explanation": "Metin üreticilerin o hafta sağım planını değiştirmediğini söyler. Peynir vardır ama depodadır. Aksama üretim yokluğundan değil, köprünün ulaşıma kapanmasındandır. Neden ile sonuç ayrılır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q048", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "613acdd82318f54f9fd55ec20380a7c4299fb9541ab36fe9106f58e8ee095e0b", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q049", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f12", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "Hafta ayrımını kaçırmadan sipariş azalmasını aksama sonucuna bağlama gerekir.", "question": "Deresu köyünde yağmur, köprüyü iki gün ulaşıma kapatır. Kooperatifin peynirleri depoda kalır; pazar tezgâhı boşalır. Üreticiler o hafta sağım planını değiştirmez ama ertesi hafta siparişi azaltır. Köy bakkalı, peynir yerine başka ürüne yönelen müşterileri kaydeder. Metin aksamanın köprüyle sınırlı olduğunu söyler; tek neden olarak tüketici isteksizliğini göstermez.\n\nMetne göre ertesi hafta siparişin azaltılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Aksamanın sonraki sipariş kararını etkileyebildiğini destekler.", "Köprünün hiç kapanmadığını destekler.", "Tüketici isteksizliğinin tek neden olduğunu destekler.", "Köyün kültürel sırasının düştüğünü destekler."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; peynir pazara ulaşamayınca ertesi hafta sipariş azalır; aksama sonraki karara yansır.", "Köprü iki gün kapalıdır.", "Metin isteksizliği tek neden saymaz.", "Kültürel sıra kurulmaz."], "explanation": "O hafta sağım sürer ama ürün pazara çıkamaz. Ertesi hafta sipariş azaltılır. Dağıtım aksaması, sonraki üretim veya sipariş kararını etkileyebilir. Bu ekonomik sonuç metindeki zaman sırasına dayanır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q049", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7b853b34c6e6b04d9e3ef746a18a1d676739f96888cc4b3980e33124a4dfedbb", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t19.q050", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t19.f12", "topic": "Ekonomik gelişmişlik ve üretim, dağıtım, tüketim döngüsü", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t19", "subtopicKey": "sos-7-s7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t19.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 5, "difficultyReason": "Bakkal kaydını tüketim kayması kanıtı sayma ve metinde olmayan puan çıkarımını eleme üst düzey sınır ister.", "question": "Deresu köyünde yağmur, köprüyü iki gün ulaşıma kapatır. Kooperatifin peynirleri depoda kalır; pazar tezgâhı boşalır. Üreticiler o hafta sağım planını değiştirmez ama ertesi hafta siparişi azaltır. Köy bakkalı, peynir yerine başka ürüne yönelen müşterileri kaydeder. Metin aksamanın köprüyle sınırlı olduğunu söyler; tek neden olarak tüketici isteksizliğini göstermez.\n\nBu bilgilere göre köy bakkalının tuttuğu müşteri kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Sağımın o hafta durduğunu kanıtlar.", "Tüketimin aksama süresince başka ürüne kayabildiğini kanıtlar.", "Aksamanın tek nedeninin isteksizlik olduğunu kanıtlar.", "Köyün gelişmişlik puanının hesaplandığını kanıtlar."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Sağım planı o hafta değişmez.", "Doğru; bakkal kaydı, peynir yerine başka ürüne yönelişi gösterir; tüketim kayması kanıttadır.", "Metin isteksizliği aksamanın tek nedeni saymaz; kayıt yalnız müşterilerin yönelişini bildirir.", "Puan veya sıra metinde yoktur."], "explanation": "Köprü kapalıyken tezgâh boşalır. Bakkal, peynir yerine başka ürüne yönelen müşterileri kaydeder. Kayıt, tüketimin aksama sırasında kaydığına dair kanıttır. Bu toplumsal ve ekonomik sonuçtur; gelişmişlik puanı çıkarılmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T19"], "taskId": "S7-T19", "sourceRecordId": "draft.s7-t19.q050", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3122cc8d85f507ba67238d84b2fec3aa60406292a6591291d10040885743d4b6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "title": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["SB.7.5.2"], "body": "Ne öğreneceğim\nEkonomik gelişmişliği tek bir sayıyla değil, mali, kültürel ve demografik verileri birlikte değerlendirerek yorumlamayı öğreneceğim. Aynı yıl ve birimdeki verileri karşılaştıracak, kanıt ile yorum arasındaki farkı görecek ve üretim-dağıtım-tüketim döngüsündeki ilişkileri açıklayacağım.\n\nTemel kavramlar\nEkonomi: Üretim, dağıtım ve tüketimle ilgili faaliyetlerin bütünüdür.\nKalkınma: Bir ülkenin ekonomik ve toplumsal olanaklarının uzun vadede gelişmesidir.\nYatırım: Gelecekte üretim veya hizmet kapasitesini artırmak için kaynak ayırmadır.\nMali veri: Gelir, harcama, yatırım ve kaynak kullanımına ilişkin kanıttır.\nKültürel veri: Eğitim, kültürel katılım ve benzeri toplumsal özelliklere ilişkin kanıttır.\nDemografik veri: Nüfusun büyüklüğü, yaş yapısı ve benzeri özelliklerine ilişkin kanıttır.\n\nÖnce hatırla\nBir ekonomik ürünün yaşamı çoğu zaman üretim, dağıtım ve tüketim aşamalarından geçer. Üretim bir mal veya hizmetin ortaya çıkarılmasıdır. Dağıtımda ürün korunup bekletilir, satış kanallarında sunulur ve kullanıcıya götürülür. Dolayısıyla bu basamakta saklama ve satış düzeni de yer alır. Tüketim ise mal veya hizmetin kullanılmasıdır. Bu aşamalar birbirini etkileyebilir; ancak iki değerin beraber değişmesi, bunlardan birinin ötekine sebep olduğunu ispatlamaz.\n\nAdım adım\n1. Göstergeyi adıyla geçiştirme; kimleri veya hangi faaliyeti ölçtüğünü açıklayan tanımı oku. Kaynakla, kültürel yaşamla ve nüfus yapısıyla ilgili ölçüleri ayır.\n2. Ölçüm zamanı ve kullanılan birimi yan yana yaz. Tanım farklıysa sayıları sıraya koymadan önce ölçümlerin neden farklı olduğunu belirt.\n3. Grafikte önce eksenin başlangıcını ve çentiklerini incele. Sütun görüntüsüyle karar vermeden sayısal değerin aynı ölçeğe bağlı olduğunu kontrol et.\n4. Ortak koşullarla elde edilen değerlerin farkını hesapla. Bir yüzde farkını yüzde puan olarak adlandır; toplam almak fark hesabının yerini tutmaz.\n5. Güçlü ve zayıf göstergeleri ayrı ayrı yorumla. Kültürel bir artış parasal olanakları veya nüfusun bütün özelliklerini kendiliğinden açıklamaz.\n6. Döngüdeki göstergenin hangi basamağa ait olduğunu bul. Mal miktarları, teslim kayıtları ve yararlanma bilgileri farklı işler hakkında kanıt verir.\n7. Son cümlede sonuçla dayanağı bağla. Eş zamanlı değişen verilerden neden ararken başka açıklamalar bulunup bulunmadığını da araştır.\n\nÇözümlü örnek 1\nGöstergeyi ölçtüğü özellikten tanıma\nKurmaca bir kent raporunda tamir hizmetlerine ayrılan fon, çalgı öğrenimini tamamlayanların payı ve emekli yaş grubunun büyüklüğü ayrı başlıklarda verilir. Bunları nasıl ayırırız?\n1. Fon hizmete ayrılan parasal kaynaktır. Bu yüzden mali boyut için kullanılır; nüfusun yaşını doğrudan ölçmez.\n2. Çalgı öğrenimi kültürel becerinin yayılması hakkında bilgi sağlar. Eğitim tamamlamayla kentteki bütün kültürel yaşamı aynı saymak kapsamı büyütür.\n3. Emekli yaş grubunun büyüklüğü demografik bir özelliktir. Bu grubun kaç kişi olduğundan fonun yeterliliği çıkarılamaz.\n4. Üç başlık birbirini tamamlayabilir. Kentleri karşılaştırmak istersek her başlığın ölçüm tanımını ve zamanını ayrıca eşleştirmeliyiz.\n\nÇözümlü örnek 2\nOndalıklı yüzdeyle karşılaştırma\nKurmaca Ardıç ve Selvi bölgelerinde aynı dönemde aynı tanımla ölçülen çalgı kursu tamamlama payı %31,5 ve %46,2 olarak verilmiştir. Hangi pay yüksektir?\n1. Ölçülen özellik ve dönem ortaktır. İki sayı da yüzde olduğundan bu gösterge bakımından karşılaştırma yapılabilir.\n2. Selvi'nin 46,2 değeri Ardıç'ın 31,5 değerinden büyüktür. Virgülleri hizalayarak çıkarma yaparız.\n3. 46,2−31,5=14,7 yüzde puanlık fark elde edilir. Bu fark kurs tamamlamaya aittir; gelir veya toplam kalkınma farkı olarak adlandırılamaz.\n4. Bir başka rapor kursa kayıt oranını veriyorsa onu tamamlama oranıyla aynı göstergemiş gibi kullanmayız. Önce tanımları uyumlu hâle getiren kayıt ararız.\n\nÇözümlü örnek 3\nHizmet döngüsünde farklı kayıtlar\nKurmaca bir mobilya onarım işletmesinde çalışanların eğitiminden sonra işlerin yeniden yapılma sıklığı düşer. Evlerden alınan eşyalara ilişkin teslim takvimi değişmez. Kullanıcılar dayanıklılığa dair yorum gönderir.\n1. Yeniden işleme sıklığı, hizmetin üretilmesiyle ilgili nitelik göstergesidir. Teslim takvimi ise hizmetin kullanıcıya ulaşma düzeni hakkında başka bir kayıttır.\n2. Eğitimle hata sıklığını ilişkilendirebiliriz; fakat iki gözlem bütün işletmeler için tek nedensel açıklama kurdurmaz. Başka çalışma koşulları da araştırılabilir.\n3. Takvimin sabit kaldığı bilgisi bütün ürünlerin aynı sayıda olduğu anlamına gelmez. Zaman, miktar ve nitelik aynı ölçü değildir.\n4. Kullanıcı yorumları sonraki hizmet tasarımında değerlendirilebilir. Bunun gerçekten yapıldığını söylemek için işletmenin karar kaydını da görmek gerekir.\n\nSık yapılan hatalar\n• Bir payın büyük olmasını, incelenen toplumun bütün olanaklarının üstünlüğü sayma. Gösterge yalnız tanımında yer alan özelliği ölçer.\n• Farklı dönemlerden veya farklı tanımlarla hazırlanmış kayıtları tek sıralamada birleştirme; karşılaştırma koşullarını önce açıkla.\n• Eksen aralıklarını okumadan sütunun görünümünden fark hesaplama. Sayı, birim ve ölçek aynı anda kontrol edilir.\n• Yan yana yükselen ölçümlerden birini ötekinin zorunlu sebebi ilan etme; böyle bir açıklama ayrı araştırma ister.\n• Bir göstergeyi tekrar yazmak yeni bir boyut eklemez. Daha geniş yorum için gerçekten farklı özelliklerin dayanaklarını ara.\n\nKendimi kontrol ediyorum\n1. Bir rapor tiyatroya kayıtlı kişileri, diğeri gösterilere giden kişileri sayıyor. İki sayıyı büyüklüğe göre sıralamak yeterli mi?\nCevap: Yeterli değil. Kayıtlı olmakla bir gösteriye katılmak farklı ölçümlerdir; ortak tanımı sağlayan verilere ihtiyaç vardır.\n2. Çalgı kursu tamamlama payı bir bölgede yükseldi. Bundan bölgedeki bütün gelirlerin arttığını çıkarabilir miyim?\nCevap: Çıkaramam. Kurs verisi öğrenme ve kültürle ilgilidir; gelir hakkında doğrudan bir parasal ölçü verilmemiştir.\n3. Onarım kalitesi iyileşirken teslim takvimi sabit kalıyor. İki göstergenin aynı şeyi ölçtüğü söylenebilir mi?\nCevap: Söylenemez. Kalite hizmetin niteliğini, takvim ulaşma zamanını anlatır. Ayrı göstergeler tek bir ölçüye indirgenmemelidir.\n\nÖzet\nEkonomik gelişmişlik çok boyutludur. Mali, kültürel ve demografik göstergeler farklı yönleri gösterir. Ülkeler arası karşılaştırmada aynı yıl, aynı tanım ve aynı birim kullanılmalıdır. Verilerden kanıta dayalı, sınırlı sonuçlar çıkarılır; tek göstergeden bütün gelişmişlik sonucu verilmez. Üretim, dağıtım ve tüketim bir döngü oluşturur; aşamalar ilişkilidir fakat ilişki her zaman kesin neden anlamına gelmez.\n\nKendin dene\nTemsilî küçük tablo:\nÜretim alanı | Üretim | Dağıtım\nX | 80 | 70\nY | 95 | 76\nBirim: birim; dönem: aynı ay. Bu tablodan çıkarılabilecek tek bir ilişkiyi kendi cümlenle yaz. Yalnız verilen değerlere dayan; kesin neden-sonuç uydurma.\n\nGörseli nasıl oku\nAşağıdaki tabloyu incele. Öğretici tabloda ilk sütun kavramı, ikinci sütun kanıt örneğini, üçüncü sütun ise o kanıttan kurulabilecek sınırlı ilişkiyi gösterir. Görseli okurken önce kavramı tanı, sonra kanıtın neyi söylediğini belirle, en son yorumun kanıtın sınırını aşıp aşmadığını kontrol et.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Ekonomik gelişmişliği tek bir sayıyla değil, mali, kültürel ve demografik verileri birlikte değerlendirerek yorumlamayı öğreneceğim. Aynı yıl ve birimdeki verileri karşılaştıracak, kanıt ile yorum arasındaki farkı görecek ve üretim-dağıtım-tüketim döngüsündeki ilişkileri açıklayacağım.", "keyConcepts": ["Ekonomi: Üretim, dağıtım ve tüketimle ilgili faaliyetlerin bütünüdür.\nKalkınma: Bir ülkenin ekonomik ve toplumsal olanaklarının uzun vadede gelişmesidir.\nYatırım: Gelecekte üretim veya hizmet kapasitesini artırmak için kaynak ayırmadır.\nMali veri: Gelir, harcama, yatırım ve kaynak kullanımına ilişkin kanıttır.\nKültürel veri: Eğitim, kültürel katılım ve benzeri toplumsal özelliklere ilişkin kanıttır.\nDemografik veri: Nüfusun büyüklüğü, yaş yapısı ve benzeri özelliklerine ilişkin kanıttır."], "priorKnowledge": ["Bir ekonomik ürünün yaşamı çoğu zaman üretim, dağıtım ve tüketim aşamalarından geçer. Üretim bir mal veya hizmetin ortaya çıkarılmasıdır. Dağıtımda ürün korunup bekletilir, satış kanallarında sunulur ve kullanıcıya götürülür. Dolayısıyla bu basamakta saklama ve satış düzeni de yer alır. Tüketim ise mal veya hizmetin kullanılmasıdır. Bu aşamalar birbirini etkileyebilir; ancak iki değerin beraber değişmesi, bunlardan birinin ötekine sebep olduğunu ispatlamaz."], "steps": ["Göstergeyi adıyla geçiştirme; kimleri veya hangi faaliyeti ölçtüğünü açıklayan tanımı oku. Kaynakla, kültürel yaşamla ve nüfus yapısıyla ilgili ölçüleri ayır.", "Ölçüm zamanı ve kullanılan birimi yan yana yaz. Tanım farklıysa sayıları sıraya koymadan önce ölçümlerin neden farklı olduğunu belirt.", "Grafikte önce eksenin başlangıcını ve çentiklerini incele. Sütun görüntüsüyle karar vermeden sayısal değerin aynı ölçeğe bağlı olduğunu kontrol et.", "Ortak koşullarla elde edilen değerlerin farkını hesapla. Bir yüzde farkını yüzde puan olarak adlandır; toplam almak fark hesabının yerini tutmaz.", "Güçlü ve zayıf göstergeleri ayrı ayrı yorumla. Kültürel bir artış parasal olanakları veya nüfusun bütün özelliklerini kendiliğinden açıklamaz.", "Döngüdeki göstergenin hangi basamağa ait olduğunu bul. Mal miktarları, teslim kayıtları ve yararlanma bilgileri farklı işler hakkında kanıt verir.", "Son cümlede sonuçla dayanağı bağla. Eş zamanlı değişen verilerden neden ararken başka açıklamalar bulunup bulunmadığını da araştır."], "workedExamples": [{"title": "Göstergeyi ölçtüğü özellikten tanıma", "problem": "Kurmaca bir kent raporunda tamir hizmetlerine ayrılan fon, çalgı öğrenimini tamamlayanların payı ve emekli yaş grubunun büyüklüğü ayrı başlıklarda verilir. Bunları nasıl ayırırız?", "solution": ["Fon hizmete ayrılan parasal kaynaktır. Bu yüzden mali boyut için kullanılır; nüfusun yaşını doğrudan ölçmez.", "Çalgı öğrenimi kültürel becerinin yayılması hakkında bilgi sağlar. Eğitim tamamlamayla kentteki bütün kültürel yaşamı aynı saymak kapsamı büyütür.", "Emekli yaş grubunun büyüklüğü demografik bir özelliktir. Bu grubun kaç kişi olduğundan fonun yeterliliği çıkarılamaz.", "Üç başlık birbirini tamamlayabilir. Kentleri karşılaştırmak istersek her başlığın ölçüm tanımını ve zamanını ayrıca eşleştirmeliyiz."]}, {"title": "Ondalıklı yüzdeyle karşılaştırma", "problem": "Kurmaca Ardıç ve Selvi bölgelerinde aynı dönemde aynı tanımla ölçülen çalgı kursu tamamlama payı %31,5 ve %46,2 olarak verilmiştir. Hangi pay yüksektir?", "solution": ["Ölçülen özellik ve dönem ortaktır. İki sayı da yüzde olduğundan bu gösterge bakımından karşılaştırma yapılabilir.", "Selvi'nin 46,2 değeri Ardıç'ın 31,5 değerinden büyüktür. Virgülleri hizalayarak çıkarma yaparız.", "46,2−31,5=14,7 yüzde puanlık fark elde edilir. Bu fark kurs tamamlamaya aittir; gelir veya toplam kalkınma farkı olarak adlandırılamaz.", "Bir başka rapor kursa kayıt oranını veriyorsa onu tamamlama oranıyla aynı göstergemiş gibi kullanmayız. Önce tanımları uyumlu hâle getiren kayıt ararız."]}, {"title": "Hizmet döngüsünde farklı kayıtlar", "problem": "Kurmaca bir mobilya onarım işletmesinde çalışanların eğitiminden sonra işlerin yeniden yapılma sıklığı düşer. Evlerden alınan eşyalara ilişkin teslim takvimi değişmez. Kullanıcılar dayanıklılığa dair yorum gönderir.", "solution": ["Yeniden işleme sıklığı, hizmetin üretilmesiyle ilgili nitelik göstergesidir. Teslim takvimi ise hizmetin kullanıcıya ulaşma düzeni hakkında başka bir kayıttır.", "Eğitimle hata sıklığını ilişkilendirebiliriz; fakat iki gözlem bütün işletmeler için tek nedensel açıklama kurdurmaz. Başka çalışma koşulları da araştırılabilir.", "Takvimin sabit kaldığı bilgisi bütün ürünlerin aynı sayıda olduğu anlamına gelmez. Zaman, miktar ve nitelik aynı ölçü değildir.", "Kullanıcı yorumları sonraki hizmet tasarımında değerlendirilebilir. Bunun gerçekten yapıldığını söylemek için işletmenin karar kaydını da görmek gerekir."]}], "commonMistakes": ["Bir payın büyük olmasını, incelenen toplumun bütün olanaklarının üstünlüğü sayma. Gösterge yalnız tanımında yer alan özelliği ölçer.", "Farklı dönemlerden veya farklı tanımlarla hazırlanmış kayıtları tek sıralamada birleştirme; karşılaştırma koşullarını önce açıkla.", "Eksen aralıklarını okumadan sütunun görünümünden fark hesaplama. Sayı, birim ve ölçek aynı anda kontrol edilir.", "Yan yana yükselen ölçümlerden birini ötekinin zorunlu sebebi ilan etme; böyle bir açıklama ayrı araştırma ister.", "Bir göstergeyi tekrar yazmak yeni bir boyut eklemez. Daha geniş yorum için gerçekten farklı özelliklerin dayanaklarını ara."], "selfCheck": [{"question": "Bir rapor tiyatroya kayıtlı kişileri, diğeri gösterilere giden kişileri sayıyor. İki sayıyı büyüklüğe göre sıralamak yeterli mi?", "answer": "Yeterli değil. Kayıtlı olmakla bir gösteriye katılmak farklı ölçümlerdir; ortak tanımı sağlayan verilere ihtiyaç vardır."}, {"question": "Çalgı kursu tamamlama payı bir bölgede yükseldi. Bundan bölgedeki bütün gelirlerin arttığını çıkarabilir miyim?", "answer": "Çıkaramam. Kurs verisi öğrenme ve kültürle ilgilidir; gelir hakkında doğrudan bir parasal ölçü verilmemiştir."}, {"question": "Onarım kalitesi iyileşirken teslim takvimi sabit kalıyor. İki göstergenin aynı şeyi ölçtüğü söylenebilir mi?", "answer": "Söylenemez. Kalite hizmetin niteliğini, takvim ulaşma zamanını anlatır. Ayrı göstergeler tek bir ölçüye indirgenmemelidir."}], "summary": "Ekonomik gelişmişlik çok boyutludur. Mali, kültürel ve demografik göstergeler farklı yönleri gösterir. Ülkeler arası karşılaştırmada aynı yıl, aynı tanım ve aynı birim kullanılmalıdır. Verilerden kanıta dayalı, sınırlı sonuçlar çıkarılır; tek göstergeden bütün gelişmişlik sonucu verilmez. Üretim, dağıtım ve tüketim bir döngü oluşturur; aşamalar ilişkilidir fakat ilişki her zaman kesin neden anlamına gelmez.", "figureNote": "Aşağıdaki tabloyu incele. Öğretici tabloda ilk sütun kavramı, ikinci sütun kanıt örneğini, üçüncü sütun ise o kanıttan kurulabilecek sınırlı ilişkiyi gösterir. Görseli okurken önce kavramı tanı, sonra kanıtın neyi söylediğini belirle, en son yorumun kanıtın sınırını aşıp aşmadığını kontrol et."}, "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.note.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.note.caption", "headerKeys": ["s7-t20.s7t20.note.h1", "s7-t20.s7t20.note.h2", "s7-t20.s7t20.note.h3"], "rows": [[{"key": "s7-t20.s7t20.note.r1c1"}, {"key": "s7-t20.s7t20.note.r1c2"}, {"key": "s7-t20.s7t20.note.r1c3"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.note.r2c1"}, {"key": "s7-t20.s7t20.note.r2c2"}, {"key": "s7-t20.s7t20.note.r2c3"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.note.r3c1"}, {"key": "s7-t20.s7t20.note.r3c2"}, {"key": "s7-t20.s7t20.note.r3c3"}]]}, "taskId": "S7-T20", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "45a712a3b03765bb6acc0ed81abf1b20547c62454d3c3b83bde764ee2711717c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q001", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f01", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tablodaki göstergeyi veri türüyle eşleştirmeyi ve benzer kavramları ayırmayı gerektirir.", "context": "Tabloda Z Ekonomisi için 2025 yılına ait veriler gösterilmektedir. Veriler aynı yıl ve yüzde birimindedir; kaynak sütununda bunların gerçek ülke istatistiği olmadığı açıkça belirtilmiştir.", "question": "Tabloya göre vurgulanan ilk satırdaki gösterge, ekonomik gelişmişlik bakımından en doğrudan aşağıdakilerden hangisine örnektir?", "choices": ["Mali unsur", "Kültürel unsur", "Demografik unsur", "Coğrafi konum"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; vurgulanan ilk satır kamu yatırımlarının harcamalardaki payını gösterir. Yatırım ve kaynak kullanımı mali yapıyla ilgilidir; bu nedenle doğru sınıflama mali unsurdur.", "Gösterge kültürel katılımı değil, kamu kaynaklarının yatırım için kullanım payını anlatır.", "Gösterge nüfusun yaş yapısını ya da nüfus özelliklerini ölçmez.", "Tabloda konum, iklim veya yer bilgisi değil ekonomik kaynak kullanımı verilmiştir."], "explanation": "Vurgulanan ilk satır kamu yatırımlarının harcamalardaki payını gösterir. Yatırım ve kaynak kullanımı mali yapıyla ilgilidir; bu nedenle doğru sınıflama mali unsurdur.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f01.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f01.caption", "headerKeys": ["s7-t20.s7t20.f01.h1", "s7-t20.s7t20.f01.h2", "s7-t20.s7t20.f01.h3", "s7-t20.s7t20.f01.h4", "s7-t20.s7t20.f01.h5"], "rows": [[{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind1"}, {"v": "2025"}, {"v": "18"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind2"}, {"v": "2025"}, {"v": "42"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind3"}, {"v": "2025"}, {"v": "66"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q001", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6827d7cf919309deef53c7f5464890c1271afeb62047870a46fe17019b51ef22", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q002", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f01", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tek göstergeden çıkarılabilecek sınırlı sonucu seçmeyi ve aşırı genellemeyi elemek gerekir.", "context": "Tabloda Z Ekonomisi için 2025 yılına ait veriler gösterilmektedir. Veriler aynı yıl ve yüzde birimindedir; kaynak sütununda bunların gerçek ülke istatistiği olmadığı açıkça belirtilmiştir.", "question": "Buna göre vurgulanan kamu yatırımı payıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi tek başına en güvenli biçimde söylenebilir?", "choices": ["Ülkenin bütün ekonomik gelişmişlik düzeyini kesin olarak belirler.", "Nüfusun yaş dağılımını doğrudan açıklar.", "Kaynakların yatırıma ayrılan payına ilişkin bir ipucu verir.", "Kültür etkinliklerine katılımın neden arttığını kanıtlar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Tek bir mali gösterge, ekonomik gelişmişliğin kültürel ve demografik yönlerini kapsamaz.", "Yatırım payı yaş gruplarının nüfustaki oranını ölçen demografik veri değildir.", "Doğru; tablo yatırım için ayrılan payı verir. Bu değer kaynak kullanımının bir yönüne kanıttır; ancak tek başına bütün gelişmişliği, nüfus yapısını veya nedenselliği kanıtlamaz.", "Aynı tabloda kültürel veri bulunması, yatırımın katılımın kesin nedeni olduğunu göstermez."], "explanation": "Tablo yatırım için ayrılan payı verir. Bu değer kaynak kullanımının bir yönüne kanıttır; ancak tek başına bütün gelişmişliği, nüfus yapısını veya nedenselliği kanıtlamaz.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f01.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f01.caption", "headerKeys": ["s7-t20.s7t20.f01.h1", "s7-t20.s7t20.f01.h2", "s7-t20.s7t20.f01.h3", "s7-t20.s7t20.f01.h4", "s7-t20.s7t20.f01.h5"], "rows": [[{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind1"}, {"v": "2025"}, {"v": "18"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind2"}, {"v": "2025"}, {"v": "42"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind3"}, {"v": "2025"}, {"v": "66"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q002", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "96a7864f05b5d98ff0fb0f0f1b972cd6cdfef5324a29d5d55b617b88a5ead5cb", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q003", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f01", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Vurgulanan satırın neyi ölçtüğünü belirleyip mali, kültürel ve demografik kavramları ayırmayı gerektirir.", "context": "Tabloda Z Ekonomisi için 2025 yılına ait veriler gösterilmektedir. Veriler aynı yıl ve yüzde birimindedir; kaynak sütununda bunların gerçek ülke istatistiği olmadığı açıkça belirtilmiştir.", "question": "Tabloya göre vurgulanan göstergenin mali veri sayılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kültür etkinliklerine katılımı ölçmesi", "Kamu harcamasının yatırım payını ölçmesi", "Nüfusun yaş yapısını göstermesi", "Ülkenin coğrafi konumunu belirtmesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Vurgulanan satır kültür etkinliği katılımını değil yatırım payını gösterir.", "Doğru; kamu yatırım harcamalarının toplam harcamaya oranı parasal kaynak kullanımını gösteren mali bir bilgidir.", "Yaş yapısı demografik veridir; vurgulanan satır nüfus yaşlarını ölçmez.", "Tabloda coğrafi konum değil ekonomik kaynakların yatırımda kullanım payı vardır."], "explanation": "Vurgulanan gösterge kamu harcamalarının ne kadarının yatırıma ayrıldığını anlatır. Kaynak kullanımı ve yatırım mali unsurla ilişkilidir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f01.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f01.caption", "headerKeys": ["s7-t20.s7t20.f01.h1", "s7-t20.s7t20.f01.h2", "s7-t20.s7t20.f01.h3", "s7-t20.s7t20.f01.h4", "s7-t20.s7t20.f01.h5"], "rows": [[{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind1"}, {"v": "2025"}, {"v": "18"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind2"}, {"v": "2025"}, {"v": "42"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind3"}, {"v": "2025"}, {"v": "66"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q003", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b3b84bc344ad3f1097d082a66f36a57de68700ae32da1953d0e472f625e2a1ea", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q004", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f01", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Göstergenin ölçtüğü şeyi uygun soruyla eşleştirmeyi ve üç farklı veri alanını ayırmayı gerektirir.", "context": "Tabloda Z Ekonomisi için 2025 yılına ait veriler gösterilmektedir. Veriler aynı yıl ve yüzde birimindedir; kaynak sütununda bunların gerçek ülke istatistiği olmadığı açıkça belirtilmiştir.", "question": "Tablodaki verilere göre vurgulanan gösterge, aşağıdaki sorulardan hangisine en doğrudan cevap verir?", "choices": ["Çalışma çağındaki nüfusun payı nedir?", "Kültür etkinliklerine düzenli katılım oranı nedir?", "Dağıtım ağında kaç ürün zamanında teslim edilmiştir?", "Toplam harcamanın ne kadarı yatırıma ayrılmıştır?"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bu soru demografik yaş yapısını ölçer; yatırım payı bunu göstermez.", "Bu soru kültürel katılım göstergesine aittir; vurgulanan mali satırdan yanıtlanmaz.", "Tabloda ürün dağıtım miktarı değil kamu yatırımının harcamadaki payı vardır.", "Doğru; vurgulanan satır doğrudan kamu yatırımlarının toplam harcamadaki payını verir. Bu nedenle yanıtlanabilecek soru harcamanın ne kadarının yatırıma ayrıldığıdır."], "explanation": "Vurgulanan satır doğrudan kamu yatırımlarının toplam harcamadaki payını verir. Bu nedenle yanıtlanabilecek soru harcamanın ne kadarının yatırıma ayrıldığıdır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f01.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f01.caption", "headerKeys": ["s7-t20.s7t20.f01.h1", "s7-t20.s7t20.f01.h2", "s7-t20.s7t20.f01.h3", "s7-t20.s7t20.f01.h4", "s7-t20.s7t20.f01.h5"], "rows": [[{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind1"}, {"v": "2025"}, {"v": "18"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind2"}, {"v": "2025"}, {"v": "42"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind3"}, {"v": "2025"}, {"v": "66"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q004", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "06f7ee724358057097fc0d44681e03e488270990929accbaf53bbc5862b37c4c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q005", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f01", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Tek gösterge yanılgısını fark etmeyi ve tablonun kapsam sınırını yorumlamayı gerektiren iki aşamalı bir çıkarımdır.", "context": "Tabloda Z Ekonomisi için 2025 yılına ait veriler gösterilmektedir. Veriler aynı yıl ve yüzde birimindedir; kaynak sütununda bunların gerçek ülke istatistiği olmadığı açıkça belirtilmiştir.", "question": "Buna göre vurgulanan %18'lik yatırım verisi hakkında aşağıdaki yargılardan hangisinden özellikle kaçınılmalıdır?", "choices": ["“%18 yatırım payı tek başına Z Ekonomisi'nin bütün gelişmişliğini kanıtlar.”", "“Tablo mali, kültürel ve demografik üç farklı gösterge içeriyor.”", "“Veriler 2025 yılı ve yüzde birimiyle sunulmuş.”", "“Kültürel ve demografik veriler de değerlendirmeye katkı sağlayabilir.”"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; bir mali gösterge yalnız kendi ölçtüğü yön için kanıttır. Ekonomik gelişmişliği bütün olarak yorumlamak için mali, kültürel ve demografik kanıtları birlikte ele almak gerekir.", "Bu ifade doğrudan satır başlıkları ve göstergelerin anlamıyla desteklenir.", "Yıl ve birim sütunları bu bilgiyi açıkça gösterir.", "Gelişmişlik çok boyutlu olduğundan farklı türde kanıtları birlikte kullanmak uygundur."], "explanation": "Bir mali gösterge yalnız kendi ölçtüğü yön için kanıttır. Ekonomik gelişmişliği bütün olarak yorumlamak için mali, kültürel ve demografik kanıtları birlikte ele almak gerekir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f01.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f01.caption", "headerKeys": ["s7-t20.s7t20.f01.h1", "s7-t20.s7t20.f01.h2", "s7-t20.s7t20.f01.h3", "s7-t20.s7t20.f01.h4", "s7-t20.s7t20.f01.h5"], "rows": [[{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind1"}, {"v": "2025"}, {"v": "18"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind2"}, {"v": "2025"}, {"v": "42"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f01.ind3"}, {"v": "2025"}, {"v": "66"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f01.src"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q005", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f9f22b256dca409dc33cdab48ff90cb3319fb01589043a0a058cf12cdfe18a83", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q006", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f02", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Günlük bir örneği ekonomik gelişmişliğin mali unsuruyla eşleştirmek yeterlidir; yakın kavram ayrımı düşüktür.", "question": "Bir araştırma ekibi bir bölgenin ekonomik yapısını anlamak için üç tür bilgi topluyor: işletmelerin yeni makine ve tesis yatırımları, halkın kütüphane ile kültür etkinliklerine katılımı ve çalışma çağındaki nüfusun payı. Ekip, bu bilgilerin farklı yönleri gösterdiğini ve tek başına hiçbirinin bölgenin bütün ekonomik gelişmişliğini açıklamadığını özellikle belirtiyor. Metindeki “yeni makine ve tesis yatırımları” bilgisi hangi veri türüne en yakındır?", "choices": ["Kültürel veri", "Mali veri", "Demografik veri", "İklim verisi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Makine ve tesis yatırımı kültür etkinliği ya da eğitim katılımı değildir.", "Doğru; makine ve tesis yatırımları ekonomik kaynakların üretim kapasitesini artırmak için kullanımını gösterir; bu nedenle mali veri kapsamında değerlendirilir.", "Bu bilgi nüfusun yaşı, büyüklüğü veya yapısıyla ilgili değildir.", "Yatırım bilgisi hava ve iklim koşullarını ölçmez."], "explanation": "Makine ve tesis yatırımları ekonomik kaynakların üretim kapasitesini artırmak için kullanımını gösterir; bu nedenle mali veri kapsamında değerlendirilir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q006", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6ab4e096903be1ae2b3f98ce43f6eb7e8fb0fb6699cbd9b9fb2cfed415f12a9c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q007", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f02", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Metindeki üç veri türü arasından kültürel olanı tanımayı gerektirir; ek hesaplama yoktur.", "question": "Bir araştırma ekibi bir bölgenin ekonomik yapısını anlamak için üç tür bilgi topluyor: işletmelerin yeni makine ve tesis yatırımları, halkın kütüphane ile kültür etkinliklerine katılımı ve çalışma çağındaki nüfusun payı. Ekip, bu bilgilerin farklı yönleri gösterdiğini ve tek başına hiçbirinin bölgenin bütün ekonomik gelişmişliğini açıklamadığını özellikle belirtiyor. Bu metinde kültürel unsuru en doğrudan gösteren bilgi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yeni makine yatırımları", "Çalışma çağındaki nüfusun payı", "Üretim tesislerinin fiziksel büyüklüğü", "Kütüphane ve etkinliklere katılım"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bu bilgi yatırım ve kaynak kullanımıyla ilgilidir; kültürel katılımı ölçmez.", "Bu oran nüfus yapısına ilişkin demografik bir göstergedir.", "Metinde böyle bir ölçüm yoktur ve kültürel unsurla doğrudan ilişkili değildir.", "Doğru; kütüphane kullanımı ve etkinliklere katılım, halkın kültürel yaşamı hakkında bilgi verir."], "explanation": "Kültürel unsur toplumun eğitim, kültür ve katılım özellikleriyle ilgili kanıtlar içerir. Metindeki kütüphane ve etkinlik katılımı bu yönü doğrudan gösterir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q007", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3c38d56871834113abf9e13a98fc91d4a7a177936ee41321878faffa07da507b", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q008", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f02", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Kavram bilgisini kısa bir gerekçeyle eşleştirmeyi gerektirir; çeldiriciler farklı veri alanlarından gelir.", "question": "Bir araştırma ekibi bir bölgenin ekonomik yapısını anlamak için üç tür bilgi topluyor: işletmelerin yeni makine ve tesis yatırımları, halkın kütüphane ile kültür etkinliklerine katılımı ve çalışma çağındaki nüfusun payı. Ekip, bu bilgilerin farklı yönleri gösterdiğini ve tek başına hiçbirinin bölgenin bütün ekonomik gelişmişliğini açıklamadığını özellikle belirtiyor. Bu bilgilere göre çalışma çağındaki nüfusun payının demografik veri sayılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kamu gelirlerini doğrudan ölçtüğü için", "Kültür harcamalarının nedenini gösterdiği için", "Nüfusun yaş yapısı hakkında bilgi verdiği için", "Dağıtım maliyetini hesapladığı için"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yaş grubu payı gelir veya bütçe büyüklüğünü ölçmez.", "Yaş yapısı kültür harcamasının kesin nedenini vermez.", "Doğru; demografi nüfusun büyüklüğü, yapısı ve yaş grupları gibi özellikleri inceler. Çalışma çağındaki nüfusun payı doğrudan yaş yapısına ilişkin kanıttır.", "Bu gösterge taşımacılık veya dağıtım maliyeti hesabı değildir."], "explanation": "Demografi nüfusun büyüklüğü, yapısı ve yaş grupları gibi özellikleri inceler. Çalışma çağındaki nüfusun payı doğrudan yaş yapısına ilişkin kanıttır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q008", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6aa31131cf5f9aa04d057d8fe952e59bc395eb7cda3aad476d3c216ce57c6434", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q009", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f02", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Metindeki açık uyarıyı çok boyutluluk ilkesiyle ilişkilendirmeyi ve tek gösterge yanılgısını elemek gerekir.", "question": "Bir araştırma ekibi bir bölgenin ekonomik yapısını anlamak için üç tür bilgi topluyor: işletmelerin yeni makine ve tesis yatırımları, halkın kütüphane ile kültür etkinliklerine katılımı ve çalışma çağındaki nüfusun payı. Ekip, bu bilgilerin farklı yönleri gösterdiğini ve tek başına hiçbirinin bölgenin bütün ekonomik gelişmişliğini açıklamadığını özellikle belirtiyor. Verilenlere göre araştırma ekibinin üç veri türünü birlikte incelemesinin daha uygun olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ekonomik gelişmişlik birden fazla boyut taşıdığı için", "Her veri aynı şeyi ölçtüğü için", "Tek bir gösterge her durumda yeterli olduğu için", "Farklı veri türleri karşılaştırmayı imkânsızlaştırdığı için"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ekonomik gelişmişlik yalnız bir mali, kültürel veya demografik göstergeye indirgenemez. Birden fazla boyut birlikte incelendiğinde daha dengeli bir yorum yapılabilir.", "Mali, kültürel ve demografik veriler farklı özellikleri ölçer.", "Metin özellikle tek bir göstergenin bütün gelişmişliği açıklamadığını belirtir.", "Uygun tanım, yıl ve bağlam sağlandığında farklı boyutlar birlikte yorumlanabilir."], "explanation": "Ekonomik gelişmişlik yalnız bir mali, kültürel veya demografik göstergeye indirgenemez. Birden fazla boyut birlikte incelendiğinde daha dengeli bir yorum yapılabilir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q009", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "503abe8c84dc882d526b0d20ef7be4c84683725903f27914656eef98a4f49de6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q010", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f03", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Aynı metinde üç tür gösterge bulunduğu için doğru türü ayırmak ve karşılaştırma koşulunu veri türü sanmamak gerekir.", "question": "K ve L ülkelerinin 2025 yılına ait verilerinde 15-64 yaş nüfusun payı K için %64, L için %70; kültür etkinliklerine düzenli katılım her ikisi için %48; altyapı yatırımlarının toplam harcamadaki payı K için %12, L için %16 olarak verilmiştir. Tanım, yıl ve yüzde birimi iki ülke için aynıdır. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi demografik bir göstergedir?", "choices": ["Kültür etkinliklerine düzenli katılım", "Altyapı yatırımlarının harcamadaki payı", "15-64 yaş nüfusun payı", "İki ülkenin aynı yüzde birimini kullanması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu gösterge kültürel katılımı ölçer, nüfusun yaş yapısını değil.", "Bu oran mali kaynak kullanımıyla ilgilidir.", "Doğru; 15-64 yaş nüfus payı yaş yapısını gösterir ve demografik veridir. Diğer iki sayı kültürel katılım ve yatırım payına ilişkindir.", "Bu bir karşılaştırma koşuludur; demografik gösterge değildir."], "explanation": "15-64 yaş nüfus payı yaş yapısını gösterir ve demografik veridir. Diğer iki sayı kültürel katılım ve yatırım payına ilişkindir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q010", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d27e3f48685c4aa62fbf1db90f6dd1bf47fb821b5e02b6404c7ae33fc2cd3968", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q011", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f04", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tek grafikte aynı birimde dört değeri karşılaştırmayı gerektirir; işlem yalnız en büyüğü belirlemektir.", "question": "Grafikte dört ekonomi için 2025 yılında 100 haneden düzenli genişbant erişimi olan hanelerin oranı verilmiştir. Bütün sütunlar aynı yüzde birimini ve sıfır tabanlı ortak ölçeği kullanır. Grafiğe göre düzenli genişbant erişim oranı en yüksek olan ekonomi hangisidir?", "choices": ["A Ekonomisi", "D Ekonomisi", "B Ekonomisi", "C Ekonomisi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["A Ekonomisi %62 ile dört sütun içinde en düşük değere sahiptir.", "Doğru; ortak yüzde ölçeğinde sütun değerleri A = 62, B = 78, C = 71, D = 85'tir. En büyük değer 85 olduğundan D Ekonomisi seçilir.", "B Ekonomisi %78'dir; D Ekonomisi'nin %85 değerinden düşüktür.", "C Ekonomisi %71'dir; en yüksek sütun değildir."], "explanation": "Ortak yüzde ölçeğinde sütun değerleri A = 62, B = 78, C = 71, D = 85'tir. En büyük değer 85 olduğundan D Ekonomisi seçilir.", "figure": {"kind": "chart", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f02.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f02.caption", "style": "bar", "categoryKeys": ["s7-t20.s7t20.f02.a", "s7-t20.s7t20.f02.b", "s7-t20.s7t20.f02.c", "s7-t20.s7t20.f02.d"], "values": [62, 78, 71, 85], "axisKeys": {"x": "s7-t20.s7t20.f02.x", "y": "s7-t20.s7t20.f02.y"}}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q011", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6392acfa7f1eeede198678e23804c29b711b69f75799f84c7298eb9b25a76898", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q012", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f04", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Grafik okuma ile basit fark hesabını birleştirir; yüzde ile yüzde puan ayrımına dikkat gerekir.", "question": "Grafikte dört ekonomi için 2025 yılında 100 haneden düzenli genişbant erişimi olan hanelerin oranı verilmiştir. Bütün sütunlar aynı yüzde birimini ve sıfır tabanlı ortak ölçeği kullanır. Grafiğe göre B Ekonomisi ile C Ekonomisi arasındaki fark kaç yüzde puandır?", "choices": ["6 yüzde puan", "7 yüzde puan", "9 yüzde puan", "149 yüzde puan"], "correct": 1, "choiceOrder": "fixed", "distractorWhy": ["78 ile 71 arasındaki fark 6 değil 7'dir.", "Doğru; B Ekonomisi %78, C Ekonomisi %71'dir. Aynı yıl ve aynı birimde oldukları için doğrudan çıkarma yapılır: 78 − 71 = 7 yüzde puan.", "Bu değer sütunların doğrudan farkından daha büyüktür.", "İki oranı toplamak farkı vermez; 78 − 71 işlemi gerekir."], "explanation": "B Ekonomisi %78, C Ekonomisi %71'dir. Aynı yıl ve aynı birimde oldukları için doğrudan çıkarma yapılır: 78 − 71 = 7 yüzde puan.", "figure": {"kind": "chart", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f02.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f02.caption", "style": "bar", "categoryKeys": ["s7-t20.s7t20.f02.a", "s7-t20.s7t20.f02.b", "s7-t20.s7t20.f02.c", "s7-t20.s7t20.f02.d"], "values": [62, 78, 71, 85], "axisKeys": {"x": "s7-t20.s7t20.f02.x", "y": "s7-t20.s7t20.f02.y"}}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q012", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9af804f08f2bb5f449468a7e212096aca8392fd512cf1819c53a999d94b765a6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q013", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f04", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Hem büyüklük yönünü hem farkı aynı anda kontrol etmeyi gerektirir; ters yönlü çeldirici yakındır.", "question": "Grafikte dört ekonomi için 2025 yılında 100 haneden düzenli genişbant erişimi olan hanelerin oranı verilmiştir. Bütün sütunlar aynı yüzde birimini ve sıfır tabanlı ortak ölçeği kullanır. Grafiğe göre A ve C ekonomilerinin genişbant erişim oranlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["C Ekonomisi, A Ekonomisi'nden 9 yüzde puan yüksektir.", "A Ekonomisi, C Ekonomisi'nden 9 yüzde puan yüksektir.", "İki ekonominin oranı eşittir.", "A Ekonomisi, C Ekonomisi'nin iki katıdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; A = 62 ve C = 71 olduğundan C daha yüksektir. Fark 71 − 62 = 9 yüzde puandır.", "Grafikte C %71, A %62'dir; yön ters çevrilmiştir.", "62 ve 71 değerleri eşit değildir.", "62 değeri 71'in iki katı değildir; ortak ölçek böyle bir sonuç vermez."], "explanation": "A = 62 ve C = 71 olduğundan C daha yüksektir. Fark 71 − 62 = 9 yüzde puandır.", "figure": {"kind": "chart", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f02.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f02.caption", "style": "bar", "categoryKeys": ["s7-t20.s7t20.f02.a", "s7-t20.s7t20.f02.b", "s7-t20.s7t20.f02.c", "s7-t20.s7t20.f02.d"], "values": [62, 78, 71, 85], "axisKeys": {"x": "s7-t20.s7t20.f02.x", "y": "s7-t20.s7t20.f02.y"}}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q013", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2265b491726598bbf421ff39969a786de65e8912f42053b90883a0ed4c25912a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q014", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f04", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Grafiği yalnız okumak değil, karşılaştırmanın yöntem koşullarını ayırt etmek gerekir; üç yüzeysel özellik çeldiricidir.", "question": "Grafikte dört ekonomi için 2025 yılında 100 haneden düzenli genişbant erişimi olan hanelerin oranı verilmiştir. Bütün sütunlar aynı yüzde birimini ve sıfır tabanlı ortak ölçeği kullanır. Buna göre grafikteki dört ekonominin doğrudan karşılaştırılmasını güvenilir kılan özellik aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Sütun yüksekliklerinin farklı olmasıyla ölçüm koşullarının aynı sayılması", "Aynı yıl, tanım ve yüzde biriminin kullanılması", "Ekonomi adlarının harfle gösterilmesi", "En yüksek değerin 100'e yakın olması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Farklı yüksekliğe sahip sütunlar dönem ve tanım uyumunu tek başına sağlamaz; grafikte bu koşullar ayrıca belirtilmiştir.", "Doğru; sağlıklı karşılaştırmada aynı gösterge, aynı dönem ve aynı birim kullanılmalıdır. Grafikte bu koşullar ortak olarak sağlanmıştır.", "Ekonomilerin harfle adlandırılması ölçüm uyumunun nedeni değildir.", "Bir değerin büyüklüğü diğer verilerin tanım ve yıl uyumunu garanti etmez."], "explanation": "Sağlıklı karşılaştırmada aynı gösterge, aynı dönem ve aynı birim kullanılmalıdır. Grafikte bu koşullar ortak olarak sağlanmıştır.", "figure": {"kind": "chart", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f02.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f02.caption", "style": "bar", "categoryKeys": ["s7-t20.s7t20.f02.a", "s7-t20.s7t20.f02.b", "s7-t20.s7t20.f02.c", "s7-t20.s7t20.f02.d"], "values": [62, 78, 71, 85], "axisKeys": {"x": "s7-t20.s7t20.f02.x", "y": "s7-t20.s7t20.f02.y"}}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q014", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "acf9c8a1514f1c795709a032f523cab8ae7410ca773208e71cfcca7744120099", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q015", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f04", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Doğrudan grafik karşılaştırmalarıyla tek göstergeye dayalı aşırı gelişmişlik yorumunu birbirinden ayırmak gerekir.", "question": "Grafikte dört ekonomi için 2025 yılında 100 haneden düzenli genişbant erişimi olan hanelerin oranı verilmiştir. Bütün sütunlar aynı yüzde birimini ve sıfır tabanlı ortak ölçeği kullanır. Grafiğe göre genişbant erişimiyle ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisi __çıkarılamaz__?", "choices": ["D Ekonomisi'nin genişbant erişim oranı A Ekonomisi'nden yüksektir.", "B Ekonomisi'nin oranı C Ekonomisi'nden yüksektir.", "D Ekonomisi'nin genel gelişmişliği kesin olarak en yüksektir.", "A Ekonomisi dört ekonomi içinde en düşük orana sahiptir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["85 değeri 62'den büyük olduğu için bu karşılaştırma doğrudan desteklenir.", "78 değeri 71'den büyüktür.", "Doğru; grafik yalnız genişbant erişimi adlı tek göstergeyi verir. Bu gösterge karşılaştırılabilir; ancak ekonomik gelişmişliğin tamamı tek göstergeden kesin olarak belirlenemez.", "Grafikte A %62 ile en küçük değerdir."], "explanation": "Grafik yalnız genişbant erişimi adlı tek göstergeyi verir. Bu gösterge karşılaştırılabilir; ancak ekonomik gelişmişliğin tamamı tek göstergeden kesin olarak belirlenemez.", "figure": {"kind": "chart", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f02.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f02.caption", "style": "bar", "categoryKeys": ["s7-t20.s7t20.f02.a", "s7-t20.s7t20.f02.b", "s7-t20.s7t20.f02.c", "s7-t20.s7t20.f02.d"], "values": [62, 78, 71, 85], "axisKeys": {"x": "s7-t20.s7t20.f02.x", "y": "s7-t20.s7t20.f02.y"}}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q015", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5e8fec17fff2bb2cddcc10289f6b2032d7cffff2551867c1df070b606d1eb39c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q016", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f05", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Ortak ölçekli grafikte minimum değeri doğru sütundan okumayı gerektirir; hesaplama yoktur.", "question": "Grafikte dört ekonomi için 2025 yılında dağıtıma çıkan her 100 gönderiden zamanında teslim edilenlerin oranı verilmiştir. Bütün sütunlar aynı yüzde birimini ve sıfır tabanlı ortak ölçeği kullanır. Grafiğe göre zamanında teslim oranı en düşük olan ekonomi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["E Ekonomisi", "G Ekonomisi", "H Ekonomisi", "F Ekonomisi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["E %74 ile F'nin %69 değerinden yüksektir.", "G %88 ile grafikteki en yüksek değerdir.", "H %81'dir; F'den yüksektir.", "Doğru; grafikte E = 74, F = 69, G = 88, H = 81 olarak okunur. En küçük değer 69 olduğundan F Ekonomisi seçilir."], "explanation": "Grafikte E = 74, F = 69, G = 88, H = 81 olarak okunur. En küçük değer 69 olduğundan F Ekonomisi seçilir.", "figure": {"kind": "chart", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f03.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f03.caption", "style": "bar", "categoryKeys": ["s7-t20.s7t20.f03.e", "s7-t20.s7t20.f03.f", "s7-t20.s7t20.f03.g", "s7-t20.s7t20.f03.h"], "values": [74, 69, 88, 81], "axisKeys": {"x": "s7-t20.s7t20.f03.x", "y": "s7-t20.s7t20.f03.y"}}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q016", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1680331b14236c7a0cd1f3058ca154b2ee164a09bb0f7fb6987d788e0ce43b13", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q017", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f05", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki sütun değerini okumayı ve yüzde puan farkını hesaplamayı gerektirir; toplam alma çeldiricisi vardır.", "question": "Grafikte dört ekonomi için 2025 yılında dağıtıma çıkan her 100 gönderiden zamanında teslim edilenlerin oranı verilmiştir. Bütün sütunlar aynı yüzde birimini ve sıfır tabanlı ortak ölçeği kullanır. Grafiğe göre G Ekonomisi ile H Ekonomisi arasındaki fark kaç yüzde puandır?", "choices": ["5 yüzde puan", "7 yüzde puan", "12 yüzde puan", "169 yüzde puan"], "correct": 1, "choiceOrder": "fixed", "distractorWhy": ["88 − 81 işleminin sonucu 5 değildir.", "Doğru; G %88, H %81'dir. Aynı yıl ve yüzde biriminde oldukları için fark 88 − 81 = 7 yüzde puandır.", "Bu fark grafikteki iki değer arasından daha büyüktür.", "Toplam almak karşılaştırma farkını vermez."], "explanation": "G %88, H %81'dir. Aynı yıl ve yüzde biriminde oldukları için fark 88 − 81 = 7 yüzde puandır.", "figure": {"kind": "chart", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f03.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f03.caption", "style": "bar", "categoryKeys": ["s7-t20.s7t20.f03.e", "s7-t20.s7t20.f03.f", "s7-t20.s7t20.f03.g", "s7-t20.s7t20.f03.h"], "values": [74, 69, 88, 81], "axisKeys": {"x": "s7-t20.s7t20.f03.x", "y": "s7-t20.s7t20.f03.y"}}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q017", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3e3fa1bae4b0fea615701eb6e8119da0a2616fadb46179ef9844951a40e9f6d7", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q018", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f05", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Karşılaştırma yönü ile fark büyüklüğünü birlikte doğrulamak gerekir; ters yönlü çeldirici yakındır.", "question": "Grafikte dört ekonomi için 2025 yılında dağıtıma çıkan her 100 gönderiden zamanında teslim edilenlerin oranı verilmiştir. Bütün sütunlar aynı yüzde birimini ve sıfır tabanlı ortak ölçeği kullanır. Grafiğe göre E ve H ekonomileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["H Ekonomisi'nin oranı E Ekonomisi'nden 7 yüzde puan yüksektir.", "E Ekonomisi'nin oranı H Ekonomisi'nden 7 yüzde puan yüksektir.", "E ile H arasında 14 yüzde puan fark vardır.", "E ve H eşit orana sahiptir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; H = 81 ve E = 74 olduğundan H daha yüksektir. Aradaki fark 7 yüzde puandır.", "Yön ters çevrilmiştir; 81 değeri 74'ten büyüktür.", "81 − 74 = 7'dir; 14 değildir.", "74 ve 81 değerleri eşit değildir."], "explanation": "H = 81 ve E = 74 olduğundan H daha yüksektir. Aradaki fark 7 yüzde puandır.", "figure": {"kind": "chart", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f03.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f03.caption", "style": "bar", "categoryKeys": ["s7-t20.s7t20.f03.e", "s7-t20.s7t20.f03.f", "s7-t20.s7t20.f03.g", "s7-t20.s7t20.f03.h"], "values": [74, 69, 88, 81], "axisKeys": {"x": "s7-t20.s7t20.f03.x", "y": "s7-t20.s7t20.f03.y"}}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q018", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e4094f7673046392123f501c7250237d3616dab31a31e93ae2794ac95dd8e55d", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q019", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f05", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Dört değeri aynı anda sıralamayı ve istenen yönü korumayı gerektirir; iki yakın sıra çeldiricisi vardır.", "question": "Grafikte dört ekonomi için 2025 yılında dağıtıma çıkan her 100 gönderiden zamanında teslim edilenlerin oranı verilmiştir. Bütün sütunlar aynı yüzde birimini ve sıfır tabanlı ortak ölçeği kullanır. Grafiğe göre ekonomileri yüksekten düşüğe sıralayan seçenek hangisidir?", "choices": ["H – G – E – F", "G – E – H – F", "G – H – E – F", "F – E – H – G"], "correct": 2, "distractorWhy": ["İlk iki ekonomi yer değiştirmiştir; G %88 ile H'den yüksektir.", "E %74, H %81'den düşük olduğu için orta sıralama yanlıştır.", "Doğru; değerler G=88, H=81, E=74, F=69'dur. Büyükten küçüğe sıralama G–H–E–F biçimindedir.", "Bu seçenek değerleri küçükten büyüğe sıralar; istenen yön tersidir."], "explanation": "Değerler G=88, H=81, E=74, F=69'dur. Büyükten küçüğe sıralama G–H–E–F biçimindedir.", "figure": {"kind": "chart", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f03.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f03.caption", "style": "bar", "categoryKeys": ["s7-t20.s7t20.f03.e", "s7-t20.s7t20.f03.f", "s7-t20.s7t20.f03.g", "s7-t20.s7t20.f03.h"], "values": [74, 69, 88, 81], "axisKeys": {"x": "s7-t20.s7t20.f03.x", "y": "s7-t20.s7t20.f03.y"}}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q019", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d1afd28a63bcd85f732fbc19754eed5632f2272e0a8c62e2f6c98cc3765ea6c4", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q020", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f05", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Grafik kanıtının sınırını belirlemeyi ve üç aşırı genellemeyi elemek gerekir; yalnız değer okumak yeterli değildir.", "question": "Grafikte dört ekonomi için 2025 yılında dağıtıma çıkan her 100 gönderiden zamanında teslim edilenlerin oranı verilmiştir. Bütün sütunlar aynı yüzde birimini ve sıfır tabanlı ortak ölçeği kullanır. Grafiğe göre aşağıdaki yorumlardan hangisi en temkinli ve kanıta en uygun olanıdır?", "choices": ["G Ekonomisi her ekonomik konuda F'den daha gelişmiştir.", "F Ekonomisi'nde dağıtım sorunlarının tek nedeni düşük yatırımdır.", "G'nin yüksek oranı gelecekte de kesin olarak aynı kalacaktır.", "G, zamanında teslim oranında F Ekonomisi'nden daha yüksektir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Tek bir dağıtım göstergesi bütün ekonomik boyutları kapsamaz.", "Grafik yatırım verisi veya nedensellik kanıtı içermez.", "Tek yıllık veri gelecekteki değeri kesin biçimde garanti etmez.", "Doğru; G için %88 ve F için %69 verilmiştir; karşılaştırma yalnız zamanında teslim göstergesi için geçerlidir."], "explanation": "Grafik yalnız 2025 zamanında teslim oranını karşılaştırır. Bu nedenle verilen gösterge için G'nin F'den yüksek olduğu söylenebilir; daha geniş veya nedensel iddialar desteklenmez.", "figure": {"kind": "chart", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f03.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f03.caption", "style": "bar", "categoryKeys": ["s7-t20.s7t20.f03.e", "s7-t20.s7t20.f03.f", "s7-t20.s7t20.f03.g", "s7-t20.s7t20.f03.h"], "values": [74, 69, 88, 81], "axisKeys": {"x": "s7-t20.s7t20.f03.x", "y": "s7-t20.s7t20.f03.y"}}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q020", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d0d555a088f873200420adbd884831c9f71490739f86b039ed9b4ebf35c10640", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q021", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f03", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Aynı metindeki üç farklı gösterge arasından doğru çifti seçmeyi ve başka göstergenin farkını karıştırmamayı gerektirir.", "question": "K ve L ülkelerinin 2025 yılına ait verilerinde 15-64 yaş nüfusun payı K için %64, L için %70; kültür etkinliklerine düzenli katılım her ikisi için %48; altyapı yatırımlarının toplam harcamadaki payı K için %12, L için %16 olarak verilmiştir. Tanım, yıl ve yüzde birimi iki ülke için aynıdır. Verilenlere göre K ve L ülkelerinin kültür etkinliklerine düzenli katılım oranlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["İki ülkenin oranı eşittir: %48.", "L, K'den 6 yüzde puan yüksektir.", "K, L'den 4 yüzde puan yüksektir.", "Veriler farklı yıllara ait olduğu için karşılaştırılamaz."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kültür katılımı K için %48, L için %48'dir. Aynı yıl, tanım ve birim kullanıldığı için değerler doğrudan karşılaştırılır ve eşit oldukları görülür.", "6 puanlık fark demografik göstergede vardır; kültür katılımında iki değer de 48'dir.", "4 puanlık fark yatırım payında L lehinedir; kültür katılımında değildir.", "Metin iki ülke verisinin de 2025 yılına ait olduğunu açıkça söyler."], "explanation": "Kültür katılımı K için %48, L için %48'dir. Aynı yıl, tanım ve birim kullanıldığı için değerler doğrudan karşılaştırılır ve eşit oldukları görülür.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q021", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "daedca05d5ee86e26ff0c1dc506fee7be55c854103045f59f8ffac997fea14a1", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q022", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f03", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Doğru göstergeyi seçme ve yüzde puan farkını hesaplama olmak üzere iki adım gerektirir.", "question": "K ve L ülkelerinin 2025 yılına ait verilerinde 15-64 yaş nüfusun payı K için %64, L için %70; kültür etkinliklerine düzenli katılım her ikisi için %48; altyapı yatırımlarının toplam harcamadaki payı K için %12, L için %16 olarak verilmiştir. Tanım, yıl ve yüzde birimi iki ülke için aynıdır. Buna göre altyapı yatırımlarının toplam harcamadaki payı bakımından L, K'den kaç yüzde puan yüksektir?", "choices": ["2 yüzde puan", "4 yüzde puan", "6 yüzde puan", "28 yüzde puan"], "correct": 1, "choiceOrder": "fixed", "distractorWhy": ["16 − 12 farkı 2 değil 4'tür.", "Doğru; K'nin yatırım payı %12, L'nin %16'dır. Aynı tanım ve yılda oldukları için fark 16 − 12 = 4 yüzde puandır.", "6 puanlık fark 15-64 yaş nüfus payında görülür.", "12 ve 16'yı toplamak karşılaştırma farkını vermez."], "explanation": "K'nin yatırım payı %12, L'nin %16'dır. Aynı tanım ve yılda oldukları için fark 16 − 12 = 4 yüzde puandır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q022", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c989ff285e0a57b72d392b82bbfaf583a9f7c1c1c8c33c3c58c3336501f97c87", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q023", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f03", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Veri değerlerinden değil ölçüm koşullarından hareket etmeyi ve yüzeysel benzerlikleri elemek gerekir.", "question": "K ve L ülkelerinin 2025 yılına ait verilerinde 15-64 yaş nüfusun payı K için %64, L için %70; kültür etkinliklerine düzenli katılım her ikisi için %48; altyapı yatırımlarının toplam harcamadaki payı K için %12, L için %16 olarak verilmiştir. Tanım, yıl ve yüzde birimi iki ülke için aynıdır. Bu bilgilere göre K ve L verilerini doğrudan karşılaştırmayı mümkün kılan durum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["L, kültür katılımı dâhil bütün göstergelerde K'den yüksektir.", "Her gösterge için yıl, tanım ve birim iki ülkede aynıdır.", "Ülkelerin adları tek harfle gösterilmiştir.", "Üç göstergenin toplamı 100'dür."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kültür katılımı iki ülkede de %48'dir; ayrıca bir ülkenin değerlerinin yüksek olması tanım, yıl ve birim uyumunu sağlamaz.", "Doğru; karşılaştırmada aynı göstergeyi aynı dönemde ve aynı birimle ölçmek gerekir. Metin bu üç koşulun K ve L için ortak olduğunu belirtir.", "Adlandırma biçimi ölçüm uyumunu sağlamaz.", "Göstergeler farklı kavramları ölçer ve toplamlarının 100 olma zorunluluğu yoktur."], "explanation": "Karşılaştırmada aynı göstergeyi aynı dönemde ve aynı birimle ölçmek gerekir. Metin bu üç koşulun K ve L için ortak olduğunu belirtir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q023", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f0b01dda1e71180181b7eafddc2b5da610a9f1b9d6c7f11ae37d8c7054703cea", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q024", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f06", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Metindeki doğru gösterge çiftini bulmayı ve yüzde puan farkını hesaplamayı gerektirir.", "context": "M ve N ekonomilerinin 2025 yılına ait verilerinde mesleki eğitim tamamlama oranı M'de %72, N'de %84; işletmelerde dijital sipariş takibi kullanımı M'de %58, N'de %76; zamanında dağıtım oranı M'de %63, N'de %80'dir. Bütün göstergeler aynı yıl ve aynı yüzde birimiyle verilmiş, fakat ekonomik gelişmişliğin yalnız bu göstergelerden ibaret olmadığı belirtilmiştir.", "question": "Verilenlere göre M ve N ekonomilerinin mesleki eğitim tamamlama oranları arasındaki fark kaç yüzde puandır?", "choices": ["8 yüzde puan", "12 yüzde puan", "18 yüzde puan", "156 yüzde puan"], "correct": 1, "choiceOrder": "fixed", "distractorWhy": ["84 − 72 işlemi 8 değil 12'dir.", "Doğru; mesleki eğitim tamamlama oranları M'de %72, N'de %84'tür. Fark 84 − 72 = 12 yüzde puandır.", "18 puanlık fark dijital sipariş takibi göstergesinde vardır.", "İki yüzdeyi toplamak aradaki farkı vermez."], "explanation": "Mesleki eğitim tamamlama oranları M'de %72, N'de %84'tür. Fark 84 − 72 = 12 yüzde puandır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q024", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0893f3d803038850dd3d4002139347d4a805513be39d5838657996eeb25deae6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q025", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f06", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Üç ayrı karşılaştırmayı bir araya getirerek ortak yönü bulmayı ve toplam gelişmişlikle karıştırmamayı gerektirir.", "context": "M ve N ekonomilerinin 2025 yılına ait verilerinde mesleki eğitim tamamlama oranı M'de %72, N'de %84; işletmelerde dijital sipariş takibi kullanımı M'de %58, N'de %76; zamanında dağıtım oranı M'de %63, N'de %80'dir. Bütün göstergeler aynı yıl ve aynı yüzde birimiyle verilmiş, fakat ekonomik gelişmişliğin yalnız bu göstergelerden ibaret olmadığı belirtilmiştir.", "question": "Bu bilgilere göre üç gösterge birlikte karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["N, verilen üç göstergenin tamamında M'den yüksektir.", "M yalnız dağıtım göstergesinde N'den yüksektir.", "İki ekonomi eğitim, dijital sipariş takibi ve dağıtım oranlarında eşittir.", "M iki göstergede, N bir göstergede daha yüksektir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; üç gösterge ayrı ayrı karşılaştırıldığında 84 > 72, 76 > 58 ve 80 > 63'tür. Bu nedenle yalnız verilen göstergeler bakımından N her üçünde de daha yüksektir.", "Dağıtım oranı M'de %63, N'de %80'dir; M daha yüksek değildir.", "Eğitim 72 ve 84, dijital takip 58 ve 76, dağıtım 63 ve 80'dir; hiçbir gösterge çifti eşit değildir.", "Metindeki üç karşılaştırmanın tamamı N lehinedir."], "explanation": "Üç gösterge ayrı ayrı karşılaştırıldığında 84 > 72, 76 > 58 ve 80 > 63'tür. Bu nedenle yalnız verilen göstergeler bakımından N her üçünde de daha yüksektir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q025", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "152b9e41138e37c732899aa8de1fcf67372ca5e66e269b7a80a561c0de6465b7", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q026", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f06", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Üç kanıtı birleştirmeyi ve sınırlı karşılaştırma ile mutlak gelişmişlik iddiasını ayırmayı gerektirir.", "context": "M ve N ekonomilerinin 2025 yılına ait verilerinde mesleki eğitim tamamlama oranı M'de %72, N'de %84; işletmelerde dijital sipariş takibi kullanımı M'de %58, N'de %76; zamanında dağıtım oranı M'de %63, N'de %80'dir. Bütün göstergeler aynı yıl ve aynı yüzde birimiyle verilmiş, fakat ekonomik gelişmişliğin yalnız bu göstergelerden ibaret olmadığı belirtilmiştir.", "question": "Buna göre M ve N için verilen üç göstergeye dayanarak yapılabilecek en uygun yorum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["N'nin bütün ekonomik ve toplumsal özellikleri kesin olarak M'den üstündür.", "N, yalnız incelenen göstergeler bakımından M'den güçlü görünmektedir.", "M'nin gelecekte mutlaka N'yi geçeceği kanıtlanmıştır.", "Göstergeler aynı birimde olduğu için neden-sonuç ilişkisi kanıtlanmıştır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Üç gösterge ekonomik gelişmişliğin bütün boyutlarını kapsamaz; kesin ve toplam üstünlük çıkarılamaz.", "Doğru; N'nin eğitim, dijital takip ve dağıtım oranları daha yüksek olsa da bu üç gösterge bütün gelişmişliği ölçmez.", "Tek yıllık veri geleceğe ilişkin kesin sonuç vermez.", "Karşılaştırılabilirlik, bir göstergenin diğerine neden olduğunu göstermez."], "explanation": "N üç göstergede daha yüksek değerlere sahiptir. Bu, yalnız verilen kanıtlar çerçevesinde N'nin daha güçlü özellikler gösterdiğini destekler; bütün gelişmişlik için kesin hüküm vermez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q026", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4cbb1e6ca736188f6db881dc0452844c456c57962289994fe60418a1d7a88bc2", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q027", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f06", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Doğru sayısal çıkarımları tek-gösterge genellemesinden ayırmayı ve kanıtın kapsamını denetlemeyi gerektirir.", "context": "M ve N ekonomilerinin 2025 yılına ait verilerinde mesleki eğitim tamamlama oranı M'de %72, N'de %84; işletmelerde dijital sipariş takibi kullanımı M'de %58, N'de %76; zamanında dağıtım oranı M'de %63, N'de %80'dir. Bütün göstergeler aynı yıl ve aynı yüzde birimiyle verilmiş, fakat ekonomik gelişmişliğin yalnız bu göstergelerden ibaret olmadığı belirtilmiştir.", "question": "Metindeki verilere göre hangi yargı aşırı genellemedir?", "choices": ["“N'nin zamanında dağıtım oranı M'den 17 yüzde puan yüksektir.”", "“N'nin mesleki eğitim tamamlama oranı M'den yüksektir.”", "“N'nin %80 dağıtım oranı, her alanda gelişmişliği tek başına kanıtlar.”", "“Üç gösterge de aynı yıl için karşılaştırılmıştır.”"], "correct": 2, "distractorWhy": ["80 − 63 = 17 olduğundan bu ifade veriyle desteklenir.", "84 değeri 72'den büyüktür.", "Doğru; zamanında dağıtım yalnız bir göstergedir. Ekonomik gelişmişliğin mali, kültürel ve demografik gibi farklı boyutları bulunduğundan tek oran bütün alanları kanıtlayamaz.", "Metin tüm verilerin 2025 yılına ait olduğunu belirtir."], "explanation": "Zamanında dağıtım yalnız bir göstergedir. Ekonomik gelişmişliğin mali, kültürel ve demografik gibi farklı boyutları bulunduğundan tek oran bütün alanları kanıtlayamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q027", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8c750fddec626e62da90774b533d244f2e1a58e1cacb0fb6fd0e9270479ebca3", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q028", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f07", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Metindeki yöntem ifadesini kavramsallaştırmayı ve üç temel veri yanılgısından ayırmayı gerektirir.", "question": "P Ekonomisi hakkında aynı döneme ait üç kanıt birlikte inceleniyor: üretimde verimlilik artışı görülüyor, dağıtım ağı daha düzenli çalışıyor ve eğitim-kültür olanaklarına erişim genişliyor. Q Ekonomisi'nde ise bu üç göstergenin ikisi daha düşük, biri P ile benzer düzeydedir. İnceleme ekibi, sınıflandırmanın yalnız verilen kanıtlarla sınırlı ve karşılaştırmalı bir yorum olduğunu vurguluyor. Bu bilgilere göre P ve Q hakkında verilen kanıtların birlikte kullanılması aşağıdaki yaklaşımlardan hangisini gösterir?", "choices": ["Birden çok göstergeyi kapsamıyla birlikte karşılaştırma", "Tek bir değeri bütün gelişmişlik yerine koyma", "Farklı yılları doğrudan karşılaştırma", "Birlikte değişimi kesin neden olarak kabul etme"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; üretim, dağıtım ve eğitim-kültür erişimi birlikte kullanılır; yorumun sınırı bu kanıtlarla çizilir.", "Metin üç farklı kanıtın birlikte incelendiğini söyler.", "Metin kanıtların aynı döneme ait olduğunu belirtir.", "Metin nedensellik değil çoklu kanıtla karşılaştırma yapmaktadır."], "explanation": "P ve Q için üretim, dağıtım ve eğitim-kültür erişimi birlikte ele alınmıştır. Bu, gelişmişliği tek bir işaret yerine birden fazla kanıtla sınırlı biçimde yorumlama yaklaşımıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q028", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "88349fe48d90dcf5b95da58053cc5b15260c2e1c994eb58a1b97a91642d26d00", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q029", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f07", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Karışık kanıt yapısını anlamayı ve tek göstergenin diğerlerini silmesi yanılgısını elemek gerekir.", "question": "P Ekonomisi hakkında aynı döneme ait üç kanıt birlikte inceleniyor: üretimde verimlilik artışı görülüyor, dağıtım ağı daha düzenli çalışıyor ve eğitim-kültür olanaklarına erişim genişliyor. Q Ekonomisi'nde ise bu üç göstergenin ikisi daha düşük, biri P ile benzer düzeydedir. İnceleme ekibi, sınıflandırmanın yalnız verilen kanıtlarla sınırlı ve karşılaştırmalı bir yorum olduğunu vurguluyor. Buna göre Q Ekonomisi'nde iki göstergenin daha düşük, bir göstergenin benzer olması aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Bir benzer göstergenin diğer bütün farkları geçersiz kıldığını", "Düşük iki göstergenin Q'nun bütün özelliklerini kesin belirlediğini", "Aynı dönem verilerinin karşılaştırılamayacağını", "Farklı göstergelerin birlikte ve kendi kapsamlarında yorumlanması gerektiğini"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Tek bir benzerlik diğer iki göstergedeki farkları ortadan kaldırmaz.", "İki gösterge bile ekonomik gelişmişliğin tüm boyutlarını kapsamaz.", "Aynı dönem verileri uygun tanım ve birim varsa karşılaştırmaya elverişlidir.", "Doğru; Q iki göstergede düşük, birinde benzerdir; tek benzerlik diğer farkları, iki fark da bütün özellikleri açıklamaz."], "explanation": "Göstergeler aynı sonucu vermek zorunda değildir. Birden çok ölçü farklı yönleri gösterebilir; bu nedenle kanıtlar birlikte ve kapsamları gözetilerek yorumlanır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q029", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7544d2c7c9f58debdf36503953d374a2b1da535a4bea462561de5736e22f4978", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q030", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f07", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "İlişki ile nedenselliği ayırmayı, aynı zamanda gösterge kapsamını korumayı gerektiren iki katmanlı yorumdur.", "question": "P Ekonomisi hakkında aynı döneme ait üç kanıt birlikte inceleniyor: üretimde verimlilik artışı görülüyor, dağıtım ağı daha düzenli çalışıyor ve eğitim-kültür olanaklarına erişim genişliyor. Q Ekonomisi'nde ise bu üç göstergenin ikisi daha düşük, biri P ile benzer düzeydedir. İnceleme ekibi, sınıflandırmanın yalnız verilen kanıtlarla sınırlı ve karşılaştırmalı bir yorum olduğunu vurguluyor. Verilenlere göre P'de üretim verimliliği ile dağıtım düzeninin birlikte iyileşmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?", "choices": ["Dağıtım düzeni kesin olarak üretim verimliliğinin tek nedenidir.", "İlişki kurulabilir; iki gelişmeden kesin nedensellik çıkarılamaz.", "Üretim verimliliği ile dağıtım arasında hiçbir ilişki kurulamaz.", "İki göstergenin birlikte artması bütün gelişmişliği otomatik olarak ölçer."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin zaman sırası, deney veya başka nedensellik kanıtı vermez.", "Doğru; üretim verimliliği ve dağıtım birlikte iyileşir; metin bunlardan birini diğerinin tek nedeni olarak kanıtlamaz.", "Aynı ekonomik döngünün aşamaları arasında ilişki kurulabilir; sorun kesin neden iddiasıdır.", "İki gösterge ekonomik gelişmişliğin diğer boyutlarını kapsamaz."], "explanation": "Birlikte değişim bir ilişki ihtimalini destekleyebilir. Ancak kesin neden demek için ek kanıt gerekir; ayrıca iki gösterge bütün gelişmişliği temsil etmez.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q030", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8a817652c0bcd0a63a528907be61591e5f9387c6c92dad970629e35474160f8a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q031", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f07", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Dilsel bir niteleyicinin bilimsel yorumdaki işlevini anlamayı ve mutlak sınıflandırma çeldiricisini elemek gerekir.", "question": "P Ekonomisi hakkında aynı döneme ait üç kanıt birlikte inceleniyor: üretimde verimlilik artışı görülüyor, dağıtım ağı daha düzenli çalışıyor ve eğitim-kültür olanaklarına erişim genişliyor. Q Ekonomisi'nde ise bu üç göstergenin ikisi daha düşük, biri P ile benzer düzeydedir. İnceleme ekibi, sınıflandırmanın yalnız verilen kanıtlarla sınırlı ve karşılaştırmalı bir yorum olduğunu vurguluyor. Bu metinde inceleme ekibinin “yalnız verilen kanıtlarla sınırlı” ifadesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["P'nin her durumda gelişmiş ülke olduğunu kesinleştirir.", "Q'nun hiçbir göstergesinin kullanılamayacağını söyler.", "Yorumun kapsamını kanıtların gösterdiği alanlarla sınırlar.", "Kanıtların aynı döneme ait olmasının karşılaştırma için artık gereksiz olduğunu söyler."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Sınırlama ifadesi tam tersine mutlak sınıflandırmadan kaçınır.", "Q'ya ait göstergeler karşılaştırmanın parçasıdır; veri reddedilmemektedir.", "Doğru; kanıta dayalı yorum, verilen göstergelerin sınırını aşmamalıdır. “Sınırlı” ifadesi sonuçların yalnız incelenen özellikler için geçerli olduğunu hatırlatır.", "Yorumun kapsamını sınırlamak, karşılaştırmada ortak dönem ve tanım gereğini ortadan kaldırmaz."], "explanation": "Kanıta dayalı yorum, verilen göstergelerin sınırını aşmamalıdır. “Sınırlı” ifadesi sonuçların yalnız incelenen özellikler için geçerli olduğunu hatırlatır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q031", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f78b73eeb3a72cbd8f5d90a7e94ac4579a4010eb3d6f80063eae9e92f624d725", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q032", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f08", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Karma yönlü kanıtları birlikte değerlendirmeyi ve iki zıt mutlak sıralama seçeneğini elemek gerekir.", "question": "R ve S ekonomilerine ait aynı yıl verileri karma bir görünüm sunuyor. R'de yatırım kapasitesi ve üretim sürekliliği daha güçlü görünürken S'de eğitim olanaklarına erişim ve zamanında dağıtım daha yüksektir. Araştırmacılar tek bir göstergenin bütün gelişmişliği temsil etmediğini, birlikte değişen iki göstergenin de tek başına kesin neden-sonuç kanıtı oluşturmadığını not ediyor. Buna göre R ve S ekonomileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi en uygun genel yorumdur?", "choices": ["R her açıdan S'den daha gelişmiştir.", "S her açıdan R'den daha gelişmiştir.", "Göstergeler çeliştiği için hiçbir karşılaştırma yapılamaz.", "Genel sıralama için farklı güçlü yönleri tamamlayacak ek kanıt gerekir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["S eğitim erişimi ve zamanında dağıtım göstergelerinde daha güçlüdür.", "R yatırım kapasitesi ve üretim sürekliliğinde daha güçlü görünmektedir.", "Her gösterge kendi alanında karşılaştırılabilir; sorun tek bir genel sıralamaya atlamaktır.", "Doğru; R yatırım ve üretimde, S eğitim erişimi ve dağıtımda güçlüdür; tek genel sıralama bu farklılığı aşar."], "explanation": "R ve S'nin güçlü olduğu alanlar farklıdır. Bu yüzden göstergeler ayrı ayrı yorumlanabilir; fakat bütün gelişmişliği tek sıralamaya dönüştürmek için daha geniş kanıt gerekir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q032", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "841d680d4a98f610ae67c0b07a5351eef33c5277036ccf9075835a40dd2ba9f7", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q033", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f08", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Eksik kanıtı tamamlayacak veri türünü seçmeyi ve ilgisiz ya da tekrarlı bilgi seçeneklerini elemek gerekir.", "question": "R ve S ekonomilerine ait aynı yıl verileri karma bir görünüm sunuyor. R'de yatırım kapasitesi ve üretim sürekliliği daha güçlü görünürken S'de eğitim olanaklarına erişim ve zamanında dağıtım daha yüksektir. Araştırmacılar tek bir göstergenin bütün gelişmişliği temsil etmediğini, birlikte değişen iki göstergenin de tek başına kesin neden-sonuç kanıtı oluşturmadığını not ediyor. Verilenlere göre R ve S hakkında daha dengeli bir gelişmişlik yorumu yapmak için aşağıdakilerden hangisi en yararlı olur?", "choices": ["Aynı dönem ve tanımda farklı gelişmişlik boyutlarını ölçen ek veriler", "Yalnız bir ekonominin tek bir yıl önceki hava durumu", "Sadece en yüksek görünen tek göstergenin tekrar yazılması", "Ekonomilerin adlarının daha ayrıntılı yazılması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; R ve S için eksik boyutları tamamlayan mali, kültürel ve demografik ölçüler daha dengeli yorum sağlar.", "Hava durumu tek başına ekonomik gelişmişliğin gerekli boyutlarını tamamlamaz.", "Aynı tek göstergeyi tekrarlamak kanıt çeşitliliğini artırmaz.", "Adların ayrıntılı yazılması, gelişmişlik yorumu için yeni ölçülebilir kanıt sağlamaz."], "explanation": "Dengeli yorum için farklı gelişmişlik boyutlarını aynı dönem ve tanımlarla ölçen ek veriler gerekir. Böylece tek göstergenin aşırı ağırlık kazanması önlenir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q033", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "82ad826706281ace875484ef0fc027dae336c49ea30b0b1224518b45de4bdbc3", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q034", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f08", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "Birlikte değişim ile nedenselliği ayırmayı ve doğrudan desteklenen üç ifadeyi doğru okumayı gerektirir.", "question": "R ve S ekonomilerine ait aynı yıl verileri karma bir görünüm sunuyor. R'de yatırım kapasitesi ve üretim sürekliliği daha güçlü görünürken S'de eğitim olanaklarına erişim ve zamanında dağıtım daha yüksektir. Araştırmacılar tek bir göstergenin bütün gelişmişliği temsil etmediğini, birlikte değişen iki göstergenin de tek başına kesin neden-sonuç kanıtı oluşturmadığını not ediyor. Buna göre R'de yatırım kapasitesi ile üretim sürekliliğinin birlikte yüksek görünmesine aşağıdaki iddialardan hangisi eklenirse kanıtın sınırı aşılır?", "choices": ["Yatırım kapasitesi ve üretim sürekliliği R'de birlikte güçlü görünmektedir.", "Yatırım kapasitesi üretim sürekliliğinin kesin ve tek nedenidir.", "Yatırım kapasitesi parasal kaynak kullanımına ilişkin bir gösterge olabilir.", "R'nin üretim sürekliliği S'ye göre daha güçlü görünmektedir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Metin R'nin iki göstergede de güçlü göründüğünü açıkça söyler.", "Doğru; iki özelliğin birlikte güçlü olması, birinin diğerini tek başına oluşturduğunu kanıtlamaz.", "Yatırım kapasitesi mali kaynaklarla ilgilidir; bu sınıflama nedensellik iddiası değildir.", "Metin üretim sürekliliğinde R'nin daha güçlü göründüğünü belirtir; bu doğrudan karşılaştırmadır."], "explanation": "Birlikte yüksek görünme ilişki kurmaya yardımcı olabilir, ancak tek başına kesin neden-sonuç göstermez. Nedensellik için başka kanıtlar gerekir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q034", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b4ea2e638939dff8d13eb348aa17cd05d5f91fb013848146d369225da1912ec5", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q035", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f08", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "İki olumlu kanıttan sınırlı sonuç çıkarma, nedensellik ve bütünsel genelleme çeldiricilerini ayırma gerekir.", "question": "R ve S ekonomilerine ait aynı yıl verileri karma bir görünüm sunuyor. R'de yatırım kapasitesi ve üretim sürekliliği daha güçlü görünürken S'de eğitim olanaklarına erişim ve zamanında dağıtım daha yüksektir. Araştırmacılar tek bir göstergenin bütün gelişmişliği temsil etmediğini, birlikte değişen iki göstergenin de tek başına kesin neden-sonuç kanıtı oluşturmadığını not ediyor. Bu bilgilere göre S'de eğitim erişimi ile zamanında dağıtımın yüksek olması hakkında aşağıdaki yorumlardan hangisi kanıta en uygundur?", "choices": ["Bu iki gösterge S'nin bütün gelişmişliğini eksiksiz açıklar.", "Dağıtımın yüksek olması eğitimin kesin sonucudur.", "R ile S hiçbir açıdan karşılaştırılamaz.", "S eğitim ve dağıtımda güçlüdür; genel yorum ek veri ister."], "correct": 3, "distractorWhy": ["İki gösterge mali, demografik ve başka boyutların tamamını kapsamaz.", "Metin bu iki gösterge arasında nedensellik kanıtı sunmaz.", "Aynı yıl verileri her bir gösterge düzeyinde karşılaştırılabilir.", "Doğru; eğitim erişimi ile zamanında dağıtım S'de yüksek görünür; bu iki boyut bütün gelişmişliği açıklamaz."], "explanation": "Eğitim erişimi ve dağıtım S için olumlu iki kanıttır. Ancak ekonomik gelişmişlik çok boyutludur; bu iki alanın dışına taşan hüküm için ek veri gerekir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q035", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "167663f2fed018797218ad81162c4a9a0d1df6f98464ac81eb6e80ac7bd5dbc0", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q036", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f09", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tabloda doğru iki aşamayı seçip aynı birimde çıkarma yapmak gerekir; iki yakın fark çeldiricisi vardır.", "context": "Tabloda A ve B adlı ekonomiler için 2025 yılının aynı dönemine ait üretim, zamanında dağıtım ve tüketim miktarları verilmiştir. Bütün değerler bin birim cinsindedir; tablo gerçek ülke istatistiği değildir.", "question": "Tabloya göre A Ekonomisi'nde üretim ile zamanında dağıtım arasındaki fark kaç bin birimdir?", "choices": ["6 bin birim", "30 bin birim", "36 bin birim", "210 bin birim"], "correct": 1, "choiceOrder": "fixed", "distractorWhy": ["6 bin, dağıtım ile tüketim arasındaki farktır; üretim-dağıtım farkı değildir.", "Doğru; A Ekonomisi'nde üretim 120, zamanında dağıtım 90 bin birimdir. Aynı dönem ve birimde oldukları için 120 − 90 = 30 bin birim fark vardır.", "120 ile 84 arasındaki üretim-tüketim farkıdır.", "120 ve 90'ı toplamak iki aşama arasındaki farkı vermez."], "explanation": "A Ekonomisi'nde üretim 120, zamanında dağıtım 90 bin birimdir. Aynı dönem ve birimde oldukları için 120 − 90 = 30 bin birim fark vardır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f04.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f04.caption", "headerKeys": ["s7-t20.s7t20.f04.h1", "s7-t20.s7t20.f04.h2", "s7-t20.s7t20.f04.h3", "s7-t20.s7t20.f04.h4", "s7-t20.s7t20.f04.h5", "s7-t20.s7t20.f04.h6"], "rows": [[{"key": "s7-t20.s7t20.f04.prod"}, {"v": "120"}, {"v": "150"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f04.dist"}, {"v": "90"}, {"v": "135"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f04.cons"}, {"v": "84"}, {"v": "126"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}]], "highlight": [0, 1, 2]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q036", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0b291f058fffbd3f8ab052d9d2cb2df42f70a42b3cac9f85b4bd760833aa27a6", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q037", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f09", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Aynı tabloda üç aşamadan doğru ikisini seçme ve fark hesabı yapma olmak üzere iki adım içerir.", "context": "Tabloda A ve B adlı ekonomiler için 2025 yılının aynı dönemine ait üretim, zamanında dağıtım ve tüketim miktarları verilmiştir. Bütün değerler bin birim cinsindedir; tablo gerçek ülke istatistiği değildir.", "question": "Tablodaki verilere göre B Ekonomisi'nde zamanında dağıtılan miktarın tüketilen miktardan farkı kaç bin birimdir?", "choices": ["9 bin birim", "15 bin birim", "24 bin birim", "261 bin birim"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; B Ekonomisi'nde zamanında dağıtım 135, tüketim 126 bin birimdir. Fark 135 − 126 = 9 bin birimdir.", "15 bin, üretim ile zamanında dağıtım arasındaki farktır.", "24 bin, üretim ile tüketim arasındaki farktır.", "135 ile 126'yı toplamak farkı vermez."], "explanation": "B Ekonomisi'nde zamanında dağıtım 135, tüketim 126 bin birimdir. Fark 135 − 126 = 9 bin birimdir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f04.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f04.caption", "headerKeys": ["s7-t20.s7t20.f04.h1", "s7-t20.s7t20.f04.h2", "s7-t20.s7t20.f04.h3", "s7-t20.s7t20.f04.h4", "s7-t20.s7t20.f04.h5", "s7-t20.s7t20.f04.h6"], "rows": [[{"key": "s7-t20.s7t20.f04.prod"}, {"v": "120"}, {"v": "150"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f04.dist"}, {"v": "90"}, {"v": "135"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f04.cons"}, {"v": "84"}, {"v": "126"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}]], "highlight": [0, 1, 2]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q037", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "61e5d58a6b633a878858a9e5a7d620a030b1c4e666a11ae0b22a7f98d06db51a", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q038", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f09", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 2, "difficultyReason": "Üç aşamanın değerlerini tek bir ilişki ifadesinde sıralamayı ve eşitlik çeldiricisini elemek gerekir.", "context": "Tabloda A ve B adlı ekonomiler için 2025 yılının aynı dönemine ait üretim, zamanında dağıtım ve tüketim miktarları verilmiştir. Bütün değerler bin birim cinsindedir; tablo gerçek ülke istatistiği değildir.", "question": "Tabloya göre B Ekonomisi için hangi sıra doğrudur?", "choices": ["Tüketim > zamanında dağıtım > üretim", "Zamanında dağıtım > üretim > tüketim", "Üretim > zamanında dağıtım > tüketim", "Üretim = zamanında dağıtım = tüketim"], "correct": 2, "distractorWhy": ["150, 135 ve 126 değerlerinin büyüklük sırası ters çevrilmiştir.", "Zamanında dağıtım (135) üretimden (150) küçük olduğu için bu sıralama yanlıştır.", "Doğru; B için değerler üretim 150, dağıtım 135, tüketim 126'dır. Bu nedenle büyükten küçüğe üretim, dağıtım, tüketim sırası oluşur.", "Üç değer birbirine eşit değildir."], "explanation": "B için değerler üretim 150, dağıtım 135, tüketim 126'dır. Bu nedenle büyükten küçüğe üretim, dağıtım, tüketim sırası oluşur.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f04.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f04.caption", "headerKeys": ["s7-t20.s7t20.f04.h1", "s7-t20.s7t20.f04.h2", "s7-t20.s7t20.f04.h3", "s7-t20.s7t20.f04.h4", "s7-t20.s7t20.f04.h5", "s7-t20.s7t20.f04.h6"], "rows": [[{"key": "s7-t20.s7t20.f04.prod"}, {"v": "120"}, {"v": "150"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f04.dist"}, {"v": "90"}, {"v": "135"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f04.cons"}, {"v": "84"}, {"v": "126"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}]], "highlight": [0, 1, 2]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q038", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "433ca5f8ddf14347bd3d0e6f3968292cc7bbce5cb0712b25bb31531941e4b8c8", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q039", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f09", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "İki ekonomide ayrı fark hesabı yapıp sonuçları karşılaştırmayı gerektiren üç adımlı bir sorudur.", "context": "Tabloda A ve B adlı ekonomiler için 2025 yılının aynı dönemine ait üretim, zamanında dağıtım ve tüketim miktarları verilmiştir. Bütün değerler bin birim cinsindedir; tablo gerçek ülke istatistiği değildir.", "question": "Tabloya göre A ve B ekonomilerinde üretimden tüketime kadar olan farklar karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["A'da 24, B'de 36 bin birim fark vardır; B'nin farkı daha büyüktür.", "A'da 36, B'de 24 bin birim fark vardır; A'nın farkı daha büyüktür.", "İki ekonomide de fark 30 bin birimdir.", "Farklar hesaplanamaz çünkü birimler farklıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Farklar ters yazılmıştır: A için 120 − 84 = 36, B için 150 − 126 = 24'tür.", "Doğru; A için 120 − 84 = 36; B için 150 − 126 = 24 bin birim bulunur. Aynı birim ve dönem nedeniyle farklar karşılaştırılabilir ve A'nın farkı daha büyüktür.", "30 bin yalnız A'nın üretim-dağıtım farkıdır; üretim-tüketim farkı değildir.", "Tablo bütün değerlerin aynı dönemde ve bin birim cinsinde olduğunu belirtir."], "explanation": "A için 120 − 84 = 36; B için 150 − 126 = 24 bin birim bulunur. Aynı birim ve dönem nedeniyle farklar karşılaştırılabilir ve A'nın farkı daha büyüktür.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f04.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f04.caption", "headerKeys": ["s7-t20.s7t20.f04.h1", "s7-t20.s7t20.f04.h2", "s7-t20.s7t20.f04.h3", "s7-t20.s7t20.f04.h4", "s7-t20.s7t20.f04.h5", "s7-t20.s7t20.f04.h6"], "rows": [[{"key": "s7-t20.s7t20.f04.prod"}, {"v": "120"}, {"v": "150"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f04.dist"}, {"v": "90"}, {"v": "135"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f04.cons"}, {"v": "84"}, {"v": "126"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}]], "highlight": [0, 1, 2]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q039", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e720f29ac735b87ca56c285e4f4f9e836866390cdeca00c2d3714f3524fe9759", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q040", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f09", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Sayısal tabloyu kavramsal döngü yorumuna çevirmeyi ve “her zaman” türü genellemeleri elemek gerekir.", "context": "Tabloda A ve B adlı ekonomiler için 2025 yılının aynı dönemine ait üretim, zamanında dağıtım ve tüketim miktarları verilmiştir. Bütün değerler bin birim cinsindedir; tablo gerçek ülke istatistiği değildir.", "question": "Tabloya göre üretim-dağıtım-tüketim döngüsü hakkında aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?", "choices": ["Üretilen her birim aynı dönemde mutlaka tüketilir.", "Dağıtım miktarı üretimden bağımsızdır.", "Tüketim değeri her zaman üretimden büyük olmalıdır.", "Üretim tek başına tüketimi garanti etmez; dağıtım da döngüdedir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["A'da 120 − 84 = 36, B'de 150 − 126 = 24 bin birim üretim-tüketim farkı vardır; üretilen her birim aynı dönemde tüketilmemiştir.", "Dağıtım üretim ile tüketim arasındaki döngü aşamasıdır ve aynı dönem kanıtları ilişki kurmaya izin verir.", "Tablodaki iki örnekte tüketim üretimden küçüktür; “her zaman” genellemesi de desteklenmez.", "Doğru; tabloda her iki ekonomide üretim, dağıtım ve tüketim değerleri farklıdır. Bu, üretimin tüketimle otomatik olarak eşit olmadığını ve dağıtımın döngüde önemli bir ara aşama olduğunu gösterir."], "explanation": "Tabloda her iki ekonomide üretim, dağıtım ve tüketim değerleri farklıdır. Bu, üretimin tüketimle otomatik olarak eşit olmadığını ve dağıtımın döngüde önemli bir ara aşama olduğunu gösterir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s7-t20.s7t20.f04.alt", "captionKey": "s7-t20.s7t20.f04.caption", "headerKeys": ["s7-t20.s7t20.f04.h1", "s7-t20.s7t20.f04.h2", "s7-t20.s7t20.f04.h3", "s7-t20.s7t20.f04.h4", "s7-t20.s7t20.f04.h5", "s7-t20.s7t20.f04.h6"], "rows": [[{"key": "s7-t20.s7t20.f04.prod"}, {"v": "120"}, {"v": "150"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f04.dist"}, {"v": "90"}, {"v": "135"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}], [{"key": "s7-t20.s7t20.f04.cons"}, {"v": "84"}, {"v": "126"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.period"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.unit"}, {"key": "s7-t20.s7t20.f04.src"}]], "highlight": [0, 1, 2]}, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q040", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "674371fc76df710cc1fedb2367b99017d8dfbd88d74f4c29f69848afebae055c", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q041", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f10", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Metindeki geribildirim adımını üretim-tüketim ilişkisiyle eşleştirmeyi ve zaman sırası çeldiricilerini elemek gerekir.", "context": "Bir üretici topluluğu, tüketici taleplerini düzenli izleyerek gelecek ayın üretim miktarını planlıyor. Üretilen ürünler dağıtım merkezlerine gönderiliyor, mağazalara ulaşan ürünlerin satış bilgileri tekrar üretim planına aktarılıyor. Böylece üretim, dağıtım ve tüketim birbirinden kopuk üç olay değil; bir aşamadaki değişimin diğer aşamaları etkileyebildiği bir döngü olarak ele alınıyor.", "question": "Bu metinde üretici topluluğunun satış bilgilerini sonraki üretim planına aktarması, döngüyle ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Tüketimden gelen bilginin yeni üretim kararlarını etkileyebildiğini", "Dağıtımın tüketimden tamamen bağımsız olduğunu", "Üretimin bir kez planlandıktan sonra hiç değişmediğini", "Tüketimin yalnız ürün mağazaya ulaşmadan önce gerçekleştiğini"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; satış ve talep tüketim aşamasından gelen bilgidir. Bu bilginin sonraki üretim planına aktarılması, döngünün geri bildirime dayalı olduğunu gösterir.", "Satış bilgisi döngüye geri döndüğü için aşamalar birbirinden bağımsız değildir.", "Metin gelecek ayın üretim miktarının talebe göre yeniden planlandığını söyler.", "Satış bilgisi ürünler mağazaya ulaştıktan sonra oluşur."], "explanation": "Satış ve talep tüketim aşamasından gelen bilgidir. Bu bilginin sonraki üretim planına aktarılması, döngünün geri bildirime dayalı olduğunu gösterir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q041", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "47faab46b28f070a33b196ba03c19009dc1469d454ae0fbe34b343b483e35e01", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q042", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f10", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Döngüdeki temel aşamayı günlük bir süreçle eşleştirmeyi gerektirir; yakın kavram ayrımı düşüktür.", "context": "Bir üretici topluluğu, tüketici taleplerini düzenli izleyerek gelecek ayın üretim miktarını planlıyor. Üretilen ürünler dağıtım merkezlerine gönderiliyor, mağazalara ulaşan ürünlerin satış bilgileri tekrar üretim planına aktarılıyor. Böylece üretim, dağıtım ve tüketim birbirinden kopuk üç olay değil; bir aşamadaki değişimin diğer aşamaları etkileyebildiği bir döngü olarak ele alınıyor.", "question": "Metne göre ürünlerin dağıtım merkezlerinden mağazalara ulaştırılması aşağıdakilerden hangisine örnektir?", "choices": ["Üretim", "Dağıtım", "Tüketim", "Demografi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Üretim, ürünün ortaya çıkarılmasıdır; mağazaya taşıma aşaması değildir.", "Doğru; üretilen malın üretim yerinden satış veya kullanım noktasına taşınması dağıtım aşamasıdır.", "Tüketim ürünün kullanılması veya satın alınmasıyla ilgilidir.", "Demografi nüfus yapısını inceler; ürün taşıma süreci değildir."], "explanation": "Üretilen malın üretim yerinden satış veya kullanım noktasına taşınması dağıtım aşamasıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q042", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fe5a6628cdfc116845f47422753cb2fb0dc353ba17b6a8e0aa221a661414a173", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q043", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f10", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 3, "difficultyReason": "Döngü içinde bilginin hangi iki aşama arasında aktığını belirlemeyi ve ilgisiz veri türlerini elemek gerekir.", "context": "Bir üretici topluluğu, tüketici taleplerini düzenli izleyerek gelecek ayın üretim miktarını planlıyor. Üretilen ürünler dağıtım merkezlerine gönderiliyor, mağazalara ulaşan ürünlerin satış bilgileri tekrar üretim planına aktarılıyor. Böylece üretim, dağıtım ve tüketim birbirinden kopuk üç olay değil; bir aşamadaki değişimin diğer aşamaları etkileyebildiği bir döngü olarak ele alınıyor.", "question": "Metne göre talepteki değişim üretim planını etkilediğinde hangi ilişki kurulmuştur?", "choices": ["Yalnız kültürel veri ile demografi arasında ilişki", "Üretim ile iklim arasında zorunlu ilişki", "Tüketim ile üretim arasında geri besleme ilişkisi", "Dağıtım ile nüfus sayımı arasında doğrudan ilişki"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metindeki olay üretim planı ve tüketici talebiyle ilgilidir; bu iki veri türüyle değil.", "Metinde iklim bilgisi bulunmaz.", "Doğru; tüketici talebi tüketim tarafındaki bilgiyi temsil eder. Bu bilginin üretim miktarını planlamak için kullanılması tüketimden üretime geri besleme olduğunu gösterir.", "Metin nüfus sayımı veya demografik ölçüm vermemektedir."], "explanation": "Tüketici talebi tüketim tarafındaki bilgiyi temsil eder. Bu bilginin üretim miktarını planlamak için kullanılması tüketimden üretime geri besleme olduğunu gösterir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q043", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "18e0cfc5f32cb071f900a311c26f022600cbd5a83a7bf1ca7ba7276bff7642e8", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q044", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f10", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "Soyut “döngü” kavramını metindeki geribildirim örneğiyle açıklamayı ve eşitlik/bağımsızlık yanılgılarını ayırmayı gerektirir.", "context": "Bir üretici topluluğu, tüketici taleplerini düzenli izleyerek gelecek ayın üretim miktarını planlıyor. Üretilen ürünler dağıtım merkezlerine gönderiliyor, mağazalara ulaşan ürünlerin satış bilgileri tekrar üretim planına aktarılıyor. Böylece üretim, dağıtım ve tüketim birbirinden kopuk üç olay değil; bir aşamadaki değişimin diğer aşamaları etkileyebildiği bir döngü olarak ele alınıyor.", "question": "Bu metinde üretim, dağıtım ve tüketim için kullanılan “birbirinden kopuk üç olay değil” ifadesiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Üç aşamanın her zaman aynı miktarda gerçekleştiği", "Dağıtımın üretimden önce gerçekleşmek zorunda olduğu", "Tüketimin üretim kararlarıyla hiçbir ilgisi olmadığı", "Bir aşamadaki değişimin diğer aşamalarda sonuçlar doğurabileceği"], "correct": 3, "distractorWhy": ["İlişkili olmak miktarların zorunlu olarak eşit olması demek değildir.", "Ürün önce üretilir, sonra dağıtıma çıkar; metin bu sırayı tersine çevirmez.", "Metin satış bilgisinin sonraki üretim planına aktarıldığını açıkça söyler.", "Doğru; döngü yaklaşımında aşamalar birbirine bilgi ve ürün akışıyla bağlıdır. Bu nedenle bir aşamadaki değişim diğer aşamaların planını veya sonucunu etkileyebilir."], "explanation": "Döngü yaklaşımında aşamalar birbirine bilgi ve ürün akışıyla bağlıdır. Bu nedenle bir aşamadaki değişim diğer aşamaların planını veya sonucunu etkileyebilir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q044", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b85b21beed41ee8ad8e94b7677b3eeaeaffdf8d7810d03ba54b43d68ed899d54", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q045", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f11", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "Aynı yıl içindeki üç aşamayı karşılaştırmayı ve yönü doğru kurmayı gerektirir; hesaplama sınırlıdır.", "question": "T Ekonomisi'ne ait verilere göre 2025'te 200 bin birim üretilmiş, 170 bin birim zamanında dağıtılmış ve 160 bin birim tüketilmiştir. 2026'da üretim 230 bin birime çıkarken zamanında dağıtım 150 bin, tüketim 145 bin birimde kalmıştır. Birimler aynıdır; ancak yıllar farklıdır. Bu veriler, ilişki kurmaya izin verse de tek başına kesin neden açıklamaz. Buna göre T Ekonomisi'nin 2025 verileri birlikte düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğrudan görülür?", "choices": ["Tüketim üretimden 40 bin birim daha yüksektir.", "Üretim miktarı, zamanında dağıtım ve tüketim miktarından daha yüksektir.", "Zamanında dağıtım üretimden 30 bin birim daha yüksektir.", "Üç aşamanın miktarı birbirine eşittir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["2025'te tüketim 160, üretim 200 bindir; tüketim daha yüksek değildir.", "Doğru; 2025'te üretim 200, zamanında dağıtım 170, tüketim 160 bin birimdir. Bu nedenle üretim diğer iki aşamadan yüksektir.", "Dağıtım 170, üretim 200 bindir; dağıtım 30 bin daha düşüktür.", "200, 170 ve 160 değerleri eşit değildir."], "explanation": "2025'te üretim 200, zamanında dağıtım 170, tüketim 160 bin birimdir. Bu nedenle üretim diğer iki aşamadan yüksektir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "48b3404062fc760ff722d0b7bc5106aa4a935f657c4e8de8fffd0d194c4be3ff", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q046", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f11", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "İki yıllık veriden doğrudan hesaplanabilir değişimi seçmeyi ve neden/gelecek genellemelerini elemek gerekir.", "question": "T Ekonomisi'ne ait verilere göre 2025'te 200 bin birim üretilmiş, 170 bin birim zamanında dağıtılmış ve 160 bin birim tüketilmiştir. 2026'da üretim 230 bin birime çıkarken zamanında dağıtım 150 bin, tüketim 145 bin birimde kalmıştır. Birimler aynıdır; ancak yıllar farklıdır. Bu veriler, ilişki kurmaya izin verse de tek başına kesin neden açıklamaz. Verilenlere göre 2025 ve 2026 üretim değerleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Üretim 2026'da 2025'e göre 30 bin birim artmıştır.", "Üretimdeki artış tüketimin düşmesinin kesin nedenidir.", "2026'da dağıtım 2025'ten daha başarılıdır.", "Üretim her yıl 30 bin birim artmaya devam edecektir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; üretim 200 binden 230 bine çıkmıştır; fark 30 bindir. Bu doğrudan veriden hesaplanabilir. Neden, başarı ve gelecek eğilimi için ek kanıt gerekir.", "İki değişimin aynı dönemde görülmesi tek başına nedenselliği kanıtlamaz.", "Zamanında dağıtım miktarı 170 binden 150 bine düşmüştür; “başarı” için ayrıca oran ve bağlam gerekir.", "İki yıllık değişim gelecekte aynı artışın kesin süreceğini göstermez."], "explanation": "Üretim 200 binden 230 bine çıkmıştır; fark 30 bindir. Bu doğrudan veriden hesaplanabilir. Neden, başarı ve gelecek eğilimi için ek kanıt gerekir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q046", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "21ec50aec202b555defd1a7793a616465cdccd3aa219ef5212bf8304dbb40dc3", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q047", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f11", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "Üç doğru sayısal çıkarımı nedensellik iddiasından ayırmayı ve birlikte değişim yanılgısını fark etmeyi gerektirir.", "question": "T Ekonomisi'ne ait verilere göre 2025'te 200 bin birim üretilmiş, 170 bin birim zamanında dağıtılmış ve 160 bin birim tüketilmiştir. 2026'da üretim 230 bin birime çıkarken zamanında dağıtım 150 bin, tüketim 145 bin birimde kalmıştır. Birimler aynıdır; ancak yıllar farklıdır. Bu veriler, ilişki kurmaya izin verse de tek başına kesin neden açıklamaz. Bu verilere göre 2025 ile 2026 arasındaki değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi __çıkarılamaz__?", "choices": ["2026 üretimi 2025 üretiminden yüksektir.", "2026 zamanında dağıtım miktarı 2025'ten düşüktür.", "Üretimdeki artış, dağıtım ve tüketimdeki düşüşün kesin nedenidir.", "2026 tüketim miktarı 2025'ten 15 bin birim düşüktür."], "correct": 2, "distractorWhy": ["230 bin, 200 binden yüksektir; bu doğrudan karşılaştırmadır.", "150 bin, 170 binden küçüktür.", "Doğru; veriler değişimlerin aynı dönemde görüldüğünü gösterir, fakat hangi değişimin diğerinin nedeni olduğunu kanıtlamaz. Diğer üç seçenek verilerden doğrudan sayı karşılaştırmasıyla doğrulanır.", "160 − 145 = 15 bin birimdir."], "explanation": "Veriler değişimlerin birlikte gerçekleştiğini gösterir, fakat hangi değişimin diğerinin nedeni olduğunu kanıtlamaz. Diğer üç seçenek doğrudan sayı karşılaştırmasıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q047", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8c5a3cf47b38533fb4bb473616a5baee9ff65596bed7576ffac71069e561c417", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q048", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f12", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 4, "difficultyReason": "İki ayrı karşılaştırma kusurunu aynı anda fark etmeyi ve yalnız birim benzerliğine aldanmamayı gerektirir.", "context": "Bir rapor U için 2025'te kültür etkinliklerine düzenli katılımı %52 verirken başka bir rapor V için 2024'te %61 bildiriyor. Ayrıca iki raporun “düzenli katılım” tanımı aynı değildir. U raporu yılda en az altı etkinliğe, V raporu ise en az üç etkinliğe katılanları “düzenli” sayıyor. Araştırmacı, bu iki değere bakarak U ve V'yi sıralamadan önce raporları yeniden inceliyor.", "question": "Buna göre U ve V ekonomilerine ait %52 ve %61 değerlerinin doğrudan sıralama için kullanılamamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İki değer de yüzde olduğu için karşılaştırma yasaktır.", "U'nun değeri 50'den büyük olduğu için ek veri gerekmez.", "V'nin değeri daha büyük göründüğü için tanım farkı önemsizdir.", "Veriler farklı yıllara ve farklı “düzenli katılım” tanımlarına aittir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yüzde veriler aynı tanım ve dönemde olduğunda karşılaştırılabilir; sorun burada yıl ve tanım farkıdır.", "Bir değerin 50'yi aşması karşılaştırma koşullarını veya bütün gelişmişliği belirlemez.", "Büyüklük, farklı tanım ve yıl sorununu ortadan kaldırmaz.", "Doğru; sağlıklı ülke karşılaştırması aynı gösterge tanımı, aynı dönem ve uyumlu birim gerektirir. U ve V için yıl ve tanım farklı olduğu için sayılar doğrudan sıralanamaz."], "explanation": "Sağlıklı ülke karşılaştırması aynı gösterge tanımı, aynı dönem ve uyumlu birim gerektirir. U ve V için yıl ve tanım farklı olduğu için sayılar doğrudan sıralanamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q048", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5ad7514ce4c018755c43994e733e2c037ac5bee0571aeba80de33da9c0380420", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q049", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f12", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 5, "difficultyReason": "Tek göstergenin kapsam sınırını soyut düzeyde uygulamayı ve üç desteklenen ifadeyi birlikte kontrol etmeyi gerektirir.", "context": "Bir rapor U için 2025'te kültür etkinliklerine düzenli katılımı %52 verirken başka bir rapor V için 2024'te %61 bildiriyor. Ayrıca iki raporun “düzenli katılım” tanımı aynı değildir. U raporu yılda en az altı etkinliğe, V raporu ise en az üç etkinliğe katılanları “düzenli” sayıyor. Araştırmacı, bu iki değere bakarak U ve V'yi sıralamadan önce raporları yeniden inceliyor.", "question": "Bu bilgilere göre U'ya ait %52'lik kültürel katılım verisi tek başına ele alındığında aşağıdakilerden hangisi __çıkarılamaz__?", "choices": ["U Ekonomisi'nin genel ekonomik gelişmişlik düzeyi kesin olarak belirlenebilir.", "Bu raporda U için kültürel katılım oranı %52 olarak verilmiştir.", "Gösterge kültürel bir boyuta ilişkin kanıt sağlar.", "Genel yorum için başka mali ve demografik göstergeler de yararlı olur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kültürel katılım ekonomik gelişmişliğin yalnız bir boyutuna ilişkin kanıttır. Genel düzeyi kesin belirlemek için mali, demografik ve başka uygun göstergeler gerekir.", "Bu bilgi metindeki raporun doğrudan verisidir.", "Kültür etkinliğine katılım kültürel unsurla ilgilidir.", "Tek gösterge yeterli olmadığından ek boyutlar daha dengeli yorum sağlar."], "explanation": "Kültürel katılım ekonomik gelişmişliğin yalnız bir boyutuna ilişkin kanıttır. Genel düzeyi kesin belirlemek için mali, demografik ve başka uygun göstergeler gerekir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q049", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9f7f5965f250aa6e4379b4247cca14b33832f4622276de2e32b6407e8a7fbe84", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.sos.s7-t20.q050", "familyId": "tr.g07.sos.s7-t20.f12", "topic": "Ekonomik gelişmişlik verileri ve ülkeler arası karşılaştırmalar", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-7-5", "topicKey": "sb-7-5-2-s7-t20", "subtopicKey": "sos-7-s7-t20", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p:pdf-page-113", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-sosyal-bilgiler-122p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "noteKey": "tr.g07.sos.s7-t20.n01", "objective": "SB.7.5.2", "level": 5, "difficultyReason": "Karşılaştırılabilirlik, çoklu gösterge ve kanıt sınırı ilkelerini tek çözümde birleştirmeyi gerektiren en yüksek düzey sorudur.", "context": "Bir rapor U için 2025'te kültür etkinliklerine düzenli katılımı %52 verirken başka bir rapor V için 2024'te %61 bildiriyor. Ayrıca iki raporun “düzenli katılım” tanımı aynı değildir. U raporu yılda en az altı etkinliğe, V raporu ise en az üç etkinliğe katılanları “düzenli” sayıyor. Araştırmacı, bu iki değere bakarak U ve V'yi sıralamadan önce raporları yeniden inceliyor.", "question": "Buna göre araştırmacının iki raporu kullanırken izlemesi gereken en uygun yol aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Büyük görünen yüzdeyi seçip diğer koşulları yok saymak", "Aynı yıl, tanım ve birimde veri bulup çoklu göstergelerle yorum yapmak", "Farklı yılları doğrudan karşılaştırıp kesin gelişmişlik sırası vermek", "Tek kültürel göstergeyi bütün ekonomik gelişmişlik yerine kullanmak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Değerin büyüklüğü yıl ve tanım uyumsuzluğunu gidermez.", "Doğru; önce karşılaştırılabilirlik koşulları sağlanır: aynı gösterge tanımı, dönem ve birim. Ardından tek bir değer yerine birden fazla uygun gösterge birlikte değerlendirilir.", "Farklı dönemler ve tanımlar doğrudan sıralamayı güvenilmez kılar.", "Ekonomik gelişmişlik çok boyutludur; tek gösterge bütününü temsil etmez."], "explanation": "Önce karşılaştırılabilirlik koşulları sağlanır: aynı gösterge tanımı, dönem ve birim. Ardından tek bir değer yerine birden fazla uygun gösterge birlikte değerlendirilir.", "figure": null, "tags": ["SB.7.5.2", "S7-T20"], "taskId": "S7-T20", "sourceRecordId": "draft.s7-t20.q050", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3247c637f86f9006298d6fe744818db4ccdc4654fd81e6213fb41419801de857", "reviewDecisionSha256": "ace335dad176918d679c26b20a33fec676e87f9aa9896012a81ce8b4df1d09ca", "unit": "Hayatımızdaki Ekonomi"}