{"type": "pack", "id": "tr.g07.fen.lgs2028", "version": 2, "schemaVersion": "2.2", "textMarkup": "alika-ami/1", "lang": "tr", "country": "TR", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "title": "LGS 2028 hazırlık — 7. sınıf Fen Bilimleri", "license": "CC-BY-NC-4.0", "source": "original-task-authoring", "provenance": "ai-verified:sha256:1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "objectives": ["FB.7.1.1", "FB.7.1.2", "FB.7.1.3", "FB.7.1.4", "FB.7.1.5", "FB.7.2.1", "FB.7.2.2", "FB.7.2.3", "FB.7.3.1", "FB.7.3.2", "FB.7.3.3", "FB.7.3.4", "FB.7.3.5", "FB.7.3.6", "FB.7.3.7", "FB.7.3.8", "FB.7.3.9", "FB.7.4.1", "FB.7.4.2", "FB.7.4.3", "FB.7.5.1", "FB.7.5.10", "FB.7.5.2", "FB.7.5.3", "FB.7.5.4", "FB.7.5.5", "FB.7.5.6", "FB.7.5.7", "FB.7.5.8", "FB.7.5.9", "FB.7.6.1", "FB.7.6.2", "FB.7.6.3", "FB.7.7.1", "FB.7.7.2"], "sources": [{"sourceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p", "documentType": "curriculum", "purpose": "curriculum", "sourceFormat": "pdf", "title": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (3–8)", "downloadUrl": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "publicationYear": 2026, "sha256": "a56aab9c648f8293341be3f70c0b49e644ecb1d56be9fcaa200d6419bf1eeb97", "pageCount": 231, "id": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"}], "coverage": {"FB.7.1.1": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01"], "questions": 3}, "FB.7.1.2": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01"], "questions": 2}, "FB.7.1.3": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01"], "questions": 2}, "FB.7.1.4": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01"], "questions": 3}, "FB.7.1.5": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01"], "questions": 3}, "FB.7.2.1": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01"], "questions": 4}, "FB.7.2.2": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01"], "questions": 4}, "FB.7.2.3": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01"], "questions": 4}, "FB.7.3.1": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01"], "questions": 4}, "FB.7.3.2": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01"], "questions": 2}, "FB.7.3.3": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01"], "questions": 3}, "FB.7.3.4": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01"], "questions": 2}, "FB.7.3.5": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01"], "questions": 2}, "FB.7.3.6": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01"], "questions": 3}, "FB.7.3.7": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01"], "questions": 2}, "FB.7.3.8": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01"], "questions": 3}, "FB.7.3.9": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01"], "questions": 2}, "FB.7.4.1": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01"], "questions": 4}, "FB.7.4.2": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01"], "questions": 3}, "FB.7.4.3": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01"], "questions": 3}, "FB.7.5.1": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01"], "questions": 2}, "FB.7.5.10": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01"], "questions": 3}, "FB.7.5.2": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01"], "questions": 2}, "FB.7.5.3": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01"], "questions": 2}, "FB.7.5.4": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01"], "questions": 3}, "FB.7.5.5": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01"], "questions": 3}, "FB.7.5.6": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01"], "questions": 3}, "FB.7.5.7": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01"], "questions": 3}, "FB.7.5.8": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01"], "questions": 3}, "FB.7.5.9": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01"], "questions": 3}, "FB.7.6.1": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01"], "questions": 3}, "FB.7.6.2": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01"], "questions": 3}, "FB.7.6.3": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01"], "questions": 3}, "FB.7.7.1": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01"], "questions": 3}, "FB.7.7.2": {"notes": ["tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01"], "questions": 3}}, "levelScale": [1, 5], "contentContractVersion": "2.2", "contentContractHash": "74b5ee649f01933fd50dfeb7e29706e7dc1ddf0fe3e014ead2fe5cd0896ae7a1", "visualPolicy": {"everyNote": false, "questionMinimumPercent": 0, "balancedByObjective": false}, "contractPolicy": {}, "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "publishBlocked": false, "disclosure": "Özgün yapay zekâ üretimi; MEB bağlam temelli soru yazım kılavuzuna (2026) göre yazıldı. 7. sınıf programından LGS tarzı hazırlık; LGS sorusu değildir. İnsan incelemesi yapılmadı.", "academicYear": "2026-2027", "labels": {"lgs28-g07-fen-f1-q01-h1": "Yıl", "lgs28-g07-fen-f1-q01-h2": "Açık gece sayısı", "lgs28-g07-fen-f1-q01-h3": "Çekilen fotoğraf sayısı", "lgs28-g07-fen-f1-q01-h4": "Parlak çizgili fotoğraf sayısı", "lgs28-g07-fen-f1-q01-alt": "Gözlemevinin 2019, 2021 ve 2023 yıllarındaki açık gece, çekilen fotoğraf ve parlak çizgili fotoğraf sayılarını gösteren tablo", "lgs28-g07-fen-f1-q01-cap": "Gözlemevi kayıtları", "lgs28-g07-fen-f1-q03-k": "K", "lgs28-g07-fen-f1-q03-l": "L", "lgs28-g07-fen-f1-q03-m": "M", "lgs28-g07-fen-f1-q03-n": "N", "lgs28-g07-fen-f1-q03-alt": "İç içe dört kutudan oluşan şema: en içte K, onu çevreleyen L, onu çevreleyen M ve en dışta N kutusu", "lgs28-g07-fen-f1-q03-cap": "Ece'nin grubunun şeması", "lgs28-g07-fen-f2-q01-dunya": "Dünya", "lgs28-g07-fen-f2-q01-mars": "Mars", "lgs28-g07-fen-f2-q01-x": "X", "lgs28-g07-fen-f2-q01-y": "Y", "lgs28-g07-fen-f2-q01-z": "Z", "lgs28-g07-fen-f2-q01-alt": "Şema: X aracı Dünya çevresindeki yörüngede, Y aracı Mars'ın yüzeyinde, Z aracı ise kesik bir okun ucunda Dünya ve Mars'tan uzakta gösterilmiştir.", "lgs28-g07-fen-f2-q01-cap": "Şekil ölçekli değildir.", "lgs28-g07-fen-f2-q02-dunya": "Dünya", "lgs28-g07-fen-f2-q02-mars": "Mars", "lgs28-g07-fen-f2-q02-x": "X", "lgs28-g07-fen-f2-q02-y": "Y", "lgs28-g07-fen-f2-q02-z": "Z", "lgs28-g07-fen-f2-q02-alt": "Şema: X aracı Dünya çevresindeki yörüngede, Y aracı Mars'ın yüzeyinde, Z aracı ise kesik bir okun ucunda Dünya ve Mars'tan uzakta gösterilmiştir.", "lgs28-g07-fen-f2-q02-cap": "Şekil ölçekli değildir.", "lgs28-g07-fen-f2-q03-h1": "Yıl", "lgs28-g07-fen-f2-q03-h2": "Atmosfere kontrolsüz giren büyük parça", "lgs28-g07-fen-f2-q03-h3": "Kalıntısı denizde bulunan", "lgs28-g07-fen-f2-q03-h4": "Kalıntısı karada bulunan", "lgs28-g07-fen-f2-q03-alt": "Üç yıl için atmosfere kontrolsüz giren büyük roket parçası sayısını ve kalıntısı denizde ya da karada bulunan parça sayılarını gösteren tablo", "lgs28-g07-fen-f2-q03-cap": "Kontrolsüz düşen roket parçaları", "lgs28-g07-fen-f3-q01-lamba": "Lamba", "lgs28-g07-fen-f3-q01-kap": "Dalgalı su dolu kap", "lgs28-g07-fen-f3-q01-k": "K", "lgs28-g07-fen-f3-q01-l": "L", "lgs28-g07-fen-f3-q01-m": "M", "lgs28-g07-fen-f3-q01-n": "N", "lgs28-g07-fen-f3-q01-zemin": "Zemin", "lgs28-g07-fen-f3-q01-alt": "Tavandan sarkan lamba, altında yatay duran su dolu kap ve dört kamera konumu: K kabın hemen altında, L kabın üst hizasından yukarıda ve sağ yanında, M kabın altında zemine yakın, N kabın sol alt yanında.", "lgs28-g07-fen-f3-q01-cap": "Şekil ölçekli değildir.", "lgs28-g07-fen-f4-q02-h1": "Yıldız", "lgs28-g07-fen-f4-q02-h2": "Kütle (Güneş = 1)", "lgs28-g07-fen-f4-q02-h3": "Bugünkü evresi", "lgs28-g07-fen-f4-q02-p": "P", "lgs28-g07-fen-f4-q02-r": "R", "lgs28-g07-fen-f4-q02-s": "S", "lgs28-g07-fen-f4-q02-t": "T", "lgs28-g07-fen-f4-q02-kararli1": "Kararlı evre", "lgs28-g07-fen-f4-q02-kararli2": "Kararlı evre", "lgs28-g07-fen-f4-q02-kararli3": "Kararlı evre", "lgs28-g07-fen-f4-q02-dev": "Şişmiş, kırmızı dev yıldız", "lgs28-g07-fen-f4-q02-alt": "Dört yıldızın kütlesini ve bugünkü evresini gösteren tablo", "lgs28-g07-fen-f4-q02-cap": "Yıldız kümesindeki dört yıldız", "lgs28-g07-fen-f4-q03-k": "K", "lgs28-g07-fen-f4-q03-l": "L", "lgs28-g07-fen-f4-q03-m": "M", "lgs28-g07-fen-f4-q03-n": "N", "lgs28-g07-fen-f4-q03-cap_olcu": "Çap: yaklaşık 100 000 ışık yılı", "lgs28-g07-fen-f4-q03-alt": "Daire biçiminde basitleştirilmiş galaksi şeması; ortada parlak merkez bölge, dört işaretli nokta ve altta galaksinin çapını gösteren ölçü çizgisi", "lgs28-g07-fen-f4-q03-cap": "Samanyolu'nun basitleştirilmiş üstten görünüşü", "lgs28-g07-fen-f5-q01-h1": "Düzen", "lgs28-g07-fen-f5-q01-h2": "Çanak sayısı", "lgs28-g07-fen-f5-q01-h3": "En uzak iki çanak arası (km)", "lgs28-g07-fen-f5-q01-h4": "En küçük ayrıntı (birim)", "lgs28-g07-fen-f5-q01-h5": "Tamamlanma süresi (saat)", "lgs28-g07-fen-f5-q01-alt": "Dört gözlem düzeninin çanak sayısı, en uzak iki çanak arasındaki uzaklık, ayırt edilen en küçük ayrıntı ve görüntünün tamamlanma süresini gösteren tablo", "lgs28-g07-fen-f5-q01-cap": "Radyo teleskop dizisi gözlem sonuçları", "lgs28-g07-fen-f1-q05-k": "K (45 kg)", "lgs28-g07-fen-f1-q05-l": "L (60 kg)", "lgs28-g07-fen-f1-q05-m": "M (50 kg)", "lgs28-g07-fen-f1-q05-n": "N (60 kg)", "lgs28-g07-fen-f1-q05-x": "Bisikletli (toplam kütle)", "lgs28-g07-fen-f1-q05-y": "Hız (m/s)", "lgs28-g07-fen-f1-q05-alt": "Dört bisikletlinin toplam kütlesini kategori adında, hızını sütun yüksekliğiyle gösteren sütun grafiği", "lgs28-g07-fen-f1-q05-cap": "Bisikletlilerin kütleleri ve hızları", "lgs28-g07-fen-f1-q06-h1": "Konum", "lgs28-g07-fen-f1-q06-h2": "Potansiyel enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f1-q06-h3": "Kinetik enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f1-q06-alt": "Salıncaktaki çocuğun beş konumdaki potansiyel ve kinetik enerjilerini gösteren tablo; 4. konumun kinetik enerjisi soru işaretiyle boş bırakılmış", "lgs28-g07-fen-f1-q06-cap": "Salıncaktaki çocuğun enerjileri", "lgs28-g07-fen-f2-q04-h1": "Deney", "lgs28-g07-fen-f2-q04-h2": "Uygulanan kuvvet (N)", "lgs28-g07-fen-f2-q04-h3": "Kutunun yer değiştirmesi (m)", "lgs28-g07-fen-f2-q04-kipirdamadi": "0 (kutu kıpırdamadı)", "lgs28-g07-fen-f2-q04-alt": "Dört deneyde uygulanan kuvveti ve kutunun yer değiştirmesini gösteren tablo", "lgs28-g07-fen-f2-q04-cap": "Kutu çekme deneyleri", "lgs28-g07-fen-f3-q03-h1": "Zaman (s)", "lgs28-g07-fen-f3-q03-h2": "1. yük kinetik enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q03-h3": "1. yük potansiyel enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q03-h4": "2. yük kinetik enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q03-h5": "2. yük potansiyel enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q03-alt": "İki yükün 0, 10, 20 ve 30. saniyelerdeki kinetik ve potansiyel enerjilerini gösteren tablo", "lgs28-g07-fen-f3-q03-cap": "Vinçlerin kaldırdığı yüklerin enerjileri", "lgs28-g07-fen-f3-q04-h1": "Zaman (s)", "lgs28-g07-fen-f3-q04-h2": "1. yük kinetik enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q04-h3": "1. yük potansiyel enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q04-h4": "2. yük kinetik enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q04-h5": "2. yük potansiyel enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q04-alt": "İki yükün 0, 10, 20 ve 30. saniyelerdeki kinetik ve potansiyel enerjilerini gösteren tablo", "lgs28-g07-fen-f3-q04-cap": "Vinçlerin kaldırdığı yüklerin enerjileri", "lgs28-g07-fen-f3-q05-h1": "Zaman (s)", "lgs28-g07-fen-f3-q05-h2": "1. yük kinetik enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q05-h3": "1. yük potansiyel enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q05-h4": "2. yük kinetik enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q05-h5": "2. yük potansiyel enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f3-q05-alt": "İki yükün 0, 10, 20 ve 30. saniyelerdeki kinetik ve potansiyel enerjilerini gösteren tablo", "lgs28-g07-fen-f3-q05-cap": "Vinçlerin kaldırdığı yüklerin enerjileri", "lgs28-g07-fen-f4-q04-k": "K", "lgs28-g07-fen-f4-q04-l": "L", "lgs28-g07-fen-f4-q04-m": "M", "lgs28-g07-fen-f4-q04-n": "N", "lgs28-g07-fen-f4-q04-duvar": "Duvar", "lgs28-g07-fen-f4-q04-kuvvet": "Kuvvet", "lgs28-g07-fen-f4-q04-hareket": "Hareket yönü", "lgs28-g07-fen-f4-q04-alt": "Dört bölmeli şekil: K'de kutuya yukarı kuvvet ve sağa hareket, L'de duvara dayalı kutuya sağa kuvvet ve hareket yok, M'de kuvvet yok ve sağa hareket, N'de sağa kuvvet ve sağa hareket", "lgs28-g07-fen-f4-q04-cap": "Şekil ölçekli değildir.", "lgs28-g07-fen-f4-q05-c0": "0 cm", "lgs28-g07-fen-f4-q05-c1": "1 cm", "lgs28-g07-fen-f4-q05-c2": "2 cm", "lgs28-g07-fen-f4-q05-c3": "3 cm", "lgs28-g07-fen-f4-q05-c4": "4 cm", "lgs28-g07-fen-f4-q05-ke": "Arabanın kinetik enerjisi", "lgs28-g07-fen-f4-q05-pe": "Yayın esneklik potansiyel enerjisi", "lgs28-g07-fen-f4-q05-x": "Yayın sıkışması", "lgs28-g07-fen-f4-q05-y": "Enerji (J)", "lgs28-g07-fen-f4-q05-alt": "Yayın sıkışmasına göre arabanın kinetik enerjisi ile yayın esneklik potansiyel enerjisini gösteren iki çizgili grafik", "lgs28-g07-fen-f4-q05-cap": "Yaya çarpan arabanın enerjileri", "lgs28-g07-fen-f5-q03-selin": "Selin", "lgs28-g07-fen-f5-q03-mert": "Mert", "lgs28-g07-fen-f5-q03-kerem": "Kerem", "lgs28-g07-fen-f5-q03-f1": "30 N", "lgs28-g07-fen-f5-q03-f2": "30 N", "lgs28-g07-fen-f5-q03-f3": "60 N", "lgs28-g07-fen-f5-q03-d1": "2 m", "lgs28-g07-fen-f5-q03-d2": "6 m", "lgs28-g07-fen-f5-q03-d3": "6 m", "lgs28-g07-fen-f5-q03-alt": "Üç sıralı şekil: her sırada bir kişinin kutusu, kutuya uygulanan kuvvet oku ve değeri, kutunun ilk ve son konumu arasındaki yer değiştirme ölçüsü", "lgs28-g07-fen-f5-q03-cap": "Kesik çizgili kutu, kutunun son konumudur.", "lgs28-g07-fen-f1-q08-alt": "Sindirim kanalı modelinin K, L, M ve N bölümlerinde kullanılan malzemeleri ve öğrencilerin gözlemlerini gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f1-q08-h1": "Bölüm", "lgs28-g07-fen-f1-q08-h2": "Kullanılan malzeme", "lgs28-g07-fen-f1-q08-h3": "Gözlem", "lgs28-g07-fen-f1-q08-k": "K", "lgs28-g07-fen-f1-q08-l": "L", "lgs28-g07-fen-f1-q08-m": "M", "lgs28-g07-fen-f1-q08-n": "N", "lgs28-g07-fen-f1-q08-k2": "Yaklaşık 25 cm uzunluğunda esnek hortum", "lgs28-g07-fen-f1-q08-k3": "Lokma, hortum dışarıdan sırayla sıkılarak ilerletildi.", "lgs28-g07-fen-f1-q08-l2": "Kalın, kilitli poşet; içinde sirkeli su", "lgs28-g07-fen-f1-q08-l3": "Poşet 5 dakika yoğruldu; lokma bulamaç hâline geldi.", "lgs28-g07-fen-f1-q08-m2": "Katlanarak kutuya yerleştirilmiş, yaklaşık 6 m uzunluğunda ince kumaş boru; iç yüzeyine çok sayıda küçük pamuk tutamı yapıştırılmış", "lgs28-g07-fen-f1-q08-m3": "Boru sıkıldıkça sıvının büyük kısmı kumaştan alttaki kaba süzüldü.", "lgs28-g07-fen-f1-q08-n2": "Yaklaşık 1,5 m uzunluğunda, daha geniş kumaş boru", "lgs28-g07-fen-f1-q08-n3": "Kalan karışımdan bir miktar daha su ayrıldı; kalıntı koyulaştı.", "lgs28-g07-fen-f1-q09-alt": "Sindirim kanalı modelinin K, L, M ve N bölümlerinde kullanılan malzemeleri ve öğrencilerin gözlemlerini gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f1-q09-h1": "Bölüm", "lgs28-g07-fen-f1-q09-h2": "Kullanılan malzeme", "lgs28-g07-fen-f1-q09-h3": "Gözlem", "lgs28-g07-fen-f1-q09-k": "K", "lgs28-g07-fen-f1-q09-l": "L", "lgs28-g07-fen-f1-q09-m": "M", "lgs28-g07-fen-f1-q09-n": "N", "lgs28-g07-fen-f1-q09-k2": "Yaklaşık 25 cm uzunluğunda esnek hortum", "lgs28-g07-fen-f1-q09-k3": "Lokma, hortum dışarıdan sırayla sıkılarak ilerletildi.", "lgs28-g07-fen-f1-q09-l2": "Kalın, kilitli poşet; içinde sirkeli su", "lgs28-g07-fen-f1-q09-l3": "Poşet 5 dakika yoğruldu; lokma bulamaç hâline geldi.", "lgs28-g07-fen-f1-q09-m2": "Katlanarak kutuya yerleştirilmiş, yaklaşık 6 m uzunluğunda ince kumaş boru; iç yüzeyine çok sayıda küçük pamuk tutamı yapıştırılmış", "lgs28-g07-fen-f1-q09-m3": "Boru sıkıldıkça sıvının büyük kısmı kumaştan alttaki kaba süzüldü.", "lgs28-g07-fen-f1-q09-n2": "Yaklaşık 1,5 m uzunluğunda, daha geniş kumaş boru", "lgs28-g07-fen-f1-q09-n3": "Kalan karışımdan bir miktar daha su ayrıldı; kalıntı koyulaştı.", "lgs28-g07-fen-f1-q10-alt": "Dört öğrencinin kalp ve damar sağlığıyla ilgili araştırma sorularını ve seçtikleri araçları gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f1-q10-h1": "Öğrenci", "lgs28-g07-fen-f1-q10-h2": "Araştırma sorusu", "lgs28-g07-fen-f1-q10-h3": "Seçtiği araç", "lgs28-g07-fen-f1-q10-a1": "Kaan", "lgs28-g07-fen-f1-q10-a2": "Yüksek tansiyonu olanlara önerilen günlük tuz sınırı nedir?", "lgs28-g07-fen-f1-q10-a3": "Evdeki dijital tansiyon aletiyle annesinin tansiyonunu bir hafta ölçmek", "lgs28-g07-fen-f1-q10-b1": "Selin", "lgs28-g07-fen-f1-q10-b2": "Kalp sağlığı için haftada kaç dakika hareket edilmesi önerilir?", "lgs28-g07-fen-f1-q10-b3": "Sınıf arkadaşlarına haftada kaç dakika spor yaptıklarını soran anket", "lgs28-g07-fen-f1-q10-c1": "Mert", "lgs28-g07-fen-f1-q10-c2": "Merdiven çıktıktan sonra nabzım kaç dakikada eski değerine döner?", "lgs28-g07-fen-f1-q10-c3": "Kronometre ve bilekten nabız sayımı", "lgs28-g07-fen-f1-q10-d1": "Eylül", "lgs28-g07-fen-f1-q10-d2": "Sigara dumanı damarları nasıl etkiler?", "lgs28-g07-fen-f1-q10-d3": "Sigara içen komşusuyla yapılacak görüşme", "lgs28-g07-fen-f1-q11-alt": "Ece'nin altı adımlı araştırma planı; her adımda toplanacak bilgi ve kullanılacak araç yazılı.", "lgs28-g07-fen-f1-q11-s1": "1. Soru: Antrenman günlerinde yeterince su içiyor muyum?", "lgs28-g07-fen-f1-q11-s2": "2. Gün boyunca içtiğin suyu ölçekli su şişesiyle ölç.", "lgs28-g07-fen-f1-q11-s3": "3. Günün hava sıcaklığını dijital ateş ölçerle ölç.", "lgs28-g07-fen-f1-q11-s4": "4. Terle kaybettiğin suyu bul: antrenman öncesi ve sonrası banyo tartısıyla tartıl.", "lgs28-g07-fen-f1-q11-s5": "5. Her sabah idrarının rengini idrar renk çizelgesiyle karşılaştır.", "lgs28-g07-fen-f1-q11-s6": "6. Verileri tabloya kaydet ve günleri karşılaştır.", "lgs28-g07-fen-f2-q06-alt": "K'den L'ye, L'den ince bağırsağa ve M'den ince bağırsağa uzanan okları olan salgı yolu şeması.", "lgs28-g07-fen-f2-q06-k": "K: Vücudun en büyük iç organı; sürekli salgı üretir.", "lgs28-g07-fen-f2-q06-l": "L: Armut biçimli, küçük ve esnek bir kese; K'den gelen salgıyı biriktirir.", "lgs28-g07-fen-f2-q06-m": "M: Midenin arkasında, yaprak biçimli bir bez; sindirim enzimleri içeren salgı üretir.", "lgs28-g07-fen-f2-q06-ib": "İnce bağırsak", "lgs28-g07-fen-f2-q08-alt": "Dört ürünün porsiyon büyüklüğünü ve bir porsiyondaki tuz miktarını gram olarak gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f2-q08-h1": "Ürün", "lgs28-g07-fen-f2-q08-h2": "Bir porsiyon", "lgs28-g07-fen-f2-q08-h3": "Bir porsiyondaki tuz (g)", "lgs28-g07-fen-f2-q08-r1": "Beyaz peynir", "lgs28-g07-fen-f2-q08-p1": "1 dilim (30 g)", "lgs28-g07-fen-f2-q08-r2": "Turşu", "lgs28-g07-fen-f2-q08-p2": "50 g", "lgs28-g07-fen-f2-q08-r3": "Ekmek", "lgs28-g07-fen-f2-q08-p3": "100 g", "lgs28-g07-fen-f2-q08-r4": "Hazır çorba", "lgs28-g07-fen-f2-q08-p4": "1 kase (250 mL)", "lgs28-g07-fen-f2-q09-alt": "Böbreklerden başlayıp K, idrar kesesi ve L üzerinden vücut dışına giden idrar yolu şeması.", "lgs28-g07-fen-f2-q09-b": "Böbrekler", "lgs28-g07-fen-f2-q09-k": "K", "lgs28-g07-fen-f2-q09-i": "İdrar kesesi", "lgs28-g07-fen-f2-q09-l": "L", "lgs28-g07-fen-f2-q09-d": "Vücut dışı", "lgs28-g07-fen-f3-q09-alt": "Dikey bir borunun ikiye ayrıldığı, kolların dallanıp uçlarında küçük yuvarlak keseciklerde bittiği akciğer çizimi; K boruda, L sol kolda, M uçtaki keseciklerde.", "lgs28-g07-fen-f3-q09-cap": "Şekil ölçekli değildir.", "lgs28-g07-fen-f3-q09-k": "K", "lgs28-g07-fen-f3-q09-l": "L", "lgs28-g07-fen-f3-q09-m": "M", "lgs28-g07-fen-f3-q10-alt": "Dört ölçüm aracını ve her birinin havada neyi algıladığını gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f3-q10-h1": "Araç", "lgs28-g07-fen-f3-q10-h2": "Algıladığı", "lgs28-g07-fen-f3-q10-a1": "Duman dedektörü", "lgs28-g07-fen-f3-q10-a2": "Havadaki gözle görülebilen duman parçacıkları", "lgs28-g07-fen-f3-q10-b1": "Karbonmonoksit dedektörü", "lgs28-g07-fen-f3-q10-b2": "Havadaki karbonmonoksit gazı", "lgs28-g07-fen-f3-q10-c1": "Karbondioksit ölçüm cihazı", "lgs28-g07-fen-f3-q10-c2": "Havadaki karbondioksit gazı", "lgs28-g07-fen-f3-q10-d1": "Toz ölçer", "lgs28-g07-fen-f3-q10-d2": "Havadaki ince toz parçacıkları", "lgs28-g07-fen-f4-q06-alt": "Üç deney tüpüne eklenen maddeleri ve 30 dakika sonra yağda görülen değişiklikleri gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f4-q06-h1": "Tüp", "lgs28-g07-fen-f4-q06-h2": "Eklenen madde", "lgs28-g07-fen-f4-q06-h3": "30 dakika sonraki gözlem", "lgs28-g07-fen-f4-q06-e1": "Hiçbir şey eklenmedi", "lgs28-g07-fen-f4-q06-g1": "Yağ, suyun üstünde tek ve kalın bir tabaka hâlinde durdu.", "lgs28-g07-fen-f4-q06-e2": "Bulaşık deterjanı", "lgs28-g07-fen-f4-q06-g2": "Yağ, suya dağılmış çok sayıda küçük damlacığa ayrıldı; damlacıkların sayısı ve büyüklüğü 30 dakika boyunca değişmedi.", "lgs28-g07-fen-f4-q06-e3": "Bulaşık deterjanı ve sindirim enzimi çözeltisi", "lgs28-g07-fen-f4-q06-g3": "Yağ önce küçük damlacıklara ayrıldı; damlacıklar zamanla küçüldü ve sayıları azaldı.", "lgs28-g07-fen-f4-q07-alt": "Beş kan grubunun stoktaki ünite sayısını ve haftalık ihtiyacını gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f4-q07-h1": "Kan grubu", "lgs28-g07-fen-f4-q07-h2": "Stoktaki kan (ünite)", "lgs28-g07-fen-f4-q07-h3": "Haftalık ihtiyaç (ünite)", "lgs28-g07-fen-f5-q05-alt": "Dört öğrencinin kan bağışı ve dayanışma hakkındaki görüşlerini gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f5-q05-h1": "Öğrenci", "lgs28-g07-fen-f5-q05-h2": "Görüşü", "lgs28-g07-fen-f5-q05-a1": "Ozan", "lgs28-g07-fen-f5-q05-a2": "Kan bağışı bir dayanışmadır; çünkü bağışlanan kan, bağışçının hiç tanımadığı hastaların tedavisinde kullanılabilir.", "lgs28-g07-fen-f5-q05-b1": "Ceren", "lgs28-g07-fen-f5-q05-b2": "Vücut bağışlanan kanı birkaç haftada yeniden ürettiği için bağış sağlığa zarar vermez; bu yüzden bir kişi ömründe yalnız bir kez kan bağışlayabilir.", "lgs28-g07-fen-f5-q05-c1": "Kerem", "lgs28-g07-fen-f5-q05-c2": "Herkes kan bağışlayamaz; 50 kg'ın altındaki kişiler bağış kampanyalarını duyurarak dayanışmaya katkı verebilir.", "lgs28-g07-fen-f5-q05-d1": "Seda", "lgs28-g07-fen-f5-q05-d2": "Kan uzun süre saklanamadığı için tek seferlik büyük kampanyalar yetmez; düzenli bağış, ihtiyacın sürekli karşılanmasını sağlar.", "lgs28-g07-fen-f5-q06-alt": "Alt kısmı zarla kapatılmış bir şişe; şişenin ağzından giren Y biçimli borunun uçlarında iki balon, zarın ortasında aşağı sarkan bir ip. Parçalar K, L, M ve N harfleriyle gösterilmiş.", "lgs28-g07-fen-f5-q06-cap": "Model 1. Şekil ölçekli değildir.", "lgs28-g07-fen-f5-q06-k": "K", "lgs28-g07-fen-f5-q06-l": "L", "lgs28-g07-fen-f5-q06-m": "M", "lgs28-g07-fen-f5-q06-n": "N", "lgs28-g07-fen-f5-q06-ip": "ip", "lgs28-g07-fen-f5-q07-alt": "Alt kısmı zarla kapatılmış bir şişe; şişenin ağzından giren Y biçimli borunun uçlarında iki balon, zarın ortasında aşağı sarkan bir ip. Parçalar K, L, M ve N harfleriyle gösterilmiş.", "lgs28-g07-fen-f5-q07-cap": "Model 1. Şekil ölçekli değildir.", "lgs28-g07-fen-f5-q07-k": "K", "lgs28-g07-fen-f5-q07-l": "L", "lgs28-g07-fen-f5-q07-m": "M", "lgs28-g07-fen-f5-q07-n": "N", "lgs28-g07-fen-f5-q07-ip": "ip", "lgs28-g07-fen-f5-q08-alt": "Beş günün en yüksek sıcaklığını, içilen su miktarını, tuvalete gitme sayısını ve sabah idrarının rengini gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f5-q08-h1": "Gün", "lgs28-g07-fen-f5-q08-h2": "En yüksek sıcaklık (°C)", "lgs28-g07-fen-f5-q08-h3": "İçilen su (L)", "lgs28-g07-fen-f5-q08-h4": "Tuvalete gitme sayısı", "lgs28-g07-fen-f5-q08-h5": "Sabah idrarının rengi", "lgs28-g07-fen-f5-q08-g1": "Pazartesi", "lgs28-g07-fen-f5-q08-g2": "Salı", "lgs28-g07-fen-f5-q08-g3": "Çarşamba", "lgs28-g07-fen-f5-q08-g4": "Perşembe", "lgs28-g07-fen-f5-q08-g5": "Cuma", "lgs28-g07-fen-f5-q08-acik": "açık sarı", "lgs28-g07-fen-f5-q08-acik2": "açık sarı", "lgs28-g07-fen-f5-q08-sari": "sarı", "lgs28-g07-fen-f5-q08-koyu": "koyu sarı", "lgs28-g07-fen-f5-q08-koyu2": "koyu sarı", "lgs28-g07-fen-f2-q11-alt": "Üstte K, altta L ortamı; K'den gelen ışın sınırda kırılarak L'ye geçiyor; gelme ve kırılma açıları normal ile ölçülmüş.", "lgs28-g07-fen-f2-q11-k": "K", "lgs28-g07-fen-f2-q11-l": "L", "lgs28-g07-fen-f2-q11-a1": "45°", "lgs28-g07-fen-f2-q11-a2": "39°", "lgs28-g07-fen-f2-q11-n": "normal", "lgs28-g07-fen-f2-q12-alt": "Solda X, sağda Y merceğinin kesiti; her birine soldan üç paralel ışın geliyor ve ışınlar mercekten çıktıktan sonra farklı yollar izliyor.", "lgs28-g07-fen-f2-q12-cap": "Şekil ölçekli değildir.", "lgs28-g07-fen-f2-q12-x": "X", "lgs28-g07-fen-f2-q12-y": "Y", "lgs28-g07-fen-f3-q11-alt": "Üstte P, altta R ortamı; P'den gelen ışın sınırda kırılarak R'ye geçiyor; gelme ve kırılma açıları ölçülmüş.", "lgs28-g07-fen-f3-q11-p": "P", "lgs28-g07-fen-f3-q11-r": "R", "lgs28-g07-fen-f3-q11-a1": "30°", "lgs28-g07-fen-f3-q11-a2": "42°", "lgs28-g07-fen-f3-q11-n": "normal", "lgs28-g07-fen-f4-q10-alt": "Dört merceğin yandan kesiti; her birinin altında numarası, orta kalınlığı ve kenar kalınlığı yazılı.", "lgs28-g07-fen-f4-q10-cap": "Kesitlerde kalınlıklar kendi aralarında oranlıdır.", "lgs28-g07-fen-f4-q10-m1": "1: 6 mm / 2 mm", "lgs28-g07-fen-f4-q10-m2": "2: 2 mm / 5 mm", "lgs28-g07-fen-f4-q10-m3": "3: 5 mm / 2 mm", "lgs28-g07-fen-f4-q10-m4": "4: 1 mm / 5 mm", "lgs28-g07-fen-f4-q11-alt": "Dört merceğin yandan kesiti; her birinin altında numarası, orta kalınlığı ve kenar kalınlığı yazılı.", "lgs28-g07-fen-f4-q11-cap": "Kesitlerde kalınlıklar kendi aralarında oranlıdır.", "lgs28-g07-fen-f4-q11-m1": "1: 6 mm / 2 mm", "lgs28-g07-fen-f4-q11-m2": "2: 2 mm / 5 mm", "lgs28-g07-fen-f4-q11-m3": "3: 5 mm / 2 mm", "lgs28-g07-fen-f4-q11-m4": "4: 1 mm / 5 mm", "lgs28-g07-fen-f4-q12-alt": "Dört merceğin yandan kesiti; her birinin altında numarası, orta kalınlığı ve kenar kalınlığı yazılı.", "lgs28-g07-fen-f4-q12-cap": "Kesitlerde kalınlıklar kendi aralarında oranlıdır.", "lgs28-g07-fen-f4-q12-m1": "1: 6 mm / 2 mm", "lgs28-g07-fen-f4-q12-m2": "2: 2 mm / 5 mm", "lgs28-g07-fen-f4-q12-m3": "3: 5 mm / 2 mm", "lgs28-g07-fen-f4-q12-m4": "4: 1 mm / 5 mm", "lgs28-g07-fen-f5-q09-alt": "Üstte hava, ortada X, altta Y bloğu; ışın havadan X'e, X'ten Y'ye geçerken iki kez yön değiştiriyor; her sınırda normal ve açılar gösterilmiş.", "lgs28-g07-fen-f5-q09-hava": "hava", "lgs28-g07-fen-f5-q09-x": "X", "lgs28-g07-fen-f5-q09-y": "Y", "lgs28-g07-fen-f5-q09-a1": "55°", "lgs28-g07-fen-f5-q09-a2": "33°", "lgs28-g07-fen-f5-q09-a3": "38°", "lgs28-g07-fen-f5-q10-alt": "İki bölüm: her birinde defterdeki ok ve bir merceğin içinden görülen ok. P'nin içinden görülen ok defterdekinden uzun, R'nin içinden görülen ok defterdekinden kısa.", "lgs28-g07-fen-f5-q10-cap": "Oklar aynı ölçekte çizilmiştir.", "lgs28-g07-fen-f5-q10-ok": "defterdeki ok", "lgs28-g07-fen-f5-q10-ok2": "defterdeki ok", "lgs28-g07-fen-f5-q10-p": "P merceğinden görünen", "lgs28-g07-fen-f5-q10-r": "R merceğinden görünen", "lgs28-g07-fen-f1-q13-k": "K boncuğu", "lgs28-g07-fen-f1-q13-l": "L boncuğu", "lgs28-g07-fen-f1-q13-m": "M boncuğu", "lgs28-g07-fen-f1-q13-alt": "Boncuklu atom maketi: ortadaki çekirdek bölgesinde iki tür boncuk, çevresindeki iki halkada başka tür boncuklar ve sağda boncuk türlerini gösteren açıklama.", "lgs28-g07-fen-f1-q13-cap": "Şekil ölçekli değildir.", "lgs28-g07-fen-f1-q14-arda": "Arda'nın modeli", "lgs28-g07-fen-f1-q14-tuna": "Tuna'nın modeli", "lgs28-g07-fen-f1-q14-derin": "Derin'in modeli", "lgs28-g07-fen-f1-q14-yusuf": "Yusuf'un modeli", "lgs28-g07-fen-f1-q14-alt": "Dört öğrencinin kırmızı ve siyah toplarla yaptığı molekül modelleri; her modelde topların sayısı, rengi ve hangi topların birbirine değdiği farklı.", "lgs28-g07-fen-f2-q14-h1": "Kart", "lgs28-g07-fen-f2-q14-h2": "Element adı", "lgs28-g07-fen-f2-q14-h3": "Öğrencinin yazdığı sembol", "lgs28-g07-fen-f2-q14-r1": "Klor", "lgs28-g07-fen-f2-q14-r2": "Magnezyum", "lgs28-g07-fen-f2-q14-r3": "Alüminyum", "lgs28-g07-fen-f2-q14-r4": "Neon", "lgs28-g07-fen-f2-q14-alt": "Dört element kartında öğrencilerin element adlarının yanına yazdığı sembolleri gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f2-q18-k": "K", "lgs28-g07-fen-f2-q18-l": "L", "lgs28-g07-fen-f2-q18-m": "M", "lgs28-g07-fen-f2-q18-n": "N", "lgs28-g07-fen-f2-q18-ax": "Bardak", "lgs28-g07-fen-f2-q18-ay": "Çözünme süresi", "lgs28-g07-fen-f2-q18-alt": "Dört bardaktaki şekerin tamamen çözünme süresini gösteren sütun grafiği.", "lgs28-g07-fen-f3-q13-m1": "1. model (1803)", "lgs28-g07-fen-f3-q13-m2": "2. model (1904)", "lgs28-g07-fen-f3-q13-m3": "3. model (1911)", "lgs28-g07-fen-f3-q13-m4": "4. model (1913)", "lgs28-g07-fen-f3-q13-lp": "Artı yüklü bölge", "lgs28-g07-fen-f3-q13-le": "Elektron", "lgs28-g07-fen-f3-q13-alt": "Soldan sağa dört atom modeli çizimi ve yıllar; artı yüklü bölgeler ile elektronlar renk açıklamasıyla gösterilmiş.", "lgs28-g07-fen-f3-q14-h1": "Bulunduğu ürün", "lgs28-g07-fen-f3-q14-h2": "Bileşiğin adı", "lgs28-g07-fen-f3-q14-h3": "Formülü", "lgs28-g07-fen-f3-q14-y1": "Meyve olgunlaştırma deposu", "lgs28-g07-fen-f3-q14-y2": "Kolonya", "lgs28-g07-fen-f3-q14-y3": "Sirke", "lgs28-g07-fen-f3-q14-y4": "El dezenfektanı", "lgs28-g07-fen-f3-q14-a1": "Etilen", "lgs28-g07-fen-f3-q14-a2": "Etil alkol", "lgs28-g07-fen-f3-q14-a3": "Asetik asit", "lgs28-g07-fen-f3-q14-a4": "İzopropil alkol", "lgs28-g07-fen-f3-q14-alt": "Dört üründe bulunan bileşiklerin adlarını ve formüllerini gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f3-q15-n1": "Karbon monoksit", "lgs28-g07-fen-f3-q15-n2": "Amonyak", "lgs28-g07-fen-f3-q15-n3": "Metan", "lgs28-g07-fen-f3-q15-n4": "Ozon", "lgs28-g07-fen-f3-q15-f1": "Co", "lgs28-g07-fen-f3-q15-f2": "NH₃", "lgs28-g07-fen-f3-q15-f3": "CH₄", "lgs28-g07-fen-f3-q15-f4": "3O", "lgs28-g07-fen-f3-q15-lc": "Karbon", "lgs28-g07-fen-f3-q15-lh": "Hidrojen", "lgs28-g07-fen-f3-q15-lo": "Oksijen", "lgs28-g07-fen-f3-q15-ln": "Azot", "lgs28-g07-fen-f3-q15-alt": "Dört kartta madde adı, kartın altında yazılan formül ve renkli toplardan molekül modeli; altta renklerin hangi atomu gösterdiğini belirten açıklama.", "lgs28-g07-fen-f3-q17-c1": "Demir tozu", "lgs28-g07-fen-f3-q17-c2": "Kum", "lgs28-g07-fen-f3-q17-c3": "Tuz", "lgs28-g07-fen-f3-q17-ax": "Ayrılan madde", "lgs28-g07-fen-f3-q17-ay": "Kütle", "lgs28-g07-fen-f3-q17-alt": "Karışımdan ayrılan demir tozu, kum ve tuzun kütlelerini gösteren sütun grafiği.", "lgs28-g07-fen-f4-q13-h1": "Parçacık ya da yapı", "lgs28-g07-fen-f4-q13-h2": "Keşfedildiği yıl", "lgs28-g07-fen-f4-q13-h3": "Keşfeden bilim insanı", "lgs28-g07-fen-f4-q13-r1": "Elektron", "lgs28-g07-fen-f4-q13-r2": "Atom çekirdeği", "lgs28-g07-fen-f4-q13-r3": "Proton", "lgs28-g07-fen-f4-q13-r4": "Nötron", "lgs28-g07-fen-f4-q13-alt": "Atomun parçacıklarının ve çekirdeğin keşif yıllarını ve keşfeden bilim insanlarını gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f4-q14-h1": "Kart", "lgs28-g07-fen-f4-q14-h2": "Atom numarası", "lgs28-g07-fen-f4-q14-h3": "Sembol", "lgs28-g07-fen-f4-q14-h4": "Element adı", "lgs28-g07-fen-f4-q14-e1": "Bor", "lgs28-g07-fen-f4-q14-e2": "Karbon", "lgs28-g07-fen-f4-q14-e3": "Azot", "lgs28-g07-fen-f4-q14-e4": "Fosfor", "lgs28-g07-fen-f4-q14-e6": "Klor", "lgs28-g07-fen-f4-q14-alt": "Altı element kartında atom numarası, sembol ve element adını gösteren tablo; bazı bilgilerin yerinde soru işareti var.", "lgs28-g07-fen-f4-q15-h1": "Kart", "lgs28-g07-fen-f4-q15-h2": "Atom numarası", "lgs28-g07-fen-f4-q15-h3": "Sembol", "lgs28-g07-fen-f4-q15-h4": "Element adı", "lgs28-g07-fen-f4-q15-e1": "Bor", "lgs28-g07-fen-f4-q15-e2": "Karbon", "lgs28-g07-fen-f4-q15-e3": "Azot", "lgs28-g07-fen-f4-q15-e4": "Fosfor", "lgs28-g07-fen-f4-q15-e6": "Klor", "lgs28-g07-fen-f4-q15-alt": "Altı element kartında atom numarası, sembol ve element adını gösteren tablo; bazı bilgilerin yerinde soru işareti var.", "lgs28-g07-fen-f4-q17-t0": "0", "lgs28-g07-fen-f4-q17-t2": "2", "lgs28-g07-fen-f4-q17-t4": "4", "lgs28-g07-fen-f4-q17-t6": "6", "lgs28-g07-fen-f4-q17-t8": "8", "lgs28-g07-fen-f4-q17-t10": "10", "lgs28-g07-fen-f4-q17-ax": "Zaman", "lgs28-g07-fen-f4-q17-ay": "Süzüntü hacmi", "lgs28-g07-fen-f4-q17-alt": "Süzüntü kabında toplanan suyun hacminin zamanla değişimini gösteren çizgi grafiği.", "lgs28-g07-fen-f5-q12-c": "Karbon", "lgs28-g07-fen-f5-q12-h": "Hidrojen", "lgs28-g07-fen-f5-q12-n": "Azot", "lgs28-g07-fen-f5-q12-o": "Oksijen", "lgs28-g07-fen-f5-q12-ax": "Atom türü", "lgs28-g07-fen-f5-q12-ay": "Atom sayısı", "lgs28-g07-fen-f5-q12-alt": "Üre molekülündeki karbon, hidrojen, azot ve oksijen atomlarının sayılarını gösteren sütun grafiği.", "lgs28-g07-fen-f5-q14-k1": "1. kap: 20 °C", "lgs28-g07-fen-f5-q14-k2": "2. kap: 40 °C", "lgs28-g07-fen-f5-q14-k3": "3. kap: 60 °C", "lgs28-g07-fen-f5-q14-w1": "100 mL su", "lgs28-g07-fen-f5-q14-w2": "100 mL su", "lgs28-g07-fen-f5-q14-w3": "100 mL su", "lgs28-g07-fen-f5-q14-s1": "5 g toz şeker", "lgs28-g07-fen-f5-q14-s2": "5 g toz şeker", "lgs28-g07-fen-f5-q14-s3": "5 g kesme şeker", "lgs28-g07-fen-f5-q14-alt": "Su sıcaklıkları farklı üç kap; her kapta su miktarı ve dibe konan şekerin kütlesi ile biçimi yazılı.", "lgs28-g07-fen-f5-q15-c1": "Karadeniz", "lgs28-g07-fen-f5-q15-c2": "Marmara Denizi", "lgs28-g07-fen-f5-q15-c3": "Ege Denizi", "lgs28-g07-fen-f5-q15-c4": "Akdeniz", "lgs28-g07-fen-f5-q15-ax": "Su örneği", "lgs28-g07-fen-f5-q15-ay": "Kalan tuz kütlesi", "lgs28-g07-fen-f5-q15-alt": "Dört denizden alınan 500 mL'lik su örneklerinin buharlaştırılmasıyla kalan tuz kütlelerini gösteren sütun grafiği.", "lgs28-g07-fen-f1-q19-h1": "Sürtme sayısı", "lgs28-g07-fen-f1-q19-h2": "Kaldırılan kâğıt parçası sayısı", "lgs28-g07-fen-f1-q19-alt": "Balonun saça sürtülme sayısına göre kaldırdığı kâğıt parçası sayısını gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f3-q18-s1": "1. adım", "lgs28-g07-fen-f3-q18-s2": "2. adım", "lgs28-g07-fen-f3-q18-s3": "3. adım", "lgs28-g07-fen-f3-q18-s4": "4. adım", "lgs28-g07-fen-f3-q18-rod": "Negatif yüklü çubuk", "lgs28-g07-fen-f3-q18-alt": "Dört adımda elektroskobun çizimi; her adımda yaprakların kapalı ya da açık durumu ve ikinci adımda topuzun üstündeki çubuk gösterilmiş.", "lgs28-g07-fen-f3-q19-d1": "1. deney", "lgs28-g07-fen-f3-q19-d2": "2. deney", "lgs28-g07-fen-f3-q19-d3": "3. deney", "lgs28-g07-fen-f3-q19-k": "K", "lgs28-g07-fen-f3-q19-l1": "L", "lgs28-g07-fen-f3-q19-l2": "L", "lgs28-g07-fen-f3-q19-m1": "M", "lgs28-g07-fen-f3-q19-m2": "M", "lgs28-g07-fen-f3-q19-n": "N", "lgs28-g07-fen-f3-q19-alt": "Üç deneyde iplerle asılı kürelerin ikişer ikişer yaklaştırıldığı çizim; her deneyde iplerin birbirinden uzaklaştığı ya da birbirine yaklaştığı görülüyor.", "lgs28-g07-fen-f4-q19-h1": "Cisim", "lgs28-g07-fen-f4-q19-h2": "Yapılan işlem", "lgs28-g07-fen-f4-q19-h3": "Negatif yüklü çubuk yaklaştırılınca", "lgs28-g07-fen-f4-q19-c1": "K çubuğu", "lgs28-g07-fen-f4-q19-c2": "X kumaşı", "lgs28-g07-fen-f4-q19-c3": "L çubuğu", "lgs28-g07-fen-f4-q19-c4": "Y kumaşı", "lgs28-g07-fen-f4-q19-c5": "M kâğıdı", "lgs28-g07-fen-f4-q19-i1": "X kumaşına sürtüldü", "lgs28-g07-fen-f4-q19-i2": "K çubuğuna sürtüldü", "lgs28-g07-fen-f4-q19-i3": "Y kumaşına sürtüldü", "lgs28-g07-fen-f4-q19-i4": "L çubuğuna sürtüldü", "lgs28-g07-fen-f4-q19-i5": "Hiçbir işlem yapılmadı", "lgs28-g07-fen-f4-q19-o1": "İtildi", "lgs28-g07-fen-f4-q19-o2": "Çekildi", "lgs28-g07-fen-f4-q19-o3": "Çekildi", "lgs28-g07-fen-f4-q19-o4": "İtildi", "lgs28-g07-fen-f4-q19-o5": "Çekildi", "lgs28-g07-fen-f4-q19-alt": "Beş cisme yapılan işlemi ve negatif yüklü çubuk yaklaştırılınca itilip itilmediğini gösteren tablo.", "lgs28-g07-fen-f1-q20-a": "Yonca", "lgs28-g07-fen-f1-q20-b": "Tarla faresi", "lgs28-g07-fen-f1-q20-c": "Yılan", "lgs28-g07-fen-f1-q20-d": "Kartal", "lgs28-g07-fen-f1-q20-alt": "Dört canlının oklarla sıralandığı besin zinciri şeması.", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y1": "1", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y2": "2", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y3": "3", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y4": "4", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y5": "5", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y6": "6", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y7": "7", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y8": "8", "lgs28-g07-fen-f2-q20-st": "Tavşan", "lgs28-g07-fen-f2-q20-sf": "Tilki", "lgs28-g07-fen-f2-q20-ax": "Yıl", "lgs28-g07-fen-f2-q20-ay": "Hayvan sayısı", "lgs28-g07-fen-f2-q20-alt": "Sekiz yıl boyunca adadaki tavşan ve tilki sayılarını gösteren iki çizgili grafik.", "lgs28-g07-fen-f4-q20-a": "Sulama zamanı gelir", "lgs28-g07-fen-f4-q20-b": "Depoda su var mı?", "lgs28-g07-fen-f4-q20-c": "Bahçe depodaki suyla sulanır", "lgs28-g07-fen-f4-q20-d": "Bahçe şebeke suyuyla sulanır", "lgs28-g07-fen-f4-q20-e": "Sulama biter", "lgs28-g07-fen-f4-q20-ev": "Evet", "lgs28-g07-fen-f4-q20-hy": "Hayır", "lgs28-g07-fen-f4-q20-alt": "Kerem'in modelinin sulama bölümünü gösteren, bir karar kutusu ve iki yolu olan akış şeması.", "lgs28-g07-fen-f5-q20-m1": "Ocak", "lgs28-g07-fen-f5-q20-m2": "Şubat", "lgs28-g07-fen-f5-q20-m3": "Mart", "lgs28-g07-fen-f5-q20-m4": "Nisan", "lgs28-g07-fen-f5-q20-m5": "Mayıs", "lgs28-g07-fen-f5-q20-m6": "Haziran", "lgs28-g07-fen-f5-q20-ax": "Ay", "lgs28-g07-fen-f5-q20-ay": "Elektrik tüketimi", "lgs28-g07-fen-f5-q20-alt": "Ocak'tan Haziran'a kadar ailenin aylık elektrik tüketimini gösteren sütun grafik.", "lgs28-g07-fen-f1-q15-k": "K", "lgs28-g07-fen-f1-q15-l": "L", "lgs28-g07-fen-f1-q15-m": "M", "lgs28-g07-fen-f1-q15-n": "N", "lgs28-g07-fen-f1-q15-alt": "Dört kutuda K, L, M ve N maddelerinin tanecik modelleri gösterilmiştir. Daireler atomları, birbirine değen daireler birbirine bağlı atomları gösterir; atom türleri renk ve büyüklükle ayrılır.", "lgs28-g07-fen-f1-q16-k": "K", "lgs28-g07-fen-f1-q16-l": "L", "lgs28-g07-fen-f1-q16-m": "M", "lgs28-g07-fen-f1-q16-n": "N", "lgs28-g07-fen-f1-q16-alt": "Dört kutuda K, L, M ve N maddelerinin tanecik modelleri gösterilmiştir. Daireler atomları, birbirine değen daireler birbirine bağlı atomları gösterir; atom türleri renk ve büyüklükle ayrılır.", "lgs28-g07-fen-f1-q17-k": "K", "lgs28-g07-fen-f1-q17-l": "L", "lgs28-g07-fen-f1-q17-m": "M", "lgs28-g07-fen-f1-q17-n": "N", "lgs28-g07-fen-f1-q17-alt": "Dört kutuda K, L, M ve N maddelerinin tanecik modelleri gösterilmiştir. Daireler atomları, birbirine değen daireler birbirine bağlı atomları gösterir; atom türleri renk ve büyüklükle ayrılır."}, "questionCount": 100, "noteCount": 7, "counts": {"questions": 100, "notes": 7}, "theme": "LGS 2028 hazırlık — 7. sınıf Fen Bilimleri (5 form)", "assessment": {"kind": "lgs-deneme", "exam": "lgs-2028-hazirlik", "examOnly": true, "forms": [1, 2, 3, 4, 5], "fullForm": {"sozel": {"minutes": 75, "subjects": {"Türkçe": 20, "Sosyal Bilgiler": 10, "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi": 10, "İngilizce": 10}}, "sayisal": {"minutes": 80, "subjects": {"Matematik": 20, "Fen Bilimleri": 20}}}, "calendar": {"FB.7.1.1": "2026-09-18", "FB.7.1.2": "2026-09-25", "FB.7.1.3": "2026-09-25", "FB.7.1.4": "2026-10-02", "FB.7.1.5": "2026-10-09", "FB.7.2.1": "2026-10-23", "FB.7.2.2": "2026-11-06", "FB.7.2.3": "2026-11-13", "FB.7.3.1": "2026-12-04", "FB.7.3.2": "2026-12-04", "FB.7.3.3": "2026-12-18", "FB.7.3.4": "2026-12-18", "FB.7.3.5": "2026-12-25", "FB.7.3.6": "2026-12-31", "FB.7.3.7": "2027-01-08", "FB.7.3.8": "2027-01-15", "FB.7.3.9": "2027-01-15", "FB.7.4.1": "2027-02-12", "FB.7.4.2": "2027-02-19", "FB.7.4.3": "2027-02-26", "FB.7.5.1": "2027-03-05", "FB.7.5.10": "2027-05-07", "FB.7.5.2": "2027-03-05", "FB.7.5.3": "2027-03-19", "FB.7.5.4": "2027-03-26", "FB.7.5.5": "2027-04-02", "FB.7.5.6": "2027-04-09", "FB.7.5.7": "2027-04-16", "FB.7.5.8": "2027-04-23", "FB.7.5.9": "2027-04-30", "FB.7.6.1": "2027-05-14", "FB.7.6.2": "2027-05-21", "FB.7.6.3": "2027-05-28", "FB.7.7.1": "2027-06-11", "FB.7.7.2": "2027-06-25"}}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e1a69fd61ec75384ebb699a31f5272061e2f5531272b88cc3b17bf16be5b0ab5", "reviewDecisionSha256": "1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093", "publishReady": true}
{"type": "note", "id": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "title": "Uzay Çağı: Bağlam temelli sorular nasıl çözülür?", "topic": "Uzay Çağı", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.7.1.1", "FB.7.1.2", "FB.7.1.3", "FB.7.1.4", "FB.7.1.5"], "body": "Ne öğreneceğim\nBu notta uzay araçlarını ve teleskopları karşılaştırmayı, uzay çöpü gibi sorunlara veriyle çözüm aramayı öğreneceksin. Ayrıca bir yıldızın yaşam evrelerini sıralamayı ve yıldız, galaksi, evren arasındaki kapsama ilişkisini kurmayı çalışacaksın.\n\nTemel kavramlar\nUzay araçları: Roket araçları uzaya taşır. Yapay uydu bir gök cisminin çevresinde dolanır. Uzay istasyonunda astronotlar aylarca yaşar. Uzay sondası insansızdır ve uzak gök cisimlerine gider.\nKarşılaştırma ölçütleri: Araç insanlı mı, nerede görev yapıyor, amacı ne? Örnek: Uzay istasyonu da yapay uydu da Dünya'nın çevresinde dolanır, ama yalnız istasyonda insan yaşar.\nYer ve uzay teleskobu: Yer teleskobunun görüntüsünü bulut, nem, toz ve şehir ışıkları bozar; bu yüzden yüksek ve şehirden uzak yerlere kurulur. Uzay teleskobu atmosferin dışında olduğu için bu etkilerden kurtulur.\nUzay kirliliği: Görevi biten uydular ve roket parçaları Dünya'nın çevresinde dolanmayı sürdürür ve çalışan araçlara çarpabilir.\nYıldızın yaşamı: Yıldız gaz ve toz bulutunda (bulutsu) doğar, uzun süre kararlı parlar. Yakıtı azalan Güneş benzeri yıldız kırmızı deve dönüşür, sonunda beyaz cüce kalır. Çok büyük kütleli yıldızlar süpernova patlamasıyla yaşamını bitirir.\nKapsama ilişkisi: Milyarlarca yıldız, gaz ve toz bir galaksiyi; bütün galaksiler ve aralarındaki boşluk evreni oluşturur. Örnek: Dünya, Güneş sistemi, Samanyolu Galaksisi ve evren küçükten büyüğe iç içedir.\n\nÖnce hatırla\nGüneş'in bir yıldız olduğunu ve gezegenlerin onun çevresinde dolandığını bilmen (önceki sınıflar).\nDünya'nın atmosferle çevrili olduğunu bilmen.\nBir tablodaki iki satırı ölçüt ölçüt karşılaştırabilmen.\n\nBu ünitede bağlam temelli sorular\nBeş formluk deneme paketinde ve ünite setlerinde bu üniteden 21 soru var: 13'ü formlarda, 8'i ünite setinde. Sorular en çok tablo (8) ve metin (6) bağlamıyla gelir; görsel, senaryo ve deney verisi de kullanılır. Dört ortak bağlamlı sette her soru bağlamın başka bir yerine dayanır; biri araç kartını, öteki şekli kullanır ve birinin cevabı ötekini vermez. Bir soruda olumsuz kök var; altı çizili sözcüğe dikkat et.\n\nAdım adım\n1. Bağlamdaki her aracın ya da kartın özelliklerini kısa notlarla ayır: İnsanlı mı, nerede çalışıyor, ne gözlüyor?\n2. Kök benzerlik istiyorsa iki aracın ortak özelliğini, farklılık istiyorsa yalnız birinde olan özelliği ara.\n3. Model sorusunda her parçanın gerçekte neyi temsil ettiğini eşleştir. Yeni bir kanıt gelince modelin hangi parçasının değişmesi gerektiğini düşün.\n4. Sorun sorusunda tablodaki değişen veriyi bul. Asıl sorunu yan etkiden ayır ve önerilen çözümü veriyle sına.\n5. Yıldız ve galaksi sorularında evreleri ya da kavramları önce kendi kâğıdına sırayla diz, sonra seçeneklerle karşılaştır.\n\nÇözümlü örnek 1 • Uzay araçlarını karşılaştırma\nBir bilim şenliğinde üç aracın tanıtımı asılı. P aracı insansızdır, Dünya'nın çevresinde dolanır ve hava tahmini için bulutların fotoğrafını çeker. R aracında astronotlar yaşar; araç Dünya'nın çevresinde dolanır ve içinde bitki yetiştirme deneyleri yapılır. S aracı insansızdır; yıllarca yol alıp uzak bir gezegenin yanından geçer ve ölçümlerini Dünya'ya gönderir. P ile R'nin ortak özelliği nedir? S'yi ikisinden ayıran özellik nedir?\nP ve R'nin ikisi de Dünya'nın çevresinde dolanır; ortak özellik budur. İnsanlı olmak yalnız R'de vardır.\nS Dünya'nın çevresinde kalmaz, uzak bir gök cismine gider. Bu özellik P'de de R'de de yoktur.\nİnsansız olmak S'yi P'den ayırmaz, çünkü ikisi de insansızdır.\nP yapay uydu, R uzay istasyonu, S uzay sondasıdır.\n\nÇözümlü örnek 2 • Yıldızın yaşam evreleri\nBir gözlemevindeki rehber üç gök cismini tanıtıyor. 1. cisim: Kırmızımsı, çok büyümüş ve şişmiş bir yıldız. 2. cisim: İçinde yeni yıldızların oluştuğu geniş bir gaz ve toz bulutu. 3. cisim: Dünya büyüklüğünde, sıcak ama sönük, beyaz bir yıldız. Rehber, Güneş benzeri bir yıldızın bu üç evreden geçtiğini söylüyor. Evreler hangi sırayla yaşanır?\nYıldız gaz ve toz bulutunda doğar; ilk evre 2. cisimdir.\nYakıtı azalan yıldız şişip kırmızı deve dönüşür; bu 1. cisimdir.\nKırmızı devin dış katmanları dağılınca geride küçük ve sönük beyaz cüce kalır; bu 3. cisimdir.\nSıra 2, 1, 3 olur. Güneş bugün bulutsudan sonraki, kırmızı devden önceki kararlı dönemindedir.\n\nSık yapılan hatalar\nHer uzay aracında insan olduğunu sanmak. Yapay uydu ve uzay sondası insansızdır.\nYer teleskobunu yüksek bir binaya koymanın şehir ışığı sorununu da çözdüğünü düşünmek.\nUzay çöpü sorusunda yan etkiyi (fırlatma maliyetinin artması gibi) asıl sorun sanmak.\nKırmızı devi yıldızın doğduğu evre sanmak. Kırmızı dev, yakıtı azalan yıldızın evresidir.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nBir araç yıllardır Dünya'nın çevresinde dolanıyor ve içinde altı astronot yaşıyor. Bu araç yapay uyduyla hangi yönden benzer, hangi yönden farklıdır? — İkisi de Dünya'nın çevresinde dolanır. Uzay istasyonunda insan yaşar, yapay uyduda yaşamaz.\nBir şehirde bulutlu gece sayısı yıllardır aynı, ama görülen yıldız sayısı azalmış; sokak lambaları ise iki katına çıkmış. Yer teleskobu için asıl sorun nedir? — Bulutluluk değişmediği için sorun o değildir. Artan şehir ışıkları gökyüzünü aydınlatıp sönük yıldızları gizlemiştir; teleskop şehirden uzak, yüksek bir yere taşınmalıdır.\nSamanyolu Galaksisi, Güneş ve evren kavramlarını kapsayandan kapsanana doğru sırala. — Evren, Samanyolu Galaksisi, Güneş.\n\nÖzet\nUzay araçlarını insanlı olma, görev yeri ve amaca göre karşılaştır. Yer teleskobunun sorunu atmosfer ve şehir ışığıdır; model yeni kanıtla yenilenir. Yıldız bulutsuda doğar, yaşlanınca kırmızı deve dönüşür; yıldız, galaksi ve evren iç içe kutular gibidir.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bu notta uzay araçlarını ve teleskopları karşılaştırmayı, uzay çöpü gibi sorunlara veriyle çözüm aramayı öğreneceksin. Ayrıca bir yıldızın yaşam evrelerini sıralamayı ve yıldız, galaksi, evren arasındaki kapsama ilişkisini kurmayı çalışacaksın.", "keyConcepts": ["Uzay araçları: Roket araçları uzaya taşır. Yapay uydu bir gök cisminin çevresinde dolanır. Uzay istasyonunda astronotlar aylarca yaşar. Uzay sondası insansızdır ve uzak gök cisimlerine gider.", "Karşılaştırma ölçütleri: Araç insanlı mı, nerede görev yapıyor, amacı ne? Örnek: Uzay istasyonu da yapay uydu da Dünya'nın çevresinde dolanır, ama yalnız istasyonda insan yaşar.", "Yer ve uzay teleskobu: Yer teleskobunun görüntüsünü bulut, nem, toz ve şehir ışıkları bozar; bu yüzden yüksek ve şehirden uzak yerlere kurulur. Uzay teleskobu atmosferin dışında olduğu için bu etkilerden kurtulur.", "Uzay kirliliği: Görevi biten uydular ve roket parçaları Dünya'nın çevresinde dolanmayı sürdürür ve çalışan araçlara çarpabilir.", "Yıldızın yaşamı: Yıldız gaz ve toz bulutunda (bulutsu) doğar, uzun süre kararlı parlar. Yakıtı azalan Güneş benzeri yıldız kırmızı deve dönüşür, sonunda beyaz cüce kalır. Çok büyük kütleli yıldızlar süpernova patlamasıyla yaşamını bitirir.", "Kapsama ilişkisi: Milyarlarca yıldız, gaz ve toz bir galaksiyi; bütün galaksiler ve aralarındaki boşluk evreni oluşturur. Örnek: Dünya, Güneş sistemi, Samanyolu Galaksisi ve evren küçükten büyüğe iç içedir."], "priorKnowledge": ["Güneş'in bir yıldız olduğunu ve gezegenlerin onun çevresinde dolandığını bilmen (önceki sınıflar).", "Dünya'nın atmosferle çevrili olduğunu bilmen.", "Bir tablodaki iki satırı ölçüt ölçüt karşılaştırabilmen."], "steps": ["Bağlamdaki her aracın ya da kartın özelliklerini kısa notlarla ayır: İnsanlı mı, nerede çalışıyor, ne gözlüyor?", "Kök benzerlik istiyorsa iki aracın ortak özelliğini, farklılık istiyorsa yalnız birinde olan özelliği ara.", "Model sorusunda her parçanın gerçekte neyi temsil ettiğini eşleştir. Yeni bir kanıt gelince modelin hangi parçasının değişmesi gerektiğini düşün.", "Sorun sorusunda tablodaki değişen veriyi bul. Asıl sorunu yan etkiden ayır ve önerilen çözümü veriyle sına.", "Yıldız ve galaksi sorularında evreleri ya da kavramları önce kendi kâğıdına sırayla diz, sonra seçeneklerle karşılaştır."], "workedExamples": [{"title": "Örnek 1: Uzay araçlarını karşılaştırma", "problem": "Bir bilim şenliğinde üç aracın tanıtımı asılı. P aracı insansızdır, Dünya'nın çevresinde dolanır ve hava tahmini için bulutların fotoğrafını çeker. R aracında astronotlar yaşar; araç Dünya'nın çevresinde dolanır ve içinde bitki yetiştirme deneyleri yapılır. S aracı insansızdır; yıllarca yol alıp uzak bir gezegenin yanından geçer ve ölçümlerini Dünya'ya gönderir. P ile R'nin ortak özelliği nedir? S'yi ikisinden ayıran özellik nedir?", "solution": ["P ve R'nin ikisi de Dünya'nın çevresinde dolanır; ortak özellik budur. İnsanlı olmak yalnız R'de vardır.", "S Dünya'nın çevresinde kalmaz, uzak bir gök cismine gider. Bu özellik P'de de R'de de yoktur.", "İnsansız olmak S'yi P'den ayırmaz, çünkü ikisi de insansızdır.", "P yapay uydu, R uzay istasyonu, S uzay sondasıdır."]}, {"title": "Örnek 2: Yıldızın yaşam evreleri", "problem": "Bir gözlemevindeki rehber üç gök cismini tanıtıyor. 1. cisim: Kırmızımsı, çok büyümüş ve şişmiş bir yıldız. 2. cisim: İçinde yeni yıldızların oluştuğu geniş bir gaz ve toz bulutu. 3. cisim: Dünya büyüklüğünde, sıcak ama sönük, beyaz bir yıldız. Rehber, Güneş benzeri bir yıldızın bu üç evreden geçtiğini söylüyor. Evreler hangi sırayla yaşanır?", "solution": ["Yıldız gaz ve toz bulutunda doğar; ilk evre 2. cisimdir.", "Yakıtı azalan yıldız şişip kırmızı deve dönüşür; bu 1. cisimdir.", "Kırmızı devin dış katmanları dağılınca geride küçük ve sönük beyaz cüce kalır; bu 3. cisimdir.", "Sıra 2, 1, 3 olur. Güneş bugün bulutsudan sonraki, kırmızı devden önceki kararlı dönemindedir."]}], "commonMistakes": ["Her uzay aracında insan olduğunu sanmak. Yapay uydu ve uzay sondası insansızdır.", "Yer teleskobunu yüksek bir binaya koymanın şehir ışığı sorununu da çözdüğünü düşünmek.", "Uzay çöpü sorusunda yan etkiyi (fırlatma maliyetinin artması gibi) asıl sorun sanmak.", "Kırmızı devi yıldızın doğduğu evre sanmak. Kırmızı dev, yakıtı azalan yıldızın evresidir."], "selfCheck": [{"question": "Bir araç yıllardır Dünya'nın çevresinde dolanıyor ve içinde altı astronot yaşıyor. Bu araç yapay uyduyla hangi yönden benzer, hangi yönden farklıdır?", "answer": "İkisi de Dünya'nın çevresinde dolanır. Uzay istasyonunda insan yaşar, yapay uyduda yaşamaz."}, {"question": "Bir şehirde bulutlu gece sayısı yıllardır aynı, ama görülen yıldız sayısı azalmış; sokak lambaları ise iki katına çıkmış. Yer teleskobu için asıl sorun nedir?", "answer": "Bulutluluk değişmediği için sorun o değildir. Artan şehir ışıkları gökyüzünü aydınlatıp sönük yıldızları gizlemiştir; teleskop şehirden uzak, yüksek bir yere taşınmalıdır."}, {"question": "Samanyolu Galaksisi, Güneş ve evren kavramlarını kapsayandan kapsanana doğru sırala.", "answer": "Evren, Samanyolu Galaksisi, Güneş."}], "summary": "Uzay araçlarını insanlı olma, görev yeri ve amaca göre karşılaştır. Yer teleskobunun sorunu atmosfer ve şehir ışığıdır; model yeni kanıtla yenilenir. Yıldız bulutsuda doğar, yaşlanınca kırmızı deve dönüşür; yıldız, galaksi ve evren iç içe kutular gibidir.", "figureNote": null}, "figure": null, "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0df7a1eb7cf7120831a062cdaa8f26fd05ffa71bf3b0e8c4ec2d10c442fb9d9f", "reviewDecisionSha256": "1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "title": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim: Bağlam temelli sorular nasıl çözülür?", "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.7.2.1", "FB.7.2.2", "FB.7.2.3"], "body": "Ne öğreneceğim\nBu notta fiziksel anlamda işin ne zaman yapıldığını, kinetik ve potansiyel enerjiyi neye göre karşılaştıracağını ve enerji dönüşümlerinden korunuma nasıl ulaşacağını öğreneceksin. Sorular çoğunlukla tablo ya da deney verisiyle gelir.\n\nTemel kavramlar\nFiziksel anlamda iş: Cisme kuvvet uygulanır ve cisim kuvvetin doğrultusunda yer değiştirirse iş yapılır. Örnek: Duvarı itmek seni yorar ama duvar yer değiştirmediği için iş yapılmaz.\nİşin bağlı olduğu etkenler: Kuvvet ya da yer değiştirme arttıkça iş artar. Kuvvet hareket yönüne dikse iş yapmaz; çantayı tutarak düz yolda yürümek gibi.\nKinetik enerji: Hareket eden cismin enerjisidir; kütle ve hız arttıkça artar. Duran cismin kinetik enerjisi yoktur.\nPotansiyel enerji: Çekim potansiyel enerjisi kütleye ve yerden yüksekliğe bağlıdır. Esneklik potansiyel enerjisi, yay ya da lastiğin ne kadar gerildiğine veya sıkıştırıldığına bağlıdır.\nBenzerlik ve farklılık: Kinetik enerji de çekim potansiyel enerjisi de kütleyle artar ve joule (J) ile ölçülür. Kinetik enerji hıza, çekim potansiyel enerjisi yüksekliğe bağlıdır.\nDönüşüm ve korunum: Yükselen cisimde kinetik enerji potansiyele, düşen cisimde potansiyel enerji kinetiğe dönüşür. Sürtünme yoksa toplam değişmez; varsa bir kısmı ısıya dönüşür. Enerji yoktan var olmaz, yok olmaz.\n\nÖnce hatırla\nKuvvetin itme ya da çekme olduğunu ve newton (N) ile ölçüldüğünü bilmen (önceki sınıflar).\nSürtünme kuvvetinin harekete zıt yönde etki ettiğini bilmen.\nTablodaki iki sütunun birlikte nasıl değiştiğini okuyabilmen.\n\nBu ünitede bağlam temelli sorular\nBeş formluk deneme paketinde ve ünite setlerinde bu üniteden 20 soru var: 12'si formlarda, 8'i ünite setinde. Sorular en çok tablo (9) ve deney verisiyle (6) gelir. Dört ortak bağlamlı sette aynı tablodan biri iş, öteki enerji sorusu çıkabilir; her soru tablonun başka bir satırına ya da sütununa dayanır ve birinin cevabı ötekini vermez. Sorular hesap istemez; enerjinin arttığı, azaldığı ve en çok olduğu yeri karşılaştırarak çözülür.\n\nAdım adım\n1. İş sorusunda her durum için iki soru sor: Kuvvet var mı? Cisim bu kuvvetin doğrultusunda yer değiştirdi mi? İkisi de evetse iş yapılmıştır.\n2. İki cismi karşılaştırırken yalnız bir değişkeni farklı olan satırları seç; o farkın etkisini oku.\n3. Cismin o anki durumunu belirle: Hareket ediyorsa kinetik, yüksekteyse çekim potansiyel, gerilmiş ya da sıkışmışsa esneklik potansiyel enerjisi vardır.\n4. Dönüşüm sorusunda enerji çubuklarını noktadan noktaya izle: Yükseklik azalınca potansiyel enerji azalır, hız artınca kinetik enerji artar. Sürtünme yoksa toplam aynı kalır; varsa bir kısmı ısıya dönüşür.\n5. Seçenekteki genellemenin bütün noktalara uyup uymadığını kontrol et.\n\nÇözümlü örnek 1 • Hangi durumda iş yapılır?\nOkul kantininde dört durum gözleniyor. Hasan su kolisini yerden alıp masaya kaldırıyor. Selin dolu bir tepsiyi elinde tutarak koridorda düz yürüyor. Tuna ağır bir masayı var gücüyle itiyor ama masa yerinden oynamıyor. Melek boş bir sandalyeyi yerde 3 m çekerek sürüklüyor. Hangi öğrenciler uyguladıkları kuvvetle fiziksel anlamda iş yapmıştır?\nHasan koliye yukarı doğru kuvvet uygular, koli yukarı yer değiştirir; iş yapılır.\nSelin'in kuvveti yukarı doğrudur, tepsi ise yatay ilerler. Kuvvet doğrultusunda yer değiştirme olmadığı için bu kuvvet iş yapmaz.\nTuna'nın kuvveti vardır ama masa yer değiştirmez; iş yapılmaz. Yorulmak iş yapıldığını göstermez.\nMelek'in çektiği sandalye kuvvet doğrultusunda yer değiştirir; iş yapılır. Cevap: Hasan ve Melek.\n\nÇözümlü örnek 2 • Enerji çubuklarıyla dönüşüm\nBir kaykaycı, sürtünmesi önemsiz U biçimli bir rampanın sol tepesinden (K) kaymaya başlıyor. L inişin ortasında, M en alçak noktada, N sağda L ile aynı yüksekliktedir. Her nokta için enerji çubukları çizilecek. K'den M'ye enerjiler nasıl değişir, kinetik enerji en çok nerededir? Rampa pürüzlü olsaydı ne değişirdi?\nK'de kaykaycı durur ve en yüksektedir: Kinetik enerji çubuğu yok, potansiyel enerji çubuğu en uzundur.\nİnerken yükseklik azalır, hız artar: Potansiyel enerji kinetiğe dönüşür.\nKinetik enerji en alçak nokta M'de en çoktur; L ile N aynı yükseklikte olduğu için çubukları eşittir. Sıralama: M > L = N > K.\nPürüzlü rampada enerjinin bir kısmı ısıya dönüşür; kaykaycı sağda K kadar yükseğe çıkamaz. Enerji yok olmaz, biçim değiştirir.\n\nSık yapılan hatalar\nYorulmayı iş yapmak sanmak. Yer değiştirme yoksa fiziksel anlamda iş yoktur.\nKuvvet hareket yönüne dik olduğu hâlde iş yapıldığını düşünmek.\nKütlesi de yüksekliği de farklı iki cisimden yüksekliğin etkisini çıkarmak.\nSürtünmeyle eksilen enerjinin yok olduğunu sanmak. Bu enerji yok olmaz, çoğunlukla ısıya dönüşür.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nParkta 30 kg'lık iki çocuktan K yerde 2 m/s hızla koşuyor, L kaydırağın 2 m yükseklikteki tepesinde duruyor. Hangisinin kinetik enerjisi vardır? — Yalnız K'nin kinetik enerjisi vardır, çünkü L duruyor. L yerden yüksekte olduğu için çekim potansiyel enerjisine sahiptir.\nAli bir kutuyu 20 N'lik kuvvetle 3 m, Banu aynı kutuyu 20 N'lik kuvvetle 6 m itiyor. Hangisi daha çok iş yapar? — Kuvvetler eşittir ama Banu kutuyu daha uzun yol boyunca itmiştir. Banu daha çok iş yapar.\nSürtünmesi önemsiz bir kaydıraktan kayan çocuğun potansiyel ve kinetik enerjisi tepeden ortaya inerken nasıl değişir? Kinetik enerjisi en çok nerededir? — Yükseklik azaldığı için potansiyel enerji azalır, hız arttığı için kinetik enerji artar. Kinetik enerji en alçak noktada en çoktur.\n\nÖzet\nİş için hem kuvvet hem de kuvvet doğrultusunda yer değiştirme gerekir. Kinetik enerji kütle ve hıza, çekim potansiyel enerjisi kütle ve yüksekliğe bağlıdır. Dönüşümlerde toplam enerji korunur; sürtünme varsa eksilen kısım ısıya dönüşür.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bu notta fiziksel anlamda işin ne zaman yapıldığını, kinetik ve potansiyel enerjiyi neye göre karşılaştıracağını ve enerji dönüşümlerinden korunuma nasıl ulaşacağını öğreneceksin. Sorular çoğunlukla tablo ya da deney verisiyle gelir.", "keyConcepts": ["Fiziksel anlamda iş: Cisme kuvvet uygulanır ve cisim kuvvetin doğrultusunda yer değiştirirse iş yapılır. Örnek: Duvarı itmek seni yorar ama duvar yer değiştirmediği için iş yapılmaz.", "İşin bağlı olduğu etkenler: Kuvvet ya da yer değiştirme arttıkça iş artar. Kuvvet hareket yönüne dikse iş yapmaz; çantayı tutarak düz yolda yürümek gibi.", "Kinetik enerji: Hareket eden cismin enerjisidir; kütle ve hız arttıkça artar. Duran cismin kinetik enerjisi yoktur.", "Potansiyel enerji: Çekim potansiyel enerjisi kütleye ve yerden yüksekliğe bağlıdır. Esneklik potansiyel enerjisi, yay ya da lastiğin ne kadar gerildiğine veya sıkıştırıldığına bağlıdır.", "Benzerlik ve farklılık: Kinetik enerji de çekim potansiyel enerjisi de kütleyle artar ve joule (J) ile ölçülür. Kinetik enerji hıza, çekim potansiyel enerjisi yüksekliğe bağlıdır.", "Dönüşüm ve korunum: Yükselen cisimde kinetik enerji potansiyele, düşen cisimde potansiyel enerji kinetiğe dönüşür. Sürtünme yoksa toplam değişmez; varsa bir kısmı ısıya dönüşür. Enerji yoktan var olmaz, yok olmaz."], "priorKnowledge": ["Kuvvetin itme ya da çekme olduğunu ve newton (N) ile ölçüldüğünü bilmen (önceki sınıflar).", "Sürtünme kuvvetinin harekete zıt yönde etki ettiğini bilmen.", "Tablodaki iki sütunun birlikte nasıl değiştiğini okuyabilmen."], "steps": ["İş sorusunda her durum için iki soru sor: Kuvvet var mı? Cisim bu kuvvetin doğrultusunda yer değiştirdi mi? İkisi de evetse iş yapılmıştır.", "İki cismi karşılaştırırken yalnız bir değişkeni farklı olan satırları seç; o farkın etkisini oku.", "Cismin o anki durumunu belirle: Hareket ediyorsa kinetik, yüksekteyse çekim potansiyel, gerilmiş ya da sıkışmışsa esneklik potansiyel enerjisi vardır.", "Dönüşüm sorusunda enerji çubuklarını noktadan noktaya izle: Yükseklik azalınca potansiyel enerji azalır, hız artınca kinetik enerji artar. Sürtünme yoksa toplam aynı kalır; varsa bir kısmı ısıya dönüşür.", "Seçenekteki genellemenin bütün noktalara uyup uymadığını kontrol et."], "workedExamples": [{"title": "Örnek 1: Hangi durumda iş yapılır?", "problem": "Okul kantininde dört durum gözleniyor. Hasan su kolisini yerden alıp masaya kaldırıyor. Selin dolu bir tepsiyi elinde tutarak koridorda düz yürüyor. Tuna ağır bir masayı var gücüyle itiyor ama masa yerinden oynamıyor. Melek boş bir sandalyeyi yerde 3 m çekerek sürüklüyor. Hangi öğrenciler uyguladıkları kuvvetle fiziksel anlamda iş yapmıştır?", "solution": ["Hasan koliye yukarı doğru kuvvet uygular, koli yukarı yer değiştirir; iş yapılır.", "Selin'in kuvveti yukarı doğrudur, tepsi ise yatay ilerler. Kuvvet doğrultusunda yer değiştirme olmadığı için bu kuvvet iş yapmaz.", "Tuna'nın kuvveti vardır ama masa yer değiştirmez; iş yapılmaz. Yorulmak iş yapıldığını göstermez.", "Melek'in çektiği sandalye kuvvet doğrultusunda yer değiştirir; iş yapılır. Cevap: Hasan ve Melek."]}, {"title": "Örnek 2: Enerji çubuklarıyla dönüşüm", "problem": "Bir kaykaycı, sürtünmesi önemsiz U biçimli bir rampanın sol tepesinden (K) kaymaya başlıyor. L inişin ortasında, M en alçak noktada, N sağda L ile aynı yüksekliktedir. Her nokta için enerji çubukları çizilecek. K'den M'ye enerjiler nasıl değişir, kinetik enerji en çok nerededir? Rampa pürüzlü olsaydı ne değişirdi?", "solution": ["K'de kaykaycı durur ve en yüksektedir: Kinetik enerji çubuğu yok, potansiyel enerji çubuğu en uzundur.", "İnerken yükseklik azalır, hız artar: Potansiyel enerji kinetiğe dönüşür.", "Kinetik enerji en alçak nokta M'de en çoktur; L ile N aynı yükseklikte olduğu için çubukları eşittir. Sıralama: M > L = N > K.", "Pürüzlü rampada enerjinin bir kısmı ısıya dönüşür; kaykaycı sağda K kadar yükseğe çıkamaz. Enerji yok olmaz, biçim değiştirir."]}], "commonMistakes": ["Yorulmayı iş yapmak sanmak. Yer değiştirme yoksa fiziksel anlamda iş yoktur.", "Kuvvet hareket yönüne dik olduğu hâlde iş yapıldığını düşünmek.", "Kütlesi de yüksekliği de farklı iki cisimden yüksekliğin etkisini çıkarmak.", "Sürtünmeyle eksilen enerjinin yok olduğunu sanmak. Bu enerji yok olmaz, çoğunlukla ısıya dönüşür."], "selfCheck": [{"question": "Parkta 30 kg'lık iki çocuktan K yerde 2 m/s hızla koşuyor, L kaydırağın 2 m yükseklikteki tepesinde duruyor. Hangisinin kinetik enerjisi vardır?", "answer": "Yalnız K'nin kinetik enerjisi vardır, çünkü L duruyor. L yerden yüksekte olduğu için çekim potansiyel enerjisine sahiptir."}, {"question": "Ali bir kutuyu 20 N'lik kuvvetle 3 m, Banu aynı kutuyu 20 N'lik kuvvetle 6 m itiyor. Hangisi daha çok iş yapar?", "answer": "Kuvvetler eşittir ama Banu kutuyu daha uzun yol boyunca itmiştir. Banu daha çok iş yapar."}, {"question": "Sürtünmesi önemsiz bir kaydıraktan kayan çocuğun potansiyel ve kinetik enerjisi tepeden ortaya inerken nasıl değişir? Kinetik enerjisi en çok nerededir?", "answer": "Yükseklik azaldığı için potansiyel enerji azalır, hız arttığı için kinetik enerji artar. Kinetik enerji en alçak noktada en çoktur."}], "summary": "İş için hem kuvvet hem de kuvvet doğrultusunda yer değiştirme gerekir. Kinetik enerji kütle ve hıza, çekim potansiyel enerjisi kütle ve yüksekliğe bağlıdır. Dönüşümlerde toplam enerji korunur; sürtünme varsa eksilen kısım ısıya dönüşür.", "figureNote": null}, "figure": null, "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a3ce6275e046f958c77cd4309c3ce6ba1026b5fb3f0a30c5a48e234ec6cca851", "reviewDecisionSha256": "1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "title": "Vücudumuzdaki Sistemler: Bağlam temelli sorular nasıl çözülür?", "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.7.3.1", "FB.7.3.2", "FB.7.3.3", "FB.7.3.4", "FB.7.3.5", "FB.7.3.6", "FB.7.3.7", "FB.7.3.8", "FB.7.3.9"], "body": "Ne öğreneceğim\nBu notta sindirim, dolaşım, solunum ve boşaltım sistemlerinin organlarını model ya da şema üzerinde tanımayı öğreneceksin. Ayrıca bu sistemlerin sağlığı için güvenilir bilgiyi bulup doğrulamayı ve kan bağışının önemini tartışmayı çalışacaksın.\n\nTemel kavramlar\nSindirim sistemi: Besin ağız, yutak, yemek borusu, mide, ince bağırsak ve kalın bağırsaktan geçer. Karaciğer ve pankreas, besinin içinden geçmediği yardımcı organlardır.\nDolaşım sistemi: Kalp dört odacıklıdır. Atardamar kanı kalpten götürür, toplardamar kalbe getirir, kılcal damarda madde alışverişi olur. Alyuvar oksijen taşır, akyuvar mikroplarla savaşır, kan pulcukları pıhtılaşmayı sağlar.\nKan dolaşımı: Küçük dolaşımda kan kalpten akciğere gidip oksijen alır, büyük dolaşımda vücuda gidip oksijeni dokulara bırakır; ikisinde de kalbe döner.\nSolunum sistemi: Hava burun, yutak, gırtlak, soluk borusu, bronş ve bronşçuklardan geçip alveollere ulaşır. Alveolde oksijen kana, karbondioksit kandan alveole geçer. Soluk alırken diyafram kasılıp düzleşir.\nBoşaltım sistemi: Böbrekler kanı süzerek idrarı oluşturur. İdrar, idrar kanalıyla idrar kesesine gelir, burada birikir ve idrar borusuyla dışarı atılır.\nSağlık bilgisi toplama: Soruya uygun araç seçilir: hekim, resmî sağlık kurumunun yayını, ölçüm aracı ya da kayıt çizelgesi. Bilgi ikinci bir güvenilir kaynakla doğrulanır ve kaynağıyla kaydedilir.\nKan bağışı: Kan yapay olarak üretilemez, yalnız sağlıklı insanların bağışıyla sağlanır. Düzenli bağış ameliyatta, kazada ve afette hastaların ihtiyacını karşılar; bu bir toplumsal dayanışmadır.\n\nÖnce hatırla\nHücre, doku, organ ve sistem sıralamasını bilmen (önceki sınıflar).\nAkış şeması ve tablo okuyabilmen.\n\nBu ünitede bağlam temelli sorular\nBeş formluk deneme paketinde ve ünite setlerinde bu üniteden 32 soru var: 23'ü formlarda, 9'u ünite setinde. Sorular en çok deney verisi (11) ve tablo (9) ile, ayrıca senaryo ve görselle gelir; altı soruda akış şeması var. Altı ortak bağlamlı sette biri organın adını, öteki görevini ya da araştırmanın bir adımını sorabilir; her soru bağlamın başka bir parçasına dayanır ve birinin cevabı ötekini vermez. Üç soruda olumsuz kök var.\n\nAdım adım\n1. Model ya da şemada besinin, kanın, havanın ya da idrarın hangi bölümden hangisine geçtiğini sırayla izle.\n2. Bölümü tanımak için gözlem verisini kullan: “Su burada emiliyor”, “kan burada oksijen alıyor” gibi bilgileri organın göreviyle eşleştir.\n3. Sağlık araştırmasında önce araştırma sorusunu oku. Ölçme gerektiren soruya ölçüm aracı, uzman bilgisi gerektiren soruya hekim ya da resmî kurum seçilir.\n4. Doğrulamada kaynağın kime ait olduğuna ve başka güvenilir kaynakla uyuşup uyuşmadığına bak. Bir tanıdığın deneyimi kanıt değildir.\n5. Kan bağışı sorusunda her gerekçeyi sına: Doğru bir bilgiye dayanıyor mu, kendi içinde çelişiyor mu?\n\nÇözümlü örnek 1 • Modeldeki yanlışı bulma\nBir grubun sindirim kanalı modeli sırasıyla şöyle: ağız ve yutak için huni, yemek borusu için düz hortum, mide için balon, içinden besinin geçtiği bir sünger, çok kıvrımlı uzun ve ince bir hortum, en sonda kalın ve kısa bir hortum. Grup süngerin karaciğeri temsil ettiğini yazdı. Modelde hangi yanlış vardır? Kıvrımlı uzun hortum hangi organdır?\nKaraciğer yardımcı organdır; besin içinden geçmez, ürettiği safra ince bağırsağa dökülür. Sünger kanalın yanına bağlanmalıdır.\nKıvrımlı uzun hortum ince bağırsaktır; sindirilen besinler orada kana geçer.\nKalın ve kısa hortum kalın bağırsaktır; burada su geri emilir.\n\nÇözümlü örnek 2 • Bilgiyi doğrulama\nOzan, tuzun kalp ve damar sağlığına etkisini araştırıyor. Kaynakları: 1. Komşusunun “Ben tuzu hiç azaltmadım, bir şey olmadı.” demesi. 2. Resmî sağlık kurumunun tuz tüketimiyle ilgili sayfası. 3. Yazarı belli olmayan, “Tuzu bırakan herkesin tansiyonu bir haftada düzelir.” diyen bir paylaşım. 4. Bir üniversite hastanesinin kalp bölümünün broşürü. Ozan bilgiyi doğrulamak için hangi kaynakları birlikte kullanmalıdır?\n1. kaynak tek bir kişinin deneyimidir; tek örnekten genelleme yapılamaz.\n3. kaynağın yazarı belli değildir ve “herkes”, “bir haftada” gibi aşırı genellemeler içerir.\n2. ve 4. kaynaklar resmî ya da bilimsel kuruluşlara aittir. Ozan bu ikisini karşılaştırarak bilgiyi doğrular.\nİki kaynak aynı bilgiyi veriyorsa Ozan bilgiyi kaynaklarıyla birlikte kaydeder.\n\nSık yapılan hatalar\nAtardamarın her zaman temiz kan taşıdığını sanmak. Akciğere giden atardamar kirli kan taşır.\nSoluk alırken diyaframın gevşediğini düşünmek. Soluk alırken diyafram kasılır.\nİdrarın idrar kesesinde oluştuğunu sanmak. İdrar böbrekte oluşur, kesede birikir.\nKan bankası bugün doluysa bağışa gerek olmadığını düşünmek. Kan uzun süre saklanamaz, düzenli bağış gerekir.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nBir şemada kan akciğerden çıkıp kalbe giriyor. Bu kan oksijence zengin midir? Hangi dolaşımın parçasıdır? — Akciğerde oksijen aldığı için oksijence zengindir. Küçük kan dolaşımının kalbe dönüş yoludur.\nYiğit, antrenman günlerinde ne kadar su içtiğini öğrenmek istiyor. Ölçekli şişeyle kayıt tutmak mı, internetteki bir yorum mu uygundur? — Soru Yiğit'in kendi tüketimini ölçmeyi istiyor. Ölçekli şişeyle tutulan kayıt uygundur; yorum onun verisini vermez.\nSoluk verirken diyafram ve göğüs boşluğu nasıl değişir? — Diyafram gevşeyip kubbe biçimini alır, göğüs boşluğu daralır ve hava dışarı çıkar.\n\nÖzet\nHer sistemde maddenin izlediği yolu sırayla izle ve bölümü göreviyle eşleştir. Sağlık bilgisinde uygun aracı seç, bilgiyi güvenilir kaynaklarla doğrula ve kaydet. Kan üretilemez ve uzun süre saklanamaz; düzenli bağış toplumsal dayanışmadır.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bu notta sindirim, dolaşım, solunum ve boşaltım sistemlerinin organlarını model ya da şema üzerinde tanımayı öğreneceksin. Ayrıca bu sistemlerin sağlığı için güvenilir bilgiyi bulup doğrulamayı ve kan bağışının önemini tartışmayı çalışacaksın.", "keyConcepts": ["Sindirim sistemi: Besin ağız, yutak, yemek borusu, mide, ince bağırsak ve kalın bağırsaktan geçer. Karaciğer ve pankreas, besinin içinden geçmediği yardımcı organlardır.", "Dolaşım sistemi: Kalp dört odacıklıdır. Atardamar kanı kalpten götürür, toplardamar kalbe getirir, kılcal damarda madde alışverişi olur. Alyuvar oksijen taşır, akyuvar mikroplarla savaşır, kan pulcukları pıhtılaşmayı sağlar.", "Kan dolaşımı: Küçük dolaşımda kan kalpten akciğere gidip oksijen alır, büyük dolaşımda vücuda gidip oksijeni dokulara bırakır; ikisinde de kalbe döner.", "Solunum sistemi: Hava burun, yutak, gırtlak, soluk borusu, bronş ve bronşçuklardan geçip alveollere ulaşır. Alveolde oksijen kana, karbondioksit kandan alveole geçer. Soluk alırken diyafram kasılıp düzleşir.", "Boşaltım sistemi: Böbrekler kanı süzerek idrarı oluşturur. İdrar, idrar kanalıyla idrar kesesine gelir, burada birikir ve idrar borusuyla dışarı atılır.", "Sağlık bilgisi toplama: Soruya uygun araç seçilir: hekim, resmî sağlık kurumunun yayını, ölçüm aracı ya da kayıt çizelgesi. Bilgi ikinci bir güvenilir kaynakla doğrulanır ve kaynağıyla kaydedilir.", "Kan bağışı: Kan yapay olarak üretilemez, yalnız sağlıklı insanların bağışıyla sağlanır. Düzenli bağış ameliyatta, kazada ve afette hastaların ihtiyacını karşılar; bu bir toplumsal dayanışmadır."], "priorKnowledge": ["Hücre, doku, organ ve sistem sıralamasını bilmen (önceki sınıflar).", "Akış şeması ve tablo okuyabilmen."], "steps": ["Model ya da şemada besinin, kanın, havanın ya da idrarın hangi bölümden hangisine geçtiğini sırayla izle.", "Bölümü tanımak için gözlem verisini kullan: “Su burada emiliyor”, “kan burada oksijen alıyor” gibi bilgileri organın göreviyle eşleştir.", "Sağlık araştırmasında önce araştırma sorusunu oku. Ölçme gerektiren soruya ölçüm aracı, uzman bilgisi gerektiren soruya hekim ya da resmî kurum seçilir.", "Doğrulamada kaynağın kime ait olduğuna ve başka güvenilir kaynakla uyuşup uyuşmadığına bak. Bir tanıdığın deneyimi kanıt değildir.", "Kan bağışı sorusunda her gerekçeyi sına: Doğru bir bilgiye dayanıyor mu, kendi içinde çelişiyor mu?"], "workedExamples": [{"title": "Örnek 1: Modeldeki yanlışı bulma", "problem": "Bir grubun sindirim kanalı modeli sırasıyla şöyle: ağız ve yutak için huni, yemek borusu için düz hortum, mide için balon, içinden besinin geçtiği bir sünger, çok kıvrımlı uzun ve ince bir hortum, en sonda kalın ve kısa bir hortum. Grup süngerin karaciğeri temsil ettiğini yazdı. Modelde hangi yanlış vardır? Kıvrımlı uzun hortum hangi organdır?", "solution": ["Karaciğer yardımcı organdır; besin içinden geçmez, ürettiği safra ince bağırsağa dökülür. Sünger kanalın yanına bağlanmalıdır.", "Kıvrımlı uzun hortum ince bağırsaktır; sindirilen besinler orada kana geçer.", "Kalın ve kısa hortum kalın bağırsaktır; burada su geri emilir."]}, {"title": "Örnek 2: Bilgiyi doğrulama", "problem": "Ozan, tuzun kalp ve damar sağlığına etkisini araştırıyor. Kaynakları: 1. Komşusunun “Ben tuzu hiç azaltmadım, bir şey olmadı.” demesi. 2. Resmî sağlık kurumunun tuz tüketimiyle ilgili sayfası. 3. Yazarı belli olmayan, “Tuzu bırakan herkesin tansiyonu bir haftada düzelir.” diyen bir paylaşım. 4. Bir üniversite hastanesinin kalp bölümünün broşürü. Ozan bilgiyi doğrulamak için hangi kaynakları birlikte kullanmalıdır?", "solution": ["1. kaynak tek bir kişinin deneyimidir; tek örnekten genelleme yapılamaz.", "3. kaynağın yazarı belli değildir ve “herkes”, “bir haftada” gibi aşırı genellemeler içerir.", "2. ve 4. kaynaklar resmî ya da bilimsel kuruluşlara aittir. Ozan bu ikisini karşılaştırarak bilgiyi doğrular.", "İki kaynak aynı bilgiyi veriyorsa Ozan bilgiyi kaynaklarıyla birlikte kaydeder."]}], "commonMistakes": ["Atardamarın her zaman temiz kan taşıdığını sanmak. Akciğere giden atardamar kirli kan taşır.", "Soluk alırken diyaframın gevşediğini düşünmek. Soluk alırken diyafram kasılır.", "İdrarın idrar kesesinde oluştuğunu sanmak. İdrar böbrekte oluşur, kesede birikir.", "Kan bankası bugün doluysa bağışa gerek olmadığını düşünmek. Kan uzun süre saklanamaz, düzenli bağış gerekir."], "selfCheck": [{"question": "Bir şemada kan akciğerden çıkıp kalbe giriyor. Bu kan oksijence zengin midir? Hangi dolaşımın parçasıdır?", "answer": "Akciğerde oksijen aldığı için oksijence zengindir. Küçük kan dolaşımının kalbe dönüş yoludur."}, {"question": "Yiğit, antrenman günlerinde ne kadar su içtiğini öğrenmek istiyor. Ölçekli şişeyle kayıt tutmak mı, internetteki bir yorum mu uygundur?", "answer": "Soru Yiğit'in kendi tüketimini ölçmeyi istiyor. Ölçekli şişeyle tutulan kayıt uygundur; yorum onun verisini vermez."}, {"question": "Soluk verirken diyafram ve göğüs boşluğu nasıl değişir?", "answer": "Diyafram gevşeyip kubbe biçimini alır, göğüs boşluğu daralır ve hava dışarı çıkar."}], "summary": "Her sistemde maddenin izlediği yolu sırayla izle ve bölümü göreviyle eşleştir. Sağlık bilgisinde uygun aracı seç, bilgiyi güvenilir kaynaklarla doğrula ve kaydet. Kan üretilemez ve uzun süre saklanamaz; düzenli bağış toplumsal dayanışmadır.", "figureNote": null}, "figure": null, "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b9668f44aa637c88043e503e59d632d671410c08b1a36916e7f3a9bb8789cc0a", "reviewDecisionSha256": "1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "title": "Işığın Kırılması ve Mercekler: Bağlam temelli sorular nasıl çözülür?", "topic": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u4", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u4", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u4-lgs", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.7.4.1", "FB.7.4.2", "FB.7.4.3"], "body": "Ne öğreneceğim\nBu notta ışığın bir ortamdan başka bir ortama geçerken nasıl kırıldığını, ince ve kalın kenarlı mercekleri ayırt etmeyi ve merceklerin günlük hayattaki kullanım alanlarını öğreneceksin. Soruların çoğu bir ışın deneyinin sonuçlarını verir; sen ışının yolundan çıkarım yaparsın.\n\nTemel kavramlar\nKırılma: Işık bir saydam ortamdan başka bir saydam ortama eğik geçerken doğrultu değiştirir. Örnek: Su dolu bardaktaki kalem kırık görünür.\nNormal: Işının yüzeye çarptığı noktadan yüzeye dik çizilen hayalî doğrudur. Gelme açısı ve kırılma açısı normale göre ölçülür.\nAz yoğundan çok yoğuna: Işık havadan suya ya da havadan cama eğik geçerken normale yaklaşır. Çok yoğundan az yoğuna geçerken normalden uzaklaşır. Yüzeye dik gelen ışın kırılmaz.\nİnce kenarlı mercek: Ortası kenarlarından kalındır; paralel ışınları bir noktada toplar. Örnek: Büyüteç.\nKalın kenarlı mercek: Kenarları ortasından kalındır; paralel ışınları dağıtır. Örnek: Kapı dürbünü.\nKullanım alanları: Uzağı net göremeyen miyop göz için kalın kenarlı, yakını net göremeyen hipermetrop göz için ince kenarlı mercekli gözlük kullanılır. Mikroskop ve fotoğraf makinesinde ince kenarlı mercek bulunur.\n\nÖnce hatırla\nIşığın saydam ortamda doğrusal yolla yayıldığını bilmen (önceki sınıflar).\nSaydam, yarı saydam ve saydam olmayan madde ayrımını bilmen.\nAçıölçerle açı okuyabilmen.\n\nBu ünitede bağlam temelli sorular\nBeş formluk deneme paketinde ve ünite setlerinde bu üniteden 18 soru var: 10'u formlarda, 8'i ünite setinde. Soruların çoğu (12) deney verisiyle gelir; ışın yolu ve mercek kesiti şemaları sık kullanılır. Dört ortak bağlamlı sette aynı düzenekten biri ortamların yoğunluğunu, öteki merceğin türünü ya da kullanım alanını sorabilir; her soru düzeneğin başka bir ölçümüne dayanır ve birinin cevabı ötekini vermez. Soruların neredeyse yarısı kırılma çıktısındandır ve beş soru zordur. Açıyı her zaman normale göre oku.\n\nAdım adım\n1. Işının hangi ortamdan hangisine geçtiğini yaz ve hangi ortamın daha yoğun olduğunu bağlamdan belirle.\n2. Gelme açısını ve kırılma açısını normale göre karşılaştır: Kırılma açısı küçükse ışık normale yaklaşmıştır, ikinci ortam daha yoğundur.\n3. Işının yüzeye dik geldiği denemeyi ayrı tut; orada kırılma olmaz ve yoğunluk sonucu çıkarılamaz.\n4. Mercek sorusunda kesite bak: Ortası mı kalın, kenarları mı? Sonra ışınların mercekten çıkınca toplanıp toplanmadığını kontrol et.\n5. Kullanım sorusunda aracın amacını düşün: Büyütmek ya da ışığı toplamak için ince kenarlı, ışığı dağıtmak ya da geniş alanı görmek için kalın kenarlı mercek uygundur.\n\nÇözümlü örnek 1 • Kırılma açısından yoğunluk sırası\nBir öğrenci lazer ışınını havadan üç farklı saydam maddeye, normalle 40° açı yapacak biçimde gönderiyor ve kırılma açısını ölçüyor: K maddesinde 29°, L maddesinde 25°, M maddesinde 27°. Hangi madde ışığı en çok kırmıştır? Maddelerin yoğunluk sırası nasıldır?\nÜç maddede de kırılma açısı 40°'den küçüktür; ışık hepsinde normale yaklaşmıştır. Üç madde de havadan yoğundur.\nNormale en çok yaklaşan ışın, kırılma açısı en küçük olandır: L maddesinde 25°.\nIşık en çok L'de kırılmıştır. Yoğunluk sırası büyükten küçüğe L, M, K olur.\nGelme açısı üç denemede aynı tutulduğu için bu karşılaştırma geçerlidir.\n\nÇözümlü örnek 2 • Işığın yolundan merceği tanıma\nKaranlık bir odada paralel ışık veren bir fener sırayla X ve Y merceklerine tutuluyor; merceğin 20 cm arkasında beyaz bir karton var. X merceğinde kartonda fenerin ışığından daha küçük ve çok parlak bir benek oluşuyor. Y merceğinde ışık kartonda daha geniş ve daha sönük bir alana yayılıyor. X ve Y hangi tür merceklerdir? Miyop bir göz için hangisi kullanılır?\nX ışınları dar bir alanda toplamıştır. Paralel ışınları toplayan mercek ince kenarlıdır.\nY ışınları geniş bir alana dağıtmıştır. Paralel ışınları dağıtan mercek kalın kenarlıdır.\nParlaklık da bunu destekler: Aynı ışık küçük alana toplanınca parlar, büyük alana dağılınca sönükleşir.\nMiyop gözde kalın kenarlı mercek kullanıldığı için Y uygundur.\n\nSık yapılan hatalar\nAçıları yüzeyden ölçmek. Gelme ve kırılma açısı normale göre ölçülür.\nYüzeye dik gelen ışının da kırıldığını sanmak.\nÇok yoğun ortamdan çıkan ışının normale yaklaştığını düşünmek. Bu ışın normalden uzaklaşır.\nMerceğin türüne çizimdeki büyüklüğüne bakarak karar vermek. Tür, ortası ile kenarının kalınlığına göre belirlenir.\nMiyop ile hipermetropu karıştırmak. Miyop uzağı, hipermetrop yakını net göremez.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nIşık sudan havaya eğik çıkarken normale yaklaşır mı, normalden uzaklaşır mı? — Çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçtiği için normalden uzaklaşır.\nBüyüteç, kapı dürbünü, mikroskop ve miyop gözlüğünü mercek türüne göre iki gruba ayır. — İnce kenarlı: büyüteç ve mikroskop. Kalın kenarlı: kapı dürbünü ve miyop gözlüğü.\nHavadan cama 50° gelme açısıyla giren ışının kırılma açısı 50°'den büyük mü, küçük mü olur? — Cam havadan yoğun olduğu için ışık normale yaklaşır; kırılma açısı 50°'den küçüktür.\n\nÖzet\nIşık eğik geçerken kırılır: Çok yoğun ortama girerken normale yaklaşır, az yoğun ortama çıkarken normalden uzaklaşır, dik gelirse kırılmaz. İnce kenarlı mercek ışığı toplar, kalın kenarlı mercek dağıtır. Kullanım alanını aracın amacından çıkar.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bu notta ışığın bir ortamdan başka bir ortama geçerken nasıl kırıldığını, ince ve kalın kenarlı mercekleri ayırt etmeyi ve merceklerin günlük hayattaki kullanım alanlarını öğreneceksin. Soruların çoğu bir ışın deneyinin sonuçlarını verir; sen ışının yolundan çıkarım yaparsın.", "keyConcepts": ["Kırılma: Işık bir saydam ortamdan başka bir saydam ortama eğik geçerken doğrultu değiştirir. Örnek: Su dolu bardaktaki kalem kırık görünür.", "Normal: Işının yüzeye çarptığı noktadan yüzeye dik çizilen hayalî doğrudur. Gelme açısı ve kırılma açısı normale göre ölçülür.", "Az yoğundan çok yoğuna: Işık havadan suya ya da havadan cama eğik geçerken normale yaklaşır. Çok yoğundan az yoğuna geçerken normalden uzaklaşır. Yüzeye dik gelen ışın kırılmaz.", "İnce kenarlı mercek: Ortası kenarlarından kalındır; paralel ışınları bir noktada toplar. Örnek: Büyüteç.", "Kalın kenarlı mercek: Kenarları ortasından kalındır; paralel ışınları dağıtır. Örnek: Kapı dürbünü.", "Kullanım alanları: Uzağı net göremeyen miyop göz için kalın kenarlı, yakını net göremeyen hipermetrop göz için ince kenarlı mercekli gözlük kullanılır. Mikroskop ve fotoğraf makinesinde ince kenarlı mercek bulunur."], "priorKnowledge": ["Işığın saydam ortamda doğrusal yolla yayıldığını bilmen (önceki sınıflar).", "Saydam, yarı saydam ve saydam olmayan madde ayrımını bilmen.", "Açıölçerle açı okuyabilmen."], "steps": ["Işının hangi ortamdan hangisine geçtiğini yaz ve hangi ortamın daha yoğun olduğunu bağlamdan belirle.", "Gelme açısını ve kırılma açısını normale göre karşılaştır: Kırılma açısı küçükse ışık normale yaklaşmıştır, ikinci ortam daha yoğundur.", "Işının yüzeye dik geldiği denemeyi ayrı tut; orada kırılma olmaz ve yoğunluk sonucu çıkarılamaz.", "Mercek sorusunda kesite bak: Ortası mı kalın, kenarları mı? Sonra ışınların mercekten çıkınca toplanıp toplanmadığını kontrol et.", "Kullanım sorusunda aracın amacını düşün: Büyütmek ya da ışığı toplamak için ince kenarlı, ışığı dağıtmak ya da geniş alanı görmek için kalın kenarlı mercek uygundur."], "workedExamples": [{"title": "Örnek 1: Kırılma açısından yoğunluk sırası", "problem": "Bir öğrenci lazer ışınını havadan üç farklı saydam maddeye, normalle 40° açı yapacak biçimde gönderiyor ve kırılma açısını ölçüyor: K maddesinde 29°, L maddesinde 25°, M maddesinde 27°. Hangi madde ışığı en çok kırmıştır? Maddelerin yoğunluk sırası nasıldır?", "solution": ["Üç maddede de kırılma açısı 40°'den küçüktür; ışık hepsinde normale yaklaşmıştır. Üç madde de havadan yoğundur.", "Normale en çok yaklaşan ışın, kırılma açısı en küçük olandır: L maddesinde 25°.", "Işık en çok L'de kırılmıştır. Yoğunluk sırası büyükten küçüğe L, M, K olur.", "Gelme açısı üç denemede aynı tutulduğu için bu karşılaştırma geçerlidir."]}, {"title": "Örnek 2: Işığın yolundan merceği tanıma", "problem": "Karanlık bir odada paralel ışık veren bir fener sırayla X ve Y merceklerine tutuluyor; merceğin 20 cm arkasında beyaz bir karton var. X merceğinde kartonda fenerin ışığından daha küçük ve çok parlak bir benek oluşuyor. Y merceğinde ışık kartonda daha geniş ve daha sönük bir alana yayılıyor. X ve Y hangi tür merceklerdir? Miyop bir göz için hangisi kullanılır?", "solution": ["X ışınları dar bir alanda toplamıştır. Paralel ışınları toplayan mercek ince kenarlıdır.", "Y ışınları geniş bir alana dağıtmıştır. Paralel ışınları dağıtan mercek kalın kenarlıdır.", "Parlaklık da bunu destekler: Aynı ışık küçük alana toplanınca parlar, büyük alana dağılınca sönükleşir.", "Miyop gözde kalın kenarlı mercek kullanıldığı için Y uygundur."]}], "commonMistakes": ["Açıları yüzeyden ölçmek. Gelme ve kırılma açısı normale göre ölçülür.", "Yüzeye dik gelen ışının da kırıldığını sanmak.", "Çok yoğun ortamdan çıkan ışının normale yaklaştığını düşünmek. Bu ışın normalden uzaklaşır.", "Merceğin türüne çizimdeki büyüklüğüne bakarak karar vermek. Tür, ortası ile kenarının kalınlığına göre belirlenir.", "Miyop ile hipermetropu karıştırmak. Miyop uzağı, hipermetrop yakını net göremez."], "selfCheck": [{"question": "Işık sudan havaya eğik çıkarken normale yaklaşır mı, normalden uzaklaşır mı?", "answer": "Çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçtiği için normalden uzaklaşır."}, {"question": "Büyüteç, kapı dürbünü, mikroskop ve miyop gözlüğünü mercek türüne göre iki gruba ayır.", "answer": "İnce kenarlı: büyüteç ve mikroskop. Kalın kenarlı: kapı dürbünü ve miyop gözlüğü."}, {"question": "Havadan cama 50° gelme açısıyla giren ışının kırılma açısı 50°'den büyük mü, küçük mü olur?", "answer": "Cam havadan yoğun olduğu için ışık normale yaklaşır; kırılma açısı 50°'den küçüktür."}], "summary": "Işık eğik geçerken kırılır: Çok yoğun ortama girerken normale yaklaşır, az yoğun ortama çıkarken normalden uzaklaşır, dik gelirse kırılmaz. İnce kenarlı mercek ışığı toplar, kalın kenarlı mercek dağıtır. Kullanım alanını aracın amacından çıkar.", "figureNote": null}, "figure": null, "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "324c7d5a87a84e099bb0ed1cffb50983095d403d9953149a32f1df0dd81eab74", "reviewDecisionSha256": "1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "title": "Maddenin Doğasına Yolculuk: Bağlam temelli sorular nasıl çözülür?", "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.7.5.1", "FB.7.5.2", "FB.7.5.3", "FB.7.5.4", "FB.7.5.5", "FB.7.5.6", "FB.7.5.7", "FB.7.5.8", "FB.7.5.9", "FB.7.5.10"], "body": "Ne öğreneceğim\nBu notta atomun yapısını, atom modellerini, element ve bileşiği, periyodik tabloyu öğreneceksin. Karışımları sınıflandırmayı, çözünmede değişken kontrolünü ve ayırma yöntemlerini de çalışacaksın.\n\nTemel kavramlar\nAtomun parçacıkları: Çekirdekte artı yüklü protonlar ve yüksüz nötronlar, çevresinde eksi yüklü elektronlar bulunur. Proton sayısı atom numarasıdır; nötr atomda elektron sayısı proton sayısına eşittir.\nAtom modelleri: Dalton atomu içi dolu küre olarak düşündü. Thomson eksi yüklerin artı yüklü küreye gömülü olduğunu, Rutherford artı yükün küçük bir çekirdekte toplandığını, Bohr elektronların katmanlarda bulunduğunu söyledi. Modern atom modelinde elektronlar çekirdek çevresinde bir elektron bulutu içinde düşünülür. Yeni kanıt geldikçe model değişir.\nElement ve bileşik: Element tek tür atomdan, bileşik farklı tür atomların belirli oranda birleşmesinden oluşur. Molekül modelinde toplar tek renkse element, birden çok renkteyse bileşik vardır.\nPeriyodik tablo: Yatay sıralar periyot, dikey sütunlar gruptur. 1. periyotta 2, 2. ve 3. periyotlarda 8'er element vardır. Aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir.\nSembol ve formül: Sembolün ilk harfi büyük, ikinci harfi küçük yazılır (C karbon, Cl klor). Formülde sağ alttaki sayı atom sayısını gösterir: H{{sub|2}}O su, CO{{sub|2}} karbondioksit, NaCl sofra tuzudur.\nKarışımlar ve çözünme: Homojen karışımın her yeri aynı görünür (şekerli su); heterojen karışımda bileşenler ayırt edilir (zeytinyağı ile su). Çözünme sıcaklık, karıştırma ve temas yüzeyi artınca hızlanır.\nKarışımları ayırma: Tanecik boyutu farkında süzme ya da eleme, mıknatısa çekilmede mıknatıs, yoğunluk farkında ayırma hunisi kullanılır. Suda çözünmüş katı buharlaştırmayla ayrılır.\n\nÖnce hatırla\nMaddenin tanecikli yapısını ve hâllerini bilmen (önceki sınıflar).\nDeneyde değiştirilen, ölçülen ve sabit tutulan değişkeni ayırabilmen.\n\nBu ünitede bağlam temelli sorular\nBu, en çok soru alan Fen ünitesidir: Beş formluk deneme paketinde ve ünite setlerinde 34 soru var, 24'ü formlarda, 10'u ünite setinde. Sorular en çok deney verisi (12), tablo (7) ve görselle gelir. Altı ortak bağlamlı sette her soru bağlamın başka bir yerine dayanır ve birinin cevabı ötekini vermez. Dört soruda olumsuz kök var.\n\nAdım adım\n1. Atom maketinde her parçacığı say: Proton sayısı atom numarasını, proton ile elektron eşitliği nötrlüğü gösterir.\n2. Molekül modelinde atom türlerini renklerden say. Kapta farklı moleküller bir aradaysa madde karışımdır.\n3. Periyodik tablo sorusunda atom numarasından periyodu ve grubu bul, seçenekleri bu konumla sına.\n4. Çözünme deneyinde değiştirilen tek değişkeni bul. İki değişken birlikte değişmişse sonucu birine bağlayamazsın.\n5. Ayırma sorusunda bileşenlerin farklı özelliğini yaz ve yöntemi bu farka göre seç.\n\nÇözümlü örnek 1 • Atom numarasından konum bulma\nBir öğrenci evinde geçen dört elementi not ediyor: pildeki lityum (atom numarası 3), alüminyum folyo (13), uçan balondaki helyum (2) ve sofra tuzunun yapısındaki sodyum (11). Hangi iki element aynı gruptadır? Alüminyum hangi periyottadır? Helyum ile lityum aynı periyotta mıdır?\nAtom numarası 1–2 olanlar 1., 3–10 olanlar 2., 11–18 olanlar 3. periyottadır.\nLityum (3) 2. periyodun, sodyum (11) 3. periyodun ilk elementidir. İkisi de 1. gruptadır; kimyasal özellikleri benzerdir.\nAlüminyum (13) 3. periyottadır.\nHelyum (2) 1. periyotta, lityum (3) 2. periyottadır; ardışık olsalar da aynı periyotta değildirler.\n\nÇözümlü örnek 2 • Çözünme deneyinde değişken kontrolü\nSena eşit miktarda su ve şeker içeren dört bardakta şekerin çözünme süresini ölçüyor. 1. bardak: 20 °C, küp şeker, karıştırılmıyor, 9 dakika. 2. bardak: 20 °C, toz şeker, karıştırılmıyor, 4 dakika. 3. bardak: 50 °C, toz şeker, karıştırılmıyor, 2 dakika. 4. bardak: 50 °C, küp şeker, karıştırılıyor, 1 dakika. Temas yüzeyinin etkisini hangi bardaklar gösterir? 1. ve 4. bardağı karşılaştırmak doğru mudur?\nTemas yüzeyi için yalnız şekerin biçimi farklı olan 1 ve 2 seçilir. Toz şeker daha kısa sürede çözündü; temas yüzeyi büyüyünce çözünme hızlanır.\nSıcaklığın etkisini 2 ve 3 gösterir; süre 4 dakikadan 2 dakikaya inmiştir.\n1 ile 4 arasında hem sıcaklık hem karıştırma farklıdır.\nSürenin kısalmasını tek bir değişkene bağlayamazsın; bu karşılaştırma doğru değildir.\n\nSık yapılan hatalar\nNötronu elektrik yüklü sanmak. Nötron yüksüzdür.\nAynı tür iki atomdan oluşan O{{sub|2}} molekülünü bileşik sanmak. Tek tür atom vardır, elementtir.\nGrup ile periyodu karıştırmak. Periyot yatay sıra, grup dikey sütundur.\nSuda çözünmüş tuzu süzerek ayırmaya çalışmak. Çözünmüş tuz süzgeç kâğıdından geçer, buharlaştırmayla ayrılır.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nNötr bir atomun çekirdeğinde 6 proton ve 6 nötron var. Elektron sayısı ve atom numarası kaçtır? — Nötr atomda elektron sayısı proton sayısına eşittir: 6. Atom numarası da 6'dır; bu element karbondur (C).\nBir kapta her molekülü bir siyah ve iki beyaz toptan oluşan tek tür molekül var. Madde element mi, bileşik midir? Saf mıdır? — Molekülde iki tür atom olduğu için bileşiktir. Kapta tek tür molekül bulunduğu için saf maddedir.\nKum, demir tozu ve tuzlu sudan oluşan karışımda hangi yöntemler hangi sırayla kullanılabilir? — Süzmeyle kum ve demir tozu ayrılır, kuruyan katıdan demir mıknatısla alınır. Süzüntü buharlaştırılınca tuz kalır.\n\nÖzet\nAtomda proton sayısı atom numarasıdır; nötr atomda elektron sayısı buna eşittir. Element tek tür, bileşik farklı tür atomlardan oluşur; periyot yatay, grup dikeydir. Deneyde tek değişkeni izle, ayırmada bileşenlerin farklı özelliğini kullan.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bu notta atomun yapısını, atom modellerini, element ve bileşiği, periyodik tabloyu öğreneceksin. Karışımları sınıflandırmayı, çözünmede değişken kontrolünü ve ayırma yöntemlerini de çalışacaksın.", "keyConcepts": ["Atomun parçacıkları: Çekirdekte artı yüklü protonlar ve yüksüz nötronlar, çevresinde eksi yüklü elektronlar bulunur. Proton sayısı atom numarasıdır; nötr atomda elektron sayısı proton sayısına eşittir.", "Atom modelleri: Dalton atomu içi dolu küre olarak düşündü. Thomson eksi yüklerin artı yüklü küreye gömülü olduğunu, Rutherford artı yükün küçük bir çekirdekte toplandığını, Bohr elektronların katmanlarda bulunduğunu söyledi. Modern atom modelinde elektronlar çekirdek çevresinde bir elektron bulutu içinde düşünülür. Yeni kanıt geldikçe model değişir.", "Element ve bileşik: Element tek tür atomdan, bileşik farklı tür atomların belirli oranda birleşmesinden oluşur. Molekül modelinde toplar tek renkse element, birden çok renkteyse bileşik vardır.", "Periyodik tablo: Yatay sıralar periyot, dikey sütunlar gruptur. 1. periyotta 2, 2. ve 3. periyotlarda 8'er element vardır. Aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir.", "Sembol ve formül: Sembolün ilk harfi büyük, ikinci harfi küçük yazılır (C karbon, Cl klor). Formülde sağ alttaki sayı atom sayısını gösterir: H{{sub|2}}O su, CO{{sub|2}} karbondioksit, NaCl sofra tuzudur.", "Karışımlar ve çözünme: Homojen karışımın her yeri aynı görünür (şekerli su); heterojen karışımda bileşenler ayırt edilir (zeytinyağı ile su). Çözünme sıcaklık, karıştırma ve temas yüzeyi artınca hızlanır.", "Karışımları ayırma: Tanecik boyutu farkında süzme ya da eleme, mıknatısa çekilmede mıknatıs, yoğunluk farkında ayırma hunisi kullanılır. Suda çözünmüş katı buharlaştırmayla ayrılır."], "priorKnowledge": ["Maddenin tanecikli yapısını ve hâllerini bilmen (önceki sınıflar).", "Deneyde değiştirilen, ölçülen ve sabit tutulan değişkeni ayırabilmen."], "steps": ["Atom maketinde her parçacığı say: Proton sayısı atom numarasını, proton ile elektron eşitliği nötrlüğü gösterir.", "Molekül modelinde atom türlerini renklerden say. Kapta farklı moleküller bir aradaysa madde karışımdır.", "Periyodik tablo sorusunda atom numarasından periyodu ve grubu bul, seçenekleri bu konumla sına.", "Çözünme deneyinde değiştirilen tek değişkeni bul. İki değişken birlikte değişmişse sonucu birine bağlayamazsın.", "Ayırma sorusunda bileşenlerin farklı özelliğini yaz ve yöntemi bu farka göre seç."], "workedExamples": [{"title": "Örnek 1: Atom numarasından konum bulma", "problem": "Bir öğrenci evinde geçen dört elementi not ediyor: pildeki lityum (atom numarası 3), alüminyum folyo (13), uçan balondaki helyum (2) ve sofra tuzunun yapısındaki sodyum (11). Hangi iki element aynı gruptadır? Alüminyum hangi periyottadır? Helyum ile lityum aynı periyotta mıdır?", "solution": ["Atom numarası 1–2 olanlar 1., 3–10 olanlar 2., 11–18 olanlar 3. periyottadır.", "Lityum (3) 2. periyodun, sodyum (11) 3. periyodun ilk elementidir. İkisi de 1. gruptadır; kimyasal özellikleri benzerdir.", "Alüminyum (13) 3. periyottadır.", "Helyum (2) 1. periyotta, lityum (3) 2. periyottadır; ardışık olsalar da aynı periyotta değildirler."]}, {"title": "Örnek 2: Çözünme deneyinde değişken kontrolü", "problem": "Sena eşit miktarda su ve şeker içeren dört bardakta şekerin çözünme süresini ölçüyor. 1. bardak: 20 °C, küp şeker, karıştırılmıyor, 9 dakika. 2. bardak: 20 °C, toz şeker, karıştırılmıyor, 4 dakika. 3. bardak: 50 °C, toz şeker, karıştırılmıyor, 2 dakika. 4. bardak: 50 °C, küp şeker, karıştırılıyor, 1 dakika. Temas yüzeyinin etkisini hangi bardaklar gösterir? 1. ve 4. bardağı karşılaştırmak doğru mudur?", "solution": ["Temas yüzeyi için yalnız şekerin biçimi farklı olan 1 ve 2 seçilir. Toz şeker daha kısa sürede çözündü; temas yüzeyi büyüyünce çözünme hızlanır.", "Sıcaklığın etkisini 2 ve 3 gösterir; süre 4 dakikadan 2 dakikaya inmiştir.", "1 ile 4 arasında hem sıcaklık hem karıştırma farklıdır.", "Sürenin kısalmasını tek bir değişkene bağlayamazsın; bu karşılaştırma doğru değildir."]}], "commonMistakes": ["Nötronu elektrik yüklü sanmak. Nötron yüksüzdür.", "Aynı tür iki atomdan oluşan O{{sub|2}} molekülünü bileşik sanmak. Tek tür atom vardır, elementtir.", "Grup ile periyodu karıştırmak. Periyot yatay sıra, grup dikey sütundur.", "Suda çözünmüş tuzu süzerek ayırmaya çalışmak. Çözünmüş tuz süzgeç kâğıdından geçer, buharlaştırmayla ayrılır."], "selfCheck": [{"question": "Nötr bir atomun çekirdeğinde 6 proton ve 6 nötron var. Elektron sayısı ve atom numarası kaçtır?", "answer": "Nötr atomda elektron sayısı proton sayısına eşittir: 6. Atom numarası da 6'dır; bu element karbondur (C)."}, {"question": "Bir kapta her molekülü bir siyah ve iki beyaz toptan oluşan tek tür molekül var. Madde element mi, bileşik midir? Saf mıdır?", "answer": "Molekülde iki tür atom olduğu için bileşiktir. Kapta tek tür molekül bulunduğu için saf maddedir."}, {"question": "Kum, demir tozu ve tuzlu sudan oluşan karışımda hangi yöntemler hangi sırayla kullanılabilir?", "answer": "Süzmeyle kum ve demir tozu ayrılır, kuruyan katıdan demir mıknatısla alınır. Süzüntü buharlaştırılınca tuz kalır."}], "summary": "Atomda proton sayısı atom numarasıdır; nötr atomda elektron sayısı buna eşittir. Element tek tür, bileşik farklı tür atomlardan oluşur; periyot yatay, grup dikeydir. Deneyde tek değişkeni izle, ayırmada bileşenlerin farklı özelliğini kullan.", "figureNote": null}, "figure": null, "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "27e4780b30d2a2bdbfbba8a7a61fda3685b4b616ca432b1e23feaf54a9dfbcc0", "reviewDecisionSha256": "1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "title": "Elektriklenme: Bağlam temelli sorular nasıl çözülür?", "topic": "Elektriklenme", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u6", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u6", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u6-lgs", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-177", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.7.6.1", "FB.7.6.2", "FB.7.6.3"], "body": "Ne öğreneceğim\nBu notta cisimlerin nasıl elektriklendiğini, bir cismin yük durumunu gözlemlerden nasıl çıkaracağını ve elektriklenme hakkında güvenilir bilgiyi nasıl toplayacağını öğreneceksin. Sorular çoğunlukla bir deneyin kayıtlarını verir; sen yük durumunu ve değişkenleri belirlersin.\n\nTemel kavramlar\nElektrik yükü: Atomlarda artı yüklü protonlar ve eksi yüklü elektronlar vardır. Elektriklenmede yalnız elektronlar bir cisimden ötekine geçer.\nYük durumları: Artı ve eksi yük sayısı eşit olan cisim nötrdür. Elektron alan cisim negatif, elektron veren cisim pozitif yüklenir.\nSürtünme ile elektriklenme: Farklı maddeden iki nötr cisim sürtülünce biri elektron verir, öteki alır; iki cisim zıt cins ve eşit miktarda yükle yüklenir.\nDokunma ve etki ile elektriklenme: Yüklü cisim nötr bir iletkene dokununca iki cisim aynı cins yükle yüklenir. Yüklü cisim nötr cisme yalnız yaklaştırılırsa nötr cismin yakın yüzünde zıt yük toplanır ve cisim çekilir.\nEtkileşim: Aynı cins yükler iter, zıt cins yükler çeker. Yüklü cisim nötr cismi de çektiği için çekme tek başına zıt yükü kanıtlamaz; itme ise aynı cins yükü kesin gösterir.\nBilgi toplama: Deney, bilimsel kuruluşların yayınları ve ders kitabı güvenilir araçlardır. Kaynağı belli olmayan paylaşım kanıt sayılmaz; bilgi deneyle ya da ikinci güvenilir kaynakla doğrulanır.\n\nÖnce hatırla\nAtomda proton ve elektron bulunduğunu bilmen (bu yılın atom konusu).\nElektriği ileten ve iletmeyen maddeleri ayırt edebilmen (önceki sınıflar).\nDeneyde değiştirilen, ölçülen ve sabit tutulan değişkeni ayırabilmen.\n\nBu ünitede bağlam temelli sorular\nBeş formluk deneme paketinde ve ünite setlerinde bu üniteden 17 soru var: 9'u formlarda, 8'i ünite setinde. Soruların yarısından fazlası (9) deney verisiyle gelir; görsel, belge-kaynak ve tablo da kullanılır. Dört ortak bağlamlı sette aynı deneyden biri değişkenleri, öteki yükleri ya da kaynak seçimini sorabilir; her soru deneyin başka bir kaydına dayanır ve birinin cevabı ötekini vermez. Soruların çoğu orta düzeydedir ve bir soruda olumsuz kök var. İtme ve çekme gözlemlerini ayrı ayrı yaz.\n\nAdım adım\n1. Her gözlemi tek tek yaz: Hangi cisimler sürtüldü, hangisi yaklaştırıldı, sonuç itme mi çekme mi?\n2. Önce itme gözlemlerini kullan; itme yalnız aynı cins yükler arasında olur. Yükü bilinen cisimden başlayıp ötekileri zincirleme bul.\n3. Çekmede iki olasılığı açık tut: Cisimler zıt yüklü olabilir ya da biri nötr olabilir.\n4. Deney sorusunda değiştirilen değişkeni, ölçülen değişkeni ve sabit tutulması gerekenleri (uzaklık, kumaş, sürtme sayısı) ayır.\n5. Kaynak sorusunda araştırma sorusuna bak: Kendi gözlemini gerektiren soru için deney, genel bilgi için bilimsel kuruluş ya da ders kitabı seçilir.\n\nÇözümlü örnek 1 • Gözlemlerden yük bulma\nİpliklerle asılmış dört hafif top (K, L, M, N) inceleniyor. Öğretmen K'nin negatif yüklü olduğunu söylüyor. Gözlemler: K ile L birbirini itiyor. L ile M birbirini çekiyor. M ile N birbirini itiyor. L, M ve N'nin yük durumu nedir?\nK negatiftir ve L'yi itiyor. İtme aynı cins yükte olur; L de negatiftir.\nL ile M çekiyor. Bu tek başına yetmez: M pozitif ya da nötr olabilir.\nM ile N itiyor. Nötr bir cisim itme göstermez; M yüklüdür. Negatif L'yi çektiği için M pozitiftir.\nN, M ile aynı cins yüklüdür; N de pozitiftir.\n\nÇözümlü örnek 2 • Hatalı düzeneği bulma\nKaan, X, Y ve Z çubuklarından hangisinin sürtünmeyle daha çok yüklendiğini araştırıyor. Her çubuğu aynı yün kumaşa 10 kez sürtüp ipe asılı hafif bir köpük topa yaklaştırıyor ve ipin sapmasını ölçüyor. X 4 cm uzaklıktan tutuldu, sapma 2 cm. Y 1 cm uzaklıktan tutuldu, sapma 5 cm. Z 4 cm uzaklıktan tutuldu, sapma 3 cm. Kaan “En çok Y yüklendi.” diyor. Bu sonuç güvenilir midir?\nDeğiştirilen değişken çubuğun maddesi, ölçülen değişken ipin sapmasıdır.\nSürtme sayısı ve kumaş sabittir ama yaklaştırma uzaklığı Y'de farklıdır.\nYüklü cisim yaklaştıkça etkisi artar; Y'deki büyük sapma yakından tutulmasından da gelebilir. Sonuç güvenilir değildir.\nX ile Z aynı uzaklıktan denendiği için karşılaştırılabilir: Z daha çok yüklenmiştir. Y aynı uzaklıktan yeniden denenmelidir.\n\nSık yapılan hatalar\nSürtünmede protonların da geçtiğini sanmak. Yalnız elektronlar geçer.\nÇekme görünce iki cismi hemen zıt yüklü saymak. Biri nötr de olabilir.\nPozitif yüklü cismin proton kazandığını düşünmek. Pozitif cisim elektron kaybetmiştir.\nDokunma ile elektriklenmede cisimlerin zıt yüklendiğini sanmak. Aynı cins yükle yüklenirler.\nBirden çok değişkenin değiştiği deneyde sonucu tek değişkene bağlamak.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nNötr bir plastik çubuk yün kumaşa sürtülünce kumaştan çubuğa 40 elektron geçiyor. Çubuğun ve kumaşın yük durumu nedir? — Çubuk elektron aldığı için negatif, kumaş elektron verdiği için pozitif yüklenir. Yükleri zıt cins ve eşit miktardadır.\nNötr bir cisim 15 elektron kaybederse yük durumu ne olur? — Artı yükleri eksi yüklerinden 15 fazla olur; cisim pozitif yüklenir.\nBir öğrenci, kaynağı belli olmayan bir paylaşımda “Kuru havada saç fırçası daha çok elektriklenir.” yazısını görüyor. Bu bilgiyi nasıl doğrulayabilir? — Paylaşım tek başına kanıt değildir. Fırçayı kuru ve nemli günlerde aynı sayıda sürtüp sonuçları karşılaştırarak ya da bilimsel bir kaynağa bakarak doğrulayabilir.\n\nÖzet\nElektriklenmede yalnız elektronlar geçer: Elektron alan cisim negatif, veren pozitif olur; yükleri eşit olan cisim nötrdür. İtme aynı cins yükü kesin gösterir, çekmede cisimlerden biri nötr olabilir. Deneyde tek değişkeni değiştir, bilgiyi deneyle ya da güvenilir kaynakla doğrula.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bu notta cisimlerin nasıl elektriklendiğini, bir cismin yük durumunu gözlemlerden nasıl çıkaracağını ve elektriklenme hakkında güvenilir bilgiyi nasıl toplayacağını öğreneceksin. Sorular çoğunlukla bir deneyin kayıtlarını verir; sen yük durumunu ve değişkenleri belirlersin.", "keyConcepts": ["Elektrik yükü: Atomlarda artı yüklü protonlar ve eksi yüklü elektronlar vardır. Elektriklenmede yalnız elektronlar bir cisimden ötekine geçer.", "Yük durumları: Artı ve eksi yük sayısı eşit olan cisim nötrdür. Elektron alan cisim negatif, elektron veren cisim pozitif yüklenir.", "Sürtünme ile elektriklenme: Farklı maddeden iki nötr cisim sürtülünce biri elektron verir, öteki alır; iki cisim zıt cins ve eşit miktarda yükle yüklenir.", "Dokunma ve etki ile elektriklenme: Yüklü cisim nötr bir iletkene dokununca iki cisim aynı cins yükle yüklenir. Yüklü cisim nötr cisme yalnız yaklaştırılırsa nötr cismin yakın yüzünde zıt yük toplanır ve cisim çekilir.", "Etkileşim: Aynı cins yükler iter, zıt cins yükler çeker. Yüklü cisim nötr cismi de çektiği için çekme tek başına zıt yükü kanıtlamaz; itme ise aynı cins yükü kesin gösterir.", "Bilgi toplama: Deney, bilimsel kuruluşların yayınları ve ders kitabı güvenilir araçlardır. Kaynağı belli olmayan paylaşım kanıt sayılmaz; bilgi deneyle ya da ikinci güvenilir kaynakla doğrulanır."], "priorKnowledge": ["Atomda proton ve elektron bulunduğunu bilmen (bu yılın atom konusu).", "Elektriği ileten ve iletmeyen maddeleri ayırt edebilmen (önceki sınıflar).", "Deneyde değiştirilen, ölçülen ve sabit tutulan değişkeni ayırabilmen."], "steps": ["Her gözlemi tek tek yaz: Hangi cisimler sürtüldü, hangisi yaklaştırıldı, sonuç itme mi çekme mi?", "Önce itme gözlemlerini kullan; itme yalnız aynı cins yükler arasında olur. Yükü bilinen cisimden başlayıp ötekileri zincirleme bul.", "Çekmede iki olasılığı açık tut: Cisimler zıt yüklü olabilir ya da biri nötr olabilir.", "Deney sorusunda değiştirilen değişkeni, ölçülen değişkeni ve sabit tutulması gerekenleri (uzaklık, kumaş, sürtme sayısı) ayır.", "Kaynak sorusunda araştırma sorusuna bak: Kendi gözlemini gerektiren soru için deney, genel bilgi için bilimsel kuruluş ya da ders kitabı seçilir."], "workedExamples": [{"title": "Örnek 1: Gözlemlerden yük bulma", "problem": "İpliklerle asılmış dört hafif top (K, L, M, N) inceleniyor. Öğretmen K'nin negatif yüklü olduğunu söylüyor. Gözlemler: K ile L birbirini itiyor. L ile M birbirini çekiyor. M ile N birbirini itiyor. L, M ve N'nin yük durumu nedir?", "solution": ["K negatiftir ve L'yi itiyor. İtme aynı cins yükte olur; L de negatiftir.", "L ile M çekiyor. Bu tek başına yetmez: M pozitif ya da nötr olabilir.", "M ile N itiyor. Nötr bir cisim itme göstermez; M yüklüdür. Negatif L'yi çektiği için M pozitiftir.", "N, M ile aynı cins yüklüdür; N de pozitiftir."]}, {"title": "Örnek 2: Hatalı düzeneği bulma", "problem": "Kaan, X, Y ve Z çubuklarından hangisinin sürtünmeyle daha çok yüklendiğini araştırıyor. Her çubuğu aynı yün kumaşa 10 kez sürtüp ipe asılı hafif bir köpük topa yaklaştırıyor ve ipin sapmasını ölçüyor. X 4 cm uzaklıktan tutuldu, sapma 2 cm. Y 1 cm uzaklıktan tutuldu, sapma 5 cm. Z 4 cm uzaklıktan tutuldu, sapma 3 cm. Kaan “En çok Y yüklendi.” diyor. Bu sonuç güvenilir midir?", "solution": ["Değiştirilen değişken çubuğun maddesi, ölçülen değişken ipin sapmasıdır.", "Sürtme sayısı ve kumaş sabittir ama yaklaştırma uzaklığı Y'de farklıdır.", "Yüklü cisim yaklaştıkça etkisi artar; Y'deki büyük sapma yakından tutulmasından da gelebilir. Sonuç güvenilir değildir.", "X ile Z aynı uzaklıktan denendiği için karşılaştırılabilir: Z daha çok yüklenmiştir. Y aynı uzaklıktan yeniden denenmelidir."]}], "commonMistakes": ["Sürtünmede protonların da geçtiğini sanmak. Yalnız elektronlar geçer.", "Çekme görünce iki cismi hemen zıt yüklü saymak. Biri nötr de olabilir.", "Pozitif yüklü cismin proton kazandığını düşünmek. Pozitif cisim elektron kaybetmiştir.", "Dokunma ile elektriklenmede cisimlerin zıt yüklendiğini sanmak. Aynı cins yükle yüklenirler.", "Birden çok değişkenin değiştiği deneyde sonucu tek değişkene bağlamak."], "selfCheck": [{"question": "Nötr bir plastik çubuk yün kumaşa sürtülünce kumaştan çubuğa 40 elektron geçiyor. Çubuğun ve kumaşın yük durumu nedir?", "answer": "Çubuk elektron aldığı için negatif, kumaş elektron verdiği için pozitif yüklenir. Yükleri zıt cins ve eşit miktardadır."}, {"question": "Nötr bir cisim 15 elektron kaybederse yük durumu ne olur?", "answer": "Artı yükleri eksi yüklerinden 15 fazla olur; cisim pozitif yüklenir."}, {"question": "Bir öğrenci, kaynağı belli olmayan bir paylaşımda “Kuru havada saç fırçası daha çok elektriklenir.” yazısını görüyor. Bu bilgiyi nasıl doğrulayabilir?", "answer": "Paylaşım tek başına kanıt değildir. Fırçayı kuru ve nemli günlerde aynı sayıda sürtüp sonuçları karşılaştırarak ya da bilimsel bir kaynağa bakarak doğrulayabilir."}], "summary": "Elektriklenmede yalnız elektronlar geçer: Elektron alan cisim negatif, veren pozitif olur; yükleri eşit olan cisim nötrdür. İtme aynı cins yükü kesin gösterir, çekmede cisimlerden biri nötr olabilir. Deneyde tek değişkeni değiştir, bilgiyi deneyle ya da güvenilir kaynakla doğrula.", "figureNote": null}, "figure": null, "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1d5b3f0dbcb2b0ab9cce51e88ff357f37e8e926cfc7d4caa498de9c8277408a2", "reviewDecisionSha256": "1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "title": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji: Bağlam temelli sorular nasıl çözülür?", "topic": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u7", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u7", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u7-lgs", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-181", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.7.7.1", "FB.7.7.2"], "body": "Ne öğreneceğim\nBu notta besin zincirindeki canlılar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini kurmayı öğreneceksin. Ayrıca su ve elektrik gibi kaynakların tasarruflu kullanımıyla ilgili bir problemi veriden tanımlamayı ve çözüm önerisini kanıtla değerlendirmeyi çalışacaksın.\n\nTemel kavramlar\nÜretici: Güneş ışığından yararlanarak kendi besinini üreten canlıdır (yeşil bitkiler, su yosunları). Besin zinciri bir üreticiyle başlar.\nTüketici: Besinini başka canlılardan hazır alır. Bitkiyle beslenen otçul, hayvanla beslenen etçil, ikisiyle de beslenen hepçildir. Örnek: Çekirge otçul, kurbağa etçildir.\nAyrıştırıcı: Ölü canlıları ve atıkları parçalayarak maddeleri toprağa geri kazandıran bakteri ve mantarlardır.\nOklar: Ok, yenen canlıdan yiyen canlıya doğrudur ve besinin geçtiği yönü gösterir. Örnek: ot → çekirge → kurbağa → yılan.\nNeden-sonuç ilişkisi: Bir canlı azalırsa onunla beslenen canlı azalır, onun yediği canlı ise artar. Örnek: Kurbağalar azalırsa çekirgeler artar, otlar azalır.\nTasarruf ve kanıt: Su, elektrik ve yakıt sınırlıdır. Tasarruf, ihtiyacı karşılarken israfı azaltmaktır. Önce ölçümle problemi tanımlar, sonra önlemden önceki ve sonraki verileri karşılaştırırsın.\n\nÖnce hatırla\nCanlıların beslenmek için birbirine bağlı olduğunu bilmen (önceki sınıflar).\nGeri dönüşüm ve israf kavramlarını bilmen.\nTablo ve grafikte en büyük, en küçük değeri ve değişimi okuyabilmen.\n\nBu ünitede bağlam temelli sorular\nBeş formluk deneme paketinde ve ünite setlerinde bu üniteden 14 soru var: 6'sı formlarda, 8'i ünite setinde. Sorular görsel, senaryo, deney verisi, grafik ve metinle gelir; beş soruda akış şeması, dört soruda grafik var. Üç ortak bağlamlı sette aynı zincirden ya da aynı tüketim kaydından biri problemi, öteki çözümü sorabilir; her soru bağlamın başka bir yerine dayanır ve birinin cevabı ötekini vermez. İki çıktı yedişer soruyla eşit ağırlıktadır; üç soru zordur ve bir soruda olumsuz kök var.\n\nAdım adım\n1. Besin zinciri şemasında okların yönünü kontrol et ve zinciri üreticiden başlayarak yaz.\n2. Bir canlı azalınca ya da çoğalınca oku iki yönde izle: Ondan beslenen canlı ve onun beslendiği canlı nasıl etkilenir?\n3. Kaynak sorusunda tablo ya da grafikteki olağan dışı değeri bul. Asıl problemi bu veriden tanımla; yan etkiyi problem sanma.\n4. Önerilen çözümleri veriyle sına: Önlem fazlalığın kaynağını hedefliyor mu? Önce ve sonra ölçüm var mı?\n5. Değerlendirmede iki ölçütü birlikte tart: Hem tasarruf sağlayan hem ihtiyacı karşılayan çözüm en uygunudur.\n\nÇözümlü örnek 1 • Zincirdeki değişimi izleme\nBir göl için şu besin zinciri çizilmiş: su yosunu → küçük kabuklular → küçük balıklar → balıkçıl kuşu. Göle karışan bir kirlilik yüzünden küçük balıkların sayısı birkaç ayda yarıya iniyor. Küçük kabuklular, balıkçıl kuşları ve su yosunları zamanla nasıl etkilenir?\nOkların yönüne göre küçük balıklar küçük kabuklularla, balıkçıl kuşları da küçük balıklarla beslenir.\nKüçük balıklar azalınca küçük kabuklular daha az yenir ve artar.\nBalıkçıl kuşları besin bulmakta zorlanır; sayıları azalır ya da başka bir yere göç ederler.\nArtan küçük kabuklular daha çok su yosunu yer; su yosunları azalır. Tek bir canlıdaki değişim bütün zinciri etkiler.\n\nÇözümlü örnek 2 • Problemi veriden tanımlama\nBir spor salonu duşların günlük su tüketimini kaydediyor: pazartesi 900 L, salı 950 L, çarşamba 920 L, perşembe 2400 L, cuma 930 L. Sporcu sayısı her gün aynı. Perşembe günü bir duş saatlerce açık kaldı; salon kapanırken görevli fark edip kapattı. 1. öneri: Herkes için duş süresini yarıya indirmek. 2. öneri: Duşlara belli süre sonra kendiliğinden kapanan musluk takmak. Asıl problem nedir, hangi öneri veriye dayanır?\nÖteki dört günün ortalaması (900 + 950 + 920 + 930) ÷ 4 = 925 L'dir.\nPerşembe bu değerden 2400 − 925 = 1475 L fazladır. Sporcu sayısı aynı olduğu için fazlalık açık kalan duştan gelir.\nAsıl problem, duşların kullanımdan sonra açık kalabilmesi ve bunun fark edilmemesidir.\nDuş süresini yarıya indirmek olağan ihtiyacı keser ve açık kalan duşu önlemez. Kendiliğinden kapanan musluk fazlalığın kaynağını hedefler; veriye dayanan 2. öneridir.\n\nSık yapılan hatalar\nOkların yönünü ters okumak. Ok, yenen canlıdan yiyen canlıya doğrudur.\nBir canlı azalınca yalnız onu yiyen canlının etkileneceğini sanmak. Onun yediği canlı da etkilenir.\nZinciri bir hayvanla başlatmak. Besin zinciri üreticiyle başlar.\nKaynak sorusunda yan etkiyi (faturanın artması gibi) asıl problem sanmak.\nÖnlemin işe yaradığını önceki ve sonraki veriyi karşılaştırmadan kabul etmek.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nBuğday → tarla faresi → baykuş zincirinde baykuşlar azalırsa tarla fareleri ve buğday nasıl etkilenir? — Fareleri yiyen baykuş azaldığı için fareler artar. Artan fareler daha çok buğday yediği için buğday azalır.\nTeneffüste ışığı açık kalan sınıf sayısı, ışık sorumlusu seçilince 12'den 3'e iniyor. Bir öğrenci, yeni fatura gelmeden “Fatura düştü.” diyor. Bu yargı veriye dayanıyor mu? — Hayır. Veri yalnız açık kalan ışık sayısının azaldığını gösterir. Tasarrufun miktarı için önceki ve sonraki faturalar karşılaştırılmalıdır.\nBir evde günlük su tüketimi duş süresi kısaltılınca 600 L'den 480 L'ye iniyor. Bir haftada kaç litre tasarruf edilir? — Günlük tasarruf 600 − 480 = 120 L'dir. Bir haftada 7 ⋅ 120 = 840 L su tasarruf edilir.\n\nÖzet\nBesin zinciri üreticiyle başlar; oklar besinin yenen canlıdan yiyen canlıya geçişini gösterir. Bir canlıdaki değişimi zincirde iki yönde izle. Kaynak tasarrufunda problemi veriden tanımla, çözümü önceki ve sonraki ölçümlerle değerlendir.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bu notta besin zincirindeki canlılar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini kurmayı öğreneceksin. Ayrıca su ve elektrik gibi kaynakların tasarruflu kullanımıyla ilgili bir problemi veriden tanımlamayı ve çözüm önerisini kanıtla değerlendirmeyi çalışacaksın.", "keyConcepts": ["Üretici: Güneş ışığından yararlanarak kendi besinini üreten canlıdır (yeşil bitkiler, su yosunları). Besin zinciri bir üreticiyle başlar.", "Tüketici: Besinini başka canlılardan hazır alır. Bitkiyle beslenen otçul, hayvanla beslenen etçil, ikisiyle de beslenen hepçildir. Örnek: Çekirge otçul, kurbağa etçildir.", "Ayrıştırıcı: Ölü canlıları ve atıkları parçalayarak maddeleri toprağa geri kazandıran bakteri ve mantarlardır.", "Oklar: Ok, yenen canlıdan yiyen canlıya doğrudur ve besinin geçtiği yönü gösterir. Örnek: ot → çekirge → kurbağa → yılan.", "Neden-sonuç ilişkisi: Bir canlı azalırsa onunla beslenen canlı azalır, onun yediği canlı ise artar. Örnek: Kurbağalar azalırsa çekirgeler artar, otlar azalır.", "Tasarruf ve kanıt: Su, elektrik ve yakıt sınırlıdır. Tasarruf, ihtiyacı karşılarken israfı azaltmaktır. Önce ölçümle problemi tanımlar, sonra önlemden önceki ve sonraki verileri karşılaştırırsın."], "priorKnowledge": ["Canlıların beslenmek için birbirine bağlı olduğunu bilmen (önceki sınıflar).", "Geri dönüşüm ve israf kavramlarını bilmen.", "Tablo ve grafikte en büyük, en küçük değeri ve değişimi okuyabilmen."], "steps": ["Besin zinciri şemasında okların yönünü kontrol et ve zinciri üreticiden başlayarak yaz.", "Bir canlı azalınca ya da çoğalınca oku iki yönde izle: Ondan beslenen canlı ve onun beslendiği canlı nasıl etkilenir?", "Kaynak sorusunda tablo ya da grafikteki olağan dışı değeri bul. Asıl problemi bu veriden tanımla; yan etkiyi problem sanma.", "Önerilen çözümleri veriyle sına: Önlem fazlalığın kaynağını hedefliyor mu? Önce ve sonra ölçüm var mı?", "Değerlendirmede iki ölçütü birlikte tart: Hem tasarruf sağlayan hem ihtiyacı karşılayan çözüm en uygunudur."], "workedExamples": [{"title": "Örnek 1: Zincirdeki değişimi izleme", "problem": "Bir göl için şu besin zinciri çizilmiş: su yosunu → küçük kabuklular → küçük balıklar → balıkçıl kuşu. Göle karışan bir kirlilik yüzünden küçük balıkların sayısı birkaç ayda yarıya iniyor. Küçük kabuklular, balıkçıl kuşları ve su yosunları zamanla nasıl etkilenir?", "solution": ["Okların yönüne göre küçük balıklar küçük kabuklularla, balıkçıl kuşları da küçük balıklarla beslenir.", "Küçük balıklar azalınca küçük kabuklular daha az yenir ve artar.", "Balıkçıl kuşları besin bulmakta zorlanır; sayıları azalır ya da başka bir yere göç ederler.", "Artan küçük kabuklular daha çok su yosunu yer; su yosunları azalır. Tek bir canlıdaki değişim bütün zinciri etkiler."]}, {"title": "Örnek 2: Problemi veriden tanımlama", "problem": "Bir spor salonu duşların günlük su tüketimini kaydediyor: pazartesi 900 L, salı 950 L, çarşamba 920 L, perşembe 2400 L, cuma 930 L. Sporcu sayısı her gün aynı. Perşembe günü bir duş saatlerce açık kaldı; salon kapanırken görevli fark edip kapattı. 1. öneri: Herkes için duş süresini yarıya indirmek. 2. öneri: Duşlara belli süre sonra kendiliğinden kapanan musluk takmak. Asıl problem nedir, hangi öneri veriye dayanır?", "solution": ["Öteki dört günün ortalaması (900 + 950 + 920 + 930) ÷ 4 = 925 L'dir.", "Perşembe bu değerden 2400 − 925 = 1475 L fazladır. Sporcu sayısı aynı olduğu için fazlalık açık kalan duştan gelir.", "Asıl problem, duşların kullanımdan sonra açık kalabilmesi ve bunun fark edilmemesidir.", "Duş süresini yarıya indirmek olağan ihtiyacı keser ve açık kalan duşu önlemez. Kendiliğinden kapanan musluk fazlalığın kaynağını hedefler; veriye dayanan 2. öneridir."]}], "commonMistakes": ["Okların yönünü ters okumak. Ok, yenen canlıdan yiyen canlıya doğrudur.", "Bir canlı azalınca yalnız onu yiyen canlının etkileneceğini sanmak. Onun yediği canlı da etkilenir.", "Zinciri bir hayvanla başlatmak. Besin zinciri üreticiyle başlar.", "Kaynak sorusunda yan etkiyi (faturanın artması gibi) asıl problem sanmak.", "Önlemin işe yaradığını önceki ve sonraki veriyi karşılaştırmadan kabul etmek."], "selfCheck": [{"question": "Buğday → tarla faresi → baykuş zincirinde baykuşlar azalırsa tarla fareleri ve buğday nasıl etkilenir?", "answer": "Fareleri yiyen baykuş azaldığı için fareler artar. Artan fareler daha çok buğday yediği için buğday azalır."}, {"question": "Teneffüste ışığı açık kalan sınıf sayısı, ışık sorumlusu seçilince 12'den 3'e iniyor. Bir öğrenci, yeni fatura gelmeden “Fatura düştü.” diyor. Bu yargı veriye dayanıyor mu?", "answer": "Hayır. Veri yalnız açık kalan ışık sayısının azaldığını gösterir. Tasarrufun miktarı için önceki ve sonraki faturalar karşılaştırılmalıdır."}, {"question": "Bir evde günlük su tüketimi duş süresi kısaltılınca 600 L'den 480 L'ye iniyor. Bir haftada kaç litre tasarruf edilir?", "answer": "Günlük tasarruf 600 − 480 = 120 L'dir. Bir haftada 7 ⋅ 120 = 840 L su tasarruf edilir."}], "summary": "Besin zinciri üreticiyle başlar; oklar besinin yenen canlıdan yiyen canlıya geçişini gösterir. Bir canlıdaki değişimi zincirde iki yönde izle. Kaynak tasarrufunda problemi veriden tanımla, çözümü önceki ve sonraki ölçümlerle değerlendir.", "figureNote": null}, "figure": null, "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b760aff404d5816893b9c3bb447e41f9dac65e075bf30a9d6593a1d506fe4388", "reviewDecisionSha256": "1aca91d63001077c67cf7414eea154ac0a41d6fab4f30b748b09066032e3d093"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q01", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q01", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Kısa metin ve tek tablo; sabit kalan iki sütunu (açık gece, fotoğraf sayısı) artan sütundan ayırıp sorunu adlandırmak iki adımlı kısa bir okumadır.", "context": "Bir gözlemevinde çalışan gökbilimciler her yıl aynı teleskopla, gökyüzünün aynı bölgelerinden aynı sayıda fotoğraf çekiyor. Son yıllarda alçak yörüngeye yüzlerce iletişim uydusu gruplar hâlinde gönderildi. Güneş battıktan sonraki ilk saatlerde bu uyduların yüzeyinden yansıyan güneş ışığı, fotoğraflarda ince ve parlak çizgiler olarak görünüyor. Gözlemevinin kayıtları tabloda verilmiştir.", "question": "Tablodaki kayıtlara ve verilen bilgilere göre gözlemevinin karşılaştığı temel sorun hangisidir?", "choices": ["Bulutlu gecelerin artması nedeniyle gözlem yapılabilen gecelerin her yıl azalması", "Alçak yörüngedeki uydular arttıkça fotoğrafların giderek daha büyük bölümünün bozulması", "Yörüngedeki eski uydu parçalarının birbirine çarparak her yıl yeni uzay çöpleri oluşturması", "Teleskobun eskimesi nedeniyle her yıl çekilebilen fotoğraf sayısının azalması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tablodaki açık gece sayısı yıllar içinde neredeyse aynı kalmıştır (152, 149, 151); hava koşulunu sorun sanmak verilerle çelişir.", "Doğru; çekilen fotoğraf sayısı her yıl 3000 iken parlak çizgili fotoğraf 60'tan 480'e çıkmıştır; uyduların yansıttığı ışık gözlemleri giderek daha çok bozmaktadır.", "Uzay çöplerinin çarpışması gerçek bir sorundur ama bu gözlemevinin kayıtlarında dayanağı yoktur; genel olarak doğru bir yargıyı bağlamın sorunu sanmaktır.", "Tabloya göre çekilen fotoğraf sayısı her yıl 3000'dir; verilerde dayanağı olmayan bir nedeni asıl sorun saymaktır."], "explanation": "Tabloya göre açık gece sayısı (yaklaşık 150) ve çekilen fotoğraf sayısı (3000) yıllar içinde değişmemiştir. Buna karşın parlak çizgili fotoğraf sayısı 2019'da 60 (%2), 2021'de 210 (%7), 2023'te 480 (%16) olmuştur. Metne göre bu çizgiler, alçak yörüngeye gruplar hâlinde gönderilen uyduların yansıttığı güneş ışığından kaynaklanır. Öyleyse temel sorun, uydu sayısı arttıkça gözlem fotoğraflarının giderek daha büyük bir bölümünün bozulmasıdır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f1-q01-h1", "lgs28-g07-fen-f1-q01-h2", "lgs28-g07-fen-f1-q01-h3", "lgs28-g07-fen-f1-q01-h4"], "rows": [[{"v": "2019"}, {"v": "152"}, {"v": "3000"}, {"v": "60"}], [{"v": "2021"}, {"v": "149"}, {"v": "3000"}, {"v": "210"}], [{"v": "2023"}, {"v": "151"}, {"v": "3000"}, {"v": "480"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q01-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f1-q01-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB3.2.SB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.3.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 21, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4b020fcf3047ee01e8302c44082c810f11009bbcc29cbcd6b9123bb3e51c2d53", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q02", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q02", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.4", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Dört kısa kart; kartlardaki ipuçlarını (büzülme, kararlı ışıma, hidrojenin azalması, savrulma) evrelerle eşleştirip sıraya koymak tek basamaklı bir yapılandırmadır.", "context": "Bir gökbilim sergisinde, Güneş'e benzeyen bir yıldızın yaşamındaki dört evreyi anlatan kartlar karışık sırayla asılmıştır.\n**K kartı:** Çekirdekteki hidrojen azalmış; yıldız şişmiş, yüzeyi soğuyarak kırmızımsı bir renk almış.\n**L kartı:** Gaz ve tozdan oluşan soğuk bir bulutun bir bölümü kendi çekimiyle büzülüp ısınıyor.\n**M kartı:** Dış katmanlar uzaya savrulmuş; geriye Dünya büyüklüğünde, sıcak ama sönük bir çekirdek kalmış.\n**N kartı:** Çekirdekte hidrojen helyuma dönüşüyor; yıldız milyarlarca yıl boyunca kararlı biçimde ışık saçıyor.", "question": "Kartlar bu yıldızın yaşamındaki evrelerin sırasına göre dizilirse sıralama hangisi olur?", "choices": ["L – N – K – M", "N – L – K – M", "L – K – N – M", "L – N – M – K"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yıldız bulutun büzülmesiyle doğar (L), uzun süre kararlı ışır (N), hidrojen azalınca şişip kırmızılaşır (K), sonunda geriye sönük çekirdek kalır (M).", "Kararlı ışıma evresini (N) yaşamın başlangıcı sanmaktadır; yıldız önce gaz ve toz bulutunun büzülmesiyle (L) oluşur.", "Şişme ve kırmızılaşmayı (K) kararlı evreden önce koymaktadır; dev evresi, çekirdekteki hidrojen azaldıktan sonra gelir.", "Son iki evreyi ters çevirmiştir; dış katmanların savrulup sönük çekirdeğin kalması (M), şişme evresinin (K) ardından gelir."], "explanation": "L kartı yıldızın doğumunu (bulutsunun büzülüp ısınması), N kartı uzun ve kararlı ışıma evresini anlatır. K kartındaki “çekirdekteki hidrojen azalmış” ifadesi bu evrenin N'den sonra geldiğini gösterir. M kartında dış katmanlar savrulmuş ve geriye sönük bir çekirdek (beyaz cüce) kalmıştır; bu, Güneş benzeri yıldızın son evresidir. Sıra L – N – K – M olur.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.4.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 22, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.4"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bf201f97473cd393511013928b7ef520e420644b5df5fea16dce535a4da064f8", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q03", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q03", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.5", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Dört kartı kavramlarla eşleyip iç içe kutu düzenine yerleştirmek gerekir; şemadaki harf sırası ile kart numaraları ayrı ayrı izlenir, iki adım vardır.", "context": "Fen dersinde Ece'nin grubuna dört kart verildi. Grup, kartları şemadaki kutulara her kutu içindeki kutuyu kapsayacak biçimde yerleştirecek.\n**1. kart:** Milyarlarca yıldızın, gazın ve tozun kütle çekimiyle bir arada durduğu yapı\n**2. kart:** Kendi ışığını ve ısısını üreten, çok sıcak gazdan oluşmuş küre\n**3. kart:** Bütün galaksileri, aralarındaki boşluğu, var olan bütün madde ve enerjiyi kapsayan bütün\n**4. kart:** Bir yıldız ile onun çevresinde dolanan gezegenler, uydular ve küçük gök cisimleri", "question": "Kartlar şemaya doğru yerleştirildiğinde K, L, M ve N kutularına sırasıyla hangi kartlar gelir?", "choices": ["4, 2, 1, 3", "2, 4, 1, 3", "2, 1, 4, 3", "3, 1, 4, 2"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yıldız sistemini (4) en içe koymuştur; oysa yıldız (2) bu sistemin bir parçasıdır ve sistemin içinde yer alır.", "Doğru; en içte yıldız (2), onu kapsayan yıldız sistemi (4), sistemleri kapsayan galaksi (1) ve en dışta evren (3) yer alır.", "Galaksiyi (1) yıldız sisteminin (4) içine koymuştur; yıldız sistemleri galaksinin içinde bulunur, tersi değil.", "Hiyerarşiyi tersine kurmuştur; en içteki K kutusuna en küçük yapı gelmelidir, evren (3) ise en dıştaki N kutusundadır."], "explanation": "Şemada K en içteki, N en dıştaki kutudur. 2. kart bir yıldızı, 4. kart bir yıldız ile çevresindeki cisimlerden oluşan sistemi, 1. kart milyarlarca yıldızı barındıran galaksiyi, 3. kart bütün galaksileri kapsayan evreni anlatır. Küçükten büyüğe yıldız ⊂ yıldız sistemi ⊂ galaksi ⊂ evren olduğundan K = 2, L = 4, M = 1, N = 3 olur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 400, 260], "elements": [{"type": "rect", "x": 10, "y": 10, "w": 380, "h": 240, "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q03-n", "labelX": 28, "labelY": 26}, {"type": "rect", "x": 50, "y": 45, "w": 300, "h": 195, "fill": "accent-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q03-m", "labelX": 68, "labelY": 61}, {"type": "rect", "x": 90, "y": 80, "w": 220, "h": 150, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q03-l", "labelX": 108, "labelY": 96}, {"type": "rect", "x": 130, "y": 115, "w": 140, "h": 105, "fill": "paper", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q03-k", "labelX": 148, "labelY": 131}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q03-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f1-q03-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.5.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 23, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.5"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0c94875e03587a2aa304449e7e3bbb4edec6886b7ec00cc43da41cd0092d424d", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q04", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q04", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Dört durumda iki koşul (kuvvet var mı, kuvvet yönünde yer değiştirme var mı) tek tek denetlenir; durumlar günlük ve açık.", "context": "Okul bahçesindeki temizlik gününde dört öğrenci şunları yaptı:\n**Elif:** Bahçe deposunun kilitli kapısını açabilmek için iki dakika boyunca var gücüyle itti; kapı kıpırdamadı.\n**Bora:** Yerde duran fidan saksısını kucaklayıp yaklaşık 1 m yükseklikteki masanın üstüne kaldırdı.\n**Ayşe:** Rüzgârın sürüklediği boş bir karton kutunun yanında yürüyüp onu izledi; kutuya hiç dokunmadı.\n**Deniz:** Arkadaşı fotoğraf çekerken, önceden kaldırdığı su kovasını hiç kıpırdatmadan beş dakika havada tuttu.", "question": "Bu öğrencilerden hangisi, uyguladığı kuvvetle fiziksel anlamda iş yapmıştır?", "choices": ["Elif", "Bora", "Ayşe", "Deniz"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Elif kapıya büyük bir kuvvet uygulamış ve yorulmuştur ama kapı yer değiştirmemiştir; yorulmayı ya da kuvvet uygulamayı iş yapmak sanmaktır.", "Doğru; Bora saksıya yukarı yönde kuvvet uygulamış ve saksı bu kuvvetin yönünde yaklaşık 1 m yer değiştirmiştir.", "Kutu yer değiştirmiştir ama Ayşe kutuya kuvvet uygulamamıştır; kutuyu hareket ettiren rüzgârdır. Hareketi görmeyi iş yapmak sanmaktır.", "Deniz kovaya kuvvet uygulamaktadır ama kova bu sürede yer değiştirmemiştir; uzun süre kuvvet uygulamayı iş sanmaktır."], "explanation": "Fiziksel anlamda iş için iki koşul birlikte gerekir: cisme kuvvet uygulanmalı ve cisim bu kuvvetin yönünde yer değiştirmelidir. Elif'in ittiği kapı ve Deniz'in tuttuğu kova yer değiştirmemiştir. Ayşe'nin izlediği kutu hareket etmiştir ama ona Ayşe kuvvet uygulamamıştır. Yalnız Bora, saksıya yukarı yönde kuvvet uygulamış ve saksıyı bu yönde kaldırmıştır.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB8", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.1.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 24, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a36116577e48aa2e438b1cea9b673c31124b1fea6704b54e99c4b491f2413440", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q05", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q05", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Grafikten kütle ve hız birlikte okunur; her şıkta bir değişkenin eşit, ötekinin farklı olduğu fark edilir; tek adımlı karşılaştırma.", "context": "Bir bisiklet parkurunda dört bisikletli düz ve yatay bir yolda ilerliyor. Grafikte her bisikletlinin bisikletiyle birlikte toplam kütlesi ve o andaki hızı gösterilmiştir.", "question": "Grafiğe göre bisikletlilerin o andaki kinetik enerjileri ile ilgili hangisi doğrudur?", "choices": ["K'nin kinetik enerjisi M'ninkinden büyüktür.", "L'nin kinetik enerjisi N'ninkine eşittir.", "M'nin kinetik enerjisi N'ninkinden büyüktür.", "N'nin kinetik enerjisi L'ninkinden büyüktür."], "correct": 3, "distractorWhy": ["M hem K'den daha büyük kütleli hem de daha hızlıdır; K'nin kinetik enerjisi daha küçüktür. Hafif cismin daha çok enerjisi olacağını sanmaktır.", "L ile N'nin kütleleri eşittir ama N daha hızlıdır; kinetik enerjinin hıza bağlı olduğunu gözden kaçırmaktır.", "M ile N aynı hızdadır ama N'nin kütlesi daha büyüktür; kinetik enerjinin kütleye bağlı olduğunu gözden kaçırmaktır.", "Doğru; L ile N'nin kütleleri eşittir (60 kg) ve N daha hızlıdır (5 m/s > 3 m/s); bu yüzden N'nin kinetik enerjisi daha büyüktür."], "explanation": "Kinetik enerji cismin kütlesine ve hızına bağlıdır; ikisinden biri aynıyken öteki büyük olan cismin kinetik enerjisi büyüktür. Grafiğe göre L ve N 60 kg'dır; N'nin hızı 5 m/s, L'ninki 3 m/s olduğundan N'nin kinetik enerjisi büyüktür. M (50 kg, 5 m/s) ile N aynı hızdadır, N daha ağırdır; K (45 kg, 4 m/s) ise M'den hem hafif hem yavaştır.", "figure": {"kind": "chart", "style": "bar", "categoryKeys": ["lgs28-g07-fen-f1-q05-k", "lgs28-g07-fen-f1-q05-l", "lgs28-g07-fen-f1-q05-m", "lgs28-g07-fen-f1-q05-n"], "values": [4, 3, 5, 5], "axisKeys": {"x": "lgs28-g07-fen-f1-q05-x", "y": "lgs28-g07-fen-f1-q05-y"}, "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q05-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f1-q05-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB8", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.2.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 25, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5057c376648d7f40ffcd377a07ce467c6b88ff9435f67bbd46de67551d04e578", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q06", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q06", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Tablodaki satırlardan toplamın sabit kaldığı örüntüsü bulunur ve eksik değere uygulanır; iki kısa adım.", "context": "Parkta salıncakta sallanan bir çocuğun beş konumdaki enerjileri bir uygulamayla ölçülüyor. Tabloda çekim potansiyel enerjisi ve kinetik enerji değerleri verilmiştir; 4. konumdaki kinetik enerji ölçülememiştir. Bu kısa sürede sürtünme ve hava direncinin etkisi önemsizdir.", "question": "Tablodaki değerlerin örüntüsüne göre 4. konumdaki kinetik enerji kaç joule olmalıdır?", "choices": ["300", "500", "700", "400"], "correct": 3, "distractorWhy": ["2. konumdaki kinetik enerjiyi aynen almaktadır; konumların simetrik olduğunu varsayıp potansiyel enerjinin farklı olduğunu gözden kaçırmaktır.", "4. konumdaki potansiyel enerjiyi kinetik enerjiye eşit sanmaktadır; iki enerjinin her konumda eşit olduğunu varsaymaktır.", "3. konumdaki kinetik enerjiyi almaktadır; en alt noktaya en yakın konumu seçip tablodaki potansiyel enerjiyi kullanmamaktır.", "Doğru; her konumda iki enerjinin toplamı 900 J'dür; 4. konumda potansiyel enerji 500 J olduğundan kinetik enerji 900 − 500 = 400 J'dür."], "explanation": "Tablodaki her konumda potansiyel ve kinetik enerjinin toplamı aynıdır: 900 + 0, 600 + 300, 200 + 700, 900 + 0 → 900 J. Örüntü, potansiyel enerji ne kadar azalırsa kinetik enerjinin o kadar arttığını gösterir. 4. konumda potansiyel enerji 500 J olduğuna göre kinetik enerji 900 − 500 = 400 J olur.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f1-q06-h1", "lgs28-g07-fen-f1-q06-h2", "lgs28-g07-fen-f1-q06-h3"], "rows": [[{"v": "1"}, {"v": "900"}, {"v": "0"}], [{"v": "2"}, {"v": "600"}, {"v": "300"}], [{"v": "3"}, {"v": "200"}, {"v": "700"}], [{"v": "4"}, {"v": "500"}, {"v": "?"}], [{"v": "5"}, {"v": "900"}, {"v": "0"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q06-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f1-q06-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB10", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.3.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 26, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c5bb50bc38a2aa57888632a242150c264701aad4aed0ecf00cf977abbb519ca8", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q07", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q07", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "İki ayrı soruya iki ayrı araç eşleştirilir; her eşleştirmede hem kaynağın yaş grubuna uygunluğu hem de aracın ölçtüğü değişken denetlenir. çapraz eşleştirmeli şıklarda her öğe iki kez geçtiği için tek ölçütle elenemez.", "context": "72 yaşındaki dedesi, son haftalarda sık sık kabızlık yaşadığını söyleyince Duru konuyu araştırmaya karar verir. Aile hekimi dedeye lifli besinleri artırmasını önermiştir. Duru iki araştırma sorusu yazar:\n1. soru: Dedemin yaş grubundaki bir kişinin bir günde alması önerilen lif miktarı ne kadardır?\n2. soru: Dedem şu anda bir günde ne kadar lif alıyor?\nDuru'nun elindeki araçlar şunlardır:\n• Sağlık Bakanlığının 65 yaş üstü bireyler için hazırladığı beslenme rehberi\n• Sağlık Bakanlığının okul çağındaki çocuklar için hazırladığı beslenme rehberi\n• Dedesinin bir hafta boyunca yediklerini ve paket etiketlerindeki lif değerlerini yazacağı besin günlüğü\n• Dedesinin bir hafta boyunca kabızlık yaşadığı günleri işaretleyeceği çizelge", "question": "Duru'nun iki sorusuna da cevap bulabilmesi için kullanacağı araçlar hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?", "choices": ["1. soru için okul çağındaki çocuklara yönelik rehber, 2. soru için besin günlüğü", "1. soru için 65 yaş üstü bireylere yönelik rehber, 2. soru için kabızlık çizelgesi", "1. soru için 65 yaş üstü bireylere yönelik rehber, 2. soru için besin günlüğü", "1. soru için okul çağındaki çocuklara yönelik rehber, 2. soru için kabızlık çizelgesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Resmî kaynak olduğu için uygun sanılmış ama rehber, sorudaki yaş grubuna (dedeye) değil çocuklara yöneliktir; güvenilir kaynağın konuyla ve kişiyle örtüşmesi gerektiği unutulmuştur.", "Kabızlık çizelgesi sorunun sonucunu (şikâyeti) kaydeder, dedenin aldığı lif miktarını ölçmez; sonuç ile ölçülmek istenen değişken karıştırılmıştır.", "Doğru; önerilen miktar dedenin yaş grubuna yönelik resmî rehberden, dedenin aldığı lif ise yediklerini ve etiket değerlerini kaydeden günlükten bulunur.", "İki yanlış bir aradadır: rehber yanlış yaş grubuna aittir, çizelge de lif miktarını değil şikâyet günlerini gösterir."], "explanation": "1. soru bir öneri değeridir; bu değer güvenilir ve sorudaki kişiye uygun bir kaynaktan alınır. Dede 72 yaşında olduğu için Sağlık Bakanlığının 65 yaş üstü bireyler için hazırladığı rehber uygundur; çocuklara yönelik rehber başka bir yaş grubunun ihtiyacını verir. 2. soru dedenin şu anki lif alımını sorar; bunu yediklerini ve etiketlerdeki lif değerlerini kaydeden besin günlüğü verir. Kabızlık çizelgesi yalnız şikâyetin hangi günlerde olduğunu gösterir, lif miktarını göstermez.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.6", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.2.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 27, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "eff2ca5e1fd4f05102dd95b26407024bdc46668a9017967e8ba213bd3bdcd6ce", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q08", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q08", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Tablodaki iki ipucu (kese biçimli poşet, sirkeli su ve yoğurma) organ bilgisiyle eşleştirilir; tek adımlı ama malzeme ile organ niteliği arasında model çevirisi gerekir.", "context": "Fen kulübü, sindirim kanalının bir modelini kurdu. Ağızdan sonraki bölümler K, L, M ve N diye adlandırıldı; lokma yerine ezilmiş muz ve bisküvi karışımı kullanıldı. Öğrenciler her bölümde kullandıkları malzemeyi ve gözlemlerini tabloya yazdı.\nİkinci denemede M bölümünde, aynı uzunlukta ama iç yüzeyi düz bir kumaş boru kullanıldı. Bu kez M bölümünden kaba süzülen sıvının belirgin biçimde azaldığı görüldü.", "question": "Tabloya göre modelde L ile gösterilen bölümün temsil ettiği organ ve bu organın niteliği hangisidir?", "choices": ["Yemek borusu; kaslı duvarı sırayla kasılarak lokmayı ileri iten bir borudur.", "Mide; kaslı ve genişleyebilen kese biçiminde, asitli salgı içeren bir organdır.", "İnce bağırsak; kimyasal sindirimin tamamlandığı, sindirim kanalının en uzun bölümüdür.", "Kalın bağırsak; geniş çaplı, kalıntıdaki suyu geri alan son bölümdür."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bu nitelik K bölümüne (hortumun sırayla sıkılması) uyar; L'deki kese ve asitli sıvı gözden kaçırılmıştır.", "Doğru; kalın, yoğrulabilen poşet kaslı ve genişleyebilen mideyi, sirkeli su asitli mide salgısını temsil eder.", "Model bölümlerinin sırası karıştırılmıştır; en uzun bölüm yaklaşık 6 m olan M'dir, L bir kesedir.", "Su ayrılması ve koyulaşma N'nin gözlemidir; L'de lokma bulamaç hâline gelmiştir, su geri alınmamıştır."], "explanation": "L bölümünde kalın bir poşet içinde sirkeli su vardır ve poşet yoğrulunca lokma bulamaç hâline gelmiştir. Kese biçimli, yoğrularak besini karıştıran ve asitli salgı içeren organ midedir. K (sırayla sıkılan hortum) yemek borusunu, M (en uzun, iç yüzeyi çıkıntılı boru) ince bağırsağı, N (geniş, su ayrılan boru) kalın bağırsağı temsil eder.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q08-alt", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f1-q08-h1", "lgs28-g07-fen-f1-q08-h2", "lgs28-g07-fen-f1-q08-h3"], "rowHeaderBold": true, "rows": [[{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-k"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-k2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-k3"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-l"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-l2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-l3"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-m"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-m2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-m3"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-n"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-n2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q08-n3"}]]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.1.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 28, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.1"], "sharedText": "lgs28-g07-f1-fen-b2"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2390c263f0a58270ae1fffc2c048c69773acb7653b3be740367985227335812d", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q09", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q09", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 5, "difficultyReason": "Üç adım gerekir: değiştirilen bölümü (M) bulmak, tablodaki uzunluk ve pamuk tutamlarından M'nin ince bağırsak ve tümür modeli olduğunu çıkarmak, süzülen sıvının azalmasını yüzey ile emilim ilişkisine bağlamak. “Sıvı” sözcüğü güçlü çeldirici B'ye (su emilimi) çeker.", "context": "Fen kulübü, sindirim kanalının bir modelini kurdu. Ağızdan sonraki bölümler K, L, M ve N diye adlandırıldı; lokma yerine ezilmiş muz ve bisküvi karışımı kullanıldı. Öğrenciler her bölümde kullandıkları malzemeyi ve gözlemlerini tabloya yazdı.\nİkinci denemede M bölümünde, aynı uzunlukta ama iç yüzeyi düz bir kumaş boru kullanıldı. Bu kez M bölümünden kaba süzülen sıvının belirgin biçimde azaldığı görüldü.", "question": "İkinci denemedeki gözlem, vücuttaki hangi görevin açıklamasını destekler?", "choices": ["İnce bağırsaktaki tümürler yüzeyi genişleterek sindirilmiş besinlerin kana geçişini artırır.", "Kalın bağırsak, besin kalıntısındaki suyun büyük kısmını geri alarak kalıntıyı koyulaştırır.", "Mide, kaslı duvarının kasılmasıyla besini asitli salgıyla karıştırıp bulamaç hâline getirir.", "Yemek borusu, duvarındaki kasların sırayla kasılmasıyla lokmayı mideye doğru iletir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; M en uzun bölümdür ve ince bağırsağı temsil eder; pamuk tutamları kaldırılınca yüzey küçülmüş, kaba süzülen sıvı yani emilim azalmıştır.", "“Sıvı süzüldü” gözlemi suyun geri alınması sanılmıştır; oysa değişiklik M bölümünde yapılmıştır ve tabloda su ayrılması N bölümünün gözlemidir.", "Mide L bölümüyle temsil edilir; ikinci denemede L değiştirilmediği için bu görevle ilgili yeni bir kanıt elde edilmemiştir.", "Yemek borusu K bölümüyle temsil edilir; K'de değişiklik yapılmadığından gözlem bu görevi sınamaz."], "explanation": "İkinci denemede yalnız M bölümü değiştirilmiştir. M, tabloya göre yaklaşık 6 m uzunluğundaki en uzun bölümdür ve ince bağırsağı temsil eder; iç yüzeydeki pamuk tutamları ince bağırsağın iç yüzeyindeki tümürleri (küçük çıkıntıları) temsil eder. Tutamlar kaldırılıp yüzey düz yapılınca kaba süzülen sıvı azalmıştır. Bu, çıkıntıların yüzeyi genişlettiğini ve sindirilmiş besinlerin kana geçişini (emilimi) artırdığını destekler. Su ayrılması N bölümünde (kalın bağırsak) görülür; L (mide) ve K (yemek borusu) bu denemede değiştirilmemiştir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q09-alt", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f1-q09-h1", "lgs28-g07-fen-f1-q09-h2", "lgs28-g07-fen-f1-q09-h3"], "rowHeaderBold": true, "rows": [[{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-k"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-k2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-k3"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-l"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-l2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-l3"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-m"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-m2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-m3"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-n"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-n2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q09-n3"}]]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.1.c"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 29, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.1"], "sharedText": "lgs28-g07-f1-fen-b2"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "004cdc9f503dee49755d0ff1529fb495d0a7ef5aceeb90e277a9e38a6e43cb0d", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q10", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q10", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.5", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Dört soru–araç çiftinin her biri ayrı ayrı değerlendirilir; iki çeldiricide (Kaan, Selin) araç gerçek bir ölçüm ya da veri toplar ama sorunun istediği “önerilen değer” bilgisini vermez.", "context": "Okulun sağlık kulübündeki dört öğrenci, kalp ve damar sağlığıyla ilgili birer araştırma sorusu belirledi. Her öğrenci sorusuna cevap bulmak için bir araç seçti. Seçimler tabloda verilmiştir.", "question": "Tabloya göre hangi öğrencinin seçtiği araç, araştırma sorusuna cevap bulmaya uygundur?", "choices": ["Kaan", "Selin", "Mert", "Eylül"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Tansiyon aleti tansiyonu ölçer ama önerilen tuz sınırını vermez; ölçüm aracı ile bir öneri değerini veren kaynak karıştırılmıştır.", "Anket arkadaşların ne kadar hareket ettiğini gösterir, ne kadar hareketin önerildiğini göstermez; “yapılan” ile “önerilen” karıştırılmıştır.", "Doğru; nabzın merdivenden sonra kaç dakikada eski değerine döndüğü, kronometreyle zaman tutup belli aralıklarla nabız sayılarak ölçülür.", "Tek bir kişiyle görüşme, sigara dumanının damarlara etkisi hakkında bilimsel bilgi vermez; tek örnekten genelleme ve anekdot güvenilir kaynak sanılmıştır."], "explanation": "Bir araç, sorunun istediği bilgiyi doğrudan vermelidir. Mert'in sorusu bir zaman ölçümü ve nabız sayımıdır; kronometre ile bilekten nabız sayımı bu iki veriyi verir. Kaan'ın sorusu önerilen bir değerdir; bu değer resmî sağlık kaynağından öğrenilir, tansiyon ölçümü yalnız bir kişinin tansiyonunu gösterir. Selin'in anketi arkadaşlarının alışkanlığını gösterir, öneriyi göstermez. Eylül'ün tek bir kişiyle görüşmesi bilimsel bir etkiyi ortaya koymaz.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q10-alt", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f1-q10-h1", "lgs28-g07-fen-f1-q10-h2", "lgs28-g07-fen-f1-q10-h3"], "rowHeaderBold": true, "rows": [[{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-a1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-a2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-a3"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-b1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-b2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-b3"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-c1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-c2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-c3"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-d1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-d2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f1-q10-d3"}]]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.6", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.5.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 30, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.5"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d1dd63301e408cbb19fbcfc2ca962fa8ca0be6ba68a10de72cee302735906113", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q11", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q11", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.9", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-157", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Dört adımın her birinde istenen bilgi ile aracın ölçtüğü şey karşılaştırılır; “sıcaklık ölçer” ortaklığı 3. adımdaki uyumsuzluğu gizler, alışılmamış tartılma yöntemi ise yanlış sanılabilir.", "context": "Ece, yaz spor okulundaki antrenman günlerinde böbreklerinin sağlığı için yeterince su içip içmediğini araştırmak istiyor. Araştırma planını akış şeması olarak hazırladı ve her adımda hangi bilgiyi hangi araçla toplayacağını yazdı.", "question": "Akış şemasına göre Ece, hangi adımda kullandığı aracı değiştirmelidir?", "choices": ["2. adım", "3. adım", "4. adım", "5. adım"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ölçekli şişe içilen suyun miktarını doğrudan verir; bu adımın aracı bilgiyle örtüşür.", "Doğru; ateş ölçer vücut sıcaklığını ölçer, havanın sıcaklığını değil; bu adımda hava termometresi ya da meteorolojinin günlük kaydı kullanılmalıdır.", "Tartılma tuhaf görünse de antrenman öncesi ve sonrası kütle farkı terle kaybedilen suyu gösterir; alışılmamış aracı yanlış sanmak hatasıdır.", "İdrar rengi vücudun su dengesi hakkında bilgi verir; renk çizelgesi bu karşılaştırma için uygun araçtır."], "explanation": "Her adımda aracın, o adımda istenen bilgiyi ölçüp ölçmediğine bakılır. Ölçekli şişe içilen su miktarını (2. adım), antrenman öncesi ve sonrası tartılma terle kaybedilen suyu (4. adım), renk çizelgesi idrar rengini (5. adım) verir. 3. adımda istenen bilgi havanın sıcaklığıdır; ateş ölçer ise vücut sıcaklığını ölçer. Bu adımın aracı hava termometresi ya da meteorolojinin günlük sıcaklık kaydı olmalıdır.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q11-alt", "direction": "vertical", "numbered": false, "nodes": [{"id": "s1", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q11-s1", "shape": "process"}, {"id": "s2", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q11-s2", "shape": "process"}, {"id": "s3", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q11-s3", "shape": "process"}, {"id": "s4", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q11-s4", "shape": "process"}, {"id": "s5", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q11-s5", "shape": "process"}, {"id": "s6", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q11-s6", "shape": "process"}], "edges": [{"from": "s1", "to": "s2"}, {"from": "s2", "to": "s3"}, {"from": "s3", "to": "s4"}, {"from": "s4", "to": "s5"}, {"from": "s5", "to": "s6"}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.6", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.9.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 31, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.9"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3f92ef8ae3b70f873ea5fc89b08fc421676779f9f51d86b2bd1a49310048c1f4", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q12", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q12", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u4", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u4", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u4-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "objective": "FB.7.4.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Dört şıkkın dördü de doğru bilgidir; öğrenci her birinin hangi denemeyle sınandığını arar. Sabit tutulan (gelme açısı) ve değiştirilen (ortam) değişkenleri ayırmak gerekir.", "context": "Fen kulübü öğrencileri, lazer kaleminden çıkan ince bir ışını iki farklı saydam ortama gönderip ışının yolunu açıölçerle ölçtü. Sonuçlar şöyledir:\n1. deneme: Işın havadan su dolu kaba, su yüzeyine dik gönderildi. Işın yönünü değiştirmeden ilerledi.\n2. deneme: Işın havadan su dolu kaba 50°'lik gelme açısıyla gönderildi. Kırılma açısı 35° ölçüldü.\n3. deneme: Işın havadan bir cam bloğa 50°'lik gelme açısıyla gönderildi. Kırılma açısı 31° ölçüldü.", "question": "Deneme sonuçlarına göre ışığın kırılmasıyla ilgili hangi niteliğe ulaşılabilir?", "choices": ["Işık çok yoğun bir ortamdan az yoğun bir ortama geçerken normalden uzaklaşır.", "Ortam sınırına gelen ışığın gelme açısı büyüdükçe kırılma açısı da büyür.", "Ortam sınırına gelen ışığın bir kısmı kırılırken bir kısmı da yüzeyden yansır.", "Aynı gelme açısıyla gelen ışık, girdiği ortama göre farklı miktarda kırılır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bilgi doğrudur ama denemelerin hepsinde ışık havadan suya ya da cama, yani az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçmiştir; ters yön sınanmamıştır.", "Bilgi doğrudur ama 2. ve 3. denemelerde gelme açısı aynı (50°) tutulmuştur; gelme açısı değiştirilmediği için bu ilişki sınanmamıştır.", "Bilgi doğrudur ama denemelerde yalnız kırılan ışının yolu ölçülmüştür; yansıyan ışınla ilgili bir gözlem kaydedilmemiştir.", "Doğru; 2. ve 3. denemelerde gelme açısı aynıdır (50°), kırılma açıları farklıdır (35° ve 31°); ışık camda sudakinden daha çok kırılmıştır."], "explanation": "Bir niteliğe ulaşmak için o niteliği sınayan bir karşılaştırma gerekir. 2. ve 3. denemelerde gelme açısı aynı (50°) tutulmuş, yalnız ışının girdiği ortam değiştirilmiştir. Kırılma açıları farklı çıkmıştır: suda 35°, camda 31°. Buna göre aynı açıyla gelen ışık, girdiği ortama göre farklı miktarda kırılır. Öteki bilgiler genel olarak doğru olsa da bu denemelerde sınanmamıştır: ışık hiç çok yoğun ortamdan az yoğuna gönderilmemiş, gelme açısı değiştirilmemiş, yansıyan ışın gözlenmemiştir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB8", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u4", "tymm:FB.7.4.1.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 32, "unitKey": "u4", "unitName": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "requires": ["FB.7.4.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "66baf68162395c90b060af07da2111df3e56167643bdfa91e8b851ed1eac209e", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q13", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q13", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Önce çekirdek dışındaki boncukların elektron olduğu belirlenmeli, sonra yüksüz atomda proton ile elektron sayısının eşitliği kullanılarak çekirdekteki iki boncuk türü ayırt edilmelidir; sayıca fazla boncuğu proton sanma yanılgısı güçlüdür.", "context": "Bir bilim müzesinde boncuklarla yapılmış bir atom maketi sergileniyor. Makette üç tür boncuk kullanılmış ve bunlar K, L ve M diye adlandırılmış. Maketin yanındaki kartta “Bu maket, yüksüz bir atomu göstermektedir.” yazıyor. Maketin çizimi aşağıda verilmiştir.", "question": "Buna göre maketle ilgili aşağıdakilerden hangisi __söylenemez__?", "choices": ["Maketteki atomun çekirdeğinde 9 boncuk bulunur.", "L boncukları atomdaki yüksüz parçacıkları gösterir.", "M boncuklarının gösterdiği parçacıkların kütlesi çok küçüktür.", "Maketteki atomun çekirdeğindeki proton sayısı 5'tir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Çekirdek bölgesindeki boncuklar sayılınca 4 K ve 5 L boncuğu, toplam 9 boncuk bulunur; çekirdekteki parçacıkların yalnız proton olduğunu sanan öğrenci bu yargıyı yanlış bulabilir.", "Çekirdeğin dışındaki 4 M boncuğu elektrondur; atom yüksüz olduğundan proton sayısı da 4 olmalıdır, bu yüzden 4 tane olan K proton, 5 tane olan L nötrondur. Sayıca çok olan boncuğu proton sanan öğrenci bu yargıyı yanlış bulur.", "M boncukları çekirdeğin çevresinde dolanan elektronlardır ve kütleleri proton ile nötrona göre çok küçüktür; elektronu ağır sanan öğrenci bu yargıyı yanlış bulur.", "Doğru; atom yüksüz olduğu için proton sayısı elektron sayısına (4 M boncuğu) eşittir. 5 olan, çekirdekteki yüksüz L boncuklarının sayısıdır; bu yüzden proton sayısının 5 olduğu söylenemez."], "explanation": "Çekirdeğin dışında dolanan boncuklar elektronları gösterir; şekilde 4 M boncuğu vardır. Kartta atomun yüksüz olduğu yazdığından proton sayısı da 4'tür. Çekirdekte 4 K ve 5 L boncuğu bulunduğuna göre K boncukları protonu, L boncukları nötronu gösterir. Çekirdekte 9 boncuk vardır, nötronlar yüksüzdür, elektronların kütlesi çok küçüktür. Proton sayısı 4 olduğundan “5'tir” yargısı söylenemez.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 400, 240], "elements": [{"type": "ellipse", "x": 120, "y": 120, "rx": 58, "ry": 58, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "style": "dashed"}, {"type": "ellipse", "x": 120, "y": 120, "rx": 98, "ry": 98, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "style": "dashed"}, {"type": "circle", "x": 112, "y": 106, "r": 8, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 128, "y": 106, "r": 8, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "pattern": "hatch", "patternColor": "muted"}, {"type": "circle", "x": 104, "y": 120, "r": 8, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "pattern": "hatch", "patternColor": "muted"}, {"type": "circle", "x": 120, "y": 120, "r": 8, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 136, "y": 120, "r": 8, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "pattern": "hatch", "patternColor": "muted"}, {"type": "circle", "x": 112, "y": 134, "r": 8, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 128, "y": 134, "r": 8, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "pattern": "hatch", "patternColor": "muted"}, {"type": "circle", "x": 120, "y": 92, "r": 8, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "pattern": "hatch", "patternColor": "muted"}, {"type": "circle", "x": 120, "y": 148, "r": 8, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 178, "y": 120, "r": 8, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 120, "r": 8, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 120, "y": 22, "r": 8, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 120, "y": 218, "r": 8, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 270, "y": 70, "r": 8, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q13-k", "labelX": 330, "labelY": 70}, {"type": "circle", "x": 270, "y": 120, "r": 8, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "pattern": "hatch", "patternColor": "muted", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q13-l", "labelX": 330, "labelY": 120}, {"type": "circle", "x": 270, "y": 170, "r": 8, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q13-m", "labelX": 330, "labelY": 170}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q13-alt", "notToScale": true, "captionKey": "lgs28-g07-fen-f1-q13-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.4", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.1.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 33, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "24d389ea1a540a0afc322f40313fad204c1e4c6de4c9d69aa360f94d52145958", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q14", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q14", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci dört modeli kart üzerindeki üç ölçütün her biriyle ayrı ayrı karşılaştırmalıdır; her yanlış model yalnız bir ölçütü karşılamadığı için tek ölçüte bakan öğrenci yanılır.", "context": "Fen kulübünde öğrenciler, öğretmenin verdiği bilgi kartına uyan bir molekül modelini oyun hamurundan toplarla yapıyor. Modellerde aynı renkteki toplar aynı tür atomu, farklı renkteki toplar farklı tür atomları gösteriyor; birbirine değen toplar birbirine bağlı atomlardır. Bilgi kartında şunlar yazıyor:\n• Molekül üç atomdan oluşur.\n• Molekülde iki farklı elementin atomları bulunur.\n• Aynı türden atomlar birbirine değil, ortadaki atoma bağlıdır.\nÖğrencilerin yaptığı modeller aşağıda verilmiştir.", "question": "Öğrencilerin modellerinden hangisi bilgi kartındaki özelliklerin hepsini taşır?", "choices": ["Arda'nın modeli", "Tuna'nın modeli", "Derin'in modeli", "Yusuf'un modeli"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Arda'nın modelinde üç atom, iki renk (iki element) vardır ve aynı renkteki iki atom birbirine değmeden ortadaki farklı renkli atoma bağlıdır.", "Tuna'nın modelinde üç atom vardır ama hepsi aynı renktedir; molekülü oluşturan atom sayısına bakıp element türü sayısını gözden kaçıran öğrenci bu modeli seçer.", "Derin'in modelinde üç atom ve iki renk vardır ama aynı renkteki iki atom birbirine değmektedir; iki ölçütü karşılayan modeli yeterli sanıp üçüncü ölçütü unutan öğrenci bunu seçer.", "Yusuf'un modelinde aynı türden atomlar ortadaki atoma bağlıdır ama model dört atomdan oluşur; dizilişe odaklanıp atom sayısını saymayan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Kartta üç ölçüt vardır: üç atom, iki farklı element, aynı tür atomların ortadaki atoma bağlı olması. Arda'nın modeli (kırmızı-siyah-kırmızı) üçünü de karşılar. Tuna'nın modelinde tek tür atom, Derin'in modelinde birbirine değen iki kırmızı atom, Yusuf'un modelinde dört atom bulunduğu için bu modeller kartla uyuşmaz.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 480, 150], "elements": [{"type": "rect", "x": 5, "y": 10, "w": 110, "h": 110, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q14-arda", "labelX": 60, "labelY": 138}, {"type": "rect", "x": 125, "y": 10, "w": 110, "h": 110, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q14-tuna", "labelX": 180, "labelY": 138}, {"type": "rect", "x": 245, "y": 10, "w": 110, "h": 110, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q14-derin", "labelX": 300, "labelY": 138}, {"type": "rect", "x": 365, "y": 10, "w": 110, "h": 110, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q14-yusuf", "labelX": 420, "labelY": 138}, {"type": "circle", "x": 30, "y": 65, "r": 15, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 65, "r": 15, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 90, "y": 65, "r": 15, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 150, "y": 65, "r": 15, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 180, "y": 65, "r": 15, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 210, "y": 65, "r": 15, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 270, "y": 65, "r": 15, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 300, "y": 65, "r": 15, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 330, "y": 65, "r": 15, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 420, "y": 72, "r": 15, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 420, "y": 42, "r": 15, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 394, "y": 87, "r": 15, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 446, "y": 87, "r": 15, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q14-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB9", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.3.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 34, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ec8b98637da02ecd33bca842f1d7162cf1414985dbfb55d9e82c63c7ddd17bac", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q15", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q15", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.4", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci dört modeli atom sayısı ve atom türü bakımından ayrı ayrı karşılaştırmalıdır; atom sayısına bakıp türü atlama ve farklı atom ile farklı tanecik kavramlarını karıştırma yanılgıları çeldiricilerde vardır.", "context": "Bir bilim merkezindeki atölyede öğrencilere K, L, M ve N ile adlandırılmış dört saf madde tanıtılmıştır. Görevli, her maddenin taneciklerini aşağıdaki gibi modellemiştir. Modellerde her daire bir atomu gösterir. Aynı renk ve büyüklükteki daireler aynı tür atomları, birbirine değen daireler birbirine bağlı atomları temsil eder. Her kutuda maddenin yalnız birkaç taneciği gösterilmiştir. Maddeler, atölyede oda koşullarında kapalı kaplarda saklanmaktadır. Öğrencilerden bu modelleri inceleyerek maddeleri birbiriyle karşılaştırmaları istenmiştir.", "question": "Modellere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Dört maddenin de tanecikleri, birden çok atomun birbirine bağlanmasıyla oluşmuştur.", "L ile N'nin tanecikleri iki atomlu olduğu için bu iki madde aynı yapıdadır.", "N'nin kutusundaki tanecikler birbirinden farklı yapıdaki taneciklerdir.", "M ile N aynı tür atomları içerse de iki maddenin tanecikleri farklı yapıdadır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["K'nin tanecikleri birbirine bağlı olmayan tek tek atomlardır. Öğrenci, L, M ve N'deki molekül yapısını bütün maddelere genellemiştir.", "L'nin taneciklerindeki iki atom aynı türdendir; N'nin taneciklerindeki iki atom ise farklı renk ve büyüklüktedir. Öğrenci, yalnız atom sayısına bakıp atom türünü gözden kaçırmıştır.", "N'nin üç taneciğinin her biri aynı iki atomun aynı biçimde bağlanmasıyla oluşmuştur; tanecikler birbirinin aynısıdır. Öğrenci, bir taneciğin farklı tür atom içermesini taneciklerin birbirinden farklı olması sanmıştır.", "Doğru; M ve N'nin taneciklerinde aynı iki tür atom vardır ama M'nin taneciği üç, N'nin taneciği iki atomludur. Atom sayısı ve diziliş farklı olduğu için tanecik yapıları farklıdır; bu nedenle iki farklı saf maddedir."], "explanation": "Modeller tek tek incelenir. K'nin tanecikleri tek atomdur. L'nin taneciği aynı tür iki atomdan oluşur. M'nin taneciğinde ortada büyük koyu renkli bir atom, iki yanında küçük kırmızı atomlar vardır. N'nin taneciğinde bir büyük koyu renkli ve bir küçük kırmızı atom vardır. Her kutudaki tanecikler birbirinin aynısıdır. M ve N aynı tür atomları içerir ama taneciklerdeki atom sayıları farklıdır; bu yüzden tanecik yapıları ve dolayısıyla maddeler farklıdır. Saf maddeler farklı tanecik yapılarına sahiptir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 400, 120], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q15-k", "labelX": 53, "labelY": 110}, {"type": "rect", "x": 106, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q15-l", "labelX": 151, "labelY": 110}, {"type": "rect", "x": 204, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q15-m", "labelX": 249, "labelY": 110}, {"type": "rect", "x": 302, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q15-n", "labelX": 347, "labelY": 110}, {"type": "circle", "x": 33, "y": 31, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 74, "y": 36, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 38, "y": 72, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 76, "y": 76, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 127.5, "y": 30, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 140.5, "y": 30, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 161.5, "y": 52, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 174.5, "y": 52, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 129.5, "y": 78, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 142.5, "y": 78, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 221, "y": 28, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 247, "y": 28, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 234, "y": 28, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 251, "y": 54, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 277, "y": 54, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 264, "y": 54, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 221, "y": 80, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 247, "y": 80, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 234, "y": 80, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 341, "y": 30, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 328, "y": 30, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 371, "y": 54, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 358, "y": 54, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 343, "y": 78, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 330, "y": 78, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q15-alt", "notToScale": true}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.4.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 35, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.4"], "sharedText": "lgs28-g07-f1-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "83376d17d4a4fbe2dd6f256f9c1df2a7d733d4633f01f9363bd92c9cb7ce3ad4", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q16", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q16", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.4", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 5, "difficultyReason": "Öğrenci dört ölçütü dört modele ayrı ayrı uygulayıp oluşan gruplamaları verilen gruplamayla karşılaştırmalıdır; her çeldirici modeldeki bir ayrıntının (atom türü, molekül tanımı, tek atomlu K) gözden kaçırılmasına dayanır.", "context": "Bir bilim merkezindeki atölyede öğrencilere K, L, M ve N ile adlandırılmış dört saf madde tanıtılmıştır. Görevli, her maddenin taneciklerini aşağıdaki gibi modellemiştir. Modellerde her daire bir atomu gösterir. Aynı renk ve büyüklükteki daireler aynı tür atomları, birbirine değen daireler birbirine bağlı atomları temsil eder. Her kutuda maddenin yalnız birkaç taneciği gösterilmiştir. Maddeler, atölyede oda koşullarında kapalı kaplarda saklanmaktadır. Öğrencilerden bu modelleri inceleyerek maddeleri birbiriyle karşılaştırmaları istenmiştir.", "question": "Atölyedeki Bora, bu dört maddeyi bir ölçüte göre iki gruba ayırmıştır. Birinci grupta yalnız M, ikinci grupta ise K, L ve N bulunmaktadır. Bora'nın kullandığı ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Bir taneciğinde birbirinden farklı tür atomlar bulunup bulunmaması", "Taneciklerinin molekül yapısında olup olmaması", "Bir taneciğindeki atom sayısının ikiden fazla olup olmaması", "Bir taneciğindeki atom sayısının iki olup olmaması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu ölçüt M ile birlikte N'yi de ayırırdı; çünkü N'nin taneciklerinde de iki farklı tür atom vardır. Öğrenci, iki atomlu N'yi L'ye benzetip atom türlerindeki farkı gözden kaçırmıştır.", "Bu ölçüte göre L, M ve N molekül yapısında, K ise tek atomlardan oluşur; gruplar K ve L, M, N olurdu. Öğrenci, iki atomlu tanecikleri molekül saymamıştır.", "Doğru; M'nin taneciği üç atomludur. K'nin taneciği bir, L ve N'nin taneciği iki atomludur. Bu ölçüt yalnız M'yi ayırır ve Bora'nın gruplamasıyla birebir uyar.", "Bu ölçüte göre iki atomlu tanecikleri olan L ve N bir grupta, K ile M öteki grupta yer alırdı. Öğrenci, M'yi ayıran özelliği ararken tek atomlu K'yi hesaba katmamıştır."], "explanation": "Her ölçüt dört modele uygulanıp oluşan gruplar Bora'nın gruplamasıyla (M | K, L, N) karşılaştırılır. Farklı tür atom ölçütü M ve N'yi ayırır. Molekül yapısı ölçütü L, M ve N'yi K'den ayırır. Atom sayısının iki olması ölçütü L ve N'yi K ve M'den ayırır. Atom sayısının ikiden fazla olması ölçütü ise yalnız üç atomlu M'yi ayırır; K (1 atom), L (2 atom) ve N (2 atom) öteki grupta kalır. Bora'nın gruplamasına uyan tek ölçüt budur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 400, 120], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q16-k", "labelX": 53, "labelY": 110}, {"type": "rect", "x": 106, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q16-l", "labelX": 151, "labelY": 110}, {"type": "rect", "x": 204, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q16-m", "labelX": 249, "labelY": 110}, {"type": "rect", "x": 302, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q16-n", "labelX": 347, "labelY": 110}, {"type": "circle", "x": 33, "y": 31, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 74, "y": 36, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 38, "y": 72, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 76, "y": 76, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 127.5, "y": 30, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 140.5, "y": 30, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 161.5, "y": 52, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 174.5, "y": 52, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 129.5, "y": 78, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 142.5, "y": 78, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 221, "y": 28, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 247, "y": 28, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 234, "y": 28, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 251, "y": 54, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 277, "y": 54, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 264, "y": 54, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 221, "y": 80, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 247, "y": 80, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 234, "y": 80, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 341, "y": 30, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 328, "y": 30, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 371, "y": 54, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 358, "y": 54, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 343, "y": 78, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 330, "y": 78, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q16-alt", "notToScale": true}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.4.b"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 36, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.4"], "sharedText": "lgs28-g07-f1-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2fd17dd14d661d3b83e95d485796abfbac80a2c620b7f4e0579c9111f6b8496a", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q17", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q17", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.4", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 4, "difficultyReason": "Molekül yapısındaki element (L) ve iki atomlu bileşik (N) en sık yanılgıları tetikler; öğrenci sınıflandırmayı atom sayısından ya da molekül olmaktan ayırıp atom türüne dayandırmalıdır.", "context": "Bir bilim merkezindeki atölyede öğrencilere K, L, M ve N ile adlandırılmış dört saf madde tanıtılmıştır. Görevli, her maddenin taneciklerini aşağıdaki gibi modellemiştir. Modellerde her daire bir atomu gösterir. Aynı renk ve büyüklükteki daireler aynı tür atomları, birbirine değen daireler birbirine bağlı atomları temsil eder. Her kutuda maddenin yalnız birkaç taneciği gösterilmiştir. Maddeler, atölyede oda koşullarında kapalı kaplarda saklanmaktadır. Öğrencilerden bu modelleri inceleyerek maddeleri birbiriyle karşılaştırmaları istenmiştir.", "question": "Modellere göre K, L, M ve N maddelerinin element ve bileşik olarak sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Element: K — Bileşik: L, M, N", "Element: K, L, N — Bileşik: M", "Element: K, L — Bileşik: M, N", "Element: K, L, M — Bileşik: N"], "correct": 2, "distractorWhy": ["L'nin tanecikleri molekül yapısındadır ama iki atomu da aynı türdendir. Öğrenci, molekül yapısındaki her saf maddeyi bileşik sanmıştır.", "N'nin tanecikleri iki atomlu olsa da iki farklı tür atom içerir. Öğrenci, bileşiği atom sayısı fazla olan madde sanmış, sınıflandırmayı atom türüne göre yapmamıştır.", "Doğru; K ve L'nin tanecikleri tek tür atom içerdiği için bu maddeler elementtir. M ve N'nin taneciklerinde iki farklı tür atom belirli sayılarda bağlandığı için bu maddeler bileşiktir.", "M'nin taneciğinde de iki farklı tür atom vardır; yalnız sayıları eşit değildir. Öğrenci, bileşikte farklı atomların birer birer, eşit sayıda bulunması gerektiğini sanmıştır."], "explanation": "Element tek tür atomdan, bileşik ise farklı tür atomların belirli oranlarda birleşmesinden oluşan saf maddedir. Modellerde K'nin tanecikleri tek tür atomdur; element. L'nin taneciğindeki iki atom aynı türdendir; molekül yapısında olsa da element. M'nin taneciğinde büyük koyu renkli ve küçük kırmızı iki tür atom vardır; bileşik. N'nin taneciğinde de aynı iki tür atom vardır; bileşik. Sınıflandırma molekül olup olmamaya ya da atom sayısına göre değil, atom türüne göre yapılır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 400, 120], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q17-k", "labelX": 53, "labelY": 110}, {"type": "rect", "x": 106, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q17-l", "labelX": 151, "labelY": 110}, {"type": "rect", "x": 204, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q17-m", "labelX": 249, "labelY": 110}, {"type": "rect", "x": 302, "y": 6, "w": 90, "h": 90, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q17-n", "labelX": 347, "labelY": 110}, {"type": "circle", "x": 33, "y": 31, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 74, "y": 36, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 38, "y": 72, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 76, "y": 76, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 127.5, "y": 30, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 140.5, "y": 30, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 161.5, "y": 52, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 174.5, "y": 52, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 129.5, "y": 78, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 142.5, "y": 78, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 221, "y": 28, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 247, "y": 28, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 234, "y": 28, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 251, "y": 54, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 277, "y": 54, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 264, "y": 54, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 221, "y": 80, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 247, "y": 80, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 234, "y": 80, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 341, "y": 30, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 328, "y": 30, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 371, "y": 54, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 358, "y": 54, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 343, "y": 78, "r": 5.5, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 330, "y": 78, "r": 8.5, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q17-alt", "notToScale": true}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.4.c"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 37, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.4"], "sharedText": "lgs28-g07-f1-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "03f97e7680816a7576a7802bf045867605c9b01c40f83bf0fe2fa0f71b15dcbb", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q18", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q18", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.9", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci her gözlemde hangi niceliğin değiştiğini ayırt etmeli ve çözünme hızı ile çözünebilen madde miktarını birbirinden ayırmalıdır; çalkalamayı parçalama sanma yanılgısı çekicidir.", "context": "Doğa kampına katılan Zeynep, çözünmeyle ilgili üç gözlemini defterine şöyle yazdı:\n1. gözlem: Ocakta ısıttığım suya ve mataradaki serin suya aynı miktarda kesme şeker atıp ikisini de kaşıkla aynı biçimde karıştırdım. Isıtılan sudaki şeker daha önce gözden kayboldu.\n2. gözlem: İki şişeye aynı miktarda su ve toz içecek koydum. Birinin kapağını kapatıp çalkaladım, ötekini beklemeye bıraktım. Çalkaladığım şişedeki toz daha önce gözden kayboldu.\n3. gözlem: Yarım bardak suya kaşık kaşık tuz ekledim ve her kaşıktan sonra karıştırdım. Yedinci kaşıktan sonra eklediğim tuz, ne kadar karıştırsam da bardağın dibinde kaldı.", "question": "Zeynep'in gözlemleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["1. gözlem, su sıcaklığının çözünme hızına etkisini gösterir.", "2. gözlem, temas yüzeyinin çözünme hızına etkisini gösterir.", "3. gözlem, karıştırmanın çözünme hızını artırmadığını gösterir.", "1. gözlem, karıştırmanın çözünme hızına etkisini gösterir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; 1. gözlemde şeker miktarı, şekerin biçimi ve karıştırma iki kapta aynıdır, yalnız suyun sıcaklığı farklıdır; ısıtılan suda şekerin önce çözünmesi sıcaklığın etkisini gösterir.", "2. gözlemde iki şişedeki toz aynıdır, değişen yalnız çalkalamadır; çalkalamanın tozu parçaladığını, yani temas yüzeyini büyüttüğünü sanan öğrenci bu şıkkı seçer.", "3. gözlemde tuzun dipte kalması, yarım bardak suda çözünebilecek tuz miktarının sınırına ulaşıldığını gösterir; çözünebilen miktarla çözünme hızını karıştıran öğrenci bu şıkkı seçer.", "1. gözlemde iki kap da aynı biçimde karıştırılmıştır, yani karıştırma değişmemiştir; iki kapta da kaşık kullanıldığını görüp karıştırmayı etken sanan öğrenci bu şıkkı seçer."], "explanation": "1. gözlemde iki kap arasındaki tek fark suyun sıcaklığıdır; şekerin sıcak suda daha önce kaybolması sıcaklığın çözünmeyi hızlandırdığını gösterir. 2. gözlemde değişen etken çalkalama yani karıştırmadır, temas yüzeyi değil. 3. gözlemde tuzun dipte kalması, suyun çözebileceği tuz miktarının dolmasıyla ilgilidir; çözünme hızıyla ilgili bir sonuç vermez.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.9.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 38, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.9"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a3970aa9c0f1507937d16b13460ca5f0f7ad2acac16132cc248d48b1a937a43f", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q19", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q19", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Elektriklenme", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u6", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u6", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u6-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "objective": "FB.7.6.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-177", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci beş satırı birlikte izleyip artışın biçimini (orantısız artış ve sonra sabit kalma) belirlemeli, iki katına çıkma iddiasını iki ayrı çiftle sınamalıdır.", "context": "Ela, bir balonu saçına farklı sayıda sürttü ve her seferinde balonu masadaki aynı büyüklükteki küçük kâğıt parçalarına 2 cm uzaklıktan yaklaştırıp kaldırdığı parça sayısını saydı. Her denemeden önce balonu nemli bir bezle silip yüksüz hâle getirdi. Ölçümleri tabloda verilmiştir.", "question": "Tabloya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Sürtme sayısı 20'ye kadar arttıkça kaldırılan parça sayısı artmış, sonra değişmemiştir.", "Sürtme sayısı iki katına çıktığında kaldırılan parça sayısı da hep iki katına çıkmıştır.", "Saça sürtülmeden yaklaştırılan balon da kâğıt parçalarını kaldırmıştır.", "30 kez sürtülen balon, 20 kez sürtülenden daha çok kâğıt parçası kaldırmıştır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; sürtme sayısı 0, 5, 10 ve 20 olduğunda kaldırılan parça sayısı 0, 3, 7 ve 12'dir; 30 kez sürtünce de 12'de kalmıştır.", "5'ten 10'a çıkınca parça sayısı 3'ten 7'ye, 10'dan 20'ye çıkınca 7'den 12'ye çıkmıştır; iki kat artış yoktur. İki nicelik birlikte artıyorsa doğru orantılı olduğunu sanan öğrenci bunu seçer.", "Sürtülmeyen balon hiç parça kaldırmamıştır (0). Tabloyu okumadan balonun her zaman kâğıt çektiğini düşünen öğrenci bunu seçer.", "20 ve 30 kez sürtülen balon aynı sayıda (12) parça kaldırmıştır. Sürtme arttıkça sonucun hep artacağını varsayıp son iki satırı karşılaştırmayan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Tabloda sürtme sayısı 0'dan 20'ye çıktıkça kaldırılan parça sayısı 0, 3, 7 ve 12 olarak artmış, 30 kez sürtüldüğünde de 12'de kalmıştır. Artışlar eşit oranlı değildir (3'ten 7'ye, 7'den 12'ye). Sürtülmeyen balon yüksüz olduğu için hiç parça kaldırmamıştır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f1-q19-h1", "lgs28-g07-fen-f1-q19-h2"], "rows": [[{"v": "0"}, {"v": "0"}], [{"v": "5"}, {"v": "3"}], [{"v": "10"}, {"v": "7"}], [{"v": "20"}, {"v": "12"}], [{"v": "30"}, {"v": "12"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q19-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u6", "tymm:FB.7.6.2.b"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 39, "unitKey": "u6", "unitName": "Elektriklenme", "requires": ["FB.7.6.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1f291e7d3dd21452baee9c0fd579f98df884a889a5055c33361e69f6cf18a202", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f1.q20", "familyId": "lgs28-g07-fen-f1-q20", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u7", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u7", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u7-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "objective": "FB.7.7.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-181", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 4, "difficultyReason": "Öğrenci şemadaki ok yönünü doğru okuyup tek bir halkanın ortadan kalkmasının üç canlıya etkisini ayrı ayrı belirlemeli; etki hem avına hem avcısına doğru yayıldığı için iki yönlü ve iki adımlı akıl yürütme gerekir. Şıklarda her canlı için artma ve azalma dengeli dağıtıldığından tahminle elenemez.", "context": "Hira, bir tarladaki besin zincirini aşağıdaki gibi çizdi. Şemadaki oklar, besinin hangi canlıdan hangi canlıya geçtiğini gösteriyor. Bir süre sonra tarladaki yılanlar yakalanıp başka bir bölgeye taşındı. Tarlaya dışarıdan yeni canlı gelmedi.", "question": "Bu durumdan sonra tarladaki canlılarda zamanla görülmesi beklenen değişimler aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Fareler azalır, yoncalar artar, kartallar artar.", "Fareler artar, yoncalar artar, kartallar azalır.", "Fareler artar, yoncalar azalır, kartallar azalır.", "Fareler azalır, yoncalar azalır, kartallar artar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu zincirde kartallar fareyle değil yılanla beslenir. Kartalların yılan yerine fareleri yiyeceğini varsayıp şemadaki ilişkileri dikkate almayan öğrenci bunu seçer.", "Fareler artınca yediği yoncalar azalır. Tüketicinin artmasının üreticiyi de artıracağını sanan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; fareleri yiyen yılanlar gidince fareler artar, çoğalan fareler daha çok yonca yer ve yoncalar azalır. Besini yılan olan kartallar da azalır.", "Okları ters okuyan, yani kartalın yılanın, yılanın farenin besini olduğunu sanan öğrenci yılanların gitmesiyle kartalların arttığını, farelerin ve yoncaların azaldığını düşünür."], "explanation": "Şemaya göre zincir yonca → tarla faresi → yılan → kartal biçimindedir. Yılanlar tarladan gidince fareleri yiyen canlı kalmaz ve fareler artar. Çoğalan fareler daha çok yonca yer; yoncalar azalır. Kartalların besini yılanlardır; yılanlar gidince kartallar besin bulamaz ve azalır. Bir halkadaki değişim, zincirde hem aşağıya hem yukarıya doğru yayılır.", "figure": {"kind": "flow", "nodes": [{"id": "n0", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q20-a"}, {"id": "n1", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q20-b"}, {"id": "n2", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q20-c"}, {"id": "n3", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f1-q20-d"}], "edges": [{"from": "n0", "to": "n1"}, {"from": "n1", "to": "n2"}, {"from": "n2", "to": "n3"}], "direction": "horizontal", "numbered": false, "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f1-q20-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u7", "tymm:FB.7.7.1.a"], "lgs": {"form": 1, "session": "sayisal", "order": 40, "unitKey": "u7", "unitName": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "requires": ["FB.7.7.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "50317d4b70773f35327974288051e1f15df8e1c1061a70cc3d8f6e1758a376bf", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q01", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q01", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Kartta enerji kaynağı açıkça yazılmamıştır; tozun panelleri örtmesinden güneş enerjisi çıkarılır ve şekilden aracın yüzeyde olduğu okunur; kısa iki adım.", "context": "Bir bilim merkezindeki sergide üç uzay aracının modeli ve bilgi kartı yer alıyor. Şekilde araçların görev yaptığı yerler gösterilmiştir.\n**X aracı:** İçinde aylarca kalan altı-yedi kişilik bir ekip deneyler yapıyor; ekip, Dünya'dan gelen başka araçlarla gidip geliyor. Enerjisini Güneş'e dönük geniş panellerden sağlıyor. 25 yıldır görevde.\n**Y aracı:** İçinde insan yok. Tekerlekleri üzerinde ilerleyip kayaçları inceliyor. Toz fırtınası çıkıp panellerinin üstü tozla kaplandığında çalışması yavaşlıyor. 8 yıldır görevde.\n**Z aracı:** İçinde insan yok. Fırlatıldığı günden beri Güneş'ten uzaklaşarak yol alıyor; güneş ışığının çok zayıf kaldığı bölgelerde çalışabilmek için enerjisini nükleer pilden sağlıyor. 45 yıldır görevde.", "question": "Bilgi kartlarına ve şekle göre Y aracı ile ilgili hangisi söylenebilir?", "choices": ["Enerjisini güneş ışığından sağladığı için toz fırtınalarında daha az çalışabilir.", "Bir yörüngede dolanarak gezegenin yüzeyini yukarıdan fotoğraflar ve ölçümler yapar.", "İçindeki ekip, incelediği kayaçları toplayıp Dünya'ya geri getirir.", "Enerjisini nükleer pilden sağladığı için toz fırtınalarından etkilenmez."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Y'nin çalışması paneller tozla kaplanınca yavaşlıyor; bu, panellerin güneş ışığından enerji ürettiğini ve toz fırtınasının bu enerjiyi azalttığını gösterir.", "Şekilde Y gezegenin yüzeyinde gösterilmiştir ve tekerlekleriyle ilerlemektedir; yüzeyde gezen aracı yörüngedeki araçla karıştırmaktır.", "Kartta Y'nin içinde insan olmadığı yazılıdır; keşif aracının görevini insanların yürüttüğünü sanmaktır.", "Nükleer pil Z'nin enerji kaynağıdır; Y'nin çalışmasının tozla yavaşlaması güneş enerjisine bağlı olduğunu gösterir, bilgiyi başka araca aktarmaktır."], "explanation": "Y aracının kartında “panellerinin üstü tozla kaplandığında çalışması yavaşlıyor” bilgisi vardır. Panel ancak üzerine düşen güneş ışığıyla elektrik üretir; toz ışığı engelleyince enerji azalır. Şekilde Y gezegen yüzeyindedir ve kartta içinde insan olmadığı yazılıdır. Bu nedenle Y enerjisini güneş ışığından sağlar ve toz fırtınalarında daha az çalışabilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 600, 240], "notToScale": true, "elements": [{"type": "ellipse", "x": 100, "y": 115, "rx": 66, "ry": 66, "style": "orbit", "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 100, "y": 115, "r": 36, "icon": "earth", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q01-dunya", "labelX": 100, "labelY": 200}, {"type": "circle", "x": 166, "y": 115, "r": 7, "fill": "accent", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q01-x", "labelX": 182, "labelY": 96}, {"type": "circle", "x": 320, "y": 125, "r": 32, "icon": "mars", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q01-mars", "labelX": 320, "labelY": 180}, {"type": "circle", "x": 320, "y": 86, "r": 7, "fill": "accent", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q01-y", "labelX": 338, "labelY": 70}, {"type": "line", "x1": 420, "y1": 115, "x2": 530, "y2": 115, "style": "dashed", "arrow": "last", "stroke": "muted", "width": 1.5}, {"type": "circle", "x": 545, "y": 115, "r": 7, "fill": "accent", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q01-z", "labelX": 545, "labelY": 95}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q01-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f2-q01-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.1.a"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 21, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.1"], "sharedText": "lgs28-g07-f2-fen-b2"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8fbd91eca2ad59bbf159c34edfc65b77ba59a6ecfcb6cb80685c4d875f150956", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q02", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q02", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Üç aracın dört ayrı özelliği (ekip, konum, enerji, görev süresi) kart ve şekil arasında karşılaştırılır; her şık için iki aracın aynı özelliği iki ayrı yerden kontrol edilir.", "context": "Bir bilim merkezindeki sergide üç uzay aracının modeli ve bilgi kartı yer alıyor. Şekilde araçların görev yaptığı yerler gösterilmiştir.\n**X aracı:** İçinde aylarca kalan altı-yedi kişilik bir ekip deneyler yapıyor; ekip, Dünya'dan gelen başka araçlarla gidip geliyor. Enerjisini Güneş'e dönük geniş panellerden sağlıyor. 25 yıldır görevde.\n**Y aracı:** İçinde insan yok. Tekerlekleri üzerinde ilerleyip kayaçları inceliyor. Toz fırtınası çıkıp panellerinin üstü tozla kaplandığında çalışması yavaşlıyor. 8 yıldır görevde.\n**Z aracı:** İçinde insan yok. Fırlatıldığı günden beri Güneş'ten uzaklaşarak yol alıyor; güneş ışığının çok zayıf kaldığı bölgelerde çalışabilmek için enerjisini nükleer pilden sağlıyor. 45 yıldır görevde.", "question": "Bilgi kartlarına ve şekle göre iki araç arasındaki benzerlik hangi seçenekte doğru listelenmiştir?", "choices": ["X ve Y: İkisinde de görevi araç içindeki bir ekip yürütür.", "Y ve Z: İkisi de Dünya'nın çevresindeki bir yörüngede dolanır.", "X ve Z: İkisi de enerjisini nükleer bir pilden sağlar.", "X ve Z: İkisi de yirmi yıldan uzun süredir görevini sürdürür."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Y'nin içinde insan yoktur; ekipli X ile insansız Y'yi aynı sanmak, karttaki ekip bilgisini yalnız bir araç için okumaktır.", "Şekilde Y Mars'ın yüzeyinde, Z ise Dünya ve Mars'tan uzaklaşan yolda gösterilmiştir; uzaydaki her aracın Dünya çevresinde dolandığını sanmaktır.", "X enerjisini Güneş'e dönük panellerden sağlar; büyük ve insanlı bir aracın nükleer enerjiyle çalışması gerektiğini sanmaktır.", "Doğru; X 25 yıldır, Z 45 yıldır görevdedir; ikisinin de görev süresi yirmi yılı aşar, Y ise 8 yıldır görevdedir."], "explanation": "Kartlara göre görev süreleri X için 25, Y için 8, Z için 45 yıldır; yirmi yılı aşanlar X ve Z'dir. Öteki şıklar kartlarla ve şekille çelişir: Y'nin içinde ekip yoktur; Y gezegen yüzeyinde, Z ise Güneş'ten uzaklaşan yoldadır; X enerjisini güneş panellerinden sağlar.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 600, 240], "notToScale": true, "elements": [{"type": "ellipse", "x": 100, "y": 115, "rx": 66, "ry": 66, "style": "orbit", "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 100, "y": 115, "r": 36, "icon": "earth", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q02-dunya", "labelX": 100, "labelY": 200}, {"type": "circle", "x": 166, "y": 115, "r": 7, "fill": "accent", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q02-x", "labelX": 182, "labelY": 96}, {"type": "circle", "x": 320, "y": 125, "r": 32, "icon": "mars", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q02-mars", "labelX": 320, "labelY": 180}, {"type": "circle", "x": 320, "y": 86, "r": 7, "fill": "accent", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q02-y", "labelX": 338, "labelY": 70}, {"type": "line", "x1": 420, "y1": 115, "x2": 530, "y2": 115, "style": "dashed", "arrow": "last", "stroke": "muted", "width": 1.5}, {"type": "circle", "x": 545, "y": 115, "r": 7, "fill": "accent", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q02-z", "labelX": 545, "labelY": 95}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q02-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f2-q02-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.1.b"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 22, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.1"], "sharedText": "lgs28-g07-f2-fen-b2"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1eb287562c81993f44c180c790b1e3b3159c9af41353395ba883edb52cc5d3d1", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q03", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q03", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Metindeki gereksiz bilgiyi (müze) eleyip metin ile tablonun ortak mesajını bulmak gerekir; dört şık da gerçek uzay sorunu gibi görünür, ikisi (A, B) bağlam dışı bilgiyle çeker.", "context": "Bir haber sitesinde şu bilgiler yer aldı: Uydu taşıyan bazı büyük roketlerin üst bölümü, görev bitince yörüngede bırakılıyor. Bu parçalar zamanla alçalıyor ve nereye düşeceği önceden kestirilemeden atmosfere giriyor. Parçaların çoğu atmosferde sürtünmeyle yanıyor; ancak yakıt tankı gibi dayanıklı bölümler yere ulaşabiliyor. Haberde, fırlatma üssünün yakınındaki uzay müzesinin ziyaretçi sayısının arttığı da belirtildi. Tabloda son yıllarda atmosfere kontrolsüz giren büyük roket parçalarıyla ilgili kayıtlar verilmiştir.", "question": "Habere ve tabloya göre problemi en uygun biçimde özetleyen ifade hangisidir?", "choices": ["Yörüngede bırakılan roket parçaları çalışan uydulara çarparak iletişimi sık sık kesintiye uğratmaktadır.", "Atmosferde yanan roket parçaları havayı kirleterek Dünya'nın iklimini hızla değiştirmektedir.", "Kontrolsüz düşen parçaların çoğu denize düştüğü için deniz canlılarının yaşam alanı kirlenmektedir.", "Nereye düşeceği kestirilemeyen büyük roket parçaları ve karaya ulaşan kalıntıları giderek artmaktadır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Çarpışma, uzay çöplerinin bilinen bir sorunudur ama haberde ve tabloda buna ilişkin bilgi yoktur; dayanağı olmayan genel yargıyı seçmektir.", "Haber, parçaların atmosferde yanmasını tehlikeyi azaltan durum olarak verir; iklim etkisine ilişkin veri yoktur, yan bir olasılığı asıl sorun sanmaktır.", "Denizde bulunan kalıntılar sorunun bir ayrıntısıdır; deniz canlılarıyla ilgili veri yoktur ve karaya ulaşan kalıntıların artışı gözden kaçırılmıştır.", "Doğru; tabloya göre kontrolsüz giren parça sayısı 4'ten 9'a, karada bulunan kalıntı 0'dan 3'e çıkmıştır; haber de düşüş yerinin kestirilemediğini söyler."], "explanation": "Haberin özü: görevi biten büyük roket parçaları nereye düşeceği bilinmeden atmosfere giriyor ve dayanıklı bölümler yere ulaşabiliyor. Tablo bu durumun arttığını gösterir: atmosfere kontrolsüz giren parça 2019'da 4, 2021'de 7, 2023'te 9; karada bulunan kalıntı 0, 1, 3. Müze ziyaretçileri gereksiz ayrıntıdır. Problemi en iyi özetleyen ifade, kestirilemeyen düşüşlerin ve karaya ulaşan kalıntıların artmasıdır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f2-q03-h1", "lgs28-g07-fen-f2-q03-h2", "lgs28-g07-fen-f2-q03-h3", "lgs28-g07-fen-f2-q03-h4"], "rows": [[{"v": "2019"}, {"v": "4"}, {"v": "1"}, {"v": "0"}], [{"v": "2021"}, {"v": "7"}, {"v": "2"}, {"v": "1"}], [{"v": "2023"}, {"v": "9"}, {"v": "2"}, {"v": "3"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q03-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f2-q03-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB3.2.SB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.3.b"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 23, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4f2fd5b69a7914b94547fa5526787dc847e7e65f5acae3af83f0307bc495b0bd", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q04", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q04", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Deney tablosunda bağımsız, bağımlı ve kontrol değişkenleri ayırt edilir; dört çiftin her biri için iki değişken birlikte denetlenir; A, işin kuvvete bağlılığını gösteren güçlü çeldiricidir.", "context": "Öğrenciler, zemin üzerindeki aynı tahta kutuyu bir dinamometreyle yatay olarak çekerek dört deney yaptı. Kutunun hareket ettiği deneylerde kuvvetin yönü ile hareketin yönü aynıydı. Sonuçlar tabloda verilmiştir. Öğrenciler, fiziksel anlamda yapılan işin yer değiştirmeye bağlı olduğunu göstermek istiyor.", "question": "Bu amaç için tablodaki hangi iki deneyin sonuçları karşılaştırılmalıdır?", "choiceOrder": "fixed", "choices": ["1 ve 2", "1 ve 3", "2 ve 3", "3 ve 4"], "correct": 1, "distractorWhy": ["1. ve 2. deneylerde yer değiştirme aynı (2 m), kuvvet farklıdır; bu karşılaştırma işin kuvvete bağlılığını gösterir, yer değiştirmeye değil.", "Doğru; 1. ve 3. deneylerde kuvvet aynı (20 N), yalnız yer değiştirme farklıdır (2 m ve 4 m); farkı yalnız yer değiştirme oluşturur.", "2. ve 3. deneylerde hem kuvvet hem yer değiştirme farklıdır; iki değişken birlikte değiştiği için hangisinin etkili olduğu anlaşılamaz.", "3. ve 4. deneylerde hem kuvvet (20 N ve 30 N) hem yer değiştirme farklıdır; kontrol değişkeni sabit tutulmamıştır."], "explanation": "Bir değişkenin etkisini görmek için yalnız o değişkenin farklı, ötekilerin aynı olduğu deneyler karşılaştırılır. İşin yer değiştirmeye bağlılığı için kuvvet aynı, yer değiştirme farklı olmalıdır. Tabloda bu koşulu yalnız 1. (20 N, 2 m) ve 3. (20 N, 4 m) deneyler sağlar.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f2-q04-h1", "lgs28-g07-fen-f2-q04-h2", "lgs28-g07-fen-f2-q04-h3"], "rows": [[{"v": "1"}, {"v": "20"}, {"v": "2"}], [{"v": "2"}, {"v": "40"}, {"v": "2"}], [{"v": "3"}, {"v": "20"}, {"v": "4"}], [{"v": "4"}, {"v": "30"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f2-q04-kipirdamadi"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q04-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f2-q04-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB8", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.1.c"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 24, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7710edb9e8ac20f48135d6754b727f401d1691a398ded2b2b9ee397e88fa4498", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q05", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q05", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "İki ölçüm için ayrı ayrı çıkarma ve toplama yapılıp sonuçlar karşılaştırılır; dört şık aynı genellemeyi farklı sayılarla ya da farklı enerji türleriyle destekler, ayrım ancak hesapla yapılır.", "context": "Bir öğrenci grubu iki topu farklı yüksekliklerden sert bir zemine bıraktı; toplar birkaç kez sekip yavaşladı. Grup, öğretmenlerinin yardımıyla topların ve zeminin ısınmasından ve çıkan sesten hesaplanan enerjileri yaklaşık olarak şöyle buldu:\n**1. top:** Bırakıldığı anda mekanik enerjisi 10 J; üçüncü sekmeden sonraki en yüksek noktada 4 J. Bu sürede ortaya çıkan ısı enerjisi 5,5 J, ses enerjisi 0,5 J.\n**2. top:** Bırakıldığı anda mekanik enerjisi 6 J; üçüncü sekmeden sonraki en yüksek noktada 2 J. Bu sürede ortaya çıkan ısı enerjisi 3,7 J, ses enerjisi 0,3 J.", "question": "Bu ölçümlere dayanarak enerjinin korunumuna yönelik yapılan hangi genelleme verilerle desteklenir?", "choices": ["Mekanik enerjideki azalma (1. topta 6 J, 2. topta 4 J) ısı ve ses enerjilerinin toplamına eşittir; enerji türü değişse de toplamı korunur.", "Mekanik enerjideki azalma (1. topta 6 J, 2. topta 3 J) ısı ve ses enerjilerinin toplamına eşittir; enerji türü değişse de toplamı korunur.", "Mekanik enerjideki azalma (1. topta 6 J, 2. topta 4 J) yalnız ısı enerjisine eşittir; ses bu hesaba girmez ama toplam yine korunur.", "Mekanik enerjideki azalma (1. topta 4 J, 2. topta 2 J) ısı ve ses enerjilerinin toplamına eşittir; enerji türü değişse de toplamı korunur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; 1. topta 10 − 4 = 6 J ve 5,5 + 0,5 = 6 J; 2. topta 6 − 2 = 4 J ve 3,7 + 0,3 = 4 J. İki ölçümde de azalan mekanik enerji ısı ve sese dönüşmüştür.", "2. topun azalmasını 6 − 2 yerine yanlış hesaplamaktadır; 3 J, ısı ve ses toplamı olan 4 J'ye eşit değildir.", "Isı enerjisi tek başına 1. topta 5,5 J, 2. topta 3,7 J'dür; azalmaya eşit değildir. Sesi de bir enerji türü olarak hesaba katmamaktır.", "Son mekanik enerjiyi (4 J ve 2 J) azalma sanmaktadır; kalan enerji ile dönüşen enerjiyi karıştırmaktır."], "explanation": "Her topta mekanik enerjideki azalma ilk değerden son değer çıkarılarak bulunur: 1. top 10 − 4 = 6 J, 2. top 6 − 2 = 4 J. Ortaya çıkan ısı ve ses enerjilerinin toplamı 1. topta 5,5 + 0,5 = 6 J, 2. topta 3,7 + 0,3 = 4 J'dür. İki farklı ölçümde de azalma ile dönüşen enerji eşittir; buradan enerjinin türü değişse de toplamının korunduğu genellemesine ulaşılır.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB10", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.3.b"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 25, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "65848b2268f68dbfdd2b20b2abb692347babbbbc52435bec2a3e2b72ee094ea9", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q06", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q06", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Tek yapının niteliği şemadaki ok yönüyle birlikte okunur; üreten–biriktiren ayrımı tek adımda yapılır.", "context": "Fen bilimleri öğretmeni, sindirim kanalına salgı gönderen yapıları gösteren bir şema hazırladı. Şemada yapıların adları yerine K, L ve M harfleri ile her yapının bir niteliği yazılıdır. Oklar salgının izlediği yolu gösterir.", "question": "Şemaya göre L ile gösterilen yapı hangisidir?", "choices": ["Karaciğer", "Pankreas", "Tükürük bezi", "Safra kesesi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Karaciğer şemada K'dir; salgıyı (safrayı) üreten yapı ile onu biriktiren yapı karıştırılmıştır.", "Pankreas şemada M'dir; salgısını kendisi üretip doğrudan ince bağırsağa gönderir, biriktirme kesesi değildir.", "Tükürük bezi salgısını ağıza gönderir ve kendi salgısını üretir; başka bir organdan gelen salgıyı biriktirip ince bağırsağa göndermez.", "Doğru; K (karaciğer) tarafından üretilen safrayı biriktirip ince bağırsağa gönderen küçük kese safra kesesidir."], "explanation": "Şemada K en büyük iç organdır ve sürekli salgı üretir: karaciğer. L, K'den gelen salgıyı biriktiren küçük, armut biçimli bir kesedir ve salgıyı ince bağırsağa gönderir: safra kesesi. M midenin arkasındaki, enzim içeren salgı üreten bezdir: pankreas. Tükürük bezi salgısını ağıza gönderir; başka organın salgısını biriktirmez.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q06-alt", "direction": "vertical", "numbered": false, "nodes": [{"id": "k", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q06-k"}, {"id": "l", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q06-l"}, {"id": "m", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q06-m"}, {"id": "ib", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q06-ib"}], "edges": [{"from": "k", "to": "l"}, {"from": "l", "to": "ib"}, {"from": "m", "to": "ib"}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.1.a"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 26, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dff103d326d79da94d0c61d2f1fe00d3a23f45438a5a663c2d2ca52f6d46bd5e", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q07", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q07", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Notta verilen üç nitelik (sayı, büyüklük, çekirdek) kan hücreleri bilgisiyle eşleştirilir; tek adımlı ama üç ölçütün birlikte okunmasını ister.", "context": "Bir sağlık meslek lisesinin laboratuvarını gezen Burak, boyanmış bir kan örneğini mikroskopta inceledi ve notlar aldı:\n1. Sayıca en çok olan, yuvarlak, ortası iki yandan çukur ve çekirdeksiz hücreler.\n2. Sayıca çok az, öteki hücrelerden daha büyük ve boyayla belirginleşen çekirdeği olan hücreler.\n3. Hücrelerin arasına dağılmış, çok küçük ve düzensiz biçimli parçacıklar.\nLaboratuvar görevlisi, kan tüpünde hücreler dibe çöktükten sonra üstte açık sarı renkli bir sıvının kaldığını da gösterdi.", "question": "Burak'ın notlarına göre 2 numaralı yapı ve onun niteliği hangisidir?", "choices": ["Alyuvar; oksijen taşıyan, çekirdeksiz kan hücresidir.", "Kan pulcuğu; kanın pıhtılaşmasında görev alan küçük hücre parçasıdır.", "Akyuvar; vücudu mikroplara karşı savunan, çekirdekli hücredir.", "Kan plazması; besin ve atık maddeleri taşıyan sıvı kısımdır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["1 numaralı not ile 2 numaralı not karıştırılmıştır; sayıca en çok olan çekirdeksiz hücre alyuvardır.", "Kan pulcukları 3 numaralı notta anlatılan küçük, düzensiz parçacıklardır; büyüklük ölçütü ters okunmuştur.", "Doğru; sayıca az, büyük ve çekirdekli hücre akyuvardır; görevi vücudu mikroplara karşı savunmaktır.", "Plazma bir hücre değil, tüpte üstte kalan açık sarı sıvıdır; mikroskopta görülen hücrelerle karıştırılmıştır."], "explanation": "Notlarda üç farklı yapı ve bir sıvı anlatılır. Sayıca en çok, çekirdeksiz ve ortası çukur hücreler alyuvardır (1). Sayıca az, büyük ve çekirdekli hücreler akyuvardır (2); akyuvarlar vücudu mikroplara karşı savunur. Küçük, düzensiz parçacıklar kan pulcuklarıdır (3). Tüpte üstte kalan açık sarı sıvı ise plazmadır.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.3.a"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 27, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c61d601efbbbc7bab31b03b26737947400238bff97d92f9ae2a015b386d7a981", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q08", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q08", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.5", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Dört şıkta ayrı ayrı toplama, katlama ya da sınırla karşılaştırma yapılır; doğru şıktaki “yarısı” ifadesi yakın değer (2,0 ile 2,5) nedeniyle kolay fark edilmez.", "context": "Zeynep, dolaşım sisteminin sağlığı için tuz tüketimini araştırıyor. Sağlık kuruluşlarının önerilerinden, bir günde alınan tuzun yaklaşık olarak 5 gramı geçmemesi gerektiğini öğreniyor. Ardından marketteki dört ürünün besin etiketlerini inceleyip bir porsiyondaki tuz miktarını tabloya yazıyor.", "question": "Zeynep, öğrendiği öneriyi ve tablodaki etiket bilgilerini kullanarak hangisine __ulaşamaz__?", "choices": ["Bir kase hazır çorbanın günlük tuz sınırının yarısını karşıladığına", "Birer porsiyon peynir, turşu ve çorbayla alınan tuzun sınırı aşmadığına", "Tablodaki ürünlerin hepsinden birer porsiyon yenince sınırın aşıldığına", "İki porsiyon ekmekteki tuzun bir kase çorbadakine eşit olduğuna"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; bir kase çorbadaki 2 g tuz, 5 g'lık sınırın yarısı (2,5 g) değil beşte ikisidir; bu bilgiye ulaşılamaz.", "0,9 + 1,5 + 2,0 = 4,4 g eder ve 5 g'ı aşmaz; ürünleri tek tek yüksek görüp toplamın da aştığını sanmak hatasıdır.", "0,9 + 1,5 + 1,0 + 2,0 = 5,4 g eder ve sınırı aşar; dört küçük değerin toplamının sınırı geçemeyeceğini sanmak hatasıdır.", "İki porsiyon ekmek 2 ⋅ 1,0 = 2,0 g tuz içerir ve bir kase çorbaya eşittir; porsiyonları karşılaştırırken miktarı katlamayı unutmak hatasıdır."], "explanation": "Günlük sınır yaklaşık 5 g'dır. Bir kase çorba 2,0 g tuz içerir; bu sınırın yarısı olan 2,5 g'dan azdır, sınırın beşte ikisidir. Bu nedenle “yarısını karşılar” bilgisine ulaşılamaz. Peynir, turşu ve çorba birlikte 0,9 + 1,5 + 2,0 = 4,4 g eder ve sınırı aşmaz. Dört üründen birer porsiyon 0,9 + 1,5 + 1,0 + 2,0 = 5,4 g eder ve sınırı aşar. İki porsiyon ekmek 2,0 g tuz içerir, bir kase çorbaya eşittir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q08-alt", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f2-q08-h1", "lgs28-g07-fen-f2-q08-h2", "lgs28-g07-fen-f2-q08-h3"], "rowHeaderBold": true, "rows": [[{"key": "lgs28-g07-fen-f2-q08-r1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f2-q08-p1"}, {"v": "0,9"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f2-q08-r2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f2-q08-p2"}, {"v": "1,5"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f2-q08-r3"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f2-q08-p3"}, {"v": "1,0"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f2-q08-r4"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f2-q08-p4"}, {"v": "2,0"}]]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.6", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.5.b"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 28, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.5"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5fa06a5b6d0a76bf1e64fa9030c2f027881d0b58fc99dc357d67ff72107d54b1", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q09", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q09", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.8", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-157", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Şemadaki sıra ve tek bir yapının konumu okunur; üreter ile üretranın ad benzerliği tek çeldiricide güçlüdür.", "context": "Bir hastanenin bekleme salonundaki bilgilendirme panosunda, böbreklerde oluşan idrarın vücut dışına atılana kadar izlediği yol şema ile gösterilmiştir. Şemada iki yapının adı yerine K ve L harfleri yazılmıştır.", "question": "Şemaya göre K ile gösterilen yapı ve onun niteliği hangisidir?", "choices": ["Üreter; böbrekte oluşan idrarı idrar kesesine taşıyan ince kanaldır.", "Üretra; idrar kesesinde biriken idrarı vücut dışına ileten kanaldır.", "Böbrek atardamarı; süzülecek kanı böbreğe getiren kalın damardır.", "Böbrek toplardamarı; süzülmüş kanı böbrekten uzaklaştıran damardır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; böbrek ile idrar kesesi arasındaki, idrarı taşıyan kanal üreterdir.", "Üretra şemada L'dir; idrar kesesinden sonra gelir. Üreter ile üretra adlarının benzerliği karışıklığa yol açmıştır.", "Böbrek atardamarı idrar değil kan taşır ve böbreğe girer; şemadaki yol idrarın yoludur.", "Böbrek toplardamarı da böbrekten çıkar ama kanı kalbe doğru taşır; idrar kesesine bağlanmaz."], "explanation": "Şema idrarın yolunu gösterir: böbrekler → K → idrar kesesi → L → vücut dışı. Böbrekte oluşan idrarı idrar kesesine taşıyan ince kanal üreterdir (K). İdrar kesesindeki idrarı vücut dışına ileten kanal üretradır (L). Böbrek atardamarı ve toplardamarı kan taşır, idrar yolunda yer almaz.", "figure": {"kind": "flow", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q09-alt", "direction": "horizontal", "numbered": false, "nodes": [{"id": "b", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q09-b"}, {"id": "k", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q09-k"}, {"id": "i", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q09-i"}, {"id": "l", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q09-l"}, {"id": "d", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q09-d"}], "edges": [{"from": "b", "to": "k"}, {"from": "k", "to": "i"}, {"from": "i", "to": "l"}, {"from": "l", "to": "d"}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.8.a"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 29, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.8"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "02db2624d24a9416a10c3a79a3e146d90cdd1d89506e6a3ffbe024c39d96caa1", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q10", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q10", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.8", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-157", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "İki adım gerekir: renk bilgisinden giren ve çıkan damarı belirlemek, üre ve glikoz değerlerini böbreğin süzme özelliğine bağlamak. C şıkkı doğru mekanizmayı ters damar eşleştirmesiyle verir.", "context": "Bir araştırma hastanesinde, sağlıklı bir gönüllünün böbreğine bağlı iki damardan aynı anda kan örneği alındı. Damarlar X ve Y diye adlandırıldı. Her 100 mL kanda ölçülen değerler şöyledir:\nX damarı: üre 30 mg, glikoz 90 mg; kanın rengi açık kırmızı\nY damarı: üre 26 mg, glikoz 90 mg; kanın rengi koyu kırmızı", "question": "Ölçüm sonuçlarına göre damarlar ve böbreğin özelliği ile ilgili hangi açıklama doğrudur?", "choices": ["X böbrek toplardamarıdır; böbrek kana üre eklediği için X'te üre daha fazladır.", "X böbrek atardamarıdır; böbrek ürenin bir kısmını süzdüğü için Y'de üre daha azdır.", "Y böbrek atardamarıdır; böbrek ürenin bir kısmını süzdüğü için X'te üre daha azdır.", "Y böbrek toplardamarıdır; böbrek glikozu da süzdüğü için Y'de glikoz daha azdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Böbrek kandaki üreyi süzer, kana üre eklemez; ayrıca açık kırmızı (oksijenli) kan böbreğe atardamarla gelir.", "Doğru; X'teki açık kırmızı kan oksijenlidir ve böbreğe atardamarla gelir. Böbrek üreyi süzdüğü için çıkan kanda (Y) üre azalır, glikoz değişmez.", "Mekanizma doğru ama damarlar ters eşleştirilmiştir; ölçümde üresi az olan Y'dir, X değildir; Y'nin koyu kırmızı kanı da atardamara uymaz.", "Y'nin toplardamar olduğu doğrudur ama iki damarda da glikoz 90 mg'dır; sağlıklı böbrek glikozu kanda tutar, veriyle çelişen bir neden seçilmiştir."], "explanation": "X'teki kan açık kırmızı yani oksijence zengindir; böbreğe kanı getiren damar böbrek atardamarıdır. Y'deki koyu kırmızı kan böbrekten çıkan toplardamar kanıdır. Üre X'te 30 mg, Y'de 26 mg'dır: böbrek kandaki ürenin bir kısmını süzmüştür. Glikoz iki damarda da 90 mg'dır: sağlıklı böbrek glikozu kanda tutar. Bu yüzden “X atardamar, böbrek ürenin bir kısmını süzer” açıklaması doğrudur.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.8.c"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 30, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.8"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fc7566e41a9b94c61c9f051231a097f722222fae88caf2975320ddf25ecbae46", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q11", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q11", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u4", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u4", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u4-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "objective": "FB.7.4.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 4, "difficultyReason": "Metindeki iki ölçüm ile şekildeki üçüncü ölçüm birleştirilir; önce açıların büyüklüğünden yoğunluk sıralaması çıkarılır, sonra şekildeki geçiş bu sıralamayla yorumlanır. A ve B, açının büyüklüğünü kırılma miktarı sanan yaygın yanılgıdan gelir.", "context": "Öğrenciler K ve L adlı iki saydam maddeyle deney yaptı. Havadan K'ye 60°'lik gelme açısıyla gönderilen ışın 41°'lik kırılma açısıyla, havadan L'ye aynı açıyla gönderilen ışın 35°'lik kırılma açısıyla kırıldı. Ardından K ile L'den yapılmış blokları üst üste koyup ışını K'den L'ye gönderdiler. Şekilde bu son denemede ışının izlediği yol gösterilmiştir.", "question": "Deney sonuçlarına göre hangi değerlendirme doğrudur?", "choices": ["K, L'den daha yoğundur; çünkü havadan K'ye geçen ışığın kırılma açısı daha büyüktür.", "Havadan K'ye geçen ışık, havadan L'ye geçen ışıktan daha çok kırılarak yön değiştirmiştir.", "Işık K'den L'ye geçerken normalden uzaklaşmıştır; çünkü K, havadan daha yoğundur.", "Yoğunluk sırası L > K > hava şeklindedir; ışık K'den L'ye geçerken normale yaklaşmıştır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kırılma açısının büyük olması ışığın daha az kırıldığını gösterir; büyük açı “daha yoğun” sanılmıştır.", "Havadan K'ye geçen ışık 60°'den 41°'ye, L'ye geçen ışık 60°'den 35°'ye inmiştir; daha çok yön değiştiren L'ye geçen ışıktır. Açıların farkı ters okunmuştur.", "Şekilde kırılma açısı (39°) gelme açısından (45°) küçüktür, yani ışık normale yaklaşmıştır. K'nin havadan yoğun olması, K ile L arasındaki geçişi açıklamaz; yalnız bir karşılaştırmaya bakılmıştır.", "Doğru; havadan geçişlerde L'de kırılma açısı daha küçüktür, L en yoğundur; K de havadan yoğundur. Şekilde 45°'lik gelme açısı 39°'ye inmiştir: ışık daha yoğun olan L'ye geçerken normale yaklaşmıştır."], "explanation": "Aynı gelme açısında (60°) kırılma açısı ne kadar küçükse ışık o kadar çok kırılmış, ortam o kadar yoğundur. Havadan K'ye geçişte kırılma açısı 41°, L'ye geçişte 35°'dir; ikisi de 60°'den küçük olduğu için K ve L havadan yoğundur, L ise K'den yoğundur: L > K > hava. Şekilde ışık K'den L'ye 45° ile gelmiş, 39° ile kırılmıştır; kırılma açısı gelme açısından küçük olduğu için ışık normale yaklaşmıştır. Bu da L'nin K'den yoğun olmasıyla tutarlıdır.", "figure": {"kind": "light", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q11-alt", "surface": "boundary", "incidence": 45, "refracted": 39, "denser": "bottom", "mediumKeys": ["lgs28-g07-fen-f2-q11-k", "lgs28-g07-fen-f2-q11-l"], "angleKeys": {"incidence": "lgs28-g07-fen-f2-q11-a1", "refraction": "lgs28-g07-fen-f2-q11-a2"}, "normalKey": "lgs28-g07-fen-f2-q11-n"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB8", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u4", "tymm:FB.7.4.1.c"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 31, "unitKey": "u4", "unitName": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "requires": ["FB.7.4.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1fb1e30b6e63286d0385c375da057c805ba9402ed4e770e4b08c8fcecf9678f7", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q12", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q12", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u4", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u4", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u4-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "objective": "FB.7.4.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Şekilden iki nitelik (kesit biçimi ve ışınların yolu) birlikte okunur; şıklar bu iki niteliğin dört birleşimidir.", "context": "Karanlık bir sınıfta, ışık kutusundan çıkan üç paralel ışın sırayla X ve Y merceklerine gönderildi. Şekilde merceklerin kesitleri ve ışınların merceklerden çıktıktan sonra izlediği yollar gösterilmiştir.", "question": "Şekle göre X merceğiyle ilgili hangisi doğrudur?", "choices": ["Ortası kenarlarından kalın olan bu mercek, paralel ışınları kırarak bir noktada toplar.", "Kenarları ortasından kalın olan bu mercek, paralel ışınları kırarak birbirinden uzaklaştırır.", "Kenarları ortasından kalın olan bu mercek, paralel ışınları kırarak bir noktada toplar.", "Ortası kenarlarından kalın olan bu mercek, paralel ışınları kırarak birbirinden uzaklaştırır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; X'in kesitinde ortası kenarlarından kalındır (ince kenarlı) ve paralel ışınlar mercekten sonra bir noktada kesişmektedir.", "Bu, Y merceğinin niteliğidir; iki mercek karıştırılmıştır.", "Işınların toplandığı doğru okunmuş ama kesitin biçimi yanlış okunmuştur; X'in kenarları değil ortası kalındır.", "Kesitin biçimi doğru okunmuş ama ışınların yolu yanlış okunmuştur; X'ten çıkan ışınlar birbirine yaklaşıp kesişir."], "explanation": "Şekilde X'in kesitinde ortası kenarlarından kalındır; bu bir ince kenarlı mercektir. X'ten çıkan paralel ışınlar kırılarak birbirine yaklaşmış ve bir noktada kesişmiştir. Y'nin kesitinde ise kenarlar ortadan kalındır ve ışınlar mercekten sonra birbirinden uzaklaşmıştır. Bu nedenle X, ortası kalın olan ve paralel ışınları bir noktada toplayan mercektir.", "figure": {"kind": "diagram", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q12-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f2-q12-cap", "notToScale": true, "viewBox": [0, 0, 400, 180], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[103.0, 30.0], [106.9, 45.0], [109.8, 60.0], [111.4, 75.0], [112.0, 90.0], [111.4, 105.0], [109.8, 120.0], [106.9, 135.0], [103.0, 150.0], [97.0, 150.0], [93.1, 135.0], [90.2, 120.0], [88.6, 105.0], [88.0, 90.0], [88.6, 75.0], [90.2, 60.0], [93.1, 45.0], [97.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q12-x", "labelX": 100, "labelY": 168}, {"type": "polygon", "points": [[312.0, 30.0], [308.1, 45.0], [305.2, 60.0], [303.6, 75.0], [303.0, 90.0], [303.6, 105.0], [305.2, 120.0], [308.1, 135.0], [312.0, 150.0], [288.0, 150.0], [291.9, 135.0], [294.8, 120.0], [296.4, 105.0], [297.0, 90.0], [296.4, 75.0], [294.8, 60.0], [291.9, 45.0], [288.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f2-q12-y", "labelX": 300, "labelY": 168}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 60, "x2": 100, "y2": 60, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}, {"type": "line", "x1": 100, "y1": 60, "x2": 205, "y2": 102, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 90, "x2": 100, "y2": 90, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}, {"type": "line", "x1": 100, "y1": 90, "x2": 205, "y2": 90, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 120, "x2": 100, "y2": 120, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}, {"type": "line", "x1": 100, "y1": 120, "x2": 205, "y2": 78, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}, {"type": "line", "x1": 215, "y1": 60, "x2": 300, "y2": 60, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}, {"type": "line", "x1": 300, "y1": 60, "x2": 385, "y2": 26, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}, {"type": "line", "x1": 215, "y1": 90, "x2": 300, "y2": 90, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}, {"type": "line", "x1": 300, "y1": 90, "x2": 385, "y2": 90, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}, {"type": "line", "x1": 215, "y1": 120, "x2": 300, "y2": 120, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}, {"type": "line", "x1": 300, "y1": 120, "x2": 385, "y2": 154, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray"}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u4", "tymm:FB.7.4.2.a"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 32, "unitKey": "u4", "unitName": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "requires": ["FB.7.4.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "18b2fef0ec256d01c10eaba63c8c869164fb18a3d7b791548ce6b2a70764d30a", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q13", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q13", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 5, "difficultyReason": "Üç adım gerekir: elektron sayısından proton sayısını bulmak, çekirdekteki sayıdan protonu çıkarıp nötronu bulmak ve elementin kimliğini proton sayısıyla belirlemek; eşit çekirdek sayısı (14) güçlü bir yanıltıcıdır.", "context": "Bir müzedeki “Atomların kimliği” panosunda üç yüksüz atom tanıtılıyor. Panoda her atom için yalnız iki bilgi yazılmış:\n• K atomu: Çekirdeğinde 12 parçacık, çekirdeğinin çevresinde 6 parçacık var.\n• L atomu: Çekirdeğinde 14 parçacık, çekirdeğinin çevresinde 6 parçacık var.\n• M atomu: Çekirdeğinde 14 parçacık, çekirdeğinin çevresinde 7 parçacık var.", "question": "Panodaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["L ile M aynı elementin atomlarıdır.", "K ile L aynı elementin atomlarıdır.", "L'nin proton sayısı 8'dir.", "M'nin nötron sayısı L'ninkinden fazladır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["L ile M'nin çekirdeklerindeki parçacık sayısı eşittir (14) ama proton sayıları farklıdır (6 ve 7); elementin kimliğini çekirdekteki toplam parçacık sayısının belirlediğini sanan öğrenci bu şıkkı seçer.", "Doğru; atomlar yüksüz olduğundan proton sayısı çekirdek dışındaki elektron sayısına eşittir. K ve L'nin ikisinde de 6 proton vardır; proton sayısı aynı olan atomlar aynı elemente aittir.", "L'nin çekirdeğinde 6 proton ve 8 nötron vardır; 8 olan nötron sayısıdır. Proton ile nötronu karıştıran ya da çekirdekte fazla olan parçacığı proton sanan öğrenci bu şıkkı seçer.", "M'nin nötron sayısı 14 − 7 = 7, L'ninki 14 − 6 = 8'dir; M'de nötron daha azdır. Elektronu fazla olan atomun nötronunun da fazla olacağını sanan öğrenci bu şıkkı seçer."], "explanation": "Yüksüz atomda proton sayısı elektron sayısına eşittir; çekirdeğin çevresindeki parçacıklar elektrondur. K: 6 proton, 12 − 6 = 6 nötron. L: 6 proton, 14 − 6 = 8 nötron. M: 7 proton, 14 − 7 = 7 nötron. Elementin kimliğini proton sayısı belirlediğinden K ile L aynı elementin, M ise başka bir elementin atomudur. L'nin proton sayısı 6, M'nin nötron sayısı L'ninkinden azdır.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.4", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.1.b"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 33, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "74adba2a8a5901b5c9c1dbb20563952ee472629e3a032817d4425d92cd7ce7f9", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q14", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q14", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.5", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Öğrenci dört sembolü bildiği sembollerle karşılaştırır; tek adımlı bir denetimdir, ancak Türkçe addan sembol türetme ve büyük-küçük harf yanılgıları çeldirici oluşturur.", "context": "Sınıf panosu için element kartları hazırlayan dört öğrenci, kartlarına element adlarını ve sembollerini yazdı. Fen Bilimleri öğretmeni kartları kontrol ederek öğrencilerin yazdığı sembolleri aşağıdaki tabloda topladı ve sembollerden yalnız birinin doğru yazıldığını söyledi.", "question": "Tabloya göre sembolü doğru yazılan element hangisidir?", "choices": ["Klor", "Magnezyum", "Alüminyum", "Neon"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Klorun sembolü Cl'dir; kartta Kl yazılmıştır. Sembolün Türkçe addan türetildiğini sanan öğrenci bu kartı doğru bulur.", "Magnezyumun sembolü Mg'dir; kartta Mn yazılmıştır. Adın içindeki herhangi bir harfin ikinci harf olabileceğini sanan öğrenci bu kartı doğru bulur.", "Doğru; alüminyumun sembolü Al'dir ve kartta ilk harf büyük, ikinci harf küçük olarak doğru yazılmıştır.", "Neonun sembolü Ne'dir; kartta iki harf de büyük yazılmıştır (NE). Harflerin doğru olmasını yeterli sanıp büyük-küçük harf kuralını atlayan öğrenci bu kartı doğru bulur."], "explanation": "İki harfli sembollerde ilk harf büyük, ikinci harf küçük yazılır ve harfler elementin uluslararası (çoğunlukla Latince) adından gelir. Klor için Kl (doğrusu Cl), magnezyum için Mn (doğrusu Mg), neon için NE (doğrusu Ne) yanlıştır. Tabloda doğru yazılan sembol alüminyumun Al sembolüdür.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f2-q14-h1", "lgs28-g07-fen-f2-q14-h2", "lgs28-g07-fen-f2-q14-h3"], "rows": [[{"v": "1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f2-q14-r1"}, {"v": "Kl"}], [{"v": "2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f2-q14-r2"}, {"v": "Mn"}], [{"v": "3"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f2-q14-r3"}, {"v": "Al"}], [{"v": "4"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f2-q14-r4"}, {"v": "NE"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q14-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.5.a"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 34, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.5"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fb2d66e4006eee6d9ddc62af18fa30c5d30161cb130242b6fb3a79981a1576b7", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q15", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q15", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.6", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Öğrenci atom numaralarından elementlerin periyotlarını belirler; tek tür işlemdir ama periyot sınırlarını (2, 10, 18) doğru kullanmak gerekir.", "context": "Fen kulübündeki “Gizli element” oyununda, ilk 18 elementten beşi K, L, M, N ve R harfleriyle kartlara yazılmıştır. Her kartın ön yüzünde elementin atom numarası, arka yüzünde elementin oda koşullarındaki hâli bulunur:\n• K: atom numarası 3, katı\n• L: atom numarası 8, gaz\n• M: atom numarası 11, katı\n• N: atom numarası 16, katı\n• R: atom numarası 18, gaz\nOyuncular, kartları periyodik tablodaki yerlerine yerleştirerek soruları cevaplıyor.", "question": "Buna göre kartlardaki elementlerin periyodik tablodaki yerleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["K, birinci periyotta yer alır.", "R, M ile aynı periyotta yer alır.", "M, ikinci periyotta yer alır.", "L, R ile aynı periyotta yer alır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Birinci periyotta yalnız atom numarası 1 ve 2 olan elementler bulunur; atom numarası 3 olan K ikinci periyodun başındadır. Atom numarası küçük olan her elementi birinci periyotta sanan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; üçüncü periyot atom numarası 11 olan elementle başlar, 18 olan elementle biter. M (11) ve R (18) bu periyottadır.", "İkinci periyot 3–10 arasındaki elementleri içerir; atom numarası 11 olan M üçüncü periyodun ilk elementidir. Periyodun sınırını kaçıran öğrenci bunu seçer.", "L (8) ikinci, R (18) üçüncü periyottadır. İkisinin de oda koşullarında gaz olmasından aynı sırada olduklarını sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "İlk 18 element periyodik tabloda üç periyoda yerleşir: 1–2 birinci, 3–10 ikinci, 11–18 üçüncü periyot. Buna göre K (3) ve L (8) ikinci periyotta; M (11), N (16) ve R (18) üçüncü periyottadır. R ile M aynı periyottadır.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.6.a"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 35, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.6"], "sharedText": "lgs28-g07-f2-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dc51526a726e6d5730929db35032d84d3abb0266a67f885c997d3ec6dd0beef9", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q16", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q16", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.6", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci atom numaralarından her elementin periyodunu ve periyot içindeki sırasını (grubunu) bulmalı, sonra grup ile kimyasal benzerlik arasındaki ilişkiyi kullanmalıdır; kartlardaki hâl bilgisi yanıltıcıdır.", "context": "Fen kulübündeki “Gizli element” oyununda, ilk 18 elementten beşi K, L, M, N ve R harfleriyle kartlara yazılmıştır. Her kartın ön yüzünde elementin atom numarası, arka yüzünde elementin oda koşullarındaki hâli bulunur:\n• K: atom numarası 3, katı\n• L: atom numarası 8, gaz\n• M: atom numarası 11, katı\n• N: atom numarası 16, katı\n• R: atom numarası 18, gaz\nOyuncular, kartları periyodik tablodaki yerlerine yerleştirerek soruları cevaplıyor.", "question": "Kartlardaki elementlerden hangi ikisinin benzer kimyasal özellikler göstermesi beklenir?", "choices": ["K ve L", "M ve N", "L ve N", "K ve N"], "correct": 2, "distractorWhy": ["K (3) ve L (8) ikinci periyotta, farklı gruplardadır; aynı periyottaki elementlerin benzer özellik gösterdiğini sanan öğrenci bunu seçer.", "M (11) ve N (16) üçüncü periyotta, farklı gruplardadır; periyot ile grubu karıştıran ve aynı satırdakileri benzer sanan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; L (8) ikinci periyodun, N (16) üçüncü periyodun altıncı elementidir. İkisi aynı dikey sütunda, yani aynı gruptadır ve aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir.", "K ve N'nin ikisi de oda koşullarında katıdır ama farklı gruplardadır; fiziksel hâlin aynı olmasını kimyasal benzerlik sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Aynı gruptaki (aynı dikey sütundaki) elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir. L (8) ikinci periyodun, N (16) üçüncü periyodun altıncı sırasındadır; ikisi aynı gruptadır. K–L ve M–N aynı periyotta ama farklı gruplarda; K ile N ise hem farklı periyotta hem farklı grupta yer alır. Oda koşullarındaki hâl kimyasal benzerliği göstermez.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.6.b"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 36, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.6"], "sharedText": "lgs28-g07-f2-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "050d327d56065951ec3d66100b53aad07a22c15724bc076b05bf5fb1bce15d8e", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q17", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q17", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.6", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 5, "difficultyReason": "Öğrenci iki elementin hem periyodunu hem grubunu bulmalı, grubun kimyasal benzerlikle, atom numarasının proton sayısıyla ilişkisini birlikte kullanmalıdır; 'farklı periyot = farklı özellik' yanılgısı güçlü bir çeldiricidir.", "context": "Fen kulübündeki “Gizli element” oyununda, ilk 18 elementten beşi K, L, M, N ve R harfleriyle kartlara yazılmıştır. Her kartın ön yüzünde elementin atom numarası, arka yüzünde elementin oda koşullarındaki hâli bulunur:\n• K: atom numarası 3, katı\n• L: atom numarası 8, gaz\n• M: atom numarası 11, katı\n• N: atom numarası 16, katı\n• R: atom numarası 18, gaz\nOyuncular, kartları periyodik tablodaki yerlerine yerleştirerek soruları cevaplıyor.", "stemLead": "Bir oyuncu K ve M elementleri için şu yargıları yazmıştır:", "premises": {"style": "roman", "items": ["Periyodik tabloda farklı periyotlarda yer alırlar.", "Kimyasal özellikleri birbirinden çok farklıdır.", "Çekirdeklerindeki proton sayıları farklıdır."]}, "question": "Bu yargılardan hangileri K ile M arasındaki farklılıklar listesine yazılabilir?", "choiceOrder": "fixed", "choices": ["Yalnız I", "Yalnız III", "I ve II", "I ve III"], "correct": 3, "distractorWhy": ["I doğrudur ama III'teki proton sayısı farkı da (3 ve 11) bir farklılıktır; atom numarasının proton sayısını gösterdiğini unutan öğrenci yalnız I'i seçer.", "III doğrudur ama K ikinci, M üçüncü periyotta olduğundan I de bir farklılıktır; periyotları belirlemeyen öğrenci yalnız III'ü seçer.", "II yanlıştır: K ile M aynı gruptadır ve aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir. Farklı periyottaki elementlerin özelliklerinin de çok farklı olduğunu sanan öğrenci I ve II'yi seçer.", "Doğru; K (3) ikinci, M (11) üçüncü periyottadır (I) ve proton sayıları 3 ile 11'dir (III). İkisi de periyodunun ilk sırasında, yani aynı grupta olduğundan kimyasal özellikleri benzerdir; II bir farklılık değildir."], "explanation": "K'nin atom numarası 3, M'ninki 11'dir. K ikinci periyodun, M üçüncü periyodun ilk elementidir: farklı periyotlarda ama aynı gruptadırlar. Aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri benzer olduğundan II yanlıştır. Atom numarası proton sayısını gösterdiğinden proton sayıları farklıdır. Farklılık listesine I ve III yazılabilir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.6.c"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 37, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.6"], "sharedText": "lgs28-g07-f2-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3e8d3f5979a9d8ba7a2eb7686e7f0b5b33016f852053655be9ba05d1109e4040", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q18", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q18", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.9", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci dört bardaktan yalnız bir etkende farklı olan çiftleri seçmeli, grafikten süreleri okuyup iki etkinin büyüklüğünü karşılaştırmalıdır; birden çok değişkeni farklı çiftle neden kurma yanılgısı çekicidir.", "context": "Can, dört bardağın her birine 100 mL su ve 5 g şeker koyarak şekerin tamamen çözünme süresini ölçtü. Bardaklardaki koşullar şöyledir:\n• K: 20 °C su, toz şeker, karıştırılmadı.\n• L: 20 °C su, toz şeker, karıştırıldı.\n• M: 50 °C su, kesme şeker, karıştırılmadı.\n• N: 50 °C su, toz şeker, karıştırılmadı.\nÖlçtüğü süreler grafikte verilmiştir.", "question": "Can'ın deney sonuçlarına göre aşağıdaki neden-sonuç ilişkilerinden hangisi kurulabilir?", "choices": ["Karıştırma yapılmadığında sıcaklık artışı çözünme süresini değiştirmemiştir.", "M'deki şekerin K'dekinden geç çözünmesinin nedeni M'deki suyun daha sıcak olmasıdır.", "Karıştırmanın çözünme süresini kısaltma etkisi, sıcaklık artışınınkinden büyüktür.", "N'deki şekerin K'dekinden önce çözünmesinin nedeni N'deki şekerin toz hâlinde olmasıdır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["K ile N yalnız sıcaklıkta farklıdır ve süre 150 s'den 90 s'ye inmiştir; sıcaklık artışı süreyi değiştirmiştir. Grafiği okumadan iki bardaktaki toz şekerin aynı olduğuna bakıp sonucun da aynı olacağını sanan öğrenci bunu seçer.", "M ile K hem sıcaklıkta hem şekerin biçiminde farklıdır; M ile N karşılaştırılınca gecikmenin nedeninin kesme şeker olduğu görülür. Birden çok değişkeni farklı iki bardağı karşılaştırıp sonucu sıcaklığa bağlayan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; K ile L yalnız karıştırmada farklıdır ve süre 150 s'den 50 s'ye, yani 100 s kısalmıştır. K ile N yalnız sıcaklıkta farklıdır ve süre 60 s kısalmıştır. Karıştırmanın etkisi daha büyüktür.", "N ile K'nin ikisinde de toz şeker vardır; N'deki şekerin önce çözünmesinin nedeni suyun sıcak olmasıdır. Toz şekerin hızlı çözündüğünü bilip bu karşılaştırmada şeker biçiminin değişmediğini gözden kaçıran öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Bir etkenin etkisi, yalnız o etkende farklı olan iki bardakla belirlenir. K–L (yalnız karıştırma farklı): 150 s → 50 s, 100 s kısalma. K–N (yalnız sıcaklık farklı): 150 s → 90 s, 60 s kısalma. N–M (yalnız şekerin biçimi farklı): 90 s → 300 s, kesme şeker geç çözünür. Bu verilere göre karıştırmanın süreyi kısaltma etkisi sıcaklık artışınınkinden büyüktür.", "figure": {"kind": "chart", "style": "bar", "categoryKeys": ["lgs28-g07-fen-f2-q18-k", "lgs28-g07-fen-f2-q18-l", "lgs28-g07-fen-f2-q18-m", "lgs28-g07-fen-f2-q18-n"], "values": [150, 50, 300, 90], "axisKeys": {"x": "lgs28-g07-fen-f2-q18-ax", "y": "lgs28-g07-fen-f2-q18-ay"}, "axisUnits": {"y": "s"}, "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q18-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.4", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.9.b"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 38, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.9"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fdf2cb8cfabfdbb79650105e168bdc69cee77c593b726c7c2deb1798fcd45d55", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q19", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q19", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Elektriklenme", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u6", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u6", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u6-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "objective": "FB.7.6.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-177", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci üç gözlemde cisimlerin başlangıçtaki yük durumunu belirlemeli; II'de önce çekme sonra itme olduğu için dokunmayla yük geçişini de hesaba katmalıdır.", "context": "Asım, kuru bir günde plastik bir tarağı saçına birkaç kez sürttü ve şu gözlemleri yaptı:\nI. Tarağı musluktan ince akan suya yaklaştırınca su tarağa doğru büküldü.\nII. Tarağı masadaki tuz tanelerine yaklaştırınca bazı taneler tarağa sıçradı; tarağa değdikten kısa süre sonra da tarağın yanından uzağa savruldu.\nIII. Saçına aynı biçimde sürttüğü ikinci bir tarağı ilk tarağa yaklaştırınca taraklar birbirinden uzaklaşmaya çalıştı.", "question": "Asım'ın gözlemlerinden hangileri, yüklü bir cismin nötr bir cismi çektiğini gösterir?", "choiceOrder": "fixed", "choices": ["Yalnız I", "I ve II", "I ve III", "II ve III"], "correct": 1, "distractorWhy": ["I'de nötr su tarağa çekilmiştir ama II'de de başlangıçta nötr olan tuz taneleri tarağa sıçramıştır. Tanelerin sonradan itilmesine bakıp başlangıçta da yüklü olduklarını sanan öğrenci yalnız I'i seçer.", "Doğru; I'de nötr su, II'de başlangıçta nötr olan tuz taneleri yüklü tarağa çekilmiştir. Tuz taneleri tarağa değince tarakla aynı cins yükle yüklendiği için sonra itilmiştir.", "III'te iki tarak da saça sürtülerek aynı biçimde yüklenmiştir ve birbirini itmiştir; nötr cisim yoktur. Her etkileşimi çekme sanan ya da ikinci tarağı nötr sayan öğrenci bunu seçer.", "III'te çekme değil itme vardır ve iki tarak da yüklüdür; ayrıca I'deki nötr suyun çekilmesi dışarıda bırakılmıştır. Suyun da yüklü olduğunu sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Yüklü bir cisim nötr bir cismi çeker. I'de nötr su yüklü tarağa doğru bükülmüştür. II'de tuz taneleri başlangıçta nötrdür ve tarağa çekilmiştir; tarağa değdikten sonra tarakla aynı cins yükle yüklendikleri için itilmişlerdir. III'te aynı biçimde yüklenen iki tarak aynı cins yük taşıdığı için birbirini iter. Nötr cismin çekildiği gözlemler I ve II'dir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u6", "tymm:FB.7.6.3.a"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 39, "unitKey": "u6", "unitName": "Elektriklenme", "requires": ["FB.7.6.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bec447e9c5c976c80d1f4ea07314152f5bf22cacb4d43e240e3cae9ea0bc51e3", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f2.q20", "familyId": "lgs28-g07-fen-f2-q20", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u7", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u7", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u7-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "objective": "FB.7.7.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-181", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 4, "difficultyReason": "Öğrenci iki çizgiyi yıl yıl karşılaştırıp her birinin en yüksek değerini ve artma-azalma dönemlerini belirlemeli, sonra bu dönemleri besin ilişkisiyle açıklamalıdır. A ve D, avcı-av ilişkisine dair yaygın ama verilere uymayan sezgilerdir.", "context": "Doruk, küçük bir adada yürütülen bir araştırmanın verilerini inceledi. Adada tavşanlar otla, tilkiler de tavşanlarla beslenir; tilkileri avlayan başka bir canlı yoktur. Araştırmacılar sekiz yıl boyunca her yıl adadaki tavşan ve tilki sayılarını belirleyip grafikte gösterdi.", "question": "Grafiğe göre adadaki besin zincirinin işleyişiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Tilki sayısının en yüksek olduğu yılda tavşan sayısı da en yüksektir.", "1. ile 3. yıllar arasında tavşanların artmasının nedeni, tilki sayısının azalmasıdır.", "Tavşanlar azalmaya başladıktan sonra tilkiler bir yıl daha artmış, sonra azalmıştır.", "Tilki sayısı arttığı her yıl tavşan sayısı aynı yıl içinde azalmıştır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Tavşan sayısı en yüksek değerine 3. yılda, tilki sayısı 4. yılda ulaşmıştır. Avın en çok olduğu yılda avcının da en çok olacağını sanan öğrenci bunu seçer.", "1. ile 3. yıllar arasında tilki sayısı da artmıştır. Avcı ile av arasındaki ters ilişkiyi her dönem için geçerli sanan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; tavşanlar 3. yıldan sonra azalmaya başlamış, tilkiler 4. yılda da artmış, 5. yıldan sonra azalmıştır. Avcı sayısı, av sayısındaki değişimi gecikmeyle izlemiştir.", "1. ile 3. yıllar arasında tilkiler artarken tavşanlar da artmıştır. Avcı artınca avın hemen azalacağını sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Grafikte tavşan sayısı 1. yıldan 3. yıla artmış, 3. yıldan 6. yıla azalmış, sonra yeniden artmıştır. Tilki sayısı 4. yıla kadar artmış, 4. yıldan 7. yıla azalmış, 8. yılda yeniden artmıştır. Tavşanlar çoğalınca tilkilerin besini artmış ve tilkiler çoğalmıştır; çoğalan tilkiler daha çok tavşan yiyince tavşanlar azalmış, besini azalan tilkiler de bir yıl sonra azalmaya başlamıştır. Zincirdeki iki canlının sayısı birbirine bağlı olarak ve gecikmeyle değişmektedir.", "figure": {"kind": "chart", "style": "line", "categoryKeys": ["lgs28-g07-fen-f2-q20-y1", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y2", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y3", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y4", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y5", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y6", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y7", "lgs28-g07-fen-f2-q20-y8"], "seriesKeys": ["lgs28-g07-fen-f2-q20-st", "lgs28-g07-fen-f2-q20-sf"], "values": [[80, 10], [120, 14], [160, 20], [130, 28], [90, 24], [60, 16], [80, 12], [120, 14]], "axisKeys": {"x": "lgs28-g07-fen-f2-q20-ax", "y": "lgs28-g07-fen-f2-q20-ay"}, "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f2-q20-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u7", "tymm:FB.7.7.1.b"], "lgs": {"form": 2, "session": "sayisal", "order": 40, "unitKey": "u7", "unitName": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "requires": ["FB.7.7.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6a4040f7fbbac258098b62cb41d0d9c26fd987a346bc61e2997f88fc45fa14f5", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q01", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q01", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Şekilde lambadan her konuma giden ışığın yolu gözle izlenip kabın içinden geçip geçmediği belirlenir; yakınlık (K) güçlü bir çeldiricidir.", "context": "Fen dersinde yer teleskobu ile uzay teleskobu arasındaki farkı göstermek için bir model kuruluyor. Tavana asılan küçük lamba bir yıldızı, yüzeyi vantilatörle sürekli dalgalandırılan su dolu cam kap ise Dünya'nın atmosferini temsil ediyor. Sınıfın zemini yeryüzü kabul ediliyor. Öğrenciler, uzay teleskobunu temsil edecek kamerayı şekildeki K, L, M ve N konumlarından birine yerleştirecek.", "question": "Şekle göre modelin amacına uygun olması için uzay teleskobunu temsil eden kamera hangi konuma yerleştirilmelidir?", "choices": ["K", "L", "M", "N"], "correct": 1, "distractorWhy": ["K lambaya en yakın konumdur ama lambanın ışığı K'ye dalgalı sudan geçerek ulaşır; uzay teleskobunun üstünlüğünü yıldıza yakınlık sanmaktır.", "Doğru; lambadan L'ye giden ışık su dolu kaba hiç girmez; bu, atmosferin dışında kalan uzay teleskobunu temsil eder.", "M kaptan en uzak konumdur ama ışık M'ye de dalgalı sudan geçerek ulaşır; atmosferin etkisinin uzaklaştıkça yok olduğunu sanmaktır.", "N kabın yanında görünse de lambadan N'ye giden ışık kabın kenar bölümünden geçer; eğik gelen ışığın atmosferden etkilenmediğini sanmaktır."], "explanation": "Modelde dalgalı su atmosferi temsil eder; atmosferden geçen ışık titreşir ve görüntü bulanıklaşır. Uzay teleskobu atmosferin dışında olduğu için yıldız ışığı ona atmosferden geçmeden ulaşır. Şekilde lambadan K, M ve N'ye giden ışık kaptaki sudan geçer; yalnız L'ye giden ışık kaba girmeden ulaşır. Kamera L'ye konmalıdır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 500, 300], "notToScale": true, "elements": [{"type": "line", "x1": 250, "y1": 0, "x2": 250, "y2": 18, "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 250, "y": 30, "r": 12, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q01-lamba", "labelX": 300, "labelY": 30}, {"type": "rect", "x": 100, "y": 120, "w": 300, "h": 50, "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q01-kap", "labelX": 250, "labelY": 145}, {"type": "rect", "x": 235, "y": 190, "w": 30, "h": 18, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q01-k", "labelX": 282, "labelY": 199}, {"type": "rect", "x": 420, "y": 80, "w": 30, "h": 18, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q01-l", "labelX": 467, "labelY": 89}, {"type": "rect", "x": 235, "y": 262, "w": 30, "h": 18, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q01-m", "labelX": 282, "labelY": 271}, {"type": "rect", "x": 30, "y": 200, "w": 30, "h": 18, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q01-n", "labelX": 45, "labelY": 233}, {"type": "line", "x1": 0, "y1": 296, "x2": 500, "y2": 296, "stroke": "ink", "width": 2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q01-zemin", "labelX": 420, "labelY": 284}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q01-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f3-q01-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB9", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.2.a"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 21, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2c44d37c6ec616b0e26a2a3e6b85c2f76df18f56a1db59b40f43336e5c88e21f", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q02", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q02", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.5", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Dört ayrı süre arasında oran kurmak ve sonucu yıldız-galaksi-evren ilişkisine bağlamak gerekir; üç şıkta yargı doğru görünür, ayrım yalnız sayısal ilişkiyle yapılır.", "context": "Gökbilim kulübündeki öğrenciler, Güneş'ten çıkan ışığın bazı yerlere ulaşma sürelerini şöyle not etti:\nDünya'ya yaklaşık 8 dakikada,\nGüneş'e en yakın yıldıza yaklaşık 4 yılda,\nSamanyolu Galaksisi'nin merkezine yaklaşık 26 000 yılda,\nkomşu Andromeda Galaksisi'ne yaklaşık 2 500 000 yılda.\nKulüp, bu bilgileri yıldız, galaksi ve evren arasındaki ilişkiyi gösteren tek bir açıklamada birleştirmek istiyor.", "question": "Notlardaki bilgileri uyumlu bir bütün hâlinde birleştiren açıklama hangisidir?", "choices": ["Işığın Andromeda'ya ulaşma süresi, galaksimizin merkezine ulaşma süresinin yaklaşık 100 katıdır; galaksiler arası uzaklıklar galaksinin içindeki uzaklıklardan çok büyüktür.", "Işığın en yakın yıldıza ulaşma süresi, Dünya'ya ulaşma süresinin yaklaşık 500 katıdır; bu yıldız, Güneş sisteminin içinde Güneş'e komşu olan bir yıldızdır.", "Işığın en yakın yıldıza ulaşma süresi, galaksimizin merkezine ulaşma süresinin yaklaşık 650'de biridir; yıldızlar arası uzaklıklar galaksinin boyutu yanında küçüktür.", "Işığın Andromeda'ya ulaşma süresi, galaksimizin merkezine ulaşma süresinin yaklaşık 10 katıdır; galaksiler arası uzaklıklar galaksinin içindeki uzaklıklardan biraz daha büyüktür."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; 2 500 000 ÷ 26 000 ≈ 96, yani yaklaşık 100 kattır; bu, galaksiler arası boşluğun galaksi içindeki uzaklıklardan çok büyük olduğunu gösterir.", "4 yıl, 8 dakikanın yaklaşık 260 000 katıdır; ayrıca en yakın yıldız Güneş sisteminin dışındadır, Güneş sisteminde tek yıldız Güneş'tir.", "4 yıl, 26 000 yılın 6500'de biridir; büyüklük basamağını bir eksik sayarak oranı on kat yanlış kurmaktır.", "2 500 000 yıl, 26 000 yılın 10 katı değil yaklaşık 100 katıdır; büyük sayıları karşılaştırırken basamak kaçırmaktır."], "explanation": "Işık sabit hızla yol aldığı için ulaşma süreleri uzaklıkları karşılaştırmayı sağlar. 2 500 000 ÷ 26 000 ≈ 96 olduğundan Andromeda, galaksimizin merkezine olan uzaklığın yaklaşık 100 katı uzaklıktadır. Buna göre galaksiler birbirinden, kendi içlerindeki uzaklıklara göre çok uzaktır; Güneş ve en yakın yıldız aynı galaksinin içindedir, Andromeda ise evrendeki başka bir galaksidir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.5.b"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 22, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.5"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8b18943e6eebfea64d788ef210223f2cc7af7949e97592a696d72526bc499a92", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q03", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q03", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "10. saniye satırındaki dört değer, metindeki eşit yükseklik ve hız bilgisiyle birleştirilir; dört şık da doğru bilgi taşıdığı için öğrenci verinin neyi gösterdiğini ayırt etmek zorundadır.", "context": "Bir inşaat alanında iki vinç aynı anda çalışmaya başladı. 1. vinç 200 kg'lık demir yükünü, 2. vinç 400 kg'lık beton yükünü yerden kaldırdı. 10. saniyede iki yük de yerden 5 m yükseklikte ve aynı hızla (0,5 m/s) yükseliyordu. 2. vinç bu andan hemen sonra yükünü 5 m yükseklikte durdurdu; 1. vinç ise yükünü aynı hızla kaldırmayı sürdürdü. Tabloda yüklerin kinetik ve potansiyel enerjileri verilmiştir; potansiyel enerji yere göre hesaplanmıştır.", "question": "Tablodaki 10. saniye değerleri ve verilen bilgiler, kinetik ve potansiyel enerjinin hangi benzer özelliğini gösterir?", "choices": ["İkisi de bir cismin iş yapabilme yeteneğinin ölçüsüdür.", "İkisi de belirli bir durumda sıfır değerini alabilir.", "İkisi de birbirine dönüşebilen mekanik enerji türleridir.", "İkisi de cismin kütlesi arttıkça büyüyen enerjilerdir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bu yargı genel olarak doğrudur ama 10. saniye değerleri iş yapma ile ilgili bir karşılaştırma içermez; verinin göstermediği doğru bilgiyi seçmektir.", "Bu yargı doğrudur ama 0. saniye değerleriyle gösterilir; 10. saniyede iki yükün enerjileri sıfır değildir. Tablonun yanlış satırını kullanmaktır.", "Bu yargı doğrudur ama dönüşüm, bir enerjinin azalırken ötekinin artmasıyla görülür; 10. saniyede böyle bir karşılaştırma yoktur.", "Doğru; 10. saniyede iki yük aynı yükseklikte ve aynı hızdadır, yalnız kütleleri farklıdır; kütlesi iki kat olan 2. yükün kinetik enerjisi de (50 J) potansiyel enerjisi de (20 000 J) 1. yükünkinin iki katıdır."], "explanation": "10. saniyede iki yükün yüksekliği (5 m) ve hızı (0,5 m/s) aynıdır; tek fark kütledir (200 kg ve 400 kg). Tabloya göre 2. yükün kinetik enerjisi 50 J, 1. yükünkü 25 J; potansiyel enerjisi 20 000 J, 1. yükünkü 10 000 J'dür. Kütle iki katına çıkınca iki enerji de iki katına çıkmıştır; bu, iki enerji türünün de kütleye bağlı olduğunu gösterir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f3-q03-h1", "lgs28-g07-fen-f3-q03-h2", "lgs28-g07-fen-f3-q03-h3", "lgs28-g07-fen-f3-q03-h4", "lgs28-g07-fen-f3-q03-h5"], "rows": [[{"v": "0"}, {"v": "0"}, {"v": "0"}, {"v": "0"}, {"v": "0"}], [{"v": "10"}, {"v": "25"}, {"v": "10 000"}, {"v": "50"}, {"v": "20 000"}], [{"v": "20"}, {"v": "25"}, {"v": "20 000"}, {"v": "0"}, {"v": "20 000"}], [{"v": "30"}, {"v": "25"}, {"v": "30 000"}, {"v": "0"}, {"v": "20 000"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q03-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f3-q03-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.2.b"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 23, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.2"], "sharedText": "lgs28-g07-f3-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5c24fac17f247af6df6a9d55253a120fa4b24426bd31016fa531d3398d324782", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q04", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q04", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 5, "difficultyReason": "Her şıkta hem farkın kendisi hem de gösterilen kanıt sınanır; 30. saniyedeki yükseklik hesaplanır, 20. saniyedeki karşılaştırmada kütlenin de değiştiği fark edilir ve 0. saniyede iki enerjinin de sıfır olduğu görülür; dört yargının dördü de doğru bilgi taşıdığı için ayrım yalnız kanıtın uygunluğuyla yapılır.", "context": "Bir inşaat alanında iki vinç aynı anda çalışmaya başladı. 1. vinç 200 kg'lık demir yükünü, 2. vinç 400 kg'lık beton yükünü yerden kaldırdı. 10. saniyede iki yük de yerden 5 m yükseklikte ve aynı hızla (0,5 m/s) yükseliyordu. 2. vinç bu andan hemen sonra yükünü 5 m yükseklikte durdurdu; 1. vinç ise yükünü aynı hızla kaldırmayı sürdürdü. Tabloda yüklerin kinetik ve potansiyel enerjileri verilmiştir; potansiyel enerji yere göre hesaplanmıştır.", "question": "Tablodaki değerler ve verilen bilgiler birlikte değerlendirildiğinde kinetik ve potansiyel enerjinin farklı özellikleri ile ilgili hangisi doğrudur?", "choices": ["Duran cismin kinetik enerjisi sıfırdır ama potansiyel enerjisi olabilir; 1. yükün 20. ve 30. saniye değerleri bunu gösterir.", "Potansiyel enerji yüksekliğe bağlıdır, kinetik enerji bağlı değildir; 1. yükün 10. ve 30. saniye değerleri bunu gösterir.", "Potansiyel enerji yüksekliğe bağlıdır, kinetik enerji bağlı değildir; 20. saniyede iki yükün değerleri bunu gösterir.", "Duran cismin kinetik enerjisi sıfırdır ama potansiyel enerjisi olabilir; 2. yükün 0. saniye değerleri bunu gösterir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yargı doğrudur ama 1. yük 20. ve 30. saniyelerde hareket etmektedir (kinetik enerjisi 25 J); duran yük 2. yüktür. Kanıtı yanlış cisimde aramaktır.", "Doğru; 1. yük sabit hızla 5 m'den 15 m'ye çıkarken kinetik enerjisi 25 J'de kalmış, potansiyel enerjisi 10 000 J'den 30 000 J'ye çıkmıştır.", "20. saniyede iki yükün hem yükseklikleri (10 m ve 5 m) hem kütleleri farklıdır ve potansiyel enerjileri eşit çıkmıştır; iki değişken birlikte değiştiği için bu karşılaştırma yüksekliğin etkisini göstermez.", "Yargı doğrudur ama 0. saniyede 2. yük yerde durduğu için potansiyel enerjisi de sıfırdır; bu satır “potansiyel enerjisi olabilir” kısmını göstermez."], "explanation": "1. yük 10. saniyeden sonra aynı hızla (0,5 m/s) yükselmeyi sürdürdüğü için 30. saniyede yüksekliği 5 + 0,5 ⋅ 20 = 15 m olur. Bu sürede hızı değişmediği için kinetik enerjisi 25 J'de kalmış, yüksekliği arttığı için potansiyel enerjisi 10 000 J'den 30 000 J'ye çıkmıştır. Böylece potansiyel enerjinin yüksekliğe bağlı, kinetik enerjinin yüksekliğe bağlı olmadığı görülür. 20. saniyede iki yükün kütleleri ve yükseklikleri birlikte farklı olduğundan bu karşılaştırma tek başına yüksekliğin etkisini göstermez; duran cisim için kanıt 2. yükün 20. ve 30. saniye değerleridir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f3-q04-h1", "lgs28-g07-fen-f3-q04-h2", "lgs28-g07-fen-f3-q04-h3", "lgs28-g07-fen-f3-q04-h4", "lgs28-g07-fen-f3-q04-h5"], "rows": [[{"v": "0"}, {"v": "0"}, {"v": "0"}, {"v": "0"}, {"v": "0"}], [{"v": "10"}, {"v": "25"}, {"v": "10 000"}, {"v": "50"}, {"v": "20 000"}], [{"v": "20"}, {"v": "25"}, {"v": "20 000"}, {"v": "0"}, {"v": "20 000"}], [{"v": "30"}, {"v": "25"}, {"v": "30 000"}, {"v": "0"}, {"v": "20 000"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q04-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f3-q04-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.2.c"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 24, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.2"], "sharedText": "lgs28-g07-f3-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "766fdf9d497282b36e88dc56396548630ad09fbb3c529bf092462beac0f7eec7", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q05", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q05", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Tablodan potansiyel enerjinin yükseklikle orantılı arttığı örüntüsü çıkarılır, 40. saniyedeki yükseklik bulunur ve duran cismin kinetik enerjisinin sıfır olduğu bilgisi eklenir; iki ayrı özellik birlikte kullanılır.", "context": "Bir inşaat alanında iki vinç aynı anda çalışmaya başladı. 1. vinç 200 kg'lık demir yükünü, 2. vinç 400 kg'lık beton yükünü yerden kaldırdı. 10. saniyede iki yük de yerden 5 m yükseklikte ve aynı hızla (0,5 m/s) yükseliyordu. 2. vinç bu andan hemen sonra yükünü 5 m yükseklikte durdurdu; 1. vinç ise yükünü aynı hızla kaldırmayı sürdürdü. Tabloda yüklerin kinetik ve potansiyel enerjileri verilmiştir; potansiyel enerji yere göre hesaplanmıştır.", "question": "1. vinç yükünü aynı hızla kaldırmayı sürdürüp 40. saniyede durdurursa yük durduktan sonra kinetik ve potansiyel enerjisi kaç joule olur?", "choices": ["Kinetik enerji 25 J, potansiyel enerji 40 000 J", "Kinetik enerji 0 J, potansiyel enerji 30 000 J", "Kinetik enerji 0 J, potansiyel enerji 20 000 J", "Kinetik enerji 0 J, potansiyel enerji 40 000 J"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yük durduktan sonra hızı sıfırdır; kinetik enerjinin, cisim durduğunda da son hızdaki değerinde kaldığını sanmaktır.", "Kinetik enerji doğru ama yük 30. saniyeden sonra 10 saniye daha yükselmiştir; potansiyel enerjinin son tablo değerinde kaldığını sanmaktır.", "Durduktan sonra sabit kalan 2. yükün potansiyel enerjisini (20 000 J) örnek almaktır; 1. yükün durana kadar yükselmeyi sürdürdüğünü gözden kaçırmaktır.", "Doğru; yük 40. saniyede 20 m yüksekliktedir; tabloya göre her 5 m'de potansiyel enerji 10 000 J arttığından 40 000 J olur; durduğu için kinetik enerjisi 0 J'dür."], "explanation": "1. yük her 10 saniyede 5 m yükselir: 10. s 5 m, 20. s 10 m, 30. s 15 m, 40. s 20 m. Tabloya göre potansiyel enerji yükseklikle aynı oranda artar: 5 m'de 10 000 J, 10 m'de 20 000 J, 15 m'de 30 000 J; 20 m'de 40 000 J olur. Yük durunca hızı sıfır olduğundan kinetik enerjisi de 0 J olur.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f3-q05-h1", "lgs28-g07-fen-f3-q05-h2", "lgs28-g07-fen-f3-q05-h3", "lgs28-g07-fen-f3-q05-h4", "lgs28-g07-fen-f3-q05-h5"], "rows": [[{"v": "0"}, {"v": "0"}, {"v": "0"}, {"v": "0"}, {"v": "0"}], [{"v": "10"}, {"v": "25"}, {"v": "10 000"}, {"v": "50"}, {"v": "20 000"}], [{"v": "20"}, {"v": "25"}, {"v": "20 000"}, {"v": "0"}, {"v": "20 000"}], [{"v": "30"}, {"v": "25"}, {"v": "30 000"}, {"v": "0"}, {"v": "20 000"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q05-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f3-q05-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB8", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.2.a"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 25, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.2"], "sharedText": "lgs28-g07-f3-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cc5638cf5b42112c26855bf839368af0aa756caeef9848782f50329608666280", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q06", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q06", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Farklı büyüklükteki gruplarda oran hesaplanır ve iki oranın katı bulunur; ayrıca anket bulgusu ile neden–sonuç yargısı ayrılır.", "context": "Okulun sağlık kulübü, sindirim sisteminin sağlığıyla ilgili bilgi bulmak için 7. sınıflardaki öğrencilere anket uyguladı. Sonuçlar şöyledir:\n• Sabah kahvaltı yapmadan okula gelen 40 öğrencinin 18'i, öğle yemeğinden önce karın ağrısı ya da mide yanması yaşadığını belirtti.\n• Düzenli kahvaltı yapan 80 öğrencinin 8'i aynı şikâyeti belirtti.\n• Öğle yemeğini 10 dakikadan kısa sürede yiyen 30 öğrencinin 12'si, öğleden sonra şişkinlik yaşadığını belirtti.\n• Öğle yemeğini 20 dakikadan uzun sürede yiyen 50 öğrencinin 5'i şişkinlik yaşadığını belirtti.", "question": "Anket sonuçlarına göre kulübün bulduğu bilgilerle ilgili hangisi doğrudur?", "choices": ["Karın ağrısı ya da mide yanması yaşayanların çoğunu kahvaltı yapan öğrenciler oluşturur.", "Kahvaltı yapmamak, öğrencilerde öğleden önceki karın ağrısının nedenidir.", "Hızlı yiyenlerde şişkinlik oranı, kahvaltı yapmayanlardaki şikâyet oranından yüksektir.", "Şikâyet oranı, kahvaltı yapmayanlarda kahvaltı yapanlara göre dört buçuk kat fazladır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Grup büyüklüğü (80 öğrenci) şikâyet sayısıyla karıştırılmıştır; şikâyet edenlerin 18'i kahvaltı yapmayan, 8'i kahvaltı yapan öğrencidir.", "Anket iki durumun birlikte görüldüğünü gösterir, birinin ötekine yol açtığını kanıtlamaz; ilişki nedensellik sanılmıştır.", "Hızlı yiyenlerde şişkinlik oranı 12/30 = %40, kahvaltı yapmayanlarda şikâyet oranı 18/40 = %45'tir; oranlar karşılaştırılmadan sayılara (12 ve 18) ya da izlenime dayanılmıştır.", "Doğru; kahvaltı yapmayanlarda oran 18/40 = %45, kahvaltı yapanlarda 8/80 = %10'dur; %45, %10'un dört buçuk katıdır."], "explanation": "Gruplar farklı büyüklükte olduğu için sayılar değil oranlar karşılaştırılır. Kahvaltı yapmayanlarda şikâyet oranı 18 ÷ 40 = %45, kahvaltı yapanlarda 8 ÷ 80 = %10'dur; %45 ÷ %10 = 4,5 kat. Hızlı yiyenlerde şişkinlik oranı 12 ÷ 30 = %40'tır; bu, %45'ten düşüktür. Şikâyet edenlerin 18'i kahvaltı yapmayan, 8'i kahvaltı yapan öğrencidir. Anket bir neden–sonuç ilişkisini kanıtlamaz; yalnız iki durumun birlikte ne sıklıkla görüldüğünü gösterir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.6", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.2.b"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 26, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "47f930eb628d485b355ced8874d50a4634332fccef35522575b39fc5a3d6d8b4", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q07", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q07", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 4, "difficultyReason": "Ölçüm verisi okunup kalın duvarlı oda belirlenir, alt odaların karıncık olduğu ve büyük–küçük kan dolaşımı bilgisiyle birleştirilir. Veriyle uyumlu ama yanlış nedene dayanan C ve doğru nedeni ters harfle veren A güçlü çeldiricidir.", "context": "Fen kulübü öğrencileri, kasaptan alınan bir koyun kalbini öğretmenleriyle inceledi. Kalbin dört odasını P, R, S ve T diye, kalbe bağlı iki damarı da X ve Y diye adlandırdılar. Gözlemleri şöyledir:\n• P ve S üst odalardır; duvarları ince ve yumuşaktır.\n• R ve T alt odalardır. Cetvelle ölçülen duvar kalınlığı R'de yaklaşık 5 mm, T'de yaklaşık 15 mm'dir.\n• X damarının duvarı kalın ve esnektir; damar kesildiğinde ağzı açık kalır.\n• Y damarının duvarı incedir; damar kesildiğinde ağzı kapanıp yassılaşır.", "question": "Gözlemlere göre R ve T odalarının duvar kalınlıkları arasındaki fark, bu odaların görevleriyle nasıl açıklanır?", "choices": ["R, kanı bütün vücuda pompaladığı için T'den daha güçlü kasılır ve duvarı daha kalındır.", "T, kanı bütün vücuda, R ise yalnız akciğerlere pompaladığı için T daha güçlü kasılır.", "T, oksijence zengin kan taşıdığı için duvarı R'nin duvarından daha kalındır.", "R, her kasılmada T'den daha fazla kan pompaladığı için duvarı daha kalındır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Duvar kalınlığı ile görev arasındaki ilişki doğru kurulmuş ama veri ters okunmuştur; ölçümde kalın duvarlı oda R değil T'dir.", "Doğru; T'nin duvarı 15 mm, R'ninki 5 mm'dir. Kanı bütün vücuda gönderen oda (sol karıncık) daha güçlü kasılmak zorundadır; akciğerlere gönderen oda (sağ karıncık) daha incedir.", "Kalınlık farkı kanın taşıdığı oksijenle açıklanmıştır; duvarın kalınlığı kanın içeriğine değil, kanın ne kadar uzağa pompalandığına bağlıdır.", "Veri ters okunmuştur ve iki karıncığın her kasılmada aşağı yukarı eşit miktarda kan pompaladığı gözden kaçırılmıştır; fark miktarda değil basınçtadır."], "explanation": "Ölçümlere göre alt odalardan T'nin duvarı (15 mm) R'ninkinden (5 mm) kalındır. Alt odalar karıncıklardır. Kanı büyük kan dolaşımıyla bütün vücuda gönderen karıncığın daha güçlü kasılması gerekir; bu yüzden kas duvarı kalındır. Kanı küçük kan dolaşımıyla yalnız yakındaki akciğerlere gönderen karıncığın duvarı daha incedir. İki karıncık her kasılmada yaklaşık aynı miktarda kan pompalar; fark kanın ne kadar uzağa ve hangi basınçla gönderildiğindedir. Kanın oksijence zengin olması duvar kalınlığını belirlemez.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.3.c"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 27, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.3"], "sharedText": "lgs28-g07-f3-fen-b2"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7eca8bae897ce6b34474144cedad20f01a4e01f9173e1f280ad7c32f50484d2d", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q08", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q08", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Gözlenen iki nitelik (duvar kalınlığı, kesilince açık kalma) damar türüyle eşleştirilir; şıklarda aynı doğru nitelik farklı harfe bağlandığı için harf–gözlem eşleştirmesi dikkatle yapılmalıdır.", "context": "Fen kulübü öğrencileri, kasaptan alınan bir koyun kalbini öğretmenleriyle inceledi. Kalbin dört odasını P, R, S ve T diye, kalbe bağlı iki damarı da X ve Y diye adlandırdılar. Gözlemleri şöyledir:\n• P ve S üst odalardır; duvarları ince ve yumuşaktır.\n• R ve T alt odalardır. Cetvelle ölçülen duvar kalınlığı R'de yaklaşık 5 mm, T'de yaklaşık 15 mm'dir.\n• X damarının duvarı kalın ve esnektir; damar kesildiğinde ağzı açık kalır.\n• Y damarının duvarı incedir; damar kesildiğinde ağzı kapanıp yassılaşır.", "question": "Gözlemlere göre X ve Y damarlarıyla ilgili hangisi doğrudur?", "choices": ["X toplardamardır; ince duvarı ve kapakçıkları kanın kalbe dönmesini sağlar.", "Y atardamardır; kalın ve esnek duvarı yüksek kan basıncına dayanır.", "X atardamardır; kalın ve esnek duvarı yüksek kan basıncına dayanır.", "Y kılcal damardır; çok ince duvarı madde alışverişine izin verir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Toplardamarın niteliği doğru verilmiş ama X'e yanlış bağlanmıştır; X'in duvarı ince değil kalın ve esnektir.", "Atardamarın niteliği doğru verilmiş ama Y'ye yanlış bağlanmıştır; Y'nin duvarı incedir ve kesilince yassılaşır.", "Doğru; X'in kalın, esnek ve kesilince açık kalan duvarı atardamarın niteliğidir; bu duvar kalpten çıkan kanın yüksek basıncına dayanır.", "İnce duvar kılcal damar sanılmıştır; kılcal damarlar gözle görülemeyecek kadar incedir ve kalbe bağlı bir damar olarak kesilip incelenemez. Y, ince duvarlı toplardamardır."], "explanation": "X'in duvarı kalın ve esnektir, kesildiğinde ağzı açık kalır. Bu nitelikler, kalpten çıkan kanı yüksek basınçla taşıyan atardamara aittir. Y'nin duvarı incedir ve kesilince yassılaşır; bu, kanı kalbe düşük basınçla getiren toplardamarın niteliğidir. Kılcal damarlar gözle görülemeyecek kadar ince olduğu için kalbe bağlı bir damar olarak incelenemez.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.3.a"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 28, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.3"], "sharedText": "lgs28-g07-f3-fen-b2"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "33ee23360aaab6d712a9991a7ad794a8b68bd285d629cd08cd41843e2856ba0b", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q09", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q09", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.6", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Çizimdeki konum (hava yolunun en ucu) alveol bilgisiyle eşleştirilir; tek adımlıdır.", "context": "Fen bilimleri dersinde öğrenciler, havanın burundan girdikten sonra akciğerlerde izlediği yolu gösteren basit bir çizim yaptı. Çizimde üç yapı K, L ve M harfleriyle işaretlendi. Noktalı çizgiler akciğerlerin sınırını gösterir.", "question": "Çizimde M ile gösterilen yapının niteliği hangisidir?", "choices": ["Duvarı tek hücre kalınlığında, çevresi kılcal damarlarla sarılı küçük keseciklerdir.", "Duvarında C biçimli kıkırdak halkalar bulunan, havayı akciğerlere ileten borudur.", "Soluk borusunun ikiye ayrılmasıyla oluşan ve akciğerlere giren iki ana koldur.", "Hem havanın hem de besinlerin geçtiği, ağız ve burun boşluğunun arkasındaki ortak yoldur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; hava yolunun en ucundaki küçük kesecikler alveollerdir; ince duvarları ve çevrelerindeki kılcal damarlar gaz alışverişini sağlar.", "Bu nitelik soluk borusuna aittir; çizimde soluk borusu en üstteki dikey boru olan K'dir.", "Bu nitelik bronşlara aittir; çizimde bronş, soluk borusundan ayrılan kol olan L'dir.", "Bu nitelik yutağa aittir; yutak akciğerlerin dışında, soluk borusundan önce yer alır ve çizimde gösterilmemiştir."], "explanation": "Çizimde K soluk borusu, L soluk borusundan ayrılan bronş, M ise dallanmaların ucundaki küçük keseciklerdir. Hava yolunun ucundaki bu kesecikler alveollerdir; duvarları tek hücre kalınlığındadır ve çevreleri kılcal damar ağıyla sarılıdır. Kıkırdak halkalı boru soluk borusunun, ilk iki kol bronşların, hava ve besinin ortak yolu ise yutağın niteliğidir.", "figure": {"kind": "diagram", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q09-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f3-q09-cap", "notToScale": true, "viewBox": [0, 0, 300, 220], "elements": [{"type": "ellipse", "x": 95, "y": 150, "rx": 62, "ry": 58, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "style": "dotted"}, {"type": "ellipse", "x": 205, "y": 150, "rx": 62, "ry": 58, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "style": "dotted"}, {"type": "rect", "x": 142, "y": 10, "w": 16, "h": 72, "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q09-k", "labelX": 175, "labelY": 40}, {"type": "line", "x1": 150, "y1": 82, "x2": 100, "y2": 122, "stroke": "ink", "width": 4, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q09-l", "labelX": 112, "labelY": 95}, {"type": "line", "x1": 150, "y1": 82, "x2": 200, "y2": 122, "stroke": "ink", "width": 4}, {"type": "line", "x1": 100, "y1": 122, "x2": 72, "y2": 162, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 100, "y1": 122, "x2": 112, "y2": 166, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 200, "y1": 122, "x2": 188, "y2": 166, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 200, "y1": 122, "x2": 228, "y2": 162, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "circle", "x": 65, "y": 169, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 79, "y": 169, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 72, "y": 176, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 105, "y": 173, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 119, "y": 173, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 112, "y": 180, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 181, "y": 173, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 195, "y": 173, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 188, "y": 180, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 221, "y": 169, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 235, "y": 169, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q09-m", "labelX": 262, "labelY": 172}, {"type": "circle", "x": 228, "y": 176, "r": 6, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.6.a"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 29, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.6"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8054f4a15f80f903906c5ec9aa8704e521d7dd37d0454d2ee226520f74d59052", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q10", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q10", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.7", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Bağlamdaki üç nitelik (renksiz, kokusuz, az miktarda zehirleyici) alan bilgisiyle gaza çevrilir ve tablodaki araçla eşleştirilir; karbondioksit ölçer yakın çeldiricidir.", "context": "Sobayla ısınılan bir evde yaşayan Hatice Hanım, kış akşamlarında baş ağrısı, baş dönmesi ve bulantı yaşadığını söylüyor. Torunu Arda, solunum sağlığı için tehlikeli olabilecek bir durumu araştırmak istiyor: Soba yanarken odanın havasına, az miktarda bile zehirleyici olan, renksiz ve kokusuz bir gaz karışıyor mu? Arda, satın alınabilecek dört ölçüm aracını ve ne algıladıklarını tabloya yazıyor.", "question": "Tabloya göre Arda'nın araştırma sorusuna cevap bulmak için kullanması en uygun araç hangisidir?", "choices": ["Duman dedektörü", "Karbonmonoksit dedektörü", "Karbondioksit ölçüm cihazı", "Toz ölçer"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Duman ve is görülebilir parçacıklardır; sorudaki gaz renksizdir, bu yüzden duman dedektörü aranan gazı algılamaz.", "Doğru; sobanın tam yanmamasıyla oluşan, renksiz, kokusuz ve az miktarda bile zehirleyici gaz karbonmonoksittir; bu dedektör onu algılar.", "Karbondioksit de renksiz ve kokusuz bir yanma ürünüdür; ancak az miktarda zehirleyici değildir ve soba zehirlenmesinin nedeni değildir. İki gazın adlarının benzerliği karışıklığa yol açmıştır.", "Toz ölçer katı parçacıkları algılar; gaz algılamaz."], "explanation": "Arda'nın sorusundaki gaz renksiz, kokusuz ve az miktarda bile zehirleyicidir; sobalı evlerdeki baş ağrısı, baş dönmesi ve bulantı şikâyetleriyle birlikte düşünüldüğünde bu gaz karbonmonoksittir. Tabloya göre bu gazı algılayan araç karbonmonoksit dedektörüdür. Karbondioksit de renksiz ve kokusuzdur ama az miktarda zehirleyici değildir. Duman ve toz ise gaz değil, görülebilir ya da katı parçacıklardır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q10-alt", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f3-q10-h1", "lgs28-g07-fen-f3-q10-h2"], "rowHeaderBold": true, "rows": [[{"key": "lgs28-g07-fen-f3-q10-a1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f3-q10-a2"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f3-q10-b1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f3-q10-b2"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f3-q10-c1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f3-q10-c2"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f3-q10-d1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f3-q10-d2"}]]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.6", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.7.a"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 30, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.7"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ab58c5e73807b767db3b714e94f244341946784297003024ead6c278a3cdd507", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q11", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q11", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u4", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u4", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u4-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "objective": "FB.7.4.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Şekildeki iki açının hangisinin gelme, hangisinin kırılma açısı olduğu okunur ve tek bir kuralla yoğunluk sonucuna gidilir.", "context": "Bir öğrenci, P ve R adlı iki saydam ortamın sınırına gönderdiği ışının yolunu kâğıda çizdi ve açıları açıölçerle ölçtü. Şekilde öğrencinin çizimi verilmiştir.", "question": "Şekle göre hangisi doğrudur?", "choices": ["Işık P'den R'ye geçerken normalden uzaklaşmıştır; P, R'den daha yoğundur.", "Işık P'den R'ye geçerken normale yaklaşmıştır; R, P'den daha yoğundur.", "Işık P'den R'ye geçerken normalden uzaklaşmıştır; R, P'den daha yoğundur.", "Işık P'den R'ye geçerken normale yaklaşmıştır; P, R'den daha yoğundur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kırılma açısı (42°) gelme açısından (30°) büyüktür, ışık normalden uzaklaşmıştır; bu, ışığın çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçtiğini gösterir.", "Kural doğru kurulmuş ama açılar ters okunmuştur; 42°'lik açı gelme açısı sanılmıştır.", "Işığın yolu doğru okunmuş ama normalden uzaklaşmanın az yoğun ortama geçişte olduğu unutulmuştur.", "Işığın normale yaklaştığı sanılmıştır; oysa kırılan ışın normalle daha büyük açı yapar."], "explanation": "Gelme açısı ışının P'deki kolu ile normal arasındaki 30°'lik açı, kırılma açısı R'deki kolu ile normal arasındaki 42°'lik açıdır. Kırılma açısı gelme açısından büyük olduğu için ışık normalden uzaklaşmıştır. Işık çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçerken normalden uzaklaşır; bu yüzden P, R'den daha yoğundur.", "figure": {"kind": "light", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q11-alt", "surface": "boundary", "incidence": 30, "refracted": 42, "denser": "top", "mediumKeys": ["lgs28-g07-fen-f3-q11-p", "lgs28-g07-fen-f3-q11-r"], "angleKeys": {"incidence": "lgs28-g07-fen-f3-q11-a1", "refraction": "lgs28-g07-fen-f3-q11-a2"}, "normalKey": "lgs28-g07-fen-f3-q11-n"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u4", "tymm:FB.7.4.1.a"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 31, "unitKey": "u4", "unitName": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "requires": ["FB.7.4.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fe7185dc811ae9f135c5902249fb387063b1837c4e32dfbe890c8ba9f27db269", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q12", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q12", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u4", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u4", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u4-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "objective": "FB.7.4.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 5, "difficultyReason": "Üç bilgi birleştirilir: kalınlık ölçümleri, güneş ışığındaki gözlemler ve Berk'in iddiası. Öğrenci hem iddiadaki doğru ve yanlış kısmı ayırır hem de 3 ve 4'ü ölçümlere göre doğru gruba yerleştirir; A (düz yüz = mercek değil) ve D (ters okuma) güçlü çeldiricidir.", "context": "Berk, okul laboratuvarındaki dört merceğin orta ve kenar kalınlıklarını kumpasla ölçtü ve merceklerin biçimini not etti. Sonra her merceği güneş ışığında beyaz bir kâğıdın üzerinde tuttu:\n1. mercek: orta 6 mm, kenar 2 mm; iki yüzü de dışa tümsek. Kâğıtta küçük ve parlak bir nokta oluştu.\n2. mercek: orta 2 mm, kenar 6 mm; iki yüzü de içe çukur. Kâğıtta ortası gölgeli, çevresi aydınlık bir halka oluştu.\n3. mercek: orta 4 mm, kenar 1 mm; bir yüzü düz, öteki dışa tümsek. Kâğıtta küçük ve parlak bir nokta oluştu.\n4. mercek: orta 1 mm, kenar 4 mm; bir yüzü düz, öteki içe çukur. Kâğıtta ortası gölgeli, çevresi aydınlık bir halka oluştu.\nBerk'in sınıflandırması: “1 ince kenarlı, 2 kalın kenarlı mercektir. 3 ile 4'ün bir yüzü düz olduğu için bunlar mercek değildir.”", "question": "Berk'in sınıflandırmasıyla ilgili en doğru değerlendirme hangisidir?", "choices": ["Sınıflandırma doğrudur; bir yüzü düz olan cam parçaları ışığı kırmadan geçirir.", "1 ile 2 yanlış sınıflandırılmıştır; ortası daha kalın olan 1, kalın kenarlı mercektir.", "3 ve 4 de mercektir; 3 ince kenarlı, 4 kalın kenarlı mercekler grubuna girer.", "3 ve 4 de mercektir; 3 kalın kenarlı, 4 ince kenarlı mercekler grubuna girer."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bir yüzü düz olan cisim pencere camına benzetilmiştir; oysa 3 güneş ışığını bir noktada toplamış, 4 ışığı dağıtmıştır, yani ikisi de ışığı kırmıştır.", "“Kalın” sözcüğü merceğin ortasının kalınlığı sanılmıştır; ince ve kalın kenarlı ayrımı kenarın ortaya göre ince ya da kalın olmasına dayanır, 1'in kenarı ortasından incedir.", "Doğru; 3'ün ortası (4 mm) kenarından (1 mm) kalındır ve ışığı toplar, 4'ün kenarı (4 mm) ortasından (1 mm) kalındır ve ışığı dağıtır; bir yüzün düz olması merceği mercek olmaktan çıkarmaz.", "Kalınlık değerleri ters okunmuştur; 3'ün ortası kenarından kalındır ve kâğıtta 1 numaralı mercek gibi parlak nokta oluşturmuştur."], "explanation": "Mercekler, ortalarının kenarlarına göre kalın ya da ince olmasına göre ince kenarlı ve kalın kenarlı diye ayrılır. 3. merceğin ortası 4 mm, kenarı 1 mm'dir; ortası kalın olduğu için ince kenarlıdır ve 1. mercek gibi ışığı bir noktada toplamıştır. 4. merceğin ortası 1 mm, kenarı 4 mm'dir; kalın kenarlıdır ve 2. mercek gibi ışığı dağıtarak gölgeli bir halka oluşturmuştur. Bir yüzün düz olması, öteki yüz eğri olduğu sürece merceğin ışığı kırmasını engellemez. Berk'in 1 ve 2 için yaptığı sınıflandırma doğrudur, 3 ve 4 için yaptığı yanlıştır.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u4", "tymm:FB.7.4.2.c"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 32, "unitKey": "u4", "unitName": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "requires": ["FB.7.4.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2c3eb5f70c57cbc093b395ff67eaf4667892a5b62f3da1d775dd30243faf96b2", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q13", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q13", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Öğrenci posterdeki ikinci ve üçüncü modeli bulup aralarındaki farkı çizimlerden okumalı ve bu farkı araştırma konusu olarak tanımlamalıdır; tek bir karşılaştırma gerekir.", "context": "Okul kütüphanesindeki bir posterde atom modellerinin tarihsel gelişimi, soldan sağa zaman sırasıyla dört çizimle gösterilmiştir. Posteri inceleyen Elif, defterine şu notu yazdı: “İkinci modelden üçüncü modele geçerken bilim insanlarının atomun içi hakkındaki düşüncesi değişmiş. Bu değişikliğe neyin yol açtığını merak ediyorum.”", "question": "Elif'in araştırmak istediği konu aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Atomun bölünemeyen, içi dolu bir küre olduğu düşüncesinin nasıl ortaya çıktığı", "Artı yükün atomun küçük bir merkezinde toplandığı düşüncesine hangi kanıtla ulaşıldığı", "Elektronların çekirdek çevresinde belirli yörüngelerde dolandığı düşüncesine nasıl ulaşıldığı", "Elektronların artı yüklü bir kürenin içine gömülü olduğu düşüncesinin nasıl doğduğu"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bu, posterdeki ilk modelin (1803) düşüncesidir; Elif'in notu ikinci ile üçüncü model arasındaki değişikliği soruyor. Modellerin sırasını yanlış sayan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; ikinci modelde artı yük bütün küreye yayılmış, elektronlar içine gömülüdür. Üçüncü modelde artı yük küçük bir merkezde toplanmış, elektronlar çevrededir. Elif'in merak ettiği bu değişikliğin kanıtıdır.", "Bu, üçüncü modelden dördüncü modele geçişteki değişikliktir (1913); Elif'in sorduğu geçişten bir sonraki adımı seçen öğrenci bunu seçer.", "Bu düşünce birinci modelden ikinci modele geçişte ortaya çıkmıştır; ikinci modeli değişikliğin sonucu sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Posterde ikinci model (1904) artı yükün bütün atoma yayıldığı, elektronların içine gömüldüğü modeli; üçüncü model (1911) artı yükün küçük bir merkezde toplandığı, elektronların bu merkezin çevresinde bulunduğu modeli gösterir. Elif'in notu bu iki model arasındaki değişikliğin nedenini sorduğu için araştırmak istediği konu, artı yükün küçük bir merkezde toplandığı düşüncesine hangi kanıtla ulaşıldığıdır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 530, 215], "elements": [{"type": "circle", "x": 70, "y": 85, "r": 45, "fill": "muted-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q13-m1", "labelX": 70, "labelY": 158}, {"type": "circle", "x": 200, "y": 85, "r": 45, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q13-m2", "labelX": 200, "labelY": 158}, {"type": "circle", "x": 185, "y": 65, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 218, "y": 70, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 195, "y": 100, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 225, "y": 102, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 178, "y": 90, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 330, "y": 85, "r": 45, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "style": "dashed", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q13-m3", "labelX": 330, "labelY": 158}, {"type": "circle", "x": 330, "y": 85, "r": 7, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 305, "y": 60, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 360, "y": 70, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 300, "y": 105, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 352, "y": 112, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 335, "y": 48, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 460, "y": 85, "r": 7, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q13-m4", "labelX": 460, "labelY": 158}, {"type": "ellipse", "x": 460, "y": 85, "rx": 24, "ry": 24, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "ellipse", "x": 460, "y": 85, "rx": 44, "ry": 44, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 484, "y": 85, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 436, "y": 85, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 460, "y": 41, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 460, "y": 129, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 160, "y": 195, "r": 8, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q13-lp", "labelX": 235, "labelY": 195}, {"type": "circle", "x": 340, "y": 195, "r": 6, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q13-le", "labelX": 390, "labelY": 195}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q13-alt", "notToScale": true}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.8.SB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.2.a"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 33, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "91c5cf281ada2512a7f65feb964581262910d2c279423da9936ec516d5178d02", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q14", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q14", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.7", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Öğrenci dört formülde sembollerin altındaki sayıları toplayarak atom sayısını bulur; sayı yazılmayan sembolün bir atom olduğu ve sayıların çarpılmadığı bilinmelidir.", "context": "Evde ve markette karşılaşılan bazı ürünlerde bulunan bileşiklerin adları ve formülleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.", "question": "Tablodaki bileşiklerden hangisinin bir molekülünde toplam 8 atom bulunur?", "choices": ["Etilen", "Etil alkol", "Asetik asit", "İzopropil alkol"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Etilenin formülü C{{sub|2}}H{{sub|4}}'tür; bir molekülünde 2 + 4 = 6 atom vardır. Formüldeki küçük sayıları çarpan (2 ⋅ 4 = 8) öğrenci bu şıkkı seçer.", "Etil alkolün formülü C{{sub|2}}H{{sub|6}}O'dur; bir molekülünde 2 + 6 + 1 = 9 atom vardır. Altında sayı yazılmayan oksijeni saymayan öğrenci 8 bulur ve bu şıkkı seçer.", "Doğru; asetik asidin formülü C{{sub|2}}H{{sub|4}}O{{sub|2}}'dir ve bir molekülünde 2 + 4 + 2 = 8 atom bulunur.", "İzopropil alkolün formülü C{{sub|3}}H{{sub|8}}O'dur; bir molekülünde 3 + 8 + 1 = 12 atom vardır. Yalnız hidrojenin altındaki 8'i toplam atom sayısı sanan öğrenci bu şıkkı seçer."], "explanation": "Formülde sembolün sağ altındaki sayı o atomdan kaç tane bulunduğunu gösterir; sayı yazılmamışsa o atomdan bir tane vardır. Etilen: 2 + 4 = 6; etil alkol: 2 + 6 + 1 = 9; asetik asit: 2 + 4 + 2 = 8; izopropil alkol: 3 + 8 + 1 = 12 atom. Bir molekülünde 8 atom bulunan bileşik asetik asittir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f3-q14-h1", "lgs28-g07-fen-f3-q14-h2", "lgs28-g07-fen-f3-q14-h3"], "rows": [[{"key": "lgs28-g07-fen-f3-q14-y1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f3-q14-a1"}, {"v": "C{{sub|2}}H{{sub|4}}"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f3-q14-y2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f3-q14-a2"}, {"v": "C{{sub|2}}H{{sub|6}}O"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f3-q14-y3"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f3-q14-a3"}, {"v": "C{{sub|2}}H{{sub|4}}O{{sub|2}}"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f3-q14-y4"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f3-q14-a4"}, {"v": "C{{sub|3}}H{{sub|8}}O"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q14-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.4", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.7.a"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 34, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.7"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "455703d89517acb1436e28a51d83a2cdadb1f2c77624b13415dfde846bc9a16e", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q15", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q15", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.7", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 4, "difficultyReason": "Öğrenci her kartta üç bilgiyi (ad, formül, model) renk açıklamasıyla birleştirip denetlemelidir; sembol yazımı (Co/CO), alt sayı ile katsayı (3O/O₃) ve model sayımı (NH₃) gibi üç ayrı yanılgı güçlü çeldirici oluşturur.", "context": "Sınıftaki “Ad, formül, model” etkinliğinde her öğrenci bir maddenin adını, formülünü ve bir molekülünün modelini aynı karta yerleştirdi. Modellerde her renk bir tür atomu gösterir, birbirine değen toplar bağlı atomlardır. Renklerin anlamı kartların altında verilmiştir.", "question": "Kartlardan hangisinde ad, formül ve model birbiriyle uyumludur?", "choices": ["Metan kartı", "Karbon monoksit kartı", "Amonyak kartı", "Ozon kartı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metan kartındaki modelde bir karbon atomuna dört hidrojen atomu bağlıdır, bu da CH₄ formülüyle ve metan adıyla uyumludur.", "Modelde bir karbon ve bir oksijen atomu vardır, formül CO olmalıdır. Kartta yazan Co, kobalt elementinin sembolüdür; iki harfli sembollerdeki büyük-küçük harf kuralını bilmeyen öğrenci bu kartı uyumlu sanır.", "Formül NH₃ doğru yazılmıştır ama modelde bir azot atomuna yalnız iki hidrojen atomu bağlıdır. Formülün doğru olmasını yeterli sayıp modeldeki atomları saymayan öğrenci bu kartı seçer.", "Modelde üç oksijen atomu birbirine bağlıdır, formül O₃ olmalıdır. Kartta yazan 3O, birbirinden ayrı üç oksijen atomunu gösterir; formüldeki alt sayı ile önündeki sayıyı karıştıran öğrenci bu kartı uyumlu sanır."], "explanation": "Her kartta modeldeki atomlar renk açıklamasına göre sayılıp formülle karşılaştırılır. Metan: 1 karbon + 4 hidrojen, CH₄; uyumlu. Karbon monoksit: model 1 karbon + 1 oksijen ama formül Co yazılmış (doğrusu CO). Amonyak: formül NH₃ ama modelde yalnız 2 hidrojen var. Ozon: model üç bağlı oksijen ama formül 3O yazılmış (doğrusu O₃). Üç bilginin uyuştuğu tek kart metan kartıdır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 560, 205], "elements": [{"type": "rect", "x": 10, "y": 10, "w": 125, "h": 118, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-n1", "labelX": 72, "labelY": 24}, {"type": "rect", "x": 148, "y": 10, "w": 125, "h": 118, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-n2", "labelX": 210, "labelY": 24}, {"type": "rect", "x": 286, "y": 10, "w": 125, "h": 118, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-n3", "labelX": 348, "labelY": 24}, {"type": "rect", "x": 424, "y": 10, "w": 125, "h": 118, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-n4", "labelX": 486, "labelY": 24}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 72, "r": 13, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-f1", "labelX": 72, "labelY": 144}, {"type": "circle", "x": 86, "y": 72, "r": 13, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 210, "y": 62, "r": 15, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-f2", "labelX": 210, "labelY": 144}, {"type": "circle", "x": 190, "y": 82, "r": 13, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 230, "y": 82, "r": 13, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 348, "y": 75, "r": 15, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-f3", "labelX": 348, "labelY": 144}, {"type": "circle", "x": 348, "y": 47, "r": 13, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 348, "y": 103, "r": 13, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 320, "y": 75, "r": 13, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 376, "y": 75, "r": 13, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 464, "y": 82, "r": 13, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-f4", "labelX": 486, "labelY": 144}, {"type": "circle", "x": 486, "y": 68, "r": 13, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 508, "y": 82, "r": 13, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 30, "y": 185, "r": 9, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-lc", "labelX": 80, "labelY": 185}, {"type": "circle", "x": 165, "y": 185, "r": 9, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-lh", "labelX": 220, "labelY": 185}, {"type": "circle", "x": 300, "y": 185, "r": 9, "fill": "danger", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-lo", "labelX": 352, "labelY": 185}, {"type": "circle", "x": 425, "y": 185, "r": 9, "fill": "blue", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-ln", "labelX": 470, "labelY": 185}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q15-alt", "notToScale": true}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.7.b"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 35, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.7"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9e470e014efc8e23ef3d61833af7b49af01064195c0b2a2dcfa720d2d052ee89", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q16", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q16", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.8", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci dört örneğin bekletme öncesi ve sonrası görünümlerini ayrı ayrı izleyip her yargıyı ilgili notla karşılaştırmalıdır; C'de iki örnek birlikte anılır.", "context": "Fen Bilimleri öğretmeni, her biri en az iki maddenin karıştırılmasıyla hazırlanmış dört örneği K, L, M ve N diye adlandırdı. Öğrenciler örnekleri büyüteçle inceleyip bir süre beklettikten sonra şu notları aldı:\n• K: Her yerinde aynı renk ve görünüm var; bekletilince değişmedi.\n• L: Gözle seçilebilen sarı ve beyaz taneler var; bekletilince değişmedi.\n• M: Birbirine karışmayan iki sıvı tabaka var; çalkalanınca bulanıklaştı, bekletilince tabakalar yeniden oluştu.\n• N: Bulanık görünüyor; bekletilince dipte tortu birikti, üst kısım berraklaştı.", "question": "Öğrencilerin notlarına göre aşağıdakilerden hangisi __söylenemez__?", "choices": ["L'deki bileşenler, bekletilmeden de gözle ayırt edilebilir.", "N'nin üst ve alt kısımları, bekletildikten sonra farklı görünür.", "K'nin bileşenleri bekletilince M'ninkiler gibi tabakalara ayrılır.", "M'nin bileşenleri arasındaki sınır, bekletildiğinde gözle seçilebilir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Notlara göre L'de sarı ve beyaz taneler bekletmeden de gözle seçilebilmektedir; bu yargı söylenebilir. Bekletmeden ayrım görülemeyeceğini sanan öğrenci bunu seçer.", "N bekletilince dipte tortu birikmiş, üst kısım berraklaşmıştır; iki kısım farklı görünür. Bulanık karışımın bekletilince de her yerde aynı kalacağını sanan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; K'nin her yerinde aynı görünüm vardır ve bekletilince değişmemiştir. Tabaka oluşması K için söylenemez; bütün karışımların bekletilince ayrışacağını sanmak bu yargıya götürür.", "M bekletilince iki sıvı tabaka yeniden oluşmuştur; tabakalar arasındaki sınır gözle seçilir. Çalkalanınca görülen bulanıklığı kalıcı sanan öğrenci bu yargıyı yanlış bulur."], "explanation": "Notlara göre K'nin her yeri aynı görünümdedir ve bekletilince değişmez; bu yüzden K'nin bekletilince tabaka oluşturduğu söylenemez. L'de taneler bekletmeden de görünür; N bekletilince dipte tortu, üstte berrak sıvı oluşur; M bekletilince iki tabaka arasında görünür bir sınır vardır. Karışımların görünümleri farklı yapıdadır: bazılarında bileşenler ayırt edilemez, bazılarında hemen ya da bekletince ayırt edilir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.8.a"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 36, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.8"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "092d184d8c71291a47e049fd6c1c0634764c05bc0e62932eb04386d5a33ad378", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q17", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q17", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.10", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Öğrenci grafikten üç değeri okuyup toplamalı ve bağlamdaki başlangıç kütlesiyle karşılaştırmalıdır; iki adımlı, küçük sayılarla bir veri çözümlemesidir.", "context": "Batu, kum, tuz ve demir tozundan oluşan 50 g'lık bir karışımı bileşenlerine ayırdı. Önce mıknatısla demir tozunu topladı. Kalan karışımı suyla karıştırıp süzdü ve süzgeç kâğıdında kalan kumu kuruttu. Süzüntüdeki suyu buharlaştırarak tuzu elde etti. Ayırdığı maddelerin kütlelerini terazide ölçüp grafiğe aktardı.", "question": "Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Kumun kütlesi, başlangıçtaki karışımın kütlesinin yarısından azdır.", "Elde edilen maddelerin toplam kütlesi, karışımın kütlesinden fazladır.", "Demir tozunun kütlesi, tuzun kütlesinden fazladır.", "Elde edilen maddelerin toplam kütlesi, karışımınkinden 1 g azdır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kum 30 g'dır; 50 g'ın yarısı 25 g olduğundan kum yarıdan fazladır. Grafikte sütunları birbiriyle karşılaştırıp başlangıç kütlesini kullanmayan öğrenci bunu seçer.", "Toplam 8 + 30 + 11 = 49 g'dır, 50 g'dan azdır. Suyla işlem yapılan bir ayırmada kütlenin artacağını sanan öğrenci bunu seçer.", "Demir tozu 8 g, tuz 11 g'dır; tuz daha fazladır. Önce ayrılan bileşenin daha çok olduğunu sanan ya da sütunları karıştıran öğrenci bunu seçer.", "Doğru; elde edilen maddelerin toplamı 8 + 30 + 11 = 49 g'dır. Başlangıçtaki 50 g ile karşılaştırılınca 1 g eksik ölçülmüştür."], "explanation": "Grafikten demir tozu 8 g, kum 30 g, tuz 11 g okunur. Toplam 49 g'dır ve başlangıçtaki 50 g'dan 1 g azdır; bu fark süzgeç kâğıdında ya da kaplarda kalan küçük miktarlardan kaynaklanabilir. Kum 30 g ile karışımın yarısından fazladır, demir tozu tuzdan azdır.", "figure": {"kind": "chart", "style": "bar", "categoryKeys": ["lgs28-g07-fen-f3-q17-c1", "lgs28-g07-fen-f3-q17-c2", "lgs28-g07-fen-f3-q17-c3"], "values": [8, 30, 11], "axisKeys": {"x": "lgs28-g07-fen-f3-q17-ax", "y": "lgs28-g07-fen-f3-q17-ay"}, "axisUnits": {"y": "g"}, "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q17-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.10.b"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 37, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.10"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f1d1a941778aa342103711f75327d6fb5b4df9642329f63de91b35f8b97c4baf", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q18", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q18", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Elektriklenme", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u6", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u6", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u6-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "objective": "FB.7.6.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-177", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci dört çizimi metindeki adımlarla eşleştirmeli, 2. ve 3. adımları birlikte yorumlayarak etki ile dokunmayı ayırmalıdır; 2. ve 4. adımda yaprakların aynı görünmesi güçlü bir çeldiricidir.", "context": "Ozan, başlangıçta yüksüz olan bir elektroskopla sırasıyla şu adımları uyguladı:\n1. adım: Çubuğu elektroskoptan uzak tuttu.\n2. adım: Negatif yüklü plastik çubuğu topuza dokundurmadan yaklaştırdı.\n3. adım: Çubuğu topuza hiç dokundurmadan uzaklaştırdı.\n4. adım: Çubuğu topuza dokundurup uzaklaştırdı.\nHer adımda elektroskobun yapraklarının durumunu aşağıdaki gibi çizdi.", "question": "Ozan'ın çizimlerine göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["2. adımda çubuktan elektroskoba elektron geçmiştir.", "3. adımda elektroskop negatif yüklü kalmıştır.", "4. adımda elektroskop dokunmayla yüklenmiş ve yük kalıcı olmuştur.", "2. ve 4. adımlarda yapraklar aynı elektriklenme çeşidiyle açılmıştır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["2. adımda çubuk topuza dokunmamıştır ve 3. adımda çubuk uzaklaşınca yapraklar kapanmıştır; elektroskoba elektron geçseydi yapraklar açık kalırdı. Yaprakların açılmasını yük geçişi sanan öğrenci bunu seçer.", "3. adımda yapraklar kapanmıştır; bu, elektroskobun yeniden yüksüz olduğunu gösterir. Yaklaştırılan yüklü cismin iz bıraktığını sanan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; 4. adımda çubuk topuza dokunmuş, uzaklaştırıldıktan sonra da yapraklar açık kalmıştır. Elektroskop dokunmayla yüklenmiş ve yükünü korumuştur.", "2. adımda yapraklar etkiyle (dokunmadan) açılmış ve çubuk uzaklaşınca kapanmıştır; 4. adımda dokunmayla açılmış ve açık kalmıştır. İki adımda yaprakların açık görünmesini aynı olay sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "2. adımda çubuk dokunmadan yaklaştırılmış, yapraklar açılmış; 3. adımda çubuk uzaklaşınca yapraklar kapanmıştır. Bu, 2. adımdaki açılmanın etki ile elektriklenmeden kaynaklandığını ve elektroskoba yük geçmediğini gösterir. 4. adımda çubuk topuza dokundurulup uzaklaştırılmış, yapraklar açık kalmıştır: elektroskop dokunmayla yüklenmiş ve bu yük kalıcıdır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 560, 220], "elements": [{"type": "rect", "x": 35, "y": 95, "w": 70, "h": 85, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q18-s1", "labelX": 70, "labelY": 205}, {"type": "circle", "x": 70, "y": 75, "r": 8, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 83, "x2": 70, "y2": 140, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 140, "x2": 67, "y2": 172, "stroke": "orange", "width": 2.5}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 140, "x2": 73, "y2": 172, "stroke": "orange", "width": 2.5}, {"type": "rect", "x": 175, "y": 95, "w": 70, "h": 85, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q18-s2", "labelX": 210, "labelY": 205}, {"type": "circle", "x": 210, "y": 75, "r": 8, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "line", "x1": 210, "y1": 83, "x2": 210, "y2": 140, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 210, "y1": 140, "x2": 190, "y2": 166, "stroke": "orange", "width": 2.5}, {"type": "line", "x1": 210, "y1": 140, "x2": 230, "y2": 166, "stroke": "orange", "width": 2.5}, {"type": "rect", "x": 315, "y": 95, "w": 70, "h": 85, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q18-s3", "labelX": 350, "labelY": 205}, {"type": "circle", "x": 350, "y": 75, "r": 8, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "line", "x1": 350, "y1": 83, "x2": 350, "y2": 140, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 350, "y1": 140, "x2": 347, "y2": 172, "stroke": "orange", "width": 2.5}, {"type": "line", "x1": 350, "y1": 140, "x2": 353, "y2": 172, "stroke": "orange", "width": 2.5}, {"type": "rect", "x": 455, "y": 95, "w": 70, "h": 85, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q18-s4", "labelX": 490, "labelY": 205}, {"type": "circle", "x": 490, "y": 75, "r": 8, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "line", "x1": 490, "y1": 83, "x2": 490, "y2": 140, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 490, "y1": 140, "x2": 470, "y2": 166, "stroke": "orange", "width": 2.5}, {"type": "line", "x1": 490, "y1": 140, "x2": 510, "y2": 166, "stroke": "orange", "width": 2.5}, {"type": "rect", "x": 180, "y": 40, "w": 60, "h": 12, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q18-rod", "labelX": 210, "labelY": 25}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q18-alt", "notToScale": true}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u6", "tymm:FB.7.6.2.b"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 38, "unitKey": "u6", "unitName": "Elektriklenme", "requires": ["FB.7.6.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dc946cbad63bb49f268925f8135e127f6535de14140cd5feec325e95d1987fa6", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q19", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q19", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Elektriklenme", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u6", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u6", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u6-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "objective": "FB.7.6.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-177", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci itme ve çekme gözlemlerini ayırmalı, çekmenin hem zıt yük hem de nötr cisim için olabileceğini üç deneyde zincirleme kullanmalıdır; 'çekme = zıt yük' yanılgısı güçlü bir çeldiricidir.", "context": "Yalıtkan iplerle asılmış hafif K, L, M ve N küreleri ikişer ikişer birbirine yaklaştırılmış ve kürelerin konumları şekildeki gibi çizilmiştir. Kürelerden K'nin negatif yüklü olduğu bilinmektedir. Diğer küreler pozitif yüklü, negatif yüklü ya da nötr olabilir.", "question": "Buna göre L, M ve N kürelerinden hangilerinin yük durumu kesin olarak belirlenebilir?", "choices": ["Yalnız L", "L ve M", "L ve N", "L, M ve N"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; K ile L birbirini ittiği için L de negatif yüklüdür. M, negatif L tarafından çekildiği için pozitif yüklü ya da nötr olabilir. N'nin durumu da M'ye bağlı olduğundan kesin değildir.", "L ile M'nin birbirini çekmesi, M'nin pozitif yüklü olduğunu kesin göstermez; nötr cisimler de yüklü cisimlerce çekilir. Çekmeyi her zaman zıt yük sanan öğrenci bunu seçer.", "N'nin yükü M'ye göre belirlenir; M kesin olmadığı için N de kesin değildir. M'yi atlayıp N'yi doğrudan K ya da L ile ilişkilendiren öğrenci bunu seçer.", "Çekme gözlemlerinin hepsini zıt yük olarak yorumlayan öğrenci M'yi pozitif, N'yi negatif bulur; oysa çekilen cisim nötr de olabilir."], "explanation": "1. deneyde K ve L birbirini itmiştir; aynı cins yükler iteceği için L negatif yüklüdür. 2. deneyde negatif L ile M birbirini çekmiştir; M pozitif yüklü ya da nötr olabilir. 3. deneyde M ile N birbirini çekmiştir: M pozitifse N negatif ya da nötr, M nötrse N yüklü olmalıdır. Bu yüzden yalnız L'nin yük durumu kesin olarak belirlenebilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 480, 160], "elements": [{"type": "line", "x1": 20, "y1": 30, "x2": 140, "y2": 30, "stroke": "ink", "width": 3, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q19-d1", "labelX": 80, "labelY": 14}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 30, "x2": 45, "y2": 115, "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "line", "x1": 95, "y1": 30, "x2": 115, "y2": 115, "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 45, "y": 115, "r": 11, "fill": "muted-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q19-k", "labelX": 45, "labelY": 145}, {"type": "circle", "x": 115, "y": 115, "r": 11, "fill": "muted-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q19-l1", "labelX": 115, "labelY": 145}, {"type": "line", "x1": 180, "y1": 30, "x2": 300, "y2": 30, "stroke": "ink", "width": 3, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q19-d2", "labelX": 240, "labelY": 14}, {"type": "line", "x1": 210, "y1": 30, "x2": 223, "y2": 115, "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "line", "x1": 270, "y1": 30, "x2": 257, "y2": 115, "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 223, "y": 115, "r": 11, "fill": "muted-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q19-l2", "labelX": 209, "labelY": 145}, {"type": "circle", "x": 257, "y": 115, "r": 11, "fill": "muted-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q19-m1", "labelX": 271, "labelY": 145}, {"type": "line", "x1": 340, "y1": 30, "x2": 460, "y2": 30, "stroke": "ink", "width": 3, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q19-d3", "labelX": 400, "labelY": 14}, {"type": "line", "x1": 370, "y1": 30, "x2": 383, "y2": 115, "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "line", "x1": 430, "y1": 30, "x2": 417, "y2": 115, "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 383, "y": 115, "r": 11, "fill": "muted-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q19-m2", "labelX": 369, "labelY": 145}, {"type": "circle", "x": 417, "y": 115, "r": 11, "fill": "muted-soft", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f3-q19-n", "labelX": 431, "labelY": 145}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f3-q19-alt", "notToScale": true}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u6", "tymm:FB.7.6.3.b"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 39, "unitKey": "u6", "unitName": "Elektriklenme", "requires": ["FB.7.6.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7830f7c267477c8dbb03c9cb0689e54ba18f81904f233984fe8044f8764a274f", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f3.q20", "familyId": "lgs28-g07-fen-f3-q20", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u7", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u7", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u7-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "objective": "FB.7.7.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-181", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci hafta içi ve hafta sonu verilerini koşullarla birlikte karşılaştırıp beklenmeyen durumu (boş okulda tüketim) bulmalı, sonra bu duruma yönelen problem cümlesini seçmelidir.", "context": "Ömer'in sınıfı, okulun su sayacını iki hafta boyunca her sabah okuyarak günlük su tüketimini kaydetti. Okulda hafta içi yaklaşık 600 öğrenci bulunuyor ve bahçe her akşamüstü sulanıyor. Hafta sonu okul tamamen kapalı, bahçe de sulanmıyor. Kayıtlara göre okulda hafta içi her gün yaklaşık 12 metreküp, hafta sonu ise her gün yaklaşık 5 metreküp su tüketildi.", "question": "Sınıfın, kayıtlardaki dikkat çekici durumu araştırmak için tanımlaması gereken problem aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Öğrenciler teneffüslerde lavabo musluklarını açık bırakıyor mu?", "Bahçe sulaması günün hangi saatinde yapılmalıdır?", "Okuldaki öğrenci sayısı su tüketimini nasıl etkiliyor?", "Okul boşken su tüketilmesine yol açan bir kaçak var mı?"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Hafta sonu okulda öğrenci yoktur; açık bırakılan musluklar hafta sonundaki tüketimi açıklayamaz. Su israfının en bilinen nedenini kayıtlara bakmadan seçen öğrenci bunu seçer.", "Hafta sonu bahçe sulanmamaktadır; sulama saati hafta sonundaki tüketimi açıklamaz. Bahçe sulamasının bağlamda geçmesine bakıp seçen öğrenci bunu seçer.", "Hafta sonu okulda hiç öğrenci yokken de su tüketilmiştir; dikkat çekici durum öğrenci sayısıyla ilgili değildir. Hafta içi ve hafta sonu farkını öğrenci sayısıyla açıklamaya çalışan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; okul kapalı ve bahçe sulanmazken de her gün yaklaşık 5 metreküp su tüketilmiştir. Kimsenin su kullanmadığı bir zamandaki bu tüketim, araştırılması gereken problemdir."], "explanation": "Hafta sonu okulda öğrenci yoktur ve bahçe sulanmaz; buna rağmen her gün yaklaşık 5 metreküp su tüketilmiştir. Bu, kullanılmadığı hâlde boşa giden suyu gösterir. Öğrenci kullanımı, sulama saati ve öğrenci sayısı bu tüketimi açıklayamaz; tanımlanması gereken problem, okul boşken suyun neden tüketildiğidir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u7", "tymm:FB.7.7.2.a"], "lgs": {"form": 3, "session": "sayisal", "order": 40, "unitKey": "u7", "unitName": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "requires": ["FB.7.7.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5df7cc36ae9dcc4d3838c3ffe74743fd7578902a8597acedf39703eceaa15817", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q01", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q01", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Kartta “hep aynı yerde görünür” yazmaz; dolanma süresinin Dünya'nın dönüş süresine eşitliğinden bu sonuç çıkarılır ve iki kart karşılaştırılır; A ve C yaygın yanılgılardır.", "context": "Okulun bilim kulübü iki yapay uydu için bilgi kartı hazırladı.\n**1. uydu:** Yaklaşık 36 000 km yükseklikte, Ekvator'un üzerinde dolanıyor. Dünya çevresindeki bir turunu, Dünya'nın kendi ekseni çevresindeki bir dönüşüyle aynı sürede, yaklaşık 24 saatte tamamlıyor. Televizyon yayını ve iletişim için kullanılıyor.\n**2. uydu:** Yaklaşık 700 km yükseklikte, kutupların üzerinden geçen bir yörüngede dolanıyor. Bir turunu yaklaşık 100 dakikada tamamlıyor. Yeryüzünün fotoğraflarını çekerek orman yangını ve sel gibi olayların izlenmesine yardım ediyor.", "question": "Bilgi kartlarına göre iki uydu arasındaki farklılık hangi seçenekte doğru listelenmiştir?", "choices": ["1. uydu Dünya'ya daha yakın olduğu için turunu daha kısa sürede tamamlar; 2. uydu daha uzakta olduğu için daha yavaş dolanır.", "1. uydu yerden bakıldığında gökte hep aynı yerde görünür; 2. uydu ise gün içinde yeryüzünün farklı bölgelerinin üzerinden geçer.", "1. uyduya Dünya'nın çekim kuvveti etki etmez; 2. uydu ise Dünya'ya daha yakın olduğu için çekim kuvvetinin etkisindedir.", "1. uydu yeryüzünü fotoğraflamak için, 2. uydu ise yayın yapmak için kullanılır; bu yüzden yükseklikleri birbirinden çok farklıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kartlara göre 1. uydu 36 000 km, 2. uydu 700 km yüksekliktedir ve turunu kısa sürede tamamlayan 2. uydudur; yükseklikleri ve süreleri ters okumaktır.", "Doğru; 1. uydu turunu Dünya'nın kendi dönüşüyle aynı sürede tamamladığı için yerden hep aynı noktada görünür; 2. uydu kutuplardan geçerek turlarını kısa sürede tamamladığından farklı bölgelerin üzerinden geçer.", "Dünya'nın çekim kuvveti iki uyduya da etki eder; uyduyu yörüngede tutan bu kuvvettir. Uzakta çekimin hiç olmadığını sanmak bir kavram yanılgısıdır.", "Kartlara göre yayın yapan 1. uydu, fotoğraf çeken 2. uydudur; görevleri yer değiştirerek okumaktır."], "explanation": "1. uydu bir turunu Dünya'nın kendi ekseni çevresindeki dönüşüyle aynı sürede (yaklaşık 24 saat) tamamlar; yeryüzündeki bir gözlemciye göre gökte yerini değiştirmez, bu yüzden yayın antenleri ona sabit yönde çevrilebilir. 2. uydu yaklaşık 100 dakikada bir tur atar ve kutupların üzerinden geçer; Dünya altında dönerken her turda yeryüzünün başka bir şeridinin üzerinden geçerek farklı bölgeleri fotoğraflar.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.1.c"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 21, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "71758483281c3d980250b91e1d759f2fdddb3d266244d2f1f1c707153419ae6c", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q02", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q02", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.4", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 4, "difficultyReason": "Üç bilgi birleştirilir: aynı yaşta oluşma (metin), R'nin tek dev olması (tablo) ve 8 kat sınırı (metin). Kütle-yaşam ilişkisi verilmez, tablodan çıkarılır; A ve D yaygın “büyük yıldız uzun yaşar” yanılgısıyla güçlü çeldiricidir.", "context": "Gökbilimciler, aynı gaz ve toz bulutundan aynı dönemde oluşmuş bir yıldız kümesindeki dört yıldızı inceledi. Tabloda yıldızların kütleleri (Güneş'in kütlesi 1 kabul edilerek) ve bugünkü evreleri verilmiştir. Gökbilimcilere göre kütlesi Güneş'inkinin yaklaşık 8 katından küçük olan yıldızlar yaşamlarının sonunda beyaz cüceye dönüşür; daha büyük kütleli yıldızlar ise süpernova patlamasıyla yaşamlarını bitirir.", "question": "Tablodaki bilgiler birlikte değerlendirildiğinde kümedeki yıldızların yaşamları ile ilgili hangi açıklama tutarlı bir bütün oluşturur?", "choices": ["R dev evresine ilk ulaştığı için kümenin en yaşlı yıldızıdır; S ise kümede en kısa süre yaşayacak yıldızdır.", "R dev evresinden sonra dış katmanlarını savurup beyaz cüceye dönüşecek; T ise P'den sonra dev evresine geçecektir.", "R kümede süpernova patlamasıyla yaşamını bitirecek tek yıldızdır; T ise P'den daha önce dev evresine geçecektir.", "T kütlesi P'ninkinden büyük olduğu için kararlı evrede daha uzun kalacak; sonunda süpernova olarak patlayacaktır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yıldızlar aynı dönemde oluşmuştur, yaşları eşittir; R dev evresine kütlesi büyük olduğu için önce ulaşmıştır. En küçük kütleli S en uzun yaşar; büyük kütleyi uzun ömür sanmaktır.", "R'nin kütlesi 15'tir ve 8 sınırını aşar, bu yüzden süpernova olur; ayrıca kütlesi büyük olan T, P'den önce dev evresine geçer. Eşik değer ve kütle-yaşam ilişkisi ters kurulmuştur.", "Doğru; 8'den büyük kütleli tek yıldız R'dir. Aynı yaştaki yıldızlardan en büyük kütleli R'nin dev evresine ilk ulaşması, büyük kütleli yıldızın evrelerini daha hızlı geçirdiğini gösterir; kütlesi 3 olan T, kütlesi 1 olan P'den önce dev olur.", "Kütlesi büyük yıldızlar kararlı evrede daha kısa kalır; ayrıca T'nin kütlesi (3) 8 sınırının altındadır, süpernova değil beyaz cüce olur. Kütle ile ömrü doğru orantılı sanmaktır."], "explanation": "Kümedeki yıldızlar aynı dönemde oluştuğu için yaşları eşittir. Buna rağmen yalnız en büyük kütleli R (15) dev evresine geçmiştir; demek ki kütlesi büyük yıldız evrelerini daha hızlı geçirir. Bu ilişkiye göre kütlesi 3 olan T, kütlesi 1 olan P'den önce dev evresine geçer. Metindeki sınıra göre 8'den büyük kütleli tek yıldız R olduğundan süpernova olarak yaşamını bitirecek tek yıldız R'dir; P, S ve T beyaz cüceye dönüşür.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f4-q02-h1", "lgs28-g07-fen-f4-q02-h2", "lgs28-g07-fen-f4-q02-h3"], "rows": [[{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q02-p"}, {"v": "1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q02-kararli1"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q02-r"}, {"v": "15"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q02-dev"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q02-s"}, {"v": "0,8"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q02-kararli2"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q02-t"}, {"v": "3"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q02-kararli3"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q02-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f4-q02-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.4.b"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 22, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.4"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "888b0707c7c1506e138e0def76ec2d9840435bf560c9f1171cca4f3cf73617d2", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q03", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q03", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.5", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Şemadaki çap ölçüsünden yarıçap bulunur ve metindeki uzaklık bu yarıçapla oranlanır; iki kısa adım.", "context": "Şemada Samanyolu Galaksisi'nin üstten görünüşü basitleştirilerek çizilmiş ve dört nokta işaretlenmiştir. Güneş, Samanyolu'nu oluşturan yıldızlardan biridir ve galaksinin merkezinden yaklaşık olarak 26 000 ışık yılı uzaklıktadır.", "question": "Şemaya ve verilen bilgiye göre Güneş'in Samanyolu'ndaki yerini en iyi gösteren nokta hangisidir?", "choices": ["K", "L", "M", "N"], "correct": 3, "distractorWhy": ["K galaksinin merkezidir; Güneş'i galaksinin merkezi sanmak, Güneş sistemindeki merkez konumunu galaksiye taşıyan bir yanılgıdır.", "L galaksinin kenarına çok yakındır; merkezden uzaklığı yaklaşık 47 000 ışık yılıdır. Güneş'in galaksinin en dış ucunda olduğunu sanmaktır.", "M galaksinin dışındadır; Güneş galaksiyi oluşturan yıldızlardan biri olduğu için galaksinin içinde yer alır. Samanyolu'na dışarıdan baktığımızı sanmaktır.", "Doğru; çap yaklaşık 100 000 ışık yılı olduğundan yarıçap yaklaşık 50 000 ışık yılıdır; 26 000 ışık yılı yarıçapın yaklaşık yarısıdır ve N bu uzaklıktadır."], "explanation": "Şemadaki ölçü çizgisine göre galaksinin çapı yaklaşık 100 000 ışık yılı, yarıçapı yaklaşık 50 000 ışık yılıdır. Güneş merkezden yaklaşık 26 000 ışık yılı uzakta olduğuna göre merkez ile kenar arasındaki uzaklığın yaklaşık yarısındadır. K merkezde, L kenarda, M galaksinin dışında, N ise yarıçapın yaklaşık yarısındadır. Güneş galaksinin içindeki yıldızlardan biri olarak N noktasındadır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 400, 320], "notToScale": false, "elements": [{"type": "circle", "x": 200, "y": 150, "r": 130, "fill": "blue-soft", "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 200, "y": 150, "r": 26, "fill": "gold-soft", "stroke": "none"}, {"type": "circle", "x": 200, "y": 150, "r": 5, "fill": "ink", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q03-k", "labelX": 214, "labelY": 140}, {"type": "circle", "x": 78, "y": 165, "r": 5, "fill": "ink", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q03-l", "labelX": 92, "labelY": 178}, {"type": "circle", "x": 370, "y": 40, "r": 5, "fill": "ink", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q03-m", "labelX": 384, "labelY": 30}, {"type": "circle", "x": 248, "y": 198, "r": 5, "fill": "ink", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q03-n", "labelX": 262, "labelY": 210}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 296, "x2": 330, "y2": 296, "arrow": "both", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q03-cap_olcu", "labelX": 200, "labelY": 310}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 150, "x2": 70, "y2": 296, "style": "dotted", "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "line", "x1": 330, "y1": 150, "x2": 330, "y2": 296, "style": "dotted", "stroke": "muted", "width": 1}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q03-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f4-q03-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.5.a"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 23, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.5"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "389a72347a638178895312d4ed42758c50d15aa12394d35755d0a899983ed4d6", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q04", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q04", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Şekildeki dört durumda ok yönleri karşılaştırılır; tanımın iki koşulu tek tek denetlenir.", "context": "Şekilde dört durumda bir kutuya uygulanan kuvvet (düz ok) ve kutunun hareket yönü (kesik ok) gösterilmiştir. Kuvvet oku çizilmeyen durumda kutuya kimse kuvvet uygulamamaktadır; hareket oku çizilmeyen durumda kutu kıpırdamamaktadır. K durumunda kutu, yukarı doğru tutularak yatay bir yolda taşınmaktadır.", "question": "Şekle göre hangi durumda gösterilen kuvvet fiziksel anlamda iş yapmaktadır?", "choices": ["K", "L", "M", "N"], "correct": 3, "distractorWhy": ["K'de kuvvet yukarı, hareket ise yatay yöndedir; kuvvetin yönünde yer değiştirme olmadığı için bu kuvvet iş yapmaz. Kutuyu taşımayı iş sanmaktır.", "L'de kutuya kuvvet uygulanmaktadır ama kutu duvar nedeniyle kıpırdamamaktadır; yer değiştirme olmadan iş yapılmaz.", "M'de kutu hareket etmektedir ama ona kuvvet uygulanmamaktadır; hareketin tek başına iş için yeterli olduğunu sanmaktır.", "Doğru; N'de kutuya sağa doğru kuvvet uygulanmakta ve kutu da sağa doğru yer değiştirmektedir; kuvvet ile yer değiştirme aynı yöndedir."], "explanation": "Fiziksel anlamda iş için cisme kuvvet uygulanmalı ve cisim kuvvetin yönünde yer değiştirmelidir. K'de kuvvet hareket yönüne diktir, L'de yer değiştirme yoktur, M'de kuvvet yoktur. N'de kuvvet ve hareket aynı yöndedir; gösterilen kuvvet iş yapar.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 220], "notToScale": true, "elements": [{"type": "line", "x1": 0, "y1": 140, "x2": 640, "y2": 140, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 160, "y1": 10, "x2": 160, "y2": 175, "style": "dotted", "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "line", "x1": 320, "y1": 10, "x2": 320, "y2": 175, "style": "dotted", "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "line", "x1": 480, "y1": 10, "x2": 480, "y2": 175, "style": "dotted", "stroke": "muted", "width": 1}, {"type": "rect", "x": 55, "y": 100, "w": 50, "h": 40, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q04-k"}, {"type": "line", "x1": 80, "y1": 100, "x2": 80, "y2": 45, "style": "force", "stroke": "danger", "width": 2.5}, {"type": "line", "x1": 45, "y1": 160, "x2": 125, "y2": 160, "style": "dashed", "arrow": "last", "stroke": "blue", "width": 2}, {"type": "rect", "x": 290, "y": 50, "w": 14, "h": 90, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q04-duvar", "labelX": 297, "labelY": 38}, {"type": "rect", "x": 240, "y": 100, "w": 50, "h": 40, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q04-l"}, {"type": "line", "x1": 185, "y1": 120, "x2": 238, "y2": 120, "style": "force", "stroke": "danger", "width": 2.5}, {"type": "rect", "x": 375, "y": 100, "w": 50, "h": 40, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q04-m"}, {"type": "line", "x1": 365, "y1": 160, "x2": 445, "y2": 160, "style": "dashed", "arrow": "last", "stroke": "blue", "width": 2}, {"type": "rect", "x": 515, "y": 100, "w": 50, "h": 40, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q04-n"}, {"type": "line", "x1": 567, "y1": 120, "x2": 625, "y2": 120, "style": "force", "stroke": "danger", "width": 2.5}, {"type": "line", "x1": 505, "y1": 160, "x2": 585, "y2": 160, "style": "dashed", "arrow": "last", "stroke": "blue", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 20, "y1": 200, "x2": 70, "y2": 200, "style": "force", "stroke": "danger", "width": 2.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q04-kuvvet", "labelX": 115, "labelY": 200}, {"type": "line", "x1": 200, "y1": 200, "x2": 250, "y2": 200, "style": "dashed", "arrow": "last", "stroke": "blue", "width": 2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q04-hareket", "labelX": 310, "labelY": 200}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q04-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f4-q04-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB8", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.1.a"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 24, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1f3e8abb5fea5253708c9e39b378a65c5c8ba39c3eb14b79efecaa94f1284d43", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q05", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q05", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Grafikten beş noktanın iki değeri okunur, toplam ve ardışık farklar hesaplanır; kısa iki adım.", "context": "Sürtünmesiz yatay bir rayda ilerleyen oyuncak araba, rayın sonundaki yaya çarpıyor ve yayı sıkıştırarak duruyor. Grafikte yayın farklı sıkışma miktarlarında arabanın kinetik enerjisi ile yayın esneklik potansiyel enerjisi gösterilmiştir.", "question": "Grafikteki enerji dönüşümünün örüntüsü ile ilgili hangisi söylenebilir?", "choices": ["İki enerjinin toplamı her ölçümde 8 J'dür; sıkışma arttıkça her 1 cm'de potansiyel enerjideki artış da büyür.", "İki enerjinin toplamı her ölçümde 8 J'dür; sıkışma her 1 cm arttığında potansiyel enerji hep 2 J artar.", "İki enerjinin toplamı her ölçümde 8 J'dür; sıkışma 2 cm iken iki enerji birbirine eşittir.", "İki enerjinin toplamı sıkışma arttıkça azalır; arabanın kinetik enerjisinin bir bölümü kaybolur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; potansiyel enerji 0 → 0,5 → 2 → 4,5 → 8 J olur; her 1 cm'deki artış 0,5, 1,5, 2,5, 3,5 J'dür ve giderek büyür; toplam her ölçümde 8 J'dür.", "Ortalama artışı (8 J ÷ 4 cm = 2 J) her adıma uygulamaktadır; grafikteki artışların eşit olmadığını gözden kaçırmaktır.", "2 cm'de kinetik enerji 6 J, potansiyel enerji 2 J'dür; iki eğrinin kesiştiği yeri yanlış okumaktır (kesişme 2 cm ile 3 cm arasındadır).", "Grafikte her sıkışmada iki değerin toplamı 8 J'dür; azalan kinetik enerjinin kaybolduğunu sanmak, dönüşümü kayıp saymaktır."], "explanation": "Grafikte 0, 1, 2, 3, 4 cm sıkışmada kinetik enerji 8; 7,5; 6; 3,5; 0 J, potansiyel enerji 0; 0,5; 2; 4,5; 8 J'dür. Her ölçümde toplam 8 J'dür: kinetik enerjideki azalma kadar potansiyel enerji artar. Potansiyel enerjideki artışlar 0,5; 1,5; 2,5; 3,5 J olduğundan sıkışma arttıkça her 1 cm'de dönüşen enerji de büyür.", "figure": {"kind": "chart", "style": "line", "categoryKeys": ["lgs28-g07-fen-f4-q05-c0", "lgs28-g07-fen-f4-q05-c1", "lgs28-g07-fen-f4-q05-c2", "lgs28-g07-fen-f4-q05-c3", "lgs28-g07-fen-f4-q05-c4"], "seriesKeys": ["lgs28-g07-fen-f4-q05-ke", "lgs28-g07-fen-f4-q05-pe"], "values": [[8, 0], [7.5, 0.5], [6, 2], [3.5, 4.5], [0, 8]], "axisKeys": {"x": "lgs28-g07-fen-f4-q05-x", "y": "lgs28-g07-fen-f4-q05-y"}, "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q05-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f4-q05-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB10", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.3.a"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 25, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a28b7ea9dd2347d295ff5bdb9365f649ddfc8f4c7b406bce4fab63f4498a7760", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q06", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q06", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 5, "difficultyReason": "Üç adım gerekir: iki tüp arasındaki tek değişkeni ayırmak, damlacıkların küçülüp azalmasını kimyasal sindirim olarak yorumlamak, bu görevi ince bağırsağa enzim gönderen yapıyla eşleştirmek. A şıkkı modelde gerçekten görülen ama iki tüpte ortak olan değişikliği verdiği için güçlü çeldiricidir.", "context": "Fen kulübü, ince bağırsakta yağların sindirimine katılan salgıların görevlerini modellemek için üç deney tüpü hazırladı. Her tüpe eşit miktarda su ve 5 damla zeytinyağı koydu, tüpleri 37 °C'lik su banyosunda bekletti. 2. ve 3. tüplere farklı maddeler ekledi. Öğretmen, bulaşık deterjanının yağı kimyasal olarak değiştirmediğini, eczaneden alınan sindirim enzimi çözeltisinin ise yağı kimyasal olarak parçaladığını belirtti. 30 dakika sonraki gözlemler tabloda verilmiştir.", "question": "Gözlemlere göre 3. tüpte 2. tüpten farklı olarak görülen değişiklik, vücuttaki hangi yapının görevini temsil eder?", "choices": ["Karaciğer; ürettiği safra ile yağları küçük damlacıklara ayırarak sindirimi kolaylaştırır.", "Pankreas; ince bağırsağa gönderdiği enzimlerle yağları kimyasal olarak sindirir.", "Safra kesesi; karaciğerde üretilen safrayı depolayıp ince bağırsağa gönderir.", "Mide; kaslı duvarıyla besinleri çalkalayıp daha küçük parçalara ayırır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yağın küçük damlacıklara ayrılması 2. tüpte de görülür ve safranın görevini temsil eder; soru iki tüp arasındaki farkı sorduğu için ortak olan değişiklik seçilmiştir.", "Doğru; iki tüp arasındaki tek fark enzim çözeltisidir. Damlacıkların küçülüp azalması yağın kimyasal olarak parçalandığını gösterir; ince bağırsağa yağ sindiren enzim gönderen yapı pankreastır.", "Safra kesesi safrayı depolar ve gönderir; modelde depolama ve gönderme gösterilmemiştir, iki tüp arasındaki fark da safrayla değil enzimle ilgilidir.", "“Küçük parçalara ayırma” ortak sözcüğü yanıltmıştır; midenin çalkalaması fiziksel bir değişikliktir ve yağ sindirimi ince bağırsakta gerçekleşir."], "explanation": "2. ve 3. tüpler arasındaki tek fark sindirim enzimi çözeltisidir. 2. tüpte deterjan yağı yalnız küçük damlacıklara ayırmış, damlacıklar değişmemiştir; bu, karaciğerin ürettiği safranın yağları küçük damlacıklara ayırmasını temsil eder. 3. tüpte ayrıca damlacıklar küçülüp azalmıştır; öğretmenin belirttiği gibi enzim yağı kimyasal olarak parçalamıştır. İnce bağırsağa yağları kimyasal olarak sindiren enzimleri gönderen yapı pankreastır. Bu yüzden fark, pankreasın görevini temsil eder.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q06-alt", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f4-q06-h1", "lgs28-g07-fen-f4-q06-h2", "lgs28-g07-fen-f4-q06-h3"], "rowHeaderBold": true, "rows": [[{"v": "1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q06-e1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q06-g1"}], [{"v": "2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q06-e2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q06-g2"}], [{"v": "3"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q06-e3"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q06-g3"}]]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.1.c"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 26, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "caac7e3b3ad8d845920f2a9328c729bc48d1d7b4851c32e336b5746caa7e7862", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q07", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q07", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.4", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Tablodaki iki sütun her grup için karşılaştırılır; tek adımlı okumadır.", "context": "Bir ildeki kan bağış merkezi, bir haftalık kan stokunu ve hastanelerin aynı hafta için bildirdiği kan ihtiyacını kan gruplarına göre tabloya yazdı. Merkez, toplumu dayanışmaya çağıran bir duyuru hazırlayacak ve duyuruya tablodaki verilerle desteklenen bir gerekçe yazacak.", "question": "Tabloya göre duyuruya yazılacak gerekçelerden hangisi mantıksal olarak temellendirilmiştir?", "choices": ["A Rh+ grubunda stok, haftalık ihtiyacın tamamını karşılamıyor; bu gruptaki gönüllülerin bağışı hastaların tedavisi için belirleyicidir.", "AB Rh+ grubunda ihtiyaç stoktan fazla; bu gruptaki gönüllülerin bağışı hastaların tedavisi için belirleyicidir.", "0 Rh+ grubunda stok ihtiyacın yarısına inmiş; bu gruptaki gönüllülerin bağışı hastaların tedavisi için belirleyicidir.", "0 Rh− grubunda stok ihtiyacın yarısını bile karşılamıyor; bu gruptaki gönüllülerin bağışı hastaların tedavisi için belirleyicidir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["A Rh+ stoku en büyük sayı olduğu için dikkat çeker ama 340 ünite, 300 ünitelik ihtiyacı karşılar; gerekçenin dayanağı veriyle çelişir.", "AB Rh+ grubunda stok (60) ihtiyaçtan (40) fazladır; sütunlar ters okunmuştur.", "0 Rh+ grubunda stok (310) ihtiyacı (280) karşılar; ihtiyacın büyük olması stok açığı sanılmıştır.", "Doğru; 0 Rh− grubunda stok 25 ünite, ihtiyacın yarısı 35 ünitedir; stok yarıya bile ulaşmadığı için bu gruptaki gönüllülere yapılan çağrı veriyle temellendirilmiştir."], "explanation": "Bir gerekçenin mantıksal olarak temellendirilmiş olması için dayandığı bilgi doğru olmalıdır. Tabloda yalnız 0 Rh− grubunda stok ihtiyacı karşılamaz: 25 ünite stok, 70 ünitelik ihtiyacın yarısı olan 35 üniteden de azdır. A Rh+ (340 > 300), 0 Rh+ (310 > 280) ve AB Rh+ (60 > 40) gruplarında stok ihtiyacı karşılar. Bu yüzden dayanışma çağrısını yalnız 0 Rh− grubuyla ilgili gerekçe destekler.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q07-alt", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f4-q07-h1", "lgs28-g07-fen-f4-q07-h2", "lgs28-g07-fen-f4-q07-h3"], "rowHeaderBold": true, "rows": [[{"v": "A Rh+"}, {"v": "340"}, {"v": "300"}], [{"v": "0 Rh+"}, {"v": "310"}, {"v": "280"}], [{"v": "B Rh+"}, {"v": "120"}, {"v": "110"}], [{"v": "AB Rh+"}, {"v": "60"}, {"v": "40"}], [{"v": "0 Rh−"}, {"v": "25"}, {"v": "70"}]]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.18", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.4.a"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 27, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.4"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4b3db8aa464402d8f7130b7cf7e32fa35d0ad113e1ffa1c55457a60df0415b23", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q08", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q08", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.7", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Altı ölçüm ile üç eşik birlikte okunur; her şık farklı iki ölçümün karşılaştırılmasını ister. A ve D sağduyuya uygun göründüğü için veriyle sınanmadan elenemez.", "context": "Sınıf başkanı Nehir, okulun aldığı karbondioksit ölçüm cihazıyla bir okul günü boyunca 30 kişilik sınıfının havasını ölçtü. Cihazın kullanma kılavuzunda şu bilgi yazıyor: 1000'in altındaki değerler iyi; 1000 ile 1500 arası değerler havalandırma gerektirir; 1500'ün üstündeki değerler baş ağrısına ve dikkat dağınıklığına yol açabilir. Nehir'in ölçümleri şöyledir:\n• 08.30, sınıf boş, pencereler açık: 450\n• 09.10, 1. ders sonu, pencereler kapalı: 1250\n• 09.20, teneffüste pencereler 10 dakika açık kaldıktan sonra: 600\n• 10.00, 2. ders sonu, pencereler kapalı: 1300\n• 10.10, teneffüs, öğrenciler dışarıda, pencereler kapalı: 1200\n• 10.50, 3. ders sonu, pencereler kapalı: 1900", "question": "Nehir'in ölçümlerine göre hangi bilgiye ulaşılır?", "choices": ["Teneffüste pencereleri açmak, değeri sınıf boşken sabah ölçülen düzeye kadar geri düşürmüştür.", "Teneffüste havalandırılmayan sınıfta ders sonunda değer baş ağrısı yapabilecek düzeydedir.", "Pencereleri kapalı geçen derslerden en az birinin sonunda değer iyi düzeyde kalmıştır.", "Pencereler açılmasa da öğrenciler sınıftan çıkınca değer on dakikada iyi düzeye inmiştir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Pencere açmak değeri 1250'den 600'e düşürmüştür ama boş sınıftaki 450 düzeyine indirmemiştir; azalma ile eski düzeye dönme karıştırılmıştır.", "Doğru; 2. dersten sonraki teneffüste pencereler açılmamış, 3. ders sonunda değer 1900 olmuştur; bu, kılavuzdaki 1500 sınırının üstündedir.", "Kapalı pencereli ders sonlarındaki değerler 1250, 1300 ve 1900'dür; hiçbiri 1000'in altında değildir. Eşik değeri yanlış okunmuştur.", "Öğrenciler çıkınca değer yalnız 1300'den 1200'e inmiştir; 1000'in altına inmemiştir. Kaynağın ortadan kalkmasının tek başına yeterli olduğu sanılmıştır."], "explanation": "Değerler kılavuzdaki eşiklerle karşılaştırılır. Pencereler kapalı ders sonlarında değer 1250, 1300 ve 1900 olmuştur; hiçbiri iyi düzeyde (1000'in altında) değildir. Teneffüste pencereler açılınca değer 1250'den 600'e düşmüş ama boş sınıftaki 450'ye inmemiştir. Pencereler açılmadan öğrenciler çıktığında değer 1300'den yalnız 1200'e inmiştir. Teneffüste havalandırılmayan sınıfta 3. ders sonunda değer 1900'e çıkmıştır; bu, 1500'ün üstündedir ve baş ağrısına yol açabilecek düzeydedir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.6", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.7.b"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 28, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.7"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "aa352e39d6226c7244bf15ef16385c1bd4846fd98afe87c26805b9505c1c739f", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q09", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q09", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.8", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-157", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Anlatımdaki üç gözlem (dolup boşalma, konum, bağlı kanalların sayısı ve yönü) birlikte okunur; tek adımlı eşleştirmedir.", "context": "Sağlık ocağını ziyaret eden öğrencilere hemşire, ultrason cihazıyla bir gönüllünün karın bölgesinden alınan iki görüntüyü gösterdi. Görüntülerde aynı organ vardı. Organ karın boşluğunun alt kısmındaydı. Gönüllü tuvalete gitmeden önce çekilen görüntüde organ balon gibi şişkin ve içi sıvıyla doluydu. Tuvaletten sonra çekilen görüntüde ise büzülmüş ve küçülmüştü. Hemşire, organa üstten iki ince kanalın bağlandığını, alttan ise tek bir kanalın çıktığını anlattı.", "question": "Hemşirenin gösterdiği organ ve onun niteliği hangisidir?", "choices": ["Böbrek; kanı süzerek idrar oluşturan, fasulye biçimli ve çift olan organdır.", "Üreter; idrarı böbrekten keseye taşıyan, ince ve uzun kanaldır.", "İdrar kesesi; idrarı biriktiren, esneyip genişleyebilen kaslı kesedir.", "Üretra; idrarı vücut dışına ileten, kesenin altındaki kanaldır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Böbrekler idrar oluşturur ama idrarı biriktirmez; dolup boşalma ve tek kanalın çıkması böbreğe uymaz, ayrıca böbrekler karın boşluğunun arka üst kısmındadır.", "Üreterler organa üstten bağlanan iki ince kanaldır; gösterilen organın kendisi değildir.", "Doğru; dolunca şişen, boşalınca büzülen, üstten iki üreterin bağlanıp alttan tek üretranın çıktığı organ idrar kesesidir.", "Üretra organdan alttan çıkan tek kanaldır; dolup boşalan organın kendisi değildir."], "explanation": "Gösterilen organ tuvaletten önce dolu ve şişkin, tuvaletten sonra büzülmüştür; yani sıvı biriktirip boşaltan esnek bir kesedir. Organa üstten iki ince kanal (üreterler) bağlanmakta, alttan tek kanal (üretra) çıkmaktadır. Bu nitelikler idrar kesesine aittir. Böbrek idrar oluşturur ama biriktirmez; üreter ve üretra organa bağlanan kanallardır.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.8.a"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 29, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.8"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6e0670674d19da5a3e5046ae7066d26299b70dd3fa6b4d6b5ac3ac467108a229", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q10", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q10", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u4", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u4", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u4-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "objective": "FB.7.4.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Şekildeki kalınlık değerinden mercek türü belirlenir ve tek bir kullanım alanıyla eşleştirilir.", "context": "Bir bilim fuarında öğrenciler dört merceğin kesitini şekildeki gibi sergiledi. Her kesitin altında önce merceğin orta kalınlığı, sonra kenar kalınlığı yazılıdır. Fuarda mercekler iki kullanım grubuna ayrılacak: büyüteç grubu (yakındaki cisimleri büyük gösterir) ve kapı dürbünü grubu (geniş bir alanı küçük gösterir).\nAyrıca dört düzeneğin kartı hazırlandı:\nK: Güneş ışığını kâğıt üzerinde küçük bir noktada toplayarak kâğıdı ısıtır.\nL: El fenerinin ışığını dağıtarak geniş bir alanı aydınlatır.\nN: Tahtadaki yazıları bulanık gören bir öğrencinin uzağı net görmesini sağlar.\nR: Lazer ışınını genişleterek duvarda büyük bir ışık lekesi oluşturur.", "question": "Şekildeki 4 numaralı mercek hangi kullanım alanına uygundur?", "choices": ["Yakındaki küçük yazıları büyük göstermek", "Fotoğraf makinesinde görüntüyü düşürmek", "Kapı önündeki geniş alanı küçük göstermek", "Mikroskopta küçük canlıları büyük göstermek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yakındaki yazıları büyük gösteren büyüteçte ortası kalın (ince kenarlı) mercek kullanılır; 4 numaralı merceğin kenarı ortasından kalındır.", "Fotoğraf makinesi ışığı toplayarak görüntü oluşturur; bu iş ince kenarlı merceklerle yapılır.", "Doğru; 4 numaralı merceğin kenarı (5 mm) ortasından (1 mm) kalındır; kalın kenarlı mercekler kapı dürbününde geniş alanı küçük göstermek için kullanılır.", "Mikroskopta küçük canlıları büyüten mercekler ince kenarlıdır; “büyük gösterme” işi kalın kenarlı merceğe uymaz."], "explanation": "4 numaralı merceğin orta kalınlığı 1 mm, kenar kalınlığı 5 mm'dir; kenarı ortasından kalın olduğu için kalın kenarlı mercektir. Kalın kenarlı mercekler ışığı dağıtır ve cisimleri küçük gösterir; kapı dürbününde kapının önündeki geniş alanı küçük bir görüntüyle göstermek için kullanılır. Büyüteç, fotoğraf makinesi ve mikroskopta ise ince kenarlı mercekler kullanılır.", "figure": {"kind": "diagram", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q10-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f4-q10-cap", "notToScale": false, "viewBox": [0, 0, 640, 195], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[84.0, 30.0], [87.5, 45.0], [90.0, 60.0], [91.5, 75.0], [92.0, 90.0], [91.5, 105.0], [90.0, 120.0], [87.5, 135.0], [84.0, 150.0], [76.0, 150.0], [72.5, 135.0], [70.0, 120.0], [68.5, 105.0], [68.0, 90.0], [68.5, 75.0], [70.0, 60.0], [72.5, 45.0], [76.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q10-m1", "labelX": 80, "labelY": 175}, {"type": "polygon", "points": [[250.0, 30.0], [242.1, 45.0], [236.5, 60.0], [233.1, 75.0], [232.0, 90.0], [233.1, 105.0], [236.5, 120.0], [242.1, 135.0], [250.0, 150.0], [230.0, 150.0], [227.4, 135.0], [225.5, 120.0], [224.4, 105.0], [224.0, 90.0], [224.4, 75.0], [225.5, 60.0], [227.4, 45.0], [230.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q10-m2", "labelX": 240, "labelY": 175}, {"type": "polygon", "points": [[404.0, 30.0], [412.8, 45.0], [419.0, 60.0], [422.8, 75.0], [424.0, 90.0], [422.8, 105.0], [419.0, 120.0], [412.8, 135.0], [404.0, 150.0], [396.0, 150.0], [399.5, 135.0], [402.0, 120.0], [403.5, 105.0], [404.0, 90.0], [403.5, 75.0], [402.0, 60.0], [399.5, 45.0], [396.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q10-m3", "labelX": 405, "labelY": 175}, {"type": "polygon", "points": [[570.0, 30.0], [566.5, 45.0], [564.0, 60.0], [562.5, 75.0], [562.0, 90.0], [562.5, 105.0], [564.0, 120.0], [566.5, 135.0], [570.0, 150.0], [550.0, 150.0], [553.5, 135.0], [556.0, 120.0], [557.5, 105.0], [558.0, 90.0], [557.5, 75.0], [556.0, 60.0], [553.5, 45.0], [550.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q10-m4", "labelX": 560, "labelY": 175}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u4", "tymm:FB.7.4.3.a"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 30, "unitKey": "u4", "unitName": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "requires": ["FB.7.4.3"], "sharedText": "lgs28-g07-f4-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "34e4a79c80525f9f6ee2e706b20c750a11ebea4b7a5de10b233900b8d487e66d", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q11", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q11", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u4", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u4", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u4-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "objective": "FB.7.4.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Dört kartın her biri mercek niteliğiyle eşleştirilir; N (gözlük) ve R (büyük leke) yüzeysel ipuçlarıyla yanlış gruba konabilir.", "context": "Bir bilim fuarında öğrenciler dört merceğin kesitini şekildeki gibi sergiledi. Her kesitin altında önce merceğin orta kalınlığı, sonra kenar kalınlığı yazılıdır. Fuarda mercekler iki kullanım grubuna ayrılacak: büyüteç grubu (yakındaki cisimleri büyük gösterir) ve kapı dürbünü grubu (geniş bir alanı küçük gösterir).\nAyrıca dört düzeneğin kartı hazırlandı:\nK: Güneş ışığını kâğıt üzerinde küçük bir noktada toplayarak kâğıdı ısıtır.\nL: El fenerinin ışığını dağıtarak geniş bir alanı aydınlatır.\nN: Tahtadaki yazıları bulanık gören bir öğrencinin uzağı net görmesini sağlar.\nR: Lazer ışınını genişleterek duvarda büyük bir ışık lekesi oluşturur.", "question": "Kartlardaki düzeneklerden hangisi, kullandığı merceğin niteliği bakımından ötekilerden ayrılır?", "choices": ["L", "K", "N", "R"], "correct": 1, "distractorWhy": ["L ışığı dağıtır; dağıtma işi kalın kenarlı merceğin niteliğidir, N ve R ile aynı gruptadır.", "Doğru; K ışığı bir noktada toplar ve ince kenarlı mercek kullanır; L, N ve R ise ışığı dağıtan kalın kenarlı mercek kullanır.", "Gözlük camı denince büyüteç düşünülmüştür; oysa uzağı net göremeyen kişinin gözlüğünde kalın kenarlı mercek kullanılır.", "“Büyük leke” ifadesi büyütme sanılmıştır; lazer ışınını genişletmek ışığı dağıtmaktır ve kalın kenarlı mercekle yapılır."], "explanation": "Düzenekler merceğin ışığı toplaması ya da dağıtması niteliğine göre ayrılır. K, güneş ışığını bir noktada toplar; bu, ince kenarlı merceğin niteliğidir. L el fenerinin ışığını, R lazer ışınını dağıtır; N ise uzağı net göremeyen birinin gözlüğüdür. Bu üç düzenekte de ışığı dağıtan kalın kenarlı mercek kullanılır. Bu yüzden K ötekilerden ayrılır.", "figure": {"kind": "diagram", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q11-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f4-q11-cap", "notToScale": false, "viewBox": [0, 0, 640, 195], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[84.0, 30.0], [87.5, 45.0], [90.0, 60.0], [91.5, 75.0], [92.0, 90.0], [91.5, 105.0], [90.0, 120.0], [87.5, 135.0], [84.0, 150.0], [76.0, 150.0], [72.5, 135.0], [70.0, 120.0], [68.5, 105.0], [68.0, 90.0], [68.5, 75.0], [70.0, 60.0], [72.5, 45.0], [76.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q11-m1", "labelX": 80, "labelY": 175}, {"type": "polygon", "points": [[250.0, 30.0], [242.1, 45.0], [236.5, 60.0], [233.1, 75.0], [232.0, 90.0], [233.1, 105.0], [236.5, 120.0], [242.1, 135.0], [250.0, 150.0], [230.0, 150.0], [227.4, 135.0], [225.5, 120.0], [224.4, 105.0], [224.0, 90.0], [224.4, 75.0], [225.5, 60.0], [227.4, 45.0], [230.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q11-m2", "labelX": 240, "labelY": 175}, {"type": "polygon", "points": [[404.0, 30.0], [412.8, 45.0], [419.0, 60.0], [422.8, 75.0], [424.0, 90.0], [422.8, 105.0], [419.0, 120.0], [412.8, 135.0], [404.0, 150.0], [396.0, 150.0], [399.5, 135.0], [402.0, 120.0], [403.5, 105.0], [404.0, 90.0], [403.5, 75.0], [402.0, 60.0], [399.5, 45.0], [396.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q11-m3", "labelX": 405, "labelY": 175}, {"type": "polygon", "points": [[570.0, 30.0], [566.5, 45.0], [564.0, 60.0], [562.5, 75.0], [562.0, 90.0], [562.5, 105.0], [564.0, 120.0], [566.5, 135.0], [570.0, 150.0], [550.0, 150.0], [553.5, 135.0], [556.0, 120.0], [557.5, 105.0], [558.0, 90.0], [557.5, 75.0], [556.0, 60.0], [553.5, 45.0], [550.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q11-m4", "labelX": 560, "labelY": 175}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u4", "tymm:FB.7.4.3.b"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 31, "unitKey": "u4", "unitName": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "requires": ["FB.7.4.3"], "sharedText": "lgs28-g07-f4-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4108788ca920eb2f224206f0cc933386807c30418e50b9eda62a4a2ac77ac1b5", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q12", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q12", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u4", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u4", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u4-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "objective": "FB.7.4.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 5, "difficultyReason": "Alışılmamış biçimdeki iki mercekte yüzey biçimine dayanan sezgi bırakılıp ölçüt (orta–kenar karşılaştırması) uygulanır; ardından her mercek bir kullanım grubuna yerleştirilir. A ve B yüzey sezgisinden, C ters okumadan gelen güçlü çeldiricilerdir.", "context": "Bir bilim fuarında öğrenciler dört merceğin kesitini şekildeki gibi sergiledi. Her kesitin altında önce merceğin orta kalınlığı, sonra kenar kalınlığı yazılıdır. Fuarda mercekler iki kullanım grubuna ayrılacak: büyüteç grubu (yakındaki cisimleri büyük gösterir) ve kapı dürbünü grubu (geniş bir alanı küçük gösterir).\nAyrıca dört düzeneğin kartı hazırlandı:\nK: Güneş ışığını kâğıt üzerinde küçük bir noktada toplayarak kâğıdı ısıtır.\nL: El fenerinin ışığını dağıtarak geniş bir alanı aydınlatır.\nN: Tahtadaki yazıları bulanık gören bir öğrencinin uzağı net görmesini sağlar.\nR: Lazer ışınını genişleterek duvarda büyük bir ışık lekesi oluşturur.", "question": "Şekildeki 2 ve 3 numaralı mercekler fuardaki kullanım gruplarına yerleştirildiğinde hangi gruplandırma doğru olur?", "choices": ["2 ve 3 numaralı mercekler birlikte büyüteç grubuna girer.", "2 ve 3 numaralı mercekler birlikte kapı dürbünü grubuna girer.", "2 numaralı mercek büyüteç, 3 numaralı mercek kapı dürbünü grubuna girer.", "2 numaralı mercek kapı dürbünü, 3 numaralı mercek büyüteç grubuna girer."], "correct": 3, "distractorWhy": ["İki merceğin de bir yüzü dışa tümsek olduğu için ikisi de ışığı toplar sanılmıştır; oysa ayrım orta ile kenar kalınlığının karşılaştırılmasına dayanır.", "İki merceğin de bir yüzü içe çukur olduğu için ikisi de ışığı dağıtır sanılmıştır; yüzey biçimine tek başına bakılmıştır.", "Kalınlık değerleri ters okunmuştur; 2'nin kenarı (5 mm) ortasından (2 mm), 3'ün ortası (5 mm) kenarından (2 mm) kalındır.", "Doğru; 2'nin kenarı ortasından kalındır (kalın kenarlı, cisimleri küçük gösterir), 3'ün ortası kenarından kalındır (ince kenarlı, yakındaki cisimleri büyük gösterir)."], "explanation": "Bir yüzü tümsek, öteki yüzü çukur olan merceklerde türü yüzeylerin biçimi değil, orta ve kenar kalınlıklarının karşılaştırması belirler. 2 numaralı merceğin ortası 2 mm, kenarı 5 mm'dir; kalın kenarlıdır ve cisimleri küçük gösterdiği için kapı dürbünü grubuna girer. 3 numaralı merceğin ortası 5 mm, kenarı 2 mm'dir; ince kenarlıdır ve yakındaki cisimleri büyük gösterdiği için büyüteç grubuna girer.", "figure": {"kind": "diagram", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q12-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f4-q12-cap", "notToScale": false, "viewBox": [0, 0, 640, 195], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[84.0, 30.0], [87.5, 45.0], [90.0, 60.0], [91.5, 75.0], [92.0, 90.0], [91.5, 105.0], [90.0, 120.0], [87.5, 135.0], [84.0, 150.0], [76.0, 150.0], [72.5, 135.0], [70.0, 120.0], [68.5, 105.0], [68.0, 90.0], [68.5, 75.0], [70.0, 60.0], [72.5, 45.0], [76.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q12-m1", "labelX": 80, "labelY": 175}, {"type": "polygon", "points": [[250.0, 30.0], [242.1, 45.0], [236.5, 60.0], [233.1, 75.0], [232.0, 90.0], [233.1, 105.0], [236.5, 120.0], [242.1, 135.0], [250.0, 150.0], [230.0, 150.0], [227.4, 135.0], [225.5, 120.0], [224.4, 105.0], [224.0, 90.0], [224.4, 75.0], [225.5, 60.0], [227.4, 45.0], [230.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q12-m2", "labelX": 240, "labelY": 175}, {"type": "polygon", "points": [[404.0, 30.0], [412.8, 45.0], [419.0, 60.0], [422.8, 75.0], [424.0, 90.0], [422.8, 105.0], [419.0, 120.0], [412.8, 135.0], [404.0, 150.0], [396.0, 150.0], [399.5, 135.0], [402.0, 120.0], [403.5, 105.0], [404.0, 90.0], [403.5, 75.0], [402.0, 60.0], [399.5, 45.0], [396.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q12-m3", "labelX": 405, "labelY": 175}, {"type": "polygon", "points": [[570.0, 30.0], [566.5, 45.0], [564.0, 60.0], [562.5, 75.0], [562.0, 90.0], [562.5, 105.0], [564.0, 120.0], [566.5, 135.0], [570.0, 150.0], [550.0, 150.0], [553.5, 135.0], [556.0, 120.0], [557.5, 105.0], [558.0, 90.0], [557.5, 75.0], [556.0, 60.0], [553.5, 45.0], [550.0, 30.0]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q12-m4", "labelX": 560, "labelY": 175}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u4", "tymm:FB.7.4.3.c"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 32, "unitKey": "u4", "unitName": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "requires": ["FB.7.4.3"], "sharedText": "lgs28-g07-f4-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f948b3c470ad48710f6686a532496063a9526bc0747a4f6d4d9d35461e324d61", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q13", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q13", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci her sorunun cevabı için hangi bilginin gerektiğini belirleyip tablonun içeriğiyle karşılaştırmalıdır; B'deki 'sıra bilgisi var ama neden yok' ayrımı güçlü bir çeldiricidir.", "context": "Melis, atomun yapısıyla ilgili bir sunum hazırlarken bir ansiklopedide aşağıdaki tabloyu buldu. Sunumunda, yalnız bu tablodaki bilgileri kullanarak cevaplayabileceği bir soruya yer vermek istiyor.", "question": "Melis'in sunumunda yer verebileceği soru aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Elektronun yükü ilk kez hangi deneyle ölçülmüştür?", "Nötron neden protondan daha geç keşfedilmiştir?", "Atom çekirdeğinin keşfinden kaç yıl sonra nötron keşfedilmiştir?", "Rutherford çekirdeği keşfederken hangi parçacıkları kullanmıştır?"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Tabloda elektronun keşif yılı ve keşfeden bilim insanı vardır, yükünün nasıl ölçüldüğü yoktur. Elektronla ilgili her sorunun tabloyla cevaplanabileceğini sanan öğrenci bunu seçer.", "Tablo nötronun protondan sonra keşfedildiğini gösterir ama nedenini söylemez. Zaman sırasını bilmeyi nedenini bilmekle karıştıran öğrenci bunu seçer.", "Doğru; tabloda atom çekirdeğinin keşif yılı (1911) ve nötronun keşif yılı (1932) vardır. Aradaki süre 21 yıl olarak tablodan hesaplanabilir.", "Tabloda Rutherford'un çekirdeği keşfettiği yıl vardır ama deneyinde hangi parçacıkları kullandığı yoktur. Bilim insanının adı geçtiği için deneyinin de anlatıldığını sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Tabloda dört bilgi türü vardır: parçacık ya da yapının adı, keşif yılı ve keşfeden bilim insanı. Çekirdeğin keşfi ile nötronun keşfi arasındaki süre bu yıllardan hesaplanabilir (1932 − 1911 = 21). Elektron yükünün ölçümü, nötronun geç keşfedilmesinin nedeni ve Rutherford'un deneyinde kullandığı parçacıklar tabloda yer almaz.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f4-q13-h1", "lgs28-g07-fen-f4-q13-h2", "lgs28-g07-fen-f4-q13-h3"], "rows": [[{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q13-r1"}, {"v": "1897"}, {"v": "J. J. Thomson"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q13-r2"}, {"v": "1911"}, {"v": "E. Rutherford"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q13-r3"}, {"v": "1919"}, {"v": "E. Rutherford"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q13-r4"}, {"v": "1932"}, {"v": "J. Chadwick"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q13-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.8.SB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.2.b"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 33, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fc5621b5ee913298bb4bd6410d871fb507d59b8290476d6b0dfd42a4f2b12801", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q14", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q14", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.5", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 4, "difficultyReason": "Öğrenci üç eksik bilgiyi (C, 7, P) ön bilgisiyle tamamlamalı, tek harfli sembolleri seçip toplamalıdır; atom numarasını karıştırma ve Cl'yi tek harfli sayma yanılgıları güçlü çeldiricidir.", "context": "Okulda kurulan bilim kaçış odasında bir dolabın şifresi, aşağıdaki element kartlarıyla bulunuyor. Kartlardaki bazı bilgiler silinmiş, yerlerine soru işareti konmuştur. Dolabın üzerindeki not şöyledir: “Şifre, sembolü tek harften oluşan elementlerin atom numaralarının toplamıdır.”", "question": "Buna göre dolabın şifresi kaçtır?", "choices": ["49", "50", "56", "66"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; sembolü tek harfli olanlar bor (B, 5), karbon (C, 6), azot (N, 7), fosfor (P, 15) ve kükürttür (S, 16). Toplam 5 + 6 + 7 + 15 + 16 = 49'dur.", "Azotun atom numarasını 8 alan öğrenci toplamı 50 bulur; 8, oksijenin atom numarasıdır. İlk 18 elementin sırasını karıştırmak bu sonuca götürür.", "Azot için 7 yerine 14 alan öğrenci 56 bulur; 14, azot atomunun çekirdeğindeki toplam parçacık sayısıdır. Atom numarası ile çekirdekteki parçacık sayısını karıştırmak bu sonuca götürür.", "Klorun sembolünü (Cl) de katan öğrenci 49 + 17 = 66 bulur. İkinci harfi küçük yazılan sembolü tek harfli sanmak bu sonuca götürür."], "explanation": "Önce eksik bilgiler tamamlanır: 2. kart karbon, sembolü C; 3. kart azot, atom numarası 7; 4. kart fosfor, sembolü P; 5. kart S sembollü kükürt. Sembolü tek harfli olanlar B (5), C (6), N (7), P (15) ve S'dir (16). Cl iki harflidir. Şifre 5 + 6 + 7 + 15 + 16 = 49'dur.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f4-q14-h1", "lgs28-g07-fen-f4-q14-h2", "lgs28-g07-fen-f4-q14-h3", "lgs28-g07-fen-f4-q14-h4"], "rows": [[{"v": "1"}, {"v": "5"}, {"v": "B"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q14-e1"}], [{"v": "2"}, {"v": "6"}, {"v": "?"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q14-e2"}], [{"v": "3"}, {"v": "?"}, {"v": "N"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q14-e3"}], [{"v": "4"}, {"v": "15"}, {"v": "?"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q14-e4"}], [{"v": "5"}, {"v": "16"}, {"v": "S"}, {"v": "?"}], [{"v": "6"}, {"v": "17"}, {"v": "Cl"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q14-e6"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q14-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.5.b"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 34, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.5"], "sharedText": "lgs28-g07-f4-fen-b2"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a371bb958eb3783beb8ce4e1806a32503ae797d2312faea78dd57e9d613d2d7b", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q15", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q15", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.5", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci üç kartta eksik sembol ya da adı ön bilgisiyle tamamlayıp ad ile sembol arasındaki ilişkiyi her kart için ayrı denetlemelidir; Türkçe addan sembol türetme yanılgısı çeldiricileri besler.", "context": "Okulda kurulan bilim kaçış odasında bir dolabın şifresi, aşağıdaki element kartlarıyla bulunuyor. Kartlardaki bazı bilgiler silinmiş, yerlerine soru işareti konmuştur. Dolabın üzerindeki not şöyledir: “Şifre, sembolü tek harften oluşan elementlerin atom numaralarının toplamıdır.”", "question": "Kartlardaki elementlerin adları ve sembolleri incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi __söylenemez__?", "choices": ["1. karttaki elementin sembolü, adının baş harfinden oluşur.", "2. karttaki elementin sembolü, adının baş harfiyle başlamaz.", "4. karttaki elementin sembolü, adının baş harfinden oluşur.", "5. karttaki elementin sembolü, adının baş harfiyle başlamaz."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bor'un sembolü B'dir ve adının baş harfidir; bu yargı söylenebilir. Kartta tam yazılan bilgiyi gözden kaçıran öğrenci bunu seçebilir.", "Karbonun sembolü C'dir; adının baş harfi K'dir. Bu yargı söylenebilir. Sembolü Türkçe addan türeten öğrenci karbonun sembolünü K sanar ve bu yargıyı yanlış bulur.", "Doğru; fosforun sembolü P'dir, adının baş harfi olan F değildir. F, flor elementinin sembolüdür. Bu yüzden yargı söylenemez.", "S sembollü element kükürttür; adının baş harfi K'dir. Bu yargı söylenebilir. S'nin silisyum olduğunu sanan öğrenci bu yargıyı yanlış bulur."], "explanation": "Kartlar tamamlanır: 1. kart bor (B), 2. kart karbon (C), 4. kart fosfor (P), 5. kart kükürt (S). Bor'un sembolü adının baş harfidir. Karbon (C) ve kükürt (S) sembolleri adlarının baş harfiyle başlamaz. Fosforun sembolü P olduğu için sembolün adının baş harfi (F) olduğu söylenemez.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f4-q15-h1", "lgs28-g07-fen-f4-q15-h2", "lgs28-g07-fen-f4-q15-h3", "lgs28-g07-fen-f4-q15-h4"], "rows": [[{"v": "1"}, {"v": "5"}, {"v": "B"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q15-e1"}], [{"v": "2"}, {"v": "6"}, {"v": "?"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q15-e2"}], [{"v": "3"}, {"v": "?"}, {"v": "N"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q15-e3"}], [{"v": "4"}, {"v": "15"}, {"v": "?"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q15-e4"}], [{"v": "5"}, {"v": "16"}, {"v": "S"}, {"v": "?"}], [{"v": "6"}, {"v": "17"}, {"v": "Cl"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q15-e6"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q15-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.4", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.5.a"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 35, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.5"], "sharedText": "lgs28-g07-f4-fen-b2"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c6be6387d63f0791dc360e6f259f23d944f14966ca949f31f52c7cb5a20e243d", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q16", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q16", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.8", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci her karışımın süzme öncesi ve sonrası görünümünü birlikte değerlendirip süzülebilirlik ve görünüm niteliklerini ayırmalıdır; B'deki genelleme 2. ve 3. karışımın birlikte incelenmesini ister.", "context": "Pınar, dört karışımı ayrı ayrı süzgeç kâğıdından süzdü ve gözlemlerini şöyle not etti:\n1. karışım: Süzmeden önce bulanıktı. Süzgeç kâğıdında kahverengi tanecikler kaldı, süzüntü berrak ve renksizdi.\n2. karışım: Süzmeden önce berrak ve maviydi. Süzgeç kâğıdında kalıntı olmadı, süzüntü yine berrak ve maviydi.\n3. karışım: Süzmeden önce birbirine karışmayan iki sıvı tabaka vardı. Süzgeç kâğıdında kalıntı olmadı, süzüntüde yine iki tabaka oluştu.\n4. karışım: Süzmeden önce bulanık ve açık maviydi. Süzgeç kâğıdında beyaz tanecikler kaldı, süzüntü berrak ve maviydi.", "question": "Pınar'ın gözlemlerine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["4. karışım, süzme ile ayrılabilen ve ayrılamayan bileşenleri birlikte içerir.", "Süzgeç kâğıdında kalıntı bırakmayan karışımların hepsi her yerinde aynı görünümdedir.", "2. karışımın süzüntüsünün mavi olması, bileşenlerinin süzme ile ayrıldığını gösterir.", "1. karışımın bütün bileşenleri süzgeç kâğıdının üzerinde kalmıştır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; 4. karışımda beyaz tanecikler süzgeç kâğıdında kalmış, mavi renk veren bileşen ise suyla birlikte süzgeçten geçmiştir. Karışımda süzme ile ayrılabilen ve ayrılamayan bileşenler birlikte bulunur.", "Kalıntı bırakmayan 2. karışım her yerinde aynı görünümdedir ama 3. karışımda iki tabaka vardır. Süzgeçten geçen her karışımı tek görünümlü sanan öğrenci bunu seçer.", "2. karışımın süzüntüsü süzmeden önceki hâliyle aynıdır, mavi bileşen suyla birlikte geçmiştir; süzme bu karışımı ayırmamıştır. Süzüntünün renkli olmasını ayrılma sanan öğrenci bunu seçer.", "1. karışımda kâğıtta yalnız kahverengi tanecikler kalmış, su süzüntüye geçmiştir. Süzme sonunda bütün karışımın kâğıtta kalacağını sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Süzgeç kâğıdı suda çözünmeyen katı tanecikleri tutar; suyla birlikte geçen bileşenler süzüntüye karışır. 4. karışımda beyaz tanecikler kâğıtta kalırken mavi renk veren bileşen süzüntüye geçmiştir; bu karışım süzmeyle ayrılabilen ve ayrılamayan bileşenleri birlikte içerir. 3. karışım kalıntı bırakmasa da iki tabakalıdır; 2. karışım süzmeyle ayrılmamıştır; 1. karışımın suyu süzüntüye geçmiştir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.8.b"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 36, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.8"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "09167db6a4433511cdba0f5d73149f2f4a891cda9ce00e99194875a7f1171fb3", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q17", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q17", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.10", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Öğrenci grafikten altı değeri okuyup ardışık farkları hesaplamalı ve toplam hacmi bağlamdaki su miktarıyla karşılaştırmalıdır; işlemler basit ve sayılar küçüktür.", "context": "Okan, 160 mL su ile 50 g ince kumu karıştırıp süzgeç kâğıdından süzdü. Süzüntü kabında toplanan suyun hacmini iki dakikada bir ölçerek grafiğe aktardı.", "question": "Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Her 2 dakikada süzüntü kabına eşit miktarda su geçmiştir.", "Süzüntü kabındaki su miktarı, 8. dakikadan sonra da artmaya devam etmiştir.", "Karışımdaki suyun tamamı süzüntü kabına geçmiştir.", "Süzüntü kabındaki su, her 2 dakikada bir öncekinden daha az artmıştır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Artışlar sırasıyla 60, 40, 30, 15 ve 0 mL'dir; eşit değildir. Grafiğin her noktada yükseldiğini görüp artışların eşit olduğunu sanan öğrenci bunu seçer.", "8. ve 10. dakikada hacim 145 mL'de kalmıştır; artış durmuştur. Süzmenin süre boyunca sürdüğünü sanıp son iki noktayı karşılaştırmayan öğrenci bunu seçer.", "Toplanan su 145 mL'dir, karışımda 160 mL su vardı; 15 mL su ıslak kumda ve kâğıtta kalmıştır. Süzmede suyun tamamının geçeceğini sanan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; her 2 dakikalık aralıktaki artışlar 60, 40, 30, 15 ve 0 mL'dir; her biri bir öncekinden azdır."], "explanation": "Grafikten 0, 2, 4, 6, 8 ve 10. dakikalardaki hacimler 0, 60, 100, 130, 145 ve 145 mL okunur. Ardışık artışlar 60, 40, 30, 15 ve 0 mL'dir; her aralıktaki artış bir öncekinden azdır ve 8. dakikadan sonra artış durmuştur. Toplanan 145 mL, karışımdaki 160 mL'den azdır.", "figure": {"kind": "chart", "style": "line", "categoryKeys": ["lgs28-g07-fen-f4-q17-t0", "lgs28-g07-fen-f4-q17-t2", "lgs28-g07-fen-f4-q17-t4", "lgs28-g07-fen-f4-q17-t6", "lgs28-g07-fen-f4-q17-t8", "lgs28-g07-fen-f4-q17-t10"], "values": [0, 60, 100, 130, 145, 145], "axisKeys": {"x": "lgs28-g07-fen-f4-q17-ax", "y": "lgs28-g07-fen-f4-q17-ay"}, "axisUnits": {"x": "dk", "y": "mL"}, "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q17-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.10.b"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 37, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.10"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "047f59af589e8b3e2e1763e6b139f7ad78c1471a2558cb99224bb192d786b05e", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q18", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q18", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Elektriklenme", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u6", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u6", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u6-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "objective": "FB.7.6.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-177", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci ölçümleri yük miktarının göstergesi olarak yorumlamalı, toplamın korunduğunu ve paylaşımın eşit olmadığını birlikte görmelidir; 'dokunmada yük eşit paylaşılır' bilgisi güçlü bir çeldiricidir.", "context": "Elif, yalıtkan ayaklar üzerindeki iki metal küreyle deney yaptı. Küçük K küresi negatif yüklü, büyük L küresi nötrdü. Elif, kürelerdeki yük miktarını karşılaştırmak için her küreyi masadaki küçük kâğıt parçalarına aynı uzaklıktan yaklaştırıp kaldırdığı parça sayısını saydı. Ardından K'yi L'ye dokundurup ayırdı ve ölçümü tekrarladı.\n• Dokundurmadan önce: K 12 parça, L 0 parça kaldırdı.\n• Dokundurduktan sonra: K 4 parça, L 8 parça kaldırdı.", "question": "Elif'in ölçümlerine göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Dokunmadan sonra yükün daha büyük bölümü L küresinde bulunmaktadır.", "Dokunmadan sonra yük iki küre arasında eşit miktarda paylaşılmıştır.", "Dokunmadan sonra L küresi pozitif yükle yüklenmiştir.", "Dokunmadan sonra iki kürenin toplam yükü azalmıştır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; dokunmadan sonra L 8, K 4 parça kaldırmıştır. Kaldırılan parça sayısı yükün göstergesi olduğundan yükün daha büyük bölümü L'dedir.", "Ölçümlere göre K 4, L 8 parça kaldırmıştır; paylaşım eşit değildir. Özdeş kürelerde yükün eşit paylaşıldığını bilip bu kürelerin farklı büyüklükte olduğunu gözden kaçıran öğrenci bunu seçer.", "Dokunmayla elektriklenmede cisimler aynı cins yükle yüklenir; L de negatif yüklenmiştir. Dokunmada da sürtünmedeki gibi zıt yük oluştuğunu sanan öğrenci bunu seçer.", "Dokunmadan önce toplam 12, sonra 4 + 8 = 12 parça kaldırılmıştır; toplam yük değişmemiştir. Yalnız K'deki azalmaya bakan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Kaldırılan parça sayısı kürenin yük miktarını gösterir. Dokunmadan önce yükün tamamı K'deydi (12). Dokunmadan sonra K 4, L 8 parça kaldırmıştır: toplam yine 12'dir, yani yük korunmuştur, ama paylaşım eşit değildir ve yükün çoğu büyük küre L'ye geçmiştir. Dokunmayla elektriklenmede L, K ile aynı cins yükle, yani negatif yüklenir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u6", "tymm:FB.7.6.2.b"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 38, "unitKey": "u6", "unitName": "Elektriklenme", "requires": ["FB.7.6.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4262987c2b873e60a81bd286bcc817a3a505b6a8e6d0bcb8d2142135bd07886f", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q19", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q19", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Elektriklenme", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u6", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u6", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u6-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "objective": "FB.7.6.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-177", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci itme gözleminden kesin yükü, sürtünme çiftlerinden zıt yükü bulmalı ve çekilen cisimlerde nötr ile pozitifi işlem bilgisine göre ayırmalıdır; üç bilgi birlikte kullanılır.", "context": "Bir öğrenci, başlangıçta nötr olan K ve L çubuklarını ve X ve Y kumaşlarını tabloda belirtildiği gibi birbirine sürttü. Sonra bu cisimleri ve hiçbir işlem yapmadığı M kâğıdını, negatif yüklü olduğu bilinen bir çubuğa tek tek yaklaştırıp gözlemlerini tabloya yazdı.", "question": "Tabloya göre cisimler pozitif yüklü, negatif yüklü ve nötr olarak gruplandırılırsa aşağıdakilerden hangisi elde edilir?", "choices": ["Pozitif: X ve L – Negatif: K ve Y – Nötr: M", "Pozitif: X, L ve M – Negatif: K ve Y – Nötr: yok", "Pozitif: K ve Y – Negatif: X ve L – Nötr: M", "Pozitif: L – Negatif: K – Nötr: X, Y ve M"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; negatif çubuğun ittiği K ve Y negatif yüklüdür. Sürtünmede cisimler zıt yükle yüklendiğinden K'ye sürtülen X ve Y'ye sürtülen L pozitif yüklüdür. Hiçbir işlem yapılmayan M nötrdür; nötr cisim de yüklü çubukça çekilir.", "M kâğıdı hiçbir işlem görmediği için nötrdür; çekilmesi pozitif yüklü olduğunu göstermez. Çekmeyi her zaman zıt yük sanan öğrenci bunu seçer.", "Negatif çubuğun ittiği cisimler negatif yüklüdür; bu gruplamada itilen cisimler pozitif sayılmıştır. İtme ile çekmenin anlamını ters kuran öğrenci bunu seçer.", "Sürtünmede iki cisim de yüklenir; X ve Y kumaşları da yüklüdür. Yalnız çubukların yüklendiğini, kumaşların nötr kaldığını sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Negatif yüklü çubuk K ve Y'yi itmiştir; bu ikisi negatif yüklüdür. Sürtünen iki cisim zıt cins yükle yüklendiği için K'ye sürtülen X ve Y'ye sürtülen L pozitif yüklüdür; ikisi de negatif çubukça çekilmiştir. M'ye hiçbir işlem yapılmadığı için M nötrdür ve nötr cisim olarak çubuğa çekilmiştir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f4-q19-h1", "lgs28-g07-fen-f4-q19-h2", "lgs28-g07-fen-f4-q19-h3"], "rows": [[{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-c1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-i1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-o1"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-c2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-i2"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-o2"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-c3"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-i3"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-o3"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-c4"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-i4"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-o4"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-c5"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-i5"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f4-q19-o5"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q19-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u6", "tymm:FB.7.6.3.c"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 39, "unitKey": "u6", "unitName": "Elektriklenme", "requires": ["FB.7.6.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "211166ceb78e246266dd3ca7ac82482bfbe9d9f676d83520ee2ef76bc414e1bf", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f4.q20", "familyId": "lgs28-g07-fen-f4-q20", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u7", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u7", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u7-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "objective": "FB.7.7.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-181", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci akış şemasındaki karar kutusunun iki yolunu izleyip bağlamdaki toplama ve süzme bilgisiyle birleştirmelidir; 'yalnız' ve 'her zaman' gibi ifadeleri şemayla sınamalıdır.", "context": "Kerem, evlerinin bahçesini sularken şebeke suyunu daha az kullanmak için bir model geliştirdi. Modelde çatıya düşen yağmur suyu oluklarla toplanıyor, bir süzgeçten geçirildikten sonra bahçedeki bir depoda biriktiriliyor. Modelin sulama bölümü aşağıdaki akış şemasıyla gösterilmiştir.", "question": "Kerem'in modeline göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Bahçe her zaman yalnız yağmur suyuyla sulanır.", "Şebeke suyu yalnız depoda su kalmadığında kullanılır.", "Depodaki yağmur suyu süzgeçten geçirilmeden bahçeye verilir.", "Depo boşken bahçe o gün hiç sulanmaz."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Şemada depoda su yoksa bahçe şebeke suyuyla sulanır. Modelin amacını şebeke suyunu hiç kullanmamak sanan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; şemada 'Depoda su var mı?' sorusunun cevabı 'Hayır' olduğunda bahçe şebeke suyuyla, 'Evet' olduğunda depodaki suyla sulanır.", "Bağlama göre yağmur suyu süzgeçten geçirildikten sonra depoda biriktirilir. Akış şemasında süzgeç görünmediği için süzme yapılmadığını sanan öğrenci bunu seçer.", "Depo boşken bahçe şebeke suyuyla sulanır. Karar kutusunun 'Hayır' yolunu izlemeyen öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Akış şemasında sulama zamanı gelince önce depoda su olup olmadığına bakılır. Su varsa bahçe depodaki yağmur suyuyla, yoksa şebeke suyuyla sulanır. Böylece şebeke suyu yalnız depo boşken kullanılır ve şebeke suyu tüketimi azalır. Bağlama göre depodaki su süzgeçten geçirilmiştir.", "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "numbered": false, "nodes": [{"id": "n1", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q20-a", "shape": "terminal"}, {"id": "n2", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q20-b", "shape": "decision"}, {"id": "n3", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q20-c", "shape": "process"}, {"id": "n4", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q20-d", "shape": "process"}, {"id": "n5", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q20-e", "shape": "terminal"}], "edges": [{"from": "n1", "to": "n2"}, {"from": "n2", "to": "n3", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q20-ev"}, {"from": "n2", "to": "n4", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f4-q20-hy"}, {"from": "n3", "to": "n5"}, {"from": "n4", "to": "n5"}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f4-q20-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u7", "tymm:FB.7.7.2.b"], "lgs": {"form": 4, "session": "sayisal", "order": 40, "unitKey": "u7", "unitName": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "requires": ["FB.7.7.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3a8a13845dfed2e1d6f0707ef9083c673cea4ce754d09cc535b80c5f5e8170ee", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q01", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q01", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "İki bağımsız değişkenin etkisini ayırmak için tablodan uygun düzen çiftlerini seçmek gerekir; öğrencinin eski modeli (çanak sayısı her şeyi artırır) B ve D'de kısmen yaşar.", "context": "Bir öğrenci, birbirine bağlı çok sayıda çanaktan oluşan radyo teleskop dizileri için şu modeli kurdu: “Dizideki çanak sayısı arttıkça görüntü daha ayrıntılı olur ve daha kısa sürede tamamlanır.” Daha sonra bir gözlemevinin aynı gök cismini dört farklı düzenle gözlediği çalışmanın sonuçlarını okudu. Tabloda bu sonuçlar verilmiştir. Ayırt edilebilen en küçük ayrıntının boyu küçüldükçe görüntü daha ayrıntılı kabul edilir.", "question": "Tablodaki kanıtlara göre öğrenci modelini nasıl yenilemelidir?", "choices": ["Çanak sayısı arttıkça hem ayrıntının hem de görüntüyü tamamlama süresinin arttığını göstermelidir.", "Ayrıntıyı hem çanak sayısına hem çanaklar arası uzaklığa bağlamalı, süre bilgisini değiştirmemelidir.", "Ayrıntıyı çanaklar arası en büyük uzaklığa bağlamalı, çanak sayısını yalnız süreyle ilişkilendirmelidir.", "Çanaklar arası uzaklık arttıkça sürenin kısaldığını, çanak sayısı arttıkça ayrıntının arttığını göstermelidir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["1. ve 2. düzenlerde çanak sayısı iki katına çıktığında süre 8 saatten 2 saate inmiş, ayrıntı değişmemiştir; tablodaki yönü ters okumaktır.", "1. ve 2. düzenler aynı uzaklıkta farklı çanak sayısına sahiptir ve ayrıntı ikisinde de 40 birimdir; çanak sayısının ayrıntıyı etkilediği yargısı kanıtla desteklenmez.", "Doğru; çanak sayısı aynı, uzaklık farklı olan 1. ve 3. düzenlerde ayrıntı 40'tan 10'a iner; uzaklığı aynı, çanak sayısı farklı olan 1. ve 2. düzenlerde yalnız süre 8'den 2 saate iner.", "Değişkenlerin etkilerini yer değiştirmiştir; uzaklık değişince süre aynı kalır (1. ve 3. düzen), çanak sayısı değişince ayrıntı aynı kalır (1. ve 2. düzen)."], "explanation": "Bir değişkenin etkisini görmek için yalnız o değişkenin farklı olduğu iki düzen karşılaştırılır. 1. ve 2. düzenlerde uzaklık 1 km'dir, çanak sayısı 8'den 16'ya çıkar: ayrıntı 40 birimde kalır, süre 8 saatten 2 saate iner. 1. ve 3. düzenlerde çanak sayısı 8'dir, uzaklık 1 km'den 4 km'ye çıkar: ayrıntı 40 birimden 10 birime iner, süre 8 saatte kalır. Öyleyse ayrıntı çanaklar arası en büyük uzaklığa, süre ise çanak sayısına bağlıdır; model bu iki ilişkiyi ayıracak biçimde yenilenmelidir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f5-q01-h1", "lgs28-g07-fen-f5-q01-h2", "lgs28-g07-fen-f5-q01-h3", "lgs28-g07-fen-f5-q01-h4", "lgs28-g07-fen-f5-q01-h5"], "rows": [[{"v": "1"}, {"v": "8"}, {"v": "1"}, {"v": "40"}, {"v": "8"}], [{"v": "2"}, {"v": "16"}, {"v": "1"}, {"v": "40"}, {"v": "2"}], [{"v": "3"}, {"v": "8"}, {"v": "4"}, {"v": "10"}, {"v": "8"}], [{"v": "4"}, {"v": "16"}, {"v": "4"}, {"v": "10"}, {"v": "2"}]], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q01-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f5-q01-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB9", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.2.b"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 21, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5528f728467a9a8c68894ebf35ec5b5649046a100f23ca362973cbaa31804e07", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q02", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q02", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Uzay Çağı", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u1", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u1", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u1-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u1.n01", "objective": "FB.7.1.4", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-147", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Dört betimlemeyi evrelerle eşleştirip kütleye göre ayrılan iki yaşam yoluna yerleştirmek gerekir; tek adımlı sınıflama.", "context": "Bir planetaryum gösterisinde dört gök cismi tanıtıldı.\n**1. cisim:** İçinde yoğunlaşıp ısınmaya başlamış düğümler bulunan, soğuk ve karanlık bir gaz ve toz bulutu\n**2. cisim:** Şişmiş, yüzeyi kırmızılaşmış, kütlesi Güneş'inkine yakın bir yıldız\n**3. cisim:** Ortasında Dünya büyüklüğünde, sıcak ve sönük bir çekirdek bulunan, yavaşça genişleyen renkli gaz kabuğu\n**4. cisim:** Ortasında bir şehir büyüklüğünde, çok yoğun ve hızla dönen bir yıldız artığı bulunan, büyük bir patlamayla saçılmış gaz kalıntısı\nGösteriyi hazırlayan gökbilimci, bu cisimlerden yalnız birinin Güneş gibi bir yıldızın yaşamındaki evrelerden hiçbirine karşılık gelmediğini söyledi.", "question": "Buna göre gökbilimcinin sözünü ettiği cisim hangisidir?", "choices": ["1. cisim", "2. cisim", "3. cisim", "4. cisim"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Güneş gibi yıldızlar da gaz ve toz bulutlarındaki yoğun düğümlerin büzülmesiyle doğar; doğum evresini yalnız büyük yıldızlara özgü sanmaktır.", "Güneş gibi bir yıldız, çekirdeğindeki hidrojen azalınca şişip kırmızı dev olur; Güneş'in yaşamı boyunca aynı kalacağını sanmaktır.", "Dış katmanların savrulup geriye sönük bir çekirdeğin (beyaz cüce) kalması Güneş benzeri yıldızların sonudur; bu son evreyi büyük yıldızlara özgü sanmaktır.", "Doğru; büyük bir patlamayla saçılan kalıntı ve ortasındaki çok yoğun artık (nötron yıldızı) süpernovanın ürünüdür; bu son yalnız çok büyük kütleli yıldızlarda görülür."], "explanation": "1. cisim yıldızların doğduğu bulutsudur; Güneş de böyle bir buluttan oluşmuştur. 2. cisim Güneş kütlesindeki bir kırmızı devdir; Güneş de ileride bu evreye geçecektir. 3. cisim, dış katmanlarını savurmuş ve geriye beyaz cüce bırakmış bir yıldızın kalıntısıdır; Güneş benzeri yıldızların sonu budur. 4. cisim süpernova kalıntısı ve ortasındaki nötron yıldızıdır; bu son yalnız çok büyük kütleli yıldızlarda görülür.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u1", "tymm:FB.7.1.4.a"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 22, "unitKey": "u1", "unitName": "Uzay Çağı", "requires": ["FB.7.1.4"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d54da8d337d92a819e75c56b5986e1c3f97cf12202bb0e60c4eb39a4649fb711", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q03", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q03", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Şekilden üç kişinin kuvvet ve yer değiştirme değerleri okunur; iddiayı çürütecek, kuvvetin sabit olduğu çift bulunur. B ve C aynı akıl yürütmeyi yanlış çiftle kurduğu için güçlü çeldiricidir.", "context": "Bir markette çalışan üç kişi, içi ürünle dolu kutuları zemin üzerinde yatay olarak itti. Şekilde her kişinin kutuya uyguladığı kuvvet ve kutunun yer değiştirmesi gösterilmiştir; kuvvetin yönü ile hareketin yönü aynıdır. Bunu izleyen bir öğrenci “Fiziksel anlamda iş yalnız uygulanan kuvvete bağlıdır.” iddiasında bulundu.", "question": "Şekildeki verilere göre bu iddia için yapılan değerlendirmelerden hangisi doğrudur?", "choices": ["İddia doğrudur; en büyük kuvveti uygulayan Kerem en çok işi yapmıştır.", "İddia yanlıştır; Selin ile Kerem aynı kuvveti uyguladığı hâlde kutuyu daha uzağa iten Selin daha çok iş yapmıştır.", "İddia yanlıştır; Mert ile Kerem aynı kuvveti uyguladığı hâlde kutuyu daha uzağa iten Kerem daha çok iş yapmıştır.", "İddia yanlıştır; Selin ile Mert aynı kuvveti uyguladığı hâlde kutuyu daha uzağa iten Mert daha çok iş yapmıştır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kerem en çok işi yapmıştır ama kutusu da en uzağa gidenlerdendir; tek bir örneğe bakarak işin yalnız kuvvete bağlı olduğunu söylemek, ilişkiyi tek değişkene bağlamaktır.", "Selin 30 N, Kerem 60 N uygulamıştır ve Selin'in kutusu 2 m, Kerem'inki 6 m gitmiştir; şekildeki değerleri yanlış eşleştirmektir.", "Mert 30 N, Kerem 60 N uygulamıştır; ikisinin kuvveti aynı değildir, aynı olan yer değiştirmedir. Şekildeki eşit büyüklüğü yanlış okumaktır.", "Doğru; Selin ile Mert aynı kuvveti (30 N) uygulamıştır ama Mert'in kutusu 6 m, Selin'inki 2 m yer değiştirmiştir; kuvvet aynıyken iş farklı olduğundan iş yalnız kuvvete bağlı değildir."], "explanation": "Bir iddiayı sınamak için yalnız bir değişkenin farklı olduğu durumlar karşılaştırılır. Şekle göre Selin ve Mert 30 N, Kerem 60 N uygulamıştır; kutular Selin'de 2 m, Mert ve Kerem'de 6 m yer değiştirmiştir. Selin ile Mert aynı kuvveti uyguladığı hâlde Mert'in kutusu daha uzağa gittiği için Mert daha çok iş yapmıştır. Demek ki iş yer değiştirmeye de bağlıdır; iddia yanlıştır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 560, 332], "notToScale": false, "elements": [{"type": "rect", "x": 90, "y": 45, "w": 40, "h": 30, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q03-selin", "labelX": 45, "labelY": 60}, {"type": "rect", "x": 190, "y": 45, "w": 40, "h": 30, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "style": "dashed"}, {"type": "line", "x1": 95, "y1": 33, "x2": 155, "y2": 33, "style": "force", "stroke": "danger", "width": 2.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q03-f1", "labelX": 125, "labelY": 20}, {"type": "line", "x1": 110, "y1": 88, "x2": 210, "y2": 88, "arrow": "both", "stroke": "muted", "width": 1.2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q03-d1", "labelX": 160, "labelY": 101}, {"type": "rect", "x": 90, "y": 155, "w": 40, "h": 30, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q03-mert", "labelX": 45, "labelY": 170}, {"type": "rect", "x": 390, "y": 155, "w": 40, "h": 30, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "style": "dashed"}, {"type": "line", "x1": 95, "y1": 143, "x2": 155, "y2": 143, "style": "force", "stroke": "danger", "width": 2.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q03-f2", "labelX": 125, "labelY": 130}, {"type": "line", "x1": 110, "y1": 198, "x2": 410, "y2": 198, "arrow": "both", "stroke": "muted", "width": 1.2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q03-d2", "labelX": 260, "labelY": 211}, {"type": "rect", "x": 90, "y": 265, "w": 40, "h": 30, "fill": "gold-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q03-kerem", "labelX": 45, "labelY": 280}, {"type": "rect", "x": 390, "y": 265, "w": 40, "h": 30, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1.5, "style": "dashed"}, {"type": "line", "x1": 95, "y1": 253, "x2": 215, "y2": 253, "style": "force", "stroke": "danger", "width": 2.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q03-f3", "labelX": 155, "labelY": 240}, {"type": "line", "x1": 110, "y1": 308, "x2": 410, "y2": 308, "arrow": "both", "stroke": "muted", "width": 1.2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q03-d3", "labelX": 260, "labelY": 321}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q03-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f5-q03-cap"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB8", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.1.c"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 23, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6c690a6a8bb312f4ae916f5931a33630693a3d4be744d8229bcc3cbdcb680f49", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q04", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q04", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u2", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u2", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u2-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u2.n01", "objective": "FB.7.2.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-152", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Her denemede 3 m'ye göre eksiklik hesaplanır ve ısınmayla eşleştirilir; dört genellemenin dördü de enerji dönüşümünden söz ettiği için ayrım verilerdeki ilişkinin yönüne dayanır.", "context": "Kaan, U biçimli bir kaykay rampasının bir ucunda kaykayını yerden 3 m yükseklikten ilk hızı olmadan bıraktı ve kaykayın karşı tarafta ulaştığı en büyük yüksekliği ölçtü. Deneyi tekerleklerinin bakımı farklı olan üç kaykayla tekrarladı ve her denemeden hemen sonra tekerleklerin sıcaklığındaki artışı ölçtü:\n**1. kaykay** (rulmanları kirli): 2,4 m yükseğe çıktı; tekerleklerin sıcaklığı 6 °C arttı.\n**2. kaykay** (rulmanları az yağlı): 2,7 m yükseğe çıktı; tekerleklerin sıcaklığı 3 °C arttı.\n**3. kaykay** (rulmanları temiz ve yağlı): 2,9 m yükseğe çıktı; tekerleklerin sıcaklığı 1 °C arttı.", "question": "Bu ölçümlere dayanarak yapılan genellemelerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Rulmanlar yağlandıkça tekerlekler daha çok ısınmış; eksik kalan enerjinin büyük kısmı yağın ısınmasına harcanmıştır.", "Ulaşılan yükseklik arttıkça tekerlekler daha çok ısınmış; ısınma, yükseklikle birlikte artan enerjiden kaynaklanmıştır.", "Ulaşılan yükseklikteki eksiklik arttıkça tekerlekler daha çok ısınmış; eksik kalan mekanik enerji ısıya dönüşmüştür.", "Üç kaykayda da tekerleklerin ısınması aynı kalmış; eksik kalan mekanik enerji yalnız ses enerjisine dönüşmüştür."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ölçümlerde en iyi yağlanan 3. kaykayın tekerlekleri en az (1 °C) ısınmıştır; verilerdeki ilişkinin yönünü ters kurmaktır.", "En yükseğe çıkan 3. kaykayın tekerlekleri en az ısınmıştır; yükseklik ile ısınmanın aynı yönde değiştiğini sanmak verilerle çelişir.", "Doğru; 3 m'ye göre eksiklik 0,6 m, 0,3 m, 0,1 m iken ısınma 6 °C, 3 °C, 1 °C'dir; eksiklik büyüdükçe ısınma artar, kaybolmuş gibi görünen mekanik enerji ısıya dönüşmüştür.", "Isınma üç denemede 6, 3 ve 1 °C'dir, aynı değildir; ses de bir enerji türüdür ama verilerde ısınmanın değiştiği açıkça görülmektedir."], "explanation": "Kaykay 3 m yükseklikten bırakıldığına göre sürtünme olmasaydı karşı tarafta yine yaklaşık 3 m yükseğe çıkardı. Eksik kalan yükseklik 1. kaykayda 0,6 m, 2.de 0,3 m, 3.de 0,1 m'dir; tekerleklerin ısınması da aynı sırayla 6, 3 ve 1 °C'dir. Eksiklik büyüdükçe ısınmanın artması, azalan mekanik enerjinin sürtünmeyle ısıya dönüştüğünü gösterir; enerji yok olmamış, türü değişmiştir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB10", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u2", "tymm:FB.7.2.3.b"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 24, "unitKey": "u2", "unitName": "Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim", "requires": ["FB.7.2.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e200c4e04d5b4034a778d2bbf961e9e1b5f62cccdce779b8eeb2f2cd11339e09", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q05", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q05", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.4", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Dört görüşün her birinde gerekçe ile sonuç arasındaki ilişki sınanır ve bilgi kartıyla karşılaştırılır; Kerem'in olumsuz başlayan görüşü ilk bakışta çelişki gibi görünür.", "context": "Sınıfta “Kan bağışı toplumsal dayanışmanın bir parçası mıdır?” konulu bir tartışma yapıldı. Öğretmen önce kan bağış merkezinin bilgi kartını okudu:\n• 18–65 yaş arasındaki, en az 50 kg olan sağlıklı kişiler kan bağışlayabilir.\n• Vücut, bağışlanan kanın sıvı kısmını 1–2 günde, kan hücrelerini birkaç haftada yeniden üretir.\n• Bağışlanan kanın alyuvarları yaklaşık 6 hafta saklanabilir.\nArdından dört öğrenci görüşlerini söyledi. Görüşler tabloda verilmiştir.", "question": "Tabloya göre hangi öğrencinin görüşünde mantıksal çelişki vardır?", "choices": ["Ozan", "Ceren", "Kerem", "Seda"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ozan'ın gerekçesi (tanımadığı hastalara yardım) vardığı sonucu (dayanışma) destekler; görüşünde çelişki yoktur.", "Doğru; Ceren vücudun kanı yeniden ürettiğini ve bağışın zarar vermediğini söyleyip buradan “ömürde yalnız bir kez bağış” sonucunu çıkarır; öncül, sonucu desteklemez, tersine tekrar bağışı mümkün kılar.", "“Herkes bağışlayamaz” ifadesi dayanışmaya karşıtmış gibi görünür; oysa Kerem, bağış yapamayanların da başka yolla katkı verebileceğini söyler ve bilgi kartıyla tutarlıdır.", "Seda'nın görüşü bilgi kartındaki saklama süresiyle tutarlıdır; kanın sınırlı süre saklanması düzenli bağışı gerekli kılar, çelişki yoktur."], "explanation": "Mantıksal çelişki, gerekçenin vardığı sonuçla bağdaşmamasıdır. Ceren, vücudun bağışlanan kanı birkaç haftada yeniden ürettiğini ve bağışın sağlığa zarar vermediğini söyler; bu öncüller kişinin belirli aralıklarla yeniden bağış yapabileceğini gösterir. Ceren ise buradan “ömürde yalnız bir kez” sonucunu çıkarır; sonuç kendi gerekçesiyle çelişir. Ozan'ın, Kerem'in ve Seda'nın gerekçeleri hem vardıkları sonuçla hem de bilgi kartıyla tutarlıdır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q05-alt", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f5-q05-h1", "lgs28-g07-fen-f5-q05-h2"], "rowHeaderBold": true, "rows": [[{"key": "lgs28-g07-fen-f5-q05-a1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f5-q05-a2"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f5-q05-b1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f5-q05-b2"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f5-q05-c1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f5-q05-c2"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f5-q05-d1"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f5-q05-d2"}]]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.18", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.4.b"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 25, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.4"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "15c0e387d2266791bbfd006736222ace22328e859be7666e66e25c9d15a62fb8", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q06", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q06", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.6", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 4, "difficultyReason": "Üç adım gerekir: iki model arasındaki tek farkı bulmak, delikten giren havanın balonları neden şişirmediğini basınç farkıyla açıklamak, model parçalarını gerçek yapılara çevirmek. A şıkkı modelde gerçekten olan genişlemeyi anlattığı için güçlü çeldiricidir.", "context": "Fen kulübü solunum sistemini modellemek için iki model kurdu. Model 1'de alt kısmı kesilmiş plastik bir şişenin ağzına Y biçimli bir boru takıldı; borunun iki ucuna birer küçük balon bağlandı. Şişenin kesik alt kısmı, ortasına ip bağlanmış lastik bir zarla hava almayacak biçimde kapatıldı. Model 2 aynı biçimde kuruldu; tek farkı şişenin yan duvarında küçük bir delik açılmış olmasıydı. Şekilde Model 1 gösterilmiştir.\nGözlemler:\n• Model 1'de zar ipten aşağı çekilince balonlar şişti, zar bırakılınca balonlar söndü.\n• Model 2'de zar aşağı çekildiğinde balonlar şişmedi; delikten şişenin içine hava girdiği hissedildi.", "question": "Model 2'deki gözlem, gerçek solunumda hangi durumun gerekli olduğunu açıklar?", "choices": ["Kaburgalar arası kasların kasılmasıyla göğüs kafesinin yukarı ve dışa doğru genişlemesi", "Soluk borusundaki kıkırdak halkaların, borunun kapanıp hava yolunu tıkamasını önlemesi", "Göğüs boşluğunun dışarıya kapalı olması; boşluk genişleyince havanın soluk yolundan girmesi", "Alveollerin ince duvarları sayesinde, içlerine dolan havadaki oksijenin kılcal damarlardaki kana geçmesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Model 2'de de zar çekilerek boşluk genişletilmiştir; genişleme olduğu hâlde balonlar şişmemiştir. Bu yüzden gözlem, genişlemenin tek başına yetmediğini gösterir; genişlemeyi sağlayan kaslar sınanmamıştır.", "Bilgi kendi içinde doğrudur ama iki model arasında boru bakımından fark yoktur; gözlem bu niteliği sınamaz.", "Doğru; iki model arasındaki tek fark delikti. Delik açıkken boşluk genişleyince hava balonlara değil delikten şişeye girdi. Akciğerlere havanın girebilmesi için göğüs boşluğunun dışarıya kapalı olması gerekir.", "Gaz alışverişi doğru bir bilgidir ama modelde gaz alışverişi gösterilmez; balonların şişmemesi gaz alışverişiyle ilgili değildir."], "explanation": "İki model arasındaki tek fark Model 2'deki deliktir. Model 1'de zar aşağı çekilince şişenin içindeki boşluk genişler, içerideki hava basıncı düşer ve dışarıdaki hava borudan girerek balonları şişirir. Model 2'de de boşluk genişler ama hava delikten şişenin içine girer, balonlar şişmez. Gerçek vücutta şişe göğüs boşluğunu, balonlar akciğerleri, boru soluk yolunu temsil eder. Gözlem, göğüs boşluğunun dışarıya kapalı olması gerektiğini; boşluk genişleyince havanın ancak soluk yolundan akciğerlere girebileceğini açıklar.", "figure": {"kind": "diagram", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q06-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f5-q06-cap", "notToScale": true, "viewBox": [0, 0, 260, 245], "elements": [{"type": "line", "x1": 70, "y1": 200, "x2": 70, "y2": 70, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 70, "x2": 115, "y2": 45, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 115, "y1": 45, "x2": 115, "y2": 20, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 145, "y1": 20, "x2": 145, "y2": 45, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 145, "y1": 45, "x2": 190, "y2": 70, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 190, "y1": 70, "x2": 190, "y2": 200, "stroke": "ink", "width": 2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q06-n", "labelX": 210, "labelY": 130}, {"type": "line", "x1": 130, "y1": 5, "x2": 130, "y2": 92, "stroke": "muted", "width": 4, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q06-m", "labelX": 100, "labelY": 10}, {"type": "line", "x1": 130, "y1": 92, "x2": 100, "y2": 132, "stroke": "muted", "width": 4}, {"type": "line", "x1": 130, "y1": 92, "x2": 160, "y2": 132, "stroke": "muted", "width": 4}, {"type": "ellipse", "x": 100, "y": 140, "rx": 18, "ry": 24, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q06-l", "labelX": 100, "labelY": 140}, {"type": "ellipse", "x": 160, "y": 140, "rx": 18, "ry": 24, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5}, {"type": "polygon", "points": [[70, 200], [130, 214], [190, 200]], "fill": "accent-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q06-k", "labelX": 212, "labelY": 212}, {"type": "line", "x1": 130, "y1": 214, "x2": 130, "y2": 236, "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q06-ip", "labelX": 150, "labelY": 232}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.6.c"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 26, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.6"], "sharedText": "lgs28-g07-f5-fen-b2"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "55085c140d5970527bcf015a9a8075c06b48d5135672b9f53ad474774783b28f", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q07", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q07", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.6", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-156", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Şekildeki parçanın konumu (boşluğun tabanı) ve işlevi (çekilince boşluğu genişletmesi) gerçek yapıyla eşleştirilir; tek adımlıdır.", "context": "Fen kulübü solunum sistemini modellemek için iki model kurdu. Model 1'de alt kısmı kesilmiş plastik bir şişenin ağzına Y biçimli bir boru takıldı; borunun iki ucuna birer küçük balon bağlandı. Şişenin kesik alt kısmı, ortasına ip bağlanmış lastik bir zarla hava almayacak biçimde kapatıldı. Model 2 aynı biçimde kuruldu; tek farkı şişenin yan duvarında küçük bir delik açılmış olmasıydı. Şekilde Model 1 gösterilmiştir.\nGözlemler:\n• Model 1'de zar ipten aşağı çekilince balonlar şişti, zar bırakılınca balonlar söndü.\n• Model 2'de zar aşağı çekildiğinde balonlar şişmedi; delikten şişenin içine hava girdiği hissedildi.", "question": "Model 1'de K ile gösterilen parça, solunum sisteminde hangi yapıyı temsil eder?", "choices": ["Diyafram; göğüs boşluğunu karın boşluğundan ayıran, kubbe biçimli bir kas tabakasıdır.", "Kaburgalar arası kaslar; kaburgaları yukarı ve dışa doğru hareket ettiren kaslardır.", "Kaburgalar; göğüs boşluğunu çevreleyip akciğerleri koruyan, kemikten yapılardır.", "Akciğer zarı; akciğerleri dıştan saran, ince ve kaygan yapıdaki, iki katlı bir zardır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; K, şişenin altını kapatan ve çekilince boşluğu genişleten zardır; göğüs boşluğunun tabanındaki diyaframı temsil eder.", "Kaburgalar arası kaslar da göğüs boşluğunu genişletir ama boşluğun yan duvarlarında bulunur; modelde boşluğun tabanındaki parça K'dir.", "Kaburgalar göğüs boşluğunun duvarıdır; modelde bu rolü şişenin duvarı (N) üstlenir.", "Modeldeki parçanın da “zar” olarak adlandırılması yanıltmıştır; akciğer zarı akciğerleri sarar, göğüs boşluğunun tabanında bulunup hareket ettirilmez."], "explanation": "K, şişenin alt kısmını kapatan ve ipten aşağı çekilebilen lastik zardır. Zar aşağı çekilince şişenin içindeki boşluk genişler ve balonlar şişer. Gerçek vücutta göğüs boşluğunun tabanında bulunan, kasılınca düzleşip boşluğu genişleten kubbe biçimli kas diyaframdır. Şişenin duvarı göğüs kafesini, balonlar (L) akciğerleri, Y biçimli boru (M) soluk borusu ile bronşları temsil eder.", "figure": {"kind": "diagram", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q07-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f5-q07-cap", "notToScale": true, "viewBox": [0, 0, 260, 245], "elements": [{"type": "line", "x1": 70, "y1": 200, "x2": 70, "y2": 70, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 70, "x2": 115, "y2": 45, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 115, "y1": 45, "x2": 115, "y2": 20, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 145, "y1": 20, "x2": 145, "y2": 45, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 145, "y1": 45, "x2": 190, "y2": 70, "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 190, "y1": 70, "x2": 190, "y2": 200, "stroke": "ink", "width": 2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q07-n", "labelX": 210, "labelY": 130}, {"type": "line", "x1": 130, "y1": 5, "x2": 130, "y2": 92, "stroke": "muted", "width": 4, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q07-m", "labelX": 100, "labelY": 10}, {"type": "line", "x1": 130, "y1": 92, "x2": 100, "y2": 132, "stroke": "muted", "width": 4}, {"type": "line", "x1": 130, "y1": 92, "x2": 160, "y2": 132, "stroke": "muted", "width": 4}, {"type": "ellipse", "x": 100, "y": 140, "rx": 18, "ry": 24, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q07-l", "labelX": 100, "labelY": 140}, {"type": "ellipse", "x": 160, "y": 140, "rx": 18, "ry": 24, "fill": "danger-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5}, {"type": "polygon", "points": [[70, 200], [130, 214], [190, 200]], "fill": "accent-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q07-k", "labelX": 212, "labelY": 212}, {"type": "line", "x1": 130, "y1": 214, "x2": 130, "y2": 236, "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q07-ip", "labelX": 150, "labelY": 232}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB1", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.6.a"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 27, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.6"], "sharedText": "lgs28-g07-f5-fen-b2"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7c6d164c003816a12828656f9c442d39898237cf0750208936caebf6967c94a8", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q08", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q08", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Vücudumuzdaki Sistemler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u3", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u3", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u3-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u3.n01", "objective": "FB.7.3.9", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-157", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Her şık için tablodan farklı satırlar seçilip iki ya da üç sütun birlikte okunur; doğru şıktaki genellemeyi çürüten tek istisna (çarşamba) aranarak bulunur.", "context": "Melis, boşaltım sisteminin sağlığı için su içme alışkanlığını araştırıyor. Beş gün boyunca her gün içtiği suyu ölçtü, gün içinde tuvalete kaç kez gittiğini ve sabah idrarının rengini not etti. Günün en yüksek hava sıcaklığını da meteorolojinin internet sitesinden öğrenip tabloya yazdı.", "question": "Tablodaki kayıtlara göre hangisine __ulaşılamaz__?", "choices": ["Bir litre su içilen her iki günde de sabah idrarı açık sarı renkte olmamıştır.", "Sıcaklığın 30 °C'yi geçtiği her günde sabah idrarı koyu sarı renkte olmuştur.", "En çok su içilen gün, sıcaklığın 30 °C'yi geçtiği günlerden biri olmuştur.", "Aynı miktarda su içilen iki günden sıcak olanında tuvalete daha az gidilmiştir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Salı ve perşembe 1,0 L su içilmiş, idrar koyu sarı ve sarıdır; ikisi de açık sarı değildir. Bu bilgiye ulaşılır; “her iki gün” ifadesi aşırı genelleme sanılmıştır.", "Doğru; salı, çarşamba ve cuma sıcaklık 30 °C'yi geçmiştir ama çarşamba 2,5 L su içilmiş ve idrar açık sarı kalmıştır. Bu yüzden “her günde koyu sarı” bilgisine ulaşılamaz.", "En çok su (2,5 L) çarşamba içilmiştir ve o gün sıcaklık 34 °C'dir; bu bilgiye ulaşılır.", "Salı (33 °C) ve perşembe (25 °C) 1,0 L su içilmiştir; salı 3, perşembe 4 kez tuvalete gidilmiştir. Bu bilgiye ulaşılır."], "explanation": "Sıcaklığın 30 °C'yi geçtiği günler salı, çarşamba ve cumadır. Salı ve cuma idrar koyu sarıdır, ama çarşamba 2,5 L su içilmiş ve idrar açık sarıdır. Bu nedenle “30 °C'yi geçen her günde idrar koyu sarı” yargısına ulaşılamaz. 1,0 L içilen salı ve perşembe idrar açık sarı değildir; en çok su içilen çarşamba sıcak bir gündür; aynı miktarda su içilen salı ve perşembeden sıcak olan salı günü tuvalete daha az gidilmiştir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q08-alt", "headerKeys": ["lgs28-g07-fen-f5-q08-h1", "lgs28-g07-fen-f5-q08-h2", "lgs28-g07-fen-f5-q08-h3", "lgs28-g07-fen-f5-q08-h4", "lgs28-g07-fen-f5-q08-h5"], "rowHeaderBold": true, "rows": [[{"key": "lgs28-g07-fen-f5-q08-g1"}, {"v": "24"}, {"v": "2,0"}, {"v": "6"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f5-q08-acik"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f5-q08-g2"}, {"v": "33"}, {"v": "1,0"}, {"v": "3"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f5-q08-koyu"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f5-q08-g3"}, {"v": "34"}, {"v": "2,5"}, {"v": "6"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f5-q08-acik2"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f5-q08-g4"}, {"v": "25"}, {"v": "1,0"}, {"v": "4"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f5-q08-sari"}], [{"key": "lgs28-g07-fen-f5-q08-g5"}, {"v": "35"}, {"v": "1,5"}, {"v": "4"}, {"key": "lgs28-g07-fen-f5-q08-koyu2"}]]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.6", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u3", "tymm:FB.7.3.9.b"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 28, "unitKey": "u3", "unitName": "Vücudumuzdaki Sistemler", "requires": ["FB.7.3.9"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e78d18f2ca45bbafe1425d4d715fe4733cb683c05a37eac3cf1dc6a333910e3a", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q09", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q09", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u4", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u4", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u4-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "objective": "FB.7.4.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 5, "difficultyReason": "İki sınırdaki kırılma ayrı ayrı yorumlanır, ardından komşu olmayan iki ortam (hava ve Y) ışının bu ortamlardaki açıları karşılaştırılarak sıralanır. D yalnız bir sınıra bakan, B “alttaki daha yoğun” sezgisine dayanan güçlü çeldiricilerdir.", "context": "Bir öğrenci, X ve Y adlı iki saydam bloğu üst üste koydu. Havadan gönderdiği ince bir ışının bloklardan geçerken izlediği yolu çizdi; her sınırda normali noktalı çizgiyle gösterip ışının normalle yaptığı açıları ölçtü. Şekilde öğrencinin çizimi verilmiştir.", "question": "Şekildeki ışın yoluna göre ortamların yoğunluklarıyla ilgili hangi değerlendirme doğrudur?", "choices": ["Y, X'ten daha yoğundur; çünkü ışık Y'ye geçtiğinde normalle en küçük açıyı yapmıştır.", "Ortamların yoğunluğu, yukarıdan aşağıya doğru sıralandıkça düzenli olarak artmaktadır.", "X en yoğun ortamdır; Y ise havadan daha yoğun ama X'ten daha az yoğun olan bir ortamdır.", "Y, havadan da az yoğundur; çünkü ışık X'ten Y'ye geçerken normalden uzaklaşmıştır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Açılar yanlış okunmuştur; ışının normalle yaptığı en küçük açı Y'de değil X'tedir (33°).", "Alttaki ortamın daha yoğun olacağı varsayılmıştır; oysa ışık X'ten Y'ye geçerken normalden uzaklaştığı için Y, X'ten az yoğundur.", "Doğru; havadan X'e geçen ışık 55°'den 33°'ye inerek normale yaklaşmıştır, X havadan yoğundur. X'ten Y'ye 33°'den 38°'ye çıkarak normalden uzaklaşmıştır, Y X'ten az yoğundur. Y'deki açı (38°) havadakinden (55°) küçük olduğu için Y havadan yoğundur.", "Yalnız X–Y sınırına bakılmıştır; Y'deki açı (38°) havadaki açıdan (55°) küçük olduğu için Y havadan yoğundur."], "explanation": "Işık daha yoğun ortama geçerken normale yaklaşır, daha az yoğun ortama geçerken normalden uzaklaşır. Havadan X'e geçen ışının açısı 55°'den 33°'ye inmiştir; X havadan yoğundur. X'ten Y'ye geçen ışının açısı 33°'den 38°'ye çıkmıştır; Y, X'ten az yoğundur. Y'deki açı (38°) ise havadaki açıdan (55°) küçüktür; aynı ışın havadan doğrudan Y'ye girseydi de normale yaklaşırdı. Bu yüzden Y havadan yoğun, X'ten az yoğundur: X > Y > hava.", "figure": {"kind": "diagram", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q09-alt", "viewBox": [0, 0, 300, 235], "elements": [{"type": "rect", "x": 5, "y": 5, "w": 290, "h": 75, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q09-hava", "labelX": 30, "labelY": 20}, {"type": "rect", "x": 5, "y": 80, "w": 290, "h": 70, "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q09-x", "labelX": 30, "labelY": 115}, {"type": "rect", "x": 5, "y": 150, "w": 290, "h": 80, "fill": "accent-soft", "stroke": "ink", "width": 1.5, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q09-y", "labelX": 30, "labelY": 190}, {"type": "line", "x1": 150, "y1": 40, "x2": 150, "y2": 120, "stroke": "muted", "width": 1, "style": "dotted"}, {"type": "line", "x1": 195.6, "y1": 112, "x2": 195.6, "y2": 190, "stroke": "muted", "width": 1, "style": "dotted"}, {"type": "line", "x1": 76.3, "y1": 28.4, "x2": 150, "y2": 80, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q09-a1", "labelX": 139, "labelY": 60}, {"type": "line", "x1": 150, "y1": 80, "x2": 195.6, "y2": 150, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q09-a2", "labelX": 160, "labelY": 116}, {"type": "line", "x1": 195.6, "y1": 150, "x2": 257.9, "y2": 230, "stroke": "danger", "width": 2, "style": "ray", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q09-a3", "labelX": 207, "labelY": 186}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB8", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u4", "tymm:FB.7.4.1.c"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 29, "unitKey": "u4", "unitName": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "requires": ["FB.7.4.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "217d8aa53fb8120876fad32fd8997e383fac113c605f5cb74168c1d7b9d9b8ef", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q10", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q10", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u4", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u4", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u4-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u4.n01", "objective": "FB.7.4.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Şekilde iki karşılaştırma (P için ve R için) yapılır ve her biri bir mercek niteliğiyle eşleştirilir; tek adımlıdır.", "context": "Selim, defterine 4 cm uzunluğunda bir ok çizdi. P ve R merceklerini sırayla okun birkaç santimetre üzerinde tutup merceklerin içinden baktı. Şekilde, defterdeki ok ile her merceğin içinden görülen ok yan yana gösterilmiştir.", "question": "Şekle göre P ve R mercekleri için hangisi doğrudur?", "choices": ["P ince kenarlı, R kalın kenarlı bir mercektir.", "P kalın kenarlı, R ince kenarlı bir mercektir.", "P ve R ikisi de ince kenarlı merceklerdir.", "P ve R ikisi de kalın kenarlı merceklerdir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; P yakındaki oku büyük ve düz göstermiştir, bu ince kenarlı merceğin niteliğidir; R oku küçük göstermiştir, bu kalın kenarlı merceğin niteliğidir.", "İki merceğin nitelikleri yer değiştirmiştir; büyük gösteren mercek kalın kenarlı sanılmıştır.", "İki mercek de oku düz gösterdiği için aynı türden sanılmıştır; oysa biri büyütmüş, öteki küçültmüştür.", "Merceklerin hepsinin cismi küçülttüğü düşünülmüş, P'nin içinden görülen okun büyüdüğü gözden kaçırılmıştır."], "explanation": "Defterdeki ok iki bölümde de aynı uzunluktadır. P'nin içinden görülen ok defterdekinden uzundur; yakındaki cismi büyük ve düz gösteren mercek ince kenarlıdır. R'nin içinden görülen ok defterdekinden kısadır; cismi küçük ve düz gösteren mercek kalın kenarlıdır.", "figure": {"kind": "diagram", "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q10-alt", "captionKey": "lgs28-g07-fen-f5-q10-cap", "viewBox": [0, 0, 400, 185], "elements": [{"type": "line", "x1": 20, "y1": 150, "x2": 60, "y2": 150, "stroke": "ink", "width": 3, "arrow": "last", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q10-ok", "labelX": 40, "labelY": 170}, {"type": "circle", "x": 130, "y": 80, "r": 50, "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q10-p", "labelX": 130, "labelY": 145}, {"type": "line", "x1": 95, "y1": 80, "x2": 165, "y2": 80, "stroke": "ink", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 220, "y1": 150, "x2": 260, "y2": 150, "stroke": "ink", "width": 3, "arrow": "last", "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q10-ok2", "labelX": 240, "labelY": 170}, {"type": "circle", "x": 330, "y": 80, "r": 50, "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q10-r", "labelX": 330, "labelY": 145}, {"type": "line", "x1": 319, "y1": 80, "x2": 341, "y2": 80, "stroke": "ink", "width": 3, "arrow": "last"}]}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u4", "tymm:FB.7.4.2.a"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 30, "unitKey": "u4", "unitName": "Işığın Kırılması ve Mercekler", "requires": ["FB.7.4.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "32bc93b0d52b0aa2cf9a3611d6db202b3c65291ef2d12cd02cf9be56811db6bf", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q11", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q11", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.3", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 4, "difficultyReason": "Öğrenci üç kanıtı ilk modelle birlikte değerlendirip atom sayılarını ve bağlanma düzenini aynı anda karşılayan değişikliği bulmalıdır; her çeldirici bir kanıtı karşılayıp ötekini bozar.", "context": "Pelin, eczaneden alınan oksijenli suyun içindeki etken maddenin molekülünü, su molekülüne benzeterek modelledi. İlk modelinde iki hidrojen atomu bir oksijen atomuna bağlıydı. Sonra güvenilir kaynaklardan bu maddeyle ilgili şu kanıtlara ulaştı:\nKanıt 1: Molekülde iki tür atom vardır.\nKanıt 2: Bir molekülde hidrojen ve oksijen atomlarının sayıları eşittir.\nKanıt 3: Molekülde her oksijen atomu, bir hidrojen atomuna ve diğer oksijen atomuna bağlıdır.", "question": "Pelin'in modelini bu kanıtların hepsiyle uyumlu hâle getirmek için yapması gereken değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Bir oksijen eklemeli; iki oksijeni birbirine, her hidrojeni ayrı bir oksijene bağlamalı.", "Bir hidrojen çıkarmalı; kalan tek hidrojeni oksijen atomuna bağlı bırakmalı.", "Bir oksijen eklemeli; iki hidrojeni ilk oksijene, yeni oksijeni bir hidrojene bağlamalı.", "Bir oksijen ve bir hidrojen eklemeli; iki oksijeni birbirine, hidrojenleri oksijenlere bağlamalı."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; model iki hidrojen ve iki oksijenden oluşur, sayılar eşit olur (Kanıt 2). Oksijenler birbirine bağlanır ve her oksijene bir hidrojen bağlanır (Kanıt 3). Molekülde iki tür atom vardır (Kanıt 1).", "Bu değişiklikle hidrojen ve oksijen sayıları eşitlenir ama molekülde yalnız bir oksijen kalır; oksijenin başka bir oksijene bağlı olması (Kanıt 3) sağlanamaz. Tek kanıta göre düzeltme yapıp öteki kanıtı unutan öğrenci bunu seçer.", "Atom sayıları eşitlenir ama iki hidrojen aynı oksijene bağlı kalır ve oksijenler birbirine bağlanmaz; Kanıt 3 sağlanmaz. Atom sayısını tutturmayı yeterli sanıp bağlanma kanıtını gözden kaçıran öğrenci bunu seçer.", "Bu değişiklikle model iki oksijen ve üç hidrojenden oluşur; sayılar eşit olmaz (Kanıt 2). Kanıt 3'teki bağlanmayı sağlamak için hidrojen de eklemek gerektiğini sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "İlk model 2 hidrojen + 1 oksijendir. Kanıt 2'ye göre hidrojen ve oksijen sayıları eşit olmalıdır. Kanıt 3'e göre en az iki oksijen vardır ve her oksijene bir hidrojen bağlıdır; buna göre 2 oksijen ve 2 hidrojen gerekir. Modele bir oksijen eklenir, iki oksijen birbirine bağlanır ve her hidrojen ayrı bir oksijene bağlanır. Öteki değişiklikler kanıtlardan en az birini karşılamaz.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB9", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.3.b"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 31, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.3"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7948d14349935d760105f81de4ec62e1234acd47f6fe495983405fa5d1461d7c", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q12", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q12", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.7", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Öğrenci grafikten dört değeri okuyup element adlarını sembollere çevirmeli ve formül yazım kuralını uygulamalıdır; tek adımlı bir dönüştürmedir.", "context": "Bahçe gübrelerinde kullanılan üre adlı bileşiğin bir molekülünde bulunan atomların türleri ve sayıları aşağıdaki grafikte gösterilmiştir.", "question": "Grafiğe göre ürenin formülü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["CH{{sub|2}}N{{sub|4}}O", "CH{{sub|4}}N{{sub|2}}O", "CH{{sub|4}}N{{sub|2}}", "CHNO{{sub|8}}"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bu formülde hidrojen ve azot sayıları yer değiştirmiştir. Grafikteki sütunları yanlış elemente bağlayan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; grafikte 1 karbon, 4 hidrojen, 2 azot ve 1 oksijen vardır. Sayısı 1 olan atomun altına sayı yazılmaz: CH{{sub|4}}N{{sub|2}}O.", "Bu formülde oksijen yoktur. Sayısı 1 olan atom için sayı yazılmaması kuralını, sembolün de yazılmaması sanan öğrenci bunu seçer.", "Bu formülde her sembolden bir tane varmış gibi yazılmış, toplam atom sayısı (8) sona eklenmiştir. Formüldeki sayının toplam atom sayısını gösterdiğini sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Grafiğe göre üre molekülünde 1 karbon (C), 4 hidrojen (H), 2 azot (N) ve 1 oksijen (O) atomu vardır. Formülde her sembolün sağ altına o atomun sayısı yazılır, sayı 1 ise yazılmaz. Formül CH{{sub|4}}N{{sub|2}}O olur.", "figure": {"kind": "chart", "style": "bar", "categoryKeys": ["lgs28-g07-fen-f5-q12-c", "lgs28-g07-fen-f5-q12-h", "lgs28-g07-fen-f5-q12-n", "lgs28-g07-fen-f5-q12-o"], "values": [1, 4, 2, 1], "axisKeys": {"x": "lgs28-g07-fen-f5-q12-ax", "y": "lgs28-g07-fen-f5-q12-ay"}, "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q12-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.4", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.7.a"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 32, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.7"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c22dd9b58a4600ae798f72fa50519fef72d9635fb844cafc2adfe96dbb1f2602", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q13", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q13", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.8", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci beş gözlemi tek tek değerlendirmeli ve aynı maddeyle (tuz) hazırlanan iki karışımın miktara göre farklı gruba girebileceğini görmelidir; ezber 'tuzlu su homojendir' bilgisi güçlü bir çeldiricidir.", "context": "Yiğit, oda sıcaklığında beş kavanoza 200'er mL su koyup her birine farklı bir madde ekledi ve iyice karıştırdı. On dakika bekledikten sonra şu gözlemleri yazdı:\n1. kavanoz (1 kaşık tuz): Tuz görünmez oldu; sıvı berrak ve her yerinde aynı görünümde.\n2. kavanoz (30 kaşık tuz): Tuzun bir kısmı kavanozun dibinde kaldı.\n3. kavanoz (4 kaşık zeytinyağı): Yağ, suyun üstünde ayrı bir tabaka oluşturdu.\n4. kavanoz (birkaç damla sıvı gıda boyası): Sıvının her yeri aynı tonda kırmızı.\n5. kavanoz (2 kaşık un): Sıvı bulanık; dipte beyaz bir tabaka birikti.", "question": "Yiğit kavanozlardaki karışımları on dakika sonraki görünümlerine göre homojen ve heterojen olarak gruplandırırsa aşağıdakilerden hangisini elde eder?", "choices": ["Homojen: 1, 2 ve 4 – Heterojen: 3 ve 5", "Homojen: 1 ve 4 – Heterojen: 2, 3 ve 5", "Homojen: 1 – Heterojen: 2, 3, 4 ve 5", "Homojen: 1, 4 ve 5 – Heterojen: 2 ve 3"], "correct": 1, "distractorWhy": ["2. kavanozda tuzun bir kısmı dipte katı olarak durduğundan karışımın her yeri aynı görünümde değildir. “Tuzlu su homojendir” bilgisini gözlemi okumadan uygulayan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; 1. ve 4. kavanozlarda karışımın her yeri aynı görünümdedir. 2. kavanozda dipte tuz, 3. kavanozda yağ tabakası, 5. kavanozda bulanıklık ve dipte birikinti olduğundan bu karışımlar heterojendir.", "4. kavanozun her yeri aynı tonda kırmızıdır; renkli olması karışımı heterojen yapmaz. Renkli sıvıyı heterojen sanan öğrenci bunu seçer.", "5. kavanozda sıvı bulanıktır ve dipte birikinti vardır; un suda çözünmemiştir. Unun da tuz gibi suda dağıldığını sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Homojen karışımın her yerinde aynı görünüm vardır; heterojen karışımda bileşenler gözle ayırt edilir ya da her yer aynı görünmez. 1. (az tuz) ve 4. (gıda boyası) kavanozlar homojendir. 2. kavanozda suyun çözebileceğinden fazla tuz eklendiği için dipte tuz kalmıştır; 3. kavanozda yağ tabakası, 5. kavanozda bulanıklık ve çökelti vardır. Bu üçü heterojendir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB2", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.8.c"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 33, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.8"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2bd99700fe7dfae380ca820c3938861c5ea196fa5ed3761e15448be676d13132", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q14", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q14", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.9", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci düzenekteki dört değişkeni üç kapta karşılaştırıp bağımsız değişken dışında farklı olanı bulmalıdır; bilgiler şekil ve metne dağılmıştır.", "context": "Kaan, su sıcaklığının şekerin çözünme hızına etkisini incelemek için aşağıdaki düzeneği kurdu. Şekerleri üç kaba aynı anda atıp hiçbirini karıştırmadan şekerin tamamen çözünme süresini ölçmeyi planlıyor.", "question": "Kaan'ın düzeneğinde, sıcaklık dışında kaplar arasında farklı olan ve sonucu etkileyebilecek değişken hangisidir?", "choices": ["Kaplardaki su miktarı", "Karıştırılma durumu", "Kaplardaki şeker kütlesi", "Şekerin parça büyüklüğü"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Üç kapta da 100 mL su vardır; su miktarı sabit tutulmuştur. Su seviyesini ya da kapları dikkatle karşılaştırmayan öğrenci bunu seçer.", "Kaan hiçbir kabı karıştırmayacaktır; karıştırma durumu üç kapta aynıdır. Çözünme deneylerinde karıştırmanın hep değiştirildiğini sanan öğrenci bunu seçer.", "Üç kapta da 5 g şeker vardır; şeker kütlesi sabittir. Kesme şekerin daha ağır olduğunu sanan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; 1. ve 2. kapta toz şeker, 3. kapta kesme şeker vardır. Şekerin parça büyüklüğü, yani suyla temas yüzeyi de değiştiği için sıcaklığın etkisi bu düzenekle ayırt edilemez."], "explanation": "Düzenekte bağımsız değişken su sıcaklığı (20, 40, 60 °C), bağımlı değişken çözünme süresidir. Su miktarı (100 mL), şeker kütlesi (5 g) ve karıştırma durumu (karıştırma yok) sabittir. 3. kapta toz şeker yerine kesme şeker kullanıldığı için şekerin parça büyüklüğü de değişmiştir; bu değişken sabit tutulmalıdır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 520, 205], "elements": [{"type": "rect", "x": 20, "y": 40, "w": 120, "h": 130, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q14-k1", "labelX": 80, "labelY": 190}, {"type": "rect", "x": 22, "y": 72, "w": 116, "h": 96, "fill": "blue-soft", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q14-w1", "labelX": 80, "labelY": 92}, {"type": "rect", "x": 190, "y": 40, "w": 120, "h": 130, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q14-k2", "labelX": 250, "labelY": 190}, {"type": "rect", "x": 192, "y": 72, "w": 116, "h": 96, "fill": "blue-soft", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q14-w2", "labelX": 250, "labelY": 92}, {"type": "rect", "x": 360, "y": 40, "w": 120, "h": 130, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 2, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q14-k3", "labelX": 420, "labelY": 190}, {"type": "rect", "x": 362, "y": 72, "w": 116, "h": 96, "fill": "blue-soft", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q14-w3", "labelX": 420, "labelY": 92}, {"type": "circle", "x": 58, "y": 160, "r": 3, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 70, "y": 160, "r": 3, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 80, "y": 160, "r": 3, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q14-s1", "labelX": 80, "labelY": 140}, {"type": "circle", "x": 90, "y": 160, "r": 3, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 102, "y": 160, "r": 3, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 228, "y": 160, "r": 3, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 240, "y": 160, "r": 3, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 250, "y": 160, "r": 3, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q14-s2", "labelX": 250, "labelY": 140}, {"type": "circle", "x": 260, "y": 160, "r": 3, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "circle", "x": 272, "y": 160, "r": 3, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}, {"type": "rect", "x": 404, "y": 150, "w": 14, "h": 14, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1, "labelKey": "lgs28-g07-fen-f5-q14-s3", "labelX": 420, "labelY": 140}, {"type": "rect", "x": 424, "y": 150, "w": 14, "h": 14, "fill": "white", "stroke": "ink", "width": 1}], "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q14-alt", "notToScale": true}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.9.c"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 34, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.9"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b226b3d9c9311e3dd8fcdb92593987b7ea057c6ea1dfbaeb1239e961f97111e1", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q15", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q15", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u5", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u5", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u5-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u5.n01", "objective": "FB.7.5.10", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-169", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Öğrenci grafikten değer okuyup örnek hacmini (500 mL) kullanarak 1 L için orantı kurmalıdır; hacmi unutma yanılgısı güçlü bir çeldiricidir.", "context": "Sena, dört denizden aldığı 500'er mL'lik su örneklerini ayrı kaplarda tamamen buharlaştırdı ve kaplarda kalan tuzların kütlesini ölçtü. Sonuçlar grafikte verilmiştir. Bu denizlerin tuzluluk oranları yaklaşık olarak Sena'nın ölçümleriyle uyumludur.", "question": "Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Akdeniz örneğindeki tuz, Karadeniz örneğindekinin 3 katıdır.", "Ege ve Marmara örneklerinden elde edilen tuz kütleleri eşittir.", "1 L Karadeniz suyu buharlaştırılırsa yaklaşık 9 g tuz elde edilir.", "1 L Marmara suyu buharlaştırılırsa yaklaşık 24 g tuz elde edilir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Akdeniz örneğinde 19 g, Karadeniz örneğinde 9 g tuz vardır; 19, 9'un 3 katı (27) değil, yaklaşık 2 katıdır. Sütun boylarını göz kararı karşılaştıran öğrenci bunu seçer.", "Ege örneğinde 18 g, Marmara örneğinde 12 g tuz vardır; eşit değildir. Grafikte yan yana olmayan sütunları karıştıran öğrenci bunu seçer.", "9 g, 500 mL Karadeniz suyundan elde edilir; 1 L için yaklaşık 18 g elde edilir. Ölçülen örneğin hacmini dikkate almayan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; 500 mL Marmara suyundan 12 g tuz elde edilmiştir. 1 L, 500 mL'nin 2 katı olduğundan yaklaşık 24 g tuz elde edilir."], "explanation": "Grafikten 500 mL'lik örneklerde Karadeniz 9 g, Marmara 12 g, Ege 18 g, Akdeniz 19 g tuz okunur. 1 L suyun tuz miktarı 500 mL'ninkinin 2 katıdır: Karadeniz için yaklaşık 18 g, Marmara için yaklaşık 24 g. Akdeniz örneğindeki tuz Karadeniz'inkinin yaklaşık 2 katıdır; Ege ile Marmara eşit değildir.", "figure": {"kind": "chart", "style": "bar", "categoryKeys": ["lgs28-g07-fen-f5-q15-c1", "lgs28-g07-fen-f5-q15-c2", "lgs28-g07-fen-f5-q15-c3", "lgs28-g07-fen-f5-q15-c4"], "values": [9, 12, 18, 19], "axisKeys": {"x": "lgs28-g07-fen-f5-q15-ax", "y": "lgs28-g07-fen-f5-q15-ay"}, "axisUnits": {"y": "g"}, "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q15-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB7", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u5", "tymm:FB.7.5.10.b"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 35, "unitKey": "u5", "unitName": "Maddenin Doğasına Yolculuk", "requires": ["FB.7.5.10"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2fb4cee9ba1944ef27311c7db2d1c1a8eb4b8313d7d7eb63dea45ad32a29e352", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q16", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q16", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Elektriklenme", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u6", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u6", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u6-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "objective": "FB.7.6.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-177", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 2, "difficultyReason": "Öğrenci dört kaynağın türünü ayırıp amaca (kendi gözlemi) uygun olanı seçer; tek ölçütlü bir eşleştirmedir.", "context": "Defne, kışın kapı koluna dokununca neden çarpıldığını araştırmak için dört kaynak belirledi:\n1. kaynak: Bir video paylaşım sitesinde, kimin hazırladığı belli olmayan ve kaynak göstermeyen iki dakikalık bir video.\n2. kaynak: Bir üniversitenin fizik bölümünün halka açık sayfası. Sayfada şu bilgi var: “Yalıtkan tabanlı ayakkabıyla halı üzerinde yürüyen kişinin vücudunda sürtünme nedeniyle yük birikir. Kişi metal bir kapı koluna dokunduğunda biriken yük kısa sürede boşalır ve kişi çarpılma hisseder.”\n3. kaynak: Sınıftaki deney malzemeleri: balon, yün kumaş ve küçük kâğıt parçaları.\n4. kaynak: Bir forumda bir kullanıcının yorumu: “Kauçuk tabanlı ayakkabı giyersen hiç çarpılmazsın.”", "question": "Defne, sürtünen bir cismin yüklenip yüklenmediğini kendi gözlemiyle belirlemek istiyor. Bunun için hangi kaynağı kullanmalıdır?", "choices": ["1. kaynak", "2. kaynak", "3. kaynak", "4. kaynak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Video, başkasının yaptığı ve kaynağı belirsiz bir anlatımdır; Defne'nin kendi gözlemini sağlamaz. Görüntülü kaynağı gözlem sanan öğrenci bunu seçer.", "Üniversite sayfası güvenilir bir bilgi kaynağıdır ama gözlem değil, okunacak bilgidir. Güvenilir kaynağı her amaç için en uygun araç sanan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; balonu yün kumaşa sürtüp kâğıt parçalarına yaklaştırarak cismin yüklenip yüklenmediğini kendi gözlemiyle belirleyebilir.", "Forum yorumu kişisel bir görüştür ve kendi gözlem olanağı sağlamaz. Her bilgi türünü aynı değerde sayan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Kendi gözlemiyle bilgi toplamak için deney yapabileceği bir araç gerekir. Sınıftaki balon, yün kumaş ve kâğıt parçalarıyla balon yüne sürtülüp kâğıtlara yaklaştırılabilir; kâğıtların çekilmesi balonun yüklendiğini gösterir. Video, üniversite sayfası ve forum yorumu okunacak ya da izlenecek bilgilerdir, gözlem sağlamaz.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.6", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u6", "tymm:FB.7.6.1.a"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 36, "unitKey": "u6", "unitName": "Elektriklenme", "requires": ["FB.7.6.1"], "sharedText": "lgs28-g07-f5-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e99b4d174734a6ca64b3d9d735961e72d2df838c7bebc210770a4a162ed1435f", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q17", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q17", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Elektriklenme", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u6", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u6", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u6-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "objective": "FB.7.6.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-177", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci her bilginin hangi araçla elde edileceğini belirleyip bağlamdaki malzeme listesiyle karşılaştırmalıdır; şıkların hepsi bilinen elektriklenme etkinlikleri olduğu için malzeme listesine dikkat gerekir.", "context": "Defne, kışın kapı koluna dokununca neden çarpıldığını araştırmak için dört kaynak belirledi:\n1. kaynak: Bir video paylaşım sitesinde, kimin hazırladığı belli olmayan ve kaynak göstermeyen iki dakikalık bir video.\n2. kaynak: Bir üniversitenin fizik bölümünün halka açık sayfası. Sayfada şu bilgi var: “Yalıtkan tabanlı ayakkabıyla halı üzerinde yürüyen kişinin vücudunda sürtünme nedeniyle yük birikir. Kişi metal bir kapı koluna dokunduğunda biriken yük kısa sürede boşalır ve kişi çarpılma hisseder.”\n3. kaynak: Sınıftaki deney malzemeleri: balon, yün kumaş ve küçük kâğıt parçaları.\n4. kaynak: Bir forumda bir kullanıcının yorumu: “Kauçuk tabanlı ayakkabı giyersen hiç çarpılmazsın.”", "question": "Defne, sınıftaki deney malzemelerini kullanarak aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşabilir?", "choices": ["Yüklü bir cismin elektroskop yapraklarını açıp açmadığı", "İpeğe sürtülen cam çubuğun yüklenip yüklenmediği", "Kapı kolunda biriken yükün ne kadar olduğu", "Yüne sürtülen balonun kâğıt parçalarını çekip çekmediği"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Sınıftaki malzemeler arasında elektroskop yoktur. Elektriklenme deneylerinde kullanılan her aracın elinde olduğunu varsayan öğrenci bunu seçer.", "Malzemeler arasında cam çubuk ve ipek yoktur. Bilinen bir elektriklenme deneyini malzemeye bakmadan seçen öğrenci bunu seçer.", "Balon, yün ve kâğıtla yük miktarı ölçülemez; ayrıca kapı kolu malzemeler arasında değildir. Araştırma sorusuyla ilgili olduğu için bu bilgiye ulaşılabileceğini sanan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; balon yün kumaşa sürtülüp kâğıt parçalarına yaklaştırılarak balonun kâğıtları çekip çekmediği gözlenebilir."], "explanation": "Sınıftaki deney malzemeleri balon, yün kumaş ve küçük kâğıt parçalarıdır. Bu malzemelerle balon yüne sürtülüp kâğıtlara yaklaştırılabilir ve kâğıtların çekilip çekilmediği gözlenebilir. Elektroskop, cam çubuk ve ipek malzemeler arasında yoktur; kapı kolundaki yükün miktarı da bu malzemelerle ölçülemez.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.6", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u6", "tymm:FB.7.6.1.b"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 37, "unitKey": "u6", "unitName": "Elektriklenme", "requires": ["FB.7.6.1"], "sharedText": "lgs28-g07-f5-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "164c5f1effca766c3fb10d777d9da1ab3e5a9a20a9ed620019f82560651f1ba5", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q18", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q18", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Elektriklenme", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u6", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u6", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u6-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u6.n01", "objective": "FB.7.6.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-177", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 5, "difficultyReason": "Öğrenci kauçuğun yalıtkan olduğunu bilmeli, 2. kaynaktaki neden-sonuç zincirini yoruma uygulamalı ve 'yalıtkan korur' sezgisini aşmalıdır; iki kaynağı birleştiren çok adımlı bir doğrulamadır ve B güçlü bir çeldiricidir.", "context": "Defne, kışın kapı koluna dokununca neden çarpıldığını araştırmak için dört kaynak belirledi:\n1. kaynak: Bir video paylaşım sitesinde, kimin hazırladığı belli olmayan ve kaynak göstermeyen iki dakikalık bir video.\n2. kaynak: Bir üniversitenin fizik bölümünün halka açık sayfası. Sayfada şu bilgi var: “Yalıtkan tabanlı ayakkabıyla halı üzerinde yürüyen kişinin vücudunda sürtünme nedeniyle yük birikir. Kişi metal bir kapı koluna dokunduğunda biriken yük kısa sürede boşalır ve kişi çarpılma hisseder.”\n3. kaynak: Sınıftaki deney malzemeleri: balon, yün kumaş ve küçük kâğıt parçaları.\n4. kaynak: Bir forumda bir kullanıcının yorumu: “Kauçuk tabanlı ayakkabı giyersen hiç çarpılmazsın.”", "question": "Defne, 4. kaynaktaki yorumu doğrulamak için 2. kaynaktaki bilgiyi kullandı. Buna göre Defne'nin ulaşacağı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yorum doğru değildir; yalıtkan taban vücutta yük birikmesine yol açar, çarpılmayı önlemez.", "Yorum doğrudur; kauçuk taban yalıtkan olduğu için vücutta hiç yük oluşmaz.", "Yorum doğrudur; üniversite sayfası yalıtkan tabanlı ayakkabıdan söz ederek yorumu destekler.", "Yorum doğrulanamaz; iki kaynak elektriklenmenin birbirinden farklı konularını anlatır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kauçuk taban yalıtkandır. 2. kaynağa göre yalıtkan tabanlı ayakkabıyla yürüyen kişinin vücudunda yük birikir ve metal kapı koluna dokununca boşalır. Bu yüzden kauçuk taban çarpılmayı önlemez, yorum yanlıştır.", "Yük vücutta sürtünmeyle oluşur; yalıtkan taban bu yükün yere akmasını engellediği için yük birikir. 'Yalıtkan, elektriği geçirmez, öyleyse korur' diye düşünen öğrenci bunu seçer.", "2. kaynak yalıtkan tabandan söz eder ama yük birikmesinin nedeni olarak söz eder; yorumu desteklemez, çürütür. Kaynakta aynı sözcüğün geçmesini destek sanan öğrenci bunu seçer.", "İki kaynak da kapı kolunda çarpılmayı ve ayakkabı tabanını konu alır; karşılaştırılabilir. Kaynakların farklı kişilere ait olmasını doğrulamaya engel sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Kauçuk yalıtkan bir maddedir, yani kauçuk taban yalıtkan bir tabandır. 2. kaynağa göre yalıtkan tabanlı ayakkabıyla halıda yürüyen kişinin vücudunda sürtünmeyle yük birikir ve metal kapı koluna dokunduğunda bu yük boşalarak çarpılma hissedilir. Buna göre kauçuk taban çarpılmayı önlemez; 4. kaynaktaki yorum güvenilir kaynakla çelişir ve doğru değildir.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:KB2.6", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u6", "tymm:FB.7.6.1.c"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 38, "unitKey": "u6", "unitName": "Elektriklenme", "requires": ["FB.7.6.1"], "sharedText": "lgs28-g07-f5-fen-b1"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d874978cde167ffef8d3df60416b3b27f7e4771e655cec9b4d2a6f3411b1b3ac", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q19", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q19", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u7", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u7", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u7-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "objective": "FB.7.7.1", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-181", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 1, "difficultyReason": "Öğrenci bağlamdaki beslenme ilişkilerinden zinciri kurup avcısı azalan canlının ne olacağını tek adımda belirler.", "context": "Selin, bir çam ormanında şu besin zincirini inceledi: Çam keseböceği tırtılları çam ağaçlarının yapraklarıyla, guguk kuşları bu tırtıllarla, atmacalar da guguk kuşlarıyla beslenir. Selin, bir yıl ormandaki guguk kuşlarının sayısının belirgin biçimde azaldığını gözlemledi.", "question": "Selin'in gözlemlediği durumda ormanda ilk olarak aşağıdakilerden hangisi beklenir?", "choices": ["Çam keseböceği tırtıllarının sayısı artar.", "Çam ağaçlarının yaprakları daha az zarar görür.", "Atmacaların yakalayabileceği av sayısı artar.", "Guguk kuşlarının besini azalır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; guguk kuşları tırtılları yiyen canlılardır. Guguk kuşları azalınca daha az tırtıl yenir ve tırtılların sayısı artar.", "Tırtıllar çoğalınca çam yapraklarını daha çok yer; yapraklar daha fazla zarar görür. Avcının azalmasını zincirin bütünü için iyi bir durum sanan öğrenci bunu seçer.", "Atmacalar guguk kuşlarıyla beslenir; guguk kuşları azalınca atmacaların avı da azalır. Zincirdeki ok yönünü ters okuyan öğrenci bunu seçer.", "Guguk kuşlarının besini tırtıllardır ve tırtıllar artmaktadır. Bir canlı azalınca onun besininin de azalacağını sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Zincir: çam ağacı → çam keseböceği tırtılı → guguk kuşu → atmaca. Guguk kuşları azalınca onların yediği tırtıllar daha az avlanır ve ilk olarak tırtılların sayısı artar. Daha sonra çoğalan tırtıllar çam yapraklarına daha çok zarar verir; guguk kuşlarıyla beslenen atmacaların avı ise azalır.", "figure": null, "visualRequirement": "none", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u7", "tymm:FB.7.7.1.a"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 39, "unitKey": "u7", "unitName": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "requires": ["FB.7.7.1"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1bbfab31533aac33cca32ec8390f4e9998d726a9bf46d6899288f1339724c14b", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.lgs28.f5.q20", "familyId": "lgs28-g07-fen-f5-q20", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "topic": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "unitKey": "lgs28-g07-fen-u7", "topicKey": "lgs28-g07-fen-u7", "subtopicKey": "lgs28-g07-fen-u7-lgs", "noteId": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.lgs2028.u7.n01", "objective": "FB.7.7.2", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-181", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenci altı sütunu iki gruba ayırıp karşılaştırmalı, oranı (yarıya inme) hesaplamalı ve verinin neden-sonuç ilişkisini kanıtlayıp kanıtlamadığını değerlendirmelidir.", "context": "İpek'in ailesi, Nisan ayının başında evdeki bütün eski tip lambaları LED lambalarla değiştirdi. İpek, faturalardan ailenin Ocak–Haziran aylarındaki elektrik tüketimini grafiğe geçirdi.", "question": "Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["LED lambalar takıldıktan sonraki aylarda tüketim, önceki aylara göre yarıya inmiştir.", "Nisan, Mayıs ve Haziran'daki tüketim, önceki üç ayın hepsinden azdır.", "Tüketimdeki azalmanın tek nedeni LED lambalardır.", "Aylık tüketim, her ay bir önceki aya göre azalmıştır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tüketim 300 kilovatsaat dolayından 240–250 kilovatsaate inmiştir; yarıya inmemiştir. Azalmayı görüp miktarını hesaplamayan öğrenci bunu seçer.", "Doğru; Ocak, Şubat ve Mart'taki tüketimler 300 kilovatsaat ve üstündedir; Nisan, Mayıs ve Haziran'daki tüketimlerin en büyüğü 250 kilovatsaattir.", "Nisan'dan sonra günler uzar ve lambalar daha kısa süre yanabilir; ailenin başka alışkanlıkları da değişmiş olabilir. Grafik, azalmanın tek nedenini göstermez. Değişikliği yapılan tek etkeni sonucun tek nedeni sayan öğrenci bunu seçer.", "Mart'taki tüketim (305) Şubat'takinden (300) fazladır. Genel azalmayı her ay için geçerli sanan öğrenci bunu seçer."], "explanation": "Ocak, Şubat ve Mart'ta tüketim 310, 300 ve 305 kilovatsaat; Nisan, Mayıs ve Haziran'da 250, 245 ve 240 kilovatsaattir. Son üç ayın her biri, ilk üç ayın her birinden azdır. Azalma yarıya inme değildir; Mart'ta tüketim Şubat'a göre artmıştır. Grafik yalnız tüketimi gösterir; günlerin uzaması gibi başka etkenler de olabileceğinden azalmanın tek nedeninin LED lambalar olduğu söylenemez.", "figure": {"kind": "chart", "style": "bar", "categoryKeys": ["lgs28-g07-fen-f5-q20-m1", "lgs28-g07-fen-f5-q20-m2", "lgs28-g07-fen-f5-q20-m3", "lgs28-g07-fen-f5-q20-m4", "lgs28-g07-fen-f5-q20-m5", "lgs28-g07-fen-f5-q20-m6"], "values": [310, 300, 305, 250, 245, 240], "axisKeys": {"x": "lgs28-g07-fen-f5-q20-ax", "y": "lgs28-g07-fen-f5-q20-ay"}, "axisUnits": {"y": "kWh"}, "altTextKey": "lgs28-g07-fen-f5-q20-alt"}, "visualRequirement": "required", "provenance": "ai-verified:sha256:c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "tags": ["beceri:FBAB13", "lgs-2028-hazirlik", "lgs-unite:u7", "tymm:FB.7.7.2.ç"], "lgs": {"form": 5, "session": "sayisal", "order": 40, "unitKey": "u7", "unitName": "Sürdürülebilir Yaşam ve Enerji", "requires": ["FB.7.7.2"]}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f2fa2d398384297a2cf4be45e78c598dc7f9844fd0c19475112ebff99542a547", "reviewDecisionSha256": "c13ac5afd10e5ca3da0238f1702b756fb8adc06d0189ccb6ffef7467b5e4dbc8", "publishBlocked": false}