{"type": "pack", "schemaVersion": "2.2", "contentContractVersion": "2.2", "contentContractHash": "sha256:74b5ee649f01933fd50dfeb7e29706e7dc1ddf0fe3e014ead2fe5cd0896ae7a1", "id": "tr.g07.fen-bilimleri.1-donem-c-isik", "version": 7, "country": "TR", "lang": "tr", "grade": 7, "subject": "Fen Bilimleri", "sources": [{"sourceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p", "documentType": "curriculum", "purpose": "curriculum", "sourceFormat": "pdf", "title": "Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı", "downloadUrl": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "publicationYear": 2026, "sha256": "a56aab9c648f8293341be3f70c0b49e644ecb1d56be9fcaa200d6419bf1eeb97", "pageCount": 231}], "visualPolicy": {"policyId": "semantic_visual_gate", "decisionContract": "semantic_visual_gate", "quota": null, "quotaPolicy": "none", "everyNote": false, "questionMinimumPercent": 0, "balancedByObjective": false, "allowedLevels": ["none", "support", "required"], "allowedRoles": ["none", "spatial", "quantitative", "structural", "process", "temporal", "geographic", "experimental", "symbolic"], "allowedFigureKinds": ["numberline", "fraction", "shape", "angle", "grid", "coordinate", "chart", "table", "flow", "circuit"], "figureRequiredWhenEvidenceDependsOnRepresentation": true, "decorativeFiguresForbidden": true, "answerLeakForbidden": true, "neutralAccessibleAltTextRequired": true, "completeLabelKeysRequired": true, "version": "1.0", "rationale": "Görsel kararı semantic_visual_gate ile kayıt bazında verilir; adet veya yüzde kotası uygulanmaz."}, "contractPolicy": {"questionCount": 100, "minFamilies": 24, "maxPerFamily": 5, "answerBalance": [26, 26, 24, 24], "objectiveBalanceMode": "coverage", "minFiguredQuestions": 0, "everyNoteHasFigure": false}, "theme": "7. Sınıf Fen Bilimleri — 1. Dönem — Işığın Kırılması ve Mercekler", "source": "alika-atolye-yeni-sistem-f7", "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "objectives": ["FB.7.4.1", "FB.7.4.2", "FB.7.4.3"], "coverage": {"FB.7.4.1": {"notes": ["tr.g07.fen.f7-t18.n01"], "questions": 50}, "FB.7.4.2": {"notes": ["tr.g07.fen.f7-t19.n01"], "questions": 30}, "FB.7.4.3": {"notes": ["tr.g07.fen.f7-t19.n01"], "questions": 20}}, "counts": {"notes": 2, "questions": 100}, "producerId": "claude-f7-birlestir", "labels": {"f7-t18.fig.bottom.az": "Optikçe az yoğun ortam", "f7-t18.fig.bottom.cok": "Optikçe çok yoğun ortam", "f7-t18.fig.bottom.iki": "İkinci saydam ortam", "f7-t18.fig.k": "K", "f7-t18.fig.l": "L", "f7-t18.fig.m": "M", "f7-t18.fig.note.alt": "İki saydam ortam sınırı, sınırda normal ve yön değiştiren iki ışın bulunan kavramsal şema.", "f7-t18.fig.note.border": "Ortam sınırı", "f7-t18.fig.note.bottom": "İkinci saydam ortam", "f7-t18.fig.note.cap": "İki saydam ortamda ışın ve normal", "f7-t18.fig.note.inc": "Gelen ışın", "f7-t18.fig.note.normal": "Normal", "f7-t18.fig.note.refr": "Kırılan ışın", "f7-t18.fig.note.top": "Birinci saydam ortam", "f7-t18.fig.prism.exit.d1b": "Çıkış bölgesi", "f7-t18.fig.prism.p": "P", "f7-t18.fig.prism.prism": "Prizma", "f7-t18.fig.prism.r": "R", "f7-t18.fig.prism.s": "S", "f7-t18.fig.prism.white": "Beyaz ışık", "f7-t18.fig.proposal.i": "I taslağı", "f7-t18.fig.proposal.ii": "II taslağı", "f7-t18.fig.q011.alt": "Sınır çizgisi, bir yardımcı doğru ve iki ışık oku içeren şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q012.alt": "Sınır çizgisi, bir yardımcı doğru ve iki ışık oku içeren şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q013.alt": "Sınır çizgisi, bir yardımcı doğru ve iki ışık oku içeren şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q016.alt": "Sınır çizgisi, bir yardımcı doğru ve iki ışık oku içeren şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q018.alt": "Sınır çizgisi, bir yardımcı doğru ve iki ışık oku içeren şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q019.alt": "Sınır çizgisi, bir yardımcı doğru ve iki ışık oku içeren şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q021.alt": "Sınır çizgisi, bir yardımcı doğru ve iki ışık oku içeren şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q022.alt": "Sınır çizgisi, bir yardımcı doğru ve iki ışık oku içeren şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q024.alt": "Sınır çizgisi, bir yardımcı doğru ve iki ışık oku içeren şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q025.table": "Gelme ve kırılma açılarını ayrı sütunlarda gösteren tablo. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q026.alt": "Sınır çizgisi, bir yardımcı doğru ve iki ışık oku içeren şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q028.alt": "Sınır çizgisi, bir yardımcı doğru ve iki ışık oku içeren şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q030.compare": "I ve II olarak adlandırılmış iki ayrı aday ışın yolu taslağı. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q031.straight": "Üstte birinci, altta ikinci saydam ortam; aralarındaki yatay sınıra üstten düşey bir ışın gelir ve alttaki ortamda da düşey olarak sürer.", "f7-t18.fig.q036.prism": "Bir üçgen prizmaya yönelen ok ve prizmadan ayrılarak çıkan oklar gösterilmiştir. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q040.prism": "Bir üçgen prizmaya yönelen ok ve prizmadan ayrılarak çıkan oklar gösterilmiştir. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q041.table": "Gelme ve kırılma açılarını ayrı sütunlarda gösteren tablo. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q042.table": "Gelme ve kırılma açılarını ayrı sütunlarda gösteren tablo. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q043.table": "Gelme ve kırılma açılarını ayrı sütunlarda gösteren tablo. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q044.table": "Gelme ve kırılma açılarını ayrı sütunlarda gösteren tablo. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q047.table": "Gelme ve kırılma açılarını ayrı sütunlarda gösteren tablo. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.q050.table": "Gelme ve kırılma açılarını ayrı sütunlarda gösteren tablo. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t18.fig.region.a": "A ortamı", "f7-t18.fig.region.b": "B ortamı", "f7-t18.fig.student": "Öğrenci taslağı", "f7-t18.fig.top.az": "Optikçe az yoğun ortam", "f7-t18.fig.top.bir": "Birinci saydam ortam", "f7-t18.fig.top.cok": "Optikçe çok yoğun ortam", "f7-t18.tb.a": "A", "f7-t18.tb.b": "B", "f7-t18.tb.c": "C", "f7-t18.tb.dik_isin": "Dik gelen", "f7-t18.tb.egik_isin": "Eğik gelen", "f7-t18.tb.fromab": "A → B", "f7-t18.tb.fromba": "B → A", "f7-t18.tb.gecis": "Geçiş", "f7-t18.tb.gelme": "Gelme açısı", "f7-t18.tb.isin": "Işın", "f7-t18.tb.kayit": "Kayıt", "f7-t18.tb.kirilma": "Kırılma açısı", "f7-t19.alt.note": "Soldaki kesit ortada dolgun, sağdaki kesit kenarlarda dolgun gösterilmiştir. Paralel okların çıkış yönleri iki durumda farklıdır; şekil gerçek ölçek değildir.", "f7-t19.alt.profile_single": "Harfle işaretlenmiş tek mercek kesitinin üst, alt ve orta genişlikleri karşılaştırılabilir. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t19.alt.profiles": "Yan yana duran iki mercek kesiti, üzerlerinde harf etiketleriyle gösterilmiştir. Her kesitin kenar ve orta kalınlığı çizimden karşılaştırılabilir. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t19.alt.ray_converge": "Soldan üç paralel ışın gelmektedir. Sağ tarafta üst ve alt ışınlar orta ışına yönelerek aynı noktaya yaklaşmaktadır. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t19.alt.ray_diverge": "Soldan üç paralel ışın gelmektedir. Sağ tarafta üst çizgi yukarı, alt çizgi aşağı yönelmiş; çıkış çizgileri ayrılmıştır. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t19.alt.ray_draft": "Orta kısmı kalın çizilmiş bir mercekten sonra ışınların açılarak çizildiği öğrenci taslağı. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t19.alt.ray_focus": "Soldan gelen üç paralel ışının sağda aynı noktada buluştuğu, o noktanın F harfiyle işaretlendiği şema. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t19.alt.ray_pair": "İki ayrı mercek için soldan giren paralel ışınların çıkış yolları yan yana gösterilmektedir. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t19.alt.table": "Farklı merceklerle ilgili özellik ve gözlem kayıtlarını içeren tablo. İncelenen bölümler vurgulu çerçeve veya çizgiyle belirginleştirilmiştir.", "f7-t19.cap.note": "Kesit ve ışın yollarının kavramsal karşılaştırması", "f7-t19.cap.profiles": "İki mercek kesiti (şematik)", "f7-t19.cap.rays": "Paralel ışınların izlediği yol (şematik)", "f7-t19.cap.records": "Gözlem kayıtları", "f7-t19.mark.f": "F", "f7-t19.mark.k": "K", "f7-t19.mark.l": "L", "f7-t19.mark.m": "M", "f7-t19.mark.n": "N", "f7-t19.mark.p": "P", "f7-t19.mark.r": "R", "f7-t19.tab.edge": "Kenar", "f7-t19.tab.example": "Örnek", "f7-t19.tab.kind": "Tür yorumu", "f7-t19.tab.middle": "Orta", "f7-t19.tab.obs": "Gözlenen yön", "f7-t19.tab.out": "Çıkış ışınları", "f7-t19.val.a": "A", "f7-t19.val.apart": "Uzaklaşır", "f7-t19.val.b": "B", "f7-t19.val.c": "M", "f7-t19.val.close": "Yaklaşır", "f7-t19.val.d": "N", "f7-t19.val.far": "Uzaklaşır", "f7-t19.val.h": "H", "f7-t19.val.j": "J", "f7-t19.val.k": "K", "f7-t19.val.l": "L", "f7-t19.val.n": "N", "f7-t19.val.near": "Yaklaşır", "f7-t19.val.note.left": "Orta dolgun", "f7-t19.val.note.right": "Kenarlar dolgun", "f7-t19.val.thick": "Kalın", "f7-t19.val.thin": "İnce", "f7-t19.val.thinlens": "İnce kenarlı", "f7-t19.val.a-g2": "K", "f7-t19.val.b-g2": "L"}, "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "applicationYear": "2026–2027", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "publishBlocked": false, "publishReady": true, "productionStatus": "pre-publication-test", "producerDistribution": {"openai-gpt-family": 2}, "disclosure": "Yeni sistem (10 Eki 2026): 2 görev OpenAI GPT ailesi modelleriyle üretildi. Claude yapısal denetim ve Codex DÜZELTME-1 (şık uzunluğu, not sızıntısı, öz denetim). Claude birleştirdi. İnsan/öğretmen incelemesi yapılmadı.", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c70ae044d9d6410f81aba97da31d7658b009c0d167c9caceb0404c0ad3c7663f", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "title": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.7.4.1"], "body": "Ne öğreneceğim\nSaydam ortam değiştiren ışığın yönünün hangi durumlarda değiştiğini gözlemleyecek; gelen ve kırılan ışını, yüzey normalini ve bu normalle ölçülen açıları ayırt edeceksin. Çizim ve gözlem kayıtlarından açıklamalı sonuç çıkaracaksın.\n\nTemel kavramlar\nIşık, tek ve aynı saydam ortamda doğrusal bir yol izler. Işık bir yüzeye geldiğinde bir bölümü yansıyabilir, bir bölümü diğer saydam ortama geçebilir. Burada ortam değiştiren kısmın yolunu inceliyoruz.\nGelen ışın, ortamların sınırına ulaşan ışık doğrultusudur. Kırılan ışın, sınırı geçip ikinci saydam ortamda ilerleyen ışık doğrultusudur. Ortam sınırı iki ortamı ayırır.\nNormal, ışığın sınırı geçtiği noktadan yüzeye dik çizilen hayalî yardımcı doğrudur. Gelme açısı gelen ışın ile normalin, kırılma açısı kırılan ışın ile normalin arasındadır; açılar yüzeyden ölçülmez.\nEğik gelen ışının yolunu, girdiği bölgenin optik özelliğiyle birlikte değerlendir. Az optik yoğunluğa sahip bölgeden daha yoğuna geçişte kırılan yön normal doğrusuna yaklaşır. Daha yoğun bölgeden daha az yoğun bölgeye geçildiğinde ise yön normalden uzaklaşır. Bu özellik maddeyi tartarak bulduğumuz kütle yoğunluğuyla karıştırılmamalıdır.\nBir ışın ortam sınırına dik gelirse sınırı geçerken yön değiştirmez. Buradan ışığın hızına ilişkin bir sonuç çıkarmayız.\nÜçgen prizma beyaz ışığın içindeki farklı renklerin ayrılmasını sağlayabilir. Renkleri prizma üretmez; beyaz ışığın içinde bulunan renkler farklı yollar izleyerek görünür olur.\n\nÖnce hatırlayalım\nBir cismi görmemiz için o cisimden gözümüze ışık gelmesi gerekir. Aynı saydam ortamda ışınları düz çizgi ve oklarla temsil edebiliriz.\nYansıma, ışığın bir yüzeyden geri dönmesidir. Kırılma ise burada, ışığın farklı saydam bir ortama geçerken izlediği yolun incelenmesidir.\nBir doğruya dik çizilen doğrunun iki yanında eşit dik açılar oluşur. Normalin yüzeye dik oluşunu bu bilgiyle tanırız.\n\nAdım adım\nBir bardağın içindeki suya yerleştirilmiş kaleme yandan bak. Suyun üstündeki ve içindeki parçalar aynı doğrultuda değilmiş gibi görünebilir. Kalem gerçekten bükülmez; ışık su ve hava arasında yön değiştirdiği için görünümü değişir.\nİki saydam ortam arasındaki yüzeyi işaretle. Işığın bu yüzeye ulaştığı noktaya normal çiz. Sınıra yaklaşan oku gelen ışın, sınırı geçip uzaklaşan oku kırılan ışın diye adlandır.\nÇizimde gelen ışın ve normal arasını gelme açısı, kırılan ışın ve normal arasını kırılma açısı olarak göster. Açının bir kenarı her iki durumda da normaldir.\nEğik geçişte normalle yapılan açı küçülüyorsa ışın normale yaklaşmıştır; büyüyorsa normalden uzaklaşmıştır. İlk durum optikçe az yoğundan çoğa, ikincisi optikçe çok yoğundan aza geçişle uyumludur.\nBir ışını sınıra tam dik çizdiğinde doğrultusunu ikinci ortamda da aynı doğru boyunca sürdür. Üçgen prizmaya giren beyaz ışığın ise farklı renkli yollara ayrılabileceğini hatırla.\nGözlem çizelgesi hazırla: ilk ortam, ikinci ortam, ışının geliş yönü ve ikinci ortamda normale yaklaşma/uzaklaşma bilgisi bulunsun. Birkaç çizimi karşılaştırarak hangi sonucun kanıtlandığını yaz; çizim yalnız temsilîdir, gerçek deney ölçümü gibi kullanılmaz.\nKendi denemen: Şeffaf plastik bir bardağa oda sıcaklığında su koy ve içine bir kalem yerleştir. Bardağa yandan bakıp gördüğün görünümü kâğıda çiz. Kalemin dışarıdaki kısmıyla sudaki kısmını ayrı göster. Sonra kalemi çıkarıp sağlam olduğunu kontrol et. Kaydına “Gördüğüm” ve “Çıkardığım sonuç” başlıklarını yaz. Elektrik, lazer, Güneş'e bakma veya keskin araç kullanma.\nBilim tarihinden bir not: Mirim Çelebi, Osmanlı döneminde ışık, renk ve gök kuşağı üzerine de çalışma yapmış bir bilgin olarak bilinir.\n\nÇözümlü örnek 1\nTemel örnek — pencere camı çizimi\nBir kâğıtta pencere camının sınırına eğik gelen ok ve sınırı geçerek ilerleyen ikinci ok bulunuyor. Hangisini nasıl adlandırırız?\nÖnce sınır çizgisini bulur, o noktadan yüzeye dik bir normal çizeriz.\nSınıra yönelen oka gelen ışın, diğer ortama geçen oka kırılan ışın deriz. Bu adlandırma okun hareket yönüne bağlıdır.\n\nÇözümlü örnek 2\nFarklı temsil — iki çizimin karşılaştırılması\nİki sembolik taslaktan birinde kırılan ok normale daha yakın, diğerinde daha uzaktır. Bu çizimler neyi karşılaştırmamıza yardım eder?\nHer taslakta açıyı yüzeyle değil normalle karşılaştırırız.\nİlk taslak normale yaklaşmayı, ikincisi normalden uzaklaşmayı temsil eder; çizimin ayrıntısı tek başına bir ölçüm değeri değildir.\n\nÇözümlü örnek 3\nHata incelemesi — duvar panosu\nBir panoda gelme açısı, ışın ile iki saydam ortamı ayıran çizgi arasında boyanmış. Bu açı işaretlemesindeki sorun nedir?\nIşının sınırla buluştuğu yere yüzeye dik bir yardımcı doğru ekleriz.\nGelme açısını gelen ışın ile bu normal arasında yeniden gösteririz; yüzeyle ölçülen bölge gelme açısı değildir.\n\nSık yapılan hatalar\nKalemin sudayken kırılmış görünmesi, onun gerçekten kırıldığı anlamına gelmez. Bardaktan çıkarıldığında aynı kalem sağlamdır; değişen görüntüdür.\nAçıyı yüzeyden başlatmak yanlıştır. Gelen ve kırılan ışının açılarını daima yüzeye dik normalle karşılaştır.\nHer ortam geçişinde yön değişeceğini düşünme. Işık sınıra dik gelirse iki ortamda aynı doğrultuda ilerleyebilir.\nPrizmanın renkleri yoktan oluşturduğunu düşünme. Beyaz ışık farklı renklerin birleşimini içerir; prizma bu renklerin yollarını ayırabilir.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nNormalin sınır yüzeyiyle ilişkisi nedir? — Normal, ışının sınırı geçtiği noktada yüzeye diktir; açıları onunla ölçeriz.\nBir sergi çiziminde ışın camdan havaya eğik çıkıyor. Sapmayı incelerken normalle yapılan açı nasıl karşılaştırılır? — Camdan havaya bu geçişte kırılan ışın normalden uzaklaşır. Çıkış yönünün normalle yaptığı açı, geliş yönünün açısına göre daha büyüktür; karşılaştırmada yüzey çizgisini açı kenarı olarak kullanmam.\nKendi su bardağı çiziminde görünüm ile cismin kendisini nasıl ayırırsın? — Suda görünen doğrultuyu çizip kalem çıkarıldığında sağlam oluşunu kaydederim; görünen değişim kırılmanın etkisidir.\nDik gelen ışın için yön açısından ne söylenir? — Ortam sınırını geçse de doğrultusu değişmez; hız konusunda bilgi çıkarmam.\n\nÖzet\nGelen ışın sınırdan önce, kırılan ışın sınırdan sonra ilerler; normal yüzeye diktir ve iki açı normalden ölçülür. Eğik ışın az optik yoğundan çoğa normale yaklaşır, tersinde uzaklaşır. Dik gelişte yön değişmez; beyaz ışık prizmada renklerine ayrılabilir.\n\nAşağıdaki şekli inceleyiniz.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Saydam ortam değiştiren ışığın yönünün hangi durumlarda değiştiğini gözlemleyecek; gelen ve kırılan ışını, yüzey normalini ve bu normalle ölçülen açıları ayırt edeceksin. Çizim ve gözlem kayıtlarından açıklamalı sonuç çıkaracaksın.", "keyConcepts": ["Işık, tek ve aynı saydam ortamda doğrusal bir yol izler. Işık bir yüzeye geldiğinde bir bölümü yansıyabilir, bir bölümü diğer saydam ortama geçebilir. Burada ortam değiştiren kısmın yolunu inceliyoruz.", "Gelen ışın, ortamların sınırına ulaşan ışık doğrultusudur. Kırılan ışın, sınırı geçip ikinci saydam ortamda ilerleyen ışık doğrultusudur. Ortam sınırı iki ortamı ayırır.", "Normal, ışığın sınırı geçtiği noktadan yüzeye dik çizilen hayalî yardımcı doğrudur. Gelme açısı gelen ışın ile normalin, kırılma açısı kırılan ışın ile normalin arasındadır; açılar yüzeyden ölçülmez.", "Eğik gelen ışının yolunu, girdiği bölgenin optik özelliğiyle birlikte değerlendir. Az optik yoğunluğa sahip bölgeden daha yoğuna geçişte kırılan yön normal doğrusuna yaklaşır. Daha yoğun bölgeden daha az yoğun bölgeye geçildiğinde ise yön normalden uzaklaşır. Bu özellik maddeyi tartarak bulduğumuz kütle yoğunluğuyla karıştırılmamalıdır.", "Bir ışın ortam sınırına dik gelirse sınırı geçerken yön değiştirmez. Buradan ışığın hızına ilişkin bir sonuç çıkarmayız.", "Üçgen prizma beyaz ışığın içindeki farklı renklerin ayrılmasını sağlayabilir. Renkleri prizma üretmez; beyaz ışığın içinde bulunan renkler farklı yollar izleyerek görünür olur."], "priorKnowledge": ["Bir cismi görmemiz için o cisimden gözümüze ışık gelmesi gerekir. Aynı saydam ortamda ışınları düz çizgi ve oklarla temsil edebiliriz.", "Yansıma, ışığın bir yüzeyden geri dönmesidir. Kırılma ise burada, ışığın farklı saydam bir ortama geçerken izlediği yolun incelenmesidir.", "Bir doğruya dik çizilen doğrunun iki yanında eşit dik açılar oluşur. Normalin yüzeye dik oluşunu bu bilgiyle tanırız."], "steps": ["Bir bardağın içindeki suya yerleştirilmiş kaleme yandan bak. Suyun üstündeki ve içindeki parçalar aynı doğrultuda değilmiş gibi görünebilir. Kalem gerçekten bükülmez; ışık su ve hava arasında yön değiştirdiği için görünümü değişir.", "İki saydam ortam arasındaki yüzeyi işaretle. Işığın bu yüzeye ulaştığı noktaya normal çiz. Sınıra yaklaşan oku gelen ışın, sınırı geçip uzaklaşan oku kırılan ışın diye adlandır.", "Çizimde gelen ışın ve normal arasını gelme açısı, kırılan ışın ve normal arasını kırılma açısı olarak göster. Açının bir kenarı her iki durumda da normaldir.", "Eğik geçişte normalle yapılan açı küçülüyorsa ışın normale yaklaşmıştır; büyüyorsa normalden uzaklaşmıştır. İlk durum optikçe az yoğundan çoğa, ikincisi optikçe çok yoğundan aza geçişle uyumludur.", "Bir ışını sınıra tam dik çizdiğinde doğrultusunu ikinci ortamda da aynı doğru boyunca sürdür. Üçgen prizmaya giren beyaz ışığın ise farklı renkli yollara ayrılabileceğini hatırla.", "Gözlem çizelgesi hazırla: ilk ortam, ikinci ortam, ışının geliş yönü ve ikinci ortamda normale yaklaşma/uzaklaşma bilgisi bulunsun. Birkaç çizimi karşılaştırarak hangi sonucun kanıtlandığını yaz; çizim yalnız temsilîdir, gerçek deney ölçümü gibi kullanılmaz.", "Kendi denemen: Şeffaf plastik bir bardağa oda sıcaklığında su koy ve içine bir kalem yerleştir. Bardağa yandan bakıp gördüğün görünümü kâğıda çiz. Kalemin dışarıdaki kısmıyla sudaki kısmını ayrı göster. Sonra kalemi çıkarıp sağlam olduğunu kontrol et. Kaydına “Gördüğüm” ve “Çıkardığım sonuç” başlıklarını yaz. Elektrik, lazer, Güneş'e bakma veya keskin araç kullanma.", "Bilim tarihinden bir not: Mirim Çelebi, Osmanlı döneminde ışık, renk ve gök kuşağı üzerine de çalışma yapmış bir bilgin olarak bilinir."], "workedExamples": [{"title": "Temel örnek — pencere camı çizimi", "problem": "Bir kâğıtta pencere camının sınırına eğik gelen ok ve sınırı geçerek ilerleyen ikinci ok bulunuyor. Hangisini nasıl adlandırırız?", "solution": ["Önce sınır çizgisini bulur, o noktadan yüzeye dik bir normal çizeriz.", "Sınıra yönelen oka gelen ışın, diğer ortama geçen oka kırılan ışın deriz. Bu adlandırma okun hareket yönüne bağlıdır."]}, {"title": "Farklı temsil — iki çizimin karşılaştırılması", "problem": "İki sembolik taslaktan birinde kırılan ok normale daha yakın, diğerinde daha uzaktır. Bu çizimler neyi karşılaştırmamıza yardım eder?", "solution": ["Her taslakta açıyı yüzeyle değil normalle karşılaştırırız.", "İlk taslak normale yaklaşmayı, ikincisi normalden uzaklaşmayı temsil eder; çizimin ayrıntısı tek başına bir ölçüm değeri değildir."]}, {"title": "Hata incelemesi — duvar panosu", "problem": "Bir panoda gelme açısı, ışın ile iki saydam ortamı ayıran çizgi arasında boyanmış. Bu açı işaretlemesindeki sorun nedir?", "solution": ["Işının sınırla buluştuğu yere yüzeye dik bir yardımcı doğru ekleriz.", "Gelme açısını gelen ışın ile bu normal arasında yeniden gösteririz; yüzeyle ölçülen bölge gelme açısı değildir."]}], "commonMistakes": ["Kalemin sudayken kırılmış görünmesi, onun gerçekten kırıldığı anlamına gelmez. Bardaktan çıkarıldığında aynı kalem sağlamdır; değişen görüntüdür.", "Açıyı yüzeyden başlatmak yanlıştır. Gelen ve kırılan ışının açılarını daima yüzeye dik normalle karşılaştır.", "Her ortam geçişinde yön değişeceğini düşünme. Işık sınıra dik gelirse iki ortamda aynı doğrultuda ilerleyebilir.", "Prizmanın renkleri yoktan oluşturduğunu düşünme. Beyaz ışık farklı renklerin birleşimini içerir; prizma bu renklerin yollarını ayırabilir."], "selfCheck": [{"question": "Normalin sınır yüzeyiyle ilişkisi nedir?", "answer": "Normal, ışının sınırı geçtiği noktada yüzeye diktir; açıları onunla ölçeriz."}, {"question": "Bir sergi çiziminde ışın camdan havaya eğik çıkıyor. Sapmayı incelerken normalle yapılan açı nasıl karşılaştırılır?", "answer": "Camdan havaya bu geçişte kırılan ışın normalden uzaklaşır. Çıkış yönünün normalle yaptığı açı, geliş yönünün açısına göre daha büyüktür; karşılaştırmada yüzey çizgisini açı kenarı olarak kullanmam."}, {"question": "Kendi su bardağı çiziminde görünüm ile cismin kendisini nasıl ayırırsın?", "answer": "Suda görünen doğrultuyu çizip kalem çıkarıldığında sağlam oluşunu kaydederim; görünen değişim kırılmanın etkisidir."}, {"question": "Dik gelen ışın için yön açısından ne söylenir?", "answer": "Ortam sınırını geçse de doğrultusu değişmez; hız konusunda bilgi çıkarmam."}], "summary": "Gelen ışın sınırdan önce, kırılan ışın sınırdan sonra ilerler; normal yüzeye diktir ve iki açı normalden ölçülür. Eğik ışın az optik yoğundan çoğa normale yaklaşır, tersinde uzaklaşır. Dik gelişte yön değişmez; beyaz ışık prizmada renklerine ayrılabilir.", "figureNote": "Şemadaki sınır çizgisi ve dik normal, ışınları adlandırmayı kolaylaştırır. Oklar ışığın ilerleme yönünü gösterir. Çizimin boyutları ve açı açıklıkları örnek temsil içindir; herhangi bir gerçek deneyin ölçümünü vermez."}, "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 340], "altTextKey": "f7-t18.fig.note.alt", "captionKey": "f7-t18.fig.note.cap", "notToScale": true, "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 175, "w": 640, "h": 165, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 26, "y1": 175, "x2": 614, "y2": 175, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 2, "labelKey": "f7-t18.fig.note.border", "labelX": 515, "labelY": 163}, {"type": "line", "x1": 290, "y1": 25, "x2": 290, "y2": 319, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "f7-t18.fig.note.normal", "labelX": 320, "labelY": 37}, {"type": "line", "x1": 155, "y1": 60, "x2": 290, "y2": 175, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 2.5, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.note.inc", "labelX": 120, "labelY": 99}, {"type": "line", "x1": 290, "y1": 175, "x2": 349, "y2": 299, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 2.5, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.note.refr", "labelX": 420, "labelY": 253}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 37, "x2": 75, "y2": 38, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.note.top", "labelX": 120, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 308, "x2": 75, "y2": 309, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.note.bottom", "labelX": 130, "labelY": 319}]}, "taskId": "F7-T18", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "885ac9cc7954f7fe0355436e67d4cf37e68cb2b0079f92a6bb8002efcf0c50cc", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q001", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f01", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir aşamalı kavram seçimi; Görünen yer ile gerçek konumu ayırma ön bilgisi; sabit cisim kanıtını ışık yoluna bağlama; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir yüzme havuzunun dibindeki mozaikler, suya eğik bakıldığında gerçekte olduğundan daha yukarıda görünür. Buna göre mozaiklerin daha yukarıda görünmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Su-hava sınırında ışığın yön değiştirmesi", "Mozaiklerin yukarı taşınması", "Mozaiklerin ışık gelmeden kendi kendine görünür olması", "Suyun mozaikleri boyaması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; mozaik sabittir; göze gelen ışık su-hava sınırında kırılır.", "Mozaiklerin fiziksel olarak taşındığını ileri sürer; yalnız göründükleri konum değişir.", "Cismi görebilmek için göze ışık ulaşması gerekir; ışığın kaynağını yok sayar.", "Suyun boya gibi mozaikleri renklendirdiği varsayılır; olay ışının doğrultusuyla ilgilidir."], "explanation": "1. Mozaikler yer değiştirmez; değişen onların gözümüze ulaşan görüntüsüdür. 2. Su ile hava sınırından geçen ışığın kırılması, dibi daha yukarıdaymış gibi gösterir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q001", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8ac1ed5732985cc81561109e5c3ed9241dd9e913b69bdfd0f44fc93d7c08ac4c", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q002", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f02", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir aşamalı kavram seçimi; Gözlenen bükülme/kayma ile fiziksel değişimi ayırt etme; kontrol gözlemini kullanma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Suyla dolu dikdörtgen bir kabın içindeki düz cetvel, dışarıdan eğik açıyla bakılınca su hizasında kaymış gibi görünür. Cetvel kabın dışına çıkarılınca düzdür. Bu gözlemlere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Gözlem, suyun katı bir maddeye dönüştüğünü kesin olarak gösterir.", "Cetvel suda kalıcı biçimde eğrilmiş ve sonra kendiliğinden düzelmiştir.", "Su, cetvelin yalnızca su üstündeki parçasının uzunluğunu azaltmıştır.", "Cetvel değil, onu görmemizi sağlayan ışığın yolu değişmiştir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Su hâl değiştirmiş olsaydı kabın içindeki sıvı görünümü korunmazdı.", "Suda görülene gerçek bükülme demek, kabın dışındaki kontrol gözlemiyle çelişir.", "Görünen kayma, cetvelin fiziksel uzunluğunun değiştiğini göstermez.", "Doğru; su ve hava sınırında kırılan ışık, iki parçayı farklı doğrultuda gösterir."], "explanation": "1. Cetvelin dışarıda düz oluşu kalıcı şekil değişikliğini dışlar. 2. Su ve hava sınırında kırılan ışık, iki parçayı farklı doğrultuda gösterir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q002", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "26d5a2a1a3d9f2673437d454dbe88329db987bd09151b9843372fc02c4bc8568", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q003", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f01", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Görünen yer ile gerçek konumu ayırma ön bilgisi; sabit cisim kanıtını ışık yoluna bağlama; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir akvaryumdaki balığın yeri camın dışından bakıldığında farklı algılanabilir. Buna göre balık yerinde duruyorsa görünürdeki konum farkının kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Balığın gerçekten yer değiştirmesi", "Balığın dışarıdaki gözlemciden hiçbir ışık alamaması", "Akvaryum suyunun opaklaşması", "Balıktan gelen ışığın ortam sınırlarında kırılması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Balığın gerçek yerinin değiştiği varsayılır; kökte balığın hareketsiz kaldığı belirtilmiştir.", "Balıktan gözlemciye ışık gelmese balığın görüntüsü oluşmazdı.", "Suyun saydamlığını yitirdiği sanılır; opaklaşma görünür konum farkının kırılma yoluyla açıklaması değildir.", "Doğru; balık yerinde dururken su, cam ve havadan gelen ışık yön değiştirebilir."], "explanation": "1. Balığın yerinde kaldığı bilgisi gerçek yer değişimini dışlar. 2. Su, cam ve hava arasındaki geçişler ışığın yolunu değiştirerek görünen konumu etkileyebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q003", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e1e44abeef328e71ef88a26c0aeecae0967e84b5413b02659d01ef062d73e0c5", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q004", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f02", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Gözlenen bükülme/kayma ile fiziksel değişimi ayırt etme; kontrol gözlemini kullanma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Cam bir tepsinin dibine yapıştırılmış çizgi, tepsi suyla doldurulunca yandan bakışta başka yerdeymiş gibi görünür. Çizgi yerinden sökülmemiştir. Buna göre tepsiye su konulunca görüntüde oluşan değişiklik aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?", "choices": ["Çizginin yapıştırıldığı zeminin gerçek konumu", "Çizginin kendi ışığını üretme biçimi", "Işığın izlediği yol ve çizginin algılanan yeri", "Tepsideki suyun bütünüyle saydam olmaktan çıkması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yapıştırılan çizginin taşındığına ilişkin gözlem yoktur; sökülmeme bilgisi tersini destekler.", "Çizgi görünürken bir ışık kaynağına dönüştüğü sonucu çıkarılamaz.", "Doğru; sınırdan geçen ışığın yönü değiştiğinde görünen konum değişebilir.", "Su saydamlığını yitirseydi çizginin görünmesi engellenirdi; bu olayda yine görünmektedir."], "explanation": "1. Çizgi zemine bağlı kaldığı için gerçek konum sabittir. 2. Sınırdan geçen ışığın yönü değiştiğinde görünen konum değişebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q004", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "da3105d716517c07a57138fed5bf093c1d546cb45e8c1f141bdbfbe52b1e7c53", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q005", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f01", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Görünen yer ile gerçek konumu ayırma ön bilgisi; sabit cisim kanıtını ışık yoluna bağlama; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir dere yatağındaki çakıl taşı, suyun üstünden eğik bakıldığında yüzeye daha yakınmış gibi görünür. Buna göre çakıl taşının yüzeye daha yakın görünmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?", "choices": ["Taşın her bakışta yer değiştirmesi", "Taşın renginin derinliğin gerçekte azaldığını göstermesi", "Taşın görünen derinliğinin kırılmayla değişmesi", "Suyun taşı yukarı itmesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Taşın gerçekte sürekli yer değiştirdiği öne sürülür; sabit taşın görünen derinliği değişebilir.", "Taşın rengi gerçek derinliği göstermez; taş yerinde kalır, değişen yalnız görünen derinliktir.", "Doğru; taşın gerçek yeri aynı kalır, kırılma görünen derinliği etkiler.", "Suyun fiziksel olarak taşı hareket ettirdiği sanılır; burada söz konusu olan görünür derinliktir."], "explanation": "1. Taş dere yatağındaki yerinde kalır. 2. Su-hava sınırında ışığın kırılması, göze ulaşan doğrultuyu ve dolayısıyla görünen derinliği etkiler.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q005", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "58168e57cebd76d2875c0eac0d5489d4b9927706578da186e6948dc6b8379cd6", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q006", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f02", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Gözlenen bükülme/kayma ile fiziksel değişimi ayırt etme; kontrol gözlemini kullanma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Boş bir kabın dibindeki metal para, göz sabitken kabın kenarı yüzünden görülmez. Kaba yavaşça su eklenince para görünür. Bu gözleme göre paranın görünür hâle gelmesini açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Para su gelince kendiliğinden ışık üretmeye başlamıştır.", "Para suyun etkisiyle kabın kenarının üstüne yükselmiştir.", "Sudan havaya çıkan ışık kırılarak göze ulaşabilmiştir.", "Kabın kenarı saydamlaşarak ışığın önünden çekilmiştir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metal para su eklenince bir ışık kaynağına dönüşmez; yansıtılan ışıkla görülür.", "Para kabın tabanında kaldığından yükselme bu değişikliği açıklayamaz.", "Doğru; para üzerinden gelip su yüzeyinde kırılan ışık göze ulaşabilir.", "Su eklemek, kabın kenarının maddesini veya saydamlığını değiştirmez."], "explanation": "1. Göz ve kabın kenarı yer değiştirmediğinden yeni ışık yolu aranır. 2. Para üzerinden gelip su yüzeyinde kırılan ışık göze ulaşabilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q006", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3a06bf016077d82c933074c564b54cb303046533ecd8e814060e877e91ad206d", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q007", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f03", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Aynı cisme bakış koşullarını karşılaştırma; yalnız değişkeni seçme; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir öğrenci, dibi işaretli ve suyla dolu saydam bir tankı önce tam tepeden, sonra belirgin biçimde yandan inceliyor. Buna göre ikinci bakışta işaretin yerinin farklı görünmesine yol açan etken aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Işığın su yüzeyine geliş doğrultularının değişmesi", "İşaretin kendi ışığını yalnız ikinci bakışta üretmesi", "Tankın tabanındaki işaretin yeni renge boyanması", "Tabandaki işaretin iki bakış arasında silinmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ışık yüzeye farklı yönlerden geldiğinde kırılmanın görüntüye etkisi değişebilir.", "İşaretin ışık üretmeye başlaması için herhangi bir kaynak veya kanıt yoktur.", "Renk değiştirilmesi gözlemde verilmemiştir ve konum kaymasını açıklamaz.", "İşaretin silinmesi görüntü farkından değil, yok oluşundan söz ettirirdi."], "explanation": "1. İşaretin kendisi sabit tutulmuştur; farklı olan bakış doğrultusudur. 2. Işık yüzeye farklı yönlerden geldiğinde kırılmanın görüntüye etkisi değişebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q007", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bc7fc060d738ae74354f27015507adb556fa9588caf176eae56b8d4ee01860fb", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q008", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f03", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Aynı cisme bakış koşullarını karşılaştırma; yalnız değişkeni seçme; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Şeffaf bir levhanın altındaki nokta, levhaya eğik bakıldığında yana kaymış gibi görünüyor. Levha kaldırılınca nokta eski yerinde görülüyor. Buna göre bu kaymanın kırılmadan kaynaklandığını gösteren karşılaştırma aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Aynı noktaya levha varken ve yokken aynı yerden bakılması", "Levhalı ve levhasız durumda farklı renkli noktaların kullanılması", "İlk gözlemin yakından, son gözlemin başka bir odadan yapılması", "Noktanın levha kaldırılmadan önce kâğıttan çıkarılması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; görünen konumdaki fark, ışığın levha sınırlarından geçişiyle ilişkilendirilebilir.", "Nokta rengi değiştiğinde tek değişken levha olmaz; karşılaştırma karışır.", "Farklı gözlem yerleri de görüntüyü etkileyebilir; koşullar korunmamış olur.", "Noktanın kaldırılması aynı cismin görüntüsünü karşılaştırmayı imkânsızlaştırır."], "explanation": "1. Nokta ve bakış yeri sabitse değişen ana koşul levhanın bulunmasıdır. 2. Görünen konumdaki fark, ışığın levha sınırlarından geçişiyle ilişkilendirilebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q008", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0182b7bf104b15fbcbab6eee064c72ecb3157e450512ab04d905af3f435daa9c", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q009", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f04", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Yanılgılı alternatiflerle kontrollü karşılaştırma; Gözlemden çıkarıma geçiş; ilgisiz kayıtları kanıttan ayırma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Gözlem formunda “su dolu kaba bakınca cisim farklı yerde görüldü” yazıyor. Buna göre bu gözleme dayalı bilimsel çıkarımı güçlendirmek için forma aşağıdakilerden hangisi eklenmelidir?", "choices": ["Cismin suda ağırlaşıp dibe çöktüğünü gösteren gözlem kaydı", "Cismin yerinde kaldığını gösteren gözlem kaydı", "Aynı görüntünün yeniden görüldüğünü belirten ek not", "Cismin suda kendiliğinden kaydığını belirten yorum"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Dibe çökme gerçek bir yer değişimidir; görünen kaymanın ışıkla ilgili olduğunu desteklemez.", "Doğru; cismin sabitliğini göstermek görünen kaymayı gerçek hareketten ayırır.", "Aynı görüntüyü yeniden yazmak yeni kanıt sağlamaz; görünen kaymayı gerçek hareketten ayırmaz.", "Kanıta dayanmayan bir yorumdur; üstelik görünen kaymayı gerçek hareket gibi açıklar."], "explanation": "1. Görünüm farkının gerçek hareketle karışmaması için cismin yerinde kaldığı kontrol edilir. 2. Bu kayıt, ışığın ortam değiştirmesiyle açıklamayı daha güçlü kılar.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q009", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "036427c8ed1391b32294c49e0861bbbfbed0236b3caddc4dfe3c3a0e25c7a4e2", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q010", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f04", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir aşamalı kavram seçimi; Gözlemden çıkarıma geçiş; ilgisiz kayıtları kanıttan ayırma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Saydam bir kaptaki süs parçası yerinden oynatılmadığı hâlde kabın yanından bakıldığında farklı bir yerdeymiş gibi görünüyor. Buna göre gözlenen olayı doğru adlandıran ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Süs parçasının kalıcı biçimde yer değiştirmesi", "Işığın kırılmasıyla oluşan görünür konum değişikliği", "Süs parçasının maddesinin değişerek erimesi", "Kabın ışık gelmeden kendiliğinden parlaması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Süs parçası yerinden oynatılmamıştır; kalıcı bir yer değişimi söz konusu değildir.", "Doğru; farklı saydam ortamlar arasında kırılan ışık, bu tür görünür kaymaya neden olabilir.", "Erime bir madde değişimidir; yalnız görünen yer değişikliği bunu göstermez.", "Kap ışık olmadan kendiliğinden görünür olmaz; olay ışığın yoluyla ilgilidir."], "explanation": "1. Süs parçası yerinden oynatılmadığı hâlde farklı yerde görülmüştür. 2. Farklı saydam ortamlar arasında kırılan ışık, bu tür görünür kaymaya neden olabilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q010", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b23d2f4bc31d77f5a40268429b7ab0d13eb97112eee9dfb959c38678b5f4b0ff", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q011", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f05", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir aşamalı kavram seçimi; Işın okunun yönünü izleme; sınırın hangi yanında olduğunu belirleme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki şekilde K harfiyle işaretlenen ışının bilimsel adı hangisidir?", "choices": ["Yüzey normali", "Sınırdan sonra ilerleyen kırılan ışın", "Ortam sınırına ulaşan gelen ışın", "Ortam sınırı"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Normal geçiş yüzeyine dik yardımcı doğrudur; K oku ise sınıra gelen ışını gösterir.", "Kırılan ışın, geçiş noktasından sonraki ortamda bulunur; K sınırdan öncedir.", "Doğru; sınıra gelmeden önceki bu ok “gelen ışın” adını alır.", "İki ortam arasındaki yüzey bir sınırdır; K ise sınırın üzerine gelen yönlü ışındır."], "explanation": "1. Şekilde K, sınır noktasına doğru yönelen oku belirtir. 2. Sınıra gelmeden önceki bu ok “gelen ışın” adını alır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 365], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 190, "w": 640, "h": 175, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 190, "x2": 605, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 40, "x2": 292, "y2": 335, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "f7-t18.fig.m", "labelX": 312, "labelY": 56}, {"type": "line", "x1": 45, "y1": 24, "x2": 46, "y2": 24, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.top.bir", "labelX": 136, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 440, "y1": 345, "x2": 441, "y2": 345, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.bottom.iki", "labelX": 493, "labelY": 344}, {"type": "line", "x1": 187, "y1": 70, "x2": 292, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.k", "labelX": 221.5, "labelY": 113.0}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 190, "x2": 338, "y2": 308, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 2.4, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.l", "labelX": 332.0, "labelY": 265.0}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q011.alt", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q011", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "692fa2f21964b7820510918a9cc1a685c1e5845bc1b65be14f7bdbcd34ddb8c8", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q012", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f06", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir aşamalı kavram seçimi; Işın ile yardımcı doğruyu ayırma; yüzeye diklik özelliğini bulma; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki şekilde M ile işaretlenen kesikli doğru neyi temsil etmektedir?", "choices": ["Işığın geldiği yüzeyin kendisini", "Ortamın içinde ışığı durduran engeli", "İkinci ortamda ilerleyen kırılan ışını", "Sınıra dik çizilen yüzey normalini"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yüzey iki ortam arasındaki yatay çizgidir; M ona diktir.", "Normal fiziksel bir engel değildir; yalnız geometrik referanstır.", "Kırılan ışın sınırdan uzaklaşan yönlü oktur; M kesikli yardımcı çizgidir.", "Doğru; bu ışın değil, açıları tanımlamada kullanılan normaldir."], "explanation": "1. M çizgisi, geçiş noktasında ayırıcı yüzeye dik uzanır. 2. Bu ışın değil, açıları tanımlamada kullanılan normaldir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 365], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 190, "w": 640, "h": 175, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 190, "x2": 605, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 40, "x2": 292, "y2": 335, "style": "dashed", "stroke": "accent", "width": 3, "labelKey": "f7-t18.fig.m", "labelX": 312, "labelY": 56}, {"type": "line", "x1": 45, "y1": 24, "x2": 46, "y2": 24, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.top.bir", "labelX": 136, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 440, "y1": 345, "x2": 441, "y2": 345, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.bottom.iki", "labelX": 493, "labelY": 344}, {"type": "line", "x1": 246, "y1": 70, "x2": 292, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 2.4, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.k", "labelX": 251.0, "labelY": 113.0}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 190, "x2": 398, "y2": 308, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 2.4, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.l", "labelX": 362.0, "labelY": 265.0}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q012.alt", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q012", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "986ebb353be04ef132f14219c89589f4756bdc78afb37d44a405dccd623daa12", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q013", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f05", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir aşamalı kavram seçimi; Işın okunun yönünü izleme; sınırın hangi yanında olduğunu belirleme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki şekilde L ile gösterilen, sınırdan sonraki ok nasıl adlandırılır?", "choices": ["Ortam sınırı", "Yüzey normali", "Gelen ışın", "Kırılan ışın"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Sınır, iki ortamı ayıran çizgidir; L sınır boyunca gitmez.", "Normal ışığın yolu değildir ve yüzeye dik yardımcı çizilir.", "Gelen ışın, sınıra doğru gelen ilk oktur; L ikinci ortamdadır.", "Doğru; ortam değiştirdikten sonra ilerleyen bu yol kırılan ışındır."], "explanation": "1. L oku, ışığın diğer ortamda izlediği yola yerleştirilmiştir. 2. Ortam değiştirdikten sonra ilerleyen bu yol kırılan ışındır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 365], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 190, "w": 640, "h": 175, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 190, "x2": 605, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 40, "x2": 292, "y2": 335, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "f7-t18.fig.m", "labelX": 312, "labelY": 56}, {"type": "line", "x1": 45, "y1": 24, "x2": 46, "y2": 24, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.top.bir", "labelX": 136, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 440, "y1": 345, "x2": 441, "y2": 345, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.bottom.iki", "labelX": 493, "labelY": 344}, {"type": "line", "x1": 187, "y1": 70, "x2": 292, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 2.4, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.k", "labelX": 221.5, "labelY": 113.0}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 190, "x2": 338, "y2": 308, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.l", "labelX": 332.0, "labelY": 265.0}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q013.alt", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q013", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "789fb63f94eb7c3600280504cf6e2cc975b1df19cb813797bb76fd1f0c509a51", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q014", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f07", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Gelme ve kırılma terimlerini tanıma; normalin referans rolünü seçme; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir öğrenci ışığın bir saydam yüzeye gelişini çiziyor. Buna göre öğrenci, gelme açısını göstermek için aşağıdaki çizgi çiftlerinden hangisini kullanmalıdır?", "choices": ["Gelen ışın ile yüzey normalini", "Yansıyan ışın ile kırılan ışını", "Gelen ışın ile ortam sınırını", "Kırılan ışın ile ortam sınırını"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; gelme açısı gelen ışın ile bu normalin arasındadır.", "Yansıma ve kırılma ışınlarını birbiriyle karşılaştırmak gelme açısını vermez.", "Yüzeyle ölçülen dar açı, gelme açısının tanımı değildir.", "Bu ikili hem yanlış ışını hem yanlış referansı kullanır."], "explanation": "1. Önce ışığın sınıra ulaştığı noktada yüzeye dik normal çizilir. 2. Gelme açısı gelen ışın ile bu normalin arasındadır.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q014", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3959d4b2ffd0ba736492209ee04771c9272c1b5d4fad1d7e5a1bed609ef66464", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q015", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f07", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Gelme ve kırılma terimlerini tanıma; normalin referans rolünü seçme; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Kırılma açısının yerini tarif eden ifade hangisidir?", "choices": ["Gelen ve yansıyan ışın arasındaki bölge", "Ortam sınırı ile ilk gelen ışın arası", "İki ortamın sınırları arasında kalan alan", "Normal ile ikinci ortamdaki kırılan ışın arası"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yansıma başka bir olgudur; tanım kırılan ışını gerektirir.", "İlk gelen ışın ve yüzey kullanılırsa kırılma açısı tanımlanmış olmaz.", "Ortamlar bir açı çifti değil, ışığın geçtiği bölgelerdir.", "Doğru; kırılma açısı, kırılan ışın ile aynı noktadaki normal arasında ölçülür."], "explanation": "1. Önce kırılan ışının ikinci ortamda olduğu belirlenir. 2. Kırılma açısı, kırılan ışın ile aynı noktadaki normal arasında ölçülür.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q015", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "685694cc08e317d69e921936d0cfedb17954b7360ee10e5ac9edbe31991bc5fc", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q016", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f06", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Işın ile yardımcı doğruyu ayırma; yüzeye diklik özelliğini bulma; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Şemada K ve L ışınları, vurgulu yatay çizginin üzerindeki aynı noktada birleşiyor; kesikli M doğrusu da bu noktadan geçiyor. Şemaya göre vurgulu yatay çizginin görevi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Gelme ve kırılma açılarını tek başına ölçmektir.", "Işının kırılmadan önceki rengini değiştirmektir.", "Işığın ilerlediği normal doğrusu olmaktır.", "Ortamlar arasındaki sınırı göstermektir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Açı ölçmek için ayrıca yüzeye dik normal gerekir; sınır tek başına yeterli değildir.", "Sınır çizgisi yalnız iki ortamın ayrıldığı yeri gösterir; ışının rengini değiştirdiği sonucuna varılmaz.", "Normal sınırın kendisi değil, ona dik çizilen yardımcı doğrudur.", "Doğru; bu nedenle çizgi, ışının geçtiği ortam sınırını temsil eder."], "explanation": "1. Vurgulu yatay çizginin üstünde birinci, altında ikinci saydam ortam bulunur. 2. Bu nedenle çizgi, ışının geçtiği ortam sınırını temsil eder; ona dik kesikli M doğrusu ise normaldir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 365], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 190, "w": 640, "h": 175, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 190, "x2": 605, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "accent", "width": 3}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 40, "x2": 292, "y2": 335, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "f7-t18.fig.m", "labelX": 312, "labelY": 56}, {"type": "line", "x1": 45, "y1": 24, "x2": 46, "y2": 24, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.top.bir", "labelX": 136, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 440, "y1": 345, "x2": 441, "y2": 345, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.bottom.iki", "labelX": 493, "labelY": 344}, {"type": "line", "x1": 246, "y1": 70, "x2": 292, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 2.4, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.k", "labelX": 251.0, "labelY": 113.0}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 190, "x2": 398, "y2": 308, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 2.4, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.l", "labelX": 362.0, "labelY": 265.0}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q016.alt", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q016", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "70e3347c5dc8ca3d619b864c93dccec2415352bee41571752cdd634e8d3549fd", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q017", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f08", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Hatalı açı referansını saptama; doğru geometrik tanımı kurma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir öğrenci yüzey normalini ortam sınırı boyunca çizmiş. Buna göre öğrencinin hatasını düzelten ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Normal yalnız kırılan ışına dik çizilmelidir.", "Normal ortam sınırına dik çizilmelidir.", "Normal ortam sınırına paralel çizilmelidir.", "Normalin doğrultusu ışının rengine göre seçilmelidir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Normal kırılan ışına değil, sınır yüzeyine dik çizilir.", "Doğru; normalin tanımı, yüzeye geçiş noktasında dik olmasıdır.", "Yüzeye paralel çizgi tanım gereği normal olamaz.", "Normalin seçimi renk ile değil yüzeye diklik koşuluyla belirlenir."], "explanation": "1. Normal ışının değil, ortamlar arasındaki yüzeyin yönüne göre çizilir. 2. Yüzeye paralel hâle getirilirse gelme ve kırılma açıları yanlış gösterilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q017", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cdc784fd8c02013bf0f50970fc6b6ad225eb6db3c104f07dddc527a53e7acae1", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q018", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f05", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Işın okunun yönünü izleme; sınırın hangi yanında olduğunu belirleme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki şekilde K ve L okları aynı sınırda birleşiyor. Şekle göre ışığın ilerleme sırası aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Önce L, sonra K doğrultusu", "Önce normal, sonra sınır çizgisi", "Önce sınır çizgisi, sonra normal", "Önce K, sonra L doğrultusu"], "correct": 3, "distractorWhy": ["L sınırdan sonraki oktur; onu önceye yerleştirmek ilerleme yönünü ters çevirir.", "Normal ve sınır, ışığın sırayla izlediği iki yol değildir.", "Yüzey ve normal yardımcı geometridir; ışığın fiziksel yolu olarak sıralanamaz.", "Doğru; L üzerindeki ok sınırdan uzaklaşır; ışık K yönünden gelip L yönünde sürer."], "explanation": "1. K üzerindeki ok sınır noktasına doğru yönelir. 2. L üzerindeki ok sınırdan uzaklaşır; ışık K yönünden gelip L yönünde sürer.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 365], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 190, "w": 640, "h": 175, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 190, "x2": 605, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 40, "x2": 292, "y2": 335, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.5, "labelKey": "f7-t18.fig.m", "labelX": 312, "labelY": 56}, {"type": "line", "x1": 45, "y1": 24, "x2": 46, "y2": 24, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.top.bir", "labelX": 136, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 440, "y1": 345, "x2": 441, "y2": 345, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.bottom.iki", "labelX": 493, "labelY": 344}, {"type": "line", "x1": 246, "y1": 70, "x2": 292, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.k", "labelX": 251.0, "labelY": 113.0}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 190, "x2": 398, "y2": 308, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.l", "labelX": 362.0, "labelY": 265.0}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q018.alt", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q018", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "39cb7b15015596484e3e607fc07a0a31a60fe25830c1c5c932afc781a505b41c", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q019", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f06", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Işın ile yardımcı doğruyu ayırma; yüzeye diklik özelliğini bulma; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki şekilde ortam sınırı sağa doğru yükseliyorsa normal nasıl yerleştirilmelidir?", "choices": ["İlk ortamın içine yüzeye paralel olacak biçimde", "Her çizimde kâğıdın dikey kenarına paralel biçimde", "Geçiş noktasında sınır yüzeyine dik biçimde", "Sadece kırılan ışınla aynı doğrultuda olacak biçimde"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Paralel çizgi normal olamaz; yüzeye diklik gerekir.", "Yüzey eğikse kâğıdın düşey kenarı ile normal çakışmak zorunda değildir.", "Doğru; eğik yüzeyde normal, yüzeye dik doğrultuda kurulur.", "Kırılan ışın çoğu zaman normale açı yapar; normal onun üzerine kurulmaz."], "explanation": "1. Eğik olsa da yüzeyin geçiş noktasındaki yönü bellidir. 2. Normalin tanımı kâğıda değil, o yüzeye dik olmayı gerektirir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 620, 350], "elements": [{"type": "line", "x1": 55, "y1": 275, "x2": 564, "y2": 135, "style": "plain", "stroke": "accent", "width": 3}, {"type": "line", "x1": 294, "y1": 210, "x2": 263, "y2": 97, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 2, "labelKey": "f7-t18.fig.k", "labelX": 250, "labelY": 95}, {"type": "line", "x1": 294, "y1": 210, "x2": 325, "y2": 322, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 123, "y1": 90, "x2": 294, "y2": 210, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 2, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 294, "y1": 210, "x2": 424, "y2": 293, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 2, "arrow": "last"}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q019.alt", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q019", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "02c4246622f8a21cf8f6bb048687d7c62a80dd3f9c8e090dc2eaa47a5a8b1158", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q020", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f08", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Yanılgılı alternatiflerle kontrollü karşılaştırma; Hatalı açı referansını saptama; doğru geometrik tanımı kurma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir raporda “gelme açısı, ışının yatay yüzeyle yaptığı açıdır” yazıyor. Buna göre bu tanımı düzeltmek için araştırmacıya yapılabilecek en uygun öneri aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Gelme açısını gelen ışınla normal arasında göstermelidir.", "Işını yüzeye paralel çizmelidir.", "İkinci ortamı çizimden çıkarmalıdır.", "İlerleme okunu silip yalnız yüzeyin adını yazması yeterlidir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; gelen ışın ile normal arasını belirtmek açının referansını düzeltir.", "Işını yüzeye paralel çizmek açı tanımını düzeltmez; açı normale göre ölçülmelidir.", "İkinci ortamı silmek açı referansını değiştirmez; normal doğrusu gereklidir.", "Okun silinmesi gelen ışını belirsizleştirir; açıyı tanımlamak için normal gerekir."], "explanation": "1. Hatalı tanım, açının referansını yüzey olarak seçmiştir. 2. Doğru düzeltme ışının normalle yaptığı açıyı işaretlemektir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q020", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f0aa637134c054e062586ededf2f1286682e0f5189fc32226b2a7ff8b198f2e4", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q021", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f09", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Gelme/kırılma açılarını kıyaslama; azdan çoğa sıralamayı ilişkilendirme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki şekilde ışık üstteki optikçe az yoğun ortamdan alttaki optikçe çok yoğun ortama eğik geçmektedir. Kırılan ışının normale göre konumu nasıl değişmiştir?", "choices": ["Normalle yaptığı açı büyümüştür.", "Normalle yaptığı açı küçülmüştür.", "Gelen ışının tam tersine geri dönmüştür.", "Yüzey boyunca ilerlemiştir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Şekilde ikinci ışın normalden uzak değil yakındır; büyük açı yorumuyla uyuşmaz.", "Doğru; ikinci ortamda ışın normale daha yakındır; bu nedenle açı küçülür.", "Geri dönme yansımayı anlatır; ok sınırı geçip ikinci ortama girer.", "Işın yüzey boyunca gitmez; çizimde kırılan ok ikinci ortamda normal yönüne yaklaşır."], "explanation": "1. Gelen ve kırılan ışınların normalle yaptıkları açıklıkları karşılaştırırız. 2. İkinci ortamda ışın normale daha yakındır; bu nedenle açı küçülür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 365], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 190, "w": 640, "h": 175, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 190, "x2": 605, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 40, "x2": 292, "y2": 335, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.5}, {"type": "line", "x1": 45, "y1": 24, "x2": 46, "y2": 24, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.top.az", "labelX": 136, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 440, "y1": 345, "x2": 441, "y2": 345, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.bottom.cok", "labelX": 493, "labelY": 344}, {"type": "line", "x1": 182, "y1": 70, "x2": 292, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 190, "x2": 341, "y2": 308, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q021.alt", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q021", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "48be8a05bffcc6c34a3192ad4c0d6b21a485dcd71a1ece7d243779129f8ebca5", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q022", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f10", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; İlk ve ikinci ortamı ayırt etme; normalden uzaklaşmayı yorumlama; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki şekilde ışın optikçe çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçiyor. Kırılan ışın ile normal arasındaki açı, gelme açısına göre ne olur?", "choices": ["Işık yalnız normal doğrultusunda gider.", "Daha küçük olur; ışın normale yaklaşır.", "Yön tamamen ters döner; ikinci ortama girmez.", "Daha büyük olur; ışın normalden uzaklaşır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Eğik gelen ışının kırılma açısı sıfıra inmez; az yoğun ortama geçerken normalden uzaklaşır.", "Küçük açı, bunun tersindeki azdan çoğa eğik geçişte görülür.", "Işığın ikinci ortama geçtiği belirtilmiştir; geri dönüş verilen yolu yansımaya çevirir.", "Doğru; eğik gelen ışın normalden uzaklaşır; kırılma açısı büyür."], "explanation": "1. Ortam değişimi çok optik yoğundan az optik yoğuna doğrudur. 2. Eğik gelen ışın normalden uzaklaşır; kırılma açısı büyür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 365], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 190, "w": 640, "h": 175, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 190, "x2": 605, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 40, "x2": 292, "y2": 335, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.5}, {"type": "line", "x1": 45, "y1": 24, "x2": 46, "y2": 24, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.top.cok", "labelX": 136, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 440, "y1": 345, "x2": 441, "y2": 345, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.bottom.az", "labelX": 493, "labelY": 344}, {"type": "line", "x1": 242, "y1": 70, "x2": 292, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 190, "x2": 407, "y2": 308, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q022.alt", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q022", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "226079548a07049b5c04fb6f66f1df5caa80849c6c03eb6d175c078a52a52c0d", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q023", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f10", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; İlk ve ikinci ortamı ayırt etme; normalden uzaklaşmayı yorumlama; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Suyun içinden havaya doğru eğik ilerleyen bir ışın, sınırı geçtikten sonra normalden uzaklaşıyor. Buna göre ışının normalden uzaklaştığını destekleyen gözlem aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İkinci ortamda normalle açının büyümesi", "Işığın havaya geçmeden suya geri dönmesinin çizilmesi", "Sınırdan sonraki ışının normalle daha dar açı yapması", "Işığın sınırdan önce hiç yol almamış gibi çizilmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; normalden uzaklaşma normalle yapılan açının büyümesidir.", "Suya geri dönen ok başka bir olaydır; havaya geçişi temsil etmez.", "Daha dar açı normale yaklaşmayı gösterir; belirtilen sonucun tersidir.", "Gelen ışının gösterilmemesi iki ortamdaki açıyı karşılaştırma olanağını ortadan kaldırır."], "explanation": "1. Normalden uzaklaşma, normal ile ışın arasındaki açının büyümesidir. 2. Havadaki okun normale göre daha geniş açıda olması verilen yorumu destekler.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q023", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fe5a2c6cebc4219dbc74dd3f549d075b758a4fb029aa3f1410bf6f190b0e43e7", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q024", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f10", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; İlk ve ikinci ortamı ayırt etme; normalden uzaklaşmayı yorumlama; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki şekil, alt ortamdaki bir ışının yukarı doğru geçişini gösteriyor. Okların normalle yaptığı açılara göre ışık aşağıdaki yönlerden hangisine kırılmıştır?", "choices": ["Geldiği yolu geri izleme yönüne", "Ortam sınırında durma yönüne", "Normalden uzaklaşma yönüne", "Normale yaklaşma yönüne"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Üst ortamda ters dönüş değil, diğer tarafa devam eden kırılan ışın vardır.", "Işın geçiş noktasından sonra yoluna devam ettiğinden sınırda durmamıştır.", "Doğru; üstteki ok normalle daha geniş açı yaptığı için normalden uzaklaşmıştır.", "Üstteki okun normalle açısı küçük değil büyüktür; yaklaşma çizimle uyuşmaz."], "explanation": "1. Okların yönlerinden ışığın alt ortamdan üst ortama geçtiğini saptarız. 2. Üstteki ok normalle daha geniş açı yaptığı için normalden uzaklaşmıştır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 365], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 190, "w": 640, "h": 175, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 190, "x2": 605, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 40, "x2": 292, "y2": 335, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.5}, {"type": "line", "x1": 45, "y1": 24, "x2": 46, "y2": 24, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.top.az", "labelX": 136, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 440, "y1": 345, "x2": 441, "y2": 345, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.bottom.cok", "labelX": 493, "labelY": 344}, {"type": "line", "x1": 244, "y1": 310, "x2": 292, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 190, "x2": 399, "y2": 70, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q024.alt", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q024", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2a7098b8aba14bafa5ee8b863226b203d6ade94171c9068005c6da097ed917ff", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q025", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f09", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Gelme/kırılma açılarını kıyaslama; azdan çoğa sıralamayı ilişkilendirme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki tabloda gelen ışının normalle açısı 40°, kırılan ışınınki 25° olarak verilmiştir. Tabloya göre bu kayıt aşağıdakilerden hangisiyle uyumludur?", "choices": ["Optikçe çok yoğun ortamdan az yoğun ortama eğik geçiş", "Optikçe az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçiş", "Yalnızca yüzeyden geri yansıyan bir ışın yolu", "Sınıra tam dik gelen ve yön değiştirmeyen geçiş"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Çoktan aza eğik geçişte açı küçülmez, normalden uzaklaşarak büyür.", "Doğru; 40°'den 25°'ye küçülme normalin yanına doğru sapmadır.", "Yansıma ışını ilk ortama döner; burada ikinci ortam için kırılma açısı verilmiştir.", "Dik gelişte normalle açı sıfır olur; tabloda iki farklı sıfır olmayan açı vardır."], "explanation": "1. 25° değeri 40° değerinden küçük olduğundan ışın normale yaklaşmıştır. 2. Bu nitel değişim az optik yoğun ortamdan çok optik yoğun ortama geçişle uyumludur.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "f7-t18.fig.q025.table", "headerKeys": ["f7-t18.tb.gelme", "f7-t18.tb.kirilma"], "rows": [[{"v": "40°"}, {"v": "25°"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q025", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "52ad356753a9d9a12544abf04a3e98be35a132fa3a4eefabed9aa0db789f7465", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q026", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f11", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Yanılgılı alternatiflerle kontrollü karşılaştırma; Bir modelin gizli varsayımını denetleme; çelişkili yolu düzeltme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki öğrenci taslağında üst ortam optikçe az, alt ortam optikçe çok yoğundur; ışık eğik gelmektedir. Şekle göre taslaktaki ikinci okun düzeltilmesi için yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kırılan ok, normalle daha geniş açı yapacak biçimde uzatılmalıdır.", "Kırılan ok, normalle daha küçük açı yapacak biçimde çizilmelidir.", "İkinci ok silinip gelen ışın ilk ortama geri çevrilmelidir.", "Normal kaldırılıp kırılan ok sınır boyunca yataylaştırılmalıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Daha geniş açı, zaten taslaktaki hatalı uzaklaşma durumunu sürdürür.", "Doğru; taslakta ikinci ok uzaklaşmış göründüğünden normalle daha küçük açılı çizilerek düzeltilir.", "Geri çevirmek kırılmayı değil yansımayı çizer; görev ortam değişimini incelemektedir.", "Yüzey boyunca çizim normal referansını ortadan kaldırır; bir kırılma düzeltmesi değildir."], "explanation": "1. Verilen optik yoğunluk sırası azdan çoğadır; eğik ışın normale yaklaşmalıdır. 2. Taslakta ikinci ok uzaklaşmış göründüğünden normalle daha küçük açılı çizilerek düzeltilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 365], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 190, "w": 640, "h": 175, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 190, "x2": 605, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 40, "x2": 292, "y2": 335, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.5}, {"type": "line", "x1": 45, "y1": 24, "x2": 46, "y2": 24, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.top.az", "labelX": 136, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 440, "y1": 345, "x2": 441, "y2": 345, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.bottom.cok", "labelX": 493, "labelY": 344}, {"type": "line", "x1": 234, "y1": 70, "x2": 292, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 190, "x2": 408, "y2": 308, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 425, "y1": 85, "x2": 426, "y2": 86, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.student", "labelX": 494, "labelY": 83}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q026.alt", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q026", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "16377fc40bf63e86003c890db61e241f9b96520b7c1f1a3a0bbbccf24ec9602f", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q027", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f11", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Bir modelin gizli varsayımını denetleme; çelişkili yolu düzeltme; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir sıvı, başka bir saydam ortamdan optikçe daha yoğun olarak tanımlanıyor. Buna göre bu ifade tek başına aşağıdakilerden hangisine olanak verir?", "choices": ["Sıvının saydamlığının ortadan kalktığını düşünmeye", "Sıvının kilogram cinsinden kütlesini bulmaya", "Işığın kırılmasını nitel olarak karşılaştırmaya", "Sıvının her koşulda daha ağır olduğunu söylemeye"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Optikçe yoğun bir ortam yine saydam olabilir; saydamlık yokluğu sonucu zorunlu değildir.", "Optik yoğunluk açıklaması kütle ölçüsü sağlamaz; kilogram değeri çıkarılamaz.", "Doğru; optik yoğunluk sırası, ışığın bu iki ortam arasında nasıl kırılacağını nitel olarak karşılaştırmayı sağlar.", "Farklı iki örneğin ağırlığı hacme ve kütleye bağlıdır; optik sıralama yetmez."], "explanation": "1. Buradaki yoğunluk, ışığın ortamlardaki kırılma davranışına ilişkin nitel bir karşılaştırmadır. 2. Kütle ve ağırlığa dair ölçüm olmadan bu büyüklükler belirlenemez.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q027", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "16fc8591b5a736d3abc1ca5b3b7f8d09f16f13591d698d6f58161e434ea55847", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q028", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f12", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Yanılgılı alternatiflerle kontrollü karşılaştırma; Ters yönlü geçiş veya çizimdeki açıyı birleştirme; kontrollü öngörü kurma; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki şekilde bir ışın, üstteki optikçe çok yoğun saydam ortamdan alttaki optikçe az yoğun ortama eğik geçiyor. Şekle göre iki ok arasındaki farkı doğru açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kırılan ışın normale göre daha dışarıdadır; açısı büyümüştür.", "Kırılan ışın sınırdan dönüp gelen ışının üstüne çakışmıştır.", "Işık her iki ortamda aynı normal üstünde yönünü hiç değiştirmemiştir.", "İkinci ortamda normalle arası daralmış ve normale yaklaşmıştır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; alttaki kırılan ok normalden daha uzakta çizildiği için açı büyümüş ve uzaklaşma görülmüştür.", "Ok alt ortama geçtiği için geri dönme veya çakışma tasvir edilmemiştir.", "Geliş ışını normal üzerine denk gelmez ve iki ok aynı doğrultuda değildir.", "İkinci ortamdaki ok dar açılı değil daha geniş açılıdır."], "explanation": "1. Önce gelen ve kırılan okların normalden ayrılma miktarı karşılaştırılır. 2. Alttaki kırılan ok normalden daha uzakta çizildiği için açı büyümüş ve uzaklaşma görülmüştür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 365], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 190, "w": 640, "h": 175, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 190, "x2": 605, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 2}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 40, "x2": 292, "y2": 335, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.5}, {"type": "line", "x1": 45, "y1": 24, "x2": 46, "y2": 24, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.top.cok", "labelX": 136, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 440, "y1": 345, "x2": 441, "y2": 345, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.bottom.az", "labelX": 493, "labelY": 344}, {"type": "line", "x1": 242, "y1": 70, "x2": 292, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 292, "y1": 190, "x2": 407, "y2": 308, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q028.alt", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q028", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "daf6981343663658b44893d0a458c5e972f2f0fd585afd157b026ee75b302439", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q029", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f12", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Yanılgılı alternatiflerle kontrollü karşılaştırma; Ters yönlü geçiş veya çizimdeki açıyı birleştirme; kontrollü öngörü kurma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "A ve B saydam ortamları arasında A'dan B'ye eğik geçen ışın normale yaklaşmıştır. Buna göre ışık aynı sınırda B'den A'ya eğik geçtiğinde aşağıdaki beklentilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Işının ortam sınırında tamamen durması beklenir.", "Işının normalden uzaklaşması beklenir.", "Işının ikinci ortama girmeden ilk ortamda kalması beklenir.", "Işının normale biraz daha yaklaşması beklenir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Saydam ortama geçen ışının sınırda duracağına dair veri bulunmaz.", "Doğru; B'den A'ya yön ters çevrildiğinde yoğunluk geçişi çoktan aza olur ve ışın normalden uzaklaşır.", "Geri yansıma ile ikinci ortama kırılarak geçiş farklı durumlardır.", "İlkine zıt optik yoğunluk sırası, yeniden normale yaklaşma çıkarımını desteklemez."], "explanation": "1. İlk geçişin yaklaşma olması B'nin optikçe daha yoğun olduğunu gösterir. 2. B'den A'ya yön ters çevrildiğinde yoğunluk geçişi çoktan aza olur ve ışın normalden uzaklaşır.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q029", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0142dabb4b76cf61187c0918a93ca243e93ffbbea940b9997c60da9bd0a5a70e", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q030", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f09", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 5, "difficultyReason": "İki aday açıklamayı ortak koşul ve kanıtla sınama; Gelme/kırılma açılarını kıyaslama; azdan çoğa sıralamayı ilişkilendirme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Şekildeki I ve II taslakları, ışığın optikçe az yoğun A ortamından çok yoğun B ortamına eğik geçişi için çizilmiş iki öneridir. Buna göre hangisi bilimsel gözlemle uyumlu olur?", "choices": ["Her ikisi; oklar yalnız renklerine göre değerlendirilir.", "Her ikisi; optik yoğunluk değişimi açıları etkilemez.", "Yalnız II; ikinci ok normalle daha geniş açılıdır.", "Yalnız I; ikinci ok normalle daha dar açılıdır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ok rengi burada ölçüt değildir; belirleyici olan normalle yapılan açıdır.", "İki önerinin açıları farklıdır; optik yoğunluk sırası nitel tahmin yaptırır.", "II taslağındaki dışa sapma ters yoğunluk yönü için uygun olurdu.", "Doğru; I taslağında kırılan ok dar açılı, II taslağında geniş açılı gösterildiğinden yalnız I önerisi uygundur."], "explanation": "1. Bu geçişte kırılan ışın normale yaklaşmalıdır. 2. I taslağında kırılan ok dar açılı, II taslağında geniş açılı gösterildiğinden yalnız I önerisi uygundur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 720, 360], "elements": [{"type": "rect", "x": 5, "y": 190, "w": 345, "h": 170, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 13, "y1": 190, "x2": 348, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 1.6}, {"type": "line", "x1": 177, "y1": 63, "x2": 177, "y2": 326, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.2}, {"type": "line", "x1": 92, "y1": 95, "x2": 177, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 177, "y1": 190, "x2": 220, "y2": 290, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 62, "y1": 26, "x2": 63, "y2": 26, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.proposal.i", "labelX": 160, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 17, "y1": 51, "x2": 18, "y2": 51, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.region.a", "labelX": 48, "labelY": 52}, {"type": "line", "x1": 267, "y1": 341, "x2": 268, "y2": 341, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.region.b", "labelX": 292, "labelY": 338}, {"type": "rect", "x": 365, "y": 190, "w": 345, "h": 170, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 373, "y1": 190, "x2": 708, "y2": 190, "style": "plain", "stroke": "ink", "width": 1.6}, {"type": "line", "x1": 537, "y1": 63, "x2": 537, "y2": 326, "style": "dashed", "stroke": "muted", "width": 1.2}, {"type": "line", "x1": 452, "y1": 95, "x2": 537, "y2": 190, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 537, "y1": 190, "x2": 649, "y2": 290, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 422, "y1": 26, "x2": 423, "y2": 26, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.proposal.ii", "labelX": 520, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 377, "y1": 51, "x2": 378, "y2": 51, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.region.a", "labelX": 408, "labelY": 52}, {"type": "line", "x1": 627, "y1": 341, "x2": 628, "y2": 341, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.region.b", "labelX": 652, "labelY": 338}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q030.compare", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q030", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "596e62a2552f4925b296aed6e55bfcef41c93a0ba14f8b8060fdf156fc3bdd5f", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q031", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f13", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir aşamalı kavram seçimi; Yüzeye dik geliş ön bilgisini hatırlama; ok yönünü koruma çıkarımı; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki şekilde bir ışının birinci saydam ortamdan ikinci saydam ortama geçişi gösterilmiştir. Şekle göre bu çizim aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Işığın yüzeye çarpıp ilk ortama geri dönmesini", "Dik gelen ışının geçişte yönünü korumasını", "Eğik gelen ışının normale yaklaşarak kırılmasını", "Eğik gelen ışının normalden uzaklaşmasını"], "correct": 1, "distractorWhy": ["İlk ortama dönme çizilmemiştir; ok ikinci ortam içinde ilerler.", "Doğru; sınırdan sonra aynı doğrultuda devam ettiğinden dik gelişte yön değişmediği görülür.", "Normale yaklaşma eğik gelişte açının küçülmesini anlatır; çizimde ışın zaten diktir.", "Normalden uzaklaşma eğik geçişte açının büyümesidir; burada sapma yoktur."], "explanation": "1. Işın sınır çizgisiyle dik açı yaparak gelmiştir. 2. Sınırdan sonra aynı doğrultuda devam ettiğinden dik gelişte yön değişmediği görülür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 620, 340], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 170, "w": 620, "h": 170, "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 20, "y1": 170, "x2": 600, "y2": 170, "stroke": "ink", "width": 2, "style": "plain"}, {"type": "line", "x1": 270, "y1": 46, "x2": 270, "y2": 169, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 270, "y1": 171, "x2": 270, "y2": 303, "style": "ray", "stroke": "accent", "width": 3, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 54, "y1": 30, "x2": 55, "y2": 31, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.top.bir", "labelX": 132, "labelY": 30}, {"type": "line", "x1": 435, "y1": 309, "x2": 436, "y2": 310, "style": "plain", "stroke": "none", "width": 1, "labelKey": "f7-t18.fig.bottom.iki", "labelX": 491, "labelY": 309}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q031.straight", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q031", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a0a0dce53b80a1d2f4113934773c7372790b889735e6996ea80b78ec61180e9f", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q032", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f13", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir aşamalı kavram seçimi; Yüzeye dik geliş ön bilgisini hatırlama; ok yönünü koruma çıkarımı; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Işık, saydam iki ortamın sınırına normal doğrultusunda ulaşıyor. Buna göre ışığın ikinci ortamda izlediği yol aşağıdakilerden hangisiyle çizilmelidir?", "choices": ["Yüzey boyunca yatay ilerleyen bir okla", "Geldiği doğru boyunca ilerleyen bir okla", "Normalden sağa uzaklaşan eğik bir okla", "Normalden sola uzaklaşan eğik bir okla"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yüzey boyunca çizmek normal doğrultusunda ilerlemeyi bırakmak olur.", "Doğru; böyle bir geçişte ışığın doğrultusu değişmediğinden ok aynı çizgi üzerinde sürer.", "Sağa eğmek gerçekte olmayan yön değişimini çizmiş olur.", "Sola eğmek de dik gelişte beklenmeyen bir sapma ekler."], "explanation": "1. Normal doğrultusunda geliş, yüzeye dik geliş demektir. 2. Böyle bir geçişte ışığın doğrultusu değişmediğinden ok aynı çizgi üzerinde sürer.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q032", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "862b818a853515037cb584908fedd62d7bac0e1914687404839cbdc17c4102f9", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q033", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f13", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Yüzeye dik geliş ön bilgisini hatırlama; ok yönünü koruma çıkarımı; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir öğrencinin “ışık her saydam ortam geçişinde yön değiştirir” genellemesini hangi karşı gözlem sınırlar?", "choices": ["Sınıra dik gelen ışının doğrultusunu koruması", "Işığın ilk ortamda düz çizgi boyunca gitmesi", "Eğik gelen ışının normalden uzaklaşması", "Sınıra eğik gelen ışının normale yaklaşması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; dik gelişte ışın doğrultusunu koruduğundan genellemenin sınırı anlaşılır.", "İlk ortamda düz gitmek sınırda ne olacağına ilişkin veri sağlamaz.", "Uzaklaşma da yön değiştirmeyi gösterir; söylenen genellemeyi sınırlamaz.", "Normale yaklaşma da bir yön değişimidir; mutlak ifadeye karşı örnek değildir."], "explanation": "1. “Her geçiş” ifadesinin sınanması için yönün değişmediği bir geçiş yeterlidir. 2. Dik gelişte ışın doğrultusunu koruduğundan genellemenin sınırı anlaşılır.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q033", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b9740c086b8a13109e118e9bc512702aced36c987b0c03746539d6c33ab4dd7d", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q034", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f14", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Tek gözlemin kanıt sınırını belirleme; genellemenin kapsamını daraltma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir çizimde dik gelen ışın sınırı geçtikten sonra düz ilerliyor. Buna göre bu çizim tek başına aşağıdakilerden hangisi için yeterli kanıttır?", "choices": ["Işığın sınırdaki doğrultusunun değişmediği yargısı için", "Işığın tüm geliş açılarında yönünü koruyacağı yargısı için", "Işığın her tür yüzeyde aynı davranacağı yargısı için", "İki ortamda bütün fiziksel özelliklerin aynı olduğu yargısı için"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; aynı doğrultu sürüyorsa yalnız yönün değişmediği sonucuna güvenle ulaşılır.", "Dik gelişteki sonuç eğik gelişlerin tamamına genişletilemez.", "Tek bir sınırdaki dik geliş başka yüzeyler için evrensel sonuç vermez.", "Bir ışın çizimi ortamların bütün özelliklerini karşılaştırmaz."], "explanation": "1. Çizimin gözlenebilir bilgisi okun sınır öncesi ve sonrası doğrultusudur. 2. Aynı doğrultu sürüyorsa yalnız yönün değişmediği sonucuna güvenle ulaşılır.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q034", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5937dbf250ee72c998f7a4f5a71586d95b7fe5f4aa11733f5fee46fd944be415", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q035", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f14", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Tek gözlemin kanıt sınırını belirleme; genellemenin kapsamını daraltma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "İki saydam malzemenin sınırına dik gelen ışınla ilgili çizim doğru hazırlanmıştır. Buna göre bu çizimle ilgili bir rapora yazılabilecek en uygun sonuç cümlesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İki ortamın bütün fiziksel özellikleri aynı çıkmıştır.", "Işın ikinci ortama aynı doğrultuda devam etmiştir.", "Işık tüm geliş yönlerinde hiç sapmadan ilerlemiştir.", "Işık sınırda tamamen yok olarak yeniden oluşmuştur."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yolun doğrultusu tek başına tüm madde özelliklerinin eşitliğini göstermez.", "Doğru; gözlenen doğrultu korunmuştur; daha geniş malzeme yargıları kurulamaz.", "Yalnız dik geliş çizimi, bütün eğik gelişlere genellenemez.", "Işığın yok olup yeniden oluşması için çizimde hiçbir kanıt bulunmaz."], "explanation": "1. Deney çizimi dik gelişte ışının sınırdan sonraki yönünü göstermektedir. 2. Gözlenen doğrultu korunmuştur; daha geniş malzeme yargıları kurulamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q035", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "255409087b70898f05f8c1927118690be0200e71fb71a240667bd743c6e352b3", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q036", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f15", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Tek beyaz giriş ışığıyla ayrılmış renkli çıkışı karşılaştırma; kaynak yanılgısını eleme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki şekilde bir üçgen prizmaya beyaz ışık gönderiliyor. Şekle göre prizmadan çıkan ayrı oklar aşağıdaki olaylardan hangisini gösterir?", "choices": ["Beyaz ışığın yalnız geri yansıyarak tek ışın kalması", "Prizmanın beyaz ışığı tamamen karanlığa dönüştürmesi", "Prizmanın ışık olmadan kendi renklerini ortama yayması", "Beyaz ışığın renklerine ayrılması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Şemada tek geri dönen ışın değil, ayrılmış renk yolları söz konusudur.", "Renklerin görülmesi ışığın bütünüyle karanlığa dönüştüğü iddiasına aykırıdır.", "Prizma renk kaynağı olarak davranmaz; kendisine gelen beyaz ışığın içindeki renkler ayrılır.", "Doğru; prizma gelen beyaz ışığın renklerini farklı doğrultulara ayırabilir."], "explanation": "1. Başlangıçta beyaz ışık, geçişten sonra birden çok renkli yol görülür. 2. Farklı renkler prizmada farklı yönlere ayrılabildiğinden bu görünüm oluşur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 350], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[255, 40], [145, 314], [365, 314]], "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "labelKey": "f7-t18.fig.prism.prism", "labelX": 253, "labelY": 293}, {"type": "line", "x1": 30, "y1": 170, "x2": 205, "y2": 170, "style": "ray", "stroke": "ink", "width": 3.2, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.prism.white", "labelX": 100, "labelY": 139}, {"type": "line", "x1": 205, "y1": 170, "x2": 319, "y2": 200, "style": "ray", "stroke": "ink", "width": 2.6, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 319, "y1": 200, "x2": 595, "y2": 220, "style": "ray", "stroke": "orange", "width": 2.5, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.prism.p", "labelX": 558, "labelY": 200}, {"type": "line", "x1": 319, "y1": 200, "x2": 595, "y2": 270, "style": "ray", "stroke": "gold", "width": 2.5, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.prism.r", "labelX": 566, "labelY": 251}, {"type": "line", "x1": 319, "y1": 200, "x2": 595, "y2": 320, "style": "ray", "stroke": "purple", "width": 2.5, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.prism.s", "labelX": 560, "labelY": 339}, {"type": "rect", "x": 380, "y": 180, "w": 230, "h": 165, "fill": "none", "stroke": "accent", "width": 2, "labelKey": "f7-t18.fig.prism.exit.d1b", "labelX": 490, "labelY": 163}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q036.prism", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q036", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d6b0e283fb8c0cbf2b36f92f4ad93205e31e2277d40821b501306372ec0460a3", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q037", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f15", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; Tek beyaz giriş ışığıyla ayrılmış renkli çıkışı karşılaştırma; kaynak yanılgısını eleme; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir sergide “Prizma, beyaz ışığın içinde bulunmayan renkleri kendi üretir” yazıyor. Buna göre sergideki bu cümleyi düzelten ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Prizma ışık almadan renkli ışınlar yaymaya başlar.", "Prizma ancak renkli kâğıt üretmek için kullanılabilir.", "Prizma bütün renkleri yok edip yalnız siyah bırakır.", "Prizma, beyaz ışığın içindeki renkleri ayırır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Prizmanın içinden geçen ışık olmaksızın renkli ışın üretmesi bu olayı açıklamaz.", "Prizmanın optik etkisiyle kâğıt üretimi arasında kanıta dayalı bir ilişki yoktur.", "Renkli ışınların gözlenmesi ışığın siyaha dönüştüğü açıklamasıyla çelişir.", "Doğru; prizma renkleri üretmez, beyaz ışığın içinde zaten bulunan renklerin yollarını ayırır."], "explanation": "1. Beyaz ışık farklı renklerden oluşan bir birleşimdir. 2. Prizma bu renklerin yollarını ayırabilir; onları yoktan oluşturmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q037", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "39f37de9d3dcc40bb6d49664233a8e59929f7955d7a43c0a4628e6a805d34e1d", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q038", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f15", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Tek beyaz giriş ışığıyla ayrılmış renkli çıkışı karşılaştırma; kaynak yanılgısını eleme; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Beyaz ışığın prizmadan çıkışını çizen bir öğrencinin kâğıdında üç ayrı renkli ok bulunuyor. Buna göre okların birbirinden ayrılması aşağıdaki düşüncelerden hangisini en çok destekler?", "choices": ["Prizma, ışık yokken de aynı üç ışını oluşturabilir.", "Farklı renkler prizmada farklı doğrultulara yönelebilir.", "Farklı oklar, ışığın prizmadan hiç geçmediğini gösterir.", "Bütün renkli ışınlar aynı çizgi üzerinde kalmak zorundadır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Prizmanın ışık kaynağı olmadan oklar oluşturacağı çıkarımı çizimle desteklenmez.", "Doğru; bu yollar renklerin aynı doğrultuyu izlemediğini, prizmada ayrılabildiğini destekler.", "Gelen ve çıkan ışınlar verildiğinden prizmanın hiç kullanılmadığı düşünülemez.", "Üç ayrı ok aynı çizgiyi izleme iddiasıyla uyuşmaz."], "explanation": "1. Çizimde gelen beyaz ışığın çıkışta ayrılmış yolları gösterilir. 2. Bu yollar renklerin aynı doğrultuyu izlemediğini, prizmada ayrılabildiğini destekler.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q038", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9acaced24005f713eed68da04faf6e195eed51412a20621f7ac01388003da4c4", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q039", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f16", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Farklı öneri çizimlerini ayırt etme; renkli yolların kanıtını seçme; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Prizmadan geçen beyaz ışıkla tek renkli ışık ayrı ayrı inceleniyor. Buna göre beyaz ışıkta renk şeritlerinin görülmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?", "choices": ["Prizmanın geçirdiği her ışığı yok etmesiyle", "Her tek renkli ışığın yeni renkler üretmesiyle", "Beyaz ışığın birden fazla rengi içermesiyle", "Beyaz ışığın yalnız bir renkten oluşmasıyla"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Renkli şeritler ışığın tümüyle yok edilmediğini gösterir.", "Tek renkli ışığın yoktan renkler üretmesi, kırılma yoluyla renk ayrımının açıklaması değildir.", "Doğru; prizma bu farklı renklerin yollarını ayırdığında renk şeritleri görülebilir.", "Beyaz ışığın tek renk içermesi, birden çok renkli çizginin oluşumunu açıklamaz."], "explanation": "1. Beyaz ışık tek bir renkli ışından farklı olarak farklı renkleri içerir. 2. Prizma bu farklı renklerin yollarını ayırdığında renk şeritleri görülebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q039", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "76cdd694a4cb88c897195f7e2bc16b639f407150c334c91c36aadaa436407940", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q040", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f16", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Yanılgılı alternatiflerle kontrollü karşılaştırma; Farklı öneri çizimlerini ayırt etme; renkli yolların kanıtını seçme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Bir öğrenci beyaz ışığın prizma sonrası yolu için iki öneri sunuyor: tek beyaz ok çizmek veya ayrılmış renkli oklar çizmek. Şekildeki gözlem, renkli okların çizilmesini hangi gerekçeyle destekler?", "choices": ["Prizmanın saydam bir cisim olduğunun etikete eklenmesi", "Prizma çiziminin üçgen biçiminin koyulaştırılması", "Prizma sonrasında birbirinden ayrılmış renkli doğrultuların görülmesi", "Prizma önünde tek beyaz ışın bulunduğunun yeniden yazılması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Saydamlık bilgisi farklı renkli yolların çizilip çizilmemesini tek başına belirlemez.", "Üçgenin koyuluğu bir ışık gözlemi değil çizim biçimidir; karar verdirmez.", "Doğru; şekildeki ayrı renkli çıkış yolları, renkli oklar çizme önerisini doğrudan destekler.", "Girişte tek beyaz ışın olması iki taslakta da mümkündür; çıkışları ayırt etmez."], "explanation": "Şekilde prizmanın ardından farklı renklerle gösterilmiş, birbirinden ayrılan çıkış yolları vardır. Bu gözlem, tek beyaz çıkış oku yerine ayrılmış renkli oklar çizme önerisini destekler.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 640, 350], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[255, 40], [145, 314], [365, 314]], "style": "plain", "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "labelKey": "f7-t18.fig.prism.prism", "labelX": 253, "labelY": 293}, {"type": "line", "x1": 30, "y1": 170, "x2": 205, "y2": 170, "style": "ray", "stroke": "ink", "width": 3.2, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.prism.white", "labelX": 100, "labelY": 139}, {"type": "line", "x1": 205, "y1": 170, "x2": 319, "y2": 200, "style": "ray", "stroke": "ink", "width": 2.6, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 319, "y1": 200, "x2": 595, "y2": 220, "style": "ray", "stroke": "orange", "width": 2.5, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.prism.p", "labelX": 558, "labelY": 200}, {"type": "line", "x1": 319, "y1": 200, "x2": 595, "y2": 270, "style": "ray", "stroke": "gold", "width": 2.5, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.prism.r", "labelX": 566, "labelY": 251}, {"type": "line", "x1": 319, "y1": 200, "x2": 595, "y2": 320, "style": "ray", "stroke": "purple", "width": 2.5, "arrow": "last", "labelKey": "f7-t18.fig.prism.s", "labelX": 560, "labelY": 339}, {"type": "rect", "x": 380, "y": 180, "w": 230, "h": 165, "fill": "none", "stroke": "accent", "width": 2, "labelKey": "f7-t18.fig.prism.exit.d1b", "labelX": 490, "labelY": 163}], "altTextKey": "f7-t18.fig.q040.prism", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q040", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "692fb62c37c25c86520e57e2718cca276f5d8362d083d772c28c85ffb570aec2", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q041", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f17", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir aşamalı kavram seçimi; İki açı sütununu okuma; küçük-büyük ilişkisinden nitel sonuç çıkarma; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki kayıt tablosunda gelen ışınla kırılan ışının normale göre açıları gösteriliyor. Tabloya göre A ışınıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Işın sınırda durmuştur.", "Kırılan ışın normale yaklaşmıştır.", "Kırılan ışın normalden uzaklaşmıştır.", "Işın ilk ortama dönmüştür."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Daha küçük bir kırılma açısı ışının durduğunu değil, yön değiştirdiğini belirtir.", "Doğru; ikinci açı daha küçük olduğundan normale yaklaşma gerçekleşmiştir.", "Uzaklaşma için kırılma açısının gelen açıdan büyük olması gerekirdi.", "Açılar kırılan ışının ikinci ortamdaki yolunu karşılaştırır; ilk ortama dönüşü göstermez."], "explanation": "1. A kaydında 35° gelme açısı ve 20° kırılma açısı vardır. 2. İkinci açı daha küçük olduğundan normale yaklaşma gerçekleşmiştir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "f7-t18.fig.q041.table", "headerKeys": ["f7-t18.tb.isin", "f7-t18.tb.gelme", "f7-t18.tb.kirilma"], "rows": [[{"key": "f7-t18.tb.a"}, {"v": "35°"}, {"v": "20°"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q041", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "80be73fc0a9c1449b23f303ae508e02d7d413551ac7539252f757a6d8051567f", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q042", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f17", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir aşamalı kavram seçimi; İki açı sütununu okuma; küçük-büyük ilişkisinden nitel sonuç çıkarma; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki tabloda B ışınının gelme ve kırılma açıları yazılıdır. Tablodaki değerlere göre B ışınıyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?", "choices": ["Işın ikinci ortamda normalden uzaklaşmıştır.", "Işın ikinci ortamda normale yaklaşmıştır.", "Işın birinci ortamda geriye yansımıştır.", "Işın sınıra tam dik gelmiş ve düz gitmiştir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; normalden yapılan açı büyüyorsa kırılan ışın uzaklaşmıştır.", "Normale yaklaşmada ikinci açı daha küçük olmalıydı; kayıt tersini gösterir.", "İki açı farklı ortamlar için verildiği için yalnız geri yansıma yorumu uygun değildir.", "Dik gelişte gelme açısı sıfırdır; tabloda sıfır olmayan açı bulunur."], "explanation": "1. B ışınının kırılma açısı gelme açısından daha büyüktür. 2. Normalden yapılan açı büyüyorsa kırılan ışın uzaklaşmıştır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "f7-t18.fig.q042.table", "headerKeys": ["f7-t18.tb.isin", "f7-t18.tb.gelme", "f7-t18.tb.kirilma"], "rows": [[{"key": "f7-t18.tb.b"}, {"v": "25°"}, {"v": "40°"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q042", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "332910284c73ac9eb40dd7c0ca9d22cbd2e484fb673b7429420288956e57b518", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q043", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f17", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlem ve tanım eşlemesi; İki açı sütununu okuma; küçük-büyük ilişkisinden nitel sonuç çıkarma; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki tabloda verilen üç gözlemden hangisinde ışığın normale yaklaştığı kaydedilmiştir?", "choices": ["C kaydında", "Üç kaydın tümünde", "A kaydında", "B kaydında"], "correct": 2, "distractorWhy": ["C kaydında ikinci açı daha geniştir; bu uzaklaşma örneğidir.", "Kayıtlarda eşitlik ve büyüme de bulunduğundan üçünün de yaklaşması söz konusu olamaz.", "Doğru; yalnız A kaydında kırılma açısı gelme açısından küçük olduğu için yaklaşma vardır.", "B kaydındaki iki açı eşittir; bu veriler yaklaşma göstermez."], "explanation": "1. Gelme ve kırılma açıları her satır için ayrı karşılaştırılır. 2. Yalnız A kaydında kırılma açısı gelme açısından küçük olduğu için yaklaşma vardır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "f7-t18.fig.q043.table", "headerKeys": ["f7-t18.tb.kayit", "f7-t18.tb.gelme", "f7-t18.tb.kirilma"], "rows": [[{"key": "f7-t18.tb.a"}, {"v": "30°"}, {"v": "20°"}], [{"key": "f7-t18.tb.b"}, {"v": "0°"}, {"v": "0°"}], [{"key": "f7-t18.tb.c"}, {"v": "25°"}, {"v": "40°"}]], "highlight": [0, 1, 2]}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q043", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c200c8f240e73c6b3c628a04088faaac2c0213d2fe8f187d21071a862921e3ac", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q044", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f18", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Birden çok satırı karşılaştırma; çelişen nitel iddiaları eleme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Bir gözlemci, aynı A ve B saydam ortamları için iki zıt yönlü geçişi tabloda kaydediyor. Buna göre hangi çıkarım iki satırla birlikte tutarlıdır?", "choices": ["A ve B arasında yön her geçişte aynı kalmıştır.", "İki satırda da ışık normale yaklaşmıştır.", "B, A'ya göre optikçe daha yoğundur.", "A, B'ye göre optikçe daha yoğundur."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Eğik geçişte iki satırdaki açılar değiştiği için doğrultu korunmamıştır.", "B'den A'ya geçişte açı büyüdüğünden ikinci satır yaklaşma göstermez.", "Doğru; B'den A'ya geçişte 30° açı 45° olur; iki kayıt B'nin optikçe daha yoğun oluşuyla uyumludur.", "A daha yoğun olsaydı A'dan B'ye geçişte normalden uzaklaşma beklenirdi."], "explanation": "1. A'dan B'ye geçişte 45° açı 30° olur ve yaklaşma vardır. 2. B'den A'ya geçişte 30° açı 45° olur; iki kayıt B'nin optikçe daha yoğun oluşuyla uyumludur.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "f7-t18.fig.q044.table", "headerKeys": ["f7-t18.tb.gecis", "f7-t18.tb.gelme", "f7-t18.tb.kirilma"], "rows": [[{"key": "f7-t18.tb.fromab"}, {"v": "45°"}, {"v": "30°"}], [{"key": "f7-t18.tb.fromba"}, {"v": "30°"}, {"v": "45°"}]], "highlight": [0, 1]}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q044", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6c01897397b5ab8da09ac998d649d89968a0d28c0c4c193a536f87d354d78308", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q045", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f19", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Eksik kontrol veya referansın tespiti; tekrarlanabilir kayıt tasarlama; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir deney günlüğünde yalnız “ışık eğildi” yazıyor. Bu bilgiye göre farklı saydam ortamları karşılaştırmak için günlükte aşağıdakilerden hangisi en yararlı olur?", "choices": ["Ortamların sırası ve ışının normalle yaptığı açıların kaydedilmesi", "Işık kaynağının parlaklığının ve uzaklığının kaydedilmesi", "Yalnız ışığın geldiği ortamın adının ve kalınlığının kaydedilmesi", "Kâğıda çizilen ışınların uzunluklarının kaydedilmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; geçiş yönü ve açı kayıtları karşılaştırmalı nitel çıkarım yapılmasını sağlar.", "Işığın parlaklığı ve kaynağın uzaklığı ışığın ne kadar kırıldığını belirlemez; ortamlar arasındaki farkı göstermez.", "Tek ortamın adı ışığın hangi ortama geçtiğini ve normalle yaptığı açıyı vermez; ortamın kalınlığı da kırılma açısını belirlemez.", "Çizilen ışının uzunluğu kırılmanın büyüklüğünü göstermez; kırılma, normalle yapılan açılarla anlatılır."], "explanation": "1. “Eğildi” ifadesi ışığın hangi ortamlardan geçtiğini açıklamaz. 2. Geçiş yönü ve açı kayıtları karşılaştırmalı nitel çıkarım yapılmasını sağlar.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "291a329b66b59211f9e859b0d40e1cf388e331eca50018da7512054eaf611e65", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q046", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f19", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Eksik kontrol veya referansın tespiti; tekrarlanabilir kayıt tasarlama; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Aynı geçişi iki kez çizen öğrencinin ikinci çiziminde normal eksik bırakılmış. Buna göre öğrencinin iki çizimi güvenilir biçimde karşılaştırabilmesi için yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Her iki çizimde geçiş noktasına yüzeye dik normal eklemesi", "İki çizimin yalnız renklerini karşılaştırıp karar vermesi", "İkinci çizimde yüzeyi tamamen silip oku tek başına bırakması", "Birinci çizimdeki gelen ışını açıklama yapmadan kaldırması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; normal her iki çizime eklenince ışınların sapması karşılaştırılabilir.", "Okların renkleri geometrik açı karşılaştırmasının yerini tutmaz.", "Yüzeyi silmek normalin hangi çizgiye dik olduğunu belirsizleştirir.", "Gelen ışını kaldırmak giriş ve çıkış yolunu birlikte yorumlamayı engeller."], "explanation": "1. Yaklaşma veya uzaklaşmayı belirlemek için ortak açı referansı gerekir. 2. Normal her iki çizime eklenince ışınların sapması karşılaştırılabilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q046", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "79b50c584873e9ef09b9c7604f89272d4d58367c89bb939fe2b534cfa9e33480", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q047", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f18", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Yanılgılı alternatiflerle kontrollü karşılaştırma; Birden çok satırı karşılaştırma; çelişen nitel iddiaları eleme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki tabloda biri yüzeye dik, diğeri eğik geliş olmak üzere iki ışın kaydedilmiştir. Tabloya göre iki kayıtla da uyumlu olan yargı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Dik ışın düz gitmiş, eğik ışın normale yaklaşmıştır.", "Dik gelen ışın yüzey boyunca ilerlemiş, diğeri geri yansımıştır.", "Eğik gelen ışın yönünü korurken dik gelen ışın daha çok sapmıştır.", "İki ışın da sınırdan sonra normalden aynı miktarda uzaklaşmıştır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; 0°→0° doğrultu koruma, 35°→24° ise yaklaşmayı gösterir.", "Her iki satırda da ikinci ortama geçen ışının açısı kaydedilmiş, geri dönüş yoktur.", "Sıfır açılı ışında sapma olmaz; eğik ışının açıları eşit değildir.", "İlk ışının sıfır açıları uzaklaşma değil dik geliş gösterir; ikinci de yaklaşmıştır."], "explanation": "1. İlk kayıtta 0° gelme ve 0° kırılma açısı, yönün korunmasıyla uyumludur. 2. İkinci kayıtta kırılma açısı küçülür; eğik ışın normale yaklaşır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "f7-t18.fig.q047.table", "headerKeys": ["f7-t18.tb.isin", "f7-t18.tb.gelme", "f7-t18.tb.kirilma"], "rows": [[{"key": "f7-t18.tb.dik_isin"}, {"v": "0°"}, {"v": "0°"}], [{"key": "f7-t18.tb.egik_isin"}, {"v": "35°"}, {"v": "24°"}]], "highlight": [0, 1]}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q047", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "74dec9737d6b308d1039647dcbc10ca1c1181e4510a4648b2041139b3ce63a0e", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q048", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f20", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Yanılgılı alternatiflerle kontrollü karşılaştırma; Gözlem çelişkisini tanıma; gözlem tekrarı ve temkinli genelleme yapma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "Bir sınıf iki kırılma çizimi inceledi: Birinde ikinci ışın normale yaklaştı, diğerinde uzaklaştı. Bu iki çizime göre kanıtların sınırını aşmadan varılabilecek sonuç aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Bütün saydam maddelerin kütle yoğunluğu eşit olmak zorundadır.", "İki çizimin biri doğruysa diğerinin yanlış olduğu kesinleşir.", "Işığın sapma yönü ortamların optik yoğunluk sırasıyla ilişkilidir.", "Her saydam ortam geçişinde ışın normale yaklaşmak zorundadır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kütle yoğunlukları çizimlerde ölçülmemiştir; optik bilgi böyle bir eşitlik kanıtlamaz.", "Yaklaşma ve uzaklaşma, farklı optik yoğunluk geçişlerinde ikisi de doğru olabilir.", "Doğru; bu fark optik yoğunluk sırasının önemini destekler; tek bir sapma yönü genellenemez.", "Bir çizimde uzaklaşma bulunduğu için tüm geçişlerde yaklaşma genellenemez."], "explanation": "1. İki çizim farklı yönlerdeki sapmaları göstermektedir. 2. Bu fark optik yoğunluk sırasının önemini destekler; tek bir sapma yönü genellenemez.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q048", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "57e2ac8c2ebd6c52e26e193265befbb6f79fe30956c427b4dd7a597d5f9c9421", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q049", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f20", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 5, "difficultyReason": "İki aday açıklamayı ortak koşul ve kanıtla sınama; Gözlem çelişkisini tanıma; gözlem tekrarı ve temkinli genelleme yapma; Kısa sözel kanıtı ilgili kavramla karşılaştırmak.", "question": "İki grup aynı saydam ortam çifti için farklı sonuç bildirdi: İlk grup A'dan B'ye geçişte normale yaklaşma, ikinci grup aynı geliş yönünde uzaklaşma çizdi. Buna göre bu çelişkiyi sınamak için atılacak en uygun bilimsel adım aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ortamların adlarını değiştirip yeni gözlem yapmadan uyuşmuş saymak", "İki çizimdeki okları silerek sonuçları birbiriyle eşit kabul etmek", "İlk grubun çizimini hemen seçip ikinci grubun verilerini incelememek", "Normal ve geçiş yönünü kontrol edip gözlemi aynı koşullarda yeniden yapmak"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Etiketleri değiştirmek gözlenen açıları düzeltmez; aynı şartları doğrulamak gerekir.", "Okları silmek farkı gizler; sapma yönüyle ilgili veriyi ortadan kaldırır.", "Veri çatışması varken bir grubu gerekçesiz seçmek güvenilir karşılaştırma değildir.", "Doğru; normal çizimi ve koşullar kontrol edilerek yeniden gözlem yapılması kanıt çatışmasını sınar."], "explanation": "1. Aynı optik yoğunluk sırası ve aynı geliş yönü için zıt sapmalar uyuşmazdır. 2. Normal çizimi ve koşullar kontrol edilerek yeniden gözlem yapılması kanıt çatışmasını sınar.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q049", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4bca009f33bc70dc0843e4d621e1ecfa5beb3d82266c0edc8ec924a176e1b81c", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t18.q050", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t18.f18", "topic": "Işığın kırılması ve ortam değişimindeki yolu", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-1", "subtopicKey": "fen-7-f7-t18", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t18.n01", "objective": "FB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıtı birlikte değerlendirme; Birden çok satırı karşılaştırma; çelişen nitel iddiaları eleme; Şekil veya tablo bilgisini sözel önermeye çevirmek.", "question": "Aşağıdaki tabloda A, B ve C ışınlarının normalle ölçülen açıları yer alıyor. Tabloya göre üç kaydı birlikte doğru özetleyen ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["A ve B yön değiştirmemiş, C normale yaklaşmıştır.", "A yaklaşmış, B uzaklaşmış, C yön değiştirmemiştir.", "A uzaklaşmış, B yaklaşmış, C yön değiştirmiştir.", "A ve C uzaklaşmış, B yüzey boyunca ilerlemiştir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["A ile B'de açı değerleri eşit değildir; C'de ise normal üzerinde devam vardır.", "Doğru; C satırında iki açı da 0° olduğundan dik gelişte yön korunur; üçlü özet bu yüzden A yaklaşma, B uzaklaşma, C yön korumadır.", "A ve B için açı değişimleri ters okunmuş, C'deki sıfırlar sapma olarak yorumlanmıştır.", "C sıfır açıda ilerler; A'da açı küçülür ve B'nin yüzey boyunca ilerlediği yazmaz."], "explanation": "1. A satırında açı küçülür, B satırında büyür. 2. C satırında iki açı da 0° olduğundan dik gelişte yön korunur; üçlü özet bu yüzden A yaklaşma, B uzaklaşma, C yön korumadır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "f7-t18.fig.q050.table", "headerKeys": ["f7-t18.tb.isin", "f7-t18.tb.gelme", "f7-t18.tb.kirilma"], "rows": [[{"key": "f7-t18.tb.a"}, {"v": "40°"}, {"v": "25°"}], [{"key": "f7-t18.tb.b"}, {"v": "25°"}, {"v": "40°"}], [{"key": "f7-t18.tb.c"}, {"v": "0°"}, {"v": "0°"}]], "highlight": [0, 1, 2]}, "tags": ["FB.7.4.1", "F7-T18"], "taskId": "F7-T18", "sourceRecordId": "draft.f7-t18.q050", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ae4cfe74e5c7bcbce3b1bea35e47450a0d1a114b64dcfa90061ec361c393286d", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "title": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.7.4.2", "FB.7.4.3"], "body": "Ne öğreneceğim\nMerceklerin kenar ve orta kalınlığını inceleyerek türlerini ayırt edecek, paralel ışınlarla ilgili gözlemleri kaydedecek ve merceklerin günlük yaşamdaki işlevlerini gruplandıracaksın.\n\nTemel kavramlar\nMercek: Işığın yönünü değiştirerek görmeye ve görüntü oluşturmaya yardımcı olan saydam optik parça.\nİnce kenarlı mercek: Kenarları orta kısmından daha incedir; paralel gelen ışınları bir noktaya doğru yaklaştırır.\nKalın kenarlı mercek: Kenarları orta kısmından daha kalındır; paralel gelen ışınları birbirinden uzaklaştırır.\nOdak, ince kenarlı merceğe asal eksen doğrultusunda paralel gönderilen ışınların çıkışta buluştuğu yerdir. Kalın kenarlı bir merceğin ardından ışınların aralığı açılır; çıkan ışınlar aynı tarafta bir buluşma oluşturmaz.\nKullanım işlevi: Büyüteç yakın küçük ayrıntıyı incelemeye, mikroskop çok küçük yapıları gözlemlemeye, teleskop uzak cisimleri incelemeye, kamera görüntü kaydetmeye, uygun gözlük camı görmeyi desteklemeye yardımcı olur.\n\nÖnce hatırlayalım\nEl fenerinden çıkan ışık, tekdüze bir ortamda doğrusal ilerlediği için düz ışın çizgileriyle gösterilebilir. Işık bir yüzeyden yansıyabilir veya bir maddede soğurulabilir.\nIşık farklı saydam ortamlardan geçerken yön değiştirebilir; bu olaya kırılma denir. Bir çizimdeki ok, ışığın ilerleme yönünü gösterir.\n\nAdım adım\nYakındaki bir kumaş dokusunun küçük ayrıntılarını büyüteçle daha kolay seçebilirsin. Bunun nedeni merceğin kendi ışığını üretmesi değil, kendisine gelen ışığın yönünü değiştirmesidir.\nÖnce merceğe yandan, yani kesitine bak. Ortası kenarlardan dolgun olan kesit ince kenarlıdır; kenarları ortadan dolgun olan kesit kalın kenarlıdır. Yalnız genel boyut ya da parlaklık türü belirlemez.\nBir çizimde birbirine paralel gelen üç ışını düşün. İnce kenarlı mercek, geçen ışınları birbirine yaklaştırır. Uygun koşulda birleşilen yer odak noktası olarak adlandırılır. Kalın kenarlı mercek ise paralel ışınları dağıtır; ondan çıkan ışınlar aynı tarafta gerçek bir odakta birleşmez.\nBir gözlemde önce gördüğün biçimi veya ışının yönünü ayrı ayrı yaz, sonra tür hakkında yorum yap. “Ortası kalın” gözlem iken “ince kenarlı tür” bu gözlemden çıkarılan sonuçtur. Kayıt ile yorum çelişirse yeniden karşılaştır.\nAraçları yaptıkları işe göre sınıflandır: ayrıntıyı inceleme, uzaklığı gözleme, görüntü kaydetme veya görmeye destek. Bazı araçlarda birden fazla mercek bulunabilir; aracın tüm mercekleri aynı tür olmak zorunda değildir. Gözlük camının türü de gereksinime göre değişir.\nTÜBİTAK bünyesindeki optik çalışmalar, mercek gibi bileşenlerin geliştirilmesi ve sınanmasına örnektir. Mercek etkisi bazen istenmeyen sonuç da doğurur: güneşli yerde bırakılan kırık cam veya su dolu saydam kap ışığı belli bölgelerde yoğunlaştırıp yangın riskini artırabilir. Merceklerle Güneş’e ya da güçlü ışıklara bakma ve ışığı odaklamaya çalışma.\n\nÇözümlü örnek 1\nBir sergi panosundaki saydam kesitin orta kısmı şişkin, kenarları ise narin çizilmiştir. Bu çizime hangi mercek adı yazılmalıdır?\nKenar ile orta kısmın kalınlığı birbirine göre değerlendirilir.\nOrta kısmı daha dolgun olan kesit ince kenarlı merceği temsil eder.\n\nÇözümlü örnek 2\nBir eğitim kartında soldaki paralel okların, saydam parçadan sonra birbirine yöneldiği çizilmiştir. Gözlem kaydına ne yazılabilir?\nÖnce yön değişimine bakılır: çıkış yolları birbirine yaklaşmaktadır.\nGözlem “ışınlar yakınlaşıyor” biçiminde kaydedilir; tür yorumu daha sonra yapılır.\n\nÇözümlü örnek 3\nMüze vitrini kartlarında “uzaktaki bir kuş yuvasını gözleme” ve “madeni paranın çok küçük yüzey izlerini inceleme” amaçları yazılıdır. Hangi kullanım grupları gerekir?\nİlk kartta hedef uzakta olan bir cismi seçmektir; uzak gözlem grubuna alınır.\nİkinci kartta çok küçük ayrıntılar aranır; yakın ayrıntı inceleme grubuna alınır.\n\nSık yapılan hatalar\n“Her mercek her uzaklıkta büyütür” düşüncesi doğru değildir. Yakındaki bir nesneyi ince kenarlı bir büyüteçle uygun konumda büyük görmek, bütün merceklerin aynı sonucu vereceği anlamına gelmez.\n“Mercek ışık üretir” düşüncesi doğru değildir. Mercek dışarıdan gelen ışığın ilerleme yönünü değiştirir; aydınlatma kaynağı değildir.\n“Bütün gözlük camları aynı türdür” düşüncesi doğru değildir. Görmeye destek olma işlevleri ortak olsa da uygun mercek türü değişebilir; gözlük camından sağlık tanısı çıkarılmaz.\n“Kalın kenarlı merceğin dağıttığı ışınlar çıkış tarafında gerçek bir odakta birleşir” düşüncesi doğru değildir. Bu mercek paralel ışınları birbirinden uzaklaştırır.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nBir kesiti tanımlarken neden yalnız toplam büyüklüğüne bakmamalısın?\nTürü ayırt eden özellik, kenar kalınlığı ile orta kalınlığın birbirine göre durumudur.\nAynı başlangıç doğrultusundaki ışınların birbirinden uzaklaşması sana ne anlatır?\nBu gözlem, ışığı dağıtan kalın kenarlı mercek davranışıyla uyumludur.\nBir optik aracı hangi ölçüte göre gruplayabilirsin?\nYakın ayrıntıyı gözleme, uzak cismi inceleme, görüntü kaydetme ya da görmeye destek sağlama işlevine göre.\nKendi gözlemini nasıl güvenle kaydedebilirsin?\nBir büyüteci, odanın sıradan aydınlatmasında kitap kapağının küçük ayrıntılarına bakmak için kullanabilirsin. Görünümde fark ettiğin değişikliği kısa cümlelerle kaydet. Araç yoksa kullanım amaçlarını kartlarla karşılaştır. Güneş doğrultusuna veya güçlü kaynağa bakma; ışığı bir noktaya yoğunlaştırmayı deneme.\n\nÖzet\nİnce kenarlı mercek ortada daha kalın olup paralel ışınları yaklaştırır; kalın kenarlı mercek kenarlarda daha kalın olup ışınları dağıtır. Gözlem önce yazılır, tür sonra çıkarılır. Mercek kullanan araçlar yaptıkları işle sınıflandırılır; cam ve mercekle ışık yoğunlaştırma tehlikesinden kaçınılır.\nÇizimde kalınlık farkı ve ışınların genel yön değişimi görünür. Şekiller ölçekte değildir; gerçek cihazların tüm parçalarını veya bir cismin görüntüsünün nasıl oluştuğunu anlatmaz.\n\nAşağıdaki şekli inceleyiniz.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Merceklerin kenar ve orta kalınlığını inceleyerek türlerini ayırt edecek, paralel ışınlarla ilgili gözlemleri kaydedecek ve merceklerin günlük yaşamdaki işlevlerini gruplandıracaksın.", "keyConcepts": ["Mercek: Işığın yönünü değiştirerek görmeye ve görüntü oluşturmaya yardımcı olan saydam optik parça.", "İnce kenarlı mercek: Kenarları orta kısmından daha incedir; paralel gelen ışınları bir noktaya doğru yaklaştırır.", "Kalın kenarlı mercek: Kenarları orta kısmından daha kalındır; paralel gelen ışınları birbirinden uzaklaştırır.", "Odak, ince kenarlı merceğe asal eksen doğrultusunda paralel gönderilen ışınların çıkışta buluştuğu yerdir. Kalın kenarlı bir merceğin ardından ışınların aralığı açılır; çıkan ışınlar aynı tarafta bir buluşma oluşturmaz.", "Kullanım işlevi: Büyüteç yakın küçük ayrıntıyı incelemeye, mikroskop çok küçük yapıları gözlemlemeye, teleskop uzak cisimleri incelemeye, kamera görüntü kaydetmeye, uygun gözlük camı görmeyi desteklemeye yardımcı olur."], "priorKnowledge": ["El fenerinden çıkan ışık, tekdüze bir ortamda doğrusal ilerlediği için düz ışın çizgileriyle gösterilebilir. Işık bir yüzeyden yansıyabilir veya bir maddede soğurulabilir.", "Işık farklı saydam ortamlardan geçerken yön değiştirebilir; bu olaya kırılma denir. Bir çizimdeki ok, ışığın ilerleme yönünü gösterir."], "steps": ["Yakındaki bir kumaş dokusunun küçük ayrıntılarını büyüteçle daha kolay seçebilirsin. Bunun nedeni merceğin kendi ışığını üretmesi değil, kendisine gelen ışığın yönünü değiştirmesidir.", "Önce merceğe yandan, yani kesitine bak. Ortası kenarlardan dolgun olan kesit ince kenarlıdır; kenarları ortadan dolgun olan kesit kalın kenarlıdır. Yalnız genel boyut ya da parlaklık türü belirlemez.", "Bir çizimde birbirine paralel gelen üç ışını düşün. İnce kenarlı mercek, geçen ışınları birbirine yaklaştırır. Uygun koşulda birleşilen yer odak noktası olarak adlandırılır. Kalın kenarlı mercek ise paralel ışınları dağıtır; ondan çıkan ışınlar aynı tarafta gerçek bir odakta birleşmez.", "Bir gözlemde önce gördüğün biçimi veya ışının yönünü ayrı ayrı yaz, sonra tür hakkında yorum yap. “Ortası kalın” gözlem iken “ince kenarlı tür” bu gözlemden çıkarılan sonuçtur. Kayıt ile yorum çelişirse yeniden karşılaştır.", "Araçları yaptıkları işe göre sınıflandır: ayrıntıyı inceleme, uzaklığı gözleme, görüntü kaydetme veya görmeye destek. Bazı araçlarda birden fazla mercek bulunabilir; aracın tüm mercekleri aynı tür olmak zorunda değildir. Gözlük camının türü de gereksinime göre değişir.", "TÜBİTAK bünyesindeki optik çalışmalar, mercek gibi bileşenlerin geliştirilmesi ve sınanmasına örnektir. Mercek etkisi bazen istenmeyen sonuç da doğurur: güneşli yerde bırakılan kırık cam veya su dolu saydam kap ışığı belli bölgelerde yoğunlaştırıp yangın riskini artırabilir. Merceklerle Güneş’e ya da güçlü ışıklara bakma ve ışığı odaklamaya çalışma."], "workedExamples": [{"title": "Kesit taslağını okuma", "problem": "Bir sergi panosundaki saydam kesitin orta kısmı şişkin, kenarları ise narin çizilmiştir. Bu çizime hangi mercek adı yazılmalıdır?", "solution": ["Kenar ile orta kısmın kalınlığı birbirine göre değerlendirilir.", "Orta kısmı daha dolgun olan kesit ince kenarlı merceği temsil eder."]}, {"title": "Oklarla anlatılan gözlem", "problem": "Bir eğitim kartında soldaki paralel okların, saydam parçadan sonra birbirine yöneldiği çizilmiştir. Gözlem kaydına ne yazılabilir?", "solution": ["Önce yön değişimine bakılır: çıkış yolları birbirine yaklaşmaktadır.", "Gözlem “ışınlar yakınlaşıyor” biçiminde kaydedilir; tür yorumu daha sonra yapılır."]}, {"title": "Müze araçlarını ayırma", "problem": "Müze vitrini kartlarında “uzaktaki bir kuş yuvasını gözleme” ve “madeni paranın çok küçük yüzey izlerini inceleme” amaçları yazılıdır. Hangi kullanım grupları gerekir?", "solution": ["İlk kartta hedef uzakta olan bir cismi seçmektir; uzak gözlem grubuna alınır.", "İkinci kartta çok küçük ayrıntılar aranır; yakın ayrıntı inceleme grubuna alınır."]}], "commonMistakes": ["“Her mercek her uzaklıkta büyütür” düşüncesi doğru değildir. Yakındaki bir nesneyi ince kenarlı bir büyüteçle uygun konumda büyük görmek, bütün merceklerin aynı sonucu vereceği anlamına gelmez.", "“Mercek ışık üretir” düşüncesi doğru değildir. Mercek dışarıdan gelen ışığın ilerleme yönünü değiştirir; aydınlatma kaynağı değildir.", "“Bütün gözlük camları aynı türdür” düşüncesi doğru değildir. Görmeye destek olma işlevleri ortak olsa da uygun mercek türü değişebilir; gözlük camından sağlık tanısı çıkarılmaz.", "“Kalın kenarlı merceğin dağıttığı ışınlar çıkış tarafında gerçek bir odakta birleşir” düşüncesi doğru değildir. Bu mercek paralel ışınları birbirinden uzaklaştırır."], "selfCheck": [{"question": "Bir kesiti tanımlarken neden yalnız toplam büyüklüğüne bakmamalısın?", "answer": "Türü ayırt eden özellik, kenar kalınlığı ile orta kalınlığın birbirine göre durumudur."}, {"question": "Aynı başlangıç doğrultusundaki ışınların birbirinden uzaklaşması sana ne anlatır?", "answer": "Bu gözlem, ışığı dağıtan kalın kenarlı mercek davranışıyla uyumludur."}, {"question": "Bir optik aracı hangi ölçüte göre gruplayabilirsin?", "answer": "Yakın ayrıntıyı gözleme, uzak cismi inceleme, görüntü kaydetme ya da görmeye destek sağlama işlevine göre."}, {"question": "Kendi gözlemini nasıl güvenle kaydedebilirsin?", "answer": "Bir büyüteci, odanın sıradan aydınlatmasında kitap kapağının küçük ayrıntılarına bakmak için kullanabilirsin. Görünümde fark ettiğin değişikliği kısa cümlelerle kaydet. Araç yoksa kullanım amaçlarını kartlarla karşılaştır. Güneş doğrultusuna veya güçlü kaynağa bakma; ışığı bir noktaya yoğunlaştırmayı deneme."}], "summary": "İnce kenarlı mercek ortada daha kalın olup paralel ışınları yaklaştırır; kalın kenarlı mercek kenarlarda daha kalın olup ışınları dağıtır. Gözlem önce yazılır, tür sonra çıkarılır. Mercek kullanan araçlar yaptıkları işle sınıflandırılır; cam ve mercekle ışık yoğunlaştırma tehlikesinden kaçınılır.", "figureNote": "Çizimde kalınlık farkı ve ışınların genel yön değişimi görünür. Şekiller ölçekte değildir; gerçek cihazların tüm parçalarını veya bir cismin görüntüsünün nasıl oluştuğunu anlatmaz."}, "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 700, 226], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[166.4, 61.58], [150.92000000000002, 102], [166.4, 142.42000000000002], [183.6, 142.42000000000002], [199.07999999999998, 102], [183.6, 61.58]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.8, "style": "plain"}, {"type": "line", "x1": 57, "y1": 75, "x2": 150, "y2": 75, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 200, "y1": 75, "x2": 290, "y2": 102, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 57, "y1": 102, "x2": 150, "y2": 102, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 200, "y1": 102, "x2": 290, "y2": 102, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 57, "y1": 129, "x2": 150, "y2": 129, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 200, "y1": 129, "x2": 290, "y2": 102, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "rect", "x": 70, "y": 179, "w": 210, "h": 26, "fill": "surface", "stroke": "muted", "width": 1, "labelKey": "f7-t19.val.note.left"}, {"type": "polygon", "points": [[490.92, 61.58], [506.4, 102], [490.92, 142.42000000000002], [539.08, 142.42000000000002], [523.6, 102], [539.08, 61.58]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.8, "style": "plain"}, {"type": "line", "x1": 397, "y1": 75, "x2": 490, "y2": 75, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 540, "y1": 75, "x2": 630, "y2": 56.1, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 397, "y1": 102, "x2": 490, "y2": 102, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 540, "y1": 102, "x2": 630, "y2": 102.0, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 397, "y1": 129, "x2": 490, "y2": 129, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 540, "y1": 129, "x2": 630, "y2": 147.9, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.5, "arrow": "last"}, {"type": "rect", "x": 410, "y": 179, "w": 210, "h": 26, "fill": "surface", "stroke": "muted", "width": 1, "labelKey": "f7-t19.val.note.right"}], "altTextKey": "f7-t19.alt.note", "captionKey": "f7-t19.cap.note", "notToScale": true}, "taskId": "F7-T19", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "aeb27cb3691ee367a9495826db4e1dd79d0d11ed8b609ea79f6c0f8c51bca5f3", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q001", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f01", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Çizilmiş kesitlerde iki konumdaki genişliği karşılaştırmayı ve görünüşü doğru mercek sınıfına bağlamayı gerektirir.", "question": "Aşağıdaki şekilde K ve L olarak işaretlenmiş mercek kesitleri bulunuyor. Şekle göre K kesitiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Ortası kenarlarından daha kalındır.", "Yalnız dış çizgisinin boyu uzundur.", "Kenarları orta kısmına göre daha kalındır.", "Her yerindeki kalınlık eşit kalır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; K kesitinin orta bölgesi kenarlara göre daha geniş çizilmiştir.", "Dış çizgi uzunluğu, kenar ve orta kalınlığını karşılaştırmaz.", "Bu özellik kesiti dar bir orta bölgeye sahip olan L için uygundur.", "K kesiti ortada genişlediği için aynı kalınlıkta değildir."], "explanation": "Önce K kesitinin üst ve alt kenar genişliklerine bakılır. Orta bölge daha geniş olduğundan K, ortası kalın mercek biçimindedir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 490, 200], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[127.0, 48.3], [107.19999999999999, 100], [127.0, 151.7], [149.0, 151.7], [168.8, 100], [149.0, 48.3]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain", "labelKey": "f7-t19.mark.k", "labelX": 138, "labelY": 167.10000000000002}, {"type": "polygon", "points": [[324.2, 48.3], [344.0, 100], [324.2, 151.7], [385.8, 151.7], [366.0, 100], [385.8, 48.3]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.8, "style": "plain", "labelKey": "f7-t19.mark.l", "labelX": 355, "labelY": 167.10000000000002}], "altTextKey": "f7-t19.alt.profiles", "captionKey": "f7-t19.cap.profiles", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q001", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dd138eb6a97e95635335be8f444dcec02765fd1253b0f4f5cac1f35e93dbd420", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q002", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f02", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Kenar ile orta kalınlığın birbirine göre önemini seçmeyi ve yanıltıcı genel biçim betimlemelerini ayıklamayı gerektirir.", "question": "Bir merceğin orta kısmı kenarlarından daha incedir. Buna göre bu merceğin türü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yüzeyi düz yansıtıcı ayna", "Kalın kenarlı mercek", "İnce kenarlı mercek", "Aynı kalınlıklı saydam levha"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ayna yansıtıcıdır; soruda ise mercek türü tanımlanmaktadır.", "Doğru; kenarları orta kısmından kalın olan mercek bu adla anılır.", "İnce kenarlı mercekte orta bölüm, kenarlara göre daha kalındır.", "Kalınlığı eşit bir levha burada anlatılan kenar–orta farkını göstermez."], "explanation": "Önce tanımdaki orta kısmın daha ince olduğu bilgisi seçilir. Bu özellik kalın kenarlı merceğe aittir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q002", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a4c7c882ca3f85cdea4745ef882a028950e3562f8714949bb16bae41824361dc", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q003", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f03", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Verilen bir kesit taslağındaki görsel kanıtı çözümlemeyi ve uygun bilimsel yoruma ulaşmayı gerektirir.", "question": "Aşağıdaki şekilde tek başına gösterilen M merceğini doğru anlatan kesit gözlemi hangisidir?", "choices": ["Kenarların ikisi de ortada birleşmektedir.", "Orta ve kenar kısımlar aynı genişliktedir.", "Orta bölge, üst kenara göre geniştir.", "Üst ve alt kenar, orta bölgeden geniştir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kenarlar birbirine değil, iki yandaki eğri sınıra bağlıdır.", "Kesitte orta ve kenar çizgileri eşit aralıkta değildir.", "Görülen içe kıvrılan yanlar, ortanın daha dar olduğunu gösterir.", "Doğru; M kesitinde orta kısım dar, üst ve alt kenarlar geniştir."], "explanation": "Önce M kesitinin beline, sonra iki ucuna bakılır. Bel daraldığı için kenar bölümleri ortadan daha kalındır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 490, 200], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[189.2, 48.3], [209.0, 100], [189.2, 151.7], [250.8, 151.7], [231.0, 100], [250.8, 48.3]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain", "labelKey": "f7-t19.mark.m", "labelX": 220, "labelY": 167.10000000000002}], "altTextKey": "f7-t19.alt.profile_single", "captionKey": "f7-t19.cap.profiles", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q003", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "06854331c3a31087179be45d2eae3c8977bcca013fb62ba1db9c90e2eada4125", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q004", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f02", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Kenar ile orta kalınlığın birbirine göre önemini seçmeyi ve yanıltıcı genel biçim betimlemelerini ayıklamayı gerektirir.", "question": "Bir öğrenci ince kenarlı bir mercek için yandan görülen basit bir model çizecek. Verilenlere göre öğrenci çiziminde öncelikle aşağıdakilerden hangisini korumalıdır?", "choices": ["Orta bölümün kenarlardan kalın olmasını", "Şeklin ışığı kendi başına üretmesini", "Kenarların orta bölümden kalın olmasını", "Kenar ve orta bölümlerin hep eşit olmasını"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kesitin türünü belirleyen, kenar ile orta kalınlığın oranıdır.", "Mercek ışık kaynağı olmadığından çizimde böyle bir özellik aranmaz.", "Bu oran kalın kenarlı mercek kesitinin özelliğidir.", "Eşit kalınlık, ince kenarlı kesitin ayırt edici özelliğini taşımaz."], "explanation": "Önce çizimin kesit olduğu belirlenir. İnce kenarlı merceğin ortası dolgun, kenarları ince çizilmelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q004", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a093ac85a55d06070a3dffd1d938f299927a98cef210b1e69827fcde9a0371d9", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q005", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f01", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Çizilmiş kesitlerde iki konumdaki genişliği karşılaştırmayı ve görünüşü doğru mercek sınıfına bağlamayı gerektirir.", "question": "Aşağıdaki şekilde P ve R merceklerinin yandan görünüşü verilmiştir. Buna göre P ve R kesitleriyle ilgili aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?", "choices": ["İkisinin de kenarları orta kadar kalındır.", "P ortada, R ise kenarlarda daha kalındır.", "P kenarlarda, R ise ortada daha kalındır.", "P ile R aynı kenar–orta oranına sahiptir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Çizilen kesitlerde her iki türde de kenar ve orta eşit değildir.", "Doğru; P dışa şişkin, R ortada dar kesitli gösterilmiştir.", "Bu karşılaştırma şekillerin kalınlık özelliklerini ters çevirmiştir.", "P dışa, R içe kıvrılan kenarlarla farklı kalınlık profili sergiler."], "explanation": "Önce her iki kesitin orta enini kenar eniyle karşılaştır. P ortada genişler, R ortada daralır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 490, 200], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[127.0, 48.3], [107.19999999999999, 100], [127.0, 151.7], [149.0, 151.7], [168.8, 100], [149.0, 48.3]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain", "labelKey": "f7-t19.mark.p", "labelX": 138, "labelY": 167.10000000000002}, {"type": "polygon", "points": [[324.2, 48.3], [344.0, 100], [324.2, 151.7], [385.8, 151.7], [366.0, 100], [385.8, 48.3]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain", "labelKey": "f7-t19.mark.r", "labelX": 355, "labelY": 167.10000000000002}], "altTextKey": "f7-t19.alt.profiles", "captionKey": "f7-t19.cap.profiles", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q005", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d80484c660397f054715694a743a8ca88aea403e69ea1a33ffc8671387660281", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q006", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f02", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Kenar ile orta kalınlığın birbirine göre önemini seçmeyi ve yanıltıcı genel biçim betimlemelerini ayıklamayı gerektirir.", "question": "Saydam iki merceğin kesitleri yazıyla anlatılıyor: Birincinin kenarları ince, ikincinin kenarları kalın. Bu bilgilere göre merceklerin türleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Birinci kalın, ikinci ince kenarlıdır.", "İkisi de kenarsız birer düz aynadır.", "Birinci ince, ikinci kalın kenarlıdır.", "İkisi de aynı tür ince kenarlı mercektir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kenar özelliklerine verilen iki türün adları ters eşlenmiştir.", "Saydam merceklerin tanımı yansıtıcı düz ayna tanımından farklıdır.", "Doğru; türlerin adları kenarların orta kısma göre kalınlığını anlatır.", "İki kesitin kenar özellikleri farklı olduğundan aynı sınıfa alınamaz."], "explanation": "Birincide ince kenar, ikincide kalın kenar belirtilmiştir. Böylece sırasıyla ince ve kalın kenarlı sınıfları seçilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q006", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f58a4b22c7cd2b0549875977e4a9874d17d35d38621b1e9054af186612010fd3", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q007", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f01", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Çizilmiş kesitlerde iki konumdaki genişliği karşılaştırmayı ve görünüşü doğru mercek sınıfına bağlamayı gerektirir.", "question": "Aşağıdaki şekilde N diye işaretlenen modelin karşısına “kalın kenarlı” etiketi yazılmıştır. Şekle göre etiketi değerlendiren kişi aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?", "choices": ["Etiketi kaldırmalıdır; kesitten tür bulunamaz.", "Modeli ayna diye adlandırmalıdır; içi saydamdır.", "Etiketi ince kenarlı olarak değiştirmelidir.", "Etiketi aynı bırakmalıdır; kenarlar geniştir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kenar ve orta karşılaştırması türü belirlemek için yeterlidir.", "Saydamlık bir cismi doğrudan ayna yapmaz; burada mercek kesiti vardır.", "Doğru; N modelinin ortası kenarlardan kalındır.", "Modelin orta eni daha büyükken “kalın kenarlı” adını korumak yanlıştır."], "explanation": "İlk adım, N kesitindeki orta ve kenar eni farkını okumaktır. Ortası daha geniş olan model ince kenarlı mercektir; etiket düzeltilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 490, 200], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[209.0, 48.3], [189.2, 100], [209.0, 151.7], [231.0, 151.7], [250.8, 100], [231.0, 48.3]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain", "labelKey": "f7-t19.mark.n", "labelX": 220, "labelY": 167.10000000000002}], "altTextKey": "f7-t19.alt.profile_single", "captionKey": "f7-t19.cap.profiles", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q007", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "affdd6c878a8411c9514179eab0d9e0a7c640fae646565024d705404657b238b", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q008", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f03", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Verilen bir kesit taslağındaki görsel kanıtı çözümlemeyi ve uygun bilimsel yoruma ulaşmayı gerektirir.", "question": "Bir merceğin yalnız parlaklığı gözlemlenmiş, kenar ve orta kalınlığı kaydedilmemiştir. Bu bilgilere göre merceğin türünü güvenle belirlemek için aşağıdakilerden hangisinin bilinmesi gerekir?", "choices": ["Kenarın ve ortanın karşılaştırmalı kalınlığı", "Camın raf üzerinde durduğu yükseklik", "Merceğin yanında duran kutunun biçimi", "Merceğin üzerine düşen ışığın rengi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; mercek türü kesitin hangi bölümünün daha kalın olduğuna göre anlaşılır.", "Raf yüksekliği merceğin kesit oranıyla ilgili bir veri değildir.", "Yakındaki kutunun biçimi merceğin yapısına kanıt oluşturmaz.", "Gelen ışığın rengi profilin kalınlık sınıfını belirlemez."], "explanation": "Parlaklık türü tek başına göstermez. Merceğin kenar ve orta genişlikleri karşılaştırılırsa güvenilir biçim sınıflaması yapılır.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q008", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9b936ec364e8c7027b5d293fca382b22f1b9d805ed3bd1d7bff9b929aae92c7a", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q009", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f01", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Çizilmiş kesitlerde iki konumdaki genişliği karşılaştırmayı ve görünüşü doğru mercek sınıfına bağlamayı gerektirir.", "question": "Aşağıdaki şekilde K ve L mercekleri gösteriliyor. Buna göre ışığı dağıtan mercek türüne uygun kesit aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ortası daha kalın olan K kesiti", "Ortası daha ince olan L kesiti", "Kenarları ortasından daha kalın olan K kesiti", "Ortası K kadar dolgun olan L kesiti"], "correct": 1, "distractorWhy": ["K kesiti ışığı toplayan ince kenarlı mercek profilidir.", "Doğru; L ortada daralan, kalın kenarlı türün kesitidir.", "K kesitinin kenarları ortasından kalın değildir; şekil yanlış okunmuştur.", "L kesitinin ortası dar çizilmiştir; K kadar dolgun değildir."], "explanation": "Önce dağıtan merceklerin kalın kenarlı olduğu hatırlanır. Sonra görselde ortası daha dar olan L seçilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 490, 200], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[127.0, 48.3], [107.19999999999999, 100], [127.0, 151.7], [149.0, 151.7], [168.8, 100], [149.0, 48.3]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain", "labelKey": "f7-t19.mark.k", "labelX": 138, "labelY": 167.10000000000002}, {"type": "polygon", "points": [[324.2, 48.3], [344.0, 100], [324.2, 151.7], [385.8, 151.7], [366.0, 100], [385.8, 48.3]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain", "labelKey": "f7-t19.mark.l", "labelX": 355, "labelY": 167.10000000000002}], "altTextKey": "f7-t19.alt.profiles", "captionKey": "f7-t19.cap.profiles", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q009", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b854102a17b2e3f21affb7460b2c2bf9017eec352a97b1c1b67e4a0b5b923cdd", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q010", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f02", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Kenar ile orta kalınlığın birbirine göre önemini seçmeyi ve yanıltıcı genel biçim betimlemelerini ayıklamayı gerektirir.", "question": "Bir çizimde merceğin hem üst hem alt kenarı, orta bölümünden daha kalın işaretlenmiştir. Bu çizime göre merceğin türüyle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?", "choices": ["İki kenar da kalın kenarlı türü destekler.", "İki kenar da ince kenarlı türü destekler.", "Mercek türü sadece ışığın rengine bağlıdır.", "Yalnız toplam yükseklik mercek türünü verir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; her iki uçta da kenarların dolgun oluşu kalın kenarlı kesitle uyumludur.", "İnce kenarlı mercekte kenarların daha ince olması beklenir.", "Işık rengi kalın kenarlı kesitin geometrisini değiştirmez.", "Yüksekliğin tek başına kalınlık karşılaştırmasıyla ilgisi yoktur."], "explanation": "Kesitin orta ve iki kenarı karşılaştırılır. Kenarlar daha kalın olduğundan çizim kalın kenarlı türü destekler.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q010", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9c0301604b9ced0e1db1433e1fb7861396ffcac72b7143fdc220fcd4e938dd7f", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q011", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f04", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Paralel başlangıç yönünü tanımayı ve çıkış yollarındaki yaklaşma ya da uzaklaşmayı mercek türüyle ilişkilendirmeyi gerektirir.", "question": "Aşağıdaki şekilde paralel gelen ışınların mercekten sonra birbirine yaklaştığı görülüyor. Şekle göre ışınların bu davranışı aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?", "choices": ["Kendi ışığını üreten saydam kaynak", "Işığı tümüyle geri yansıtan düz ayna", "İnce kenarlı, ışığı toplayan mercek", "Kalın kenarlı, ışığı dağıtan mercek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Şekilde ışık merceğe dışarıdan gelir; mercek kaynak değildir.", "Düz ayna ışığı geri yansıtır, çizimde mercekten geçiş gösterilir.", "Doğru; yaklaşan ışınlar ince kenarlı merceğin toplama davranışını gösterir.", "Kalın kenarlı mercek paralel ışınları birbirinden uzaklaştırır."], "explanation": "Önce ışınların girişte paralel oluşuna bakılır. Çıkışta yaklaşmaları ince kenarlı merceği işaret eder.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 430, 230], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[202.3, 72.11], [186.64, 113], [202.3, 153.89], [219.7, 153.89], [235.36, 113], [219.7, 72.11]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 78, "x2": 185, "y2": 78, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 78, "x2": 360, "y2": 113, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 113, "x2": 185, "y2": 113, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 113, "x2": 360, "y2": 113, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 148, "x2": 185, "y2": 148, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 148, "x2": 360, "y2": 113, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}], "altTextKey": "f7-t19.alt.ray_converge", "captionKey": "f7-t19.cap.rays", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q011", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c58d88d3431410295c9c9b24654484d6e6ee9770b8cddaec08bf2e0f54628bd7", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q012", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f05", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Bir çizim veya savı mercek biçimiyle karşılaştırmayı ve çelişkiyi düzelten değişikliği seçmeyi gerektirir.", "question": "Bir öğrenci, paralel ışınların mercekten çıktıktan sonra yelpaze gibi birbirinden ayrıldığını söylüyor. Bu açıklamaya göre öğrencinin anlattığı durum aşağıdakilerden hangisine örnektir?", "choices": ["Işığı bir noktada toplama davranışı", "Işığı dağıtma davranışı", "Işığı geldiği yola yansıtma davranışı", "Merceğin yeni ışık üretme davranışı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Işınlar birbirinden uzaklaştığı için ortak noktaya doğru yaklaşmıyor.", "Doğru; birbirinden uzaklaşan ışınlar dağılma gösterir.", "Mercekten geçerek yön değiştirme, ışığın geri dönmesiyle aynı değildir.", "Işınlar zaten dışarıdan gelmektedir; mercek onları üretmez."], "explanation": "Yelpaze gibi açılma, çıkış çizgilerinin ayrılmasıdır. Bu da kalın kenarlı mercek davranışının gözlenebilen yönüdür.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q012", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "943c609b3f8a9f71f307c047a74487888453e8327551a77f8931fb68951e5bed", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q013", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f04", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Paralel başlangıç yönünü tanımayı ve çıkış yollarındaki yaklaşma ya da uzaklaşmayı mercek türüyle ilişkilendirmeyi gerektirir.", "question": "Aşağıdaki şekilde ışınların çıkış tarafındaki yollarına bakıldığında hangi gözlem kaydedilmelidir?", "choices": ["Üst ve alt ışınlar birbirinden uzaklaşır.", "Üst ve alt ışınlar tek noktada birleşir.", "Üç ışın mercekten sonra sola geri döner.", "Mercek ışınların çıkışında ışık üretir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ışınların mercekten sonraki ayrılma yönü şekilden okunur.", "Çizimde bir buluşma değil, üst ve alt yollarda açılma vardır.", "Oklar çıkışta sağ yönlüdür, geri dönüş çizilmemiştir.", "Başlangıç ışınları mercekten önce vardır; yeni ışık oluşmaz."], "explanation": "Girişteki paralel çizgilerle çıkıştaki yollar karşılaştırılır. Çıkış çizgilerinin arası büyüdüğünden dağılım gözlenir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 430, 230], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[186.64, 72.11], [202.3, 113], [186.64, 153.89], [235.36, 153.89], [219.7, 113], [235.36, 72.11]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 78, "x2": 185, "y2": 78, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 78, "x2": 382, "y2": 43.0, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 113, "x2": 185, "y2": 113, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 113, "x2": 382, "y2": 113.0, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 148, "x2": 185, "y2": 148, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 148, "x2": 382, "y2": 183.0, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}], "altTextKey": "f7-t19.alt.ray_diverge", "captionKey": "f7-t19.cap.rays", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q013", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d04d0a960b06a2c080f82624f9452eccf0bda2eab2c3fdd9ef7c8b416f71c943", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q014", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f06", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Işınların yön değiştirmesini ve gerçek birleşme noktası ile dağılarak ilerlemeyi birbirinden ayırmayı gerektirir.", "question": "Paralel ışınlar ince kenarlı bir mercekten geçip merceğin öbür tarafında bir noktada buluşuyor. Buna göre ışınların mercekten sonra buluştuğu yerin adı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Odak noktası", "Merceğin kenarı", "Yansıma yüzeyi", "Işık kaynağı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; paralel ışınların toplandığı nokta odak diye adlandırılır.", "Merceğin kenarı, çıkış tarafındaki birleşme noktasıyla aynı konum değildir.", "Burada geri yansıma değil, mercekten geçerek kırılma söz konusudur.", "Buluşan ışınlar dışarıdan gelir; kaynak, ışınların vardığı yer değildir."], "explanation": "Önce ışınların mercekten geçerek tek noktada toplandığı belirlenir. İnce kenarlı mercek için bu nokta odaktır.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q014", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "09457df6afb4eb67eb7aab90cb894c695d76c90ae45704b2e066757c3c5436d3", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q015", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f04", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Paralel başlangıç yönünü tanımayı ve çıkış yollarındaki yaklaşma ya da uzaklaşmayı mercek türüyle ilişkilendirmeyi gerektirir.", "question": "Aşağıdaki şekilde P ve R için iki ayrı ışın çizimi bulunuyor. Şekle göre P ve R merceklerinin ışınlara etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["P dağıtır, R toplar.", "İkisi de gelen ışığı geri yansıtır.", "İkisi de yalnız ışığı toplar.", "P toplar, R dağıtır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["P’de çıkış ışınları yaklaşırken R’de ayrılır; eşleştirme ters kurulmuştur.", "İki çizimde de ışınlar mercekten sağa geçer; geri dönüş yoktur.", "R’nin çıkış ışınları tek noktaya yaklaşmamaktadır.", "Doğru; P için yaklaşma, R için ayrılma görülür."], "explanation": "P’de üst ve alt yollar merkeze yönelir. R’de bu yollar ayrılır. Böylece P toplama, R dağıtma grubuna girer.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 670, 216], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[167.0, 72.4], [152.6, 110], [167.0, 147.6], [183.0, 147.6], [197.4, 110], [183.0, 72.4]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain", "labelKey": "f7-t19.mark.p", "labelX": 175, "labelY": 158.8}, {"type": "line", "x1": 47, "y1": 82, "x2": 151, "y2": 82, "stroke": "blue", "width": 1.4, "style": "ray", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 199, "y1": 82, "x2": 299, "y2": 110, "stroke": "teal", "width": 1.5, "style": "ray", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 47, "y1": 110, "x2": 151, "y2": 110, "stroke": "blue", "width": 1.4, "style": "ray", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 199, "y1": 110, "x2": 299, "y2": 110, "stroke": "teal", "width": 1.5, "style": "ray", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 47, "y1": 138, "x2": 151, "y2": 138, "stroke": "blue", "width": 1.4, "style": "ray", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 199, "y1": 138, "x2": 299, "y2": 110, "stroke": "teal", "width": 1.5, "style": "ray", "arrow": "last"}, {"type": "polygon", "points": [[465.6, 72.4], [480.0, 110], [465.6, 147.6], [510.4, 147.6], [496.0, 110], [510.4, 72.4]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain", "labelKey": "f7-t19.mark.r", "labelX": 488, "labelY": 158.8}, {"type": "line", "x1": 360, "y1": 82, "x2": 464, "y2": 82, "stroke": "blue", "width": 1.4, "style": "ray", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 512, "y1": 82, "x2": 612, "y2": 62.4, "stroke": "teal", "width": 1.5, "style": "ray", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 360, "y1": 110, "x2": 464, "y2": 110, "stroke": "blue", "width": 1.4, "style": "ray", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 512, "y1": 110, "x2": 612, "y2": 110.0, "stroke": "teal", "width": 1.5, "style": "ray", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 360, "y1": 138, "x2": 464, "y2": 138, "stroke": "blue", "width": 1.4, "style": "ray", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 512, "y1": 138, "x2": 612, "y2": 157.6, "stroke": "teal", "width": 1.5, "style": "ray", "arrow": "last"}], "altTextKey": "f7-t19.alt.ray_pair", "captionKey": "f7-t19.cap.rays", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q015", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e50e7fe5f0856079b2594acb3c4cb9a0c9d6638d1b03220cf0612578d1d8c364", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q016", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f04", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Paralel başlangıç yönünü tanımayı ve çıkış yollarındaki yaklaşma ya da uzaklaşmayı mercek türüyle ilişkilendirmeyi gerektirir.", "question": "Bir çizimde başlangıçta paralel olan ışınlar ince kenarlı merceğe gönderiliyor. Bu bilgiye göre ışınların mercekten çıktıktan sonraki yoluyla ilgili aşağıdaki tahminlerden hangisi uygundur?", "choices": ["Işınlar merceğin önünde görünmeden kaybolur.", "Işınlar merceğin içinden geçmeden geri döner.", "Işınlar birbirinden uzaklaşan yönlere sapar.", "Işınlar birbirine yaklaşan yönlerde ilerler."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Şeffaf bir merceğin beklenen özelliği ışığı bütünüyle yok etmek değildir.", "İnce kenarlı mercekten geçiş yerine geri dönüş düşünülmüştür.", "Birbirinden uzaklaşma, kalın kenarlı mercek için uygun modeldir.", "Doğru; ince kenarlı mercek paralel ışınların yakınsamasını sağlar."], "explanation": "Merceğin türü başlangıç bilgisidir. İnce kenarlı tür, gelen paralel demetin çıkış yollarını birbirine doğru yönlendirir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q016", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "695be4e8cf8b0d38b61dea7e72dc6d9674a12988a51db10e1116a69b63d3b931", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q017", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f06", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Işınların yön değiştirmesini ve gerçek birleşme noktası ile dağılarak ilerlemeyi birbirinden ayırmayı gerektirir.", "question": "Aşağıdaki şekilde F ile işaretlenen noktanın görevi hangi seçenekte açıklanmıştır?", "choices": ["Gelen ışınların merceğe girmediği yeri belirtir.", "Yansımayla geri dönen ışınların kaynağıdır.", "Paralel gelen ışınların birleştiği yeri belirtir.", "Merceğin ışık üretmeye başladığı yeri belirtir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Şekilde ışınlar merceğe girmiş ve öbür tarafta buluşmuştur.", "Işınlar geri yansımamış, mercekten sonra sağda bir araya gelmiştir.", "Doğru; F, çizilen paralel ışınların öbür yandaki buluşma noktasıdır.", "F merceğin dışında oluşan birleşmedir; bir ışık üretim yeri değildir."], "explanation": "Üst ve alt çizgilerin merkez çizgiyle aynı yerde buluştuğu görülür. İnce kenarlı mercek için bu nokta odak noktasıdır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 430, 230], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[202.3, 72.11], [186.64, 113], [202.3, 153.89], [219.7, 153.89], [235.36, 113], [219.7, 72.11]], "fill": "blue-soft", "stroke": "ink", "width": 1.8, "style": "plain"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 78, "x2": 185, "y2": 78, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 78, "x2": 360, "y2": 113, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 113, "x2": 185, "y2": 113, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 113, "x2": 360, "y2": 113, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 148, "x2": 185, "y2": 148, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 148, "x2": 360, "y2": 113, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "circle", "x": 360, "y": 113, "r": 3, "fill": "ink", "stroke": "accent", "width": 3, "labelKey": "f7-t19.mark.f", "labelX": 371, "labelY": 100}], "altTextKey": "f7-t19.alt.ray_focus", "captionKey": "f7-t19.cap.rays", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q017", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "caaf9dd10c2186a5ea9cbb22097fa5f2cfa5d0ec88f76504f1329529589753d8", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q018", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f06", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Işınların yön değiştirmesini ve gerçek birleşme noktası ile dağılarak ilerlemeyi birbirinden ayırmayı gerektirir.", "question": "Kalın kenarlı merceğe paralel gelen ışınlar, mercekten sonra dağılır. Buna göre ışınların merceğin çıkış tarafındaki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Işınlar o tarafta gerçek bir noktada buluşmaz.", "Işınlar kesintisiz olarak aynı çizgide toplanır.", "Işınlar o tarafta tek bir noktada birleşir.", "Işınlar kendi kendine parlak bir kaynak oluşturur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kalın kenarlı mercek ışınları açarak gerçek birleşmeyi engeller.", "Dağılan çizgilerin aralığı artar; aynı çizgiye yığılma gözlenmez.", "Tek noktada birleşme ince kenarlı merceğin ışın toplama davranışıdır.", "Merceğin ışığı dağıtması, yeni bir ışık kaynağı oluştuğu anlamına gelmez."], "explanation": "Önce merceğin dağıtıcı olduğu belirlenir. Ayrılan ışınlar merceğin çıkış yanında ortak bir gerçek noktaya ulaşmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q018", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cb8df4627dc1b0247c577ca70df36613020fa16018da837ac218336c19e98758", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q019", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f05", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Bir çizim veya savı mercek biçimiyle karşılaştırmayı ve çelişkiyi düzelten değişikliği seçmeyi gerektirir.", "question": "Şekil bir öğrenci taslağıdır: Orta kısmı kalın mercek çizilmiş, çıkış ışınları ise ayrılmıştır. Buna göre taslakta yapılması gereken bilimsel düzeltme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Giriş ışınlarını görünmez sayıp silmektir.", "Çıkış ışınlarını birbirine yaklaşır çizmektir.", "Işınların başına yeni ışık kaynakları eklemektir.", "Ortayı daha kalın çizip ayrılmayı korumaktır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Giriş ışınları modelin karşılaştırma yapabilmesi için gereklidir.", "Doğru; orta kısmı kalın olan mercek ışığı toplar; taslaktaki ayrılma düzeltilmelidir.", "Mercek ışık üretmediği için kaynağı çoğaltmak gereksizdir.", "Ortayı daha da genişletmek, yanlış çıkış yönünü düzeltmez."], "explanation": "Önce taslaktaki mercek kesiti okunur: ortası dolgun, kenarları incedir. Sonra bu türün çıkışta paralel ışınları birbirine yaklaştıracağı bilgisiyle çizim düzeltilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 430, 230], "elements": [{"type": "polygon", "points": [[202.3, 72.11], [186.64, 113], [202.3, 153.89], [219.7, 153.89], [235.36, 113], [219.7, 72.11]], "fill": "blue-soft", "stroke": "accent", "width": 3, "style": "plain"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 78, "x2": 185, "y2": 78, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 78, "x2": 382, "y2": 43.0, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 113, "x2": 185, "y2": 113, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 113, "x2": 382, "y2": 113.0, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 148, "x2": 185, "y2": 148, "style": "ray", "stroke": "blue", "width": 1.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 237, "y1": 148, "x2": 382, "y2": 183.0, "style": "ray", "stroke": "teal", "width": 1.7, "arrow": "last"}], "altTextKey": "f7-t19.alt.ray_draft", "captionKey": "f7-t19.cap.rays", "notToScale": true}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q019", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "41fb177ae48bcbb36ccb7a6200cceeb22371cd09a8b0de214ea0f0f1f909acfe", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q020", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f05", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 5, "difficultyReason": "Bir çizim veya savı mercek biçimiyle karşılaştırmayı ve çelişkiyi düzelten değişikliği seçmeyi gerektirir.", "question": "Bir karşılaştırmada X merceğine paralel gelen ışınlar mercekten sonra yaklaşmış, Y merceğine paralel gelenler ayrılmıştır. Bir yorumcu “İki mercek de ışınları aynı yere toplar” diyor. Verilenlere göre bu yoruma verilebilecek en uygun yanıt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Y’nin ışınları birbirinden uzaklaşır.", "İki mercek de ışığı kendi içinde üretir.", "X’in ışınları birbirinden uzaklaşır.", "Y de X ile aynı birleşme noktasına gider."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Y’nin ışınları ayrılmıştır; bu, ortak buluşma iddiasıyla çelişir.", "Işınlar merceklere dışarıdan gelir; mercekler ışık üretmez.", "X hakkında doğrudan yaklaşma gözlemi verildiği için veriyi yok sayamayız.", "Y’nin ayrılan çizgileri X gibi tek noktaya yönelmez."], "explanation": "Önce X’in yakınsama, Y’nin ıraksama gözlemi ayrılır. Y’nin ayrılan yollarına bakınca her ikisinin aynı noktada toplandığı savı reddedilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q020", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d8a934bf0e5f0f042a6af1faf8c50bf8d0a41b13587ecf9402fa519734a9f250", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q021", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f07", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 1, "difficultyReason": "Birden çok tablodaki veriyi taramayı, kenar–orta özelliği ile ışık davranışı arasında tutarlılık aramayı gerektirir.", "question": "Aşağıdaki tabloda K ve L kesitlerinin kalınlıkları kayıtlıdır. Tabloya göre K kesitiyle ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılabilir?", "choices": ["Kalın kenarlı mercek sınıfına girer.", "İnce kenarlı mercek sınıfına girer.", "Orta ve kenar kalınlıkları eşit olmalıdır.", "Saydam olduğu için ışık üretir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; K’nin kenarı kalın, orta kısmı ince kaydedilmiştir.", "K’nin kenarı kalın, ortası ince olarak kaydedildiği için ince kenarlı olamaz.", "K satırındaki iki kalınlık “eşit” olarak verilmemiştir.", "Saydam bir kesitin türünden ışık ürettiği sonucu çıkmaz."], "explanation": "İlk olarak K satırında kenarın kalın, ortanın ince olduğu okunur. Bu oran kalın kenarlı mercek tanımıyla uyuşur.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f7-t19.tab.example", "f7-t19.tab.edge", "f7-t19.tab.middle"], "rows": [[{"key": "f7-t19.val.k"}, {"key": "f7-t19.val.thick"}, {"key": "f7-t19.val.thin"}], [{"key": "f7-t19.val.l"}, {"key": "f7-t19.val.thin"}, {"key": "f7-t19.val.thick"}]], "altTextKey": "f7-t19.alt.table", "captionKey": "f7-t19.cap.records", "highlight": [0, 1]}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q021", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1318a9d931347c2a9b5223d96ab974dd92d05eb41ecc0d068e10d26ebbee0a26", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q022", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f08", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Doğrudan kaydedilen özelliği yorumdan ayırmayı ve eksik/yanlış kayıtlar için uygun düzeltmeyi düşünmeyi gerektirir.", "question": "Bir gözlem defterinde “kenarlar ortadan daha ince” ifadesi var. Buna göre defterdeki bu kayıt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Merceğin kullanıldığı cihazın adıdır.", "Gözlenen biçimin betimlenmesidir.", "Cismin görünüşündeki büyüme oranıdır.", "Işığın kendi kendine üretim açıklamasıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kayıtta cihaz adı değil, doğrudan kenar ve orta karşılaştırması vardır.", "Doğru; bu ifade yorumdan önce kaydedilen kesit niteliğidir.", "Sayısal veya nitel bir büyüme sonucu kayda geçirilmemiştir.", "Merceğin ışık üretip üretmediği bu biçim gözleminde belirtilmemiştir."], "explanation": "Cümlede gözle görülebilen kalınlık farkı yazılmıştır. Bu yüzden kullanım amacı değil, doğrudan biçim gözlemi kaydıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q022", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a3510cd8ef6f8ecdfb69b562d7d2dcbffbf48134b3285759da09efbb0dc8549f", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q023", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f07", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Birden çok tablodaki veriyi taramayı, kenar–orta özelliği ile ışık davranışı arasında tutarlılık aramayı gerektirir.", "question": "Işın kayıtlarında A için “yaklaşır”, B için “uzaklaşır” yazıyor. Tabloya göre B ile gösterilen mercek aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kalın kenarlı, ışığı dağıtan mercek", "Kalın kenarlı, ışığı tek noktada toplayan mercek", "İnce kenarlı, ışığı toplayan mercek", "İnce kenarlı, kendi ışığını üreten mercek"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ayrılma verisi kalın kenarlı mercek türünü destekler.", "Kalın kenarlı mercek tanınmış olsa da toplama özelliği yanlış eklenmiştir.", "B satırındaki ayrılma, toplayan ince kenarlı türle uyuşmaz.", "Mercekler ışık kaynağı değildir; ayrıca B’nin ışınları birbirinden uzaklaşmaktadır."], "explanation": "Tabloda B’nin çıkış ışınları birbirinden uzaklaşıyor. Bu gözlem dağıtma davranışıdır ve kalın kenarlı mercekle uyumludur.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f7-t19.tab.example", "f7-t19.tab.obs"], "rows": [[{"key": "f7-t19.val.a"}, {"key": "f7-t19.val.near"}], [{"key": "f7-t19.val.b"}, {"key": "f7-t19.val.far"}]], "altTextKey": "f7-t19.alt.table", "captionKey": "f7-t19.cap.records", "highlight": [0, 1]}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q023", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "075c06aaeb30579c940e86c3e031402ac5f8e5b863b955e6d81c2aa99c6686d8", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q024", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f08", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Doğrudan kaydedilen özelliği yorumdan ayırmayı ve eksik/yanlış kayıtlar için uygun düzeltmeyi düşünmeyi gerektirir.", "question": "Bir öğrenci merceğin kesitini “ortası kalın” diye kaydetmiş, tür yorumuna ise “kalın kenarlı” yazmıştır. Verilenlere göre öğrencinin kaydında yapılması gereken en uygun düzeltme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Merceğin görünüşünü parlak diye yeniden yazmak", "Gözlem kısmını hiç gerekçe olmadan silmek", "İki ifadeyi eş anlamlı sayıp korumak", "Tür yorumunu ince kenarlı olarak düzeltmek"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Parlaklık, kayıt ile tür arasındaki çelişkiyi çözmez.", "Gözlemi silmek, doğru biçim verisini kaybettirir.", "“Ortası kalın” ile “kalın kenarlı” aynı özelliği anlatmaz.", "Doğru; kesitin ortasının dolgun oluşu ince kenarlı türü gösterir."], "explanation": "Önce doğrudan gözlem korunur: orta bölüm kalın. Ardından yorum bu gözleme uygun olarak ince kenarlı diye değiştirilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q024", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0c27e6c617048f8b1fb343fff28bdcd5b8e20b5e2b65376ad17fb80581854c4c", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q025", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f07", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Birden çok tablodaki veriyi taramayı, kenar–orta özelliği ile ışık davranışı arasında tutarlılık aramayı gerektirir.", "question": "Aşağıdaki tabloda H, J ve N merceklerinin biçimleri ile ışın sonuçları var. Tabloya göre aşağıdaki bilgi çiftlerinden hangisinin yeniden incelenmesi gerekir?", "choices": ["H’nin kenarı ve orta kalınlığı kaydı", "N’nin biçimi ve dağılan ışın kaydı", "J’nin biçimi ve dağılan ışın kaydı", "H’nin biçimi ve yaklaşan ışın kaydı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["H’nin iki kalınlık sütununda kendi içinde bir çelişki yoktur.", "Doğru; N’nin ortası kalın olduğu hâlde ışınların ayrıldığı yazılmıştır.", "J’nin kalın kenarı, ince ortası ve dağılan ışınları beklenen eşleşmedir.", "H’nin ince kenarı, kalın ortası ve yaklaşan ışınları birbiriyle uyumludur."], "explanation": "Önce her satırdaki kesit türünü belirle: H ve N ince kenarlı, J kalın kenarlıdır. H ve J tutarlı; N’nin dağılan ışın kaydı orta kısmı kalın bir merceğin beklenen davranışıyla çelişir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f7-t19.tab.example", "f7-t19.tab.edge", "f7-t19.tab.middle", "f7-t19.tab.out"], "rows": [[{"key": "f7-t19.val.h"}, {"key": "f7-t19.val.thin"}, {"key": "f7-t19.val.thick"}, {"key": "f7-t19.val.close"}], [{"key": "f7-t19.val.j"}, {"key": "f7-t19.val.thick"}, {"key": "f7-t19.val.thin"}, {"key": "f7-t19.val.apart"}], [{"key": "f7-t19.val.n"}, {"key": "f7-t19.val.thin"}, {"key": "f7-t19.val.thick"}, {"key": "f7-t19.val.apart"}]], "altTextKey": "f7-t19.alt.table", "captionKey": "f7-t19.cap.records", "highlight": [0, 1, 2]}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q025", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "60298bfaff3b85aa5f571b459e792a77caa97844c1c6d7008216392daf00e575", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q026", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f09", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Ölçümle desteklenen çıkarımı seçmeyi ve tek gözlemden yapılamayacak genellemeleri ayıklamayı gerektirir.", "question": "Bir kayıtta “ışınlar yakınlaştı” gözlemi yapılıyor. Bu gözleme göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?", "choices": ["Kenarlarının ortasından kalın olduğu kesinleşir.", "Mercek ışığı kendisi üretmiş olmalıdır.", "Merceğin her durumda aynı büyüklüğü gösterdiği anlaşılır.", "Mercek ince kenarlı davranış göstermiştir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kalın kenarlı kesit, yakınsama yerine dağıtma davranışı gösterir.", "Yakınsama, ışık kaynağının mercek olduğunu göstermez.", "Işın yönü gözlemi, her nesnenin görüntü büyüklüğünü belirlemez.", "Doğru; paralel ışınların yaklaşması ince kenarlı mercekle uyumludur."], "explanation": "Önce kaydın ışın davranışını anlattığı belirlenir. Yaklaşma, ince kenarlı türün toplama özelliğiyle eşlenir; fazladan iddia eklenmez.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q026", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5284a353a580ea251b349ef671b343cc6e99ed3082fa2653a483783d42f466be", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q027", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f08", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Doğrudan kaydedilen özelliği yorumdan ayırmayı ve eksik/yanlış kayıtlar için uygun düzeltmeyi düşünmeyi gerektirir.", "question": "Aşağıdaki tabloda iki merceğin kenar ve orta kalınlığı gözlemleri ile bu gözlemlere dayanan tür yorumları verilmiştir. Gözlemlerin doğru kaydedildiği bilinmektedir. Tabloya göre düzeltilmesi gereken hücre aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["B satırındaki “orta kalın” gözlemi", "B satırındaki “ince kenarlı” tür yorumu", "A satırındaki “ince kenarlı” tür yorumu", "A satırındaki “kenar kalın” gözlemi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["B’nin orta kısmının kalın olduğu bilgisi türüyle uyumludur.", "B’nin kenarı ince, ortası kalın olduğu için bu yorum doğrudur.", "Doğru; A’nın kenarı kalın, ortası ince iken ince kenarlı yazılmıştır.", "A’nın kenarının kalın olması verilen gözlem olarak korunur."], "explanation": "Önce A’nın gözlemleri karşılaştırılır: kenar kalın ve orta incedir. Bu nedenle A için yazılan ince kenarlı yorumu kalın kenarlı olarak düzeltilmelidir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f7-t19.tab.example", "f7-t19.tab.edge", "f7-t19.tab.middle", "f7-t19.tab.kind"], "rows": [[{"key": "f7-t19.val.a"}, {"key": "f7-t19.val.thick"}, {"key": "f7-t19.val.thin"}, {"key": "f7-t19.val.thinlens"}], [{"key": "f7-t19.val.b"}, {"key": "f7-t19.val.thin"}, {"key": "f7-t19.val.thick"}, {"key": "f7-t19.val.thinlens"}]], "altTextKey": "f7-t19.alt.table", "captionKey": "f7-t19.cap.records", "highlight": [0, 1]}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q027", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "24bbfbd32dd644f5e96eef1b00f1198a93d20e0854a659396a988b0786dd951c", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q028", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f09", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Ölçümle desteklenen çıkarımı seçmeyi ve tek gözlemden yapılamayacak genellemeleri ayıklamayı gerektirir.", "question": "Bir büyüteçle yalnız yakındaki bir nesnenin daha büyük göründüğü gözleniyor. Buna göre bu gözlemle desteklenen değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Büyüme sonucu gözlenen konumla sınırlıdır.", "Kalın kenarlı tüm mercekler aynı görüntüyü verir.", "Aynı büyüme her mercekte ve her uzaklıkta olur.", "Gözlenen nesnenin artık ışık kaynağı olduğu kanıtlanır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; tek bir yakın konumdaki gözlem başka konumları kanıtlamaz.", "Bu gözlem kalın kenarlı bütün mercekler için deney sonucu değildir.", "Tek bir yakın konum gözlemi bütün merceklere genellenemez.", "Büyük görünme, nesnenin ışık üretmeye başladığını göstermez."], "explanation": "Önce gözlemin hangi koşulda yapıldığı belirlenir: nesne merceğe yakındır. Sonra yalnız bu koşula ilişkin sonuç çıkarılır, tüm merceklere genellenmez.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q028", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "39dbcc9274c8692439ae843290f986f2d135208761cfb18664cb6bc561a80e3e", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q029", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f07", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Birden çok tablodaki veriyi taramayı, kenar–orta özelliği ile ışık davranışı arasında tutarlılık aramayı gerektirir.", "question": "Aşağıdaki tabloda farklı merceklerin çıkış ışınları kayıtlıdır. Tabloya göre aşağıdaki ikililerden hangisinde iki mercek de ışığı toplar?", "choices": ["M ve N", "K ve L", "K ve M", "L ve M"], "correct": 2, "distractorWhy": ["M’de yaklaşma, N’de uzaklaşma kaydedilmiştir.", "K’da yakınsama, L’de ayrılma görülür; aynı toplama davranışı yoktur.", "Doğru; K ve M satırları ışınların yaklaştığını gösterir.", "L’nin dağıtması, M’nin toplamasından farklıdır."], "explanation": "Önce toplayan davranış için “yaklaşır” ifadesi aranır. Bu ifade K ve M satırlarında bulunduğundan ikili bunlardır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f7-t19.tab.example", "f7-t19.tab.obs"], "rows": [[{"key": "f7-t19.val.a-g2"}, {"key": "f7-t19.val.near"}], [{"key": "f7-t19.val.b-g2"}, {"key": "f7-t19.val.far"}], [{"key": "f7-t19.val.c"}, {"key": "f7-t19.val.near"}], [{"key": "f7-t19.val.d"}, {"key": "f7-t19.val.far"}]], "altTextKey": "f7-t19.alt.table", "captionKey": "f7-t19.cap.records", "highlight": [0, 1, 2, 3]}, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q029", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b9f984e23dc379ef9c923ddda22a56da94cfdad102ace06437563cdd345549ba", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q030", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f09", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.2", "level": 5, "difficultyReason": "Ölçümle desteklenen çıkarımı seçmeyi ve tek gözlemden yapılamayacak genellemeleri ayıklamayı gerektirir.", "question": "Bir sınıf, iki mercek için yalnız “aydınlık göründü” kaydını yazmış. Buna göre merceklerin kenar türünü ve ışık davranışını birlikte değerlendirebilmek için aşağıdakilerden hangisinin yapılması en uygundur?", "choices": ["Yalnız gözlem masasının yerini kaydetmek", "Işın yönünü görmeden türü tahmin etmek", "Kenar–orta kalınlığı ve çıkış yönünü ayrı yazmak", "Yalnız merceklerin kabındaki renkleri not etmek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Masanın konumu sorulan iki mercek özelliğini kaydetmez.", "İzlenmeyen ışın davranışını tahmin etmek veri toplamanın yerini tutmaz.", "Doğru; iki ayrı gözlem kaydı hem biçim hem ışık davranışı için dayanak sağlar.", "Kabın rengi mercek kesiti veya ışının çıkış yoluna kanıt değildir."], "explanation": "Tür çıkarımı için kenar ve orta kalınlık farkı gereklidir. Işık davranışı için çıkış yönü de kaydedilmelidir; yalnız aydınlık görünüş bu iki ölçütü sağlamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q030", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "169caa3304e4793b153ff171bba8cad5a6d7477a6a8004db12a8f0ce28cb5c77", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q031", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f10", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Araç adını işleviyle eşleştirmeyi ve birbirine benzeyen gözlem/kayıt amaçlarını ayırt etmeyi gerektirir.", "question": "Bir haritadaki çok küçük yazıyı, uygun konumdan yakından daha büyük incelemek isteyen kişi hangi aracı seçer?", "choices": ["Düz yansıtıcı ayna", "Büyüteç", "Teleskop", "Fotoğraf makinesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Düz ayna yansıma sağlar; yakın küçük yazıyı büyütme amacıyla seçilmez.", "Doğru; büyüteç yakındaki küçük ayrıntıları uygun konumda daha büyük göstermeye yardımcı olur.", "Teleskobun temel işi uzaktaki cisimlerin gözlenmesidir.", "Fotoğraf makinesi esas olarak görüntüyü kaydetmeye yöneliktir."], "explanation": "Amaç küçük ve yakın yazıyı ayrıntılı görmektir. Bu işlevi karşılayan araç büyüteçtir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q031", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fafcf231d4a53646a3270541ab7ad71cfce96c35e7fffe448d60e80915c18539", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q032", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f10", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Araç adını işleviyle eşleştirmeyi ve birbirine benzeyen gözlem/kayıt amaçlarını ayırt etmeyi gerektirir.", "question": "Çok küçük bir bitki hücresinin yapısını büyütülmüş olarak gözlemek için hangi araç uygun olur?", "choices": ["Teleskop", "Araç dikiz aynası", "Kamera vizörü", "Mikroskop"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Teleskop uzak cisimlerin gözlemi için kullanılır; çok küçük yapıyı incelemek için değil.", "Dikiz aynası arkayı yansıtır; küçük hücreleri büyütmek için tasarlanmamıştır.", "Vizör kadrajı görmeye yardım eder; çok küçük hücre ayrıntısı için mikroskop işini karşılamaz.", "Doğru; mikroskop çok küçük yapıların ayrıntılarını incelemek için kullanılır."], "explanation": "Önce hedefin uzak değil çok küçük olduğu belirlenir. Küçük hücresel ayrıntıyı görmeye uygun araç mikroskoptur.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q032", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bac8858e12dfafcd55c5ee0bab6a6be17177cd52e05df574cc308274f2d7ed03", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q033", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f10", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Araç adını işleviyle eşleştirmeyi ve birbirine benzeyen gözlem/kayıt amaçlarını ayırt etmeyi gerektirir.", "question": "Uzak bir dağın zirvesindeki doğal oluşumu daha ayrıntılı gözlemek isteyen gözlemci hangi aracı kullanır?", "choices": ["Mikroskop", "Büyüteç", "Teleskop", "Kamera flaşı"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Mikroskop çok küçük ve yakın yapılar için uygundur.", "Büyüteç uygun konumdaki yakındaki ayrıntıları büyütür.", "Doğru; teleskop uzak cisimleri inceleme işlevine sahiptir.", "Flaş ortamı aydınlatır; uzaktaki ayrıntıyı gözleyen mercekli araç değildir."], "explanation": "Soruda gözlenecek yapı uzakta yer alıyor. Uzak gözlem için teleskop seçilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q033", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "47b1477fe897642b5fe9ff52062ac2e74c4f592a003b1ae300f23a6cd4f4a0c5", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q034", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f10", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Araç adını işleviyle eşleştirmeyi ve birbirine benzeyen gözlem/kayıt amaçlarını ayırt etmeyi gerektirir.", "question": "Bir doğa gezisinde görülen manzaranın daha sonra incelenmek üzere görüntü olarak saklanması isteniyor. Bu amaca göre aşağıdaki mercekli araçlardan hangisi kullanılmalıdır?", "choices": ["Mikroskop mercek takımı", "Teleskobun göz merceği", "Büyüteç", "Kamera"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Mikroskobun mercek takımı küçük cismi gösterir; tek başına kayıt amacı taşımaz.", "Teleskobun göz merceği gözlem içindir; tek başına kayıt cihazı değildir.", "Büyüteç, yakın ayrıntıya bakmayı sağlar; kendi başına görüntüyü kaydetmez.", "Doğru; kamera ışığı kullanarak görüntünün kaydedilmesini sağlar."], "explanation": "İstenen çıktı gözlem sırasında görme değil, görüntünün saklanmasıdır. Bu amaç için kamera seçilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q034", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9f549e3481bf2ca6b6bd02cb2fc05c6684bb65282c19278df63a4959180e9f4f", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q035", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f11", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki aracın ortak ve farklı görevlerini karşılaştırmayı ve bütün parçaları tek mercek türü saymamayı gerektirir.", "question": "İki gözlük camından biri ince kenarlı, diğeri kalın kenarlı mercek özelliği gösteriyor. Bu bilgiye göre aşağıdaki genel sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?", "choices": ["Gözlük camlarının hepsi aynı ışın yolunu sağlar.", "Gözlük camları mercek içermez; yalnız aynadır.", "Gözlüklerde farklı mercek türleri kullanılabilir.", "Her gözlük camı mutlaka ince kenarlıdır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Farklı mercek türleri paralel ışınları farklı biçimde yönlendirir.", "Verilen camlar ince ve kalın kenarlı mercek özelliği gösterir; bu camlar ayna değildir.", "Doğru; gözlüklerin görevi benzer olabilir ama cam türleri aynı olmak zorunda değildir.", "Verilen ikinci camın kalın kenarlı olması bu genellemeyi çürütür."], "explanation": "Önce iki camın farklı kesit türlerinde olduğu kabul edilir. Böylece tüm gözlük camlarının tek tip olduğu iddiasının yanlış olduğu görülür.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q035", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2a22617447bb35e092e80f57a7d3aba493b59bfdf88a4dfd91d01b5edba84b5a", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q036", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f12", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Cihazları belirtilen işlev ölçütüne göre gruplamayı ve tür ile işlev etiketini karıştırmamayı gerektirir.", "question": "Kullanım kartlarında “uzaktaki gezegeni inceleme”, “çok küçük dokuyu inceleme” ve “anı görüntüsünü saklama” yazıyor. Kartlara göre bu kullanım amaçları, yazılış sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru gruplandırılmıştır?", "choices": ["Yansıma – uzak gözlem – yakın yazı büyütme", "Yakın yazı büyütme – kayıt – yansıma", "Kayıt – gözlükle görme desteği – yansıma", "Uzak gözlem – küçük yapı inceleme – kayıt"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Gezegen inceleme yansımaya indirgenemez; küçük doku için uzak gözlem uygun değildir.", "İlk kart yakın yazıyı değil uzak cismi anlatır; ikinci kart da kayıt değildir.", "Gezegene bakma yalnız kayıt değildir; diğer kartlar gözlük ve yansımayla ilgili değildir.", "Doğru; amaçlar sırasıyla uzak nesneyi görmek, küçük yapıyı incelemek ve görüntüyü saklamaktır."], "explanation": "Kartların anahtar eylemlerini ayır: uzak inceleme, küçük ayrıntı, saklama. Bu üçü sırasıyla uzak gözlem, küçük yapı inceleme ve kayıt gruplarını verir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q036", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "62e3cf321bc9b202256650369a0b2ea11ff6d598c9363568c7b89bf6231db1ab", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q037", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f12", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Cihazları belirtilen işlev ölçütüne göre gruplamayı ve tür ile işlev etiketini karıştırmamayı gerektirir.", "question": "Bir etiketin üzerinde “Bir teleskoptaki bütün mercekler mutlaka ince kenarlıdır” yazıyor. Buna göre etiketteki ifade için yapılabilecek bilimsel düzeltme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Mercek türü sadece teleskobun uzunluğuna bağlıdır.", "Her optik cihazın bütün parçaları aynı görevdedir.", "Bir cihaz farklı tür mercekleri birlikte içerebilir.", "Teleskopta mercek bulunmaz; yalnız saydam levha vardır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Teleskobun uzunluğu her bir merceğin kenar–orta profilini tek başına belirlemez.", "Tek cihazda farklı optik parçalar farklı işlevler üstlenebilir.", "Doğru; mercekli aygıtların bileşenleri aynı türle sınırlı değildir.", "Mercekli teleskop örnekleri vardır; tümünü levha saymak doğru olmaz."], "explanation": "Bir aracın adı tüm optik parçalarının aynı özellikte olacağını göstermez. Merceklerin türü her parçanın kendi biçimi ve ışık davranışıyla değerlendirilmelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q037", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d739b2afbfda842272ef9241030ba643d51765da7f11c2ef50cded6012b6ac27", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q038", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f11", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki aracın ortak ve farklı görevlerini karşılaştırmayı ve bütün parçaları tek mercek türü saymamayı gerektirir.", "question": "Büyüteç ve kamera mercek kullanır. Buna göre bu iki aracın temel kullanım amaçları arasındaki fark aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Büyüteç görüntü kaydeder, kamera uzak cisim ölçer.", "Her iki araç yalnız aynı tür gözlük işlevi görür.", "Büyüteç yalnız ışık üretir, kamera gelen ışığı bütünüyle yok eder.", "Büyüteç yakın ayrıntıya bakar, kamera görüntü kaydeder."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Büyüteç kendi başına kayıt yapmaz; kameranın temel işi ölçmek değildir.", "Yakın inceleme ve görüntü kaydetme gözlüğün destek işlevinden farklıdır.", "Mercek ışık üretmediği gibi kamerada gelen ışık bütünüyle yok edilmez.", "Doğru; aynı optik ilkeye dayanan araçların kullanım amaçları farklı olabilir."], "explanation": "Önce büyütecin küçük yakın ayrıntıları göstermesine bakılır. Kamera ise ışığı kullanarak görüntü kaydı yapar; iki işlev ayrılır.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q038", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3cce77f69b02d37704c652ea6028b478e9e9ae23f4506765ba9a361510628316", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q039", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f11", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "İki aracın ortak ve farklı görevlerini karşılaştırmayı ve bütün parçaları tek mercek türü saymamayı gerektirir.", "question": "Bir aygıtta hem ışığı toplayan hem dağıtan mercek bulunduğu belirtiliyor. Verilenlere göre aygıtın sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi uygundur?", "choices": ["Parçaların türüyle aygıtın kullanım işlevi ayrı incelenmelidir.", "Aygıtın yaptığı iş yalnız dağıtma diye etiketlenmelidir.", "Aygıtın bütün mercekleri ayrım yapılmadan kalın kenarlı ilan edilmelidir.", "Aygıttaki iki mercek de ışık kaynağı kabul edilmelidir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; bileşen türleri ile cihazın bütünü için verilen görev farklı sınıflama eksenleridir.", "Bir optik parçanın ışın davranışı, aygıtın bütün kullanım amacını tek başına tanımlamaz.", "İki farklı mercek türünden birini tüm parçalar için kullanmak çelişir.", "Her iki mercek de gelen ışığı yönlendirir; kaynak olarak sınıflandırılmaz."], "explanation": "Önce iki merceğin farklı optik davranışları olduğu belirlenir. Sonra cihazın kullanım amacı ayrı ölçütle sınıflandırılır; tüm parçalar tek tür sayılmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q039", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "611dd454bfe0306b22ad7eaaf591c28e1bccb6e76893b9233f375308b276ef27", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q040", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f12", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Cihazları belirtilen işlev ölçütüne göre gruplamayı ve tür ile işlev etiketini karıştırmamayı gerektirir.", "context": "Bir kart düzeninde “teleskop, mikroskop, kamera, gözlük” adları var. Öğrenciden mercek türlerine değil, kullanım amaçlarına göre sınıflama isteniyor.", "question": "Buna göre bu sınıflama için aşağıdaki başlık gruplarından hangisi uygundur?", "choices": ["Kırmızı cam – mavi cam – saydam cam", "Geniş çerçeve – dar çerçeve – çerçevesiz", "Kalın kenar – ince kenar – eşit kalınlık", "Gözlem – kayıt – görmeye destek"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Cam rengi istenen gözlem ve kayıt görevlerini ayırmaz.", "Çerçeve tipi kullanım amacını açıklamaz.", "Bu başlıklar parçaların şekil türünü anlatır, aygıtların işlevini değil.", "Doğru; istenen ölçüt aygıtların yaptığı iştir, mercek kesitinin biçimi değil."], "explanation": "Teleskop ve mikroskop gözlem, kamera kayıt, gözlük görmeye destek için kullanılır. Bu nedenle işlev başlıkları doğru sınıflamayı sağlar.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q040", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2c10656ec878806fecfe5ba6cfc40ea45e01e4203d21631020f04608346a2f6c", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q041", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f13", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Günlük ortamda ışık yoğunlaşması tehlikesini tanımayı ve risk oluşturmayan davranışı ayırmayı gerektirir.", "question": "Güneşli bir bahçede kuru otların üzerinde bırakılmış büyüteç için hangi davranış en güvenlisidir?", "choices": ["Büyüteçle otlar üzerinde ışık toplamak", "Büyüteci yetişkine haber verip güvenli yere aldırmak", "Büyüteci Güneş’e doğru tutup bakmak", "Büyüteci kuru otların üzerinde olduğu gibi bırakmak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Işığı kuru otların üzerine toplamak yangın riskini artırabilir.", "Doğru; riskli konumdaki mercek güvenli biçimde uzaklaştırılmalıdır.", "Mercek üzerinden Güneş’e bakmak gözler için tehlikelidir.", "Bırakılması bazı koşullarda güneş ışığının küçük alanda toplanma riskini sürdürür."], "explanation": "Büyüteç bazı koşullarda güneş ışığını yoğunlaştırabilir. Kuru ot yakınında bırakmak yerine güvenli biçimde kaldırılması istenmelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q041", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e9f0c0347c0b0252ebe45e2d3383aece731a60593ec77deb656f27b36d5341a4", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q042", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f13", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Günlük ortamda ışık yoğunlaşması tehlikesini tanımayı ve risk oluşturmayan davranışı ayırmayı gerektirir.", "question": "Güneş alan bir pencere önündeki su dolu saydam şişe için hangi farkındalık önemlidir?", "choices": ["Hiçbir ışık değişimine yol açmadan görünmez duruma gelir.", "Bütün ışığı geri yansıtır ve içinden geçirmez.", "Her durumda kendi ışığını üretir.", "Bazı koşullarda ışığı bir alanda yoğunlaştırabilir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Saydam maddeler ışığın yönünü etkileyebilir; görünmez sayılmaz.", "Saydam şişe ışığın bir bölümünü geçirebilir, tümünü ayna gibi yansıtmaz.", "Su ve şişe bir ışık kaynağı değildir; dışarıdan ışık alır.", "Doğru; su dolu saydam kap bazı koşullarda mercek gibi davranabilir."], "explanation": "Işık saydam ortamların sınırlarından geçerken yön değiştirebilir. Bu nedenle şişe uygun olmayan bir yerde ışığı yoğunlaştırma riski taşıyabilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q042", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ee88c1f12b06cd7c5771449b79aee502f4584897f12e36160efffe9452dca874", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q043", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f13", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 1, "difficultyReason": "Günlük ortamda ışık yoğunlaşması tehlikesini tanımayı ve risk oluşturmayan davranışı ayırmayı gerektirir.", "question": "Büyüteçle yakın yazıyı incelemek isteyen öğrenci için hangi ortam ve davranış uygundur?", "choices": ["Yanıcı nesne üzerinde ışığı birleştirmeye çalışmak", "İç mekânda yaygın ışık altında yazıya bakmak", "Güneş’e büyütecin içinden doğrudan bakmak", "Güçlü ışık kaynağını göze yönelterek denemek"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yanıcı yüzeyde ışık toplama bir inceleme etkinliği değildir ve tehlikelidir.", "Doğru; iç mekânda yaygın ışıkla yakın yazıyı okumak güvenli gözlem yoludur.", "Mercekten Güneş’e doğrudan bakmak ciddi göz zararına yol açabilir.", "Güçlü ışığı göze doğrultmak güvenli gözlem davranışı değildir."], "explanation": "Yakın bir yazı yeterli ortam ışığında incelenebilir. Güneş’e bakmak veya ışığı tehlikeli biçimde yoğunlaştırmak bu iş için gerekli değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q043", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1ff8fcd5a4a7ba0b794e2d6efbf73ae8a949f09ad0bcac0a699ec3b4b564a24c", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q044", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f14", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Işık kaynağı ile ışığı yönlendiren optik parçayı ayırmayı ve gözlemin gerçek nedenini seçmeyi gerektirir.", "question": "Kamera merceğinden ışık geçer. Kamerada mercek kullanılması, merceğin aşağıdakilerden hangisine dayanır?", "choices": ["Her yüzeyden gelen ışığı yok etmesine", "Karanlıkta yeni ışık üretmesine", "Gelen ışığın yönünü değiştirmesine", "Cisimlerden çıkan sesi büyütmesine"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kamera merceği ışığı tamamen yok etmez; geçiş ve yön değişimi sağlar.", "Mercek, ışık kaynağı değildir; gelen ışığı kullanır.", "Doğru; mercek dışarıdan gelen ışığı kırarak yönlendirir.", "Ses dalgalarının büyütülmesi, sorulan ışık merceği işlevi değildir."], "explanation": "Merceğe ışık gelmesi, onun ışığı dışarıdan aldığı anlamına gelir. Merceğin optik görevi bu ışığın yolunu değiştirmektir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q044", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "98a63a8a268cf560b8072b8809902c4b36f4e913ce2d1ea732c789f6af0d3a07", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q045", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f15", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Gerçek kurumun optik bileşen çalışma alanını tanımayı ve bileşen ile kullanım amacını eşleştirmeyi gerektirir.", "question": "Bir araştırma merkezi, optik bileşenlerle ilgili çalışmalarını bilgi kartlarıyla tanıtıyor. Optik bileşenler; ışığı kıran, yansıtan ya da odaklayan mercek, ayna ve prizma gibi parçalardır. Buna göre bu kartlarda yer alabilecek çalışma aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Merceklerin kendiliğinden ışık üretmesini sağlama", "Kamera için mercek tasarlayıp odaklamasını test etme", "Prizmalarla elektrik akımını odaklama denemesi", "Aynaların ışığı soğurup yok etmesini sağlama"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Mercekleri ışık kaynağı sanma yanılgısıdır; mercek ışığı kırar ama kendiliğinden ışık üretmez.", "Doğru; mercek bir optik bileşendir. Kamera merceğinin tasarlanıp ışığı odaklamasının test edilmesi bu alandaki bir çalışmadır.", "Prizmanın ışık yerine elektrik akımını yönlendirdiği yanılgısıdır; prizma ışığı kırar.", "Aynanın ışığı yok ettiği yanılgısıdır; ayna ışığı yansıtır, ışık yok olmaz."], "explanation": "Optik bileşenler ışığı kırar, yansıtır ya da odaklar; kendileri ışık üretmez. Bir kamera merceğinin tasarlanıp odaklama başarısının test edilmesi bu alandaki bir çalışmadır. Elektrik akımını odaklamak ya da ışığı yok etmek optik bileşenlerin işlevi değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0779a7beb1a8c3ead765c57ede4bce2c3e0880af067403a61317241906d26c95", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q046", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f16", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Verilen kullanım amacını kısa, kapsayıcı bir işlev etiketiyle eşleştirmeyi ve yakın işlevleri ayırmayı gerektirir.", "question": "Bir cihaz için “ışığı kullanarak anın görüntüsünü saklama” işlevi yazılmıştır. Bu bilgiye göre bu işlevi anlatan kartın etiketi aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?", "choices": ["Görüntü kaydetme", "Yakın yazıyı büyüteçle okuma", "Çok küçük hücreyi büyütme", "Uzak gök cismini inceleme"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; saklama amacı, görüntü kayıt işleviyle eşleşir.", "Yazıyı büyük görme, kamera ile görüntü kaydı tutmanın aynısı değildir.", "Küçük hücreyi inceleme, mikroskop kullanım amacına karşılık gelir.", "Uzak cismi incelemek bir gözlem işlevidir; anı saklama değildir."], "explanation": "Karttaki belirleyici sözcük “saklama”dır. Bu nedenle cihazın sınıf etiketi görüntü kaydetmedir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q046", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8c61b98e1ba8af284e427fc54e63e121c4d31f821879844c4e2637fafe35bf48", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q047", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f16", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Verilen kullanım amacını kısa, kapsayıcı bir işlev etiketiyle eşleştirmeyi ve yakın işlevleri ayırmayı gerektirir.", "question": "Bir kartta “uygun mercekli camlarla günlük görmeyi destekleme” yazıyor. Karta göre bu işlevin etiketi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Mikroskobik hücreleri gözleme", "Uzak gezegenleri inceleme", "Anlık fotoğraf kaydetme", "Görmeye yardımcı olma"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Hücre inceleme mikroskobun kullanım amacıdır.", "Uzak gök cismi gözlemi teleskop işlevine karşılık gelir.", "Fotoğraf kaydı kameranın yaptığı iştir, gözlüğün temel görevi değildir.", "Doğru; gözlük, uygun camlarıyla kişinin görmesine yardımcı olmak için kullanılır."], "explanation": "Kartın odağı bir cismin görüntüsünü saklamak değil görmeyi desteklemektir. Bu yüzden yardımcı görme işlevi seçilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q047", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bbbf3c0395e3dc79453a157df03be07d20d0237520ab9f489c3b2ce8ae64bca6", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q048", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f16", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Verilen kullanım amacını kısa, kapsayıcı bir işlev etiketiyle eşleştirmeyi ve yakın işlevleri ayırmayı gerektirir.", "question": "Kartlarda “mikroskop: küçük yapı”, “teleskop: uzak cisim”, “kamera: görüntü saklama” eşleşmeleri var. Kartlara göre bu eşleşmeleri verilen sırayla en iyi karşılayan etiketler aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Uzak gözlem – kayıt – yakın ayrıntı", "Yakın ayrıntı – uzak gözlem – kayıt", "Kayıt – yakın ayrıntı – uzak gözlem", "Görmeye destek – uzak gözlem – ışık üretme"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Mikroskop uzak gözlem değil çok küçük ayrıntı inceleme amacındadır.", "Doğru; verilen üç araç sırasıyla küçük ayrıntı, uzak cisim ve kayıt işleviyle eşleşir.", "Mikroskobun öncelikli işi kayıt yapmak değildir; kamera uzak gözlem etiketiyle de sınırlanmaz.", "Mikroskobun görevi gözlük gibi görme desteği değildir; kamera ışık üretmez."], "explanation": "Sıradaki üç kartın amaçları tek tek okunur. Mikroskop küçük ayrıntı, teleskop uzak gözlem, kamera görüntü kaydı için işlev etiketi alır.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q048", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0253c862ba4b82ed931689a31298694ac5356e68cb5770f0275daf4d2c70613b", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q049", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f13", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Günlük ortamda ışık yoğunlaşması tehlikesini tanımayı ve risk oluşturmayan davranışı ayırmayı gerektirir.", "question": "Piknik alanında güneş gören kuru yaprakların yanında kırık cam ve su dolu saydam bir şişe bulunuyor. Buna göre bu alanla ilgili aşağıdaki risk değerlendirmelerinden hangisi en uygundur?", "choices": ["İki nesne de gelen ışığın yönünü hiçbir durumda değiştiremez.", "İki nesne de bazı koşullarda ışığı yoğunlaştırabilir.", "Yalnız şişe ışık üretir, kırık cam üretmez.", "Kırık cam ve şişe kuru yaprakları her zaman soğutur."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Cam ve su gibi saydam ortamlar ışığın yönünü etkileyebilir.", "Doğru; mercek etkisine benzeyen ışık yoğunlaşması kuru maddelerin yakınında risk yaratabilir.", "Ne şişe ne cam parçası güneş ışığını kendi başına üretir.", "Işığın yerel yoğunlaşması soğutma güvencesi değil, ısınma riski oluşturabilir."], "explanation": "Kırık camın biçimi ve su dolu şişe bazı koşullarda gelen ışığı küçük alanda yoğunlaştırabilir. Bu yüzden kuru yaprakların bulunduğu güneşli alanda güvenlik önlemi önemlidir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q049", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d01a8171ff19eafe608e2fce237a6804ca0b586f4e19e79145c07fc7102d554b", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.fen.f7-t19.q050", "familyId": "tr.g07.fen.f7-t19.f13", "topic": "Merceklerin özellikleri ve kullanım alanları", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-7-4", "topicKey": "fb-7-4-2", "subtopicKey": "fen-7-f7-t19", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20%283-8%29%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-fen-3-8-231p:pdf-page-165", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-fen-3-8-231p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "noteKey": "tr.g07.fen.f7-t19.n01", "objective": "FB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Günlük ortamda ışık yoğunlaşması tehlikesini tanımayı ve risk oluşturmayan davranışı ayırmayı gerektirir.", "question": "Bir tanıtım panosunda “Mercekli araçlarla Güneş’e bakma çalışması” öneriliyor. Buna göre panodaki öneride aşağıdaki değişikliklerden hangisinin yapılması güvenli olur?", "choices": ["Güçlü ışık kaynağını doğrudan göze tutmak", "Güneş’e daha yakından mercekle doğrudan bakmayı önermek", "Güneş’e bakmayı çıkarıp iç mekân gözlemine yer vermek", "Güneş ışınlarını kuru kâğıda toplama deneyi eklemek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Güçlü ışık kaynağını göze yöneltmek ciddi risk oluşturur.", "Mercekle Güneş’e doğrudan bakmak gözlere kalıcı zarar verebilir; güvenli değildir.", "Doğru; öğrenme amacı güçlü ışığa bakmadan, sıradan iç mekân aydınlatmasıyla karşılanabilir.", "Kâğıtta ışık yoğunlaştırmak yanma ve yangın tehlikesi taşıyabilir."], "explanation": "Pano önerisi doğrudan Güneş’e bakmayı içerdiği için güvenli değildir. Bunun yerine iç mekânda yaygın ışık altında yakın yazı veya güvenli kullanım kartları incelenebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.7.4.2", "F7-T19"], "taskId": "F7-T19", "sourceRecordId": "draft.f7-t19.q050", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f022f06adda06d7e121c446ea1a45e224dc0e825ff8fd9e9b24b0c9f7c7c912f", "reviewDecisionSha256": "49ac7d50160c16e030817b51dc0cda37124439b70da246b4778976a5ee42a785", "unit": "Işığın Kırılması ve Mercekler"}