{"type": "pack", "schemaVersion": "2.2", "id": "tr.g07.dkab.2-donem", "version": 7, "country": "TR", "lang": "tr", "grade": 7, "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "theme": "7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi — 2. Dönem — İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "license": "CC-BY-NC-4.0", "source": "alika-atolye-yeni-sistem-d7", "sources": [{"sourceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p", "documentType": "curriculum", "purpose": "curriculum", "sourceFormat": "pdf", "title": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli), 2026", "downloadUrl": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "publicationYear": 2026, "sha256": "6025541032f33036ffd4a8394a02587bf252fa9c4785d864cbfefa207d15997d", "pageCount": 124}], "levelScale": [1, 5], "contentContractVersion": "2.2", "contractPolicy": {"questionCount": 50, "answerBalance": [13, 13, 12, 12], "minFamilies": 12, "maxPerFamily": 5, "objectiveBalanceMode": "coverage", "everyNoteHasFigure": false, "minFiguredQuestions": 0}, "visualPolicy": {"version": "1.3.0", "everyNote": false, "questionMinimumPercent": 0, "balancedByObjective": false, "rationale": "Görsel yalnız çözüm kanıtı gerektirdiğinde kullanılır."}, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "objectives": ["DKAB.7.3.1", "DKAB.7.3.2", "DKAB.7.3.3", "DKAB.7.3.4", "DKAB.7.4.1", "DKAB.7.4.2", "DKAB.7.4.3", "DKAB.7.4.4", "DKAB.7.5.1"], "coverage": {"DKAB.7.3.1": {"notes": ["tr.g07.dkab.d7-t02.n01"], "questions": 5}, "DKAB.7.3.2": {"notes": ["tr.g07.dkab.d7-t02.n01"], "questions": 6}, "DKAB.7.3.3": {"notes": ["tr.g07.dkab.d7-t02.n01"], "questions": 5}, "DKAB.7.3.4": {"notes": ["tr.g07.dkab.d7-t02.n01"], "questions": 6}, "DKAB.7.4.1": {"notes": ["tr.g07.dkab.d7-t02.n01"], "questions": 6}, "DKAB.7.4.2": {"notes": ["tr.g07.dkab.d7-t02.n01"], "questions": 5}, "DKAB.7.4.3": {"notes": ["tr.g07.dkab.d7-t02.n01"], "questions": 5}, "DKAB.7.4.4": {"notes": ["tr.g07.dkab.d7-t02.n01"], "questions": 5}, "DKAB.7.5.1": {"notes": ["tr.g07.dkab.d7-t02.n01"], "questions": 7}}, "counts": {"notes": 1, "questions": 50}, "producerId": "claude-d7-birlestir", "labels": {"d7-t02": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "d7-t02-ana": "Ana konu anlatımı", "d7-t02.d7-t02-n001-alt": "Üç sütunlu ve altı satırlı özet tablo: kavram, kısa anlam ve örnek. Satırlarda din anlayışı, tasavvuf, muhacir, ensar, istiğfar ve olgu kavramları yer alır.", "d7-t02.d7-t02-n001-c0-0": "Din anlayışı", "d7-t02.d7-t02-n001-c0-1": "İlahi esasları anlama ve yorumlama", "d7-t02.d7-t02-n001-c0-2": "Bir ayeti kendi döneminin şartlarına göre açıklama", "d7-t02.d7-t02-n001-c1-0": "Tasavvuf", "d7-t02.d7-t02-n001-c1-1": "Ahlaki gelişimi esas alan yorum biçimi", "d7-t02.d7-t02-n001-c1-2": "Gösterişten uzak durmak", "d7-t02.d7-t02-n001-c2-0": "Muhacir", "d7-t02.d7-t02-n001-c2-1": "Mekke’den Medine’ye göç eden", "d7-t02.d7-t02-n001-c2-2": "Evini bırakıp Medine’ye yerleşen sahabi", "d7-t02.d7-t02-n001-c3-0": "Ensar", "d7-t02.d7-t02-n001-c3-1": "Muhacirlere yardım eden Medineli", "d7-t02.d7-t02-n001-c3-2": "Evini göç edenlerle paylaşan Medineli", "d7-t02.d7-t02-n001-c4-0": "İstiğfar", "d7-t02.d7-t02-n001-c4-1": "Bağışlama dileme", "d7-t02.d7-t02-n001-c4-2": "Bir hatadan sonra Allah’tan af dilemek", "d7-t02.d7-t02-n001-c5-0": "Olgu", "d7-t02.d7-t02-n001-c5-1": "Var olduğu kabul edilen durum", "d7-t02.d7-t02-n001-c5-2": "Farklı dinlerin dünyada bulunması", "d7-t02.d7-t02-n001-caption": "Temel kavramlar özet tablosu", "d7-t02.d7-t02-n001-h0": "Kavram", "d7-t02.d7-t02-n001-h1": "Kısa anlam", "d7-t02.d7-t02-n001-h2": "Örnek", "d7-t02.d7-t02-q008-alt": "Üç sütunlu ve üç satırlı tablo: yorum grubu, ölçüt ve örnek. İlk iki satırda itikadi ve fıkhi gruplar için ölçüt ve örnek yazılıdır; son satırda tasavvufi grup ile ahlak ölçütü bulunur ve örnek hücresi boştur.", "d7-t02.d7-t02-q008-c0-0": "İtikadi", "d7-t02.d7-t02-q008-c0-1": "İnanç", "d7-t02.d7-t02-q008-c0-2": "Matüridilik", "d7-t02.d7-t02-q008-c1-0": "Fıkhi", "d7-t02.d7-t02-q008-c1-1": "İbadet", "d7-t02.d7-t02-q008-c1-2": "Hanefilik", "d7-t02.d7-t02-q008-c2-0": "Tasavvufi", "d7-t02.d7-t02-q008-c2-1": "Ahlak", "d7-t02.d7-t02-q008-caption": "Yorum grupları tablosu", "d7-t02.d7-t02-q008-h0": "Yorum grubu", "d7-t02.d7-t02-q008-h1": "Ölçüt", "d7-t02.d7-t02-q008-h2": "Örnek", "d7-t02.d7-t02-q021-alt": "İki sütunlu tablo: grup ve kavramlar. Cem çeşitleri satırında kavramlar hücresi boştur; dualar satırında iki kavram, yol kardeşliği satırında bir kavram yazılıdır.", "d7-t02.d7-t02-q021-c0-0": "Cem çeşitleri", "d7-t02.d7-t02-q021-c1-0": "Cemde söylenen dualar", "d7-t02.d7-t02-q021-c1-1": "Gülbank, lokma duası", "d7-t02.d7-t02-q021-c2-0": "Yol kardeşliği", "d7-t02.d7-t02-q021-c2-1": "Musahiplik", "d7-t02.d7-t02-q021-caption": "Alevilik Bektaşilik kavram grupları", "d7-t02.d7-t02-q021-h0": "Grup", "d7-t02.d7-t02-q021-h1": "Kavramlar", "d7-t02.d7-t02-q027-alt": "İki sütunlu tablo: sıra ve olay. Beş satırda sırasıyla ilk vahiy, Habeşistan’a hicret, boş bir hücre, Hüzün Yılı ve Akabe Biatleri yer alır.", "d7-t02.d7-t02-q027-c0-1": "İlk vahiy", "d7-t02.d7-t02-q027-c1-1": "Habeşistan’a hicret", "d7-t02.d7-t02-q027-c3-1": "Hüzün Yılı", "d7-t02.d7-t02-q027-c4-1": "Akabe Biatleri", "d7-t02.d7-t02-q027-caption": "Mekke dönemi olayları (oluş sırasıyla)", "d7-t02.d7-t02-q027-h0": "Sıra", "d7-t02.d7-t02-q027-h1": "Olay", "d7-t02.d7-t02-q048-alt": "Dört sütunlu ve dört satırlı tablo: din, kutsal metin, mabet ve sembol. Yahudilik, Hristiyanlık ve Hinduizm satırları doludur; Budizm satırında kutsal metin hücresi boştur.", "d7-t02.d7-t02-q048-c0-0": "Yahudilik", "d7-t02.d7-t02-q048-c0-1": "Tanah", "d7-t02.d7-t02-q048-c0-2": "Havra (sinagog)", "d7-t02.d7-t02-q048-c0-3": "Menora", "d7-t02.d7-t02-q048-c1-0": "Hristiyanlık", "d7-t02.d7-t02-q048-c1-1": "Kitab-ı Mukaddes", "d7-t02.d7-t02-q048-c1-2": "Kilise", "d7-t02.d7-t02-q048-c1-3": "Haç", "d7-t02.d7-t02-q048-c2-0": "Hinduizm", "d7-t02.d7-t02-q048-c2-1": "Vedalar", "d7-t02.d7-t02-q048-c2-2": "Mandir", "d7-t02.d7-t02-q048-c2-3": "Om", "d7-t02.d7-t02-q048-c3-0": "Budizm", "d7-t02.d7-t02-q048-c3-2": "Vihara", "d7-t02.d7-t02-q048-c3-3": "Dharmaçakra", "d7-t02.d7-t02-q048-caption": "Dört dinin kutsal metin, mabet ve sembolü", "d7-t02.d7-t02-q048-h0": "Din", "d7-t02.d7-t02-q048-h1": "Kutsal metin", "d7-t02.d7-t02-q048-h2": "Mabet", "d7-t02.d7-t02-q048-h3": "Sembol", "d7-u03": "Ünite 3: İslam Düşüncesinde Yorumlar", "d7-u04": "Ünite 4: Peygamber Olarak Hz. Muhammed", "d7-u05": "Ünite 5: Yaşayan Dünya Dinleri"}, "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "applicationYear": "2026–2027", "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "publishBlocked": false, "publishReady": true, "productionStatus": "pre-publication-test", "producerDistribution": {"anthropic-claude-family": 1}, "disclosure": "Yeni sistem (11 Eki 2026): 1 görev Anthropic Claude modelleriyle üretildi. Claude yapısal denetim, Qoder üzerinden bağımsız kör inceleme (Qoder Efficient), DÜZELTME-1 (Claude Sonnet) ve Claude doğrulaması. Claude birleştirdi. İnsan/öğretmen incelemesi yapılmadı.", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "748377c15d129140a6bcd7ff8d9a0e7ca8c70c142769d1352777f158e0040f04", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "contentContractHash": "sha256:74b5ee649f01933fd50dfeb7e29706e7dc1ddf0fe3e014ead2fe5cd0896ae7a1"}
{"type": "note", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "title": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["DKAB.7.3.1", "DKAB.7.3.2", "DKAB.7.3.3", "DKAB.7.3.4", "DKAB.7.4.1", "DKAB.7.4.2", "DKAB.7.4.3", "DKAB.7.4.4", "DKAB.7.5.1"], "body": "Ne öğreneceğim\nBu konuda dinin farklı yorumlanma sebeplerini ve faydalarını, İslam düşüncesindeki itikadi, fıkhi ve tasavvufi yorum biçimlerini, kültürümüzdeki tasavvufi yorumları ve Alevilik Bektaşilikle ilgili temel kavramları öğreneceğim. Hz. Muhammed’in (sav) Mekke ve Medine dönemlerini, Hicret’i ve Nasr suresinin anlamını inceleyeceğim. Yahudilik, Hristiyanlık, Hinduizm ve Budizm hakkında temel bilgileri olgusal biçimde edineceğim. Her bölümde önce kavramı öğrenecek, sonra örnekle düşünecek, en sonunda kendimi kontrol edeceğim.\n\nTemel kavramlar\nDin: Allah (cc) tarafından peygamberler aracılığıyla bildirilen ilahi esaslardır. Din anlayışı ise insanların bu esasları kavrayıp açıklamasıyla oluşan anlayıştır; esas değişmez, anlayış insana bağlıdır.\nİtikat, mezhep ve tasavvuf: İtikat inanç esaslarını, mezhep dinin yorumlanmasında izlenen yolu, tasavvuf ise ahlaki gelişimi esas alan yorum biçimini ifade eder. İslam düşüncesindeki yorumlar itikadi, fıkhi ve tasavvufi olarak sınıflandırılır.\nErkân: Alevilik Bektaşilikte cemin ve yolun usul ve adaplarıdır. Cem, cemevi, musahiplik, gülbank ve semah bu yolun temel kavramlarındandır.\nHicret, muhacir ve ensar: Hicret, Hz. Muhammed’in (sav) ve Müslümanların Mekke’den Medine’ye göçüdür. Göç edenlere muhacir, onlara yardım eden Medinelilere ensar denir.\nEhlibeyt: Hz. Muhammed’in (sav) ailesidir; torunları Hz. Hüseyin ile Hz. Hasan sevgiyle anılır.\nTesbih, hamt ve istiğfar: Tesbih Allah’ı noksanlıktan uzak tutarak anmak, hamt övgü ve şükür, istiğfar ise bağışlama dilemektir. Nasr kelimesi yardım demektir.\nYaşayan dünya dinleri: Yahudilik, Hristiyanlık, Hinduizm ve Budizm bu konunun dört dinidir; her birinin kendine has inanç, kutsal metin ve ritüelleri vardır, varlıkları bir olgu olarak kabul edilir.\n\nÖnce hatırla\n6. sınıftan hatırla: Peygamberler, Allah’ın insanlara gönderdiği elçilerdir. Vahiy, Allah’ın peygamberine mesajını iletmesidir ve ilahi esaslar vahiyle bildirilir.\n5. sınıftan hatırla: Kur’an-ı Kerim ayet, sure ve cüzlerden oluşur. Kıssalar, peygamberlerin hayatından alınan örneklerdir.\nGünlük hayattan hatırla: İki arkadaş aynı filmi izleyip farklı dersler çıkarabilir. Aynı metin de farklı kişilerce farklı anlaşılabilir; bu fark, bakış açısı farkından gelir.\n\nAdım adım • Din anlayışındaki yorum farklılıkları\nDin, peygamberler aracılığıyla bildirilen ilahi esaslardır. Din anlayışı ise bu esasları anlamaya çalışan insanların oluşturduğu anlayıştır. Bir T tablosu çizersen sol tarafa dini, sağ tarafa din anlayışını yazabilirsin: sol taraf bildirilen esasları, sağ taraf onların anlaşılma ve açıklanma biçimini gösterir. Yorum farklılıklarının sebepleri şunlardır: dinî metinler farklı anlaşılabilir, insanlar farklı coğrafya ve kültürlerde yaşar, sosyal ve siyasi olaylar bakış açısını etkiler, bilgi birikimi kişiden kişiye değişir. Yorum yapılırken dinin temel ilkelerine bağlı kalınır. Bu farklılıkların faydaları vardır: İslam’ın düşünce özgürlüğüne verdiği önem görünür, fıkıh, kelam ve tasavvuf gibi bilim dalları doğar, İslam farklı kültürlere sahip toplumlar arasında yayılır, insanlar dinlerini rahat yaşar, yeni sorunlara çözüm bulunur ve hoşgörü kültürü oluşur. Bu yüzden farklı yorumlara anlayış ve saygı göstermek gerekir.\n\nAdım adım • İslam düşüncesindeki yorum biçimleri\nİslam düşüncesindeki yorum biçimleri inanç, ibadet ve ahlak ölçütüne göre üç grupta toplanır. İnançla ilgili yorumlar itikadi, ibadetle ilgili yorumlar fıkhi, ahlakla ilgili yorumlar tasavvufi yorumlardır. Sınıflandırma tablosunda bu üç grubu sütun yapabilirsin. İtikadi yorumlar Matüridilik ve Eşariliktir. Fıkhi yorumlar Hanbelilik, Şafiilik, Malikilik ve Hanefiliktir. Tasavvufi yorumlar Alevilik Bektaşilik, Nakşibendilik, Mevlevilik, Kadirilik ve Yeseviliktir. Bilgiler kurucuları, öğretileri ve yaygın oldukları coğrafyalarla sınırlıdır. Matüridilik Ebu Mansur Matüridi’nin görüşleriyle oluştu; inanç esaslarının anlaşılmasında aklın yerini önemser ve Türkiye, Orta Asya, Hindistan ile Pakistan gibi yerlerde yaygındır. Eşarilik Ebülhasan Eşari’nin görüşleriyle oluştu; Mısır, Kuzey Afrika, Endonezya ve Malezya gibi yerlerde yaygındır. Hanefilik Ebu Hanife’ye (İmam-ı Azam) dayanır ve uygulanabilir çözümler üretmeye önem verir. Malikilik Malik bin Enes’e dayanır; Medine halkının uygulamalarını önemser. Şafiilik İmam Şafii’ye, Hanbelilik Ahmed bin Hanbel’e dayanır; Hanbelilikte hadis ilmi etkilidir. Yesevilik Ahmed Yesevi’den doğdu; hikmet denen şiirleri ve öğrencileri aracılığıyla Anadolu’nun İslamlaşmasına katkı sağladı. Kadirilik Abdülkadir Geylani’ye, Mevlevilik Mevlana Celaleddin Rumi’ye, Nakşibendilik Bahaeddin Nakşibend’e dayanır. Alevilik Bektaşilik, Hz. Ali ve Ehlibeyt sevgisini ön plana çıkarır ve Hacı Bektaş Veli’nin görüşleriyle ilişkilidir. Hiçbir yorum diğerinden üstün ya da değersiz gösterilmez.\n\nAdım adım • Kültürümüzdeki tasavvufi yorumlar\nİyi bir kul olmak için nelere dikkat etmek gerekir? İbadet ve inanç kadar ahlak da İslam’ın önemli bir esasıdır. Nakşibendilik, Mevlevilik, Kadirilik, Yesevilik ve Alevilik Bektaşilik, insanın ahlaki gelişimini esas alan tasavvufi yorumlardır ve kültürümüzde etkindir. Bu yorumlar birbirine karşıt değildir; ortak değerlerde buluşurlar: gösteriş ve övünmekten kaçınmak, cömert olmak, doğru ve güvenilir olmak. Karşılaştırma tablosunda bu değerleri her yorumun karşısına yazabilirsin. Tasavvuf yalnız müzik ya da sema demek değildir; sema bazı yorumlarda görülen bir uygulamadır. Konya’da aralık ayında her yıl anma etkinlikleri düzenlenir ve buna Mevlana Haftası denir. Örnek: Komşusuna verdiği sözü her koşulda tutan kişi, doğruluk ve güvenilirlik değerini yaşatır.\n\nAdım adım • Alevilik Bektaşilik kavramları ve cem erkânları\nAlevilik Bektaşilikte bazı temel kavramlar vardır. Cem, topluluğun ayinicem erkânını yerine getirdiği buluşmadır. Cemevi, ayinicem erkânının icra edildiği yol, adap ve erkân mekânıdır; yani yalnız bir toplantı salonu değildir. Musahiplik, muhacir ile ensar arasındaki kardeşliğe dayandırılan bir yol kardeşliğidir; Bektaşilikte buna “ikrar verip nasip almak” da denir. Razılık almak ve kul hakkını sormak, kişilerin birbirine karşı haklarının gözetilmesi ve birbirinden razı olunması demektir. Cemde on iki hizmet bulunur; hizmetlerin tek tek adları bu konuda öğrenilmez. Semah, cemde yapılan manevi bir ritüeldir. Gülbank cemde söylenen duadır; başında “bismişah”, sonunda “Allah Allah” denir. Buradaki “şah” sözcüğü bir hükümdarı göstermez; her şeyi yöneten tek varlık olan Allah’ı anlatır. Lokma duası, paylaşılan lokma için yapılan duadır. Hızır ve Muharrem orucu, erkân, ikrar, dört kapı kırk makam, ocak kültürü ve “el ele, el hakka” ikrarı da bilinmesi gereken kavramlardandır. Dört kapı kırk makam yolun aşamalarını anlatır; ocak kültürü ocaklar çevresindeki topluluk ve hizmet geleneğidir. Cem çeşitlerinden üçü Abdal Musa cemi, ikrar cemi ve görgü cemidir. Kavramlar arasında ilişki kurabilirsin: cem cemevinde yapılır, cemde gülbank söylenir ve semah yapılır, musahiplik ikrarla bağlanan bir kardeşliktir. Bu bilgileri öğretmeninle birlikte kontrol edip kaydedebilirsin.\n\nAdım adım • Hz. Muhammed’in (sav) Mekke dönemi\nPeygamberliğinden önce de Hz. Muhammed (sav) toplumdaki haksızlıklardan rahatsız olur, yalnız kalıp düşünmek için Hira Mağarası’na çekilirdi. İlk vahiy orada geldi. İlk inen ayetler Alak suresinin başındaki ayetlerdir. Alak suresinin 1-5. ayetlerinin meali şöyledir: “Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı \"alak\" dan yarattı. Oku! Senin Rabbin en cömert olandır. O, kalemle yazmayı öğretendir, insana bilmediğini öğretendir.” (Diyanet İşleri Başkanlığı Meali) Bu ayetlerin ana mesajı okumak, yazmak ve bilmediğini öğrenmektir. Davet önce yakın çevreye yapıldı; Hz. Hatice, Hz. Ali, Hz. Ebubekir ve Zeyd b. Harise ilk Müslümanlar arasındadır. Davet genişleyince Müslümanlar baskıyla karşılaştı. Kaynaklarda kesin olan sıra şöyledir: ilk vahiy, Habeşistan’a hicret, boykot yılları, Hüzün Yılı, Taif yolculuğu, Akabe Biatleri ve Hicret. Hüzün Yılı, Hz. Hatice ile Ebu Talib’in vefat ettiği yıldır. Hz. Hamza ile Hz. Ömer’in Müslüman olması, İsra ve Miraç da Mekke döneminin önemli olaylarındandır. Habeşistan’a gidiş, Medine’ye yapılan Hicret’ten bağımsız ve daha erken bir olaydır. Bu süreçte sabır ve kararlılık öne çıkan değerlerdir.\n\nAdım adım • Hicret’i tarihsel bağlamda değerlendirme\nYaşadığın yerden ayrılmak zorunda kalsan neler hissedersin? Hicret, Hz. Muhammed’in (sav) ve Müslümanların Mekke’den Medine’ye göçüdür. Mekke’de baskı artmıştı; Medineliler ise İslam’a açık davranıyordu. Bu iki durum Hicret’in sebeplerini anlatır: amaç yalnız kaçmak değil, daveti güvenle sürdürebileceği bir ortam bulmaktı. Hicret’te iki sahabinin rolü öne çıkar. Hz. Ebubekir yolculukta yol arkadaşıydı ve ikisi Sevr Mağarası’nda kaldı. Hz. Ali ise Mekke’de kalıp Hz. Peygamber’in yatağında yattı ve ona emanet edilen şeyleri sahiplerine teslim etti. Dönemin koşullarını fark et: yollar çölden geçen uzun güzergâhlardı, yolculuk gizli yapılmalıydı, ulaşım hayvanlarla sağlanıyordu. Bugünün araçları ve iletişimiyle karşılaştırınca olayın kendi şartları içinde değerlendirilmesi gerektiğini görürsün.\n\nAdım adım • Hz. Muhammed’in (sav) Medine dönemi\nHicret sonrası Medine’de yeni bir düzen kuruldu. Mekke’den göç edenlere muhacir, onlara evini açan ve yardım eden Medinelilere ensar denir. İkisi arasında kardeşlik bağı kuruldu. Hucurât suresinin 10. ayetinin meali bu kardeşliği anlatır: “Mü'minler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin. Allah'a karşı gelmekten sakının ki size merhamet edilsin.” (Diyanet İşleri Başkanlığı Meali) Medine Sözleşmesi, farklı toplulukların bir arada yaşama kurallarını belirledi. Mescid-i Nebevi ibadetin yanında eğitim ve toplanma yeri oldu; barınacak yeri olmayan öğrenciler orada Suffe denen bölümde kalırdı ve Suffe ashabı diye anıldı. Bedir, Uhud ve Hendek savaşları, Hudeybiye Antlaşması, Mekke’nin Fethi, İslam’a davet mektupları ve Veda Haccı Medine döneminin olaylarıdır; ayrıntılarına girilmez. Veda Hutbesi’nde hak ve onurun korunması, emanet ve sorumluluk bilinci ile Müslümanların kardeşliği vurgulanır. Veda Hutbesi’nde ümmete bırakılan iki emanet farklı rivayetlerle aktarılır; rivayetlerden biri diğerine karşı üstün tutulmaz. Ehlibeyt, Hz. Peygamber’in ailesidir; torunları Hz. Hüseyin ile Hz. Hasan’ı Hz. Peygamber çok severdi. Hz. Muhammed’in (sav) vefatı da bu dönemin son olayıdır.\n\nAdım adım • Nasr suresinin anlamını yorumlama\nNasr kelimesi yardım demektir. Nasr suresinin meali şöyledir: “Allah'ın yardımı ve fetih (Mekke fethi) geldiğinde ve insanların bölük bölük Allah'ın dinine girdiğini gördüğünde, Rabbine hamd ederek tespihte bulun ve O'ndan bağışlama dile. Çünkü O tövbeleri çok kabul edendir.” (Diyanet İşleri Başkanlığı Meali) Sure, Hz. Muhammed’in (sav) Medine’de yaşadıklarıyla, yani Mekke’nin Fethi ile bağlantılıdır. Surede üç kavram öne çıkar: tesbih Allah’ı her türlü noksanlıktan uzak tutarak anmak, hamt Allah’a övgü ve şükür, istiğfar ise bağışlama dilemektir. Sure, büyük bir başarının ardından övünmeyi değil, şükretmeyi ve bağışlanma dilemeyi öğütler. Nasr suresi namazlarda Fatiha suresinden sonra okunduğu gibi günlük hayatta dua niyetiyle de okunur. Sureyi kendi hayatına uygulayabilirsin: bir başarıdan sonra teşekkür etmeyi ve eksiklerini fark etmeyi hatırlarsın.\n\nAdım adım • Yahudilik, Hristiyanlık, Hinduizm ve Budizm\nDünyada farklı dinler yaşar ve varlıkları bir olgudur. Her dini, kendi kaynaklarına dayanarak ve olgusal biçimde öğrenelim. Yahudilik: Hz. Musa aracılığıyla İsrailoğulları’na gönderilen dindir (Musevilik). Kutsal metinleri yazılı Tanah (Tora/Tevrat, Neviim, Ketuvim) ve sözlü Talmud’dur. İbadet yeri havra (sinagog), din görevlisi hahamdır. Şabat haftalık ritüel günüdür; cuma ikindiden başlayıp cumartesi akşamı biter. Semboller Menora (yedi kollu şamdan), Tallit ve Kipa’dır. Roş Haşana ve Yom Kipur bayramlardandır. İsrail, ABD ve Batı Avrupa’da yaygındır. Hristiyanlık: Kutsal metni Kitab-ı Mukaddes’tir (Eski Ahit ve Yeni Ahit/İncil). Tanrı anlayışı teslistir (Baba, Oğul, Kutsal Ruh). Vaftiz ritüeli vardır; haftalık ayin pazar günüdür. Mabedi kilisedir; büyüğüne katedral, küçüğüne şapel denir; manastır da vardır. Sembolleri haç, kuzu ve balıktır. Noel ve Paskalya bayramlarıdır. Hinduizm: Hindular dinleri için “Sanatana Dharma” ya da “Dharma” adını tercih eder. En eski kutsal metinleri Vedalar’dır; tapınağı mandirdir. Kast sistemi (brahminler, kşatriyalar, vaisyalar, sudralar), reenkarnasyon ve karma inancı vardır; reenkarnasyon, ruhun ölümden sonra tekrar dünyaya gelmesi inancıdır. Ganj Nehri’nde yıkanmanın arındırdığına inanılır. Sembolü Om’dur (Aum). Hindistan başta olmak üzere Nepal ve diğer Asya ülkelerinde yaygındır. Budizm: Buda’nın (asıl adı Siddharta Gautama) görüşlerine dayanır. Kutsal metinleri Tripitaka’dır (üç sepet). Vihara, stupa ve pagoda dinî yapılardır. Sembolü Dharmaçakra’dır (Dharma Çarkı). Dört temel hakikat, sekiz dilimli yol, karma ve nirvana öne çıkar. Çin, Japonya, Kore, Tayland ve Sri Lanka gibi ülkelerde yaygındır. Dinlerin Tanrı anlayışları birbirinden farklıdır. Hepsi saygıyla ve olgusal biçimde öğrenilir; kimsenin inancı küçümsenmez.\n\nÇözümlü örnek 1 • Din ile din anlayışını ayırt etme\nBir öğrenci “İnsanlar aynı dinin esaslarını farklı biçimlerde açıklayabilir ama esaslar değişmez” diyor. Bu cümlenin hangi kısmı dine, hangi kısmı din anlayışına aittir? Önce din tanımını hatırla: peygamberler aracılığıyla bildirilen ilahi esaslar. “Esaslar değişmez” kısmı dine aittir. “Farklı biçimlerde açıklanabilir” kısmı, insanların anlama ve yorumlama çabasını anlatır; bu din anlayışıdır. Sonuç: esas dine, açıklama biçimi din anlayışına aittir.\n\nÇözümlü örnek 2 • Ayet anlamından ilke çıkarma\nHucurât suresinin 10. ayetinin mealinde “Mü'minler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin.” buyrulur. Sınıfta küsen iki arkadaşı barıştırmak için bu ayetten hangi ilke çıkarılır? Ayetin iki cümlesine bak: müminlerin kardeş olduğu ve kardeşlerin arasını düzeltmek gerektiği. Kardeşlik bağı, aralarında küslük olanları barıştırmayı gerektirir. İlke: birbirimizin arasını düzeltmek ve kardeşlik bilincini korumak. Aynı ilke, Medine’de muhacir ile ensar arasındaki kardeşlikte de görülür.\n\nÇözümlü örnek 3 • Yanılgı inceleme\nBir öğrenci “Sinagog Hristiyanların mabedidir” diyor. Bu yanılgıyı nasıl düzeltirsin? Önce iki mabedin adını ve dinini eşleştir: havra (sinagog) Yahudiliğin, kilise Hristiyanlığın mabedidir. Öğrencinin cümlesinde sinagog yanlış dinle eşleşmiştir. Doğru cümle: sinagog Yahudilerin, kilise Hristiyanların mabedidir. Her dinin kendine has özellikleri vardır; bilgileri kendi kaynaklarından doğrulamak yanılgıyı önler.\n\nSık yapılan hatalar\nDin ile din anlayışını aynı sanmak: Din ilahi esaslardır; din anlayışı insanların bu esasları anlamasıdır. Anlayış farklı olsa da esaslar aynı kalır.\nYorum farklılıklarının temel ilkeleri değiştirdiğini sanmak: Yorumlarda temel ilkelere bağlı kalınır; değişen anlayış biçimidir.\nFıkhi mezhepleri inanç mezhebi sanmak: Hanbelilik, Şafiilik, Malikilik ve Hanefilik ibadetle ilgili yorumlardır. İnançla ilgili yorumlar Matüridilik ve Eşariliktir.\nTasavvufi yorumları birbirine karşıt sanmak ya da tasavvufu yalnız müzik ve sema sanmak: Bu yorumların ortak değerleri vardır ve odakları ahlaki gelişimdir.\nCemevini yalnız toplantı salonu sanmak: Cemevi, ayinicem erkânının icra edildiği yol, adap ve erkân mekânıdır. Musahipliği de sıradan arkadaşlık sanmak yanlıştır; o bir yol kardeşliğidir.\nDavetin ilk günden herkese açık yapıldığını sanmak: Davet önce yakın çevreden başlamıştır.\nHabeşistan’a gidişi Medine’ye Hicret ile karıştırmak: İkisi ayrı olaylardır ve yönleri farklıdır. Hüzün Yılı’nın nedeni de Hz. Hatice ile Ebu Talib’in vefatıdır.\nHicret’i yalnız bir kaçış sanmak ya da Hz. Ali’nin yolculukta Hz. Peygamber’le birlikte gittiğini sanmak: Hicret güvenli bir davet ortamı arayışıdır; Hz. Ali Mekke’de kalmıştır.\nEnsar ile muhaciri karıştırmak ya da Hudeybiye’yi savaş sanmak: Muhacir göç eden, ensar yardım eden Medinelidir; Hudeybiye bir antlaşmadır.\nİstiğfarı tesbihle karıştırmak ya da başarı karşısında övünmeyi öğütlenmiş sanmak: İstiğfar bağışlama dilemektir; sure hamt ve istiğfarı öğütler.\nSinagog ile kiliseyi, Tripitaka ile Vedaları karıştırmak: Tripitaka Budizmin, Vedalar Hinduizmin kutsal metnidir. Bütün dinlerin aynı Tanrı anlayışına sahip olduğunu sanmak da yanlıştır.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nSoru: Bir arkadaşın, ayetteki bir öğüdü kendi köyündeki bir durumla açıklaması din mi, din anlayışı mı sayılır? Neden? Cevap: Din anlayışı sayılır; çünkü ilahi esas aynı kalır, onu anlama ve açıklama biçimi insana aittir.\nSoru: Nakşibendilik inanç, ibadet ve ahlak ölçütlerinden hangisine göre hangi gruba girer? Cevap: Ahlak ölçütüne göre tasavvufi yorumlar grubuna girer; çünkü insanın ahlaki gelişimini esas alır.\nSoru: Hicret’te Hz. Ebubekir ile Hz. Ali’nin rollerini birer cümleyle yaz. Cevap: Hz. Ebubekir yol arkadaşıydı; Hz. Ali Mekke’de kalıp Hz. Peygamber’in yatağında yattı ve emanetleri sahiplerine teslim etti.\nSoru: Hamt, tesbih ve istiğfar kavramlarını birer cümleyle açıkla. Cevap: Hamt Allah’a övgü ve şükür, tesbih Allah’ı noksanlıktan uzak tutarak anmak, istiğfar bağışlama dilemektir.\nSoru: Teslis, karma ve Tripitaka hangi dinlerle ilişkilidir? Cevap: Teslis Hristiyanlıkla, karma Hinduizm ve Budizmle, Tripitaka Budizmle ilişkilidir.\n\nKendin dene\nAynı olayı farklı yorumlayan iki arkadaşın örneğini düşün ve yorum farklılığının sebebini bir cümleyle yaz. Hz. Muhammed’in (sav) hayatından öğrendiğin üç olayı kendi zaman şeridine sırala. Farklı bir dine mensup birine saygılı davranmanın bir örneğini yaz.\n\nÖzet\nDin ilahi esaslardır, din anlayışı bu esasların anlaşılmasıdır; yorum farklılıkları coğrafya, kültür ve bilgi birikiminden doğar ve temel ilkelere bağlı kalır. Yorum biçimleri inanç, ibadet ve ahlak ölçütüne göre itikadi, fıkhi ve tasavvufi olarak ayrılır. Tasavvufi yorumlar ahlaki gelişimde ve ortak değerlerde buluşur. Alevilik Bektaşilikte cem, cemevi, musahiplik ve gülbank gibi kavramlar vardır. Hz. Muhammed (sav) daveti Mekke’de yakın çevreden başlattı, Hicret’le Medine’de yeni bir düzen kurdu. Nasr suresi yardım ve fetihten sonra hamd, tesbih ve istiğfarı öğütler. Dört dinin kendine has özellikleri olgusal biçimde öğrenilir ve mensuplarına saygı gösterilir.\n\nGörsel notu\nTablo, bu konunun bazı temel kavramlarını üç sütunda özetler: kavram, kısa anlamı ve örnek. Her satırı soldan sağa oku ve kavramı örnekle ilişkilendir. Tablo yalnız kısa bir özettir; konunun bütününü temsil etmez, ayrıntılar için konu bölümlerine bak.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bu konuda dinin farklı yorumlanma sebeplerini ve faydalarını, İslam düşüncesindeki itikadi, fıkhi ve tasavvufi yorum biçimlerini, kültürümüzdeki tasavvufi yorumları ve Alevilik Bektaşilikle ilgili temel kavramları öğreneceğim. Hz. Muhammed’in (sav) Mekke ve Medine dönemlerini, Hicret’i ve Nasr suresinin anlamını inceleyeceğim. Yahudilik, Hristiyanlık, Hinduizm ve Budizm hakkında temel bilgileri olgusal biçimde edineceğim. Her bölümde önce kavramı öğrenecek, sonra örnekle düşünecek, en sonunda kendimi kontrol edeceğim.", "keyConcepts": ["Din: Allah (cc) tarafından peygamberler aracılığıyla bildirilen ilahi esaslardır. Din anlayışı ise insanların bu esasları kavrayıp açıklamasıyla oluşan anlayıştır; esas değişmez, anlayış insana bağlıdır.", "İtikat, mezhep ve tasavvuf: İtikat inanç esaslarını, mezhep dinin yorumlanmasında izlenen yolu, tasavvuf ise ahlaki gelişimi esas alan yorum biçimini ifade eder. İslam düşüncesindeki yorumlar itikadi, fıkhi ve tasavvufi olarak sınıflandırılır.", "Erkân: Alevilik Bektaşilikte cemin ve yolun usul ve adaplarıdır. Cem, cemevi, musahiplik, gülbank ve semah bu yolun temel kavramlarındandır.", "Hicret, muhacir ve ensar: Hicret, Hz. Muhammed’in (sav) ve Müslümanların Mekke’den Medine’ye göçüdür. Göç edenlere muhacir, onlara yardım eden Medinelilere ensar denir.", "Ehlibeyt: Hz. Muhammed’in (sav) ailesidir; torunları Hz. Hüseyin ile Hz. Hasan sevgiyle anılır.", "Tesbih, hamt ve istiğfar: Tesbih Allah’ı noksanlıktan uzak tutarak anmak, hamt övgü ve şükür, istiğfar ise bağışlama dilemektir. Nasr kelimesi yardım demektir.", "Yaşayan dünya dinleri: Yahudilik, Hristiyanlık, Hinduizm ve Budizm bu konunun dört dinidir; her birinin kendine has inanç, kutsal metin ve ritüelleri vardır, varlıkları bir olgu olarak kabul edilir."], "priorKnowledge": ["6. sınıftan hatırla: Peygamberler, Allah’ın insanlara gönderdiği elçilerdir. Vahiy, Allah’ın peygamberine mesajını iletmesidir ve ilahi esaslar vahiyle bildirilir.", "5. sınıftan hatırla: Kur’an-ı Kerim ayet, sure ve cüzlerden oluşur. Kıssalar, peygamberlerin hayatından alınan örneklerdir.", "Günlük hayattan hatırla: İki arkadaş aynı filmi izleyip farklı dersler çıkarabilir. Aynı metin de farklı kişilerce farklı anlaşılabilir; bu fark, bakış açısı farkından gelir."], "steps": ["Din, peygamberler aracılığıyla bildirilen ilahi esaslardır. Din anlayışı ise bu esasları anlamaya çalışan insanların oluşturduğu anlayıştır. Bir T tablosu çizersen sol tarafa dini, sağ tarafa din anlayışını yazabilirsin: sol taraf bildirilen esasları, sağ taraf onların anlaşılma ve açıklanma biçimini gösterir. Yorum farklılıklarının sebepleri şunlardır: dinî metinler farklı anlaşılabilir, insanlar farklı coğrafya ve kültürlerde yaşar, sosyal ve siyasi olaylar bakış açısını etkiler, bilgi birikimi kişiden kişiye değişir. Yorum yapılırken dinin temel ilkelerine bağlı kalınır. Bu farklılıkların faydaları vardır: İslam’ın düşünce özgürlüğüne verdiği önem görünür, fıkıh, kelam ve tasavvuf gibi bilim dalları doğar, İslam farklı kültürlere sahip toplumlar arasında yayılır, insanlar dinlerini rahat yaşar, yeni sorunlara çözüm bulunur ve hoşgörü kültürü oluşur. Bu yüzden farklı yorumlara anlayış ve saygı göstermek gerekir.", "İslam düşüncesindeki yorum biçimleri inanç, ibadet ve ahlak ölçütüne göre üç grupta toplanır. İnançla ilgili yorumlar itikadi, ibadetle ilgili yorumlar fıkhi, ahlakla ilgili yorumlar tasavvufi yorumlardır. Sınıflandırma tablosunda bu üç grubu sütun yapabilirsin. İtikadi yorumlar Matüridilik ve Eşariliktir. Fıkhi yorumlar Hanbelilik, Şafiilik, Malikilik ve Hanefiliktir. Tasavvufi yorumlar Alevilik Bektaşilik, Nakşibendilik, Mevlevilik, Kadirilik ve Yeseviliktir. Bilgiler kurucuları, öğretileri ve yaygın oldukları coğrafyalarla sınırlıdır. Matüridilik Ebu Mansur Matüridi’nin görüşleriyle oluştu; inanç esaslarının anlaşılmasında aklın yerini önemser ve Türkiye, Orta Asya, Hindistan ile Pakistan gibi yerlerde yaygındır. Eşarilik Ebülhasan Eşari’nin görüşleriyle oluştu; Mısır, Kuzey Afrika, Endonezya ve Malezya gibi yerlerde yaygındır. Hanefilik Ebu Hanife’ye (İmam-ı Azam) dayanır ve uygulanabilir çözümler üretmeye önem verir. Malikilik Malik bin Enes’e dayanır; Medine halkının uygulamalarını önemser. Şafiilik İmam Şafii’ye, Hanbelilik Ahmed bin Hanbel’e dayanır; Hanbelilikte hadis ilmi etkilidir. Yesevilik Ahmed Yesevi’den doğdu; hikmet denen şiirleri ve öğrencileri aracılığıyla Anadolu’nun İslamlaşmasına katkı sağladı. Kadirilik Abdülkadir Geylani’ye, Mevlevilik Mevlana Celaleddin Rumi’ye, Nakşibendilik Bahaeddin Nakşibend’e dayanır. Alevilik Bektaşilik, Hz. Ali ve Ehlibeyt sevgisini ön plana çıkarır ve Hacı Bektaş Veli’nin görüşleriyle ilişkilidir. Hiçbir yorum diğerinden üstün ya da değersiz gösterilmez.", "İyi bir kul olmak için nelere dikkat etmek gerekir? İbadet ve inanç kadar ahlak da İslam’ın önemli bir esasıdır. Nakşibendilik, Mevlevilik, Kadirilik, Yesevilik ve Alevilik Bektaşilik, insanın ahlaki gelişimini esas alan tasavvufi yorumlardır ve kültürümüzde etkindir. Bu yorumlar birbirine karşıt değildir; ortak değerlerde buluşurlar: gösteriş ve övünmekten kaçınmak, cömert olmak, doğru ve güvenilir olmak. Karşılaştırma tablosunda bu değerleri her yorumun karşısına yazabilirsin. Tasavvuf yalnız müzik ya da sema demek değildir; sema bazı yorumlarda görülen bir uygulamadır. Konya’da aralık ayında her yıl anma etkinlikleri düzenlenir ve buna Mevlana Haftası denir. Örnek: Komşusuna verdiği sözü her koşulda tutan kişi, doğruluk ve güvenilirlik değerini yaşatır.", "Alevilik Bektaşilikte bazı temel kavramlar vardır. Cem, topluluğun ayinicem erkânını yerine getirdiği buluşmadır. Cemevi, ayinicem erkânının icra edildiği yol, adap ve erkân mekânıdır; yani yalnız bir toplantı salonu değildir. Musahiplik, muhacir ile ensar arasındaki kardeşliğe dayandırılan bir yol kardeşliğidir; Bektaşilikte buna “ikrar verip nasip almak” da denir. Razılık almak ve kul hakkını sormak, kişilerin birbirine karşı haklarının gözetilmesi ve birbirinden razı olunması demektir. Cemde on iki hizmet bulunur; hizmetlerin tek tek adları bu konuda öğrenilmez. Semah, cemde yapılan manevi bir ritüeldir. Gülbank cemde söylenen duadır; başında “bismişah”, sonunda “Allah Allah” denir. Buradaki “şah” sözcüğü bir hükümdarı göstermez; her şeyi yöneten tek varlık olan Allah’ı anlatır. Lokma duası, paylaşılan lokma için yapılan duadır. Hızır ve Muharrem orucu, erkân, ikrar, dört kapı kırk makam, ocak kültürü ve “el ele, el hakka” ikrarı da bilinmesi gereken kavramlardandır. Dört kapı kırk makam yolun aşamalarını anlatır; ocak kültürü ocaklar çevresindeki topluluk ve hizmet geleneğidir. Cem çeşitlerinden üçü Abdal Musa cemi, ikrar cemi ve görgü cemidir. Kavramlar arasında ilişki kurabilirsin: cem cemevinde yapılır, cemde gülbank söylenir ve semah yapılır, musahiplik ikrarla bağlanan bir kardeşliktir. Bu bilgileri öğretmeninle birlikte kontrol edip kaydedebilirsin.", "Peygamberliğinden önce de Hz. Muhammed (sav) toplumdaki haksızlıklardan rahatsız olur, yalnız kalıp düşünmek için Hira Mağarası’na çekilirdi. İlk vahiy orada geldi. İlk inen ayetler Alak suresinin başındaki ayetlerdir. Alak suresinin 1-5. ayetlerinin meali şöyledir: “Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı \"alak\" dan yarattı. Oku! Senin Rabbin en cömert olandır. O, kalemle yazmayı öğretendir, insana bilmediğini öğretendir.” (Diyanet İşleri Başkanlığı Meali) Bu ayetlerin ana mesajı okumak, yazmak ve bilmediğini öğrenmektir. Davet önce yakın çevreye yapıldı; Hz. Hatice, Hz. Ali, Hz. Ebubekir ve Zeyd b. Harise ilk Müslümanlar arasındadır. Davet genişleyince Müslümanlar baskıyla karşılaştı. Kaynaklarda kesin olan sıra şöyledir: ilk vahiy, Habeşistan’a hicret, boykot yılları, Hüzün Yılı, Taif yolculuğu, Akabe Biatleri ve Hicret. Hüzün Yılı, Hz. Hatice ile Ebu Talib’in vefat ettiği yıldır. Hz. Hamza ile Hz. Ömer’in Müslüman olması, İsra ve Miraç da Mekke döneminin önemli olaylarındandır. Habeşistan’a gidiş, Medine’ye yapılan Hicret’ten bağımsız ve daha erken bir olaydır. Bu süreçte sabır ve kararlılık öne çıkan değerlerdir.", "Yaşadığın yerden ayrılmak zorunda kalsan neler hissedersin? Hicret, Hz. Muhammed’in (sav) ve Müslümanların Mekke’den Medine’ye göçüdür. Mekke’de baskı artmıştı; Medineliler ise İslam’a açık davranıyordu. Bu iki durum Hicret’in sebeplerini anlatır: amaç yalnız kaçmak değil, daveti güvenle sürdürebileceği bir ortam bulmaktı. Hicret’te iki sahabinin rolü öne çıkar. Hz. Ebubekir yolculukta yol arkadaşıydı ve ikisi Sevr Mağarası’nda kaldı. Hz. Ali ise Mekke’de kalıp Hz. Peygamber’in yatağında yattı ve ona emanet edilen şeyleri sahiplerine teslim etti. Dönemin koşullarını fark et: yollar çölden geçen uzun güzergâhlardı, yolculuk gizli yapılmalıydı, ulaşım hayvanlarla sağlanıyordu. Bugünün araçları ve iletişimiyle karşılaştırınca olayın kendi şartları içinde değerlendirilmesi gerektiğini görürsün.", "Hicret sonrası Medine’de yeni bir düzen kuruldu. Mekke’den göç edenlere muhacir, onlara evini açan ve yardım eden Medinelilere ensar denir. İkisi arasında kardeşlik bağı kuruldu. Hucurât suresinin 10. ayetinin meali bu kardeşliği anlatır: “Mü'minler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin. Allah'a karşı gelmekten sakının ki size merhamet edilsin.” (Diyanet İşleri Başkanlığı Meali) Medine Sözleşmesi, farklı toplulukların bir arada yaşama kurallarını belirledi. Mescid-i Nebevi ibadetin yanında eğitim ve toplanma yeri oldu; barınacak yeri olmayan öğrenciler orada Suffe denen bölümde kalırdı ve Suffe ashabı diye anıldı. Bedir, Uhud ve Hendek savaşları, Hudeybiye Antlaşması, Mekke’nin Fethi, İslam’a davet mektupları ve Veda Haccı Medine döneminin olaylarıdır; ayrıntılarına girilmez. Veda Hutbesi’nde hak ve onurun korunması, emanet ve sorumluluk bilinci ile Müslümanların kardeşliği vurgulanır. Veda Hutbesi’nde ümmete bırakılan iki emanet farklı rivayetlerle aktarılır; rivayetlerden biri diğerine karşı üstün tutulmaz. Ehlibeyt, Hz. Peygamber’in ailesidir; torunları Hz. Hüseyin ile Hz. Hasan’ı Hz. Peygamber çok severdi. Hz. Muhammed’in (sav) vefatı da bu dönemin son olayıdır.", "Nasr kelimesi yardım demektir. Nasr suresinin meali şöyledir: “Allah'ın yardımı ve fetih (Mekke fethi) geldiğinde ve insanların bölük bölük Allah'ın dinine girdiğini gördüğünde, Rabbine hamd ederek tespihte bulun ve O'ndan bağışlama dile. Çünkü O tövbeleri çok kabul edendir.” (Diyanet İşleri Başkanlığı Meali) Sure, Hz. Muhammed’in (sav) Medine’de yaşadıklarıyla, yani Mekke’nin Fethi ile bağlantılıdır. Surede üç kavram öne çıkar: tesbih Allah’ı her türlü noksanlıktan uzak tutarak anmak, hamt Allah’a övgü ve şükür, istiğfar ise bağışlama dilemektir. Sure, büyük bir başarının ardından övünmeyi değil, şükretmeyi ve bağışlanma dilemeyi öğütler. Nasr suresi namazlarda Fatiha suresinden sonra okunduğu gibi günlük hayatta dua niyetiyle de okunur. Sureyi kendi hayatına uygulayabilirsin: bir başarıdan sonra teşekkür etmeyi ve eksiklerini fark etmeyi hatırlarsın.", "Dünyada farklı dinler yaşar ve varlıkları bir olgudur. Her dini, kendi kaynaklarına dayanarak ve olgusal biçimde öğrenelim. Yahudilik: Hz. Musa aracılığıyla İsrailoğulları’na gönderilen dindir (Musevilik). Kutsal metinleri yazılı Tanah (Tora/Tevrat, Neviim, Ketuvim) ve sözlü Talmud’dur. İbadet yeri havra (sinagog), din görevlisi hahamdır. Şabat haftalık ritüel günüdür; cuma ikindiden başlayıp cumartesi akşamı biter. Semboller Menora (yedi kollu şamdan), Tallit ve Kipa’dır. Roş Haşana ve Yom Kipur bayramlardandır. İsrail, ABD ve Batı Avrupa’da yaygındır. Hristiyanlık: Kutsal metni Kitab-ı Mukaddes’tir (Eski Ahit ve Yeni Ahit/İncil). Tanrı anlayışı teslistir (Baba, Oğul, Kutsal Ruh). Vaftiz ritüeli vardır; haftalık ayin pazar günüdür. Mabedi kilisedir; büyüğüne katedral, küçüğüne şapel denir; manastır da vardır. Sembolleri haç, kuzu ve balıktır. Noel ve Paskalya bayramlarıdır. Hinduizm: Hindular dinleri için “Sanatana Dharma” ya da “Dharma” adını tercih eder. En eski kutsal metinleri Vedalar’dır; tapınağı mandirdir. Kast sistemi (brahminler, kşatriyalar, vaisyalar, sudralar), reenkarnasyon ve karma inancı vardır; reenkarnasyon, ruhun ölümden sonra tekrar dünyaya gelmesi inancıdır. Ganj Nehri’nde yıkanmanın arındırdığına inanılır. Sembolü Om’dur (Aum). Hindistan başta olmak üzere Nepal ve diğer Asya ülkelerinde yaygındır. Budizm: Buda’nın (asıl adı Siddharta Gautama) görüşlerine dayanır. Kutsal metinleri Tripitaka’dır (üç sepet). Vihara, stupa ve pagoda dinî yapılardır. Sembolü Dharmaçakra’dır (Dharma Çarkı). Dört temel hakikat, sekiz dilimli yol, karma ve nirvana öne çıkar. Çin, Japonya, Kore, Tayland ve Sri Lanka gibi ülkelerde yaygındır. Dinlerin Tanrı anlayışları birbirinden farklıdır. Hepsi saygıyla ve olgusal biçimde öğrenilir; kimsenin inancı küçümsenmez."], "workedExamples": [{"title": "Din ile din anlayışını ayırt etme", "problem": "Bir öğrenci “İnsanlar aynı dinin esaslarını farklı biçimlerde açıklayabilir ama esaslar değişmez” diyor. Bu cümlenin hangi kısmı dine, hangi kısmı din anlayışına aittir?", "solution": ["Önce din tanımını hatırla: peygamberler aracılığıyla bildirilen ilahi esaslar.", "“Esaslar değişmez” kısmı dine aittir.", "“Farklı biçimlerde açıklanabilir” kısmı, insanların anlama ve yorumlama çabasını anlatır; bu din anlayışıdır.", "Sonuç: esas dine, açıklama biçimi din anlayışına aittir."]}, {"title": "Ayet anlamından ilke çıkarma", "problem": "Hucurât suresinin 10. ayetinin mealinde “Mü'minler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin.” buyrulur. Sınıfta küsen iki arkadaşı barıştırmak için bu ayetten hangi ilke çıkarılır?", "solution": ["Ayetin iki cümlesine bak: müminlerin kardeş olduğu ve kardeşlerin arasını düzeltmek gerektiği.", "Kardeşlik bağı, aralarında küslük olanları barıştırmayı gerektirir.", "İlke: birbirimizin arasını düzeltmek ve kardeşlik bilincini korumak.", "Aynı ilke, Medine’de muhacir ile ensar arasındaki kardeşlikte de görülür."]}, {"title": "Yanılgı inceleme", "problem": "Bir öğrenci “Sinagog Hristiyanların mabedidir” diyor. Bu yanılgıyı nasıl düzeltirsin?", "solution": ["Önce iki mabedin adını ve dinini eşleştir: havra (sinagog) Yahudiliğin, kilise Hristiyanlığın mabedidir.", "Öğrencinin cümlesinde sinagog yanlış dinle eşleşmiştir.", "Doğru cümle: sinagog Yahudilerin, kilise Hristiyanların mabedidir.", "Her dinin kendine has özellikleri vardır; bilgileri kendi kaynaklarından doğrulamak yanılgıyı önler."]}], "commonMistakes": ["Din ile din anlayışını aynı sanmak: Din ilahi esaslardır; din anlayışı insanların bu esasları anlamasıdır. Anlayış farklı olsa da esaslar aynı kalır.", "Yorum farklılıklarının temel ilkeleri değiştirdiğini sanmak: Yorumlarda temel ilkelere bağlı kalınır; değişen anlayış biçimidir.", "Fıkhi mezhepleri inanç mezhebi sanmak: Hanbelilik, Şafiilik, Malikilik ve Hanefilik ibadetle ilgili yorumlardır. İnançla ilgili yorumlar Matüridilik ve Eşariliktir.", "Tasavvufi yorumları birbirine karşıt sanmak ya da tasavvufu yalnız müzik ve sema sanmak: Bu yorumların ortak değerleri vardır ve odakları ahlaki gelişimdir.", "Cemevini yalnız toplantı salonu sanmak: Cemevi, ayinicem erkânının icra edildiği yol, adap ve erkân mekânıdır. Musahipliği de sıradan arkadaşlık sanmak yanlıştır; o bir yol kardeşliğidir.", "Davetin ilk günden herkese açık yapıldığını sanmak: Davet önce yakın çevreden başlamıştır.", "Habeşistan’a gidişi Medine’ye Hicret ile karıştırmak: İkisi ayrı olaylardır ve yönleri farklıdır. Hüzün Yılı’nın nedeni de Hz. Hatice ile Ebu Talib’in vefatıdır.", "Hicret’i yalnız bir kaçış sanmak ya da Hz. Ali’nin yolculukta Hz. Peygamber’le birlikte gittiğini sanmak: Hicret güvenli bir davet ortamı arayışıdır; Hz. Ali Mekke’de kalmıştır.", "Ensar ile muhaciri karıştırmak ya da Hudeybiye’yi savaş sanmak: Muhacir göç eden, ensar yardım eden Medinelidir; Hudeybiye bir antlaşmadır.", "İstiğfarı tesbihle karıştırmak ya da başarı karşısında övünmeyi öğütlenmiş sanmak: İstiğfar bağışlama dilemektir; sure hamt ve istiğfarı öğütler.", "Sinagog ile kiliseyi, Tripitaka ile Vedaları karıştırmak: Tripitaka Budizmin, Vedalar Hinduizmin kutsal metnidir. Bütün dinlerin aynı Tanrı anlayışına sahip olduğunu sanmak da yanlıştır."], "selfCheck": [{"question": "Bir arkadaşın, ayetteki bir öğüdü kendi köyündeki bir durumla açıklaması din mi, din anlayışı mı sayılır? Neden?", "answer": "Din anlayışı sayılır; çünkü ilahi esas aynı kalır, onu anlama ve açıklama biçimi insana aittir."}, {"question": "Nakşibendilik inanç, ibadet ve ahlak ölçütlerinden hangisine göre hangi gruba girer?", "answer": "Ahlak ölçütüne göre tasavvufi yorumlar grubuna girer; çünkü insanın ahlaki gelişimini esas alır."}, {"question": "Hicret’te Hz. Ebubekir ile Hz. Ali’nin rollerini birer cümleyle yaz.", "answer": "Hz. Ebubekir yol arkadaşıydı; Hz. Ali Mekke’de kalıp Hz. Peygamber’in yatağında yattı ve emanetleri sahiplerine teslim etti."}, {"question": "Hamt, tesbih ve istiğfar kavramlarını birer cümleyle açıkla.", "answer": "Hamt Allah’a övgü ve şükür, tesbih Allah’ı noksanlıktan uzak tutarak anmak, istiğfar bağışlama dilemektir."}, {"question": "Teslis, karma ve Tripitaka hangi dinlerle ilişkilidir?", "answer": "Teslis Hristiyanlıkla, karma Hinduizm ve Budizmle, Tripitaka Budizmle ilişkilidir."}], "summary": "Din ilahi esaslardır, din anlayışı bu esasların anlaşılmasıdır; yorum farklılıkları coğrafya, kültür ve bilgi birikiminden doğar ve temel ilkelere bağlı kalır. Yorum biçimleri inanç, ibadet ve ahlak ölçütüne göre itikadi, fıkhi ve tasavvufi olarak ayrılır. Tasavvufi yorumlar ahlaki gelişimde ve ortak değerlerde buluşur. Alevilik Bektaşilikte cem, cemevi, musahiplik ve gülbank gibi kavramlar vardır. Hz. Muhammed (sav) daveti Mekke’de yakın çevreden başlattı, Hicret’le Medine’de yeni bir düzen kurdu. Nasr suresi yardım ve fetihten sonra hamd, tesbih ve istiğfarı öğütler. Dört dinin kendine has özellikleri olgusal biçimde öğrenilir ve mensuplarına saygı gösterilir.", "figureNote": "Tablo, bu konunun bazı temel kavramlarını üç sütunda özetler: kavram, kısa anlamı ve örnek. Her satırı soldan sağa oku ve kavramı örnekle ilişkilendir. Tablo yalnız kısa bir özettir; konunun bütününü temsil etmez, ayrıntılar için konu bölümlerine bak."}, "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "d7-t02.d7-t02-n001-alt", "captionKey": "d7-t02.d7-t02-n001-caption", "headerKeys": ["d7-t02.d7-t02-n001-h0", "d7-t02.d7-t02-n001-h1", "d7-t02.d7-t02-n001-h2"], "rows": [[{"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c0-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c0-1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c0-2"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c1-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c1-1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c1-2"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c2-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c2-1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c2-2"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c3-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c3-1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c3-2"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c4-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c4-1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c4-2"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c5-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c5-1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-n001-c5-2"}]]}, "taskId": "D7-T02", "visualRequirement": "optional", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7ba549f014788f92eabaee0f81fb170dbdb54013662dc2981d11fd497d7b9c10", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q001", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f01", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.1", "level": 1, "difficultyReason": "Din ve din anlayışı birbirine yakın kavramlardır; yanlış şıklar dinin tanımını, örfü ve ilke değiştirmeyi din anlayışı sanma hatalarına dayanır.", "question": "Bir öğretmen “din” ile “din anlayışı” kavramlarının farkını anlatıyor. Buna göre “din anlayışı” kavramı aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?", "choices": ["Peygamberler aracılığıyla bildirilen ilahi esaslardır", "Bir toplumun örf ve âdetlerinden oluşan davranışlardır", "İnsanların dinî esasları kavrama ve yorumlama biçimidir", "Kişinin temel ilkeleri dilediği gibi değiştirmesidir"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu ifade dinin tanımıdır. Din anlayışı ise bu esasların insanlarca anlaşılmasıdır.", "Örf ve âdet toplumun alışkanlıklarıdır. Din anlayışı, dinî esasların anlaşılmasıyla ilgilidir.", "Doğru; din anlayışı, insanların ilahi esasları kavrama ve yorumlama biçimidir.", "Yorum yapılırken temel ilkelere bağlı kalınır. İlkeleri değiştirmek din anlayışı sayılmaz."], "explanation": "Önce din tanımlanır: peygamberler aracılığıyla bildirilen ilahi esaslar. Sonra insanların bu esasları anlama çabasına bakılır. Bu çabadan doğan anlayışa din anlayışı denir; esas aynı kalır, anlayış insana bağlıdır.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q001", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0dc2b55c70935f85a4b6fe64f8ad119dfb440d151cb777ea813aff207765bcd9", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q002", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f01", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "Din ile din anlayışına ait örnekleri ayırt etmek gerekir; çeldiriciler dine ait bilgiyi, kültürel âdeti ve ilke kaldırmayı din anlayışı sanma yanılgısına dayanır.", "question": "Bir öğrenci defterine din ve din anlayışı için birer örnek yazacak. Bu durumda öğrencinin din anlayışına örnek olarak yazması gereken aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Peygamberler aracılığıyla bildirilen esasların kaynağı", "Bir köyün düğünlerde uyguladığı geleneksel yemek âdeti", "Bir âlimin ayetin anlamını dönemine göre açıklaması", "Dinin temel ilkelerini kaldırıp yerine yenisini koymak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Esasların Allah tarafından bildirilmesi dine aittir. Din anlayışı, insanların bu esasları yorumlamasıdır.", "Yemek âdeti kültürel bir uygulamadır. Dinî esasların anlaşılmasıyla ilgili bir yorum değildir.", "Doğru; ayetin anlamını açıklamak, ilahi esası insan aklıyla anlama ve yorumlama çabasıdır.", "Yorumlarda temel ilkelere bağlı kalınır. İlkeleri kaldırmak yorum değil, değiştirmedir."], "explanation": "Önce ölçüt belirlenir: din anlayışı, esasların insanlarca anlaşılıp yorumlanmasıdır. Âlimin ayetin anlamını dönemine göre açıklaması tam olarak bu çabadır. Esasın kaynağı dine, yemek âdeti ise kültüre aittir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q002", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "801b9254417a125cf77657bb231ff26d1727f28102df4d85befff14d10e73036", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q003", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f02", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Örnek olaydaki farkın nedenini çözümlemek ve esasın değişmediğini fark etmek gerekir; çeldiriciler esas ile yorumu karıştırma yanılgısına dayanır.", "question": "Aynı ayeti okuyan iki kişiden biri kırsalda, diğeri büyük şehirde yaşıyor ve ayetteki öğüdü farklı örneklerle açıklıyor. Buna göre iki kişinin açıklamaları arasındaki farkın en olası sebebi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ayetteki ilahi esasın bölgeden bölgeye değişmesi", "Yaşanılan coğrafya ve kültürün anlayışı etkilemesi", "Dinin temel ilkelerinin her toplumda yeniden yazılması", "Ayetin iki bölgede farklı metinlerle bulunması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["İlahi esaslar değişmez. Değişen, onların anlaşılma ve örneklendirilme biçimidir.", "Doğru; yaşanılan yer ve kültür, bilgi birikimi gibi etkenler aynı esasın farklı örneklerle açıklanmasına yol açar.", "Yorumlarda temel ilkelere bağlı kalınır; ilkeler her toplumda yeniden yazılmaz.", "Ayetin metni aynıdır. Fark, metni anlayan kişilerin çevresinden ve birikiminden doğar."], "explanation": "Metin ve esas aynı kalır. İki kişinin yaşadığı yer ve kültür farklıdır; öğüdü kendi çevrelerine uygun örneklerle açıklarlar. Yorum farkının kaynağı coğrafya ve kültür farkıdır, esasın ya da metnin değişmesi değildir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q003", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "61970b5688d2c397cd8b2d8e8e4ddef150b8826fa96159ce36536935c59d7917", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q004", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f02", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.1", "level": 4, "difficultyReason": "Örnek olayı yorum farklılığının faydasıyla ilişkilendirmek gerekir; çeldiriciler temel ilkeleri değiştirme ve tek anlayışı zorunlu kılma yanılgılarına dayanır.", "question": "Yeni bir teknoloji yaygınlaşınca ortaya çıkan soruya âlimler, dinin temel ilkelerine bağlı kalarak farklı çözüm önerileri sunuyor. Bu durum yorum farklılığının hangi faydasını gösterir?", "choices": ["Temel ilkelerin her yeni sorunda değiştirilebilmesini", "Toplumda tek bir anlayışın zorunlu hâle gelmesini", "Ortaya çıkan yeni sorunlara çözüm üretilebilmesini", "Yeni sorunlar için çözüm aramanın gereksizleşmesini"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Âlimler ilkeleri değiştirmez; ilkelere bağlı kalarak çözüm arar. İlkeler sorun çıktıkça değişmez.", "Yorum farklılığı düşünce çeşitliliğini gösterir. Tek anlayışı zorunlu kılmak bu faydaya ters düşer.", "Doğru; temel ilkelere bağlı kalan farklı yorumlar, yeni sorunlara çözüm üretilmesini sağlar.", "Yeni sorunlar çıktıkça çözüm aramak gerekir. Yorum çalışması bu ihtiyaçtan doğar."], "explanation": "Örnekte yeni bir sorun var ve âlimler ilkelere bağlı kalarak farklı çözümler öneriyor. Bu, yorum farklılığının yeni sorunlara çözüm üretilmesini sağlayan faydasıdır. İlkeler değişmediği için diğer seçenekler örneğe uymaz.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q004", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "61857546c57d3ec8d5f7fc2b972b4f459bdfb0eb7abf951fb17b5301be33bbcc", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q005", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f02", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.1", "level": 5, "difficultyReason": "Örnek durumdaki iki faydayı birlikte belirlemek gerekir; her çeldirici bir doğru yarım ile bir yanlış yarımı birleştirir ve iki ölçütü ayrı ayrı sınamayı ister.", "question": "Farklı bölgelerden gelen insanlar aynı dinî esasa bağlı olmakla birlikte onu kendi kültürlerine uygun yaşıyor; mahalle sakinleri bu çeşitliliği yadırgamak yerine anlayışla karşılıyor. Bu durum yorum farklılığının hangi iki faydasını birlikte gösterir?", "choices": ["Dinin yaşanmasını kolaylaştırma ve hoşgörü kültürü oluşturma", "Dinin yaşanmasını kolaylaştırma ve farklılıkları yok sayma", "Temel ilkeleri değiştirme ve hoşgörü kültürü oluşturma", "Yorumları tek tipe indirme ve toplumu birbirinden ayırma"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kültüre uygun yaşayış dinin yaşanmasını kolaylaştırır, anlayışla karşılama ise hoşgörü kültürü oluşturur.", "Kolaylaştırma yarısı doğru olsa da farklılıkları yok saymak, örnekteki anlayışla karşılamaya ters düşer.", "Hoşgörü yarısı doğrudur; ancak yorumlarda temel ilkelere bağlı kalınır, ilkeler değiştirilmez.", "Yorum farklılığı çeşitliliği korur ve toplumu birbirine yaklaştırır; tek tipe indirmek örnekle çelişir."], "explanation": "Örnekte iki durum var: insanlar dinlerini kendi kültürlerine uygun yaşıyor ve çevre bunu anlayışla karşılıyor. Birincisi dinin yaşanmasını kolaylaştırır, ikincisi hoşgörü kültürü oluşturur. Diğer seçeneklerin birer yarısı yanlıştır: farklılığı yok saymak, ilkeleri değiştirmek, tek tipe indirmek.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q005", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f28e970518da4bf087158d4ba66a46292369f56a8e0bf3e241ae05cab747563f", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q006", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f03", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "Üç ölçütün üç yorum grubuyla birebir eşleşmesi gerekir; çeldiricilerde iki ölçüt yer değiştirmiştir.", "question": "Yorumlar inanç, ibadet ve ahlak ölçütlerine göre gruplanıyor. Bu bilgiye göre ölçütlerle yorum gruplarının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İnanç: itikadi, ibadet: fıkhi, ahlak: tasavvufi", "İnanç: fıkhi, ibadet: itikadi, ahlak: tasavvufi", "İnanç: tasavvufi, ibadet: fıkhi, ahlak: itikadi", "İnanç: itikadi, ibadet: tasavvufi, ahlak: fıkhi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; inançla ilgili yorumlar itikadi, ibadetle ilgili yorumlar fıkhi, ahlakla ilgili yorumlar tasavvufi gruptadır.", "İnanç konuları fıkhi değil itikadi yoruma, ibadet konuları da itikadi değil fıkhi yoruma girer.", "İnanç konuları tasavvufi değil itikadi yoruma, ahlak konuları da itikadi değil tasavvufi yoruma girer.", "İbadet konuları tasavvufi değil fıkhi yoruma, ahlak konuları da fıkhi değil tasavvufi yoruma girer."], "explanation": "Ölçütleri tek tek eşleştir: inanç konuları itikadi yoruma, ibadet konuları fıkhi yoruma, ahlak konuları tasavvufi yoruma aittir. Üç eşleşmenin hepsini sağlayan tek seçenek budur; diğerlerinde iki ölçüt yer değiştirmiştir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q006", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "15a7b04b6b2be8f42dfb80380bc52430ccfea22b241a8466fed7c9244c3963bd", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q007", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f03", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tek bir yorum biçiminin hangi gruba girdiğini ölçütle belirlemek gerekir; çeldiriciler fıkhi ve tasavvufi yorumları itikadi sanma yanılgısına dayanır.", "question": "Aşağıdaki yorum biçimlerinden hangisi inançla ilgili itikadi yorumlar grubunda yer alır?", "choices": ["Hanbelilik", "Şafiilik", "Mevlevilik", "Eşarilik"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Hanbelilik ibadet konularındaki yorumlarla ilgili fıkhi bir yorum biçimidir.", "Şafiilik ibadet ölçütüne göre gruplanan fıkhi bir yorum biçimidir.", "Mevlevilik ahlaki gelişimi esas alan tasavvufi bir yorum biçimidir.", "Doğru; Eşarilik, inanç esaslarının anlaşılmasıyla ilgili itikadi bir yorum biçimidir."], "explanation": "Önce ölçütü belirle: inanç konuları itikadi yorumlara aittir. Matüridilik ve Eşarilik bu gruptadır. Hanbelilik ve Şafiilik ibadet ölçütüyle fıkhi, Mevlevilik ahlak ölçütüyle tasavvufi gruba girer.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q007", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b95ad02a33b4eee935f6e434c3747e458bbc7c1ed86c90b5789f05ee9652c6ab", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q008", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f03", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "Tablodaki ölçüt ve örnek ilişkisini okuyup boş hücreyi tamamlamak gerekir; çeldiriciler başka grupların yorumlarını tasavvufi satıra yazma yanılgısına dayanır.", "question": "Tabloda yorum grupları, ölçütleri ve birer örnek verilmiştir. Buna göre tablodaki boş hücreye aşağıdaki yorum biçimlerinden hangisi yazılmalıdır?", "choices": ["Mevlevilik", "Eşarilik", "Malikilik", "Hanbelilik"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Mevlevilik ahlak ölçütüyle ayrılan tasavvufi yorumlar arasındadır.", "Eşarilik itikadi gruptadır; boş hücre ahlak ölçütüyle tasavvufi satırdadır.", "Malikilik ibadet ölçütüne giren fıkhi bir yorumdur; tasavvufi satıra yazılmaz.", "Hanbelilik fıkhi bir yorumdur; ahlak ölçütüne göre gruplanan tasavvufi satıra uymaz."], "explanation": "Boş hücre tasavvufi satırdadır ve ölçütü ahlaktır. Tasavvufi yorumlar Yesevilik, Kadirilik, Mevlevilik, Nakşibendilik ve Alevilik Bektaşiliktir. Seçenekler arasında yalnız Mevlevilik bunlardandır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "d7-t02.d7-t02-q008-alt", "captionKey": "d7-t02.d7-t02-q008-caption", "headerKeys": ["d7-t02.d7-t02-q008-h0", "d7-t02.d7-t02-q008-h1", "d7-t02.d7-t02-q008-h2"], "rows": [[{"key": "d7-t02.d7-t02-q008-c0-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q008-c0-1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q008-c0-2"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-q008-c1-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q008-c1-1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q008-c1-2"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-q008-c2-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q008-c2-1"}, {"v": "?"}]]}, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q008", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "439091ea4711c1ceff22ed0c3ba68b97dd1a60738a21fc3705e005d7086b10ce", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q009", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f03", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "Fıkhi yorumların listesini oluştururken başka gruplardan gelen öğeleri ayıklamak gerekir; her çeldirici listeye başka bir gruptan bir yorum sokar.", "question": "Bir öğrenci “Fıkhi yorumlar” başlığı altına dört yorum biçimi yazacak. Buna göre öğrencinin bu başlık altına yazması gereken liste aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hanefilik, Malikilik, Eşarilik ve Hanbelilik", "Hanefilik, Şafiilik, Yesevilik ve Hanbelilik", "Hanefilik, Malikilik, Şafiilik ve Hanbelilik", "Matüridilik, Malikilik, Şafiilik ve Hanbelilik"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Eşarilik inançla ilgili itikadi bir yorumdur; ibadet ölçütüne göre oluşan listeye girmez.", "Yesevilik ahlaki gelişimi esas alan tasavvufi bir yorumdur; fıkhi listede yer almaz.", "Doğru; dört yorumun hepsi ibadet ölçütüne göre gruplanan fıkhi yorumlardır.", "Matüridilik inançla ilgili itikadi bir yorumdur; fıkhi listeye girmez."], "explanation": "Fıkhi yorumlar ibadet ölçütüne göre gruplanır ve Hanefilik, Malikilik, Şafiilik, Hanbelilik olarak listelenir. Eşarilik ile Matüridilik itikadi, Yesevilik tasavvufi olduğundan listeyi bozan öğeler bunlardır.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q009", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "370cd4c7097f90f9f9b69262b8d111e7c4be7f58f40ad00382fa204f56e6a778", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q010", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f04", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Kurucu ve öğreti ipuçlarından yorum biçimini bulmak gerekir; çeldiriciler başka tasavvufi yorumların kurucularını ve coğrafyalarını içerir.", "question": "Hikmet adı verilen şiirlerle sade bir dille halka seslenen Ahmed Yesevi’nin görüşleri çerçevesinde oluşan yorum biçimi hangisidir?", "choices": ["Yesevilik", "Kadirilik", "Mevlevilik", "Nakşibendilik"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Yesevilik, Ahmed Yesevi’nin adıyla anılan ve Türkistan ile Anadolu’da yaygın tasavvufi yorumdur.", "Kadirilik, Abdülkadir Geylani’nin görüşleri çerçevesinde oluşmuştur.", "Mevlevilik, Mevlana Celaleddin Rumi’nin görüşleriyle ilişkilidir ve Konya ile anılır.", "Nakşibendilik, Bahaeddin Nakşibend’in adıyla anılır ve Orta Asya’da yayılmıştır."], "explanation": "Soru kurucuyu veriyor: Ahmed Yesevi. Yesevilik onun adıyla anılan tasavvufi yorumdur; hikmet adlı sade şiirler ve öğrencileri aracılığıyla Anadolu’nun İslamlaşmasına katkısı bu yorumu tanıtır. Diğer seçeneklerin kurucuları başkadır.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q010", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6cb99c3f4cd0bafaef75944d7f3ce624425a858c63e0b4ea15fe545df61b8e51", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q011", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f04", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.2", "level": 4, "difficultyReason": "Öğreti ve yaygın olunan coğrafya ipuçları birlikte değerlendirilerek kurucu belirlenir; çeldiriciler diğer fıkhi yorumların kurucularıdır.", "question": "Bir sunumda Fas, Cezayir ve Tunus gibi ülkelerde yaygın, Medine halkının uygulamalarına önem veren fıkhi yorum anlatılacaktır. Bu bilgilere göre sunumda anlatılacak yorum aşağıdakilerden hangisinin adıyla anılır?", "choices": ["Ahmed bin Hanbel", "Ebu Hanife", "Malik bin Enes", "İmam Şafii"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ahmed bin Hanbel Hanbeliliğin kurucusudur; bu yorum daha çok Suudi Arabistan ve Katar’da yaygındır.", "Ebu Hanife Hanefiliğin kurucusudur; aklı kullanarak uygulanabilir çözümler üretmeye önem verir.", "Doğru; Malikilik, Malik bin Enes’in adıyla anılır, Medine halkının uygulamalarına önem verir ve Kuzey Afrika’da yaygındır.", "İmam Şafii’nin adıyla anılan Şafiilik, Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Mısır’da yaygındır."], "explanation": "İpuçları iki tanedir: Medine halkının uygulamalarına önem verme ve Fas, Cezayir, Tunus gibi ülkelerde yaygınlık. İkisi birlikte Malikiliği gösterir; kurucusu Malik bin Enes’tir. Diğer kurucuların yorumları bu özelliklerle eşleşmez.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q011", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d592b805f2f5ed777f7f4659ab6acdf71e686cef83fa1bd9e35db83e2f0580e0", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q012", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f05", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.3", "level": 1, "difficultyReason": "Beş yorumun ortak noktasını bilmek yeterlidir; çeldiriciler başka yorum gruplarının ölçütlerini tasavvufa yükler.", "question": "Yesevilik, Kadirilik, Mevlevilik, Nakşibendilik ve Alevilik Bektaşilik, kültürümüzde ortak olarak neyi esas alan tasavvufi yorumlar sayılır?", "choices": ["İbadetlerin ayrıntılı hükümlerini belirlemeyi", "İnsanların ahlaki gelişimini ve olgunlaşmasını", "İnanç esaslarını akıl yoluyla temellendirmeyi", "Yorumlar arasında bir üstünlük sıralaması yapmayı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["İbadet hükümlerinin ayrıntısı fıkhi yorumların konusudur; tasavvufi yorumların odağı ahlaktır.", "Doğru; bu yorumlar insanın ahlaki gelişimini, yani olgunlaşmasını esas alan tasavvufi yorumlardır.", "İnanç esaslarını akılla temellendirmek itikadi yorumların işidir.", "Tasavvufi yorumlar arasında üstünlük sıralaması yapılmaz; ortak değerleri vardır."], "explanation": "Tasavvufi yorumlar ahlak ölçütüne göre ayrılır. Programdaki beş yorumun ortak noktası insanın ahlaki gelişimini esas almalarıdır. İbadet hükümleri fıkhi, inanç esasları itikadi yorumlara aittir; üstünlük kurmak ise hiçbirine ait değildir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q012", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3591fce6813b0ab042421155fdc8f16549d26fa33eed85b0226e2b2b2a534627", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q013", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f05", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Tasavvuf hakkındaki yaygın bir yanılgıyı düzeltmek gerekir; çeldiriciler tasavvufu ibadet, inanç ya da müzikle sınırlı sayar.", "question": "Bir öğrenci “Tasavvufi yorumlar yalnız müzik ve semadan ibarettir” diyor. Buna göre öğrencinin düşüncesini düzelten ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Müzik ve sema, bütün tasavvufi yorumların ortak adıdır", "Tasavvufi yorumlar yalnız ibadet hükümlerini düzenler", "Tasavvufi yorumlar inanç esaslarını tek başına belirler", "Ahlaki gelişim esastır; sema yalnız bir uygulama biçimidir"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Sema bazı yorumlarda görülen bir uygulamadır; tasavvufi yorumların ortak adı değildir.", "İbadet hükümlerini düzenleyenler fıkhi yorumlardır; tasavvufi yorumlar ahlaki gelişimi esas alır.", "İnançla ilgili yorumlar itikadi yorumlardır; tasavvufi yorumların odağı ahlaktır.", "Doğru; tasavvufi yorumların odağı ahlaki gelişimdir, sema ise bazı yorumlarda görülen bir uygulamadır."], "explanation": "Önce düşünceyi sına: tasavvufi yorumlar ahlak ölçütüyle ayrılır, müzik veya sema ölçütüyle değil. Sema bazı yorumlarda görülen bir uygulamadır. Bu yüzden ahlaki gelişimi merkeze alan ifade düşünceyi düzeltir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q013", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8641cd5008c4b89691bb8222e0ec19244af6fe9bcf01300ab256dba040b2df82", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q014", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f05", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki yorum arasında ortak değer ilişkisi kurmak gerekir; çeldiriciler yorumları karşıt gösteren ya da ahlakı dışlayan yanılgılara dayanır.", "question": "Yesevilik ile Kadirilik farklı kurucuların adıyla anılsa da kültürümüzde ortak değerlere sahiptir. Buna göre bu iki yorumda ortak olarak görülen tutum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yalnız kendi yorumlarını doğru sayıp diğerini dışlamaları", "Ahlaki gelişimi bırakıp yalnız hüküm üretmeleri", "Cömertliği ve doğruluğu gereksiz görmeleri", "Gösteriş ve övünmekten kaçınmayı değer saymaları"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Tasavvufi yorumlar birbirine karşıt değildir; ortak değerleri vurgulanır, biri diğerini dışlamaz.", "Hüküm üretmek fıkhi yorumların işidir. Tasavvufi yorumlar ahlaki gelişimi merkeze alır.", "Cömertlik ve doğruluk tasavvufi yorumların ortak değerleridir; gereksiz görülmezler.", "Doğru; tasavvufi yorumlar gösteriş ve övünmekten kaçınma gibi ortak değerler üzerinde buluşur."], "explanation": "Tasavvufi yorumlar ahlaki gelişimi esas aldığı için aralarında ortak değerler vardır: gösterişten ve övünmekten kaçınma, cömertlik, doğruluk ve güvenilirlik. Bu nedenle iki yorum arasında karşıtlık değil ortak değer ilişkisi kurulur.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q014", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7167e35910c4ba482d7ce061a59741568bf64e258e85a8f00a1fc6a137ecbb98", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q015", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f05", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Günlük bir davranışı doğru değerle eşleştirmek gerekir; çeldiriciler yakın değerlerle (cömertlik, alçakgönüllülük, gösterişsizlik) karıştırmaya dayanır.", "question": "Bir esnaf, sattığı malın kusurunu müşteriye açıkça söylüyor. Buna göre esnafın davranışı, tasavvufi yorumların aşağıdaki ortak değerlerinden hangisiyle ilişkilidir?", "choices": ["Cömertlik göstererek ihtiyaç sahibine yardım etme", "Doğru ve güvenilir olmaya özen gösterme", "Başarıyla övünmeyi bırakıp alçakgönüllü olma", "Yaptığı iyiliği gösterişsiz bir biçimde sürdürme"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Cömertlik paylaşmaktır. Örnekte bir yardım ya da paylaşım değil, gerçeği söyleme vardır.", "Doğru; malın gerçek durumunu söylemek doğruluk ve güvenilirlik değeriyle ilişkilidir.", "Alçakgönüllülük başarı karşısındaki tutumla ilgilidir. Örnekte bir başarı anlatılmıyor.", "Gösterişsizlik iyiliği duyurmamaktır. Örnekte iyilik değil, kusuru bildirme söz konusudur."], "explanation": "Davranışı değerle eşleştir: malın kusurunu saklamamak doğru söylemektir ve müşterinin güvenini kazanır. Cömertlik paylaşmayı, gösterişten kaçınma iyiliği duyurmamayı gerektirir; bu örnekte onlar bulunmaz.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q015", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9392983425db617720f550b32739d0f1ebc35a9618c83a0264b59aff1c133d64", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q016", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f05", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.3", "level": 4, "difficultyReason": "Mevlana Haftası’nı yer, zaman ve nitelik bilgisiyle birlikte tanımak ve fıkıhla karıştırmamak gerekir; çeldiriciler her bilgiden birini bozar.", "question": "Bir öğrenci Mevlana Haftası hakkında bilgi kartı hazırlıyor. Bu durumda öğrencinin karta yazması gereken doğru bilgi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Her yıl aralık ayında Konya’da yapılan anma etkinlikleridir", "Her yıl aralık ayında Konya’da ibadet hükümleri belirlenir", "Her yıl aralık ayında Horasan’da hikmet okuma yarışmasıdır", "Her yıl yaz aylarında Konya’da yapılan bayram kutlamasıdır"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Mevlana Haftası, aralık ayında Konya’da düzenlenen anma etkinlikleridir.", "İbadet hükümlerini belirlemek fıkhi yorumların konusudur; Mevlana Haftası bir anma etkinliğidir.", "Horasan, Yesevilik gibi başka bir yorumla anılan bölgedir; Mevlana Haftası Konya’da yapılır.", "Mevlana Haftası bir bayram değildir; zamanı da yaz değil, aralık ayıdır."], "explanation": "Kartta üç bilgi doğru olmalı: etkinlik aralık ayındadır, Konya’da yapılır ve anma niteliğindedir. İbadet hükümleri fıkhın konusudur, Horasan başka bir yorumla anılır, yaz bayramı ise Mevlana Haftası’nı tanımlamaz.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q016", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "50995d94adea5272c5c50771a461d263facc39383567d730e2107a7319b24637", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q017", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f06", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.4", "level": 1, "difficultyReason": "Mekân adını, cemde söylenen ya da yapılan uygulamalardan ayırmak gerekir; çeldiriciler dua, ritüel ve kardeşlik kavramlarıdır.", "question": "Alevilik Bektaşilikte ayinicem erkânının yapıldığı yol, adap ve erkân yeri olan mekân hangisidir?", "choices": ["Cemevi", "Gülbank", "Semah", "Musahiplik"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; cemevi, ayinicem erkânının yapıldığı yol, adap ve erkân yeridir.", "Gülbank bir mekân değil, cemde söylenen dua türüdür.", "Semah cemde yapılan manevi bir ritüeldir; mekân adı değildir.", "Musahiplik bir yol kardeşliğidir; mekânın adı değildir."], "explanation": "Soru bir mekânı soruyor. Ayinicem erkânının yapıldığı yol, adap ve erkân yeri cemevidir. Gülbank dua, semah ritüel, musahiplik ise kardeşlik bağıdır; hiçbiri mekân adı değildir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q017", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3eddf41089ffc332717305b5b2faaca63e203a55dc3779774aeda92d7adbc9e8", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q018", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f06", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.4", "level": 1, "difficultyReason": "“Şah” sözcüğünün anlamını gülbank bağlamında tanımak gerekir; çeldiriciler sözcüğü hükümdar, cem önderi ya da yol kardeşi sanma yanılgılarına dayanır.", "question": "Bir öğrenci gülbankın başındaki “bismişah” ifadesinde geçen “şah” kelimesini bir hükümdar sanıyor. Buna göre öğrencinin yanılgısını düzeltmek için “şah” kelimesinin aşağıdakilerden hangisini işaret ettiği söylenmelidir?", "choices": ["Cem sırasında topluluğa önderlik eden kişiyi", "Tarihte bir ülkeyi yöneten ünlü hükümdarı", "Yol kardeşliğini birlikte yaşayan musahibi", "Evrenin mutlak ve yegâne yöneticisi olan Allah’ı"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Gülbanktaki “şah” cem önderini göstermez; ifade Allah’a yöneliktir.", "“Şah” bu ifadede bir hükümdarı değil, Allah’ı anlatır. Bu yaygın bir yanılgıdır.", "Musahip yol kardeşidir; “bismişah” ifadesindeki “şah” ise musahibi değil Allah’ı işaret eder.", "Doğru; programa göre “şah” kelimesi, evrenin mutlak ve yegâne yöneticisi olan Allah’ı işaret eder."], "explanation": "Önce gülbankın biçimi hatırlanır: başında “bismişah”, sonunda “Allah Allah” denir. Programa göre bu ifadedeki “şah”, evrenin mutlak ve yegâne yöneticisi olan Allah’ı işaret eder; bir hükümdar, cem önderi ya da musahip anlamı taşımaz.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q018", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a9cdd1c51023e3abcf58ae13ab8c9a6ac5d71a580adcc77e9570ac8e92856242", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q019", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f06", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.4", "level": 2, "difficultyReason": "Musahipliği sıradan arkadaşlıktan, dua ve mekândan ayırmak gerekir; çeldiriciler yakın kavramların tanımlarını musahipliğe yükler.", "question": "Alevilik Bektaşilikte musahiplik kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Muhacir ile ensar kardeşliğine dayandırılan yol kardeşliği", "Okul arkadaşları arasında kurulan sıradan arkadaşlık", "Cemde paylaşılan lokma için yapılan dua", "Ayinicem erkânının yapıldığı yol ve adap yeri"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; musahiplik, muhacir ile ensar arasındaki kardeşliğe dayandırılan bir yol kardeşliğidir.", "Musahiplik sıradan bir arkadaşlık değildir; muhacir ile ensar kardeşliğine dayanan bir yol kardeşliğidir.", "Bu, lokma duasının tanımıdır; musahiplik bir yol kardeşliğidir.", "Bu, cemevinin tanımıdır; musahiplik bir kardeşlik bağıdır."], "explanation": "Musahipliğin dayanağı programda verilir: muhacir ile ensar arasındaki kardeşlik. Bu nedenle sıradan bir arkadaşlık değil, bir yol kardeşliğidir. Lokma duası bir dua, ayinicem erkânının yapıldığı yer ise cemevidir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q019", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d106050ff44a81421b67a20401aac0077bbff03f06e4ab086ac02137601fd135", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q020", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f06", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.4", "level": 2, "difficultyReason": "Program dışına çıkmadan musahipliğin diğer adını bilmek gerekir; çeldiriciler programda geçen diğer kavram ve uygulamalardır.", "question": "Bektaşilikte musahipliğe başka bir ad olarak da verilen ifade hangisidir?", "choices": ["“Dört kapı kırk makam”", "“İkrar verip nasip almak”", "“El ele, el hakka” ikrarı", "Lokma duası ve gülbank okumak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Dört kapı kırk makam, yolun aşamalarını anlatan ayrı bir kavramdır; musahipliğin diğer adı değildir.", "Doğru; programa göre Bektaşilikte musahipliğe “ikrar verip nasip almak” da denir.", "“El ele, el hakka” ikrarı programda ayrı bir kavram olarak geçer; musahipliğin diğer adı değildir.", "Lokma duası ve gülbank cemde söylenen dualardır; musahipliğin adı değildir."], "explanation": "Programa göre Bektaşilikte musahipliğe “ikrar verip nasip almak” da denir. Dört kapı kırk makam yolun aşamalarını, “el ele, el hakka” ikrarı ayrı bir kavramı, lokma duası ve gülbank ise cemdeki duaları anlatır; hiçbiri musahipliğin diğer adı değildir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q020", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d35f81e9dbaadaddb46cd4068f22ae0e68eea2c73e9ba6838b2331fb0da3042b", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q021", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f07", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.4", "level": 3, "difficultyReason": "Tablodaki grupları okuyup cem çeşitlerini diğer kavramlardan ayırmak gerekir; çeldiriciler mekân, dua ve ritüel kavramlarını cem çeşidi olarak listeye sokar.", "question": "Tabloda Alevilik Bektaşilikle ilgili kavramlar gruplanmıştır. Cem çeşitleri satırındaki boş hücreye programa göre hangi liste yazılmalıdır?", "choices": ["Cemevi, görgü cemi ve ikrar cemi", "Görgü cemi, gülbank ve Abdal Musa cemi", "Semah, ikrar cemi ve Abdal Musa cemi", "Görgü cemi, ikrar cemi ve Abdal Musa cemi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Cemevi bir mekândır, cem çeşidi değildir; listeye girmez.", "Gülbank cemde söylenen duadır; cem çeşidi sayılmaz.", "Semah cemde yapılan bir ritüeldir; cem çeşidi sayılmaz.", "Doğru; programda cem çeşitleri olarak görgü cemi, ikrar cemi ve Abdal Musa cemi verilir."], "explanation": "Satırın başlığı cem çeşitleridir. Programa göre cem çeşitleri görgü cemi, ikrar cemi ve Abdal Musa cemidir. Cemevi mekân, gülbank dua, semah ritüel olduğundan bunları içeren listeler çeşit listesi olamaz.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "d7-t02.d7-t02-q021-alt", "captionKey": "d7-t02.d7-t02-q021-caption", "headerKeys": ["d7-t02.d7-t02-q021-h0", "d7-t02.d7-t02-q021-h1"], "rows": [[{"key": "d7-t02.d7-t02-q021-c0-0"}, {"v": "?"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-q021-c1-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q021-c1-1"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-q021-c2-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q021-c2-1"}]]}, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q021", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ab3af0fb16de4ace4f8b4327b8b8e71d5e1aa73c73ae9a484c2253a69f7a0e90", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q022", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f07", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u03", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-90", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.3.4", "level": 4, "difficultyReason": "Cemdeki bir uygulamayı topluluğun değeriyle ilişkilendirmek gerekir; çeldiriciler uygulamayı sıralama, yetki ya da sorgulama gibi yanlış anlamlara bağlar.", "question": "Cemde “razılık ve kul hakkının sorulması” uygulaması, topluluğun hangi değere önem verdiğini gösterir?", "choices": ["Üyeler arasında bilgi bakımından bir sıralama yapılmasını", "Kimsenin hakkı kalmasın diye birbirinden razı olmayı", "Cemi yönetme yetkisinin tek kişide toplanmasını", "Üyelerin ibadet ve inanç durumunun sorgulanmasını"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bu uygulama üyeleri bilgiye göre sıralamaz; amaç haklara ve gönüllere özen göstermektir.", "Doğru; razılık ve kul hakkının sorulması, hak gözetmeyi ve kişilerin birbirinden razı olmasını öne çıkarır.", "Uygulamanın amacı yetkiyi toplamak değil, kişiler arasında hak ve razılığı gözetmektir.", "Bu uygulama kişilerin inancını sorgulamak için değil, birbirlerine karşı hakları gözetmek içindir."], "explanation": "Uygulamanın adını çözümle: razılık, kişilerin birbirinden razı olması; kul hakkının sorulması ise kimsenin hakkının kalıp kalmadığının sorulmasıdır. İkisi birlikte hak gözetme ve gönül alma değerini gösterir. Yetki toplama, bilgi sıralaması veya inanç sorgusu ile ilgisi yoktur.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q022", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "952e8b107a63528dc00bf5af531f96b2c2d5cf6847084165832953523cccbb07", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "İslam Düşüncesinde Yorumlar"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q023", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f08", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.1", "level": 1, "difficultyReason": "Vahiy öncesi tefekkür yerini tanımak yeterlidir; çeldiriciler Hicret ve Medine dönemine ait yerleri içerir.", "question": "Hz. Muhammed (sav), ilk vahiy gelmeden önce yalnız kalıp düşünmek için hangi yere çekilirdi?", "choices": ["Sevr Mağarası", "Mescid-i Nebevi", "Hira Mağarası", "Akabe"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Sevr Mağarası, Hicret yolculuğunda sığınılan yerdir.", "Mescid-i Nebevi, Hicret’ten sonra Medine’de inşa edilmiştir.", "Doğru; vahiy öncesinde Hz. Muhammed (sav) tefekkür için Hira Mağarası’na çekilirdi ve ilk vahiy orada geldi.", "Akabe, Medineli heyetlerle yapılan biatlerin adıyla anılan yerdir."], "explanation": "Soru vahiy öncesini soruyor. Hz. Muhammed (sav) toplumdaki haksızlıklardan rahatsız olup düşünmek için Hira Mağarası’na çekilirdi ve ilk vahiy orada geldi. Sevr Hicret’e, Mescid-i Nebevi Medine’ye, Akabe biatlere aittir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q023", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d066ef64106a36fdca1cea7ca4b6f032298b1b8282b937d97d2f65e17a56568b", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q024", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f08", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "İlk ayetlerin ana mesajını belirlemek gerekir; çeldiriciler başka konulardaki mesajları ilk vahye yükler.", "question": "Alak suresinin ilk ayetlerinde insana, yaratan Rabbinin adıyla okuması buyrulur. Bu bilgiye göre ilk ayetlerin verdiği mesaj aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ticarette dürüst olmanın tek öncelik oluşu", "Okumanın, yazmanın ve öğrenmenin değeri", "Mekke’den ayrılmanın hemen gerekli oluşu", "Namaz vakitlerinin sayısının belirlenmesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["İlk ayetlerde ticaret konusu işlenmez; mesaj okuma ve öğrenmeyle ilgilidir.", "Doğru; ilk ayetler okumayı, kalemle yazmayı ve insanın bilmediğini öğrenmesini öne çıkarır.", "Mekke’den ayrılma ilk ayetlerin mesajı değildir; bu konu Hicret’le ilgilidir.", "Namaz vakitleri ilk ayetlerde belirlenmez; ilk mesaj okuma ve öğrenmedir."], "explanation": "İlk ayetlerin ifadelerine bak: oku, kalemle yazmayı öğreten, insana bilmediğini öğreten. Bu ifadeler okumanın, yazmanın ve öğrenmenin değerini gösterir. Ticaret, Mekke’den ayrılma ve namaz vakitleri ilk ayetlerin konusu değildir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q024", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "025516b7485f3138068366ed0047e7906fadbf6308dddc93696152065874cd21", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q025", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f08", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.1", "level": 2, "difficultyReason": "Davetin yakın çevreden başladığını bilip ilk Müslümanları sonradan Müslüman olanlardan ayırmak gerekir; çeldiriciler sonraki dönemin kişileridir.", "question": "Hz. Muhammed (sav) İslam’a daveti yakın çevresinden başlatmıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi ilk Müslümanlar arasında yer alır?", "choices": ["Hz. Ömer", "Hz. Hamza", "Hz. Hasan", "Hz. Hatice"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Hz. Ömer, davetin ilk günlerinde değil, Mekke döneminin ilerleyen yıllarında Müslüman olmuştur.", "Hz. Hamza da davetin ilk günlerinde değil, daha sonraki yıllarda Müslüman olmuştur.", "Hz. Hasan, Hz. Muhammed’in (sav) torunudur ve Medine döneminde dünyaya gelmiştir.", "Doğru; Hz. Hatice, davetin yakın çevreden başladığı ilk dönemde Müslüman olanlardandır."], "explanation": "Davet önce Hz. Muhammed’in (sav) yakın çevresine yapıldı; Hz. Hatice, Hz. Ali, Hz. Ebubekir ve Zeyd b. Harise ilk Müslümanlardandır. Hz. Ömer ile Hz. Hamza daha sonra Müslüman oldu, Hz. Hasan ise Medine döneminde doğdu.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q025", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3513edfd324017334449c1ac6c663859e27d8452c4fc97c5204d794f0091dc64", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q026", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f09", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.1", "level": 3, "difficultyReason": "Habeşistan’a hicret ile Medine’ye Hicret’i karıştırmamak ve kronolojide yerlerini belirlemek gerekir; çeldiriciler olayları eşitler ya da yerlerini değiştirir.", "question": "Mekke’de baskı artınca bazı Müslümanlar Habeşistan’a gitti. Bu bilgiye göre Habeşistan’a hicret ile Medine’ye Hicret karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Habeşistan’a hicret, Medine’ye Hicret’ten önce olmuştur", "Habeşistan’a hicret ile Medine’ye Hicret aynı olaydır", "Habeşistan’a hicret, Medine’ye Hicret’ten sonra olmuştur", "Habeşistan’a hicret, Medine’de yaşananlardan biridir"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Habeşistan’a hicret, Mekke döneminde yaşanmıştır ve Medine’ye Hicret’ten öncedir.", "Bu iki olay aynı değildir; biri Habeşistan’a, diğeri Medine’ye yapılan farklı göçlerdir.", "Medine’ye Hicret, Mekke döneminin sonunda gerçekleşir; Habeşistan’a hicret ondan öncedir.", "Habeşistan’a hicret Mekke döneminde yaşanmıştır; Medine’de gerçekleşen bir olay değildir."], "explanation": "Kronolojiye bakılırsa Habeşistan’a hicret Mekke döneminin erken olaylarındandır ve Medine’ye Hicret’ten çok öncedir. İki olayın yönü ve zamanı farklıdır; bu yüzden aynı olay sayılamaz ve Medine dönemine ait değildir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q026", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e3ab44cf12f546220c8133b53f0ccbfcfbf22de89d1e4ffc40cb5b6cdc268638", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q027", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f09", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.1", "level": 4, "difficultyReason": "Tablodaki sıralamadan eksik olayı bulmak için kronolojiyi bilmek ve sonraki olayları ayıklamak gerekir; çeldiriciler sıranın dışındaki olaylardır.", "question": "Tabloda Mekke dönemi olayları oluş sırasına göre dizilmiştir. Tablodaki sıraya göre boş hücreye aşağıdaki olaylardan hangisi yazılmalıdır?", "choices": ["Taif yolculuğu", "Boykot yılları", "Medine’ye Hicret", "Veda Haccı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Taif yolculuğu Hüzün Yılı’ndan sonra gerçekleşmiştir; boş hücre bu olaydan önceki sıradadır.", "Doğru; boykot yılları, Habeşistan’a hicretten sonra ve Hüzün Yılı’ndan önce yaşanmıştır.", "Medine’ye Hicret, Akabe Biatleri’nden sonra gerçekleşmiştir; sıranın sonunda yer alır.", "Veda Haccı Medine döneminin sonunda yaşanmıştır; Mekke dönemi sırasına girmez."], "explanation": "Kronolojiyi kullan: ilk vahiy, Habeşistan’a hicret, boykot, Hüzün Yılı, Taif yolculuğu, Akabe Biatleri. Boş hücre Habeşistan’a hicret satırı ile Hüzün Yılı satırı arasındadır; oraya boykot yılları gelir. Taif, Hicret ve Veda Haccı sonraki olaylardır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "d7-t02.d7-t02-q027-alt", "captionKey": "d7-t02.d7-t02-q027-caption", "headerKeys": ["d7-t02.d7-t02-q027-h0", "d7-t02.d7-t02-q027-h1"], "rows": [[{"v": "1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q027-c0-1"}], [{"v": "2"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q027-c1-1"}], [{"v": "3"}, {"v": "?"}], [{"v": "4"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q027-c3-1"}], [{"v": "5"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q027-c4-1"}]]}, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q027", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fbc40b74e8d0ae3c095e70ba471822950bae053b5a89e08e67b7c7993d98ba1f", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q028", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f09", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.1", "level": 5, "difficultyReason": "Verilen özeti bilgiyi bozmadan yeniden ifade eden seçeneği bulmak gerekir; her çeldirici tek bir bilgiyi değiştirir ve üç ayrı yanılgıyı (davet, Hüzün Yılı, Akabe) birlikte sınar.", "question": "Bir öğrenci Mekke dönemini şöyle özetledi: “Davet yakın çevreden başladı, Hüzün Yılı’nda destekçiler kaybedildi, Akabe Biatleri Medine yolunu açtı.” Buna göre özetteki bilgileri değiştirmeden aktaran ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Davet ilk günden herkese açık başladı; Hz. Hatice ve Ebu Talib’in vefatıyla Hüzün Yılı yaşandı; Akabe Biatleri Medine yolunu hazırladı.", "Davet yakın çevreden başladı; boykotun sona ermesiyle Hüzün Yılı yaşandı; Akabe Biatleri Medine yolunu hazırladı.", "Davet yakın çevreden başladı; Hz. Hatice ve Ebu Talib’in vefatıyla Hüzün Yılı yaşandı; Akabe Biatleri Habeşistan yolunu hazırladı.", "Davet yakın çevreden başladı; Hz. Hatice ve Ebu Talib’in vefatıyla Hüzün Yılı yaşandı; Akabe Biatleri Medine yolunu hazırladı."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Davet ilk günden herkese açık başlamamıştır; önce yakın çevreye yapılmıştır. Bu bilgi değiştirilmiştir.", "Hüzün Yılı’nın nedeni boykotun sona ermesi değil, Hz. Hatice ile Ebu Talib’in vefatıdır.", "Akabe Biatleri Habeşistan’a değil, Medine’ye giden yolu hazırlamıştır.", "Doğru; davet yakınlardan başlamış, Hüzün Yılı iki yakın destekçinin vefatıyla yaşanmış, Akabe Biatleri Medine yolunu hazırlamıştır."], "explanation": "Özeti üç bilgiye ayır ve her seçenekte sına: davet yakın çevreden başladı; Hüzün Yılı Hz. Hatice ile Ebu Talib’in vefatıyla yaşandı; Akabe Biatleri Medine yolunu hazırladı. Üçünü de koruyan tek ifade budur; diğerlerinde bu bilgilerden biri değiştirilmiştir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q028", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "086ef4bbc996d300bea6654719429227cc1db175febb2d15e95e526511d5ba4e", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q029", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f10", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.2", "level": 2, "difficultyReason": "Hicret kavramını amaç ve yön bilgisiyle tanımlamak gerekir; çeldiriciler Hicret’i salt kaçış, ticaret ya da ters yönlü yolculuk sanır.", "question": "Hicret kavramı, Hz. Muhammed (sav) dönemi için hangi ifadeyle doğru açıklanır?", "choices": ["Yalnızca canını kurtarmak amacıyla Mekke’den yapılan kaçış", "Medine halkının Mekke’ye yerleşmek için yaptığı yolculuk", "Daveti güvenle sürdürmek için Mekke’den Medine’ye göç", "Medine’de ticaret yapmak için Mekke’den ayrılış"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Hicret yalnız bir kaçış değildir; davet için güvenli bir ortam arayışı boyutu da vardır.", "Yön tersine çevrilmiş: Hicret Medineli halkın Mekke’ye değil, Mekkelilerin Medine’ye göçüdür.", "Doğru; Hicret, baskı ortamından çıkıp daveti güvenle sürdürmek için Mekke’den Medine’ye yapılan göçtür.", "Hicret ticari bir yolculuk değildir; amacı daveti güvenle sürdürmektir."], "explanation": "Hicret, Hz. Muhammed’in (sav) ve Müslümanların Mekke’den Medine’ye göçüdür. Amacı baskı ortamından çıkıp daveti güvenle sürdürmektir; bu yüzden salt kaçış ya da ticari yolculuk değildir. Yön de Mekke’den Medine’yedir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q029", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5bc9ac1ccc3a7294f08406c6d427e5896f244395156dc09b2477aadb92979505", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q030", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f10", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Hicret’in sebeplerini ayırt etmek gerekir; çeldiriciler kaynaklarda yer almayan ticari, askerî ve nüfusa dair gerekçeleri içerir.", "question": "Hicret’in sebeplerini inceleyen bir öğrenci hangi sonuca ulaşmalıdır?", "choices": ["Mekke’de baskı artmış, Medine davet için uygun görülmüştür", "Medine’de ticaret kazancı fazla olduğu için göç edilmiştir", "Mekke’de hiç Müslüman kalmadığı için başka yere gidilmiştir", "Medine’den ordu gelip Mekke’yi alacağı için göç edilmiştir"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Mekke’de baskı artmıştı ve Medineliler davete açık davranıyordu; Hicret bu iki durumla açıklanır.", "Kaynaklara göre Hicret’in sebebi ticari kazanç değildir; sebep baskı ve davet ortamıdır.", "Mekke’de Müslümanlar vardı; sorun onların sayısı değil, maruz kaldıkları baskıydı.", "Hicret’in sebebi bir ordunun gelişi değildir; baskı ve davete uygun bir ortam arayışıdır."], "explanation": "Sebepleri temel kaynaklardaki duruma göre sırala: Mekke’de Müslümanlara yönelik baskı artmıştı, Medineliler ise davete açık davranmıştı. Bu iki durum Hicret’in gerekçesidir. Ticari kazanç, ordu gelişi ya da Mekke’nin boşalması sebep olarak yer almaz.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q030", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2ef6910313534f70f04feffce7ccbd5a3c2aaab98a76db310b28d052ce4be6a3", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q031", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f10", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Hicret’te iki sahabinin farklı rollerini ayırt etmek gerekir; çeldiriciler yol arkadaşlığı rolünü ya da başka sahabileri içerir.", "question": "Hicret gecesinde Hz. Muhammed’in (sav) yatağında kalan ve emanetleri sahiplerine teslim eden sahabi kimdir?", "choices": ["Hz. Ebubekir", "Hz. Ali", "Hz. Ömer", "Hz. Hamza"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Hz. Ebubekir yatakta kalmadı; Sevr Mağarası’na kadar Hz. Peygamber’e yol arkadaşlığı yaptı.", "Doğru; Hz. Ali, Hz. Peygamber’in yatağında kaldı ve emanetleri sahiplerine teslim etti.", "Hz. Ömer’in Hicret’te bu görevi üstlendiği anlatılmaz; yatakta kalıp emanetleri teslim eden Hz. Ali’dir.", "Hz. Hamza bu görevi üstlenmemiştir; yatakta kalan ve emanetleri teslim eden Hz. Ali’dir."], "explanation": "Rolleri ayır: Hz. Ebubekir Hicret yolculuğunda Hz. Peygamber’e yol arkadaşlığı yaptı. Hz. Ali ise Mekke’de kalıp onun yatağında yattı ve emanetleri sahiplerine teslim etti. Soru ikinci rolü sorduğu için cevap Hz. Ali’dir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q031", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9bff5c177cf6f0851f3f0b18a8085169cb368737f4e8f1447512f1d964c352f4", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q032", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f11", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.2", "level": 3, "difficultyReason": "Dönem koşullarını fark edip olayı o koşullar içinde açıklamak gerekir; çeldiriciler bugünün ölçütleriyle değerlendirmeyi veya koşulları önemsiz saymayı içerir.", "question": "Hicret döneminde Mekke ile Medine arasındaki yol uzun ve çölden geçiyordu; yolculuk gizlilik de gerektiriyordu. Bu bilgilere göre yol ve yolculuk koşullarını bilmenin Hicret’i anlamaya katkısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Olayı bugünün ulaşım araçlarına göre değerlendirmeyi sağlar", "Hicret’in nedenlerinin önemsiz olduğunu gösterir", "Olayın yaşandığı dönemin önemsiz olduğunu gösterir", "Olayı dönemin yol ve güvenlik şartlarıyla açıklamayı sağlar"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bugünün araçlarıyla ölçmek dönemi yanlış anlamaya götürür; olay kendi şartları içinde açıklanmalıdır.", "Yol ve gizlilik bilgisi nedenleri önemsiz kılmaz; olayın koşullarını anlamayı sağlar.", "Aksine, dönemin koşulları olayı anlamak için önemlidir; önemsiz sayılmaz.", "Doğru; dönemin yol ve güvenlik koşullarını bilmek, Hicret’i yaşandığı dönemin şartları içinde açıklamayı sağlar."], "explanation": "Önce dönemin koşullarını fark et: uzun çöl yolu, gizlilik gereği ve bugünkü ulaşım araçlarının bulunmaması. Sonra olayı bu koşullar içinde açıkla. Hicret’i bugünün şartlarıyla ölçmek yanıltır; koşullar ise olayı anlamayı kolaylaştırır.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q032", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1bd12812ea4be6f04588caac94999d3ab37a366ce84a8cd24c5858640f61caf6", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q033", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f11", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.2", "level": 4, "difficultyReason": "Hicret’in dönem koşullarını bugünkü koşullarla karşılaştırarak yanlış genellemeyi düzeltmek gerekir; çeldiriciler Hicret’i sıradan taşınma ya da dönemden bağımsız sayar.", "question": "Bir öğrenci “Hicret, bugün insanların bir şehirden diğerine taşınması gibi sıradan bir olaydır” diyor. Bu durumda öğrencinin düşüncesini, dönemin koşullarını da dikkate alarak düzelten ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hicret, daveti sürdürmek için baskı altında yapılan bir göçtür; dönemin yol ve iletişim şartları bugünkünden farklıdır", "Hicret yalnız bir yer değiştirmedir; nedenleri ve dönemin şartları değerlendirmede önem taşımaz", "Hicret ile bugünkü taşınmalar aynı şartlarda yapıldığı için doğrudan aynı biçimde yorumlanır", "Hicret bir kaçış olduğu için yaşandığı dönemin şartlarıyla ilişkisi yoktur"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Hicret baskı altında, daveti sürdürmek için yapılmıştır ve dönemin yol ile iletişim şartları bugünkünden farklıdır.", "Hicret’in nedenleri ve dönemin şartları değerlendirmede çok önemlidir; yalnız yer değiştirme sayılamaz.", "Şartlar aynı değildir; ulaşım ve iletişim bakımından dönem bugünden çok farklıdır.", "Hicret yalnız kaçış değildir ve dönemin şartlarıyla yakından ilişkilidir."], "explanation": "Düşünceyi iki ölçütle sına: Hicret’in nedeni ve dönemin şartları. Neden, baskı altında daveti sürdürmektir; şartlar ise bugünkünden farklıdır. Bu iki ölçütü birlikte karşılayan ifade, Hicret’i sıradan bir taşınma saymayı düzeltir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q033", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "70e1a5e9f588b8ad1ee8f59a9eddc30bdf9f08d552eb5e6cdfe1b0a05eff4fd6", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q034", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f12", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.3", "level": 2, "difficultyReason": "Ensar ile muhaciri karıştırmamak gerekir; çeldiriciler Medine döneminin diğer grup adlarıdır.", "question": "Hicret’ten sonra Medine’de Mekke’den gelenlere yardım eden Medinelilere ne ad verilir?", "choices": ["Muhacir", "Ehlibeyt", "Suffe ashabı", "Ensar"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Muhacir, Mekke’den Medine’ye göç edenlerdir; yardım eden Medineliler değildir.", "Ehlibeyt, Hz. Peygamber’in ailesi için kullanılan bir kavramdır.", "Suffe ashabı, Mescid-i Nebevi’nin bir bölümünde barınıp öğrenim gören sahabilerdir.", "Doğru; Medine’de Mekke’den gelenlere yardım eden Medinelilere ensar denir."], "explanation": "Soru yardım eden Medinelileri soruyor. Mekke’den göç edenlere muhacir, onlara Medine’de yardım edenlere ensar denir. Ehlibeyt Hz. Peygamber’in ailesini, Suffe ashabı ise mescitte barınıp öğrenim gören sahabileri ifade eder.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q034", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1d09d2b1fa2022a139e58c3fb928ce4e23e7c5c1aa7fc9e3868f123f1814d1dd", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q035", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f12", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Suffe ashabı bilgisinden mescidin işlevi hakkında çıkarım yapmak gerekir; çeldiriciler mescidi tek işlevli gösterir.", "question": "Mescid-i Nebevi’nin bir bölümünde barınan ve öğrenim gören sahabiler Suffe ashabı diye anılır. Bu durum, mescidin işlevi hakkında aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Yalnız ibadet edilen bir yapı olarak kullanıldığını", "Yalnız yönetim ve ticaret merkezi olarak kullanıldığını", "Yalnız savunma ve gözetleme amacıyla yapıldığını", "İbadetin yanında barınma ve eğitim işlevi de taşıdığını"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Barınma ve eğitim bilgisi, mescidin yalnız ibadet için kullanılmadığını gösterir.", "Bilgi mescidin yönetim ve ticaret merkezi olduğunu göstermez; barınma ve eğitim işlevini gösterir.", "Verilen bilgi savunma amacına değil, barınma ve eğitim işlevine işaret eder.", "Doğru; sahabilerin mescitte barınıp öğrenim görmesi, mescidin ibadetin yanında barınma ve eğitim işlevi de taşıdığını gösterir."], "explanation": "Bilgiyi çözümle: sahabiler mescidin bir bölümünde hem barınıyor hem öğrenim görüyor. Demek ki mescit ibadetin yanında barınma ve eğitim işlevi de taşıyordu. “Yalnız” diyen seçenekler bu bilgiyle çelişir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q035", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fce3836a2530cadc9fa63b7984bbaa41b0595cb7e651dcff9beacfd461e4006a", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q036", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f12", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Olayları savaş ve antlaşma olarak sınıflandırmak gerekir; çeldiriciler savaş olan olaylardır ve Hudeybiye’yi savaş sanma yanılgısını sınar.", "question": "Mekke’nin Fethi’nden önce yaşanan aşağıdaki olaylardan hangisi Mekkelilerle yapılan bir antlaşmayla sonuçlanmıştır?", "choices": ["Hudeybiye olayı", "Bedir olayı", "Uhud olayı", "Hendek olayı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Hudeybiye bir savaş değil, Mekkelilerle yapılan antlaşmadır.", "Bedir, Mekke müşrikleriyle yapılan ilk büyük savaştır; barış antlaşması değildir.", "Uhud, Bedir'den sonra Mekkelilerle yapılan bir savaştır; antlaşma değildir.", "Hendek, Medine'nin kuşatmaya karşı savunulduğu bir savaştır; antlaşma değildir."], "explanation": "Olayları iki gruba ayır: Bedir, Uhud ve Hendek savaşlardır. Hudeybiye ise Mekkelilerle yapılan bir antlaşmadır. Soru savaş olmayan olayı sorduğu için cevap Hudeybiye’dir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q036", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9acfa436e2a915cd04f9a2367969559b7334d93037058b65dc1a6592bdfbcb2c", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q037", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f13", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.3", "level": 3, "difficultyReason": "Veda Hutbesi’nin mesajını, ters anlamlı ifadelerden ayırarak belirlemek gerekir; çeldiriciler hutbenin mesajlarının tersini söyler.", "question": "Veda Hutbesi’ndeki evrensel mesajlar sınıfta listeleniyor. Buna göre listede yer alması gereken mesaj aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İnsan haklarını ve onurunu korumanın önemi", "Soy ve zenginliğin üstünlük ölçüsü olduğu", "Emanet bilincinin toplumda gereksiz olduğu", "Müslümanların birbirine yabancı olduğu"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Veda Hutbesi’nde insan haklarını ve onurunu korumanın önemine dikkat çekilir.", "Hutbede soy ve zenginlik üstünlük ölçüsü sayılmaz; insan onuru vurgulanır.", "Hutbede emanet ve sorumluluk bilincinin değeri vurgulanır; gereksiz sayılmaz.", "Hutbede Müslümanların kardeş olduğu vurgulanır; yabancı oldukları söylenmez."], "explanation": "Hutbede üç konuya dikkat çekilir: insan hakları ve onuru, emanet ile sorumluluk bilinci, Müslümanların kardeşliği. Diğer seçenekler bu mesajların tersini söylediği için hutbenin konusu değildir. Hucurât suresi 10. ayetin kardeşlik mesajıyla da örtüşür.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q037", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ae17f9fc48d3b4770405b9c947dc9b8a722ce9151bd34207d93156ab95a83f75", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q038", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f13", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.3", "level": 4, "difficultyReason": "Ehlibeyt kavramını Medine dönemindeki diğer grup adlarından ayırmak gerekir; çeldiriciler muhacir, Suffe ashabı ve Hudeybiye’ye katılanlar gibi başka kavramların tanımlarını Ehlibeyt’e yükler.", "question": "Hz. Muhammed (sav), Veda Hutbesi’nde ümmete “iki emanet” bıraktığını bildirmiştir; farklı rivayetlerde Ehlibeyt de anılır. Buna göre rivayetlerde anılan Ehlibeyt kavramıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Mekke’den Medine’ye göç eden bütün sahabilerin ortak adıdır", "Hz. Peygamber’in ailesidir; Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin torunudur", "Mescitte kalıp öğrenim gören bütün sahabilerin ortak adıdır", "Hudeybiye Antlaşması’na katılan bütün kişilerin ortak adıdır"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Mekke’den göç eden sahabilerin ortak adı muhacirdir; Ehlibeyt değildir.", "Doğru; Ehlibeyt, Hz. Peygamber’in ailesini ifade eder; Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin onun torunlarıdır.", "Mescitte kalıp öğrenim gören sahabilere Suffe ashabı denir; Ehlibeyt başka bir kavramdır.", "Hudeybiye Antlaşması’na katılanlar Ehlibeyt diye anılmaz; Ehlibeyt Hz. Peygamber’in ailesidir."], "explanation": "Ehlibeyt, Hz. Peygamber’in ailesi demektir; Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin onun torunlarıdır ve sevgiyle anılır. Muhacir, Suffe ashabı ve Hudeybiye’ye katılanlar ayrı kavramlardır. Rivayetlerdeki “iki emanet” ifadesi bu kavramların yerine geçmez.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q038", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5df12a2003b8aea55e33e3d8aa5750f382c71beb0becc83a34f9078d5a10ad78", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q039", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f14", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.4", "level": 1, "difficultyReason": "Nasr sözcüğünün anlamını tanımak yeterlidir; çeldiriciler surenin diğer kavramlarıdır.", "question": "Nasr suresinin adında geçen “Nasr” kelimesi Türkçede hangi anlama gelir?", "choices": ["Bağışlama", "Övgü", "Barış", "Yardım"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bağışlama dilemek istiğfardır; Nasr kelimesinin anlamı bağışlama değildir.", "Allah’a övgü ve şükür hamttır; Nasr kelimesinin anlamı övgü değildir.", "Nasr kelimesi barış anlamına gelmez; yardım demektir.", "Doğru; Nasr kelimesi yardım anlamına gelir."], "explanation": "Nasr kelimesi “yardım” demektir. Bağışlama dilemek istiğfar, Allah’a övgü ve şükür hamt anlamındadır; barış ise bu kelimenin karşılığı değildir. Sure Allah’ın yardımının geldiği bir ana işaret eder.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q039", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fbe029a3689e020e3506fcb73036d01ebf2c33036409eb06cd628603516815de", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q040", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f14", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Surenin Medine dönemindeki bir olayla bağını kurmak gerekir; çeldiriciler Medine döneminin başka olaylarıdır.", "question": "Nasr suresinin mealinde “fetih” sözcüğünün yanında parantez içinde hangi olay belirtilir?", "choices": ["Hicret", "Veda Haccı", "Mekke’nin Fethi", "Medine Sözleşmesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Hicret fetihten önceki bir göçtür; mealde fetih olarak açıklanmaz.", "Veda Haccı fetihten sonra yaşanmış bir olaydır; mealde fetih olarak açıklanmaz.", "Doğru; mealde “fetih” sözcüğü Mekke fethi olarak açıklanır.", "Medine Sözleşmesi Hicret sonrasında yapılmıştır; fetih değildir."], "explanation": "Mealde “fetih (Mekke fethi)” yazar; yani sure Medine dönemindeki Mekke’nin Fethi ile bağlanır. Hicret ve Medine Sözleşmesi bundan önce, Veda Haccı ise sonra yaşanmıştır; hiçbiri fetih değildir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q040", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "09c8bc97196b94e2941c50001c3af8150b9c8db8675a335bb1ccf086ba137aa1", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q041", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f15", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.4", "level": 2, "difficultyReason": "Tesbih, hamt ve istiğfar kavramlarını mealdeki ifadeye göre ayırt etmek gerekir; çeldiriciler istiğfarı tesbih, hamt ya da sure adıyla karıştırır.", "question": "Bir öğrenci, Nasr suresinde Allah’tan bağışlama dilemeyi ifade eden kavramı arıyor. Bu durumda öğrencinin bulması gereken kavram aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Tesbih", "İstiğfar", "Hamt", "Nasr"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tesbih, Allah’ı her türlü noksanlıktan uzak tutarak anmaktır; bağışlama dilemek değildir.", "Doğru; istiğfar, Allah’tan bağışlama dilemektir.", "Hamt, Allah’a övgü ve şükürdür; bağışlama dilemek istiğfardır.", "Nasr yardım anlamına gelir ve surenin adıdır; bağışlama dilemeyi ifade etmez."], "explanation": "Mealdeki üç eylemi ayır: hamd ederek tesbihte bulunmak ve bağışlama dilemek. Hamt övgü ve şükür, tesbih Allah’ı noksanlıktan uzak tutarak anmak, istiğfar ise bağışlama dilemektir. Soru bağışlama dilemeyi sorduğu için cevap istiğfardır.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q041", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "084a67510f92d820d9ccfeafa8ee058ec01748a0743b20f74efac56f1ac45e37", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q042", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f15", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Surenin mesajını örnek bir duruma uygulamak gerekir; çeldiriciler başarı karşısında övünmeyi ve gevşemeyi içerir.", "question": "Bir sınıf, katıldığı yarışmayı kazandı ve öğrenciler sevinçle övünmek istiyor. Buna göre Nasr suresinin mesajına uygun olarak öğrencilerin yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Başarıyı yalnız kendi gücüne bağlayıp bunu herkese duyurmak", "Başarı kesinleştiği için hem çalışmayı hem şükrü bırakmak", "Rakiplerin hatalarını tek tek sayarak onları küçük düşürmek", "Allah’a hamd edip şükretmek, eksikler için bağışlanma dilemek"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Sure başarı karşısında övünmeyi öğütlemez; hamd ve istiğfarı öğütler.", "Başarı, şükrü ve çalışmayı bırakmak için bir gerekçe değildir; sure hamdı öğütler.", "Başkalarını küçük düşürmek surenin mesajı değildir; sure hamd ve bağışlanma dilemeyi öğütler.", "Doğru; sure başarı karşısında övünmeyi değil, hamd ve istiğfarı öğütler."], "explanation": "Önce surenin mesajını çıkar: yardım ve fetih gelince Allah’a hamd etmek, tesbihte bulunmak ve bağışlama dilemek. Yarışma kazanmak da bir başarıdır; bu durumda uygun davranış şükretmek ve eksikler için bağışlanma dilemektir. Övünmek, gevşemek ve küçük düşürmek mesajla çelişir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q042", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c0b449e9236739491b58025cfad403bfbdfa9bc473d6fcbeab1106267709924f", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q043", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f15", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u04", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-94", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.4.4", "level": 3, "difficultyReason": "Surenin anlamını değiştirmeyen özeti seçmek gerekir; çeldiriciler övünme, tövbenin gereksizliği ve bağışlamanın bırakılması gibi anlam kaymalarına dayanır.", "question": "Aşağıdakilerden hangisi Nasr suresinin anlamını değiştirmeden özetler?", "choices": ["Yardım ve fetih gerçekleşince kişinin başarıyı kendi gücüne bağlayıp övünmesi öğütlenir", "Yardım ve fetih gerçekleşip insanlar topluca dine girince Allah’a hamd, tesbih ve istiğfar öğütlenir", "Yardım ve fetih gerçekleşince tövbenin artık gerekmediği, yalnız şükretmenin yeterli olduğu bildirilir", "İnsanlar topluca dine girince bağışlama dilemek yerine yalnız tesbih etmek öğütlenir"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Sure övünmeyi değil, hamd ve istiğfarı öğütler.", "Doğru; sure, yardım ve fetihten sonra hamd, tesbih ve istiğfarı öğütler.", "Sure, tövbeleri çok kabul edenin Allah olduğunu bildirir; tövbenin gereksiz olduğunu söylemez.", "Sure tesbihle birlikte bağışlama dilemeyi de öğütler; istiğfar bırakılmaz."], "explanation": "Özeti sureyle karşılaştır: sure yardım ve fetih geldiğinde, insanlar topluca dine girdiğinde hamd, tesbih ve istiğfarı öğütler. Doğru özet bu üç eylemi korur. Diğerleri övünmeyi ekler, tövbeyi gereksiz sayar ya da istiğfarı çıkarır.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q043", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a5526e1119244935efefa58cffc74d6cc7c401abe4676085454efd7d91c6932a", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Peygamber Olarak Hz. Muhammed"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q044", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f16", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u05", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-99", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Yahudiliğin ritüel gününü tanımak yeterlidir; çeldiriciler bayram adlarıdır.", "question": "Yahudilikte cuma ikindiden cumartesi akşamına kadar süren haftalık ritüel günü hangisidir?", "choices": ["Roş Haşana", "Şabat", "Noel", "Paskalya"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Roş Haşana Yahudi yeni yılıdır; haftalık değil, yılda bir kez kutlanan bayramdır.", "Doğru; şabat, Yahudilikte cuma ikindiden cumartesi akşamına kadar süren haftalık ritüel günüdür.", "Noel, Hz. İsa'nın doğumu nedeniyle kutlanan Hristiyan bayramıdır; Yahudiliğe ait değildir.", "Paskalya, Hristiyanların diriliş inancıyla kutladığı bayramdır; Yahudiliğe ait değildir."], "explanation": "Soru haftalık bir ritüel gününü soruyor. Yahudilikte bu gün şabattır ve cuma ikindiden cumartesi akşamına kadar sürer. Roş Haşana Yahudi bayramlarından, Noel ve Paskalya ise Hristiyan bayramlarındandır; hiçbiri haftalık gün değildir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q044", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "50f698f9743f9a028012271103302b7ae10c4e03c8424d9384495c1a150c695f", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Yaşayan Dünya Dinleri"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q045", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f16", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u05", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-99", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.5.1", "level": 1, "difficultyReason": "Hristiyanlığın Tanrı anlayışını tanımak yeterlidir; çeldiriciler başka dinlerin ya da ritüellerin adlarıdır.", "question": "Hristiyanlıkta Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’u birlikte ifade eden Tanrı anlayışına ne ad verilir?", "choices": ["Karma", "Vaftiz", "Teslis", "Nirvana"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Karma, Hinduizm ve Budizmde öne çıkan eylem ve sonuç inancıdır.", "Vaftiz bir ritüeldir; Tanrı anlayışının adı değildir.", "Doğru; Hristiyanlıkta Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’u birlikte ifade eden Tanrı anlayışı teslistir.", "Nirvana, Budizmde öne çıkan bir inanç unsurudur."], "explanation": "Soru Tanrı anlayışının adını soruyor. Hristiyanlıkta Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’u birlikte ifade eden anlayışa teslis denir. Karma ve nirvana başka dinlerde öne çıkan inanç unsurları, vaftiz ise bir ritüeldir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q045", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bad1717acfec0b39b0b84dbfb75235eb5f9abfccc8c9099a73477df65a7c386c", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Yaşayan Dünya Dinleri"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q046", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f16", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u05", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-99", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Hinduizmin temel inançlarından birini başka dinlerin kavramlarından ayırmak gerekir; çeldiriciler Hristiyanlık, Hinduizm ve Yahudilikten karışık kavramlardır.", "question": "Hinduizmde ruhun ölümden sonra yeni bir bedende yeniden doğduğuna ilişkin inanç hangisidir?", "choices": ["Teslis", "Kast sistemi", "Reenkarnasyon", "Şabat"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Teslis Hristiyanlığın Tanrı anlayışıdır; Hinduizmdeki yeniden doğuş inancı değildir.", "Kast sistemi toplumsal sınıflar düzenidir; ruhun yeniden doğuşunu anlatmaz.", "Doğru; reenkarnasyon, ruhun ölümden sonra yeni bir bedende yeniden doğduğu inancıdır.", "Şabat Yahudiliğin haftalık ritüel günüdür; Hinduizmle ilgili değildir."], "explanation": "Soru ruhun yeniden doğuşunu soruyor. Hinduizmde bu inanca reenkarnasyon denir ve karma inancıyla birlikte anılır. Kast sistemi toplumsal sınıfları, teslis Hristiyanlığın Tanrı anlayışını, şabat Yahudiliğin ritüel gününü ifade eder.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q046", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "75ac937b96ac2588514f15ecaf69f3fc12f98f5bb2cb52525cd7891d99d88bb2", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Yaşayan Dünya Dinleri"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q047", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f16", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u05", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-99", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Budizmin öne çıkan inanç unsurunu başka dinlerin kavramlarından ayırmak gerekir; çeldiriciler başka dinlere ait kavramlardır.", "question": "Buda’nın görüşlerine dayanan Budizmde öne çıkan inanç unsurlarından biri hangisidir?", "choices": ["Kast sistemi", "Nirvana", "Teslis", "Roş Haşana"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kast sistemi Hinduizmle ilgili toplumsal sınıflar düzenidir.", "Doğru; nirvana, Budizmde öne çıkan inanç unsurlarından biridir.", "Teslis Hristiyanlığın Tanrı anlayışıdır; Budizme ait değildir.", "Roş Haşana Yahudiliğe ait bir bayramdır; Budizme ait değildir."], "explanation": "Budizm, Buda’nın görüşlerine dayanır; dört temel hakikat, sekiz dilimli yol, karma ve nirvana öne çıkan unsurlarıdır. Seçenekler arasında yalnız nirvana bunlardandır; kast sistemi Hinduizme, teslis Hristiyanlığa, Roş Haşana Yahudiliğe aittir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q047", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "88bc03f6472a18c0decd81a29b3a1676f2f85181835bc11202c677c56532dc03", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Yaşayan Dünya Dinleri"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q048", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f17", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u05", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-99", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.5.1", "level": 2, "difficultyReason": "Tabloyu satır ve sütun bilgisiyle okuyup Budizmin kutsal metnini diğer dinlerin kutsal metinlerinden ayırmak gerekir; çeldiriciler tabloda geçen ve geçmeyen başka dinlerin metinleridir.", "question": "Tabloda dört dinin kutsal metni, mabedi ve sembolü verilmiştir. Tabloya göre boş hücreye Budizmin kutsal metni olarak aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?", "choices": ["Vedalar", "Talmud", "Tripitaka", "Yeni Ahit"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Vedalar Hinduizmin kutsal metinleridir ve tabloda zaten Hinduizm satırında yazılıdır.", "Talmud Yahudiliğin sözlü kutsal metnidir; Budizme ait değildir.", "Doğru; Tripitaka (üç sepet), Budizmin kutsal metnidir.", "Yeni Ahit, Hristiyanlığın kutsal metni olan Kitab-ı Mukaddes’in bir bölümüdür."], "explanation": "Boş hücre Budizm satırındadır ve kutsal metni sorar. Budizmin kutsal metni Tripitaka’dır. Vedalar Hinduizmin, Talmud Yahudiliğin, Yeni Ahit Hristiyanlığın kutsal metinleriyle ilgilidir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "d7-t02.d7-t02-q048-alt", "captionKey": "d7-t02.d7-t02-q048-caption", "headerKeys": ["d7-t02.d7-t02-q048-h0", "d7-t02.d7-t02-q048-h1", "d7-t02.d7-t02-q048-h2", "d7-t02.d7-t02-q048-h3"], "rows": [[{"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c0-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c0-1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c0-2"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c0-3"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c1-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c1-1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c1-2"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c1-3"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c2-0"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c2-1"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c2-2"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c2-3"}], [{"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c3-0"}, {"v": "?"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c3-2"}, {"key": "d7-t02.d7-t02-q048-c3-3"}]]}, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q048", "visualRequirement": "required", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f84b9feaf24e10d9b6e36bbafff21d3aaeff6e2899dc8e803f58ee897973459f", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Yaşayan Dünya Dinleri"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q049", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f17", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u05", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-99", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.5.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki dini ortak inanç unsuru bakımından karşılaştırmak gerekir; çeldiriciler yalnız tek bir dine ait kavramlardır.", "question": "Aşağıdakilerden hangisi hem Hinduizmde hem Budizmde öne çıkan bir inanç unsurudur?", "choices": ["Teslis", "Şabat", "Karma", "Vaftiz"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Teslis Hristiyanlığın Tanrı anlayışıdır; Hinduizm ve Budizmin ortak unsuru değildir.", "Şabat Yahudiliğin haftalık ritüel günüdür; Hinduizm ve Budizmin ortak unsuru değildir.", "Doğru; karma, hem Hinduizmde hem Budizmde öne çıkan bir inanç unsurudur.", "Vaftiz Hristiyanlıktaki bir ritüeldir; Hinduizm ve Budizmin ortak unsuru değildir."], "explanation": "Karşılaştırma için iki dinin öne çıkan unsurlarına bak: Hinduizmde karma ve reenkarnasyon, Budizmde dört temel hakikat, sekiz dilimli yol, karma ve nirvana. Ortak olan karmadır. Teslis, şabat ve vaftiz yalnız bir dine aittir.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q049", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9fd94da7f0460055e53e3b472653596bcfbb1c03b8057e5d6cfebe310a742dc5", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Yaşayan Dünya Dinleri"}
{"type": "question", "id": "tr.g07.dkab.d7-t02.q050", "familyId": "tr.g07.dkab.d7-t02.f17", "topic": "İslam Düşüncesinde Yorumlar, Peygamber Olarak Hz. Muhammed ve Yaşayan Dünya Dinleri", "subject": "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "grade": 7, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "d7-u05", "topicKey": "d7-t02", "subtopicKey": "d7-t02-ana", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202631310725635-dkab48.pdf", "objectiveEvidenceId": "meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p:pdf-page-99", "sourceRefs": ["meb-tymm-2026-dkab-4-8-124p"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "noteKey": "tr.g07.dkab.d7-t02.n01", "objective": "DKAB.7.5.1", "level": 4, "difficultyReason": "Farklı dinlerin varlığını olgu olarak kabul etmenin saygıyla ilişkisini yorumlamak gerekir; çeldiriciler üstünlük kurma, ilgisizlik ve tek tanrı anlayışı iddiasına dayanır.", "question": "Bir öğrenci, dünyada Hinduizm, Budizm, Yahudilik ve Hristiyanlık gibi farklı dinlerin bulunduğunu öğreniyor. Buna göre öğrencinin bu dinlerin mensuplarına yaklaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Dinleri olgu olarak kabul edip mensuplarına saygı göstermeli", "Dinleri sıralayıp aralarından üstün olanı bulmaya çalışmalı", "Dinler hakkında bilgi edinmeyi gereksiz sayıp uzak durmalı", "Bütün dinlerin Tanrı anlayışının aynı olduğunu kabul etmeli"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; farklı dinlerin varlığını bir olgu olarak kabul etmek ve mensuplarına saygı göstermek uygun tutumdur.", "Dinler arasında üstünlük sıralaması yapılmaz; her dinin kendine has özellikleri vardır.", "Farklı dinleri tanımak, mensuplarını anlamayı ve saygı göstermeyi kolaylaştırır; bu yüzden gereksiz sayılmaz.", "Dinlerin Tanrı anlayışları birbirinden farklıdır; hepsinin aynı olduğunu kabul etmek yanlış bir genellemedir."], "explanation": "Farklı dinlerin varlığı bir olgudur ve her dinin kendine has özellikleri vardır. Bu yüzden önce bilgi edinilir, sonra mensuplarına saygı gösterilir. Üstünlük sıralaması yapmak, ilgisiz kalmak ve bütün dinleri aynı saymak bu tutuma uymaz.", "figure": null, "tags": ["DKAB.7.3.1", "D7-T02"], "taskId": "D7-T02", "sourceRecordId": "draft.d7-t02.q050", "visualRequirement": "none", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "publishBlocked": false, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4d129be6872aee1b2d72c0d0887c8bc51909d1c163eb3c0e3bd49b837bd6d40b", "reviewDecisionSha256": "896f7b84787eb000301878b12a6dfc49f5852a83a6b29f686c75e074b6495e5e", "unit": "Yaşayan Dünya Dinleri"}