{"contentContractHash": "sha256:74b5ee649f01933fd50dfeb7e29706e7dc1ddf0fe3e014ead2fe5cd0896ae7a1", "contentContractVersion": "2.2", "contractPolicy": {"answerBalance": [39, 39, 36, 36], "everyNoteHasFigure": false, "maxPerFamily": 8, "minFamilies": 80, "minFiguredQuestions": 0, "objectiveBalanceMode": "coverage", "questionCount": 150}, "country": "TR", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "grade": 5, "humanReviewed": false, "id": "tr.g05.sosyal-bilgiler.1-donem-b-ortak-mirasimiz", "lang": "tr", "license": "CC-BY-NC-4.0", "prerequisites": [], "productionStatus": "preparation-pending-review", "publishBlocked": false, "publishReady": true, "publishable": true, "releaseNotes": "SB.5.6.2 konu anlatımının karışmış bölüm alanları düzeltildi; soru kayıtları değiştirilmedi.", "reviewStatus": "ai-verified", "schemaVersion": "2.2", "textMarkup": "alika-ami/1", "source": "alika-atolye-yeni-sistem-s5", "sources": [{"documentType": "curriculum", "downloadUrl": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "pageCount": 122, "reused": true, "sha256": "3e1b956f9bfa0e561046cb10d1d3aaaecdde4a87b46bdc094297662d6558d9ca", "sourceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347", "title": "[TYMM] Sosyal Bilgiler Dersi (4-7) (2026)"}], "subject": "Sosyal Bilgiler", "theme": "5. Sınıf Sosyal Bilgiler — 1. Dönem — Ortak Mirasımız", "type": "pack", "version": 10, "visualPolicy": {"balancedByObjective": false, "everyNote": false, "questionMinimumPercent": 0, "rationale": "Görsel gereksinimi kayıt bazında none/support/required olarak semantik içerik ve ölçülen kanıta göre belirlenir; yüzde veya adet kotası uygulanmaz.", "version": "1.0"}, "curriculumBindings": {"schemaVersion": "alika.curriculum-bindings/1", "scope": "record-subject-grade", "bindings": [{"country": "TR", "region": "Türkiye", "authority": "Millî Eğitim Bakanlığı (MEB)", "program": "[TYMM] Sosyal Bilgiler Dersi (4-7) (2026)", "programId": "2347", "programVersion": "TTKB catalog edition 2026", "grade": 5, "nativeGradeCode": "5", "cohort": "2026-2027", "academicYear": "2026-2027", "subject": "Sosyal Bilgiler", "officialPdfSha256": "3e1b956f9bfa0e561046cb10d1d3aaaecdde4a87b46bdc094297662d6558d9ca"}]}, "cohort": "2026-2027", "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "objectives": ["SB.5.3.1", "SB.5.3.2", "SB.5.3.3"], "coverage": {"SB.5.3.1": {"notes": ["tr.g05.sos.s5-t10.n01"], "questions": 50}, "SB.5.3.2": {"notes": ["tr.g05.sos.s5-t11.n01"], "questions": 50}, "SB.5.3.3": {"notes": ["tr.g05.sos.s5-t12.n01"], "questions": 50}}, "counts": {"notes": 3, "questions": 150}, "disclosure": "Yeni sistem (7 Eki 2026): 24 görev OpenAI GPT ailesi modelleriyle üretildi; Qwen (tam) ve Qoder Efficient (örneklem) bağımsız kör incelemesinden geçti; Claude birleştirdi. İnsan/öğretmen incelemesi yapılmadı.", "producerId": "claude-s5-birlestir", "labels": {"s5-t10.t10.f01.alt": "Bir il gezisinde dört öge ve her birine ilişkin gözlem kanıtının yer aldığı tablo.", "s5-t10.t10.f01.caption": "İl gezisi: ögeler ve gözlem kanıtları", "s5-t10.t10.f01.h0": "Öge", "s5-t10.t10.f01.h1": "Gözlem kanıtı", "s5-t10.t10.f01.r0c0": "K — Taş kemerli köprü", "s5-t10.t10.f01.r0c1": "Geçmişten kalan yapı; taşları ve kemeri inceleniyor.", "s5-t10.t10.f01.r1c0": "L — Dokuma geleneği", "s5-t10.t10.f01.r1c1": "Usta, desen oluşturma bilgisini çırağına öğretiyor.", "s5-t10.t10.f01.r2c0": "M — Eski dokuma tezgâhı", "s5-t10.t10.f01.r2c1": "Geçmişte kullanılan ahşap araç müzede saklanıyor.", "s5-t10.t10.f01.r3c0": "N — Düğün ezgisi", "s5-t10.t10.f01.r3c1": "Ezgi, birlikte söylenerek yeni kuşaklara aktarılıyor.", "s5-t10.t10.f02.alt": "Dört miras örneği ile incelemede odaklanılan yönü gösteren karşılaştırma tablosu.", "s5-t10.t10.f02.caption": "Miras örnekleri: incelenen yön", "s5-t10.t10.f02.h0": "Örnek", "s5-t10.t10.f02.h1": "İncelenen yön", "s5-t10.t10.f02.r0c0": "P — Safranbolu Şehri", "s5-t10.t10.f02.r0c1": "Geçmişten kalan evler ve kent dokusu", "s5-t10.t10.f02.r1c0": "R — Ebru sanatı", "s5-t10.t10.f02.r1c1": "Desen oluşturma becerisinin ustadan öğrenilmesi", "s5-t10.t10.f02.r2c0": "S — Sagarmatha Millî Parkı", "s5-t10.t10.f02.r2c1": "UNESCO Dünya Mirası içindeki doğal alan", "s5-t10.t10.f02.r3c0": "T — Türk kahvesi kültürü ve geleneği", "s5-t10.t10.f02.r3c1": "Hazırlama bilgisi ve konuk ağırlama geleneği", "s5-t10.t10.f06.alt": "Üç ögenin UNESCO liste türü, statüsü ve yıl bilgisinin anlamını karşılaştıran kayıt tablosu.", "s5-t10.t10.f06.caption": "UNESCO kayıt bilgileri: yılın anlamına dikkat et", "s5-t10.t10.f06.h0": "Öge", "s5-t10.t10.f06.h1": "Liste ve statü", "s5-t10.t10.f06.h2": "Yılın anlamı", "s5-t10.t10.f06.h3": "Yıl", "s5-t10.t10.f06.r0c0": "U — Safranbolu Şehri", "s5-t10.t10.f06.r0c1": "Dünya Mirası Listesi: kayıtlı", "s5-t10.t10.f06.r0c2": "Listeye kayıt", "s5-t10.t10.f06.r1c0": "V — Ebru sanatı", "s5-t10.t10.f06.r1c1": "Somut Olmayan Kültürel Miras Temsilî Listesi: kayıtlı", "s5-t10.t10.f06.r1c2": "Listeye kayıt", "s5-t10.t10.f06.r2c0": "Y — Kültepe-Kaniş Arkeolojik Alanı", "s5-t10.t10.f06.r2c1": "Dünya Mirası Geçici Listesi: aday", "s5-t10.t10.f06.r2c2": "Geçici listeye sunulma", "s5-t10.t10.note.alt": "Kültürel mirası incelerken kullanılacak beş düşünme adımı ve her adımın kontrol sorusu.", "s5-t10.t10.note.caption": "Mirası incelerken düşünme yolu", "s5-t10.t10.note.h0": "Adım", "s5-t10.t10.note.h1": "Sorulacak soru", "s5-t10.t10.note.h2": "Kontrol", "s5-t10.t10.note.r0c0": "Ögeyi tanı", "s5-t10.t10.note.r0c1": "Yapı veya nesne mi, aktarılan beceri mi?", "s5-t10.t10.note.r0c2": "Adından çok incelenen yönüne bak.", "s5-t10.t10.note.r1c0": "Ortak değeri açıkla", "s5-t10.t10.note.r1c1": "Geçmişten ne öğreniyoruz?", "s5-t10.t10.note.r1c2": "Öğrenme ve aktarım kanıtını göster.", "s5-t10.t10.note.r2c0": "Kaynağı incele", "s5-t10.t10.note.r2c1": "Hangi liste, hangi kayıt durumu?", "s5-t10.t10.note.r2c2": "Resmî kaydı ve yılın anlamını karşılaştır.", "s5-t10.t10.note.r3c0": "Korumayı gerekçelendir", "s5-t10.t10.note.r3c1": "Hangi zarar veya unutulma önleniyor?", "s5-t10.t10.note.r3c2": "Ögeye uygun davranışı seç.", "s5-t10.t10.note.r4c0": "Çıkarımı denetle", "s5-t10.t10.note.r4c1": "Sonucum hangi kanıta dayanıyor?", "s5-t10.t10.note.r4c2": "Kanıtın göstermediğini kesin sayma.", "s5-t11.s5t11.note.alt": "Zamanı belirleme, buluntuyu tanıma, ihtiyaçla ilişkilendirme ve dönem koşullarıyla yorum yapma adımları soru ve kontrol yollarıyla eşleştiriliyor.", "s5-t11.s5t11.note.caption": "Geçmişteki yaşamı kanıtla anlamanın yolu", "s5-t11.s5t11.note.h0": "İnceleme adımı", "s5-t11.s5t11.note.h1": "Kendine sor", "s5-t11.s5t11.note.h2": "Kontrol yolu", "s5-t11.s5t11.note.r0c0": "Zamanı belirle", "s5-t11.s5t11.note.r0c1": "Hangi dönemden söz ediliyor?", "s5-t11.s5t11.note.r0c2": "MÖ ve MS ayrımını kontrol et.", "s5-t11.s5t11.note.r1c0": "Buluntuyu tanı", "s5-t11.s5t11.note.r1c1": "Nesne nerede ve hangi izlerle bulundu?", "s5-t11.s5t11.note.r1c2": "Gözlenen nesneyi yorumdan ayır.", "s5-t11.s5t11.note.r2c0": "İhtiyacı ilişkilendir", "s5-t11.s5t11.note.r2c1": "Hangi günlük işe yardımcı olmuş olabilir?", "s5-t11.s5t11.note.r2c2": "Birden çok kanıtı birlikte kullan.", "s5-t11.s5t11.note.r3c0": "Bakış açını kur", "s5-t11.s5t11.note.r3c1": "Dönemin hangi imkânları vardı?", "s5-t11.s5t11.note.r3c2": "Kesinlik sınırını ve başka açıklamaları düşün.", "s5-t11.s5t11.ta.P": "P kaydı", "s5-t11.s5t11.ta.Q": "Q kaydı", "s5-t11.s5t11.ta.R": "R kaydı", "s5-t11.s5t11.ta.S": "S kaydı", "s5-t11.s5t11.ta.T": "T kaydı", "s5-t11.s5t11.ta.alt": "Kayıtlar, tarihleri ve Milat sınırı geçmişten geleceğe uzanan bir eksende gösteriliyor.", "s5-t11.s5t11.ta.caption": "Kayıtların orantılı tarih şeridi", "s5-t11.s5t11.ta.dMilat": "Yıl değildir", "s5-t11.s5t11.ta.dP": "MÖ 800", "s5-t11.s5t11.ta.dQ": "MÖ 400", "s5-t11.s5t11.ta.dR": "MÖ 200", "s5-t11.s5t11.ta.dS": "MS 200", "s5-t11.s5t11.ta.dT": "MS 600", "s5-t11.s5t11.ta.milat": "Milat sınırı", "s5-t11.s5t11.tb.K": "K kaydı", "s5-t11.s5t11.tb.L": "L kaydı", "s5-t11.s5t11.tb.M": "M kaydı", "s5-t11.s5t11.tb.N": "N kaydı", "s5-t11.s5t11.tb.O": "O kaydı", "s5-t11.s5t11.tb.alt": "Kayıtlar, tarihleri ve Milat sınırı geçmişten geleceğe uzanan bir eksende gösteriliyor.", "s5-t11.s5t11.tb.caption": "Kayıtların orantılı tarih şeridi", "s5-t11.s5t11.tb.dK": "MÖ 600", "s5-t11.s5t11.tb.dL": "MÖ 300", "s5-t11.s5t11.tb.dM": "MÖ 100", "s5-t11.s5t11.tb.dMilat": "Yıl değildir", "s5-t11.s5t11.tb.dN": "MS 100", "s5-t11.s5t11.tb.dO": "MS 400", "s5-t11.s5t11.tb.milat": "Milat sınırı", "s5-t11.s5t11.tc.alt": "Üç yerleşimin bulunduğu yer, arkeolojik özellikleri ve bunlarla ilişkili gündelik hayat alanları tablo satırlarında yer alıyor.", "s5-t11.s5t11.tc.caption": "İlk yerleşimlerde buluntu ve gündelik hayat", "s5-t11.s5t11.tc.h0": "Yerleşim ve yer", "s5-t11.s5t11.tc.h1": "Buluntu / özellik", "s5-t11.s5t11.tc.h2": "Gündelik hayat bağlantısı", "s5-t11.s5t11.tc.r0c0": "Çayönü / Diyarbakır", "s5-t11.s5t11.tc.r0c1": "Tahıl ve evcilleştirme izleri", "s5-t11.s5t11.tc.r0c2": "Tarım ve hayvan yetiştirme", "s5-t11.s5t11.tc.r1c0": "Çatalhöyük / Konya", "s5-t11.s5t11.tc.r1c1": "Bitişik kerpiç evler; çatıdan giriş", "s5-t11.s5t11.tc.r1c2": "Barınma ve eve ulaşma", "s5-t11.s5t11.tc.r2c0": "Hacılar / Burdur", "s5-t11.s5t11.tc.r2c1": "Kerpiç yapılar; çanak çömlek", "s5-t11.s5t11.tc.r2c2": "Barınma ve kap yapımı", "s5-t11.s5t11.td.alt": "Üç yerleşime ait kaynak bilgileri, üretim ve barınmayla ilişkili dönem koşullarıyla yan yana verilmiştir.", "s5-t11.s5t11.td.caption": "Kaynak bilgisinden dönem koşuluna", "s5-t11.s5t11.td.h0": "Yerleşim", "s5-t11.s5t11.td.h1": "Kaynak bilgisi", "s5-t11.s5t11.td.h2": "Dönemin koşuluyla ilişki", "s5-t11.s5t11.td.r0c0": "Çayönü", "s5-t11.s5t11.td.r0c1": "Tahıla dayalı köy hayatı", "s5-t11.s5t11.td.r0c2": "Ekim ve ürün bakımı için aynı çevrede kalma", "s5-t11.s5t11.td.r1c0": "Çatalhöyük", "s5-t11.s5t11.td.r1c1": "Tarım; çatıdan girilen bitişik evler", "s5-t11.s5t11.td.r1c2": "Besin üretimi ve çatılar üzerinden eve ulaşma", "s5-t11.s5t11.td.r2c0": "Hacılar", "s5-t11.s5t11.td.r2c1": "Kerpiç evler ve seramik kaplar", "s5-t11.s5t11.td.r2c2": "Toprağı yapı ve kap malzemesi olarak işleme", "s5-t12.s5-t12.visual.08f271887ce94707da82": "M", "s5-t12.s5-t12.visual.098df63659722851cc1e": "Katkı dosyası: yazı, kurallar ve düşünce", "s5-t12.s5-t12.visual.0d74fcf1b84574462c27": "MÖ birinci binyıl", "s5-t12.s5-t12.visual.131128c813a0003dbbf1": "Lidya", "s5-t12.s5-t12.visual.1551a9a4b6a6e119f5b7": "Çivi yazılı kayıt", "s5-t12.s5-t12.visual.1abcc391dadf6d7a5eae": "Dönemi ve etkisini incele; kanıtın sınırını kontrol et", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8": "Katkı örneği", "s5-t12.s5-t12.visual.282ac05e62d7b4d0afc5": "Kaynağı okumadan başlayıp amacı, alanı, dönemi ve kanıt sınırını incelemeye ilerleyen dört basamaklı akış.", "s5-t12.s5-t12.visual.2b7051301992362176d9": "Tabletlerde bilgi kaydı", "s5-t12.s5-t12.visual.333e0a1e27815d0ceee5": "G", "s5-t12.s5-t12.visual.3aee4f87b1c45f10b9cc": "Katkının kullanım amacından alanını bulalım", "s5-t12.s5-t12.visual.3f39d5c348e5b79d06e8": "N", "s5-t12.s5-t12.visual.44bd7ae60f478fae1061": "H", "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77": "Medeniyet, katkı ve inceleme odağını birlikte gösteren tablo. Kayıt harfleri satırları bulmak içindir.", "s5-t12.s5-t12.visual.4c0d463a738f28da7a21": "Bilgiyi sonraki kuşağa aktarma", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431": "İnceleme odağı", "s5-t12.s5-t12.visual.559aead08264d5795d39": "K", "s5-t12.s5-t12.visual.582b32ea17bdb0ce4f02": "Sanat yoluyla ifade", "s5-t12.s5-t12.visual.5b8c6c5be675aa8ca1e9": "Ödeme ve alışveriş", "s5-t12.s5-t12.visual.5c9fd136701fda516658": "Hak ve sorumluluklar", "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f": "Hitit", "s5-t12.s5-t12.visual.61db0770bf290d306ad8": "Kaynağı oku: hangi medeniyet ve hangi katkı?", "s5-t12.s5-t12.visual.61fbd581ffa13ffa47af": "Hammurabi yasaları", "s5-t12.s5-t12.visual.6363afb75e6030d5cc69": "Sikkeler", "s5-t12.s5-t12.visual.6b23c0d5f35d1b11f9b6": "M", "s5-t12.s5-t12.visual.6da43b944e494e885e69": "J", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09": "Medeniyet", "s5-t12.s5-t12.visual.72dfcfb0c470ac255cde": "L", "s5-t12.s5-t12.visual.73d315f8208a4ca3638a": "Asur", "s5-t12.s5-t12.visual.7adf02acbf9d9a56652c": "Bilginin saklanması", "s5-t12.s5-t12.visual.7c0f44360b71ca1fd2bc": "K: Sümer yazılı kayıtları", "s5-t12.s5-t12.visual.7df54986ae4fbc40378a": "Açıklama arayışı", "s5-t12.s5-t12.visual.86be9a55762d316a3026": "K", "s5-t12.s5-t12.visual.89182d04893fea0542a8": "Malın bedelini ödeme", "s5-t12.s5-t12.visual.8ce86a6ae65d3692e730": "N", "s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5": "Kayıt", "s5-t12.s5-t12.visual.9af5ae98e19a672c3575": "Tarafların yükümlülüğünü belirleme", "s5-t12.s5-t12.visual.9e73a19adc73ceb52895": "Alım satım işlemleri", "s5-t12.s5-t12.visual.a49025f1a42a12eea188": "Doğayı anlama çabası", "s5-t12.s5-t12.visual.a9f51566bd6705f7ea6a": "E", "s5-t12.s5-t12.visual.aba0bdc7e2b990c6ccef": "N: Lidya sikke kullanımı", "s5-t12.s5-t12.visual.b007eb3451d95d5ec3d7": "Mal alışverişi", "s5-t12.s5-t12.visual.b750b43c0ce344bfa679": "Borç belgesi", "s5-t12.s5-t12.visual.b913232934281729f1a0": "Sümer", "s5-t12.s5-t12.visual.c2e8fdd6a197be64aceb": "Babil", "s5-t12.s5-t12.visual.c7ee6610b798d4c619ae": "Yazılı hukuk kuralları", "s5-t12.s5-t12.visual.ca4f16917a7b019f155e": "Kullanım amacını bul: bilgi, sanat, alışveriş veya kural?", "s5-t12.s5-t12.visual.cd1d57c12e7fb9996253": "Toplumsal düzen", "s5-t12.s5-t12.visual.ceff282a89c2b4254158": "Yazılıkaya kabartmaları", "s5-t12.s5-t12.visual.cf2e0653185608501a78": "L: Asur ticari tabletleri", "s5-t12.s5-t12.visual.d13671272521b9d35ccb": "Bir medeniyetin farklı katkılarını inceleyelim", "s5-t12.s5-t12.visual.d44634650bb4f51a8114": "Sümer, Asur, Hitit ve Lidya katkı örneklerini daha erken dönemden daha geç döneme doğru gösteren şerit. Aralıklar gerçek zaman uzunluğu değildir.", "s5-t12.s5-t12.visual.d5e26cd02ce2b857a81b": "Ticari tablet", "s5-t12.s5-t12.visual.d86bece8f9e04fb93120": "M: Hitit yazılı hukuk örnekleri", "s5-t12.s5-t12.visual.def000a8bf7ac3d948c6": "Doğa üzerine düşünme", "s5-t12.s5-t12.visual.df7e70e5021544f4834b": "L", "s5-t12.s5-t12.visual.e1255eacf37edab61830": "MÖ ikinci binyılda, Asur kolonileri sonrasında", "s5-t12.s5-t12.visual.e2dc82c0fb521cda54ef": "Sikke kullanımı", "s5-t12.s5-t12.visual.e2e56d7236ccc542a9a3": "Milet düşünürleri", "s5-t12.s5-t12.visual.e6e0c06978744fca4b0f": "Taş kabartmalar", "s5-t12.s5-t12.visual.e9073f40f555377faabf": "MÖ ikinci binyılın başları", "s5-t12.s5-t12.visual.ebec366fd537bb2be34d": "Ana alanı belirle: bilim, kültür, ekonomi veya hukuk", "s5-t12.s5-t12.visual.f43d40c1b839e2032ca3": "Sanatsal anlatım", "s5-t12.s5-t12.visual.f67ab10ad4e4c53121b6": "F", "s5-t12.s5-t12.visual.f78ebf146408e45556f3": "Milet limanları", "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b": "İyon", "s5-t12.s5-t12.visual.f7cc4b323749842c301b": "Bir katkıyı anlamanın dört basamağı", "s5-t12.s5-t12.visual.fd675963080fdc029e5f": "MÖ dördüncü binyılın sonları", "s5-t12.s5-t12.visual.ffa0dc614d93b996017e": "Seçilmiş katkı örneklerinin dönem sırası; aralıklar süreyi göstermez"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ed7147c8da669bf03375136ba1899fa73c93d06b02dc7e495979885117202d73", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff"}
{"type": "note", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "title": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["SB.5.3.1"], "body": "Ne öğreneceğim\nSomut ve somut olmayan kültürel mirası ayırt edeceğim. Yaşadığım ildeki bir ögenin neden ortak değer taşıdığını kanıtla açıklayacağım. UNESCO listelerini ve kayıt durumunu kontrol edeceğim. Koruma davranışlarını gerekçelendirecek, bir çıkarımın kanıtı aşıp aşmadığını inceleyeceğim.\n\nTemel kavramlar\nKültürel miras, toplulukların geçmişten devralıp koruyarak yeni kuşaklara ulaştırdığı eser, uygulama ve birikimdir. Somut mirasın yapı ve eşya gibi fiziksel varlığı bulunur. Somut olmayan miras, topluluğun öğrendiği ve yaşattığı bilgi, gelenek ve becerileri kapsar. Ortak değer, bu birikimin öğrenilmesi ve geleceğe ulaştırılması açısından araştırılır. UNESCO kısaltması Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü'nü belirtir. Dünya Mirası adlı listede doğal alanlar, kültürel alanlar ve her iki niteliği taşıyan karma alanlar yer alır. Somut olmayan miras için UNESCO'nun temsilî listesi, aktarılan uygulamaları ve bilgileri konu edinir. Geçici liste, Dünya Mirası adaylarının sunulduğu hazırlık aşamasıdır. Adaylık ile kayıtlılık için belgedeki statü açıklamasını oku.\n\nÖnce hatırla\nKültürel farklılıklara saygı gösterirken bir örneği bütün insanların alışkanlığı saymamayı hatırla. Bir ilde doğmuş olmak o ildeki mirastan yararlanmanın tek şartı değildir. Çevremizdeki tarihî yapılar insan yapısı, dağ ve göl gibi ögeler doğaldır. Bir yerin nerede olduğunu bilmek ile kültürel değerini açıklamak farklı sorulara cevap verir. Mirası tanımak için resmî bilgiye ve dikkatli gözleme ihtiyaç duyarız.\n\nAdım adım\n1. İncelediğin ögenin hangi yönünü araştırdığını söyle. Tarihî bir nesneyi ölçmek, onu yapma yollarını öğrenmek ve onunla ilgili bir anlatıyı dinlemek farklı incelemelerdir. Somut mirasta fiziksel varlığı; somut olmayan mirasta topluluğun sürdürdüğü uygulamayı, bilgiyi ve beceriyi araştır. Gözleminde neyi gördüğünü, neyin öğrenildiğini ayrı kaydet. Sonra seçtiğin miras türünün tanımına dönerek gerekçeni kontrol et.\n2. Yerel ögenin değerini bir araştırma sorusuyla açıkla. Öge geçmişteki hangi yaşam alanını tanımaya yardımcı olabilir? Kimler bunu hangi yolla inceleyebilir? Bugün anlatılan bilginin gelecekte araştırılabilmesi için nelerin korunması gerekir? Sorularına gözlem veya kurum kaydından dayanak seç. Fiyat, büyüklük ve ziyaretçi sayısı dışında hangi öğrenme katkısını araştırdığını açıkça belirt.\n3. UNESCO kaydını başlıklarıyla oku. Dünya Mirası, somut olmayan mirasın temsilî listesi ve geçici liste için ayrı kayıt alanları oluştur. Ögenin adını bulup o alandaki statü açıklamasını oku. Yılın yanına hangi işlemin tarihini belirttiğini yaz. Ardından kendi tanıtımının liste adı, durum ve tarih bilgilerini belgeyle karşılaştır. Herhangi bir adaylık bilgisini değerlendirirken sürecin hangi aşamasından söz edildiğini araştır.\n4. Koruma yolunu inceleme konusuna bağla. Fiziksel ögelerde görevlinin ziyaret düzenini ve uzman bakımını; kültürel uygulamalarda öğrenme fırsatlarını ve uygulayıcıların katılımını incele. Her koruma işi için beklenen yararı ve bunun gerçekleştiğini gösterecek gözlemi yaz. Hasar gördüğünde kendi başına işlem yapmadan rehber yetişkine bildir. Kaydın, öğretimin ve bakımın hangi ihtiyacı karşıladığını ayrı sorularla araştır.\n5. Yorumunu dayanakla karşılaştır. Önce gözlemini yaz, yanına ondan çıkardığın sonucu ekle. Sonucun ele aldığı kişileri, zamanı ve ögeyi işaretle; dayanağın da bunları kapsayıp kapsamadığını kontrol et. Araştırılmamış ayrıntıları soru biçiminde bırak. Son olarak aktarımın nasıl izleneceğini ve koruma çalışmalarının kimlerin katılımıyla sürdürüleceğini açıkla.\nAşağıdaki görselde beş düşünme adımı, sorulacak soru ve kontrol yolu birlikte gösteriliyor. Satırları üstten alta izle. Bu sıra düşünceni düzenler; miras ögelerini değerlerine göre sıralamaz.\n\nÇözümlü örnek 1\nİnceleme konusunu daraltıyorum\nKurmaca örnek: Eski bir yerleşimin taş döşemesinde aşınma izleri belgelenmiş. Bir öğrenci izlerin görünümünü, başka biri döşemeyi yapma bilgisini araştırıyor. Çalışma nasıl düzenlenir?\nİlk öğrencinin dosyasına taşın çizimini ve izlerin yerini koyarım. İkinci dosyada yapım yöntemini açıklayan kaynak bölümlerini ararım.\nİki dosyanın aynı yerle ilgili olduğunu ama farklı sorulara dayanak topladığını başlıklarla gösteririm.\nHer dosyanın sonucunu kendi kanıtıyla kontrol ederim; mirasın hangi yönünün incelendiğini öğrenci kendi gerekçesiyle adlandırır.\n\nÇözümlü örnek 2\nOrtak değeri araştırma yoluyla açıklıyorum\nKurmaca örnek: Bir köy odasının duvarında geçmişteki imece çalışmalarını anlatan fotoğraflar sergileniyor. Öğretmen bu serginin değerini araştırmamızı istiyor. Nasıl başlarız?\nFotoğrafların kimler tarafından, ne zaman açıklanmaya başladığını görevliye sorarım.\nAraştırma sorumu fotoğrafların geçmişteki hangi işbirliğini tanımaya yardımcı olduğuna yöneltirim.\nSergideki açıklama ve izinli görüşmeden dayanak toplarım. Değer gerekçemi hangi bilgiyi öğrenebildiğimizi göstererek kendim oluştururum.\n\nÇözümlü örnek 3\nKayıttaki işlemi ayırt ediyorum\nKurmaca örnek: Bir kurumun tanıtımında taş döşemeyle ilgili belge hazırlama günü ile değerlendirme günü ayrı verilmiş. Öğrenci tarihlerden birini başlıksız kaydetmiş. Nasıl kontrol ederiz?\nİki tarihin yanındaki işlem adlarını ayrı kartlara geçiririm.\nÖğrencinin yazdığı tarih ile hangi işlem kartının eşleştiğini bulurum.\nBaşlıksız kayda eşleşen işlem adını ve belgenin adını eklerim. Böylece hazırlık günü ile değerlendirme gününü iki ayrı satırda okuyabilirim. Bir UNESCO belgesindeki tarihler için de aynı başlık kontrolünü yaparım.\n\nSık yapılan hatalar\nÖgenin adını inceleme konusu saymak: Taş döşemenin malzemesini mi, yapımını mı, kullanımını mı araştırıyorum?\nYerel çalışmayı öğrenme sorusu olmadan tanıtmak: Fotoğraf sergisinden hangi bilgiye ulaşmak istiyorum?\nTarihi başlıksız aktarmak: Yazdığım gün hangi işlemin tarihi ve hangi belgede geçiyor?\nKoruma planını sonuç kontrolü olmadan bitirmek: Yapılan işin yararını hangi gözlemle inceleyeceğim?\n\nKendimi kontrol ediyorum\nKurmaca taş döşeme örneğinde fiziksel izi ve yapım bilgisini araştırmak için iki ayrı soru yaz.\nGerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir.\nKöy odasındaki imece fotoğraflarına ilişkin bir değer gerekçesi oluştur. Her cümlene bir belge veya gözlem dayanağı ekle.\nGerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir.\nBir tanıtımda aynı öge için iki tarih verilmiş. İşlem başlıklarını okumak üzere hazırlayacağın kontrol kartında hangi alanlar olur?\nGerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir.\nKendin dene: Çevrenden bir miras ögesi hakkında güvenilir kurum kaydı bul. Öğretmeninle bir inceleme sorusu kurup dayanağını göster; nesneye izinsiz müdahale etme.\n\nÖzet\nMiras araştırmasına açık bir inceleme sorusuyla başla. Ögenin fiziksel yönüyle aktarılan uygulamayı tanımlardan yararlanarak değerlendir. Yerel değeri öğrenme soruları ve dayanaklarla açıkla. UNESCO belgelerinde işlem adlarını, statüyü ve tarih başlıklarını oku. Koruma işinin beklenen yararını ve nasıl izleneceğini belirleyip çıkarımlarının kapsamını kontrol et.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Somut ve somut olmayan kültürel mirası ayırt edeceğim. Yaşadığım ildeki bir ögenin neden ortak değer taşıdığını kanıtla açıklayacağım. UNESCO listelerini ve kayıt durumunu kontrol edeceğim. Koruma davranışlarını gerekçelendirecek, bir çıkarımın kanıtı aşıp aşmadığını inceleyeceğim.", "keyConcepts": ["Kültürel miras, toplulukların geçmişten devralıp koruyarak yeni kuşaklara ulaştırdığı eser, uygulama ve birikimdir. Somut mirasın yapı ve eşya gibi fiziksel varlığı bulunur. Somut olmayan miras, topluluğun öğrendiği ve yaşattığı bilgi, gelenek ve becerileri kapsar. Ortak değer, bu birikimin öğrenilmesi ve geleceğe ulaştırılması açısından araştırılır. UNESCO kısaltması Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü'nü belirtir. Dünya Mirası adlı listede doğal alanlar, kültürel alanlar ve her iki niteliği taşıyan karma alanlar yer alır. Somut olmayan miras için UNESCO'nun temsilî listesi, aktarılan uygulamaları ve bilgileri konu edinir. Geçici liste, Dünya Mirası adaylarının sunulduğu hazırlık aşamasıdır. Adaylık ile kayıtlılık için belgedeki statü açıklamasını oku."], "priorKnowledge": ["Kültürel farklılıklara saygı gösterirken bir örneği bütün insanların alışkanlığı saymamayı hatırla. Bir ilde doğmuş olmak o ildeki mirastan yararlanmanın tek şartı değildir. Çevremizdeki tarihî yapılar insan yapısı, dağ ve göl gibi ögeler doğaldır. Bir yerin nerede olduğunu bilmek ile kültürel değerini açıklamak farklı sorulara cevap verir. Mirası tanımak için resmî bilgiye ve dikkatli gözleme ihtiyaç duyarız."], "steps": ["1. İncelediğin ögenin hangi yönünü araştırdığını söyle. Tarihî bir nesneyi ölçmek, onu yapma yollarını öğrenmek ve onunla ilgili bir anlatıyı dinlemek farklı incelemelerdir. Somut mirasta fiziksel varlığı; somut olmayan mirasta topluluğun sürdürdüğü uygulamayı, bilgiyi ve beceriyi araştır. Gözleminde neyi gördüğünü, neyin öğrenildiğini ayrı kaydet. Sonra seçtiğin miras türünün tanımına dönerek gerekçeni kontrol et.", "2. Yerel ögenin değerini bir araştırma sorusuyla açıkla. Öge geçmişteki hangi yaşam alanını tanımaya yardımcı olabilir? Kimler bunu hangi yolla inceleyebilir? Bugün anlatılan bilginin gelecekte araştırılabilmesi için nelerin korunması gerekir? Sorularına gözlem veya kurum kaydından dayanak seç. Fiyat, büyüklük ve ziyaretçi sayısı dışında hangi öğrenme katkısını araştırdığını açıkça belirt.", "3. UNESCO kaydını başlıklarıyla oku. Dünya Mirası, somut olmayan mirasın temsilî listesi ve geçici liste için ayrı kayıt alanları oluştur. Ögenin adını bulup o alandaki statü açıklamasını oku. Yılın yanına hangi işlemin tarihini belirttiğini yaz. Ardından kendi tanıtımının liste adı, durum ve tarih bilgilerini belgeyle karşılaştır. Herhangi bir adaylık bilgisini değerlendirirken sürecin hangi aşamasından söz edildiğini araştır.", "4. Koruma yolunu inceleme konusuna bağla. Fiziksel ögelerde görevlinin ziyaret düzenini ve uzman bakımını; kültürel uygulamalarda öğrenme fırsatlarını ve uygulayıcıların katılımını incele. Her koruma işi için beklenen yararı ve bunun gerçekleştiğini gösterecek gözlemi yaz. Hasar gördüğünde kendi başına işlem yapmadan rehber yetişkine bildir. Kaydın, öğretimin ve bakımın hangi ihtiyacı karşıladığını ayrı sorularla araştır.", "5. Yorumunu dayanakla karşılaştır. Önce gözlemini yaz, yanına ondan çıkardığın sonucu ekle. Sonucun ele aldığı kişileri, zamanı ve ögeyi işaretle; dayanağın da bunları kapsayıp kapsamadığını kontrol et. Araştırılmamış ayrıntıları soru biçiminde bırak. Son olarak aktarımın nasıl izleneceğini ve koruma çalışmalarının kimlerin katılımıyla sürdürüleceğini açıkla."], "workedExamples": [{"title": "İnceleme konusunu daraltıyorum", "problem": "Kurmaca örnek: Eski bir yerleşimin taş döşemesinde aşınma izleri belgelenmiş. Bir öğrenci izlerin görünümünü, başka biri döşemeyi yapma bilgisini araştırıyor. Çalışma nasıl düzenlenir?", "solution": ["İlk öğrencinin dosyasına taşın çizimini ve izlerin yerini koyarım. İkinci dosyada yapım yöntemini açıklayan kaynak bölümlerini ararım.", "İki dosyanın aynı yerle ilgili olduğunu ama farklı sorulara dayanak topladığını başlıklarla gösteririm.", "Her dosyanın sonucunu kendi kanıtıyla kontrol ederim; mirasın hangi yönünün incelendiğini öğrenci kendi gerekçesiyle adlandırır."]}, {"title": "Ortak değeri araştırma yoluyla açıklıyorum", "problem": "Kurmaca örnek: Bir köy odasının duvarında geçmişteki imece çalışmalarını anlatan fotoğraflar sergileniyor. Öğretmen bu serginin değerini araştırmamızı istiyor. Nasıl başlarız?", "solution": ["Fotoğrafların kimler tarafından, ne zaman açıklanmaya başladığını görevliye sorarım.", "Araştırma sorumu fotoğrafların geçmişteki hangi işbirliğini tanımaya yardımcı olduğuna yöneltirim.", "Sergideki açıklama ve izinli görüşmeden dayanak toplarım. Değer gerekçemi hangi bilgiyi öğrenebildiğimizi göstererek kendim oluştururum."]}, {"title": "Kayıttaki işlemi ayırt ediyorum", "problem": "Kurmaca örnek: Bir kurumun tanıtımında taş döşemeyle ilgili belge hazırlama günü ile değerlendirme günü ayrı verilmiş. Öğrenci tarihlerden birini başlıksız kaydetmiş. Nasıl kontrol ederiz?", "solution": ["İki tarihin yanındaki işlem adlarını ayrı kartlara geçiririm.", "Öğrencinin yazdığı tarih ile hangi işlem kartının eşleştiğini bulurum.", "Başlıksız kayda eşleşen işlem adını ve belgenin adını eklerim. Böylece hazırlık günü ile değerlendirme gününü iki ayrı satırda okuyabilirim. Bir UNESCO belgesindeki tarihler için de aynı başlık kontrolünü yaparım."]}], "commonMistakes": ["Ögenin adını inceleme konusu saymak: Taş döşemenin malzemesini mi, yapımını mı, kullanımını mı araştırıyorum?", "Yerel çalışmayı öğrenme sorusu olmadan tanıtmak: Fotoğraf sergisinden hangi bilgiye ulaşmak istiyorum?", "Tarihi başlıksız aktarmak: Yazdığım gün hangi işlemin tarihi ve hangi belgede geçiyor?", "Koruma planını sonuç kontrolü olmadan bitirmek: Yapılan işin yararını hangi gözlemle inceleyeceğim?"], "selfCheck": [{"question": "Kurmaca taş döşeme örneğinde fiziksel izi ve yapım bilgisini araştırmak için iki ayrı soru yaz.", "answer": "Gerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir."}, {"question": "Köy odasındaki imece fotoğraflarına ilişkin bir değer gerekçesi oluştur. Her cümlene bir belge veya gözlem dayanağı ekle.", "answer": "Gerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir."}, {"question": "Bir tanıtımda aynı öge için iki tarih verilmiş. İşlem başlıklarını okumak üzere hazırlayacağın kontrol kartında hangi alanlar olur?", "answer": "Gerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir."}], "summary": "Miras araştırmasına açık bir inceleme sorusuyla başla. Ögenin fiziksel yönüyle aktarılan uygulamayı tanımlardan yararlanarak değerlendir. Yerel değeri öğrenme soruları ve dayanaklarla açıkla. UNESCO belgelerinde işlem adlarını, statüyü ve tarih başlıklarını oku. Koruma işinin beklenen yararını ve nasıl izleneceğini belirleyip çıkarımlarının kapsamını kontrol et.", "figureNote": "Aşağıdaki görselde beş düşünme adımı, sorulacak soru ve kontrol yolu birlikte gösteriliyor. Satırları üstten alta izle. Bu sıra düşünceni düzenler; miras ögelerini değerlerine göre sıralamaz."}, "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.note.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.note.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.note.h0", "s5-t10.t10.note.h1", "s5-t10.t10.note.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.note.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.note.r0c1"}, {"key": "s5-t10.t10.note.r0c2"}], [{"key": "s5-t10.t10.note.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.note.r1c1"}, {"key": "s5-t10.t10.note.r1c2"}], [{"key": "s5-t10.t10.note.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.note.r2c1"}, {"key": "s5-t10.t10.note.r2c2"}], [{"key": "s5-t10.t10.note.r3c0"}, {"key": "s5-t10.t10.note.r3c1"}, {"key": "s5-t10.t10.note.r3c2"}], [{"key": "s5-t10.t10.note.r4c0"}, {"key": "s5-t10.t10.note.r4c1"}, {"key": "s5-t10.t10.note.r4c2"}]]}, "taskId": "S5-T10", "visualRequirement": "optional", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ff51068ee1c7c73a24f3c4d4540ada12f92970ae49a8210af3958e0d5556776d", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q001", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f01", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 1, "difficultyReason": "Tek satırdaki yapı kanıtını tanımak yeterlidir; aktarım çeldiricileri temel tür ayrımını yoklar.", "question": "Aşağıdaki tabloda, K satırındaki ögenin somut kültürel miras olarak değerlendirilmesini hangi kanıt destekler?", "choices": ["Geçmişten kalan fiziksel bir yapı olması", "Bilgisinin ustadan çırağa aktarılması", "Birlikte söylenerek yaşatılması", "Gelecek kuşağa sözlü olarak öğretilmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; taş kemerli köprü, fiziksel bir yapı olarak geçmişten kalmıştır.", "Ustadan çırağa aktarım köprüye değil, dokuma geleneğine ilişkin kanıttır.", "Birlikte söylenme düğün ezgisine aittir; köprünün yapısını açıklamaz.", "Sözlü öğretimi yapının fiziksel varlığıyla karıştırır; köprü bir yapı olarak incelenir."], "explanation": "Köprünün taşları ve kemeri fiziksel bir yapının parçalarıdır. Bu kanıt somut kültürel mirasa işaret eder.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f01.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f01.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f01.h0", "s5-t10.t10.f01.h1"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f01.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r0c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r1c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r2c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r3c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r3c1"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q001", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fccb44beeadef297a39c0b1b841e7e3d764dc6e1168243fdf3d02f5f5cc60c17", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q002", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f01", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 1, "difficultyReason": "Beceri aktarımı açıkça yazılmıştır; öğrenci kısa tabloda öğrenme eylemini bulur.", "question": "Aşağıdaki tabloda, ustanın öğretmesiyle sürdürülen bilgi hangi satırda incelenmektedir?", "choices": ["K satırı", "L satırı", "M satırı", "N satırı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["K satırında fiziksel yapı incelenir; ustanın bilgi öğretimi L satırındadır.", "Doğru; L satırındaki dokuma geleneğinde usta desen bilgisini çırağa öğretir.", "M satırında araç saklanır; ustadan öğrenme kanıtı burada verilmez.", "N satırında ezginin birlikte söylenmesi vardır; ustanın desen öğretimi L satırındadır."], "explanation": "L satırındaki gözlem, ustanın desen bilgisini çırağa öğretmesidir. Bu kanıt öğrenilerek sürdürülen dokuma bilgisine işaret eder.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f01.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f01.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f01.h0", "s5-t10.t10.f01.h1"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f01.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r0c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r1c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r2c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r3c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r3c1"}]], "highlight": [0, 1, 2, 3]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q002", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e4b598551ae70dbe7db9d04c4c19cf87230a87909cfb6c7e3439d69e036437e8", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q003", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f01", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki satır birlikte okunur; aynı işin aracı ile becerisini ayırmak bir karşılaştırma gerektirir.", "question": "Aşağıdaki tabloda L ve M satırlarında aynı işin farklı yönleri incelenmektedir. Tabloya göre bu ayrımı en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İkisi de öğretilen beceri olduğu için somut değildir.", "Tezgâh eskidiğinde dokuma geleneği de nesneye dönüşür.", "Biri aktarılan bilgi, diğeri fiziksel araçtır.", "İkisi de ahşap olduğu için aynı türdedir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Tezgâhın kendisini beceri sayar; tabloda ahşap araç olarak saklandığı belirtilir.", "Nesnenin yaşının artması, aktarılan bilgiyi fiziksel nesneye dönüştürmez.", "Doğru; gelenek beceri aktarımı, tezgâh ise fiziksel araç yönünden incelenmiştir.", "Ahşap olma yalnız tezgâh için verilmiştir; geleneğe bir nesnenin malzemesini yükler."], "explanation": "Aynı işte kullanılan araç ile o işi yapma bilgisi farklı yönlerdir. Sınıflandırma, ortak ada değil gözlem kanıtına dayanır.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f01.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f01.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f01.h0", "s5-t10.t10.f01.h1"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f01.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r0c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r1c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r2c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r3c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r3c1"}]], "highlight": [1, 2]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q003", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "007f2f10af06fe68ba15b41307635263bf8270d45e88b26c18fe5db21ac98fe9", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q004", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f01", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "Dört satırdan iki aktarım kanıtı seçilir; karma çiftleri ayıklamak gerekir.", "question": "Aşağıdaki tabloya göre yalnız somut __olmayan__ kültürel miras yönünün incelendiği satır çifti hangisidir?", "choices": ["K ve M satırları", "L ve M satırları", "N ve K satırları", "L ve N satırları"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Köprü ve tezgâh fiziksel varlıklar olduğu için somut örneklerdir.", "Dokuma geleneği aktarım içerir; tezgâh ise fiziksel bir araçtır.", "Ezgi aktarılır; köprü ise geçmişten kalan somut yapıdır.", "Doğru; dokuma bilgisi öğretilir, düğün ezgisi söylenerek aktarılır."], "explanation": "Somut olmayan mirasta bilginin, becerinin veya geleneğin aktarımı öne çıkar. Tablo bu özelliği dokuma geleneği ve düğün ezgisinde gösterir.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f01.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f01.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f01.h0", "s5-t10.t10.f01.h1"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f01.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r0c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r1c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r2c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r3c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r3c1"}]], "highlight": [0, 1, 2, 3]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q004", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "60ceef00e25e61f06ca20318e6aca9c40128461a1f75dce6e38f70cb2d2bd407", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q005", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f01", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Nesne korumasından gelenek aktarımına yapılan hatalı geçişi bulmak, iki kanıtı nedenleriyle birleştirmeyi ister.", "question": "Aşağıdaki tabloda M satırındaki ögenin saklandığı görülüyor. Bir öğrenci, bunun L satırındaki ögenin de kendiliğinden sürmesi için yeterli olduğunu söylüyor. Tabloya göre bu düşüncenin eksik yönü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Araç korunurken becerinin de öğrenilmesi gerekir.", "Araç saklanırsa artık kültürel miras sayılmaz.", "Beceri öğretildiğinde tezgâh somut olmaktan çıkar.", "Geleneği korumak için eski araçların atılması gerekir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; tablo araç koruması ile beceri aktarımını ayrı işler olarak gösterir.", "Saklama, aracın geçmişten gelen somut niteliğini ortadan kaldırmaz.", "Öğretim, fiziksel tezgâhın türünü değiştirmez; aktarılan şey dokuma bilgisidir.", "Becerinin yaşaması araçları yok etmeyi gerektirmez; iki yön birlikte korunabilir."], "explanation": "Nesneyi korumak, kullanma bilgisini kendiliğinden aktarmaz. Dokuma geleneği için öğrenme ve uygulama da sürmelidir.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f01.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f01.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f01.h0", "s5-t10.t10.f01.h1"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f01.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r0c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r1c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r2c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f01.r3c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f01.r3c1"}]], "highlight": [1, 2]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q005", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a75019cccae5f310b474f5ab8c65b5cf37d1e24d593175202809fdb0986c9708", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q006", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f02", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 1, "difficultyReason": "Ev ve kent dokusu açık bir fiziksel ipucudur; tek satırdan temel kavrama geçilir.", "question": "Aşağıdaki tabloda P satırı için incelenen yön, kültürel mirasın hangi özelliğini gösterir?", "choices": ["Konuk ağırlama bilgisinin öğrenilmesini", "Somut yapıların geçmişten bilgi taşımasını", "Usta bilgisinin sözlü aktarılmasını", "Doğal alanın somut olmayan gelenek olmasını"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Konuk ağırlama bilgisi kahve geleneğinin yönüdür; kent dokusu fiziksel çevredir.", "Doğru; evler ve kent dokusu fiziksel kültürel miras örnekleridir.", "Usta bilgisinin öğrenilmesi ebru satırının odağıdır; evlerin türünü belirlemez.", "Doğal alanı gelenek sayar; ayrıca Safranbolu satırında evler ve kent dokusu vardır."], "explanation": "Safranbolu satırında evler ve kent dokusu incelenir. Bunlar geçmişten kalan somut kültürel miras ögeleridir.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f02.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f02.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f02.h0", "s5-t10.t10.f02.h1"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f02.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r0c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r1c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r2c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r3c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r3c1"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q006", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a8fbe388576d86b77b61a34b0d1565f48785a5b8822e1835289a419dec8da2d9", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q007", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f02", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki örneğin farklı uygulamalarını ortak aktarım kavramında toplamak gerekir.", "question": "Aşağıdaki tabloda R ve T satırlarındaki örnekler hangi incelenen yönde buluşur?", "choices": ["Doğal alanların sınırlarının belirlenmesi", "Fiziksel eserlerin aynı maddeden yapılması", "Bilgi ve uygulamaların öğrenilerek aktarılması", "Eski kent yapılarının birlikte korunması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Doğal alan satırını iki kültürel uygulamayla karıştırır.", "İncelenen yön malzeme değildir; ortaklık öğrenilen uygulamalardır.", "Doğru; ebruda beceri, kahve geleneğinde hazırlama ve ağırlama bilgisi aktarılır.", "Kent yapıları Safranbolu için verilmiştir; iki gelenek bu yönle tanımlanmamıştır."], "explanation": "İki örnekte de yaşatılan yön bilgi, beceri ve uygulamadır. Birinde kullanılan kâğıt, diğerinde kullanılan fincan tek başına bu yönü açıklamaz.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f02.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f02.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f02.h0", "s5-t10.t10.f02.h1"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f02.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r0c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r1c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r2c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r3c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r3c1"}]], "highlight": [1, 3]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q007", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dccf273b6063ec46233018ba3beca4e489d1f72ae28fda53c46203def7a248ce", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q008", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f02", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "Liste adı ile miras türünü ayırmak gerekir; fiziksel varlığı insan yapısı sanan yakın çeldirici vardır.", "context": "Aşağıdaki tabloda verilen örnekleri inceleyen Ela, S satırındaki ögeyi somut olmayan kültürel mirasla aynı gruba koyuyor.", "question": "Buna göre Ela'nın sınıflandırmasına yapılacak uygun düzeltme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Dünya Mirası adı geçen her öge, somut olmayan kültürel mirastır.", "Park ziyaret edildiğinde doğal alan kültürel beceriye dönüşür.", "Fiziksel yeri olan bütün ögeler, insan yapısı kültürel mirastır.", "Doğal Dünya Mirası alanı, aktarılan kültürel gelenekle aynı tür değildir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Dünya Mirası Listesi'nin doğal alanları da içerebilmesini gözden kaçırır.", "Ziyaret edilmesi alanın doğal niteliğini aktarılan beceriye dönüştürmez.", "Fiziksel varlığı insan yapısı olmakla eşitler; tabloda park doğal alan olarak verilmiştir.", "Doğru; parkın incelenen yönü doğal alandır, gelenek aktarımı değildir."], "explanation": "Doğal bir Dünya Mirası alanı ile insan topluluklarının aktardığı kültürel uygulama farklı kategorilerdir. Sınıflandırmada tabloya yazılan yön kullanılmalıdır.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f02.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f02.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f02.h0", "s5-t10.t10.f02.h1"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f02.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r0c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r1c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r2c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r3c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r3c1"}]], "highlight": [2]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q008", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dde283da6767f77ddb190564b85ca89f7339f782bd766939dc0715dd136cc7c6", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q009", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f02", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Olumsuz ölçütü izleyip üç uyumlu yorumu elemek gerekir; ürün ile yapma bilgisinin farkı soyuttur.", "question": "Aşağıdaki tabloya göre R satırı hakkında aşağıdaki yorumlardan hangisi incelenen yönle çelişir?", "choices": ["Kâğıdı saklamak, becerinin öğrenilmesinin yerini tutar.", "Ustanın öğretmesi, becerinin aktarımına yardımcı olur.", "Desen oluşturma bilgisinin sürmesi bu yön için önemlidir.", "Bir nesne ve onu yapma becerisi ayrı yönlerde incelenebilir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; tablo öğrenilen beceriyi inceler, kâğıdı saklamak bu öğrenmenin yerini tutmaz.", "Ustadan öğrenme tabloda açıkça verilmiştir; bu yorum çelişki içermez.", "Bilginin sürmesi, incelenen aktarım yönüne uygundur.", "Tablonun fiziksel yapı ile beceriyi ayırması bu yorumla uyumludur."], "explanation": "Sorulan, tabloyla çelişen yorumdur. Ebru uygulamasında ortaya çıkan nesneyi saklamak, uygulama becerisinin öğrenilmesini tek başına sağlamaz.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f02.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f02.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f02.h0", "s5-t10.t10.f02.h1"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f02.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r0c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r1c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r2c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r3c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r3c1"}]], "highlight": [1]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q009", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a88b8e243b137e32b251f8d6e9e126302d18cc3d29979035d0cd6810dc293e59", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q010", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f02", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 4, "difficultyReason": "Üç satır ve iki sınıflama ölçütü birlikte denetlenir; ortak bir yüzey özelliğini ölçüt sanan çıkarımlar elenir.", "question": "Aşağıdaki tablodaki örnekler hem miras türü hem de incelenen yön açısından değerlendiriliyor. Buna göre hangi sonuç iki ölçütü birlikte doğru kullanır?", "choices": ["Kahve geleneği ve evler doğal mirastır; ikisi de bir yerde bulunur.", "Evler somut kültürel, park doğal mirastır; ebru becerisi aktarılır.", "Evler ve park somut olmayan mirastır; ikisine de ziyaretçi gelir.", "Ebru ve park kültürel gelenektir; ikisinin de görünen yanı vardır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bir yerde bulunmayı doğal miras ölçütü sayar; kahve geleneği ve evler kültürel örneklerdir.", "Doğru; evlerin fiziksel kültürel niteliğini, parkın doğal niteliğini ve ebrunun beceri yönünü ayırır.", "Ziyaretçi gelmesini tür belirleyen kanıt sayar; evler yapı, park doğal alandır.", "Görünür olmayı kültürel gelenekle eşitler; parkın incelenen yönü doğal alandır."], "explanation": "Yer, görünürlük veya ziyaretçi tek başına türü belirlemez. Tablodaki yapı, doğal alan ve öğrenilen beceri kanıtları ayrı ayrı değerlendirilir.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f02.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f02.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f02.h0", "s5-t10.t10.f02.h1"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f02.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r0c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r1c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r2c1"}], [{"key": "s5-t10.t10.f02.r3c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f02.r3c1"}]], "highlight": [0, 1, 2, 3]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q010", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "daf4317deabb18228a1879c942ffeb0c49f6f35f156d72421204dd4c7ac92e3c", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q011", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f03", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa anlatıdaki açık öğretme kanıtı seçilir; ek tarih bilgisi veya uzak çıkarım gerekmez.", "question": "Zeynep'in yaşadığı ilde, geçmişte yolcuların dinlendiği taş bir han vardır. Rehber, hanın avlusunu ve odalarını göstererek eski yolculuk yaşamını anlatır. İlden ve başka yerlerden gelen öğrenciler aynı yapıyı inceleyip sorular sorar. Zeynep, hanın yalnız burada yaşayanlar için mi değerli olduğunu düşünür.\n\nBuna göre hanın geçmişi öğrenmeye katkısı aşağıdakilerden hangisinde görülür?", "choices": ["Öğrencilerin han hakkında soru sormasının yasaklanmasında", "Hanın değerinin sadece bugünkü fiyatıyla açıklanmasında", "Avlu ve odalardan eski yolculuk yaşamının anlatılmasında", "Yapının yalnız il halkının bilgisine ayrılmasında"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Öğrenciler sorular sormaktadır; soru yasağı olayın tersidir.", "Değer parasal fiyatla değil geçmişi öğrenme katkısıyla ele alınmıştır.", "Doğru; avlu ve odalar, geçmişteki yolculuk yaşamını anlamaya yardım eder.", "İl dışından öğrenciler de incelemektedir; bilgi yalnız il halkına ayrılmamıştır."], "explanation": "Han, geçmişte insanların yolculuk sırasında nasıl dinlendiğine ilişkin bilgi taşır. Rehber bu bilgiyi yapının parçalarıyla ilişkilendirir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q011", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5de2eb007ef1357b836d6f66efc25d2fd8ead94b28050ad054f3a860c1b2b0c8", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q012", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f03", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "Yerel konum ile ortak yarar arasındaki ilişki kurulur; aynı yerde doğma şartı yanılgısı ayıklanır.", "question": "Zeynep'in yaşadığı ilde, geçmişte yolcuların dinlendiği taş bir han vardır. Rehber, hanın avlusunu ve odalarını göstererek eski yolculuk yaşamını anlatır. İlden ve başka yerlerden gelen öğrenciler aynı yapıyı inceleyip sorular sorar. Zeynep, hanın yalnız burada yaşayanlar için mi değerli olduğunu düşünür.\n\nBuna göre Zeynep'in hanı ortak miras olarak yorumlaması için aşağıdaki düşüncelerden hangisi uygundur?", "choices": ["Bir ildeki yapıdan ancak o ilde doğanlar bilgi edinebilir.", "Ortak miras sayılması için yapının bütün illerde bulunması gerekir.", "Başka yerlerden öğrenciler gelince hanın yerel değeri kaybolur.", "Yerel bir yapı, farklı yerlerden insanların öğrenmesine katkı sağlar."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Doğum yerini bilgi edinmenin şartı sayar; farklı yerlerden öğrenciler hanı incelemektedir.", "Ortaklığı her yerde aynı yapının bulunması sanır; tek yapı da ortak öğrenmeye katkı sunabilir.", "Dışarıdan öğrenme, hanın bulunduğu ildeki anlamını ortadan kaldırmaz.", "Doğru; yerel konum, hanın farklı insanlara bilgi sunmasını engellemez."], "explanation": "Ortak değer, yapının her yerde bulunması demek değildir. Hanın kendi ilindeki geçmişi tanıtması, başka insanlara da öğrenme fırsatı sunar.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q012", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fa9396d3fa7ed9d928ce6fa24bf3fe60977011ab5c4228a4c41da3c0f446c7e9", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q013", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f03", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Şimdiki korumadan gelecekteki incelemeye neden-sonuç bağı kurulur; öğrenme ile yaşamı kopyalama ayrılır.", "question": "Zeynep'in yaşadığı ilde, geçmişte yolcuların dinlendiği taş bir han vardır. Rehber, hanın avlusunu ve odalarını göstererek eski yolculuk yaşamını anlatır. İlden ve başka yerlerden gelen öğrenciler aynı yapıyı inceleyip sorular sorar. Zeynep, hanın yalnız burada yaşayanlar için mi değerli olduğunu düşünür.\n\nBuna göre hanın korunması ile gelecek kuşakların öğrenmesi arasında kurulabilecek bağ aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yapı ve bilgileri korunursa gelecek kuşaklar bunları inceleyebilir.", "Yapı korunursa gelecekte herkes aynı biçimde yolculuk yapar.", "Yapı korununca geçmiş yaşam hakkında soru sormaya gerek kalmaz.", "Yapıyı korumak, geçmiş yolculuk bilgilerini yalnız il halkına bırakır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yapının ve ona ilişkin bilginin korunması gelecekte inceleme imkânını destekler.", "Korunmayı eski yaşam biçiminin herkesçe tekrar edilmesiyle eşitler; böyle bir zorunluluk yoktur.", "Korunan kanıtlar soru sormayı gereksiz kılmaz; araştırmaya dayanak olur.", "Koruma bilgiye erişimi doğum yerine göre sınırlandırmayı gerektirmez."], "explanation": "Koruma, geçmişten kalan kanıtların gelecekte de incelenebilmesine yardım eder. Eski yaşamı öğrenmek, aynısını yaşamak zorunluluğu değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q013", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4b9f1c359bc75ef8742a6eddeb947849c0e0bc4c4ac1700482833519c12864fe", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q014", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f03", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Kanıtın desteklediği yorum ile evrensel genellemeler ayrılır; çıkarımın kapsamına dikkat edilmelidir.", "question": "Zeynep'in yaşadığı ilde, geçmişte yolcuların dinlendiği taş bir han vardır. Rehber, hanın avlusunu ve odalarını göstererek eski yolculuk yaşamını anlatır. İlden ve başka yerlerden gelen öğrenciler aynı yapıyı inceleyip sorular sorar. Zeynep, hanın yalnız burada yaşayanlar için mi değerli olduğunu düşünür.\n\nBir öğrenci, başka yerlerden gelenlerin hanı incelemesini ortak değere kanıt gösteriyor. Buna göre bu kanıtın destekleyebileceği en uygun çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İlin tüm sakinleri geçmişte handa konaklamıştır.", "Farklı yerlerden kişiler geçmiş hakkında bilgi edinebilmektedir.", "Dünyadaki bütün insanlar bu hanı bizzat ziyaret etmiştir.", "Hanın bütün tarihî yapılardan daha değerli olduğu kanıtlanmıştır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bugünkü öğrencileri geçmişteki bütün il sakinleriyle karıştırır.", "Doğru; anlatı farklı yerlerden öğrencilerin incelemesini gösterir, daha geniş kesinlik vermez.", "Bazı öğrencilerin ziyaretini dünyadaki herkese geneller.", "Ziyaretçi çeşitliliğini diğer bütün yapılarla değer sıralamasına dönüştürür."], "explanation": "Verilen kanıt ortak öğrenme yararını destekler. Herkesin ziyaret ettiği, en değerli yapı olduğu veya bütün il halkının konakladığı sonuçları çıkarılamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q014", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6f10f9f2d093ec9fba41cf72d5d49d9367bfa2907b94d0f66fff196f3b8792c3", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q015", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f03", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 4, "difficultyReason": "İki ayrı kanıtı tek gerekçede birleştirmek ve temelsiz sahiplik sonuçlarını elemek çok adımlı muhakeme ister.", "question": "Zeynep'in yaşadığı ilde, geçmişte yolcuların dinlendiği taş bir han vardır. Rehber, hanın avlusunu ve odalarını göstererek eski yolculuk yaşamını anlatır. İlden ve başka yerlerden gelen öğrenciler aynı yapıyı inceleyip sorular sorar. Zeynep, hanın yalnız burada yaşayanlar için mi değerli olduğunu düşünür.\n\nBuna göre hanın ortak değeri için hem yapısal kanıtı hem ziyaretçi bilgisini kullanan gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Başka yerlerden öğrenciler gelir; bu yüzden han artık o ilin mirası değildir.", "Han eskidir; bu yüzden bütün öğrencilerin aynı yorumu yapması zorunludur.", "Odalar geçmişi anlatır; farklı yerlerden öğrenciler bu bilgiyi öğrenir.", "Odalar geniştir; bu yüzden han yalnız ilde doğanlara aittir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Başka yerlerden öğrenenlerin gelmesi, yapının yerel miras niteliğini kaldırmaz.", "Eskilik tek bir zorunlu yorum doğurmaz; yapı kanıtları farklı sorularla incelenebilir.", "Doğru; yapının bilgi taşımasını ve bu bilginin farklı insanlara yararını birlikte gerekçelendirir.", "Oda büyüklüğüyle doğum yerine bağlı sahiplik sonucu arasında kanıtlı bağ kurmaz."], "explanation": "Ortak değer gerekçesi, yapının ne öğrettiğini ve kimlere öğrenme fırsatı sunduğunu birlikte açıklamalıdır. Bu iki bilgi anlatıda vardır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q015", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0661fdf47a19616cde7b690357ba24730aa2f9f27bf6add803e16a5b6b7c9b2c", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q016", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f04", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 1, "difficultyReason": "Aktarım davranışı metinde doğrudan belirtilir; temel eylemi tanıma düzeyindedir.", "question": "Deniz'in yaşadığı ilde büyüklerden öğrenilen bir gölge oyunu geleneği sürdürülür. Yerel ustalar, gençlere karakterleri oynatma ve öykü anlatma yollarını öğretir. Başka illerden gelen çocuklar da gösteriyi izler. Bazı ustalar öğretimi bırakmayı düşünür. Deniz, geleneğin yalnız bir eşya olmadığına ve öğrenenler azaldığında aktarımın zorlaşacağına dikkat çeker.\n\nBuna göre bu geleneğin sürmesini doğrudan destekleyen davranış aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Gösteriyi izleyenlerin öğrenme fırsatından uzak tutulması", "Karakterlerin yalnız süs eşyası olarak değerlendirilmesi", "Geleneğin sadece ustaların bildiği bir sır olarak bırakılması", "Ustaların gençlere oynatma ve anlatma yollarını öğretmesi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Öğrenme fırsatını azaltmak geleneğin sürmesine destek olmaz.", "Oyunun yapma bilgisini süs eşyasına indirger; öğretme yönünü yok sayar.", "Bilgiyi ustalarda bırakmak yeni öğrenenlere aktarımını kısıtlar.", "Doğru; uygulama bilgisini gençlere öğretmek aktarımı destekler."], "explanation": "Geleneği yaşatan, uygulama ve anlatma bilgisinin yeni kişilere aktarılmasıdır. Olayda ustaların öğretimi bu işi yapar.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q016", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "632c5d09fd8ee4f153fd90ed08c95a1204cf220bd6fd58a56101332ab2089d98", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q017", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f04", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "İzleme davranışı kültürel tanışmayla ilişkilendirilir; yerel kökleri dışlama şartı sanan seçenekler ayrılır.", "question": "Deniz'in yaşadığı ilde büyüklerden öğrenilen bir gölge oyunu geleneği sürdürülür. Yerel ustalar, gençlere karakterleri oynatma ve öykü anlatma yollarını öğretir. Başka illerden gelen çocuklar da gösteriyi izler. Bazı ustalar öğretimi bırakmayı düşünür. Deniz, geleneğin yalnız bir eşya olmadığına ve öğrenenler azaldığında aktarımın zorlaşacağına dikkat çeker.\n\nBuna göre başka illerden gelen çocukların gösteriyi izlemesi ortak değer açısından aşağıdakilerden hangisini destekler?", "choices": ["Yerel bir geleneğin farklı kişilerin kültürü tanımasına katkısını", "İl dışındaki kişilerin yerel geleneği öğrenemeyeceği düşüncesini", "Gösterinin yerel köklerini mutlaka kaybettiği düşüncesini", "Ortak mirasın sadece fiziksel eşyalardan oluştuğu düşüncesini"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; farklı illerden çocukların izlemesi kültürel tanışma fırsatı sunar.", "Metinde dışarıdan gelenlerin izleyebildiği yazılıdır; yerel kökler öğrenmeye engel değildir.", "Farklı izleyiciler, geleneğin yerel köklerini kendiliğinden silmez.", "İzlenen gelenek uygulama ve anlatma içerir; ortak mirası eşyayla sınırlandırmaz."], "explanation": "Bir yerde gelişen kültürel uygulama başka yerlerden kişilere de öğrenme fırsatı sunabilir. Yerel kök ve ortak değer birlikte bulunabilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q017", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a823c428da6fa8cccb48d6adf444ac2c80cc25a6c783c8cd2db99ef8d67804c3", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q018", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f04", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Öğretimin kesilmesinden bilgi kaybı riskine geçilir; gelecekteki aktarım geçmişteki varlıktan ayrılır.", "question": "Deniz'in yaşadığı ilde büyüklerden öğrenilen bir gölge oyunu geleneği sürdürülür. Yerel ustalar, gençlere karakterleri oynatma ve öykü anlatma yollarını öğretir. Başka illerden gelen çocuklar da gösteriyi izler. Bazı ustalar öğretimi bırakmayı düşünür. Deniz, geleneğin yalnız bir eşya olmadığına ve öğrenenler azaldığında aktarımın zorlaşacağına dikkat çeker.\n\nMetne göre ustalar öğretimi bıraktığında geleneğin geleceği bakımından aşağıdakilerden hangisi bir risktir?", "choices": ["Geleneğin geçmişte var olduğu bilgisi kesinlikle yanlışlaşır.", "Uygulama bilgisinin yeni öğrenenlere aktarılması zorlaşabilir.", "Gösteriye gelen çocuklar artık başka illerden olamaz.", "Kullanılan bütün eşyalar hemen fiziksel olarak yok olur."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Gelecekteki aktarım riski, geleneğin geçmişteki varlığını yanlış yapmaz.", "Doğru; Deniz öğrenenler azaldığında aktarımın zorlaşacağını belirtir.", "Öğretimin durması ziyaretçilerin geldiği ili değiştirmez.", "Bilgi aktarımı kesilince bütün fiziksel eşyaların hemen yok olacağı sonucu çıkmaz."], "explanation": "Öğretimin sürmemesi yeni uygulayıcıların yetişmesini zorlaştırabilir. Bu risk, nesnelerin hemen yok olması veya geçmişin değişmesi değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q018", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9e1b47ff7186f0b8852f1346697472ee58daa7fc9a7f467ba52ccd2055dbc6a7", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q019", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f04", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 4, "difficultyReason": "Aktarım ve ortak yarar birlikte tartılır; izleme ile uygulamayı öğrenme arasında yeterlilik farkı kurulmalıdır.", "question": "Deniz'in yaşadığı ilde büyüklerden öğrenilen bir gölge oyunu geleneği sürdürülür. Yerel ustalar, gençlere karakterleri oynatma ve öykü anlatma yollarını öğretir. Başka illerden gelen çocuklar da gösteriyi izler. Bazı ustalar öğretimi bırakmayı düşünür. Deniz, geleneğin yalnız bir eşya olmadığına ve öğrenenler azaldığında aktarımın zorlaşacağına dikkat çeker.\n\nBuna göre Deniz'in düşüncesiyle uyumlu koruma gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Geleneğin yerel kalması için il dışındaki çocukların izlemesi engellenmelidir.", "İzleyici geldiğinde ustalara gerek kalmaz; uygulama bilgisi kendiliğinden öğrenilir.", "Uygulayıcılar yetişirse bilgi aktarılır; il dışındakiler de kültürü tanıyabilir.", "Karakterler saklanırsa öğretim durabilir; bilginin aktarımı kendiliğinden sürer."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yerel kökleri korumayı dışarıdan gelenleri engellemekle eşitler.", "Gösteriyi görmekle bütün uygulama bilgisini öğrenmeyi aynı sayar; usta öğretiminin rolünü siler.", "Doğru; yeni uygulayıcı yetiştirme aktarımı, izleyici çeşitliliği ortak tanışmayı destekler.", "Nesneleri saklamayı öğretimin yerine koyar; uygulama bilgisi kendiliğinden aktarılmaz."], "explanation": "Hem geleneğin geleceğe aktarımı hem farklı kişilerin kültürü tanıması önemlidir. Koruma, uygulama bilgisini yaşatmayı da içerir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q019", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cf15b209168141b42b0a54a1176898c252052fa728d194469b3dd3081f2e8739", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q020", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f04", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 5, "difficultyReason": "Tanışma, uygulama yeterliği ve genelleme aynı anda denetlenir; kısmi kanıttan kesin başarıya geçişi fark etmek gerekir.", "question": "Deniz'in yaşadığı ilde büyüklerden öğrenilen bir gölge oyunu geleneği sürdürülür. Yerel ustalar, gençlere karakterleri oynatma ve öykü anlatma yollarını öğretir. Başka illerden gelen çocuklar da gösteriyi izler. Bazı ustalar öğretimi bırakmayı düşünür. Deniz, geleneğin yalnız bir eşya olmadığına ve öğrenenler azaldığında aktarımın zorlaşacağına dikkat çeker.\n\nBir öğrenci, gösteriyi izleyen herkesin oyunu öğrendiğini ve öğretime gerek kalmadığını söylüyor. Metne göre bu iddiayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["İl dışından gelenler oyunu izlediği için ustaların bilgisi değersizleşmiştir.", "Gençlere öğretim yapılması, her izleyicinin uygulamayı öğrendiğini kanıtlar.", "Ustalar öğretimi bırakırsa gösterinin hiçbir kültürel anlamı kalmadığı kesindir.", "İzlemek öğrenme fırsatıdır; uygulama yeterliği için öğretim kanıtı da gerekir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["İzleyicinin geldiği yer, ustanın bilgisini değersiz yapmaz; bilgi aktarımına ihtiyaç sürer.", "Gençlere yönelik öğretimi bütün izleyiciler için tamamlanmış yeterlik sayar.", "Aktarım güçlüğünden bütün kültürel anlamın kesin yokluğuna geçer; kanıtın kapsamını aşar.", "Doğru; metin izleme ve gençlere uygulama öğretimini ayırır; bütün izleyicilerin yeterliği gösterilmez."], "explanation": "Gösteriyi izlemek kültürü tanımayı destekler. Oyunu uygulayabilme ise öğrenme ve uygulama kanıtı gerektirir; anlatı bütün izleyicilerin bunu başardığını söylemez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q020", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "03d44e89f919c1700a90b0605997f2da5c2e045f1d0b92a9583d5f9f76c30f24", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q021", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f05", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 1, "difficultyReason": "Metnin son cümlesindeki açık ihtiyaç bulunur; birden fazla çıkarım veya kaynak karşılaştırması yoktur.", "question": "Asya'nın yaşadığı ilde eski bir çarşı vardır. Esnaf, ailelerinden öğrendikleri bakır işleme bilgisini çıraklara aktarır. Çarşının geçmişten kalan dükkânları ile ustaların çalışma yolları ziyaretçilere tanıtılır. Asya, binaların onarılması gerektiğini duyar; bir usta ise bilgiyi öğretecek yeni kişilerin yetişmesinin de önemli olduğunu söyler.\n\nBuna göre ustanın önemli gördüğü ikinci koruma ihtiyacı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Bakır işleme bilgisini yeni kişilere öğretmek", "Eski dükkânların yalnız duvarlarını onarmak", "Çarşıya gelen ziyaretçilerin sayısını artırmak", "Ustaların kullandığı araçları vitrinde saklamak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; usta bilgiyi aktaracak yeni kişilerin yetişmesine dikkat çekmektedir.", "Duvarları onarmak fiziksel korumadır; ustanın vurguladığı ikinci ihtiyaç beceri aktarımıdır.", "Ziyaretçi sayısının artması yeni ustaların bilgiyi öğrenmesini tek başına sağlamaz.", "Araçları saklamak fiziksel nesneleri korur; onları kullanma bilgisi ayrıca öğretilmelidir."], "explanation": "Binaların korunması fiziksel ögeleri yaşatır. Ustanın eklediği ihtiyaç, işleme bilgisinin yeni kişilere öğretilmesidir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q021", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7888a0d82cfc54c25b026ed6be9705942e250a83281be88540ec463d7d56fb87", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q022", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f05", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki kültürel miras yönü eşleştirilir; onarım ile öğretimin farklı işlevleri temel düzeyde karşılaştırılır.", "question": "Asya'nın yaşadığı ilde eski bir çarşı vardır. Esnaf, ailelerinden öğrendikleri bakır işleme bilgisini çıraklara aktarır. Çarşının geçmişten kalan dükkânları ile ustaların çalışma yolları ziyaretçilere tanıtılır. Asya, binaların onarılması gerektiğini duyar; bir usta ise bilgiyi öğretecek yeni kişilerin yetişmesinin de önemli olduğunu söyler.\n\nBuna göre çarşının ortak değerini somut ve somut __olmayan__ yönleriyle açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Binalar onarıldığında ustalık bilgisinin öğretimine ihtiyaç kalmaz.", "Dükkânlar geçmişi gösterir, ustalık bilgisi öğrenilerek sürer.", "Dükkânların varlığı, bütün ustaların aynı yöntemle çalıştığını kanıtlar.", "Ustalık bilgisi öğretildiği için dükkânların kültürel değeri kalmaz."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Onarımı öğretimin yerine koyar; iki koruma ihtiyacı farklıdır.", "Doğru; fiziksel dükkânları ve aktarılan bilgiyi iki farklı miras yönü olarak birleştirir.", "Bina varlığını bütün yöntemlerin aynı olduğuna kanıt yapar; bu bilgi verilmemiştir.", "Beceri öğretimi binaların geçmişten bilgi taşıma değerini ortadan kaldırmaz."], "explanation": "Çarşıda hem eski yapılar hem öğrenilen ustalık bilgisi vardır. Birini korumak diğerinin aktarımını kendiliğinden sağlamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q022", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d86ba8cae605d8eb1ad1fc070ba6e30c753fe6ee2540045b83700699edbc1537", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q023", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f05", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "Ekonomik işlevin yanına kültürel kanıt eklenir; soruda belirtilmeyen ticari ayrıntılara yaslanılmaz.", "question": "Asya'nın yaşadığı ilde eski bir çarşı vardır. Esnaf, ailelerinden öğrendikleri bakır işleme bilgisini çıraklara aktarır. Çarşının geçmişten kalan dükkânları ile ustaların çalışma yolları ziyaretçilere tanıtılır. Asya, binaların onarılması gerektiğini duyar; bir usta ise bilgiyi öğretecek yeni kişilerin yetişmesinin de önemli olduğunu söyler.\n\nBuna göre çarşının yalnız alışveriş değeri olduğunu söyleyen kişiye aşağıdaki bilgilerden hangisiyle karşılık verilebilir?", "choices": ["Çarşıdaki her ürünün aynı fiyata satıldığı bilgisiyle", "Binalar yeni yapıldığında geleneğin bittiği bilgisiyle", "Geçmişten kalan dükkânlar ve aktarılan ustalık bilgisiyle", "Bütün ziyaretçilerin mutlaka bakır eşya aldığı bilgisiyle"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Fiyat eşitliği verilmemiştir ve mirasın kültürel yönünü açıklamaz.", "Yeni binalarla geleneğin kesin bittiği anlatılmamıştır; bilgi aktarımı ayrı değerlendirilir.", "Doğru; eski yapılar ve aktarılan beceri, ekonomik işlevin yanında kültürel değeri de gösterir.", "Bütün ziyaretçilerin alışveriş yaptığı yazılı değildir; bu iddia yalnız ekonomik değeri öne çıkarır."], "explanation": "Bir yerin alışveriş işlevi olması kültürel değerini dışlamaz. Anlatıdaki geçmiş yapılar ve ustalık aktarımı, kültürel öneme kanıttır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q023", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6f00f16ef4ee02f7ef494661665c46cba29a214e8b3b6cc4c9acf68d19cb3567", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q024", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f05", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Karşı-olgusal durumda yapılan eylemden kalan açığı çıkarmak gerekir; somut koruma ile bilgi aktarımı ayrılır.", "question": "Asya'nın yaşadığı ilde eski bir çarşı vardır. Esnaf, ailelerinden öğrendikleri bakır işleme bilgisini çıraklara aktarır. Çarşının geçmişten kalan dükkânları ile ustaların çalışma yolları ziyaretçilere tanıtılır. Asya, binaların onarılması gerektiğini duyar; bir usta ise bilgiyi öğretecek yeni kişilerin yetişmesinin de önemli olduğunu söyler.\n\nBuna göre çarşıda yalnız binalar onarılıp çıraklara öğretim yapılmazsa eksik kalan koruma yönü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Dükkânların fiziksel bakımına ilişkin çalışma", "Eski yapıların onarılmasına ilişkin karar", "Çarşının binalarının varlığının korunması", "Ustalık bilgisinin yeni uygulayıcılara aktarımı"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Soruda binaların onarıldığı verilmiştir; eksik yön fiziksel bakım değil bilgi aktarımıdır.", "Bina onarımı varsayımda uygulanır; bu karar eksik kalan yön değildir.", "Yapıların varlığını koruyan onarım yapılmaktadır; gelenek aktarımı ayrıca gerekir.", "Doğru; varsayılan durumda yapılmayan iş beceri öğretimidir."], "explanation": "Koruma ihtiyacını, yapılan ve yapılmayan işe göre ayırırız. Fiziksel onarım varken beceri aktarımı yine eksik kalabilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q024", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "82d163153819fcbd04b8e69151b5388da013f3e192cdd0536248421dfd5fee30", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q025", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f05", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 4, "difficultyReason": "Fiziksel koruma, beceri aktarımı ve farklı kişilere yarar aynı değerlendirmede birleştirilir; fırsat ile yeterlik ayrılır.", "question": "Asya'nın yaşadığı ilde eski bir çarşı vardır. Esnaf, ailelerinden öğrendikleri bakır işleme bilgisini çıraklara aktarır. Çarşının geçmişten kalan dükkânları ile ustaların çalışma yolları ziyaretçilere tanıtılır. Asya, binaların onarılması gerektiğini duyar; bir usta ise bilgiyi öğretecek yeni kişilerin yetişmesinin de önemli olduğunu söyler.\n\nBuna göre çarşının korunmasını ortak miras gerekçesine bağlayan en uygun değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yapılar ve beceri korunursa farklı insanlar geçmişi ve ustalığı tanıyabilir.", "Ziyaretçi sayısı arttığında yapıların bakıma ihtiyaç duymadığı anlaşılır.", "Esnafın ailesinde öğrenilen bilgi yalnız o aileye yarar sağlamak zorundadır.", "Bilgi öğretildiğinde bütün ziyaretçiler usta olmuş kabul edilebilir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; iki miras yönünün korunmasını farklı insanların öğrenmesine bağlar.", "Ziyaretçi sayısı bakım ihtiyacını ortadan kaldırmaz; metinde de böyle bir ölçü yoktur.", "Bilginin ailede öğrenilmesini ortak yararı engelleyen bir şart sayar.", "Öğretim fırsatını bütün ziyaretçilerin ustalık yeterliğine dönüştürür; uygulama kanıtı gerekir."], "explanation": "Yapıların yaşaması ve ustalık bilgisinin sürmesi, gelecekte de tanıma ve öğrenme fırsatlarını korur. Aileden öğrenilen bilgi başka kişilere de aktarılabilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q025", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "574f5fa6ed4a939ce7f535fb257ed20bea8259bada75c63f4c951841b0e34733", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q026", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f06", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 1, "difficultyReason": "Tek bir satırdaki liste adı bulunur; kayıt yılını hesaplamak veya ek statü çıkarmak gerekmez.", "question": "Aşağıdaki tabloda U satırındaki ögenin UNESCO kaydının bulunduğu liste hangisidir?", "choices": ["Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi", "Dünya Mirası Listesi", "Dünya Mirası Geçici Listesi", "Somut Olmayan Kültürel Miras Temsilî Listesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tabloda Safranbolu için tehlike altındaki miras kaydı yoktur; kaydı Dünya Mirası Listesi'ndedir.", "Doğru; Safranbolu satırında Dünya Mirası Listesi ve kayıtlı statüsü yazılıdır.", "Geçici liste, Kültepe-Kaniş satırındaki adaylık durumudur.", "Somut Olmayan Kültürel Miras Temsilî Listesi ebru için belirtilmiştir."], "explanation": "Safranbolu satırının liste ve statü hücresi okunur. UNESCO listeleri, ögelerin türüne ve kayıt durumuna göre ayrı incelenir.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f06.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f06.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f06.h0", "s5-t10.t10.f06.h1", "s5-t10.t10.f06.h2", "s5-t10.t10.f06.h3"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f06.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r0c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r0c2"}, {"v": "1994"}], [{"key": "s5-t10.t10.f06.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r1c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r1c2"}, {"v": "2014"}], [{"key": "s5-t10.t10.f06.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r2c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r2c2"}, {"v": "2014"}]], "highlight": [0]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q026", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f2bf9cabb84ae67cac7eb966febd1286e528c013c0be5edfe3202733169ccda3", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q027", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f06", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 1, "difficultyReason": "Yılın açıklaması doğrudan verilmiştir; başlama tarihi yanılgısını fark ederek satır okunur.", "question": "Aşağıdaki tabloda V satırındaki yıl neyi gösterir?", "choices": ["Dünya Mirası Geçici Listesi'ne sunulma yılını", "Ebru sanatının uygulanmasının sona erdiği yılı", "Belirtilen temsilî listeye kayıt yılını", "Ebru sanatının ilk uygulanma yılını"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Geçici listeye sunulma Kültepe-Kaniş satırının yıl anlamıdır.", "Kayıt bilgisi bir uygulamanın sona erdiğini göstermez.", "Doğru; yılın anlamı sütununda listeye kayıt yazılıdır.", "Kayıt yılını geleneğin başlangıcı sanır; tabloda ilk uygulanma tarihi verilmez."], "explanation": "Tablonun yıl ve yılın anlamı hücreleri birlikte okunur. 2014, ebrunun başlangıcını değil belirtilen listeye kaydını gösterir.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f06.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f06.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f06.h0", "s5-t10.t10.f06.h1", "s5-t10.t10.f06.h2", "s5-t10.t10.f06.h3"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f06.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r0c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r0c2"}, {"v": "1994"}], [{"key": "s5-t10.t10.f06.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r1c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r1c2"}, {"v": "2014"}], [{"key": "s5-t10.t10.f06.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r2c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r2c2"}, {"v": "2014"}]], "highlight": [1]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q027", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e77fa4fff823643c29df9951ce2d6c72153a647bcf8e3890366f830fb3a58f6f", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q028", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f06", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki satırın yılı aynıyken statüleri farklıdır; benzer sayıdan yanlış eşitlik çıkarımı engellenir.", "question": "Aşağıdaki tabloda V ve Y satırları için aynı yıl yazılmıştır. Tabloya göre bu yıl bilgisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["İkisi de Dünya Mirası Listesi'ne aynı yıl kaydedilmiştir.", "İki ögenin de tarihî kökeni o yıl başlamıştır.", "Yılları aynı olduğu için iki öge aynı miras türündedir.", "Aynı yıl, farklı liste ve statü işlemlerini göstermektedir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yıl eşitliğini liste ve statü eşitliği sayar; tablo bunu ayırır.", "Listeyle ilgili yılı ögelerin oluşma veya başlama tarihi sanır.", "Yıl eşitliği miras türünü belirlemez; farklı ögeler farklı listelerde yer alır.", "Doğru; ebru için kayıt, Kültepe-Kaniş için geçici listeye sunulma belirtilmiştir."], "explanation": "Yıl tek başına okunmaz. Ebruda temsilî liste kaydı, Kültepe-Kaniş'te geçici listeye sunulma aynı yıl içinde gerçekleşmiş ayrı işlemlerdir.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f06.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f06.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f06.h0", "s5-t10.t10.f06.h1", "s5-t10.t10.f06.h2", "s5-t10.t10.f06.h3"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f06.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r0c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r0c2"}, {"v": "1994"}], [{"key": "s5-t10.t10.f06.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r1c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r1c2"}, {"v": "2014"}], [{"key": "s5-t10.t10.f06.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r2c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r2c2"}, {"v": "2014"}]], "highlight": [1, 2]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q028", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cfd1f4a0449c3b65f4a6e9d18fc61f1a7a189f19110336da42f15ba08d869325", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q029", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f06", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Hatalı kesin kayıt iddiası kaynak hücreleriyle karşılaştırılır; adaylık ile değer arasındaki fark korunur.", "question": "Aşağıdaki tabloda verilen kayıtlara dayanarak “Y satırındaki öge Dünya Mirası Listesi'ne kaydedilmiştir.” diyen öğrenciye hangi düzeltme yapılmalıdır?", "choices": ["Geçici listedeki adaylık, Dünya Mirası Listesi kaydıyla aynı değildir.", "Bir yer UNESCO sayfasında görünüyorsa mutlaka kesin kayıtlıdır.", "2014 yılı yazıldığı için kayıt türünü okumaya gerek yoktur.", "Aday öge, korunması gerekmeyen bir miras ögesidir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; tabloda Dünya Mirası Geçici Listesi ve aday statüsü yer alır.", "UNESCO sayfasında görünmeyi kesin kayıtla eşitler; geçici liste de ayrı yayımlanır.", "Yılı statü yerine kullanır; yılın anlamı ve liste adı birlikte okunmalıdır.", "Adaylık ile kültürel değer veya koruma ihtiyacını karıştırır; listede olmamak korumayı gereksiz yapmaz."], "explanation": "Geçici listede bulunmak adaylık sürecine ilişkin bilgidir. Dünya Mirası Listesi'ne kaydedilmiş olma iddiası bu satırdaki statüyle uyuşmaz.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f06.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f06.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f06.h0", "s5-t10.t10.f06.h1", "s5-t10.t10.f06.h2", "s5-t10.t10.f06.h3"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f06.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r0c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r0c2"}, {"v": "1994"}], [{"key": "s5-t10.t10.f06.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r1c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r1c2"}, {"v": "2014"}], [{"key": "s5-t10.t10.f06.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r2c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r2c2"}, {"v": "2014"}]], "highlight": [2]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q029", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b6526312b8f2d7307599653ac4368ed4273b95c0384fb164c7c2a06b60da9cf3", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q030", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f06", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 4, "difficultyReason": "Üç ögenin liste, statü ve yıl anlamları birlikte denetlenir; tarih sırasından değer üretme yanılgısı da elenir.", "question": "Aşağıdaki tabloda verilen bilgilerden hareketle hem liste ayrımını hem yılın anlamını koruyan değerlendirme hangisidir?", "choices": ["Kültepe-Kaniş aday olduğu için tablodaki diğer ögelerin kayıtları da adaylıktır.", "Safranbolu kayıtlıdır; ebrunun 2014 kaydı, Kültepe-Kaniş'in adaylığıyla aynı işlem değildir.", "Safranbolu daha önce kaydedildiği için ebrunun kültürel miras değeri yoktur.", "Ebru ile Kültepe-Kaniş'in yılı aynıdır; bu nedenle ikisi aynı listede kayıtlıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bir ögenin adaylığını diğer ögelerin açık kayıt bilgisine yayar.", "Doğru; üç satırın farklı liste, statü ve yıl anlamlarını doğru birleştirir.", "Kayıt sırasını kültürel değer sıralaması yapar; tarihler değersizlik kanıtı değildir.", "Aynı yılı farklı listelerin ve statülerin aynı olması sanır."], "explanation": "Kayıtlı Dünya Mirası, temsilî somut olmayan miras kaydı ve geçici liste adaylığı ayrı durumlardır. Aynı yıl yazılması işlem ve listeyi eşitlemez.", "figure": {"kind": "table", "captionKey": "s5-t10.t10.f06.caption", "altTextKey": "s5-t10.t10.f06.alt", "headerKeys": ["s5-t10.t10.f06.h0", "s5-t10.t10.f06.h1", "s5-t10.t10.f06.h2", "s5-t10.t10.f06.h3"], "rows": [[{"key": "s5-t10.t10.f06.r0c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r0c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r0c2"}, {"v": "1994"}], [{"key": "s5-t10.t10.f06.r1c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r1c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r1c2"}, {"v": "2014"}], [{"key": "s5-t10.t10.f06.r2c0"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r2c1"}, {"key": "s5-t10.t10.f06.r2c2"}, {"v": "2014"}]], "highlight": [0, 1, 2]}, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q030", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "852b9ad7f85f603f542b1f5c8f9412a59c3bed8c852463ee8314be2c7fa9b48f", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q031", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f07", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 1, "difficultyReason": "Liste bilgisi metinde açıktır; öğrencinin alan kategorileriyle gelenek kaydını karıştırmaması yeterlidir.", "question": "UNESCO'nun Dünya Mirası Listesi kültürel, doğal veya karma alanları içerir. Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi ise toplulukların aktardığı gelenek, bilgi ve becerilerle ilgilidir. Türk kahvesi kültürü ve geleneği, hazırlanış bilgisi ve sosyal paylaşım yönleriyle bu listede kayıtlıdır. Listedeki geleneği yalnız fincanın fiziksel varlığıyla açıklamak eksik olur.\n\nBu metne göre Türk kahvesi kültürü ve geleneğinin kayıtlı olduğu liste aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Dünya Mirası Geçici Listesi", "Dünya Mirası Listesi'nin karma alan bölümü", "Somut Olmayan Kültürel Miras Temsilî Listesi", "Dünya Mirası Listesi'nin doğal alan bölümü"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Metinde adaylık değil temsilî listedeki kayıt verilir.", "Karma alan, gelenek aktarımının kayıtlı olduğu temsilî listeyle aynı değildir.", "Doğru; metin kahve kültürü ve geleneğini temsilî somut olmayan miras listesine bağlar.", "Doğal alan kategorisiyle öğrenilen kültürel geleneği karıştırır."], "explanation": "Metinde kayıtlı olan yön hazırlanış bilgisi ve sosyal paylaşım geleneğidir. Bu yön somut olmayan kültürel mirasla ilişkilidir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q031", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5e27f6765e87b8d6f72a199de32b6c95e941364b7870b4c89576e1ec34084f69", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q032", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f07", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "Nesneye odaklanan açıklama aktarım yönüyle karşılaştırılır; araç ile kültürel uygulama iki adımda ayrılır.", "question": "UNESCO'nun Dünya Mirası Listesi kültürel, doğal veya karma alanları içerir. Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi ise toplulukların aktardığı gelenek, bilgi ve becerilerle ilgilidir. Türk kahvesi kültürü ve geleneği, hazırlanış bilgisi ve sosyal paylaşım yönleriyle bu listede kayıtlıdır. Listedeki geleneği yalnız fincanın fiziksel varlığıyla açıklamak eksik olur.\n\nBir öğrenci, kahve geleneği kaydını yalnız fincanın saklanmasıyla açıklıyor. Buna göre bu açıklama aşağıdakilerden hangisini gözden kaçırır?", "choices": ["Doğal alan ile karma alanın aynı olma zorunluluğunu", "Listeye kayıtlı her ögenin aday olma zorunluluğunu", "Geleneklerin ancak bina biçiminde korunabileceğini", "Fiziksel nesne ile öğrenilen kültürel uygulama ayrımını"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Doğal ve karma alanların aynı olma zorunluluğu yoktur; fincan yorumunun sorunu bu değildir.", "Kayıt ve adaylık farklıdır; kayıtlı her öge aday sayılmaz.", "Geleneklerin bina olmasını şart koşar; bilgi ve uygulamalar öğretilerek yaşatılır.", "Doğru; fincan nesnedir, kaydın konusu hazırlanış ve paylaşım geleneğidir."], "explanation": "Geleneği yaşatmak, kullanılan nesneyi korumanın yanında hazırlanış ve sosyal uygulama bilgisini sürdürmeyi de gerektirir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q032", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2da1880a0f567118674df3c2292afb365723539ff993cd311edd9eab0769cacf", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q033", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f07", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Olumsuz değerlendirme ölçütüyle genel iddia sınanır; iki listenin kapsamını ortak bir sonuca dönüştürmek gerekir.", "question": "UNESCO'nun Dünya Mirası Listesi kültürel, doğal veya karma alanları içerir. Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi ise toplulukların aktardığı gelenek, bilgi ve becerilerle ilgilidir. Türk kahvesi kültürü ve geleneği, hazırlanış bilgisi ve sosyal paylaşım yönleriyle bu listede kayıtlıdır. Listedeki geleneği yalnız fincanın fiziksel varlığıyla açıklamak eksik olur.\n\nMetindeki liste bilgilerine göre aşağıdaki ifadelerden hangisinin düzeltilmesi gerekir?", "choices": ["UNESCO'daki bütün miras kayıtları fiziksel yapı kayıtlarıdır.", "Ögenin türünü bilmek uygun listeyi anlamaya yardımcı olur.", "Kültürel uygulamalarda aktarılan bilgi dikkate alınmalıdır.", "Dünya Mirası Listesi doğal alanları da içerebilir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; somut olmayan miras listesinde bilgi ve uygulama aktarımı vardır, bütün kayıtlar yapı değildir.", "Türü dikkate alma metindeki liste ayrımıyla uyumludur.", "Aktarılan bilgi, metinde somut olmayan mirasın konusu olarak verilmiştir.", "Doğal alanların Dünya Mirası Listesi kapsamında olması metinde açıkça belirtilmiştir."], "explanation": "UNESCO miras çalışmaları yalnız binalarla sınırlı değildir. Fiziksel alanlar ile toplulukların aktardığı kültürel uygulamalar ayrı listelerde incelenir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q033", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0acc2e56f562ebdd8274b687fefa42feae1ea2f210299dcc7b80cf1d20df157d", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q034", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f08", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "Kaynak kontrolünün gerekli alanları seçilir; tarihî değer ile kayıt iddiası iki ayrı bilgi olarak tutulur.", "context": "Eren, ilindeki tarihî çeşme için bir tanıtım yazısında “UNESCO mirası” ifadesini okur. Yazıda liste adı, kayıt belgesi ve kaynak bağlantısı bulunmaz. Öğretmeni, bir ögenin tarihî değerini kabul etmekle UNESCO statüsünü doğrulamanın ayrı işler olduğunu söyler. Eren, yazıdaki iddiayı kontrol etmeye karar verir.", "question": "Buna göre Eren'in tanıtım yazısındaki UNESCO iddiasını kontrol etmek için yapması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İldeki bütün tarihî yerleri aynı statüde kabul etmek", "Ögenin adını resmî UNESCO listesinde aramak", "Yazıdaki fotoğraf güzel olduğu için kaydı kesin kabul etmek", "Çeşme eski olduğu için listeye kayıtlı saymak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bir ögenin veya ilin adı, bütün tarihî yerlerin aynı listede olduğunu göstermez.", "Doğru; iddia, ögenin resmî listede hangi statüyle yer aldığına bakılarak doğrulanır.", "Fotoğrafın niteliği kayıt belgesi yerine geçmez.", "Eskilik, UNESCO kaydının yeterli kanıtı değildir."], "explanation": "UNESCO statüsü için ögenin adı, liste türü ve adaylık/kayıtlılık bilgisi resmî kayıttan doğrulanır. Tanıtımdaki genel söz tek başına yeterli değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q034", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "32ce3f3921417425fac273105500972d084d337e0e83d7f8d63afa27c0bdd613", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q035", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f08", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Belirsiz kanıttan üç farklı kesin sonuca geçiş ayıklanır; doğrulanmamışlık ile yanlışlık birbirinden ayrılır.", "context": "Eren, ilindeki tarihî çeşme için bir tanıtım yazısında “UNESCO mirası” ifadesini okur. Yazıda liste adı, kayıt belgesi ve kaynak bağlantısı bulunmaz. Öğretmeni, bir ögenin tarihî değerini kabul etmekle UNESCO statüsünü doğrulamanın ayrı işler olduğunu söyler. Eren, yazıdaki iddiayı kontrol etmeye karar verir.", "question": "Buna göre çeşmenin UNESCO kaydı hakkında aşağıdaki sonuçlardan hangisi kanıta uygundur?", "choices": ["Yazıda UNESCO geçtiği için çeşme kesin kayıtlıdır.", "Liste türü belirtilmediği için çeşme kesin adaydır.", "Tanıtım yazısı tek başına kayıtlılığı doğrulamaya yetmez.", "Kaynak bağlantısı yoksa çeşmenin tarihî değeri de yoktur."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bir adın anılmasını resmî kayıt kanıtına dönüştürür.", "Bilgi eksikliğini kesin adaylık bilgisi sanır; statü ek kanıt gerektirir.", "Doğru; iddia vardır ama resmî liste ve statü kanıtı henüz yoktur.", "Kayıt kanıtının eksikliğini tarihî değerin yokluğu sayar."], "explanation": "Eldeki yazı UNESCO statüsünü kesinleştirmez. Buradan kayıtlı, aday veya değersiz olduğu gibi kesin sonuçlar çıkarmak yerine resmî bilgi aranmalıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q035", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ea00ee4c232fcc1aa8492a83b8aa340fa84bba6dd417eac71066b368ffb15e09", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q036", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f09", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 1, "difficultyReason": "Açık uyarıya uygun davranış seçilir; risk metinde verildiği için karmaşık muhakeme yoktur.", "question": "Bir sınıf, öğretmeniyle ilindeki tarihî yapıyı ziyaret eder. Görevli, eski taş yüzeyin aşınabildiğini ve bazı bölümlere dokunulmaması gerektiğini açıklar. Sınıf belirlenmiş gezi yolunu kullanır. Kerem, ayrılan alanın dışına çıkmadan yapıyı inceleyebildiğini görür. Arkadaşı ise daha yakından bakmak için koruma engelini geçmeyi önerir.\n\nBuna göre bu ziyarette taş yüzeyi korumaya uygun davranış aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İz bırakmayacağını düşünerek taş yüzeye el sürmek", "Yüzey sağlam göründüğü için dokunma uyarısını atlamak", "Daha yakından görmek için koruma engelini geçmek", "Dokunma uyarısına uyup izin verilen yerden incelemek"], "correct": 3, "distractorWhy": ["İz bırakmayacağını varsaymak aşınma riskini ortadan kaldırmaz.", "Görünür sağlamlığı yeterli güvence sayar; görevli yüzeyin aşınabildiğini belirtmiştir.", "Yakından inceleme isteğini koruma alanını aşmaya gerekçe yapar.", "Doğru; görevlinin uyarısına uymak aşınabilen yüzeye teması önler."], "explanation": "Koruma uyarısı, yüzeyin aşınma riskine dayanır. İzin verilen yerden incelemek hem öğrenmeyi hem fiziksel korumayı destekler.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q036", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4039c38145160744dfc11804b14c313532d9052d59dbbcf191e77e1e489e8763", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q037", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f09", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "Yol kullanımı ile fiziksel zarar riskinin azalması bağlanır; öğrenmeyi engelleme yanılgısı karşılaştırılır.", "question": "Bir sınıf, öğretmeniyle ilindeki tarihî yapıyı ziyaret eder. Görevli, eski taş yüzeyin aşınabildiğini ve bazı bölümlere dokunulmaması gerektiğini açıklar. Sınıf belirlenmiş gezi yolunu kullanır. Kerem, ayrılan alanın dışına çıkmadan yapıyı inceleyebildiğini görür. Arkadaşı ise daha yakından bakmak için koruma engelini geçmeyi önerir.\n\nBuna göre belirlenmiş gezi yolunu kullanmanın mirası korumayla ilişkisini açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hassas bölümlere izinsiz yaklaşmayı sınırlayarak zarar riskini azaltır.", "Yapı hakkında öğrenmeyi bütünüyle durdurmak için kullanılır.", "Yapının kültürel değerini yalnız ziyaret yolunun uzunluğu belirler.", "Yol işaretleri varken görevlinin diğer uyarılarına ihtiyaç kalmaz."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; izinli yol, korunması gereken bölümlere kontrolsüz yaklaşmayı önlemeye yardım eder.", "Kerem izinli yerden inceleyebilmektedir; koruma öğrenmeyi bütünüyle durdurmaz.", "Yol uzunluğunu kültürel değer ölçütü sayar; olayda hassas yüzeyin korunması önemlidir.", "Bir işaretin varlığını bütün diğer uyarıların yerine koyar; dokunma uyarısı da uygulanmalıdır."], "explanation": "Gezi yolu ve dokunma uyarısı birlikte zarar riskini azaltır. Koruma, öğrenmeye güvenli sınırlar içinde devam etmeye imkân verir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q037", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "aab5de577f8a28a22fa2a80abfa3a5ac0748dbcfe739c08270edfef8336b4cda", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q038", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f09", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Koruma gerekçesi ile iddiayı doğrudan çürüten kanıt ayrılır; bütün seçenekler metinde olsa da kanıt işlevleri farklıdır.", "question": "Bir sınıf, öğretmeniyle ilindeki tarihî yapıyı ziyaret eder. Görevli, eski taş yüzeyin aşınabildiğini ve bazı bölümlere dokunulmaması gerektiğini açıklar. Sınıf belirlenmiş gezi yolunu kullanır. Kerem, ayrılan alanın dışına çıkmadan yapıyı inceleyebildiğini görür. Arkadaşı ise daha yakından bakmak için koruma engelini geçmeyi önerir.\n\nBuna göre arkadaşının “Engeli geçmezsek yapıyı hiç öğrenemeyiz.” düşüncesini düzelten kanıt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yapıda dokunulmaması gereken bölümlerin bulunması", "Kerem'in izin verilen yerden yapıyı inceleyebilmesi", "Taş yüzeyin aşınabildiğinin açıklanması", "Arkadaşının daha yakından bakmak istemesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Dokunma kısıtı tek başına öğrenmenin gerçekleştiğini göstermez; Kerem'in incelemesi bunu gösterir.", "Doğru; Kerem'in izinli alanda incelemesi, öğrenmek için engeli aşmanın zorunlu olmadığını gösterir.", "Aşınma korumanın gerekçesidir; izinli alanda öğrenmenin gerçekleştiğini doğrudan gösteren kanıt değildir.", "İstek, başka öğrenme yolunun bulunmadığını kanıtlamaz."], "explanation": "İddia öğrenmenin yalnız engeli aşınca mümkün olduğunu söylüyor. Kerem'in izinli alandan incelemesi bu zorunluluk iddiasına doğrudan karşı kanıttır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q038", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ec6777c15dc42d2f07a714cc5434cfd79aa22c2f2ff415b9b9a5846ba01e8dae", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q039", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f09", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 4, "difficultyReason": "Bugünkü öğrenme ile gelecek kuşağın yararı birlikte tartılır; iki amacı gereksiz biçimde çatıştıran seçenekler elenir.", "question": "Bir sınıf, öğretmeniyle ilindeki tarihî yapıyı ziyaret eder. Görevli, eski taş yüzeyin aşınabildiğini ve bazı bölümlere dokunulmaması gerektiğini açıklar. Sınıf belirlenmiş gezi yolunu kullanır. Kerem, ayrılan alanın dışına çıkmadan yapıyı inceleyebildiğini görür. Arkadaşı ise daha yakından bakmak için koruma engelini geçmeyi önerir.\n\nBuna göre sınıfın davranışı için hem bugünkü öğrenmeyi hem geleceğe aktarımı gözeten gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yüzey korunduğu sürece ziyaretçilerin bütün inceleme fırsatları kaldırılmalıdır.", "Yapı geçmişten kaldığı için ziyaret kuralları sadece yeni binalarda uygulanır.", "İzinli alanda öğrenirken yüzeyin korunması gelecekteki incelemeyi destekler.", "Bugün daha yakından öğrenmek için yüzeyde oluşabilecek zarar önemsiz sayılır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Fiziksel korumayı bütün öğrenme fırsatlarını kaldırmakla eşitler; olayda izinli inceleme mümkündür.", "Yapının eski olmasını koruma kurallarından muafiyet sayar; uyarı bu tarihî yapıyla ilgilidir.", "Doğru; izinli inceleme öğrenmeyi, zarar riskini azaltma gelecekteki inceleme imkânını destekler.", "Bugünkü merakı gelecek kuşağın kanıtlarını koruma sorumluluğunun önüne koşulsuz koyar."], "explanation": "Kurallara uyarak incelemek bugünkü öğrenmeyi sürdürür. Hassas yüzeyin zarar görmesini önlemek gelecekte de kanıtların incelenmesine katkı sağlar.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q039", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f0c4c5c397c7576eba37de5f7373042258ae327c12bc8861f4c9c32fe95a9b1c", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q040", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f10", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "Eylem ile aktarım amacı eşleştirilir; yazılı bilgi ve uygulamanın birbirini dışlamadığı fark edilir.", "question": "Duru'nun ilinde geleneksel bir çocuk oyunu büyüklerden öğrenilerek sürdürülür. Bir öğretmen, gönüllü bir yetişkinden oyunun kurallarını sınıfa anlatmasını ister. Çocuklar öğretmen gözetiminde güvenli bir alanda oyunu dener. Duru, kuralları yalnız bir deftere yazmakla oyunu oynayabilmenin aynı şey olmadığını fark eder.\n\nBuna göre bu oyunun korunmasında uygulama fırsatı sunulmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Oyunu öğrenmek için bütün yazılı bilgilerin atılması", "Oyunun ancak aynı aileden kişiler arasında yaşatılabilmesi", "Oyuna ait kuralların artık kimseye açıklanmaması", "Öğrenilen kuralların uygulanarak yeni kuşaklara aktarılabilmesi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Uygulama ile yazılı bilgiyi gereksiz karşıtlık yapar; ikisi öğrenmeyi birlikte destekleyebilir.", "Aile kökenini öğrenme şartı sanır; olayda kurallar sınıfa öğretilmektedir.", "Kuralları gizlemek yeni öğrenenlere aktarımı azaltır.", "Doğru; gözetimli uygulama, kuralların anlaşılması ve geleneğin sürmesine yardım eder."], "explanation": "Somut olmayan bir oyun geleneğinde kuralları öğrenmek ve güvenli biçimde uygulamak aktarımı destekler. Yazılı kayıt da buna yardımcı olabilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q040", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "06bef028dbefd1c2a7367c3d297d073de248c5477ea3055255dedc703ceb6e5d", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q041", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f10", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Kayıt ve uygulamanın farklı katkıları birleştirilir; bilgi belgesini tamamlanmış beceri sanan çıkarım ayıklanır.", "question": "Duru'nun ilinde geleneksel bir çocuk oyunu büyüklerden öğrenilerek sürdürülür. Bir öğretmen, gönüllü bir yetişkinden oyunun kurallarını sınıfa anlatmasını ister. Çocuklar öğretmen gözetiminde güvenli bir alanda oyunu dener. Duru, kuralları yalnız bir deftere yazmakla oyunu oynayabilmenin aynı şey olmadığını fark eder.\n\nBuna göre Duru'nun fark ettiği ayrımı gözeten koruma yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kuralları kaydetmek ve gözetimli öğrenme-uygulama fırsatı vermek", "Kurallar yazılıysa bütün çocukları başarılı uygulayıcı kabul etmek", "Bir oyun eşyasını saklayıp kuralların öğretimini gereksiz görmek", "Oyunu yalnız yetişkinlere bırakarak yeni kuşakların öğrenmesini ertelemek"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kayıt ile uygulamayı ayrı ve birbirini destekleyen koruma yolları olarak ele alır.", "Kayıt yapılmasını çocukların uygulama yeterliğine kanıt sayar.", "Fiziksel eşyanın korunmasını oyun bilgisinin öğretimiyle eşitler.", "Yeni kuşağın öğrenmesini ertelemek aktarımı destekleyen fırsatı azaltır."], "explanation": "Yazılı kayıt bilgiyi saklamaya yardımcıdır; öğretim ve uygulama ise bu bilginin kullanılmasını destekler. Yeterlik, sadece deftere yazılmış olmasından çıkarılamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q041", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "eab11528a913c9b7a2c78857be80ce2eb0531889e49eaca73001d1721104507a", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q042", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f10", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 4, "difficultyReason": "Aktarım amacı ve güvenlik koşulu birlikte değerlendirilir; güvenlik ile öğretim farklı ihtiyaçlar olarak tutulur.", "question": "Duru'nun ilinde geleneksel bir çocuk oyunu büyüklerden öğrenilerek sürdürülür. Bir öğretmen, gönüllü bir yetişkinden oyunun kurallarını sınıfa anlatmasını ister. Çocuklar öğretmen gözetiminde güvenli bir alanda oyunu dener. Duru, kuralları yalnız bir deftere yazmakla oyunu oynayabilmenin aynı şey olmadığını fark eder.\n\nBuna göre öğretmenin gözetimli ve güvenli bir alan seçmesi aşağıdaki gerekçelerden hangisiyle uyumludur?", "choices": ["Yetişkin gözetimi varsa oyunun kültürel yönünün kaybolduğunu kabul etmekle", "Geleneği yaşatırken çocukların güvenli biçimde öğrenmesini sağlamakla", "Geleneksel olduğu için oyunun her yerde risksiz olduğunu kabul etmekle", "Güvenlik sağlandığında kuralların öğretilmesine ihtiyaç kalmadığını düşünmekle"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Gözetim, kültürel aktarımı ortadan kaldırmaz; öğrenmeye destek olur.", "Doğru; kültürel aktarım ile güvenli katılım birlikte gözetilir.", "Geleneksel olmayı bütün yerlerde güvenli olma garantisi sayar.", "Güvenli ortam ile uygulama bilgisini birbirinin yerine koyar; kurallar yine öğrenilmelidir."], "explanation": "Bir geleneği sürdürmek güvenlik gereksinimini kaldırmaz. Öğretmen hem kuralların öğrenilmesini hem uygun ortamda uygulanmasını düzenler.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q042", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "504bde8d903b73314430109daf988503b2cd5b0c7aa61d686e8fba3c0725cb5c", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q043", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f11", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "Bildirim davranışı müdahale riskiyle ilişkilendirilir; iyi niyet ile uygun yöntem farklı ölçütlerdir.", "question": "Öğrenciler, öğretmenleriyle tarihî bir yapının çevresini inceler. Selin, duvarda yeni bir çizik görür. Görevli, yüzeye boya veya temizleyici sürülmemesi gerektiğini söyler; uygun müdahaleyi uzmanların belirleyeceğini açıklar. Selin, iyi niyetle hemen silmeye çalışmak yerine durumu öğretmenine ve görevliye bildirir.\n\nBuna göre Selin'in davranışının koruma açısından uygun gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Çizik küçükse hiçbir koruma sorumluluğu kalmadığını düşünmek", "Yüzeye müdahale edemeyince korumaya katkı yapılamayacağını kabul etmek", "Zararı büyütmeden görevlinin ve uzmanın değerlendirmesini sağlamak", "İyi niyetli her temizliğin tarihî yüzeye zarar veremeyeceğini kabul etmek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Hasarın küçük görünmesini bütün koruma sorumluluğunu kaldıran ölçüt sayar.", "Bildirmeyi koruma dışında tutar; uygun kişiye haber vermek de korumaya katkıdır.", "Doğru; bildirerek yetkili değerlendirmesini sağlar, izinsiz müdahale riskini artırmaz.", "İyi niyeti malzeme ve yöntem güvenliğinin garantisi sanır."], "explanation": "Hasarı bildirmek, uygun kişilerin değerlendirmesine yardım eder. İyi niyetli olsa bile izinsiz temizlik yüzeyde yeni zarar oluşturabilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q043", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b0c6be4db7e55d907d3d64e9c289f420ddf7ee1dd0af68b3c4fa4e7ef0d1a631", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q044", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f11", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Yüzeysel görünümden yöntem güvenliğine geçiş sınanır; önerinin eksikliği uzman kanıtıyla karşılaştırılır.", "question": "Öğrenciler, öğretmenleriyle tarihî bir yapının çevresini inceler. Selin, duvarda yeni bir çizik görür. Görevli, yüzeye boya veya temizleyici sürülmemesi gerektiğini söyler; uygun müdahaleyi uzmanların belirleyeceğini açıklar. Selin, iyi niyetle hemen silmeye çalışmak yerine durumu öğretmenine ve görevliye bildirir.\n\nBir öğrenci “Çizik küçük; herhangi bir temizleyiciyle silinebilir.” diyor. Bu yorumun hangi eksikliği metindeki kanıtla belirlenir?", "choices": ["Çizik görmenin bildirim yapmayı gerektirebileceğini fark etmesi", "Öğretmene haber vermenin korumaya destek olacağını söylemesi", "Yüzeye dokunmadan görevliyi bilgilendirmeyi önermesi", "Uzmanın malzeme ve müdahale değerlendirmesini göz ardı etmesi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bildirim ihtiyacını fark etmek eksiklik değil korumaya uygun düşüncedir.", "Öğretmene haber vermek olayda uygun davranış olarak verilmiştir.", "Dokunmadan bilgilendirme, izinsiz müdahale riskini azaltan bir öneridir.", "Doğru; görevli uygun müdahalenin uzman tarafından belirlenmesini istemiştir."], "explanation": "Hasarın küçük görünmesi kullanılacak malzemenin güvenli olduğunu göstermez. Metindeki uzman değerlendirmesi, rastgele temizleyici kullanma iddiasını sınırlar.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q044", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cadd59e474455414b11b8225fd49c25ad9b36dcf5eacbc1ca6f58ae836efd999", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q045", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f11", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Mutlak müdahale iddiasına karşı olaydan örnek seçilir; davranışın koruma işlevi ile fiziksel temas ayrılır.", "question": "Öğrenciler, öğretmenleriyle tarihî bir yapının çevresini inceler. Selin, duvarda yeni bir çizik görür. Görevli, yüzeye boya veya temizleyici sürülmemesi gerektiğini söyler; uygun müdahaleyi uzmanların belirleyeceğini açıklar. Selin, iyi niyetle hemen silmeye çalışmak yerine durumu öğretmenine ve görevliye bildirir.\n\nBuna göre Selin'in davranışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi, “Tarihî mirası korumak için mutlaka yüzeye kendimiz müdahale etmeliyiz.” düşüncesine karşı kanıt olur?", "choices": ["Bildirim yaparak izinsiz müdahale olmadan da korumaya katkı sunar.", "Yüzeye boya sürerek çiziklerin uzman incelemesini kolaylaştırır.", "Çiziği önemsiz sayıp kimseye haber vermeden yoluna devam eder.", "Herhangi bir temizleyicinin uygun olduğunu gösteren deneme yapar."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Selin'in bildirimi, korumanın yalnız kişisel fiziksel müdahale demek olmadığını gösterir.", "Selin boya sürmez; bu işlem görevlinin açık uyarısına da aykırıdır.", "Metinde bildirim vardır; sessizce geçmek Selin'in davranışı değildir.", "Selin izinsiz deneme yapmaz; uygun yöntemi uzmanların belirlemesini gözetir."], "explanation": "Koruma, kurallara uymayı ve hasarı uygun kişiye bildirmeyi de içerir. Öğrencinin her hasarı kendisinin onarması gerekmez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q045", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "796560d3fc393ea57b956c7295de4e78c64d6f4eaabb41d1a4c53d84fdbb135b", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q046", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f12", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 2, "difficultyReason": "Metinden bir öğrenme kanıtı seçilir; değer gerekçesi ile tarih üstünlüğü iddiası ayırt edilir.", "question": "Bir ilde eski bir değirmenin parçaları korunmuş, çalışma biçimine ilişkin anlatılar izinle kaydedilmiştir. Yerel ustalar, öğretmen eşliğindeki öğrencilere değirmenin nasıl çalıştığını açıklar. Başka illerden öğrenciler de bu bilgileri inceler. Öğrenciler hem yapının parçalarından hem çalışma bilgisinden geçmişteki üretim yaşamına ilişkin ipuçları bulur.\n\nBu durumda mirasın önemini açıklayan doğrudan kanıt hangisidir?", "choices": ["Değirmenin yalnız o ilde doğanlarca anlaşılabilecek olması", "Parçaların ve çalışma bilgisinin geçmişteki üretimi anlamaya yardım etmesi", "Her öğrencinin değirmeni tek başına onarabilecek olması", "Değirmenin bütün tarihî yapılardan daha eski olması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Başka illerden öğrenciler de bilgileri incelemektedir; doğum yeri öğrenme şartı değildir.", "Doğru; anlatı, parçalar ve bilgilerin geçmiş üretim yaşamına ipucu sunduğunu belirtir.", "İnceleme fırsatını onarım yeterliği sayar; öğrencilerin böyle bir başarısı gösterilmez.", "Diğer yapıların tarihleri verilmemiştir; en eski iddiası kurulamaz."], "explanation": "Mirasın değeri, geçmişi anlamaya sunduğu kanıtlarla gerekçelendirilebilir. Burada parçalar ve çalışma bilgisi üretim yaşamını tanımaya yardım eder.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q046", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6253d0bf8e983a5c41e0440ba396d66e847ce19379165872478e45e7c4c64acc", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q047", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f12", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki kanıt türü tamamlayıcı ilişkiye dönüştürülür; nesne ile bilgiyi birbirinin yerine koyan çıkarımlar elenir.", "question": "Bir ilde eski bir değirmenin parçaları korunmuş, çalışma biçimine ilişkin anlatılar izinle kaydedilmiştir. Yerel ustalar, öğretmen eşliğindeki öğrencilere değirmenin nasıl çalıştığını açıklar. Başka illerden öğrenciler de bu bilgileri inceler. Öğrenciler hem yapının parçalarından hem çalışma bilgisinden geçmişteki üretim yaşamına ilişkin ipuçları bulur.\n\nBuna göre yapının parçaları ile çalışma bilgisinin birlikte korunmasından aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?", "choices": ["Parçalar saklandığı için çalışma bilgisini öğrenmeye gerek kalmaz.", "Bilgi anlatıldığı için bütün öğrenciler değirmeni çalıştırabilmiştir.", "Fiziksel kanıt ve aktarılan bilgi, geçmişi anlamada birbirini destekleyebilir.", "Bilgi kaydedildiği için yapının parçaları artık miras sayılmaz."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Parçaların varlığı kullanım bilgisini kendiliğinden öğretmez.", "Anlatımı tamamlanmış uygulama yeterliği sayar; çalıştırma başarısı verilmemiştir.", "Doğru; olayda iki farklı kaynak geçmiş üretim yaşamına birlikte ipucu verir.", "Bilgi kaydı fiziksel kanıtın kültürel niteliğini ortadan kaldırmaz."], "explanation": "Somut parçalar ve öğrenilen çalışma bilgisi farklı soruları aydınlatabilir. Birinin korunması diğerinin gereksiz olduğu anlamına gelmez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q047", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6d5ce5204c0d772008eb7a25b72abc22dbb0f882e065ef2ba4a1edd6eb347cae", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q048", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f12", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 4, "difficultyReason": "Koruma ve farklı kişilere yarar birleştirilirken kayıt ve zorunlu yaşam biçimi gibi uzak sonuçlar sınırlandırılır.", "question": "Bir ilde eski bir değirmenin parçaları korunmuş, çalışma biçimine ilişkin anlatılar izinle kaydedilmiştir. Yerel ustalar, öğretmen eşliğindeki öğrencilere değirmenin nasıl çalıştığını açıklar. Başka illerden öğrenciler de bu bilgileri inceler. Öğrenciler hem yapının parçalarından hem çalışma bilgisinden geçmişteki üretim yaşamına ilişkin ipuçları bulur.\n\nBuna göre başka illerden öğrencilerin bilgileri incelemesi ile parçaların korunması birlikte düşünüldüğünde aşağıdaki sonuçlardan hangisi desteklenir?", "choices": ["İl dışından öğrenenler geldikçe yerel mirasın o il için değeri azalmak zorundadır.", "Farklı öğrenciler geldiği için değirmenin UNESCO kaydı kesinleşmiştir.", "Parçalar korununca geçmişteki üretim biçimi bugün herkes için zorunlu hâle gelir.", "Yerel mirasın korunması, farklı kişilerin ortak öğrenme imkânını sürdürmeye yardım eder."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ortak yararı yerel değer kaybıyla eşitler; anlatı iki değerin birlikte bulunmasına örnektir.", "Ziyaretçi çeşitliliğini resmî liste kaydı yerine koyar.", "Geçmişi öğrenmeyi geçmiş yaşamı zorunlu tekrar etme olarak yorumlar.", "Doğru; yerel kanıtların yaşaması ve farklı kişilerin incelemesi ortak öğrenme fırsatını destekler."], "explanation": "Bir ildeki miras başka yerlerden kişilere de bilgi sunabilir. Koruma bu öğrenme fırsatının gelecekte de sürmesine katkı sağlar; UNESCO kaydı için ayrıca resmî kanıt gerekir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q048", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ca87b0175bd53b5322966393c686d94d26636b250f5ad8d2c85626e443fb524c", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q049", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f12", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 3, "difficultyReason": "Öğrenme katkısının kapsamı sınırlanır; kısmi kanıt ile bütünlük iddiası arasındaki fark değerlendirilir.", "question": "Bir ilde eski bir değirmenin parçaları korunmuş, çalışma biçimine ilişkin anlatılar izinle kaydedilmiştir. Yerel ustalar, öğretmen eşliğindeki öğrencilere değirmenin nasıl çalıştığını açıklar. Başka illerden öğrenciler de bu bilgileri inceler. Öğrenciler hem yapının parçalarından hem çalışma bilgisinden geçmişteki üretim yaşamına ilişkin ipuçları bulur.\n\nMetindeki kanıtı aşan bir yorumdan kaçınmak isteyen öğrenci hangi ifadeyi seçmelidir?", "choices": ["İnceleme, geçmişteki üretim yaşamını tanımaya katkı sağlamıştır.", "Her öğrenci bütün eski üretim araçlarını artık kullanabilmektedir.", "Bu değirmenin bütün illerde aynı biçimde kullanıldığı kanıtlanmıştır.", "Değirmenle ilgili bütün tarihî soruların cevabı bulunmuştur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; anlatı geçmiş üretim yaşamına ilişkin ipuçları bulunduğunu gösterir.", "Bir inceleme olayını bütün araçlara ilişkin uygulama yeterliğine geneller.", "Başka illerden öğrenciler gelmesini bütün illerde kullanım eşitliği sanır.", "Bazı ipuçlarını bütün tarihî soruların çözülmesine dönüştürür."], "explanation": "İpuçları geçmişi öğrenmeye katkıdır. Bütün araçları kullanma, her yerde aynı uygulama veya bütün soruları çözme sonuçları bu kanıttan çıkarılamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q049", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ea3302a160088a59cfccbc3fa476098f2a1dc7e5f50bbf31b868be8415c27f16", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t10.q050", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t10.f12", "topic": "Ortak kültürel mirasın önemi ve korunması", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-1", "subtopicKey": "sos-5-s5-t10", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t10.n01", "objective": "SB.5.3.1", "level": 5, "difficultyReason": "Kayıt yeterliği, fiziksel kanıtın katkısı ve geleceğe ilişkin kesinlik ayrı ayrı sınanır; birkaç varsayımı ayıran çok adımlı değerlendirme gerekir.", "question": "Bir ilde eski bir değirmenin parçaları korunmuş, çalışma biçimine ilişkin anlatılar izinle kaydedilmiştir. Yerel ustalar, öğretmen eşliğindeki öğrencilere değirmenin nasıl çalıştığını açıklar. Başka illerden öğrenciler de bu bilgileri inceler. Öğrenciler hem yapının parçalarından hem çalışma bilgisinden geçmişteki üretim yaşamına ilişkin ipuçları bulur.\n\nBir öğrenci “Anlatılar kaydedildiğine göre yapı korunmasa da bütün çalışma bilgisi gelecek kuşaklara eksiksiz geçer.” diyor. Buna göre bu iddianın sınanmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Başka illerden öğrenci gelmesi gelecekte hiçbir bilgi kaybı olmayacağını gösterir.", "Kayıt ve fiziksel kanıt birlikte yararlıdır; eksiksiz aktarım için öğrenme kanıtı da aranmalıdır.", "Kayıt yapılınca bütün fiziksel parçaların bilgisi gereksiz hâle gelmiştir.", "Parçaları korumak bütün anlatıların herkesçe öğrenildiğini kesin kanıtlar."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bugünkü incelemeyi gelecekte kayıp olmayacağının kesin garantisi sanır.", "Doğru; kayıt bir destek olsa da fiziksel kanıtı ve gelecek öğrenmenin kanıtını tek başına karşılamaz.", "Bilgi kaydını fiziksel parçaların sunduğu kanıtların tamamıyla eşit sayar.", "Fiziksel korumayı bütün kişilerin bilgiyi öğrendiği sonucuna dönüştürür."], "explanation": "Kayıt bilgiyi saklamaya yardımcıdır; parçalar da ayrı kanıtlar sunar. Gelecek kuşaklara eksiksiz aktarım iddiası yalnız kayıt yapıldığı bilgisiyle doğrulanamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.1", "S5-T10"], "taskId": "S5-T10", "sourceRecordId": "draft.s5-t10.q050", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "247bdc239f252fb8d034616067ab83dafbf79b02a89a9b7c0dc9005f022fb419", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "note", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "title": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["SB.5.3.2"], "body": "Ne öğreneceğim\nEski Anadolu topluluklarının günlük ihtiyaçlarını kaynakları kullanarak inceleyeceğim. Tarihleri bir çizgide düzenleyeceğim; buluntudan gözlenen bilgiyle kendi yorumumu ayıracağım. Yaşamı, döneme ilişkin belgeler ve imkânlar üzerinden anlamaya çalışacağım.\n\nTemel kavramlar\nMÖ, Milattan önce; MS, Milattan sonra demektir. Milat, bu tarihlemede İsa'nın doğumunun başlangıç kabul edilmesidir. Milat sınırı bir ayrımdır; bu sistemde sıfırıncı yıl yoktur. Yüzyıl, yüz yıllık dönemdir. MS 1–100, 1. yüzyıl; MS 101–200, 2. yüzyıldır. MÖ 100–1, MÖ 1. yüzyıl; MÖ 200–101, MÖ 2. yüzyıldır. Arkeoloji, geçmişi maddi kalıntılar yardımıyla inceleyen bilimdir. Arkeolojik kazı, kalıntıların yerini ve ilişkilerini kaydederek yapılan bilimsel çalışmadır. Höyük, aynı yerde farklı zamanlarda oluşan yerleşim kalıntılarının birikmesiyle meydana gelen yükseltidir. Avcı-toplayıcı topluluklar besinlerini avcılık ve doğadaki yenebilir ürünleri toplamayla sağlar. Yerleşik hayat, yaşamın aynı yerleşim çevresinde sürdürülmesidir.\n\nÖnce hatırla\nİnsanların her dönemde beslenmeye, barınmaya ve geçimlerini sağlamaya ihtiyacı vardır. Ortak miras, geçmişten kalan ve gelecek kuşaklara aktarmak için birlikte koruduğumuz değerleri içerir. Bir nesne görmekle onun bütün kullanımını bilmek aynı şey değildir: çantandaki bir kalem, hangi gün ne yazdığını tek başına anlatmaz.\n\nAdım adım\n1. Tarihleri çizgi üzerinde düzenle. Önce MÖ ve MS etiketini oku; sonra Milat ayrımının iki tarafını göster. MÖ tarafında sayıları Milat sınırına doğru azaltarak, MS tarafında artırarak yerleştir. Yüzyıl için ilgili yüz yıllık aralığı yaz ve yılın bu aralığa girip girmediğini kontrol et. Örneğin MS 315 için 301–400 aralığını bulup yüzyılını kendin adlandır. Sıralama ile süre hesaplamanın farklı işlemler olduğunu hatırla.\n2. Buluntuları gözlem kayıtlarına dönüştür. Nesnenin bulunduğu alanı, üzerindeki izi ve başka kalıntılarla ilişkisini yaz. Diyarbakır çevresindeki Çayönü araştırmalarında köy yaşamı, tahıllar ve hayvan yetiştiriciliğiyle ilgili bulgular incelenir. Besin, üretim aracı ve yapısal kalıntı için ayrı sorular hazırla. İhtiyaca ilişkin yorumunun hangi gözlemi kullandığını çizgiyle göster; yorumun dışında kalan ayrıntıyı araştırma sorusu olarak bırak.\n3. Yerleşimi kendi kaynağıyla tanı. Konya çevresindeki Çatalhöyük araştırmalarında bitişik konutlar, çatılardan erişim ve besin üretimi ele alınır. Burdur yakınındaki Hacılar için yapı malzemeleri ve pişmiş toprak kaplar incelenir. Şanlıurfa çevresinde bulunan Göbeklitepe yapılarının toplu etkinlikler ve inanç bakımından önemine ilişkin yorumlar vardır. Her yer için ayrı kaynak kartı aç. Yapı, kullanım ve dönem alanlarını doldururken belgede olgu mu yorum mu belirtildiğini işaretle.\n4. Karşılaştırmayı aynı soruyla yürüt. Geçmiş kayda ve bugünkü örneğe yönelteceğin ihtiyaç sorusunu önce yaz. Araçları, malzemeleri ve uygulamayı her örnekte ayrı incele. Bir sütunda benzerlikleri, diğerinde farklılıkları göster. Sonuçta hangi örneklerin karşılaştırıldığını adlandır. Kullanımın neden farklılaşabileceğini kaynakta verilen koşullara dönerek araştır.\n5. Görüşünü dönem bilgisiyle denetle. Çözüm veya değerlendirme yazarken kayıtta bulunan malzeme ve becerileri listele. Önerinin her bölümünü bu listeyle eşleştir. Eşleşmeyen bir gereç için döneme ait dayanak ara. Yeni bulgu gelirse önce neyi açıkladığını, ardından önceki yorumun hangi bölümüne ilişkin olduğunu yaz. Öğretici görselde zaman, nesne, ihtiyaç ve dönem sorularını bu çalışmada birlikte kullan.\nÖğretici görseli incele: zaman, buluntu, ihtiyaç ve dönem incelemeleri için sorularla kontrol yolları eşleştirilmiştir. Önce ilgili satırın sorusunu kullan; sonra çalışmanda o satırın kontrolünü nasıl yaptığını göster.\n\nÇözümlü örnek 1\nTarihi aralığa yerleştiriyorum\nKurmaca bir sergi kaydı MS 315 tarihini taşıyor. Bu tarihi yüzyıl aralığında nasıl gösteririm?\nMilat ayrımında MS tarafını seçerim.\nYüz yıllık kutular içinde 301–400 aralığını çizer, 315 noktasını bu kutuda gösteririm.\nMS 1–100 ilk kutu, 101–200 ikinci, 201–300 üçüncü, 301–400 dördüncü kutudur. 315 bu son aralığa girdiği için MS 4. yüzyıl olarak adlandırırım.\n\nÇözümlü örnek 2\nKullanım izini soruyla birleştiriyorum\nKurmaca bir kazı raporu, kemik bir iğnenin üzerinde iplik izleri bulunduğunu söylüyor. Günlük hayatı araştırmak için nasıl ilerlerim?\nGözlem listeme nesnenin malzemesini ve üzerindeki izi ayrı yazarım.\nİğne ile iplik izini birlikte ele alınca dikiş işini araştırma sorusu yaparım. Bu işin günlük üretimdeki yerini öğrenmek için raporda kumaş veya deri parçası bulunup bulunmadığına bakarım.\nRaporun başka nesneleriyle bu yorumu karşılaştırır, insanların yaptığı işe ilişkin gerekçemi belirtirim. Giysilerin görünümü gibi öğrenemediğim ayrıntıları ek soru yaparım.\n\nÇözümlü örnek 3\nİki döneme aynı soruyu yöneltiyorum\nKurmaca bir kayıtta yolcuların deri torbayla eşya taşıdığı anlatılıyor. Bugün bir öğrenci sırt çantası kullanıyor. Karşılaştırma nasıl kurulur?\nİki örneğe de eşyaların nasıl taşındığını sorarım.\nTorbayı ve çantayı malzeme, biçim ve kullanım alanlarında ayrı gösteririm.\nMalzeme sütununa eski torba için deri yazarım; çantanın malzemesini kendi gözlemimle kaydederim. Taşıma biçiminde elde tutulan torbayı ve sırta takılan çantayı ayrı gösteririm. Her karşılaştırmanın dayanağını bu kayda bağlarım.\n\nSık yapılan hatalar\nYılı dönem etiketi olmadan yerleştirmek: Önce çizginin hangi tarafını seçtim, sonra hangi aralığı kullandım?\nYerleşim dosyalarını karıştırmak: Her kullanım yorumu hangi kazı raporundaki gözleme bağlanıyor?\nÖnerilen gereci kayıtta aramamak: Önerimin malzeme listesini döneme ait belgeyle eşleştirdim mi?\nYeni gözlemi incelemeden yorum değiştirmek: Yeni bilginin önceki açıklamanın hangi bölümünü etkilediğini gösterebilir miyim?\n\nKendimi kontrol ediyorum\nKurmaca MS 315 kaydını çizgine yerleştir; yüz yıllık aralığını ve yüzyıl adını yaz.\nGerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir.\nKurmaca iğne raporundan günlük üretimle ilgili bir araştırma sorusu oluştur. Cevabı araştırmak için hangi ek buluntuyu görmek istersin?\nGerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir.\nDeri torba kaydıyla kendi çantanı aynı ihtiyaç sorusu altında karşılaştır. İki benzerlik veya farklılığı dayanaklarıyla belirt.\nGerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir.\nKendin dene: Yetişkin rehberliğinde resmî sanal müzede bir erken yaşam buluntusunu incele. Gözlediğin özelliği ve araştırmak istediğin ihtiyacı ayrı yaz; kazı veya nesneye dokunma denemesi yapma.\n\nÖzet\nTarih kaydını dönem ve aralıkla incele. Nesneye ilişkin gözlemleri yorumundan ayırıp ihtiyaç sorusuna bağla. Çayönü, Çatalhöyük, Hacılar ve Göbeklitepe için ayrı belge kartları kullan. Dönemler arasındaki karşılaştırmayı aynı ihtiyaçla yürüt; görüşünün araçlarını ve kesinlik derecesini dayanaklarla denetle.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Eski Anadolu topluluklarının günlük ihtiyaçlarını kaynakları kullanarak inceleyeceğim. Tarihleri bir çizgide düzenleyeceğim; buluntudan gözlenen bilgiyle kendi yorumumu ayıracağım. Yaşamı, döneme ilişkin belgeler ve imkânlar üzerinden anlamaya çalışacağım.", "keyConcepts": ["MÖ, Milattan önce; MS, Milattan sonra demektir. Milat, bu tarihlemede İsa'nın doğumunun başlangıç kabul edilmesidir. Milat sınırı bir ayrımdır; bu sistemde sıfırıncı yıl yoktur. Yüzyıl, yüz yıllık dönemdir. MS 1–100, 1. yüzyıl; MS 101–200, 2. yüzyıldır. MÖ 100–1, MÖ 1. yüzyıl; MÖ 200–101, MÖ 2. yüzyıldır. Arkeoloji, geçmişi maddi kalıntılar yardımıyla inceleyen bilimdir. Arkeolojik kazı, kalıntıların yerini ve ilişkilerini kaydederek yapılan bilimsel çalışmadır. Höyük, aynı yerde farklı zamanlarda oluşan yerleşim kalıntılarının birikmesiyle meydana gelen yükseltidir. Avcı-toplayıcı topluluklar besinlerini avcılık ve doğadaki yenebilir ürünleri toplamayla sağlar. Yerleşik hayat, yaşamın aynı yerleşim çevresinde sürdürülmesidir."], "priorKnowledge": ["İnsanların her dönemde beslenmeye, barınmaya ve geçimlerini sağlamaya ihtiyacı vardır. Ortak miras, geçmişten kalan ve gelecek kuşaklara aktarmak için birlikte koruduğumuz değerleri içerir. Bir nesne görmekle onun bütün kullanımını bilmek aynı şey değildir: çantandaki bir kalem, hangi gün ne yazdığını tek başına anlatmaz."], "steps": ["1. Tarihleri çizgi üzerinde düzenle. Önce MÖ ve MS etiketini oku; sonra Milat ayrımının iki tarafını göster. MÖ tarafında sayıları Milat sınırına doğru azaltarak, MS tarafında artırarak yerleştir. Yüzyıl için ilgili yüz yıllık aralığı yaz ve yılın bu aralığa girip girmediğini kontrol et. Örneğin MS 315 için 301–400 aralığını bulup yüzyılını kendin adlandır. Sıralama ile süre hesaplamanın farklı işlemler olduğunu hatırla.", "2. Buluntuları gözlem kayıtlarına dönüştür. Nesnenin bulunduğu alanı, üzerindeki izi ve başka kalıntılarla ilişkisini yaz. Diyarbakır çevresindeki Çayönü araştırmalarında köy yaşamı, tahıllar ve hayvan yetiştiriciliğiyle ilgili bulgular incelenir. Besin, üretim aracı ve yapısal kalıntı için ayrı sorular hazırla. İhtiyaca ilişkin yorumunun hangi gözlemi kullandığını çizgiyle göster; yorumun dışında kalan ayrıntıyı araştırma sorusu olarak bırak.", "3. Yerleşimi kendi kaynağıyla tanı. Konya çevresindeki Çatalhöyük araştırmalarında bitişik konutlar, çatılardan erişim ve besin üretimi ele alınır. Burdur yakınındaki Hacılar için yapı malzemeleri ve pişmiş toprak kaplar incelenir. Şanlıurfa çevresinde bulunan Göbeklitepe yapılarının toplu etkinlikler ve inanç bakımından önemine ilişkin yorumlar vardır. Her yer için ayrı kaynak kartı aç. Yapı, kullanım ve dönem alanlarını doldururken belgede olgu mu yorum mu belirtildiğini işaretle.", "4. Karşılaştırmayı aynı soruyla yürüt. Geçmiş kayda ve bugünkü örneğe yönelteceğin ihtiyaç sorusunu önce yaz. Araçları, malzemeleri ve uygulamayı her örnekte ayrı incele. Bir sütunda benzerlikleri, diğerinde farklılıkları göster. Sonuçta hangi örneklerin karşılaştırıldığını adlandır. Kullanımın neden farklılaşabileceğini kaynakta verilen koşullara dönerek araştır.", "5. Görüşünü dönem bilgisiyle denetle. Çözüm veya değerlendirme yazarken kayıtta bulunan malzeme ve becerileri listele. Önerinin her bölümünü bu listeyle eşleştir. Eşleşmeyen bir gereç için döneme ait dayanak ara. Yeni bulgu gelirse önce neyi açıkladığını, ardından önceki yorumun hangi bölümüne ilişkin olduğunu yaz. Öğretici görselde zaman, nesne, ihtiyaç ve dönem sorularını bu çalışmada birlikte kullan."], "workedExamples": [{"title": "Tarihi aralığa yerleştiriyorum", "problem": "Kurmaca bir sergi kaydı MS 315 tarihini taşıyor. Bu tarihi yüzyıl aralığında nasıl gösteririm?", "solution": ["Milat ayrımında MS tarafını seçerim.", "Yüz yıllık kutular içinde 301–400 aralığını çizer, 315 noktasını bu kutuda gösteririm.", "MS 1–100 ilk kutu, 101–200 ikinci, 201–300 üçüncü, 301–400 dördüncü kutudur. 315 bu son aralığa girdiği için MS 4. yüzyıl olarak adlandırırım."]}, {"title": "Kullanım izini soruyla birleştiriyorum", "problem": "Kurmaca bir kazı raporu, kemik bir iğnenin üzerinde iplik izleri bulunduğunu söylüyor. Günlük hayatı araştırmak için nasıl ilerlerim?", "solution": ["Gözlem listeme nesnenin malzemesini ve üzerindeki izi ayrı yazarım.", "İğne ile iplik izini birlikte ele alınca dikiş işini araştırma sorusu yaparım. Bu işin günlük üretimdeki yerini öğrenmek için raporda kumaş veya deri parçası bulunup bulunmadığına bakarım.", "Raporun başka nesneleriyle bu yorumu karşılaştırır, insanların yaptığı işe ilişkin gerekçemi belirtirim. Giysilerin görünümü gibi öğrenemediğim ayrıntıları ek soru yaparım."]}, {"title": "İki döneme aynı soruyu yöneltiyorum", "problem": "Kurmaca bir kayıtta yolcuların deri torbayla eşya taşıdığı anlatılıyor. Bugün bir öğrenci sırt çantası kullanıyor. Karşılaştırma nasıl kurulur?", "solution": ["İki örneğe de eşyaların nasıl taşındığını sorarım.", "Torbayı ve çantayı malzeme, biçim ve kullanım alanlarında ayrı gösteririm.", "Malzeme sütununa eski torba için deri yazarım; çantanın malzemesini kendi gözlemimle kaydederim. Taşıma biçiminde elde tutulan torbayı ve sırta takılan çantayı ayrı gösteririm. Her karşılaştırmanın dayanağını bu kayda bağlarım."]}], "commonMistakes": ["Yılı dönem etiketi olmadan yerleştirmek: Önce çizginin hangi tarafını seçtim, sonra hangi aralığı kullandım?", "Yerleşim dosyalarını karıştırmak: Her kullanım yorumu hangi kazı raporundaki gözleme bağlanıyor?", "Önerilen gereci kayıtta aramamak: Önerimin malzeme listesini döneme ait belgeyle eşleştirdim mi?", "Yeni gözlemi incelemeden yorum değiştirmek: Yeni bilginin önceki açıklamanın hangi bölümünü etkilediğini gösterebilir miyim?"], "selfCheck": [{"question": "Kurmaca MS 315 kaydını çizgine yerleştir; yüz yıllık aralığını ve yüzyıl adını yaz.", "answer": "Gerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir."}, {"question": "Kurmaca iğne raporundan günlük üretimle ilgili bir araştırma sorusu oluştur. Cevabı araştırmak için hangi ek buluntuyu görmek istersin?", "answer": "Gerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir."}, {"question": "Deri torba kaydıyla kendi çantanı aynı ihtiyaç sorusu altında karşılaştır. İki benzerlik veya farklılığı dayanaklarıyla belirt.", "answer": "Gerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir."}], "summary": "Tarih kaydını dönem ve aralıkla incele. Nesneye ilişkin gözlemleri yorumundan ayırıp ihtiyaç sorusuna bağla. Çayönü, Çatalhöyük, Hacılar ve Göbeklitepe için ayrı belge kartları kullan. Dönemler arasındaki karşılaştırmayı aynı ihtiyaçla yürüt; görüşünün araçlarını ve kesinlik derecesini dayanaklarla denetle.", "figureNote": "Öğretici görseli incele: zaman, buluntu, ihtiyaç ve dönem incelemeleri için sorularla kontrol yolları eşleştirilmiştir. Önce ilgili satırın sorusunu kullan; sonra çalışmanda o satırın kontrolünü nasıl yaptığını göster."}, "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.note.alt", "captionKey": "s5-t11.s5t11.note.caption", "headerKeys": ["s5-t11.s5t11.note.h0", "s5-t11.s5t11.note.h1", "s5-t11.s5t11.note.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t11.s5t11.note.r0c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.note.r0c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.note.r0c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.note.r1c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.note.r1c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.note.r1c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.note.r2c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.note.r2c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.note.r2c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.note.r3c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.note.r3c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.note.r3c2"}]]}, "taskId": "S5-T11", "visualRequirement": "optional", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e7bafe2d21ff0056638009b046138b90dbc66e5897b8734726de8d9f8736cffa", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q001", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f01", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tek adımda eksenin başlangıcı okunur; geçmişten geleceğe yönü bilmek yeterlidir.", "question": "Verilen zaman çizelgesine göre hangi kayıt en önceye aittir?", "choices": ["P kaydı", "T kaydı", "S kaydı", "R kaydı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; P, geçmişten geleceğe uzanan şeridin başındadır.", "T en geç kayıttır; sağ ucu geçmişin başlangıcı saymışsın.", "S, Milat sonrasındadır; önceki kayıtları atlamışsın.", "R, P ve Q sonrasındadır; küçük MÖ yılını en eski sanmışsın."], "explanation": "MÖ yıllarında yıl sayısı büyüdükçe geçmişe gidilir. P, MÖ 800 ile en önceki kayıttır.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "P", "position": 0.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.P", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dP"}, {"id": "Q", "position": 0.28591851322373124, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.Q", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dQ"}, {"id": "R", "position": 0.42887776983559683, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.R", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dR"}, {"id": "milat", "position": 0.5714796283059328, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.milat", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dMilat"}, {"id": "S", "position": 0.7140814867762688, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.S", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dS"}, {"id": "T", "position": 1.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.T", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dT"}], "captionKey": "s5-t11.s5t11.ta.caption", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.ta.alt"}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q001", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a23bc1321e16454e833209a9f96be16972e6de35cae5405e2b2648dfad7d42d5", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q002", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f01", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "Konum ve dönem adı birlikte okunur; iki ipucu görselde doğrudan verilmiştir.", "question": "Zaman çizelgesine göre S kaydının Milat sınırıyla ilişkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Öncesinde, MS döneminde", "Sonrasında, MS döneminde", "Öncesinde, MÖ döneminde", "Sonrasında, MÖ döneminde"], "correct": 1, "distractorWhy": ["MS etiketini korurken S konumunu sınırın öncesine taşımışsın.", "Doğru; S, Milat sınırından sonra ve MS tarafındadır.", "S sağ taraftadır; sınırın öncesiyle sonrasını karıştırmışsın.", "Milat sonrasına MÖ denmez; dönem adını ters eşleştirmişsin."], "explanation": "S kaydı MS 200 olarak Milat sınırından sonra gösterilmiştir.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "P", "position": 0.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.P", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dP"}, {"id": "Q", "position": 0.28591851322373124, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.Q", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dQ"}, {"id": "R", "position": 0.42887776983559683, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.R", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dR"}, {"id": "milat", "position": 0.5714796283059328, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.milat", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dMilat"}, {"id": "S", "position": 0.7140814867762688, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.S", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dS"}, {"id": "T", "position": 1.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.T", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dT"}], "captionKey": "s5-t11.s5t11.ta.caption", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.ta.alt"}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q002", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3d5692810ba6d41d4b3501029af527b5c237e231e14bb8132fbd73fd111abca7", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q003", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f01", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "MÖ kuralı uygulanır ve çizelgenin yönü tersine çevrilir; yakın tarih çeldiricisi vardır.", "question": "Aslı, Q ve R kayıtlarını yakın zamandan eski zamana sıralamak istiyor. Zaman çizelgesine göre hangi sıralama uygundur?", "choices": ["İkisi aynı zamanda", "Q, sonra S", "R, sonra Q", "Q, sonra R"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Q ile R farklı tarihlerdedir; aynı dönemi aynı yıl saymışsın.", "İstenen iki kayıttan R yerine S kullanılmış; karşılaştırılan kayıt değişmiş.", "Doğru; MÖ 200, MÖ 400 sonrasındadır; geriye gidildiğinde R ardından Q gelir.", "MÖ yıl sayısını büyüterek ilerlemeyi daha yakın zamana gitmek sanmışsın."], "explanation": "R, Milat sınırına Q'dan yakındır. Yakından eskiye sıra R → Q olur.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "P", "position": 0.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.P", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dP"}, {"id": "Q", "position": 0.28591851322373124, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.Q", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dQ"}, {"id": "R", "position": 0.42887776983559683, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.R", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dR"}, {"id": "milat", "position": 0.5714796283059328, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.milat", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dMilat"}, {"id": "S", "position": 0.7140814867762688, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.S", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dS"}, {"id": "T", "position": 1.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.T", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dT"}], "captionKey": "s5-t11.s5t11.ta.caption", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.ta.alt"}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q003", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f4b16a28b49ac8cdb3d72aad9147450234827182e4f3aea5d2c946c83237c9bd", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q004", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f01", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "Önce görselden yıl alınır, sonra yüzyıl aralığıyla eşleştirilir; sınır yılı ayırt edilir.", "question": "Zaman çizelgesine göre S kaydı aşağıdaki yüzyıllardan hangisindedir?", "choices": ["MS 3. yüzyıl", "MÖ 2. yüzyıl", "MS 1. yüzyıl", "MS 2. yüzyıl"], "correct": 3, "distractorWhy": ["200, yeni yüzyılın başlangıcı değil 2. yüzyılın son yılıdır.", "S, Milat sonrasındadır; MÖ kısaltmasını yanlış kullanmışsın.", "MS 1. yüzyıl 1–100 yıllarıdır; 200 bu aralıkta değildir.", "Doğru; MS 101–200 yılları MS 2. yüzyıldadır."], "explanation": "Şeritte S için MS 200 yazılıdır. MS 101–200 aralığı 2. yüzyıldır.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "P", "position": 0.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.P", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dP"}, {"id": "Q", "position": 0.28591851322373124, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.Q", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dQ"}, {"id": "R", "position": 0.42887776983559683, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.R", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dR"}, {"id": "milat", "position": 0.5714796283059328, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.milat", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dMilat"}, {"id": "S", "position": 0.7140814867762688, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.S", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dS"}, {"id": "T", "position": 1.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.T", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dT"}], "captionKey": "s5-t11.s5t11.ta.caption", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.ta.alt"}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q004", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0c240d329040d99b0bc5d4593d4f1ce3f714e3715a423bc7e10e7c11e3cfb6dd", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q005", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f01", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Üç kayıt iki döneme ayrılır ve sıra denetlenir; seçeneklerde kısmen doğru yorumlar bulunur.", "question": "Zaman çizelgesine göre P, R ve T kayıtlarıyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi dönem ve sıra bakımından doğrudur?", "choices": ["P ve R MÖ'dedir; T onlardan sonradır.", "P ve R MS'dedir; T onlardan öncedir.", "R MÖ'dedir; P, R'den daha sonradır.", "T MS'dedir; P ile R aynı tarihtedir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; P ve R Milat öncesinde, T ise Milat sonrasında ve daha geçtir.", "P ile R'nin MÖ etiketleri ters çevrilmiş, T'nin sonraki konumu da yok sayılmış.", "MÖ 800, MÖ 200'den öncedir; büyük sayıyı daha geç yıl saymışsın.", "P ile R'nin dönemleri aynı olsa da yılları farklıdır; dönem ile tarih eşitlenmiş."], "explanation": "P ve R'nin ikisi MÖ tarafındadır. T, MS tarafında bulunduğu için bu kayıtlardan sonradır.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "P", "position": 0.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.P", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dP"}, {"id": "Q", "position": 0.28591851322373124, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.Q", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dQ"}, {"id": "R", "position": 0.42887776983559683, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.R", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dR"}, {"id": "milat", "position": 0.5714796283059328, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.milat", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dMilat"}, {"id": "S", "position": 0.7140814867762688, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.S", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dS"}, {"id": "T", "position": 1.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.ta.T", "dateKey": "s5-t11.s5t11.ta.dT"}], "captionKey": "s5-t11.s5t11.ta.caption", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.ta.alt"}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q005", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b0bdb9a7c30964e506b59b3e73d9a7e5f99c3e224a83c2b9207351f0dd83e66f", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q006", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f02", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "İstenen taraftaki en yakın nokta seçilir; tek görsel karşılaştırması yapılır.", "question": "Verilen zaman çizelgesine göre hangi kayıt Milat sınırından önceki en yakın kayıttır?", "choices": ["N kaydı", "M kaydı", "K kaydı", "L kaydı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["N sınırın sonrasındadır; öncesi koşulunu gözden kaçırmışsın.", "Doğru; M, sınırın önündeki son kayıttır.", "K, Milat öncesindeki en uzak kayıttır; eskiyle yakını karıştırmışsın.", "L öncededir ama M, sınıra L'den daha yakındır."], "explanation": "Milat öncesi kayıtlar K, L ve M'dir. Bunlardan M sınırın hemen önündedir.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "K", "position": 0.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.K", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dK"}, {"id": "L", "position": 0.2, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.L", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dL"}, {"id": "M", "position": 0.4, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.M", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dM"}, {"id": "milat", "position": 0.6, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.milat", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dMilat"}, {"id": "N", "position": 0.8, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.N", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dN"}, {"id": "O", "position": 1.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.O", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dO"}], "captionKey": "s5-t11.s5t11.tb.caption", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.tb.alt", "notToScale": true}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q006", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f6f195a1b14e318b4eb0bd2b0236a7aea15079b76c3d4670b1ee9175882a99b1", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q007", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f02", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "Tarih etiketi okunup MÖ yüzyıl aralığına yerleştirilir; kayıt ve dönem karışmaları ayırt edilir.", "question": "Zaman çizelgesine göre L kaydının yılı ve yüzyılı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["MS 300, MS 3. yüzyıl", "MÖ 100, MÖ 1. yüzyıl", "MÖ 300, MÖ 3. yüzyıl", "MÖ 300, MÖ 4. yüzyıl"], "correct": 2, "distractorWhy": ["L'nin MÖ etiketi MS'ye çevrilmiş; aynı sayı dönem değişimini karşılamaz.", "Bu eşleştirme L yerine M kaydının tarihini kullanır.", "Doğru; L, MÖ 300 tarihli olup MÖ 3. yüzyılın sınırındadır.", "MÖ 300–201 aralığı 3. yüzyıldır; 300'ü 4. yüzyıla taşımışsın."], "explanation": "L kaydında MÖ 300 yazılıdır. MÖ 300–201 yılları MÖ 3. yüzyıldır.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "K", "position": 0.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.K", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dK"}, {"id": "L", "position": 0.2, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.L", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dL"}, {"id": "M", "position": 0.4, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.M", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dM"}, {"id": "milat", "position": 0.6, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.milat", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dMilat"}, {"id": "N", "position": 0.8, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.N", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dN"}, {"id": "O", "position": 1.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.O", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dO"}], "captionKey": "s5-t11.s5t11.tb.caption", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.tb.alt", "notToScale": true}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q007", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b5c2aedf0e20c520f240e792555d2573ae9660f9f620e6d2eb0e78dcdc464ed6", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q008", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f02", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Yanlış bir sıralamanın nedenini bulmak için MÖ ön bilgisi görsel kanıta aktarılır.", "question": "Bir öğrenci K, L, M kayıtlarını eski zamandan yakın zamana M, L, K biçiminde yazmıştır. Verilen zaman çizelgesine göre bu hatayı hangi açıklama düzeltir?", "choices": ["MÖ'de küçük yıl sayısı daha eskiyi gösterir.", "MÖ'deki kayıtlar MS'ye çevrilerek sıralanır.", "Aynı dönemdeki kayıtlar aynı yıl kabul edilir.", "MÖ'de büyük yıl sayısı daha eskiyi gösterir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Öğrencinin hatası tam bu varsayımdır; çizelge K, L, M sırasını gösterir.", "Yılların dönemini değiştirerek sıralamak, kayıtların tarihini bozar.", "Dönem ortaklığı farklı yıl sayılarını eşitlemez.", "Doğru; MÖ 600, MÖ 300 ve MÖ 100'den öncedir."], "explanation": "K, L ve M Milat öncesindedir. Eski zamandan yakına gidildikçe MÖ yıl sayısı azalır.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "K", "position": 0.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.K", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dK"}, {"id": "L", "position": 0.2, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.L", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dL"}, {"id": "M", "position": 0.4, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.M", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dM"}, {"id": "milat", "position": 0.6, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.milat", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dMilat"}, {"id": "N", "position": 0.8, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.N", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dN"}, {"id": "O", "position": 1.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.O", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dO"}], "captionKey": "s5-t11.s5t11.tb.caption", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.tb.alt", "notToScale": true}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q008", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cf7a8f8360af09e1e15d368f302fbce53465821e3d30d2ecb3c9c37865c2a191", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q009", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f02", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Döneme göre eleme ile yıl sıralama birleştirilir; doğru kayıtların ters sırası yakın çeldiricidir.", "question": "Zaman çizelgesindeki Milat sonrasına ait kayıtların eskiden yeniye doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["N, O", "O, N", "M, N", "L, M"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; N ve O MS tarafındadır; MS 100, MS 400'den öncedir.", "İstenen iki kayıt seçilmiş ama MS sıralaması ters çevrilmiştir.", "M, MÖ tarafındadır; Milat sonrası koşulunu karşılamaz.", "L ve M Milat öncesindedir; istenen dönemin dışındadır."], "explanation": "Önce sınırın MS tarafı seçilir. Bu tarafta MS 100 tarihli N, MS 400 tarihli O'dan önce gelir.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "K", "position": 0.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.K", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dK"}, {"id": "L", "position": 0.2, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.L", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dL"}, {"id": "M", "position": 0.4, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.M", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dM"}, {"id": "milat", "position": 0.6, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.milat", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dMilat"}, {"id": "N", "position": 0.8, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.N", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dN"}, {"id": "O", "position": 1.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.O", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dO"}], "captionKey": "s5-t11.s5t11.tb.caption", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.tb.alt", "notToScale": true}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q009", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a2f55ea9c6693ade72409adcba320b31baf3d022e9fb85afda182c5b65f46fcd", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q010", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f02", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 4, "difficultyReason": "Üç farklı kontrol yapılır: etiket, yüzyıl sınırı ve iki dönem arasındaki sıra; kısmi doğrular elenir.", "question": "Verilen zaman çizelgesindeki K, M ve N için bir müze fişi hazırlanıyor. Buna göre hangi fişte dönem, yüzyıl ve sıra birlikte doğrudur?", "choices": ["K: MÖ 5. yüzyıl; M ve N aynı yıl.", "K: MÖ 6. yüzyıl; M, N'den önce.", "K: MS 6. yüzyıl; M, N'den önce.", "K: MÖ 6. yüzyıl; N, M'den önce."], "correct": 1, "distractorWhy": ["MÖ 600, 5. yüzyılda değildir; MÖ 100 ile MS 100 aynı yıl da değildir.", "Doğru; MÖ 600, MÖ 6. yüzyıldadır; M, Milat öncesinde ve N'den erkendir.", "Sıra doğru olsa da K'nin MÖ tarihi MS olarak yazılmıştır.", "K'nin yüzyılı doğru; ancak Milat öncesindeki M, sonraki N'den erkendir."], "explanation": "K'nin MÖ 600 etiketi 6. yüzyıla karşılık gelir. M, MÖ 100; N, MS 100 tarihli olduğundan M önce gelir.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "horizontal", "events": [{"id": "K", "position": 0.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.K", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dK"}, {"id": "L", "position": 0.2, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.L", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dL"}, {"id": "M", "position": 0.4, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.M", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dM"}, {"id": "milat", "position": 0.6, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.milat", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dMilat"}, {"id": "N", "position": 0.8, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.N", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dN"}, {"id": "O", "position": 1.0, "labelKey": "s5-t11.s5t11.tb.O", "dateKey": "s5-t11.s5t11.tb.dO"}], "captionKey": "s5-t11.s5t11.tb.caption", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.tb.alt", "notToScale": true}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q010", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f9ecf06a8cc5c285d083fb2531c72b7eed825e0dac114522a3fbb067e7072a83", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q011", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f03", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa kayıtta nesne ile besin ayrılır; tek sınıflandırma adımı vardır.", "question": "Bir kazı kaydı: Anadolu'daki eski bir yerleşimde tahıl taneleri, yüzeyi aşınmış öğütme taşları ve içinde tahıl kalıntıları bulunan depolama bölmeleri ortaya çıkarılır. Araştırmacılar bu nesnelerin aynı yaşam alanıyla ilişkili olduğunu belirler. Kayıt, ürünlerin nerede yetiştirildiğini veya her ailenin ne kadar yiyecek tükettiğini söylemez. Buluntular birlikte değerlendirilerek beslenmeyle ilgili yorum yapılır.\n\nKazı kaydına göre aşağıdakilerden hangisi doğrudan besin olarak kullanılan bir ürüne örnektir?", "choices": ["Depolama bölmesinin duvarı", "Yaşam alanının zemini", "Tahıl taneleri", "Öğütme taşının yüzeyi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Duvar yiyeceği koruyan yapının parçasıdır, yiyeceğin kendisi değildir.", "Zemin yaşam alanının parçasıdır; besin ile bulunduğu yer karıştırılmış.", "Doğru; tahıl, yiyecek olarak kullanılan bitkisel üründür.", "Taş besin değildir; ürünün işlenmesinde kullanılan araçtır."], "explanation": "Tahıl taneleri besin kalıntısıdır; taş, duvar ve zemin yiyeceğin kendisi değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q011", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2c3e8765b520ad42a01512f5f42d0e409ce90aa18a0850d6f9768fa4a00c3d85", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q012", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f03", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki farklı buluntu arasında işlev ilişkisi kurulur; araç ile ürün karışması elenir.", "question": "Bir kazı kaydı: Anadolu'daki eski bir yerleşimde tahıl taneleri, yüzeyi aşınmış öğütme taşları ve içinde tahıl kalıntıları bulunan depolama bölmeleri ortaya çıkarılır. Araştırmacılar bu nesnelerin aynı yaşam alanıyla ilişkili olduğunu belirler. Kayıt, ürünlerin nerede yetiştirildiğini veya her ailenin ne kadar yiyecek tükettiğini söylemez. Buluntular birlikte değerlendirilerek beslenmeyle ilgili yorum yapılır.\n\nBu kayda göre öğütme taşlarının aşınmış olması ile tahıl kalıntılarının bulunması birlikte aşağıdakilerden hangisini destekler?", "choices": ["Tahılların hiç işlenmeden depolanmasını", "Her ailede aynı miktarda tahıl öğütülmesini", "Tahılların kesinlikle bu yerleşimde yetiştirilmesini", "Tahılların işlenerek yiyecek hazırlanmasını"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Öğütme taşındaki kullanım izini dışarıda bırakmışsın; bütün tahılın işlenmediği sonucu desteklenmez.", "Araç ve ürün varlığı aile başına işlenen miktarı göstermez.", "Tahılın bulunduğu yer yetiştirildiği yerle aynı olmak zorunda değildir.", "Doğru; tahıl ve kullanılmış öğütme taşları ürün işleme yorumunu birlikte destekler."], "explanation": "Kullanım izi olan öğütme taşı ile tahıl kalıntısı, ürünün işlenmesini düşündürür. Miktar veya yetiştirme yeri için ek kanıt gerekir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q012", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a2dfef1c1df89468ca9c20538b31c857a8718fcff007222691d2662d903939f0", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q013", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f03", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "Buluntu ve bulunduğu mekân eşleştirilir; depolama işlevi bir çıkarımla belirlenir.", "question": "Bir kazı kaydı: Anadolu'daki eski bir yerleşimde tahıl taneleri, yüzeyi aşınmış öğütme taşları ve içinde tahıl kalıntıları bulunan depolama bölmeleri ortaya çıkarılır. Araştırmacılar bu nesnelerin aynı yaşam alanıyla ilişkili olduğunu belirler. Kayıt, ürünlerin nerede yetiştirildiğini veya her ailenin ne kadar yiyecek tükettiğini söylemez. Buluntular birlikte değerlendirilerek beslenmeyle ilgili yorum yapılır.\n\nBuna göre depolama bölmelerinde tahıl bulunması en çok aşağıdakilerden hangisine yönelik bir yorumu destekler?", "choices": ["Besini daha sonra kullanmak üzere saklama", "Tahılın tümünü hemen tüketme", "Her aileye aynı miktarda tahıl ayırma", "Tahılın yetiştiği yeri kesin olarak belirleme"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; bölmelerdeki tahıl kalıntıları ileride kullanmak üzere besin saklamayla ilişkilidir.", "Depolama işlevi ile hemen tüketme birbirine karıştırılmıştır.", "Tahılın depolanması aileler arasındaki dağılımın eşitliğini göstermez.", "Saklama yeri üretim yerini kesinleştirmez; kayıt yetiştirilen yeri vermiyor."], "explanation": "Tahılın depolama bölmesinde bulunması, besinin saklanmasına ilişkin kanıttır. Bu, dağıtılan miktarı veya üretim yerini kesinleştirmez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q013", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "720e17f469cdb7243d3729686e2b38f122b324723901cc7331c38661514cf012", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q014", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f03", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Desteklenen bilgi ile aşırı genelleme ayrılır; tüketim miktarına dair eksik veri fark edilir.", "question": "Bir kazı kaydı: Anadolu'daki eski bir yerleşimde tahıl taneleri, yüzeyi aşınmış öğütme taşları ve içinde tahıl kalıntıları bulunan depolama bölmeleri ortaya çıkarılır. Araştırmacılar bu nesnelerin aynı yaşam alanıyla ilişkili olduğunu belirler. Kayıt, ürünlerin nerede yetiştirildiğini veya her ailenin ne kadar yiyecek tükettiğini söylemez. Buluntular birlikte değerlendirilerek beslenmeyle ilgili yorum yapılır.\n\nZeynep, “Burada tahıl kalıntısı var; bütün aileler her gün aynı miktarı yemiştir.” diyor. Kayıttaki bilgilere göre Zeynep'in bu görüşüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Öğütme taşı varsa tahıllar saklanamaz.", "Besin türü görülür; eşit tüketim kanıtlanmaz.", "Tahıl varsa bütün aileler aynı miktarı yer.", "Depo varsa tahıllar hiç yiyecek sayılmaz."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Öğütme ve saklama farklı işlerdir; birinin yapılması diğerini engellemez.", "Doğru; ürünün varlığı tüketen ailelerin miktarını göstermez.", "Ürün türünden aile başına miktara geçilmiş; kayıt bu dağılımı vermiyor.", "Depoda tutulan ürün besin olabilir; saklama ile yeme birbirini dışlamaz."], "explanation": "Tahıl, beslenme hakkında kanıttır. Her ailenin günlük miktarını öğrenmek için ek kanıt gerekir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q014", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9f4f3b3f7aee28b62e5ea6c01f48579160bd0688422e71e622dbf6fc5350826b", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q015", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f03", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 4, "difficultyReason": "Üç kanıt birleştirilip bir bilgi sınırı korunur; seçeneklerde kanıttan aşırı sonuç çıkarma vardır.", "question": "Bir kazı kaydı: Anadolu'daki eski bir yerleşimde tahıl taneleri, yüzeyi aşınmış öğütme taşları ve içinde tahıl kalıntıları bulunan depolama bölmeleri ortaya çıkarılır. Araştırmacılar bu nesnelerin aynı yaşam alanıyla ilişkili olduğunu belirler. Kayıt, ürünlerin nerede yetiştirildiğini veya her ailenin ne kadar yiyecek tükettiğini söylemez. Buluntular birlikte değerlendirilerek beslenmeyle ilgili yorum yapılır.\n\nÖğrenciler bu buluntularla bir gündelik hayat açıklaması hazırlıyor. Buna göre kanıtları birlikte kullanan ve kanıtların sınırını aşmayan açıklama aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Öğütme taşı kullanıldığı için her ailenin ürünü eşittir.", "Tahıl kalıntısı bulunduğu için bütün evler depo sayılır.", "Tahıl işlenip saklanmış olabilir; yetiştiği yer bilinmiyor.", "Tahıl depoda bulunduğu için yalnız avcılık yapılmıştır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Araç kullanımı, ürünün aileler arasında eşit dağıldığını göstermez.", "Bir depo buluntusu bütün evlerin kullanımını aynı saymaya yetmez.", "Doğru; taş ve depo işleme-saklama yorumunu destekler; üretim yeri için ek veri gerekir.", "Bitkisel besin kanıtı varken yalnız avcılık sonucuna varılmıştır."], "explanation": "Tahıl, öğütme taşı ve depolama bölmesi birlikte besinin hazırlanıp saklanmasını düşündürür. Tahılın nerede yetiştiği bu kayıtla belirlenemez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q015", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f0db14cc988492179d45092c9cdaf2888276fa7d66795e7fd1fbff19c43527f6", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q016", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f04", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "Bir yapı parçası temel ihtiyaçla eşleştirilir; doğrudan tek ilişki okunur.", "question": "Bir kazı kaydı: Anadolu'daki eski bir yerleşimde kerpiç duvar parçaları, ev içindeki bir ocak ve kap kalıntıları ortaya çıkarılır. Ocağın çevresinde yemek pişirmeyle ilişkili izler belirlenir. Duvarların konumu, kapalı yaşam alanlarının sınırlarını gösterir. Bu kayıt, evlerde kaç kişinin yaşadığını belirtmez; barınma ve yiyecek hazırlama hakkında kanıt sunar.\n\nBu kayda göre kerpiç duvar parçaları en doğrudan aşağıdaki gündelik hayat alanlarından hangisiyle ilişkilidir?", "choices": ["Besin toplama", "Hayvan yetiştirme", "Tahıl öğütme", "Barınma"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Duvar kalıntısı yenebilir bitki toplama işinin aracı değildir.", "Hayvan yetiştirme için hayvanlarla ilgili kanıt gerekir; ev duvarı bu işi doğrudan göstermez.", "Duvar parçası tahıl öğütmede kullanılan bir araç değildir; yapının parçasıdır.", "Doğru; duvarlar kapalı yaşam alanının yapı parçalarıdır."], "explanation": "Duvar kalıntıları evlerin sınırını göstererek barınma hakkında bilgi verir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q016", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4f31b39be136632839526888c019a9b0b6280b932fb964b33ba937a134b28443", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q017", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f04", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "Metindeki açık işlev bilgisi bulunur; aynı kaydın mimari ayrıntılarıyla karşılaştırılır.", "question": "Bir kazı kaydı: Anadolu'daki eski bir yerleşimde kerpiç duvar parçaları, ev içindeki bir ocak ve kap kalıntıları ortaya çıkarılır. Ocağın çevresinde yemek pişirmeyle ilişkili izler belirlenir. Duvarların konumu, kapalı yaşam alanlarının sınırlarını gösterir. Bu kayıt, evlerde kaç kişinin yaşadığını belirtmez; barınma ve yiyecek hazırlama hakkında kanıt sunar.\n\nKayıttaki bilgilere göre aşağıdaki kanıtlardan hangisi yiyecek hazırlamaya ilişkin yorumu doğrudan destekler?", "choices": ["Ocak çevresindeki pişirme izleri", "Duvarların alanı çevrelemesi", "Ev sınırlarının belirlenmesi", "Kerpiç parçalarının bulunması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kayıt bu izleri yemek pişirmeyle ilişkilendirir.", "Alanı çevreleyen duvarlar barınmaya ilişkin kanıttır.", "Ev sınırları kullanım alanını gösterir; pişirme işini tek başına belirlemez.", "Kerpiç, yapıyla ilişkilidir; yiyecek hazırlama için ocağa ilişkin iz okunmalıdır."], "explanation": "Ocak çevresindeki izlerin yemek pişirmeyle bağlantısı kayıtta belirtilmiştir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q017", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "316138574ce514373d7f2313168533689d073a538efa91b5a808784c53b17072", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q018", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f04", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki nesne aynı anda sınıflandırılır; işlevlerin yer değiştirdiği seçenekler ayırt edilir.", "question": "Bir kazı kaydı: Anadolu'daki eski bir yerleşimde kerpiç duvar parçaları, ev içindeki bir ocak ve kap kalıntıları ortaya çıkarılır. Ocağın çevresinde yemek pişirmeyle ilişkili izler belirlenir. Duvarların konumu, kapalı yaşam alanlarının sınırlarını gösterir. Bu kayıt, evlerde kaç kişinin yaşadığını belirtmez; barınma ve yiyecek hazırlama hakkında kanıt sunar.\n\nBu kayda göre duvar ve ocak buluntularının ilişkili olduğu gündelik hayat alanları aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?", "choices": ["Duvar: barınma; ocak: yalnız ısınma", "Duvar: barınma; ocak: yiyecek hazırlama", "Duvar: yalnız depolama; ocak: yalnız aydınlanma", "Duvar: kişi sayısını belirleme; ocak: yiyecek hazırlama"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Duvar eşleştirmesi uygundur; pişirme izleri bulunan ocağı yalnız ısınmaya indirgemişsin.", "Doğru; duvar kapalı yaşam alanıyla, pişirme izli ocak yemek hazırlamayla ilişkilidir.", "Kapalı alanı yalnız depo saymış ve pişirme izine rağmen ocağı yalnız aydınlanmaya bağlamışsın.", "Ocak eşleştirmesi uygundur; ancak duvar kalıntısı evde yaşayan kişi sayısını belirlemez."], "explanation": "Duvarlar yaşam alanının sınırlarını, ocaktaki pişirme izleri yemek hazırlama işlevini gösterir. Kişi sayısını belirleme ve duvara ya da ocağa yalnız tek bir işlev yükleyen eşleştirmeler desteklenmez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q018", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a5e1484af3a4ef7d43d8588a1417430d502b988775fa9cabacd216f4e4b8b070", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q019", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f04", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Yorumu destekleyen en doğrudan kanıt seçilir; ilgili ama daha zayıf mimari bilgiler elenir.", "question": "Bir kazı kaydı: Anadolu'daki eski bir yerleşimde kerpiç duvar parçaları, ev içindeki bir ocak ve kap kalıntıları ortaya çıkarılır. Ocağın çevresinde yemek pişirmeyle ilişkili izler belirlenir. Duvarların konumu, kapalı yaşam alanlarının sınırlarını gösterir. Bu kayıt, evlerde kaç kişinin yaşadığını belirtmez; barınma ve yiyecek hazırlama hakkında kanıt sunar.\n\nBu kayda göre “Ocak ve kaplar aynı yaşam alanındadır; ev içinde yiyecek hazırlanmış olabilir.” yorumunu en çok güçlendiren özellik aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Duvar parçalarının kerpiç olduğunun söylenmesi", "Ev sınırlarının kapalı alan oluşturması", "Ocağın çevresinde pişirme izlerinin belirlenmesi", "Evlerin nüfusunun bilinmediğinin belirtilmesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Duvar malzemesi barınmayı anlatır; ocağın kullanım işlevini tek başına belirlemez.", "Kapalı alan, evin biçimini anlatır; yemek hazırlama yorumu için kullanım izi daha doğrudandır.", "Doğru; pişirme izleri önerilen yemek hazırlama işiyle doğrudan bağlantılıdır.", "Nüfusun bilinmemesi yorumun sınırını gösterir; pişirme lehine yeni kanıt değildir."], "explanation": "Aynı mekânda bulunma ilişkisine pişirme izi eklendiğinde ocağın yiyecek hazırlama işlevi daha güçlü desteklenir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q019", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "123066e6d50d34a8b2e3c789529e7db8449993204878c46c4f0b9daffade328c", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q020", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f04", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 4, "difficultyReason": "İşlev, birleştirme ve belirsizlik üçlü bir özet içinde denetlenir; benzer yapıdaki yorumlar karşılaştırılır.", "question": "Bir kazı kaydı: Anadolu'daki eski bir yerleşimde kerpiç duvar parçaları, ev içindeki bir ocak ve kap kalıntıları ortaya çıkarılır. Ocağın çevresinde yemek pişirmeyle ilişkili izler belirlenir. Duvarların konumu, kapalı yaşam alanlarının sınırlarını gösterir. Bu kayıt, evlerde kaç kişinin yaşadığını belirtmez; barınma ve yiyecek hazırlama hakkında kanıt sunar.\n\nBir öğrenci kaydı “Buluntu → yorum → sınır” biçiminde özetliyor. Buna göre kayıtla tutarlı olan özet aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Duvar ve ocak → yalnız avlanma → kişi sayısı bellidir", "Kap ve duvar → her ev eşittir → kişi sayısı aynıdır", "Ocak ve kap → yalnız depo → yemek hazırlanmamıştır", "Duvar ve ocak → barınma, pişirme → kişi sayısı bilinmez"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Duvar ve pişirme izli ocak yalnız avlanma kanıtı değildir; nüfus da verilmemiştir.", "Eş ev ve eş nüfus sonuçlarına ilişkin ölçü yoktur; buluntular bu eşitliği kanıtlamaz.", "Pişirme izlerini göz ardı edip alanı yalnız depo saymışsın.", "Doğru; iki işlev desteklenirken kaydın vermediği nüfus bilgisi sınır olarak korunur."], "explanation": "Mimari parçalar barınmayı, pişirme izleri yemek hazırlamayı destekler. Kişi sayısı bu kanıtlardan kesin olarak çıkarılamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q020", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "988b0dbfb82dfa76d89e37ba6b2584ea6183639359fe169311fb715e6a39a081", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q021", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f05", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "Buluntunun açıklanan izi bir geçim faaliyetine bağlanır; tek çıkarım yeterlidir.", "context": "Bir araştırma: Anadolu'daki eski bir yerleşimin farklı yaşam alanlarında yabani hayvan kemikleri, kesme izleri taşıyan taş aletler ve yenebilir bitki kalıntıları incelenir. Araştırmacılar bazı kemiklerde et ayırmaya uygun kesik izleri belirler. Bitkilerin tarlada yetiştirildiğine ilişkin kanıt bu kayıtta yoktur. Araştırma, insanların besin edinme yollarını anlamak için bu buluntuları birlikte değerlendirir.", "question": "Araştırmaya göre kesik izli hayvan kemikleri en doğrudan aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilendirilebilir?", "choices": ["Avlanan hayvanların etinden yararlanma", "Tahılları depoda saklama", "Bitkileri öğütme taşında işleme", "Kerpiç evlerde barınma"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yabani hayvan kemiğindeki et ayırma izleri hayvansal besinden yararlanmayı destekler.", "Tahıl saklamaya ilişkin bir bölme veya tahıl bilgisi yerine hayvan kemiği kullanılmış.", "Bitki öğütme iziyle et ayırma izi karıştırılmıştır.", "Barınma için yapı kalıntısı gerekir; kemikteki kesik yaşam alanının duvarını göstermez."], "explanation": "Yabani hayvan kemiği ve et ayırmaya uygun kesik izleri, av hayvanlarından besin elde etmeyi düşündürür.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q021", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a9bc341936da960e240a94a9bd0b0ef07d370bb7679a606305f924c32cf0198c", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q022", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f05", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki kanıt grubu birleştirilir; tek kaynağa indirgeyen açıklamalar karşılaştırılır.", "context": "Bir araştırma: Anadolu'daki eski bir yerleşimin farklı yaşam alanlarında yabani hayvan kemikleri, kesme izleri taşıyan taş aletler ve yenebilir bitki kalıntıları incelenir. Araştırmacılar bazı kemiklerde et ayırmaya uygun kesik izleri belirler. Bitkilerin tarlada yetiştirildiğine ilişkin kanıt bu kayıtta yoktur. Araştırma, insanların besin edinme yollarını anlamak için bu buluntuları birlikte değerlendirir.", "question": "Bu araştırmada hayvan kemikleriyle yenebilir bitki kalıntılarının birlikte bulunması aşağıdaki yorumlardan hangisini destekler?", "choices": ["Bütün aileler aynı tür ve miktarda besin tüketmiştir.", "Hem hayvansal hem bitkisel besinlerden yararlanılmış olabilir.", "Yalnız hayvansal besinler kullanılmış olabilir.", "Yalnız bitkisel besinler kullanılmış olabilir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yerleşim buluntularından bütün ailelerin tüketim türü ve miktarını eşitlemişsin; dağılım kanıtı yoktur.", "Doğru; iki tür buluntu farklı besin kaynaklarını birlikte düşündürür.", "Yenebilir bitki kalıntılarını açıklamanın dışında bırakmışsın.", "Et ayırma izli hayvan kemiklerini açıklamanın dışında bırakmışsın."], "explanation": "Hayvan ve bitki kalıntıları farklı besin kaynaklarını destekler. Her ailenin ne tükettiği ve tüketim miktarı ayrıca araştırılmalıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q022", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0a46ad71ff579d7d88f1835c07ecd21f20f3afe8503391c0be489fe49c8ff19f", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q023", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f05", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Besin kaynağı ile edinme yöntemi ayrılır; olası açıklamalar arasında kesinlik sınırı kurulur.", "context": "Bir araştırma: Anadolu'daki eski bir yerleşimin farklı yaşam alanlarında yabani hayvan kemikleri, kesme izleri taşıyan taş aletler ve yenebilir bitki kalıntıları incelenir. Araştırmacılar bazı kemiklerde et ayırmaya uygun kesik izleri belirler. Bitkilerin tarlada yetiştirildiğine ilişkin kanıt bu kayıtta yoktur. Araştırma, insanların besin edinme yollarını anlamak için bu buluntuları birlikte değerlendirir.\n\nBir öğrenci, “Bitki kalıntısı bulunduğu için bu topluluk kesinlikle tarım yapmıştır.” diyor.", "question": "Araştırmadaki bilgilere göre bu öğrenciye verilebilecek en uygun karşılık aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yabani hayvan kemiği vardır; bu da tarımı kanıtlar.", "Taş aletler vardır; bu da bitkilerin ekildiğini gösterir.", "Bitki toplanmış da olabilir; yetiştirme için ek kanıt gerekir.", "Bitki yenmiş olabilir; bu da tarla açıldığını gösterir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yabani hayvan kemiği avlanmayı düşündürür; bitki yetiştirildiğine kanıt olmaz.", "Kesme izli aletler et ayırmayla ilişkilidir; ekim yapıldığını göstermez.", "Doğru; kalıntının varlığı, bitkinin toplanmasıyla yetiştirilmesini tek başına ayırmaz.", "Bitkinin yenmesi nasıl elde edildiğini göstermez; tarla kanıtı kayıtta yoktur."], "explanation": "Bitki kalıntısı beslenmeyle ilişkilidir. Tarım yorumu için bitkinin yetiştirildiğini destekleyen başka kanıt aranmalıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q023", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9cd31611002215fe41f94431d428a4106cc565eeec05a341b882c435dd9ae322", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q024", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f05", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Nesnenin işlevi başka bir buluntunun iziyle birleştirilir; kanıtlar arasında neden ilişkisi kurulur.", "context": "Bir araştırma: Anadolu'daki eski bir yerleşimin farklı yaşam alanlarında yabani hayvan kemikleri, kesme izleri taşıyan taş aletler ve yenebilir bitki kalıntıları incelenir. Araştırmacılar bazı kemiklerde et ayırmaya uygun kesik izleri belirler. Bitkilerin tarlada yetiştirildiğine ilişkin kanıt bu kayıtta yoktur. Araştırma, insanların besin edinme yollarını anlamak için bu buluntuları birlikte değerlendirir.", "question": "Buna göre taş aletler ile hayvan kemikleri birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki açıklamalardan hangisi yapılabilir?", "choices": ["Kesme izleri, hayvanların tarlada çalıştırıldığını düşündürür.", "Kemikler, bütün besinin avdan sağlandığını düşündürür.", "Aletler, yenebilir bitkilerin tarlada yetiştirildiğini düşündürür.", "Kesme izleri, aletlerin et ayırmada kullanıldığını düşündürür."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yabani hayvan kemiğindeki et ayırma izi, hayvanın canlıyken tarlada kullanıldığını göstermez.", "Yenebilir bitki kalıntıları da bulunduğundan besinin tamamı avdan sağlanmış sayılamaz.", "Kesici alet bitkinin nerede ve nasıl yetiştiğini belirlemez; kayıtta tarla kanıtı yoktur.", "Doğru; aletlerdeki kesme izi ile kemikteki et ayırma izi aynı işi düşündürür."], "explanation": "Taş alet ile kemikteki et ayırma izi aynı hazırlama işiyle ilişkilendirilebilir. Tarım, hayvanın canlıyken kullanımı ve bütün besinin kaynağı bu ilişkiyle kesinleşmez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q024", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "83eb630ba497d655059bb1caf022b317d192cb96cded521d1f299503161c4555", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q025", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f05", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 5, "difficultyReason": "İki görüş için farklı kanıt eşikleri karşılaştırılır; bir yorumu kabul ederken diğerinin sınırı gerekçelendirilir.", "context": "Bir araştırma: Anadolu'daki eski bir yerleşimin farklı yaşam alanlarında yabani hayvan kemikleri, kesme izleri taşıyan taş aletler ve yenebilir bitki kalıntıları incelenir. Araştırmacılar bazı kemiklerde et ayırmaya uygun kesik izleri belirler. Bitkilerin tarlada yetiştirildiğine ilişkin kanıt bu kayıtta yoktur. Araştırma, insanların besin edinme yollarını anlamak için bu buluntuları birlikte değerlendirir.\n\nİki görüş ileri sürülüyor: “Beslenmede farklı kaynaklardan yararlanılmış olabilir.” ve “Bitki kalıntıları kesin tarım kanıtıdır.”", "question": "Buna göre araştırmadaki bulguların bu iki görüşü destekleme durumu aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["İlkini destekler; ikincisi için yetiştirme kanıtı gerekir.", "İkisini de destekler; besin varlığı yöntemi kesinleştirir.", "Yalnız ikincisini destekler; kemikler beslenmeyi göstermez.", "İkisini de dışlar; farklı buluntular birlikte yorumlanamaz."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; hayvan ve bitki farklı kaynakları destekler, bitkinin yetiştirildiği ise belirlenmemiştir.", "Bitkinin varlığı ile tarım yöntemini eşitlemişsin; toplama olasılığı dışlanamaz.", "Et ayırma izleri beslenmeyle ilişkilidir; tarımın kesinliği için de kanıt yoktur.", "Farklı buluntular aynı yaşamı anlamak için birlikte kullanılabilir; yöntem bütünüyle reddedilmiş."], "explanation": "Kayıt besin çeşitliliğine kanıt sunar; edinme yöntemi için kesinlik daha düşüktür. İki görüş aynı kesinlik düzeyinde kabul edilemez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q025", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bf7c1139bd25b9bd0b0516146eef3154f127bf84aac49749aa184f1b654defb7", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q026", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f06", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "Belirli bir mimari özellik tek tablo satırıyla eşleştirilir; doğrudan okuma yapılır.", "question": "Verilen tabloya göre çatıdan eve ulaşma bilgisi hangi yerleşimin barınma düzeniyle ilişkilidir?", "choices": ["Göbeklitepe", "Çatalhöyük", "Çayönü", "Hacılar"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Göbeklitepe bu tabloda yer almaz; çatıdan giriş bilgisi tablodaki Çatalhöyük satırındadır.", "Doğru; çatıdan giriş bilgisi Çatalhöyük satırında bulunur.", "Çayönü satırı tahıl ve evcilleştirme izlerini verir; bu satır çatıdan giriş kanıtı değildir.", "Hacılar satırında kerpiç ve kap bilgisi vardır; sorulan özellik Çatalhöyük'e bağlanmıştır."], "explanation": "Tabloda çatıdan giriş ile barınma bağlantısı Çatalhöyük satırında kurulmuştur.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.tc.alt", "captionKey": "s5-t11.s5t11.tc.caption", "headerKeys": ["s5-t11.s5t11.tc.h0", "s5-t11.s5t11.tc.h1", "s5-t11.s5t11.tc.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c2"}]]}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q026", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8e458c3bcabb46f01fa64f1127bb6a7908b12c3ef7159d5c368da2d001e60986", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q027", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f06", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "Buluntu ile geçim arasındaki bağlantı okunur; farklı satırların ve ihtiyaçların karışması ayırt edilir.", "question": "Tablodaki bilgilere göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Hacılar: kaplar → çatıdan giriş", "Çatalhöyük: evler → tahılın türü", "Çayönü: tahıl izleri → tarım", "Çayönü: tahıl izleri → yalnız avcılık"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kap yapımı, eve hangi yoldan girildiğini göstermez; iki satırın bilgileri karışmıştır.", "Ev düzeni tahılın türünü belirleyen kanıt değildir.", "Doğru; tahıl izleri Çayönü'nün tarımla bağlantısı içinde verilmiştir.", "Tabloda tarım ve hayvan yetiştirme yazarken yalnız avcılık sonucuna varılmıştır."], "explanation": "Çayönü satırında tahıl ve evcilleştirme izleri tarım ve hayvan yetiştirmeyle ilişkilendirilir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.tc.alt", "captionKey": "s5-t11.s5t11.tc.caption", "headerKeys": ["s5-t11.s5t11.tc.h0", "s5-t11.s5t11.tc.h1", "s5-t11.s5t11.tc.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c2"}]]}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q027", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4596e6e89fe629a96bc83c56db8f64e52216b683900462f7f95f64bda7f34666", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q028", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f06", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki satırdaki ortak özellik bulunur ve verilmemiş mimari eşitliklerden ayrılır.", "question": "Tabloya göre Çatalhöyük ile Hacılar için barınma bakımından hangi ortaklık desteklenir?", "choices": ["Evlerin aynı giriş düzenine sahip olması", "Bütün evlerin aynı büyüklükte olması", "Konutların yalnız kap üretmek için yapılması", "Kerpiç yapıların kullanılması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Çatıdan giriş yalnız Çatalhöyük satırında verilmiştir; iki giriş düzeninin eşitliği kanıtlanmaz.", "Yapı ölçüsü tabloda yoktur; aynı malzeme aynı büyüklük demek değildir.", "Konutun barınma işlevi kap yapımına indirgenmiştir.", "Doğru; iki yerleşimin satırında da kerpiç yapı bilgisi bulunur."], "explanation": "İki satırda ortak olan bilgi kerpiçtir. Bu, evlerin ölçüsünün ya da giriş biçiminin aynı olduğunu söylemeye yetmez.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.tc.alt", "captionKey": "s5-t11.s5t11.tc.caption", "headerKeys": ["s5-t11.s5t11.tc.h0", "s5-t11.s5t11.tc.h1", "s5-t11.s5t11.tc.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c2"}]]}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q028", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b6509a5128361c1e8eeb572920ab7aff554553e43ffe31befe8a68fc1b58f4e5", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q029", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f06", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Aynı satırdaki iki malzeme ayrı işlevlerle eşleştirilir; başka satırın özelliği aktarılmaz.", "question": "Tabloya göre Hacılar'daki iki buluntunun karşıladığı ihtiyaçlar aşağıdakilerden hangisinde doğru yorumlanmıştır?", "choices": ["Kerpiç yapılar barınma, kaplar günlük kullanım içindir.", "Kerpiç yapılar ve kaplar yalnız barınmanın kanıtıdır.", "Kerpiç evler ve kaplar bütün ailelerin aynı işi yaptığını gösterir.", "Kaplar bütün evlerin yalnız depo olarak kullanıldığını gösterir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yapı ve kap farklı gündelik ihtiyaçlarla ilişkilendirilir.", "Kap yapımı bilgisini yalnız barınmaya indirgemişsin; iki işlev ayrılmalıdır.", "Buluntu türleri, her ailenin yaptığı işi eşitlemeye yetmez.", "Kap varlığı bütün konutların işlevini yalnız depo olarak belirlemez."], "explanation": "Hacılar satırındaki kerpiç yapılar barınmayla, kaplar gündelik kap kullanımıyla ilişkilidir. Ailelerin işleri veya bütün konutların işlevi bu bilgiyle eşitlenemez.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.tc.alt", "captionKey": "s5-t11.s5t11.tc.caption", "headerKeys": ["s5-t11.s5t11.tc.h0", "s5-t11.s5t11.tc.h1", "s5-t11.s5t11.tc.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c2"}]]}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q029", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "835bf9f674d70af842b998916318cc3704d68303808d1109aacaa73a38f254aa", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q030", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f06", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 4, "difficultyReason": "Üç satırın anlamı genel bir iddiayla karşılaştırılır; ihtiyaç, yöntem ve kesinlik düzeyi birlikte değerlendirilir.", "question": "Bir öğrenci tablo için “Üç yerleşim aynı ihtiyaçları aynı araçlarla karşılamıştır.” diyor. Buna göre en uygun değerlendirme hangisidir?", "choices": ["Kerpiç kullanımı, bütün geçim faaliyetlerinin aynı olduğunu gösterir.", "Benzer ihtiyaçlar vardır; araç ve düzenin aynı olduğu kanıtlanmaz.", "İhtiyaç benzerliği, bütün araçların aynı olduğunu kanıtlar.", "Yerleşimlerin farklı olması, hiçbir ortak ihtiyaç olmadığını kanıtlar."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ortak yapı malzemesi tarım ve kap yapımı gibi farklı faaliyetleri aynılaştırmaz.", "Doğru; tablo farklı buluntu ve bağlantılar verir; ihtiyaç benzerliği yöntem eşitliği değildir.", "Aynı ihtiyacın farklı yollarla giderilebileceği göz ardı edilmiştir.", "İnsanların barınma ve beslenme ihtiyaçları yerleşim adı değişince ortadan kalkmaz."], "explanation": "Tablo barınma ve geçim hakkında farklı kanıtlar sunar. Benzer temel ihtiyaçlar bütün araçların ve düzenlerin aynı olduğu sonucuna götürmez.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.tc.alt", "captionKey": "s5-t11.s5t11.tc.caption", "headerKeys": ["s5-t11.s5t11.tc.h0", "s5-t11.s5t11.tc.h1", "s5-t11.s5t11.tc.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r0c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r1c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.tc.r2c2"}]]}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q030", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0081eff3a9c33aecce310f866381e50319789c326df6ff10ca2e7e201af8b7c1", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q031", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f07", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "Kaynak bilgisi dönem koşuluna bağlanır; üretimin devamlılığı için bir neden belirlenir.", "question": "Verilen tabloya göre Çayönü'nde tahıla dayalı köy hayatıyla aynı çevrede kalma arasındaki bağlantı hangisidir?", "choices": ["Çatılardan bütün evlere ulaşma", "Kap yapmak yerine yalnız hazır kap alma", "Ekim yapılan ürünlerin bakımını sürdürme", "Av için her gün başka yerde konaklama"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Çatı ulaşımı Çatalhöyük satırına aittir; tahıla dayalı hayatla karıştırılmıştır.", "Hazır kap alma bu tabloda verilmiş bir faaliyet değildir; tahıl bakımını açıklamaz.", "Doğru; ekim ve bakım aynı çevrede kalmayı anlamlı kılar.", "Sürekli başka yerde konaklama tabloda belirtilen ürün bakımıyla ilişkiyi açıklamaz."], "explanation": "Çayönü için ekim ve ürün bakımı, köyün aynı çevrede sürdürülmesiyle ilişkilendirilmiştir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.td.alt", "captionKey": "s5-t11.s5t11.td.caption", "headerKeys": ["s5-t11.s5t11.td.h0", "s5-t11.s5t11.td.h1", "s5-t11.s5t11.td.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c2"}]]}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q031", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b3a2770168d570094e967428beeb03674e06361d91e44ab2bfdee7e2bb566234", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q032", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f07", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "Bir malzemenin iki işlevi tablo satırından çıkarılır; yakın gündelik faaliyetler ayrılır.", "question": "Tabloya göre Hacılar'da toprağın işlenmesi hangi iki gündelik alana bağlanır?", "choices": ["Avlanma ve hayvan yakalama", "Çatı ulaşımı ve tarla ölçümü", "Tahıl öğütme ve besin toplama", "Ev yapımı ve kap yapımı"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kerpiç ve seramik bilgisi avcılık aracı veya hayvan yakalama kanıtı değildir.", "Çatı ulaşımı başka satırdadır; tarla ölçümü ise kaynak bilgisi olarak verilmemiştir.", "Topraktan yapı ve kap yapmak, öğütme ve toplama işleriyle aynı faaliyet değildir.", "Doğru; kerpiç ev ve seramik kap, toprağın iki farklı kullanımını gösterir."], "explanation": "Hacılar satırında kerpiç ev ve seramik kap vardır; toprak hem yapı hem kap malzemesi olarak işlenir.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.td.alt", "captionKey": "s5-t11.s5t11.td.caption", "headerKeys": ["s5-t11.s5t11.td.h0", "s5-t11.s5t11.td.h1", "s5-t11.s5t11.td.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c2"}]]}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q032", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "005ba03cbfafd4020056462b0d36d727a3fe8aa82228fed3e2f1a5a98ca197ee", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q033", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f07", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "İki gündelik alan aynı yerleşim için birleştirilir; dönem ve satır karışmalarına karşı kontrol yapılır.", "question": "Verilen tablodaki Çatalhöyük bilgisiyle uyumlu günlük yaşam anlatımı hangisidir?", "choices": ["Besin üretilir; evlere çatılar üzerinden ulaşılır.", "Besin yalnız avla sağlanır; evlere asansörle ulaşılır.", "Seramik kaplar yapılır; bütün evlere sokaktan girilir.", "Tahıl yetiştirilmez; bütün konutlar yalnız depo sayılır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; tarım ve çatı girişi aynı satırın iki bilgisidir.", "Yalnız avcılık tarım bilgisini dışlar; asansör de erken döneme ait bu ev düzenine taşınamaz.", "Kap bilgisi Hacılar'dan aktarılmış; Çatalhöyük'ün çatı girişi sokak girişiyle değiştirilmiş.", "Tarım reddedilmiş, barınma işlevi de depoya indirgenmiştir."], "explanation": "Çatalhöyük satırındaki tarım besin üretimine, çatı girişi ise eve ulaşmaya bağlanır.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.td.alt", "captionKey": "s5-t11.s5t11.td.caption", "headerKeys": ["s5-t11.s5t11.td.h0", "s5-t11.s5t11.td.h1", "s5-t11.s5t11.td.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c2"}]]}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q033", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "49c8652ba1ef66e080186cecfe1d70e4828fe79bffb670b29c594882651f6dd9", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q034", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f07", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Tablo taranarak iki ayrı üretim kanıtı seçilir; bir satırın kapsamı dışındaki çıkarımdan kaçınılır.", "question": "Tabloya göre besin üretimi ile yerleşik hayatı birlikte yorumlamayı destekleyen satırlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Yalnız Hacılar satırı", "Çayönü ve Çatalhöyük", "Çayönü ve Hacılar", "Çatalhöyük ve Hacılar"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Hacılar satırındaki malzeme işleme, burada iki satırla desteklenen besin üretimi ilişkisi yerine geçmez.", "Doğru; Çayönü'nde tahıla dayalı hayat, Çatalhöyük'te tarım bilgisi vardır.", "Hacılar satırı besin üretimi değil yapı ve kap bilgisi verir; Çatalhöyük satırının tarım bilgisi yerine seçilmiştir.", "Çayönü satırındaki tahıla dayalı köy hayatı bilgisi atlanmış; Hacılar satırında besin üretimi bilgisi yoktur."], "explanation": "Çayönü'nün tahıl bilgisi ile Çatalhöyük'ün tarım bilgisi, besin üretiminin aynı çevrede yaşamayla ilişkisini destekler.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.td.alt", "captionKey": "s5-t11.s5t11.td.caption", "headerKeys": ["s5-t11.s5t11.td.h0", "s5-t11.s5t11.td.h1", "s5-t11.s5t11.td.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c2"}]]}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q034", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "277061a2fa90be2425530452390b460476768de4b6960f55f5cc071f0ce50b68", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q035", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f07", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 4, "difficultyReason": "İki satır arasında kurulmuş hatalı neden ilişkisi çözülür; doğru ama ilişkisiz olgular ayrıştırılır.", "question": "Tabloyu inceleyen bir öğrenci “Kapları olan her yerleşimde evlere çatıdan girilir.” sonucuna varıyor. Tabloya göre bu sonuç için yapılabilecek kanıta uygun düzeltme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Çatı girişi, Çatalhöyük'te besin üretilmediğini gösterir.", "Tahıl üretimi, Hacılar'ın bütün evlerinin aynı olduğunu gösterir.", "Kap yapımı Hacılar'a, çatı girişi Çatalhöyük'e bağlanır.", "Kap yapımı, bütün yerleşimlerde çatı girişini zorunlu kılar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ev girişiyle tarım birbirini dışlamaz; tabloda ikisi aynı satırdadır.", "Başka satırdaki tahıl bilgisi Hacılar evlerinin eşitliğini kanıtlamaz.", "Doğru; iki farklı satırdaki özellikler arasında zorunlu neden ilişkisi kurulamaz.", "Kap işlevi eve giriş biçimini belirlemez; ayrı kanıtlar neden-sonuç sanılmıştır."], "explanation": "Tabloda kap yapımı ve çatıdan giriş farklı yerleşimlere bağlıdır. Birinin varlığından diğerinin zorunlu olduğu çıkarılamaz.", "figure": {"kind": "table", "altTextKey": "s5-t11.s5t11.td.alt", "captionKey": "s5-t11.s5t11.td.caption", "headerKeys": ["s5-t11.s5t11.td.h0", "s5-t11.s5t11.td.h1", "s5-t11.s5t11.td.h2"], "rows": [[{"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r0c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r1c2"}], [{"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c0"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c1"}, {"key": "s5-t11.s5t11.td.r2c2"}]]}, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q035", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "607c65e0aaf8bdb45f0446de94055caffb74ae8bc4b3323cb41e59173ccc9a9e", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q036", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f08", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "Metinde açıkça belirtilen ortak amaç bulunur; araç bilgisiyle karıştırılmaması gerekir.", "question": "Karşılaştırma: Anadolu'daki eski bir topluluğun bazı meyveleri kurutarak ve tahılları kapalı bölmelerde tutarak sakladığı bir kaynakta anlatılır. Günümüzde Deniz'in ailesi bazı yiyecekleri buzdolabında, bazı kuru ürünleri dolapta saklar. Eski topluluğun elektrikli araçları olduğu söylenmez; karşılaştırma, belirtilen yöntemlerle sınırlıdır.\n\nBu bilgilere göre iki örnekte yiyecek saklamanın ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Her yiyeceği aynı araçla soğutma", "Yiyecek üretimine hiç ihtiyaç duymama", "Bütün besinleri aynı türden seçme", "Besini ileride tüketmek üzere koruma"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Eski örnekte kurutma ve bölme, günümüzde farklı dolaplar vardır; araçlar aynı değildir.", "Saklama, besin üretimine duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmaz.", "Metin farklı ürünleri anlatır; saklama amacı ürünleri aynı tür yapmak değildir.", "Doğru; iki örnekte de besin, ileride tüketilmek üzere korunur."], "explanation": "Yöntemler değişse de besini ileride kullanmak üzere koruma amacı ortaktır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q036", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "76b5ca1aa9eb7111d53178978ba321c2fdd7140c48240ed32bd787752559948c", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q037", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f08", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki kaynakta verilen araçlar karşılaştırılır; dönem ve yöntem farkı iki adımda belirlenir.", "question": "Karşılaştırma: Anadolu'daki eski bir topluluğun bazı meyveleri kurutarak ve tahılları kapalı bölmelerde tutarak sakladığı bir kaynakta anlatılır. Günümüzde Deniz'in ailesi bazı yiyecekleri buzdolabında, bazı kuru ürünleri dolapta saklar. Eski topluluğun elektrikli araçları olduğu söylenmez; karşılaştırma, belirtilen yöntemlerle sınırlıdır.\n\nBu bilgilere göre geçmiş ile günümüz arasındaki farkı verilen örneklerin sınırları içinde kalarak anlatan ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Eski örnekte kurutma, Deniz'in evinde soğutma da vardır.", "Her iki örnekte yalnız elektrikli soğutma vardır.", "Eski örnekte saklama yok, Deniz'in evinde saklama vardır.", "Her iki örnekte bütün besinler aynı biçimde kurutulur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; iki kayıtta adı verilen yöntemler bu biçimde karşılaştırılabilir.", "Eski topluluğa buzdolabı taşınmış; dönem araçları karıştırılmıştır.", "Eski örnekte kurutma ve depolama açıkça saklama yöntemidir.", "Deniz'in evinde soğutma da vardır; bütün yöntemler kurutmaya indirgenmiştir."], "explanation": "Eski örnekte kurutma ve bölme, Deniz'in ailesinde buzdolabı ve kuru ürün dolabı anlatılır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q037", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "10093fe6da661eafc8425c3b1ceee5093b4a3f639b4b4b925200fa0dc5003e70", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q038", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f08", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Genel karşılaştırma için iki dönemin aynı işlevli kanıtı seçilir; ilişkisiz veriler elenir.", "question": "Karşılaştırma: Anadolu'daki eski bir topluluğun bazı meyveleri kurutarak ve tahılları kapalı bölmelerde tutarak sakladığı bir kaynakta anlatılır. Günümüzde Deniz'in ailesi bazı yiyecekleri buzdolabında, bazı kuru ürünleri dolapta saklar. Eski topluluğun elektrikli araçları olduğu söylenmez; karşılaştırma, belirtilen yöntemlerle sınırlıdır.\n\nVerilenlere göre “İnsanların besin saklama ihtiyacı değişmemiş; yöntemleri çeşitlenmiştir.” yorumu aşağıdaki kanıt çiftlerinden hangisine dayanır?", "choices": ["Kurutulan meyveler ile bilinmeyen av miktarı", "Eski depolama bölmeleri ile günümüz buzdolabı", "Eski depolama bölmeleri ile bilinmeyen nüfus", "Günümüz buzdolabı ile eski evlerin giriş biçimi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Av miktarı bu metnin verisi değildir; saklama yöntemlerinin değişimini göstermez.", "Doğru; iki dönemde aynı saklama amacına hizmet eden farklı araçlar seçilmiştir.", "Nüfus bilgisi verilmez ve saklama yöntemi karşılaştırmasını oluşturmaz.", "Ev giriş bilgisi metinde yoktur; saklama aracıyla aynı ihtiyaca bağlanamaz."], "explanation": "Depolama bölmesi ve buzdolabı besin saklamayla ilişkilidir; farklı araçlar aynı ihtiyacın sürmesini gösterir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q038", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "90e437bc1cf019dec25f6237cda02dbfc04a24f865e55b21ecf84510c485ecd8", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q039", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f08", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 4, "difficultyReason": "Sonuç ve gerekçe ayrı denetlenir; doğru karara yanlış gerekçeyle ulaşan yakın seçenek ayırt edilir.", "question": "Karşılaştırma: Anadolu'daki eski bir topluluğun bazı meyveleri kurutarak ve tahılları kapalı bölmelerde tutarak sakladığı bir kaynakta anlatılır. Günümüzde Deniz'in ailesi bazı yiyecekleri buzdolabında, bazı kuru ürünleri dolapta saklar. Eski topluluğun elektrikli araçları olduğu söylenmez; karşılaştırma, belirtilen yöntemlerle sınırlıdır.\n\nVerilen örneklere göre “Bütün eski toplumlar yalnız kurutma kullanmıştır.” sonucuyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Çıkarılır; günümüzdeki buzdolabı eski yöntemleri kanıtlar.", "Çıkarılamaz; eski insanların saklama ihtiyacı yoktur.", "Çıkarılamaz; örnekte depolama da vardır ve kapsam sınırlıdır.", "Çıkarılır; tek örnek bütün eski toplumları temsil eder."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Günümüzdeki cihaz geçmişte hangi yöntemlerin kullanıldığını tek başına kanıtlamaz.", "Çıkarılamaz kararı doğru olsa da gerekçe yanlıştır; eski örnekte saklama ihtiyacı vardır.", "Doğru; kaynak hem başka yöntem verir hem yalnız bir topluluğu anlatır.", "Bir topluluğun örneği bütün geçmiş toplumlara genellenmiştir."], "explanation": "Kayıt bir topluluğa aittir ve depolama bölmelerini de içerir. Hem “bütün” hem “yalnız” iddiaları kanıt sınırını aşar.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q039", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f5d533b05423a72e88770fb09edb51915eb5c5e7ed53b5b103df8313109d2d95", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q040", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f09", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa karşılaştırmanın açık ortak işlevi seçilir; tek bilgi aranır.", "question": "Karşılaştırma: Anadolu'daki eski bir yerleşimin kaynak kaydında kerpiç duvarlı, içinde ısınma ve yemek pişirme için kullanılan ocak bulunan evler anlatılır. Günümüzde Ece, duvarları betonarme yapının parçası olan ve ısınmak için kalorifer kullanılan bir apartman dairesinde yaşar. Kayıt, bütün eski konutların aynı olduğunu veya günümüzde kerpiç ev kalmadığını ileri sürmez.\n\nMetne göre iki konutun ortak işlevi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kaloriferle ısınmayı sağlama", "Aynı duvar malzemesini kullanma", "Bütün aileleri tek yapıda toplama", "Barınma ihtiyacını karşılama"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kalorifer yalnız Ece'nin günümüz konutunda belirtilmiştir.", "Kerpiç ve betonarme aynı malzeme değildir.", "Bütün ailelerin aynı yapıda yaşadığı bilgisi verilmez; barınma ihtiyacı nüfus düzenine çevrilmiş.", "Doğru; iki konut da insanları dış ortamdan koruyarak barınma ihtiyacını karşılar."], "explanation": "Konutlar farklı malzemelerle yapılmış olsa da barınma ve korunma ihtiyacını karşılar.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q040", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1bc15fe96ffb9b94f0719e3689d038e312db91423c52e70e212c48d707e250de", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q041", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f09", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki özellik iki dönemle eşleştirilir; kısmen doğru eşleştirmeler yakın çeldiricidir.", "question": "Karşılaştırma: Anadolu'daki eski bir yerleşimin kaynak kaydında kerpiç duvarlı, içinde ısınma ve yemek pişirme için kullanılan ocak bulunan evler anlatılır. Günümüzde Ece, duvarları betonarme yapının parçası olan ve ısınmak için kalorifer kullanılan bir apartman dairesinde yaşar. Kayıt, bütün eski konutların aynı olduğunu veya günümüzde kerpiç ev kalmadığını ileri sürmez.\n\nMetne göre hem yapı malzemesi hem ısınma aracı bakımından uygun karşılaştırma hangisidir?", "choices": ["Eski örnek: kerpiç ve ocak; Ece'nin evi: betonarme ve kalorifer", "Eski örnek: betonarme ve kalorifer; Ece'nin evi: kerpiç ve ocak", "Eski örnek: kerpiç ve kalorifer; Ece'nin evi: betonarme ve ocak", "Eski örnek: betonarme ve ocak; Ece'nin evi: kerpiç ve kalorifer"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; iki konutun malzeme ve ısınma bilgileri doğru döneme bağlanır.", "Geçmiş ile günümüzün iki özelliği birlikte ters çevrilmiştir.", "Duvar bilgileri korunurken ısınma araçları dönemler arasında değiştirilmiştir.", "Isınma bilgileri korunurken duvar malzemeleri yer değiştirmiştir."], "explanation": "Eski kayıtta kerpiç duvar ve ocak; Ece'nin evinde betonarme yapı ve kalorifer bulunur.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q041", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b2e5754823267930778d0d6fbcafb6aa2ade6d935d149a5af178c9ef6c46840a", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q042", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f09", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Örnek kapsamı ile evrensel iddia ayrılır; ihtiyaç ortaklığından malzeme eşitliği çıkarma denetlenir.", "context": "Karşılaştırma: Anadolu'daki eski bir yerleşimin kaynak kaydında kerpiç duvarlı, içinde ısınma ve yemek pişirme için kullanılan ocak bulunan evler anlatılır. Günümüzde Ece, duvarları betonarme yapının parçası olan ve ısınmak için kalorifer kullanılan bir apartman dairesinde yaşar. Her iki konut da insanları dış ortamdan korur. Kayıt, bütün eski konutların aynı olduğunu veya günümüzde kerpiç ev kalmadığını ileri sürmez.\n\nEce, “Benim evim betonarme; günümüzde kerpiç ev yoktur.” diyor.", "question": "Buna göre Ece'nin görüşüyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kanıta uygundur?", "choices": ["Ortak barınma ihtiyacı bütün evlerin aynı yapıldığını gösterir.", "Tek konut örneği bütün günümüz konutlarını kapsamaz.", "Bir konutun malzemesi bütün konutların malzemesini belirler.", "Geçmişte kerpiç olması günümüzde de her evin kerpiç olduğunu gösterir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Aynı ihtiyacın karşılanması yöntem ve malzemenin eşitliğini kanıtlamaz.", "Doğru; metin Ece'nin evini anlatır, günümüzün bütün evleri hakkında hüküm vermez.", "Örnekten evrensel malzeme bilgisi çıkarılmıştır.", "Geçmişteki malzeme, bütün günümüz evlerinin malzemesini belirlemez."], "explanation": "Ece'nin evindeki malzeme yalnız o örneğe aittir. Başka konutlara ilişkin bilgi olmadan bütün günümüz hakkında kesin hüküm kurulamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q042", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d5bcebaa6a26869926026f7d80e366700f7526296fc58833b3048e37136f3083", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q043", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f10", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "Araçların ortak işlevi iki dönemden seçilir; farklı gündelik faaliyetlerle karışması önlenir.", "question": "Karşılaştırma: Anadolu'daki eski bir toplulukta tahılların taş araçlarla elle işlendiği ve ürünlerin yakın çevredeki depolarda tutulduğu anlatılır. Günümüzde Baran'ın ziyaret ettiği bir işletmede tahıl elektrikli makineyle öğütülür ve paketlenir. İki örnek, yiyecek hazırlama işini farklı araçlarla yapar. Metin, bütün eski toplulukların ya da bütün günümüz işletmelerinin aynı yöntemleri kullandığını söylemez.\n\nMetne göre iki örnekte farklı olan araçlar ile ortak faaliyet aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?", "choices": ["Eski depo ve yeni paket → ürünlerin aynı miktarda olması", "Eski depo ve yeni makine → tahıl yetiştirilen yerin aynı olması", "Taş araç ve elektrikli makine → tahıl işleme", "Taş araç ve elektrikli makine → ev duvarı örme"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Depolama ve paketleme, ürün miktarının eşitliğini göstermez.", "Saklama yeriyle işleme aracı, yetiştirme yerinin eşitliğini kanıtlamaz.", "Doğru; iki araç da verilen örneklerde tahıl işleme işine bağlanır.", "Tahıl işleme araçları ev yapımına aktarılmıştır."], "explanation": "Geçmiş örnekte taş araçla, günümüz örnekte elektrikli makineyle tahıl işlenir; faaliyet benzerdir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q043", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "14f87b757da75fe593a8d55589ce8a36c68efc652226224c4e8fc55f922161bb", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q044", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f10", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Bir görüşün dayandığı kanıt ve genelleme sınırı birlikte incelenir; araç ile işlev ayrılır.", "question": "Karşılaştırma: Anadolu'daki eski bir toplulukta tahılların taş araçlarla elle işlendiği ve ürünlerin yakın çevredeki depolarda tutulduğu anlatılır. Günümüzde Baran'ın ziyaret ettiği bir işletmede tahıl elektrikli makineyle öğütülür ve paketlenir. İki örnek, yiyecek hazırlama işini farklı araçlarla yapar. Metin, bütün eski toplulukların ya da bütün günümüz işletmelerinin aynı yöntemleri kullandığını söylemez.\n\nMetindeki örneklere göre “Araçlar değişse de yiyecek hazırlama faaliyeti sürmektedir.” görüşüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["İki örnekte elektrikli araçların aynı olmasına dayanır.", "İki örnekte ürünlerin hiç işlenmemesine dayanır.", "İki örnekte bütün toplulukların aynı yöntemi seçmesine dayanır.", "İki örnekte tahılın farklı araçlarla işlenmesine dayanır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Eski örneğe elektrikli makine eklenmiştir; araçların aynı olduğu söylenmez.", "Tahılın işlenmesi iki örnekte de açıktır; faaliyet reddedilmiştir.", "Metin iki örnekle sınırlıdır; bütün toplulukların yöntemi hakkında genelleme yapmaz.", "Doğru; aynı işlev, farklı araçlarla yerine getirilir."], "explanation": "Taş araç ve makine farklıdır; ikisinin tahıl işleme amacı, yiyecek hazırlamanın sürmesini gösterir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q044", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7f2fb714a3a9084ac58278140e1855c2fc45b455012b05b338fa9d544b9a45b4", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q045", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f10", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 4, "difficultyReason": "Bir yargının gizli varsayımı bulunur; eleştiri ile kanıta uygun inceleme davranışı ayrılır.", "question": "Karşılaştırma: Anadolu'daki eski bir toplulukta tahılların taş araçlarla elle işlendiği ve ürünlerin yakın çevredeki depolarda tutulduğu anlatılır. Günümüzde Baran'ın ziyaret ettiği bir işletmede tahıl elektrikli makineyle öğütülür ve paketlenir. İki örnek, yiyecek hazırlama işini farklı araçlarla yapar. Metin, bütün eski toplulukların ya da bütün günümüz işletmelerinin aynı yöntemleri kullandığını söylemez.\n\nBir öğrenci “Elektrikli makine yoksa eski topluluk yiyecek hazırlayamaz.” diyor. Metne göre öğrencinin bu görüşündeki temel hata aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Günümüz aracını geçmişteki faaliyetin zorunlu koşulu sayma", "Geçmiş ve günümüzde farklı araçlar olduğunu kabul etme", "Taş araçları yiyecek hazırlama kanıtı olarak kullanma", "Karşılaştırmayı metindeki iki örnekle sınırlı tutma"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; taş araçlarla da yiyecek hazırlanabildiği kayıtta belirtilmiştir.", "Araçların farklı olması hatalı değil, metnin desteklediği bilgidir.", "Taş araçların metindeki işlevini kullanmak kanıta uygundur.", "Kapsamı iki örnekle sınırlamak hatalı genellemeden kaçınmayı sağlar."], "explanation": "Elektrikli makine günümüz örneğine aittir. Eski topluluk kendi araçlarıyla yiyecek hazırladığı için günümüz aracı zorunlu tutulamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q045", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a0d9db30a3156632798ca629767516c943d66aa8af8c41659b592e17f8fe67e7", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q046", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f11", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 2, "difficultyReason": "İhtiyaç ile mevcut imkân eşleştirilir; günümüz teknolojisini geçmişe taşıyan öneriler ayırt edilir.", "question": "Anadolu'daki eski bir köyde yaşayan bir aileyi anlatan kaynak, ailenin taş aletleri ve yiyecek saklama bölmeleri bulunduğunu belirtir. Yağış azaldığında ailenin ürün miktarı düşer. Sınıfta bu aile için çözüm önerileri tartışılır. Önerilerin hem verilen araçlara hem besin ihtiyacına uygun olması istenir; günümüzdeki elektrikli cihazların o ailede bulunduğu varsayılmaz.\n\nKaynaktaki bilgilere göre bu aile için uygun bir çözüm önerisi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Taş aletleri bırakıp elektrikli öğütücü kullanma", "Var olan saklama bölmelerindeki yiyecekleri dikkatli kullanma", "Var olduğu varsayılan buzdolabında ürünleri soğutma", "Var olduğu varsayılan elektrikli pompaya hemen başvurma"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Elektrikli öğütücü aile için doğrulanmış bir imkân değildir.", "Doğru; kaynakta varlığı belirtilen saklama imkânına dayanır.", "Kaynak elektrikli cihaz vermez; günümüz imkânı geçmiş aileye taşınmıştır.", "Pompa kayıtta bulunan bir araç değildir; dönem koşulu gözetilmemiştir."], "explanation": "Öneri, belirtilen yiyecek saklama imkânıyla ve besin ihtiyacıyla uyumludur. Varsayılan modern cihazlara dayanmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q046", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "71b74f6baa4d17f256a556fe6fff303b79803d50200ca964785b2a52489c1a94", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q047", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f11", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "Değer yargısının dönem dışı ölçütü tespit edilir; kaynakla uyumlu değerlendirme çerçevesi seçilir.", "question": "Anadolu'daki eski bir köyde yaşayan bir aileyi anlatan kaynak, ailenin taş aletleri ve yiyecek saklama bölmeleri bulunduğunu belirtir. Yağış azaldığında ailenin ürün miktarı düşer. Sınıfta bu aile için çözüm önerileri tartışılır. Önerilerin hem verilen araçlara hem besin ihtiyacına uygun olması istenir; günümüzdeki elektrikli cihazların o ailede bulunduğu varsayılmaz.\n\nKaynağa göre “Bu aile bugünkü makineleri kullanmadığı için beceriksizdir.” yorumuna yöneltilebilecek en uygun eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ürün azalması ailenin hiçbir araç kullanmadığını kanıtlamaktadır.", "Taş alet kullanmak bütün ailelerin eşit ürün aldığını göstermektedir.", "Ailenin kararları kendi döneminin araçlarıyla değerlendirilmelidir.", "Ailenin her kararı bugünkü araçlar varmış gibi açıklanmalıdır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kaynak taş aletleri belirtir; ürün azalması bu araçları yok saymaya izin vermez.", "Araç türü aileler arasındaki ürün miktarı dağılımını belirlemez; böyle bir veri verilmemiştir.", "Doğru; tarihsel bakış açısı dönemin imkânlarını dikkate alır.", "Günümüz araçlarını geçmişte hazır saymak eleştirilen hatayı tekrarlar."], "explanation": "Ailenin elindeki araç ve kaynaklar kendi dönemi içinde değerlendirilir. Modern makine kullanmaması beceriksizlik kanıtı değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q047", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ae7b1652e47afddd5962d228005bb910a0fc09acd059b9404c16aefea686dee6", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q048", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f11", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 4, "difficultyReason": "Çevre etkisi, kaynakta verilen araç ve önerinin sınırlılığı birlikte tutulur; kesinlik içeren yakın yorumlar elenir.", "question": "Anadolu'daki eski bir köyde yaşayan bir aileyi anlatan kaynak, ailenin taş aletleri ve yiyecek saklama bölmeleri bulunduğunu belirtir. Yağış azaldığında ailenin ürün miktarı düşer. Sınıfta bu aile için çözüm önerileri tartışılır. Önerilerin hem verilen araçlara hem besin ihtiyacına uygun olması istenir; günümüzdeki elektrikli cihazların o ailede bulunduğu varsayılmaz.\n\nKaynak, yağışın azalmasıyla ürünün düştüğünü söylüyor. Buna göre aşağıdaki görüşlerden hangisi bu ilişkiyi ailenin imkânlarıyla birlikte gözetir?", "choices": ["Az ürün, ailedeki bütün araçların işe yaramadığını kesinleştirir.", "Yağış azalınca ailede elektrikli sulama bulunduğu kabul edilmelidir.", "Ürün azalması, saklama ihtiyacının tamamen bittiğini gösterir.", "Az ürünle baş etmek için mevcut saklama imkânı düşünülebilir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yağış etkisinden bütün araçların değersizliğine geçilmiştir; böyle bir kanıt yoktur.", "Doğal sorun modern cihazın varlığına kanıt değildir.", "Ürünün azalması kalan besini dikkatli saklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz.", "Doğru; doğal koşulun etkisi kabul edilir ve kayıttaki imkânla öneri oluşturulur."], "explanation": "Yağışla ürün arasındaki ilişki kaynakta verilir. Çözüm düşünülürken ailenin mevcut saklama bölmeleri kullanılabilir; önerinin kesin başarı sağlayacağı ileri sürülmez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q048", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "370e52134e9ce307574475efe2a094e99088b635cdfb85d9f5338d405fb74f7b", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q049", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f12", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 3, "difficultyReason": "İki yerleşimin kanıt türü ve işlevi ayrılır; bir yerin özelliğini diğerine taşıyan genellemeler değerlendirilir.", "question": "Bir sınıf, Anadolu'daki erken yaşamı resmî kaynaklardan inceler. Kaynaklar, Göbeklitepe'deki büyük yapıların toplu etkinlikler ve inançla ilişkili yorumlandığını; Çatalhöyük'te ise bitişik evler ve tarıma dayalı yaşamın izlerini bildirir. Öğrenciler bu iki yerin aynı işleve sahip olduğunu varsaymadan görüş oluşturur. Kaynaklardaki bir yorumun kesinlik derecesi korunur; yeni buluntuların görüşleri geliştirebileceği de dikkate alınır.\n\nBu kaynaklara göre Göbeklitepe ile Çatalhöyük hakkında görüş oluşturulurken aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi uygundur?", "choices": ["Her yerin belirtilen işlevini kendi kanıtıyla değerlendirme", "Bir yerin yapı işlevini bütün yerleşimlere aynı biçimde aktarma", "Bitişik evleri her yerde inanç yapısı olarak kabul etme", "İnançla ilişkili yapıları her yerde tarım evi olarak kabul etme"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; toplu etkinlik-inanç yorumu ile ev ve tarım kanıtları ayrı bağlamlarda ele alınır.", "Bir yerleşimin kanıtı bütün yerleşimlerin işlevini aynılaştırmaya yetmez.", "Konut düzeniyle inanç yapısı yorumu kanıtsız biçimde eşitlenmiştir.", "İnançla ilişkili yorum, bütün yapıların tarım evi olduğu sonucunu desteklemez."], "explanation": "Kaynaklar iki yer için farklı kanıtlar sunar. Göbeklitepe'nin inanç merkezi olarak önemi, bütün yerleşimlerin aynı işleve sahip olduğunu göstermez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q049", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1750ded9e3daf388c0d24a18bea9f6bdbff6c0fef286378a6850f470a89d405e", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t11.q050", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t11.f12", "topic": "Anadolu'nun ilk yerleşimlerinde sosyal hayat", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-2", "subtopicKey": "sos-5-s5-t11", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t11.n01", "objective": "SB.5.3.2", "level": 5, "difficultyReason": "Değişen kanıtla görüşü yeniden yapılandırma gerekir; hem kör kabul hem toptan ret ve aşırı genelleme değerlendirilir.", "question": "Bir sınıf, Anadolu'daki erken yaşamı resmî kaynaklardan inceler. Kaynaklar, Göbeklitepe'deki büyük yapıların toplu etkinlikler ve inançla ilişkili yorumlandığını; Çatalhöyük'te ise bitişik evler ve tarıma dayalı yaşamın izlerini bildirir. Öğrenciler bu iki yerin aynı işleve sahip olduğunu varsaymadan görüş oluşturur. Kaynaklardaki bir yorumun kesinlik derecesi korunur; yeni buluntuların görüşleri geliştirebileceği de dikkate alınır.\n\nYeni bir buluntu, bir yapının kullanımıyla ilgili önceki yoruma farklı bir açıklama getiriyor. Buna göre kanıta dayalı bakış açısını geliştirmek için sınıfın izlemesi gereken en uygun yol aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yeni buluntuyla önceki bütün bilgilerin değersiz olduğunu kabul etme", "Yeni kanıtı öncekiyle karşılaştırıp yorumun kesinliğini yeniden tartışma", "İlk yorumu değişmez sayıp yeni buluntuyu incelemeden reddetme", "Yeni buluntuyu bütün Anadolu yerleşimlerinin aynı olduğuna kanıt sayma"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yeni açıklama, önceki bütün olguları otomatik olarak geçersiz kılmaz.", "Doğru; görüş, farklı kanıtlar birlikte değerlendirilerek ve kesinlik korunarak yapılandırılır.", "Kaynaklara dayalı görüş yeni kanıtı değerlendirmeye açıktır; incelemeden reddetmek bunu engeller.", "Tek buluntudan bütün yerleşimlerin işlev eşitliğine ulaşmak kapsamı aşar."], "explanation": "Tarihsel görüş yeni buluntularla gelişebilir. Önceki ve yeni kanıt karşılaştırılır; hangisinin neyi desteklediği ve ne kadar kesin olduğu yeniden değerlendirilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.2", "S5-T11"], "taskId": "S5-T11", "sourceRecordId": "draft.s5-t11.q050", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "74ab32ac166ad5f7c863e82239dfbae74900631a307b09de38b57c7f4db62a14", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "note", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "title": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["SB.5.3.3"], "body": "Ne öğreneceğim\nSümer, Babil, Asur, Hitit, Lidya ve İyon katkılarını kaynaklardan tanıyacağım. Bir katkının bilim, kültür, ekonomi veya hukukla ilişkisini kullanım amacına göre açıklayacağım. Yazı, ticaret ve kuralların günlük hayatı nasıl etkilediğini düşüneceğim. Dönem sırasını ve bir kaynağın hangi iddiayı desteklediğini kontrol edeceğim.\n\nTemel kavramlar\nMedeniyet: Toplumların öğrenme, üretim, sanat ve yönetimde geliştirdiği yaşam birikimidir.\nOrtak miras: İnsanlığın geçmişten devraldığı, koruyup yeniden yorumlayarak kuşaklara ulaştırdığı birikimdir. Eserlerin ve bilgi alanlarının bu birikimdeki yerini araştırırız.\nBilim: Gözlem yapma, soru sorma ve olaylara ilişkin açıklama geliştirme çalışmalarıdır. Kültür: Düşünme, anlatma, sanat ve yaşayış biçimleriyle oluşan toplumsal birikimdir.\nEkonomi: Üretim ve tüketim süreçlerini, ürünlerin el değiştirmesini ve ödeme yollarını ele alır. Hukuk: İnsan ilişkilerinin kurallarla düzenlenmesine ilişkin alandır.\nÇivi yazısı: Kilin üzerine işaretler bastırılarak oluşturulan bir yazı sistemidir. Sikke: Metalden üretilen para türüdür; kullanımını kaynaklardan inceleriz.\nKanıt: Bir yorumu değerlendirmek üzere kullandığımız belge, gözlem veya bulgudur. Kullanım amacı, incelenen ögenin hangi iş için ele alındığını anlatır.\n\nÖnce hatırla\nİnsanlar beslenme ve barınma gibi ihtiyaçlarını gidermek için üretir ve alışveriş yapar. Daha önce ortak mirasın korunmasını ve eski toplumların günlük yaşamını düşünmüştük. Bir buluntu, geçmişteki hayat hakkında bilgi verir; her ayrıntıyı tek başına açıklamaz. Bir medeniyetin katkısı başka toplumlar tarafından öğrenilebilir, değiştirilebilir ve geliştirilebilir.\n\nAdım adım\n1. Medeniyet ve katkı için kaynak kartı aç. Sümer tabletlerindeki yazılı birikimi, Babil dönemine ilişkin Hammurabi düzenlemelerini, Asur-Anadolu ilişkilerinin Kültepe belgelerini incele. Hitit dönemi için Yazılıkaya sanatını ve hukuk belgelerini farklı kartlara geçir. Lidya sikke örneklerini, Milet kentinin düşünce çalışmalarını ve liman yaşamını da kendi belgelerine bağla. Her kartta kurum, eser adı, toplum, dönem ve kullanım bilgisi bulunsun; bütün bu alanların belgeyle nasıl eşleştiğini göster.\n2. İnceleme sorusunu alana bağla. Bir kayıtta kullanılan malzemeyi, anlatılan içeriği ve araştırma amacını ayrı yaz. Bilim, kültür, ekonomi ve hukuk tanımlarının hangi bölümünün bu amaçla ilişkili olduğunu göster. Aynı ögeye farklı araştırma soruları yönelterek alanın değişip değişmediğini dene. Kararını nesnenin adına veya yapıldığı maddeye tek başına bağladığında hangi bilgiyi atlamış olacağını sor.\n3. Günlük yaşam etkisini bir neden sorusuyla araştır. Bir bilginin yazıya geçirilmesinden önce ve sonra insanlar hangi güçlükle karşılaşabilir? Alışverişte kullanılan yöntem, tarafların hangi işini değiştirebilir? Bir kuralın kaydedilmesi, onu araştıran kişiye nasıl bir inceleme yolu açar? Her soru için kurmaca bir uygulama çizelgesi hazırlayıp beklenen etkiyi kendin gerekçelendir. Tarihî eserin anlaşılması ile bugün kullanılacak kuralların belirlenmesini ayrı araştırma soruları yap.\n4. Dönemleri belgelerdeki ifadelerle yerleştir. MÖ ve MS etiketlerini önce oku. Milat öncesindeki binyıl kutularını Milat ayrımına doğru üçüncü, ikinci, birinci olarak düzenle. Aynı kutudaki kayıtlar için varsa daha ayrıntılı dönem bilgisini ara. Şeritte uzaklıkların zaman ölçüsü olup olmadığını açıklamasından öğren. Ardından sırayla okunabilen bilgileri ve ayrıca araştırılacak ilişkileri ayrı listelerde göster.\n5. Her cümleyi dayanağıyla eşleştir. Sunum taslağındaki cümleyi kendi kelimelerinle özetle; kaynağın hangi bölümünün bu özeti desteklediğini işaretle. Toplum, faaliyet ve dönem alanlarını hem cümlede hem belgede karşılaştır. Her aday cümleye aynı işlemi uygula. Desteğini bulamadığın bölüm için bir araştırma sorusu yaz. Bir kullanım kaydını ilk ortaya çıkış iddiasına dönüştürmeden önce bu iddianın ne tür ek belgeler gerektirdiğini düşün.\nGörseli incele ve akış kutularını yukarıdan aşağıya izle. Her kutu bir katkıyı anlamak için yapacağın işi gösterir. Oklar, kaynağı okuma ile kararını kontrol etme arasındaki düşünme sırasını gösterir; tarihsel dönemleri veya geçen süreyi göstermez.\n\nÇözümlü örnek 1\nAraştırma sorusuna göre alan seçiyorum\nKurmaca bir müze atölyesi, eski bir takvimin gökyüzü gözlemleriyle ilişkisinin araştırıldığını anlatıyor. Araştırmanın ana alanını nasıl belirlerim?\nAtölye kaydındaki araştırma sorusunu ayırırım: gökyüzü gözlemlerinin takvimle ilişkisi.\nGözlem ve açıklama çalışmasının hangi alan tanımına uyduğunu bulup ilgili sözcükleri işaretlerim.\nİnceleme bu soruyla yürütüldüğü için bilim alanını gerekçelendiririm. Takvimin törenlerde kullanımı araştırılsaydı başka bir soru ve başka dayanak gerekirdi.\n\nÇözümlü örnek 2\nYazılı kaydın etkisini aşamalarla inceliyorum\nKurmaca örnek: Bir müze etkinliğinde öğrenciler eskiden gözlenen Ay biçimlerinin çizimler ve işaretlerle kaydedilmesini canlandırıyor. Bu canlandırmada nasıl bir inceleme yaparız?\nGözlem günü, görülen biçim ve kullanılan işareti ayrı satırlara yazarız.\nDaha sonra başka bir öğrencinin bu satırları nasıl okuyacağını dener, anlayamadığı işaretleri kaydederiz.\nÖnce aynı işareti taşıyan satırları bulur, gözlem günlerini karşılaştırırız. İşaretleri okumakta zorlanan öğrenci için kısa bir açıklama anahtarı hazırlarız. Karşılaştırmanın anlaşılması için hem gün kaydının hem açıklama anahtarının nasıl kullanıldığını gösteririz.\n\nÇözümlü örnek 3\nBir cümle için uygun dayanağı arıyorum\nKurmaca bir sergi kartı, bir çanak üzerindeki çizimin mevsimlerle ilgili olabileceğini belirtiyor. Öğrenci çizimin hangi ayı gösterdiğini yazmak istiyor. İnceleme nasıl sürer?\nKarttaki olabilir ifadesinin yorumun kesinliği açısından ne bildirdiğini not ederim.\nÖğrencinin ay adı eklemesi için çizimde veya kurum açıklamasında dayanak bulunup bulunmadığını araştırırım.\nBaşka bir uzman açıklaması varsa iki yorumun hangi gözlemlere başvurduğunu karşılaştırırım. Sunum cümlesini bundan sonra, eldeki kanıtın kesinliğini belirterek kurarım.\n\nSık yapılan hatalar\nKaynak kartını yalnız toplum adıyla doldurmak: Eser, kullanım ve dönem alanları için de dayanak göstermiş miyim?\nMiras araştırmasını eser adı listesiyle bitirmek: İncelediğim birikimin öğrenme ve kullanım sorularını yazdım mı?\nZaman çizgisiyle aktarım yolunu tek soru sanmak: Her ilişki için hangi ayrı belgeyi araştıracağım?\nTarihî bir düzenlemeyi amacı belirtilmeden anlatmak: Geçmişi inceleyen soruyla bugünkü kullanım sorusunu ayrı kurdum mu?\nAday cümlelerin bir bölümünü kontrol dışı bırakmak: Her cümlede aynı kaynak eşleştirmesini yaptım mı?\n\nKendimi kontrol ediyorum\nKurmaca takvim atölyesi için bilim alanında bir araştırma sorusu ve kültür alanında başka bir araştırma sorusu yaz. Her biri için arayacağın dayanağı belirt.\nGerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir.\nKurmaca Ay kaydı etkinliğinde anlaşılmayan bir işaretin açıklamasını bulmak için hangi karşılaştırmayı yaparsın?\nGerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir.\nKurmaca sergi kartındaki olabilir ifadesini kendi sunumuna nasıl yansıtırsın? Eklemek istediğin ay bilgisi için bir araştırma sorusu oluştur.\nGerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir.\nKendin dene: Öğretmeninle bir medeniyet katkısının belge kartını hazırla. Alanını seçerken kullanacağın tanımı işaretle ve günlük yaşam etkisini araştıran bir soru ekle.\n\nÖzet\nAltı medeniyetin katkılarını ayrı belge kartlarıyla incele. Kartın kullanım bilgisini alan tanımlarıyla ilişkilendir; günlük etkisi için gerekçeli bir soru kur. Dönem kutularını kaynakta belirtilen sıralama bilgisiyle doldur. Sunum cümlelerinin her birini toplum, faaliyet ve dönem yönünden dayanağıyla eşleştir; açıklamanın kesinliğini kanıta göre belirt.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Sümer, Babil, Asur, Hitit, Lidya ve İyon katkılarını kaynaklardan tanıyacağım. Bir katkının bilim, kültür, ekonomi veya hukukla ilişkisini kullanım amacına göre açıklayacağım. Yazı, ticaret ve kuralların günlük hayatı nasıl etkilediğini düşüneceğim. Dönem sırasını ve bir kaynağın hangi iddiayı desteklediğini kontrol edeceğim.", "keyConcepts": ["Medeniyet: Toplumların öğrenme, üretim, sanat ve yönetimde geliştirdiği yaşam birikimidir.", "Ortak miras: İnsanlığın geçmişten devraldığı, koruyup yeniden yorumlayarak kuşaklara ulaştırdığı birikimdir. Eserlerin ve bilgi alanlarının bu birikimdeki yerini araştırırız.", "Bilim: Gözlem yapma, soru sorma ve olaylara ilişkin açıklama geliştirme çalışmalarıdır. Kültür: Düşünme, anlatma, sanat ve yaşayış biçimleriyle oluşan toplumsal birikimdir.", "Ekonomi: Üretim ve tüketim süreçlerini, ürünlerin el değiştirmesini ve ödeme yollarını ele alır. Hukuk: İnsan ilişkilerinin kurallarla düzenlenmesine ilişkin alandır.", "Çivi yazısı: Kilin üzerine işaretler bastırılarak oluşturulan bir yazı sistemidir. Sikke: Metalden üretilen para türüdür; kullanımını kaynaklardan inceleriz.", "Kanıt: Bir yorumu değerlendirmek üzere kullandığımız belge, gözlem veya bulgudur. Kullanım amacı, incelenen ögenin hangi iş için ele alındığını anlatır."], "priorKnowledge": ["İnsanlar beslenme ve barınma gibi ihtiyaçlarını gidermek için üretir ve alışveriş yapar. Daha önce ortak mirasın korunmasını ve eski toplumların günlük yaşamını düşünmüştük. Bir buluntu, geçmişteki hayat hakkında bilgi verir; her ayrıntıyı tek başına açıklamaz. Bir medeniyetin katkısı başka toplumlar tarafından öğrenilebilir, değiştirilebilir ve geliştirilebilir."], "steps": ["1. Medeniyet ve katkı için kaynak kartı aç. Sümer tabletlerindeki yazılı birikimi, Babil dönemine ilişkin Hammurabi düzenlemelerini, Asur-Anadolu ilişkilerinin Kültepe belgelerini incele. Hitit dönemi için Yazılıkaya sanatını ve hukuk belgelerini farklı kartlara geçir. Lidya sikke örneklerini, Milet kentinin düşünce çalışmalarını ve liman yaşamını da kendi belgelerine bağla. Her kartta kurum, eser adı, toplum, dönem ve kullanım bilgisi bulunsun; bütün bu alanların belgeyle nasıl eşleştiğini göster.", "2. İnceleme sorusunu alana bağla. Bir kayıtta kullanılan malzemeyi, anlatılan içeriği ve araştırma amacını ayrı yaz. Bilim, kültür, ekonomi ve hukuk tanımlarının hangi bölümünün bu amaçla ilişkili olduğunu göster. Aynı ögeye farklı araştırma soruları yönelterek alanın değişip değişmediğini dene. Kararını nesnenin adına veya yapıldığı maddeye tek başına bağladığında hangi bilgiyi atlamış olacağını sor.", "3. Günlük yaşam etkisini bir neden sorusuyla araştır. Bir bilginin yazıya geçirilmesinden önce ve sonra insanlar hangi güçlükle karşılaşabilir? Alışverişte kullanılan yöntem, tarafların hangi işini değiştirebilir? Bir kuralın kaydedilmesi, onu araştıran kişiye nasıl bir inceleme yolu açar? Her soru için kurmaca bir uygulama çizelgesi hazırlayıp beklenen etkiyi kendin gerekçelendir. Tarihî eserin anlaşılması ile bugün kullanılacak kuralların belirlenmesini ayrı araştırma soruları yap.", "4. Dönemleri belgelerdeki ifadelerle yerleştir. MÖ ve MS etiketlerini önce oku. Milat öncesindeki binyıl kutularını Milat ayrımına doğru üçüncü, ikinci, birinci olarak düzenle. Aynı kutudaki kayıtlar için varsa daha ayrıntılı dönem bilgisini ara. Şeritte uzaklıkların zaman ölçüsü olup olmadığını açıklamasından öğren. Ardından sırayla okunabilen bilgileri ve ayrıca araştırılacak ilişkileri ayrı listelerde göster.", "5. Her cümleyi dayanağıyla eşleştir. Sunum taslağındaki cümleyi kendi kelimelerinle özetle; kaynağın hangi bölümünün bu özeti desteklediğini işaretle. Toplum, faaliyet ve dönem alanlarını hem cümlede hem belgede karşılaştır. Her aday cümleye aynı işlemi uygula. Desteğini bulamadığın bölüm için bir araştırma sorusu yaz. Bir kullanım kaydını ilk ortaya çıkış iddiasına dönüştürmeden önce bu iddianın ne tür ek belgeler gerektirdiğini düşün."], "workedExamples": [{"title": "Araştırma sorusuna göre alan seçiyorum", "problem": "Kurmaca bir müze atölyesi, eski bir takvimin gökyüzü gözlemleriyle ilişkisinin araştırıldığını anlatıyor. Araştırmanın ana alanını nasıl belirlerim?", "solution": ["Atölye kaydındaki araştırma sorusunu ayırırım: gökyüzü gözlemlerinin takvimle ilişkisi.", "Gözlem ve açıklama çalışmasının hangi alan tanımına uyduğunu bulup ilgili sözcükleri işaretlerim.", "İnceleme bu soruyla yürütüldüğü için bilim alanını gerekçelendiririm. Takvimin törenlerde kullanımı araştırılsaydı başka bir soru ve başka dayanak gerekirdi."]}, {"title": "Yazılı kaydın etkisini aşamalarla inceliyorum", "problem": "Kurmaca örnek: Bir müze etkinliğinde öğrenciler eskiden gözlenen Ay biçimlerinin çizimler ve işaretlerle kaydedilmesini canlandırıyor. Bu canlandırmada nasıl bir inceleme yaparız?", "solution": ["Gözlem günü, görülen biçim ve kullanılan işareti ayrı satırlara yazarız.", "Daha sonra başka bir öğrencinin bu satırları nasıl okuyacağını dener, anlayamadığı işaretleri kaydederiz.", "Önce aynı işareti taşıyan satırları bulur, gözlem günlerini karşılaştırırız. İşaretleri okumakta zorlanan öğrenci için kısa bir açıklama anahtarı hazırlarız. Karşılaştırmanın anlaşılması için hem gün kaydının hem açıklama anahtarının nasıl kullanıldığını gösteririz."]}, {"title": "Bir cümle için uygun dayanağı arıyorum", "problem": "Kurmaca bir sergi kartı, bir çanak üzerindeki çizimin mevsimlerle ilgili olabileceğini belirtiyor. Öğrenci çizimin hangi ayı gösterdiğini yazmak istiyor. İnceleme nasıl sürer?", "solution": ["Karttaki olabilir ifadesinin yorumun kesinliği açısından ne bildirdiğini not ederim.", "Öğrencinin ay adı eklemesi için çizimde veya kurum açıklamasında dayanak bulunup bulunmadığını araştırırım.", "Başka bir uzman açıklaması varsa iki yorumun hangi gözlemlere başvurduğunu karşılaştırırım. Sunum cümlesini bundan sonra, eldeki kanıtın kesinliğini belirterek kurarım."]}], "commonMistakes": ["Kaynak kartını yalnız toplum adıyla doldurmak: Eser, kullanım ve dönem alanları için de dayanak göstermiş miyim?", "Miras araştırmasını eser adı listesiyle bitirmek: İncelediğim birikimin öğrenme ve kullanım sorularını yazdım mı?", "Zaman çizgisiyle aktarım yolunu tek soru sanmak: Her ilişki için hangi ayrı belgeyi araştıracağım?", "Tarihî bir düzenlemeyi amacı belirtilmeden anlatmak: Geçmişi inceleyen soruyla bugünkü kullanım sorusunu ayrı kurdum mu?", "Aday cümlelerin bir bölümünü kontrol dışı bırakmak: Her cümlede aynı kaynak eşleştirmesini yaptım mı?"], "selfCheck": [{"question": "Kurmaca takvim atölyesi için bilim alanında bir araştırma sorusu ve kültür alanında başka bir araştırma sorusu yaz. Her biri için arayacağın dayanağı belirt.", "answer": "Gerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir."}, {"question": "Kurmaca Ay kaydı etkinliğinde anlaşılmayan bir işaretin açıklamasını bulmak için hangi karşılaştırmayı yaparsın?", "answer": "Gerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir."}, {"question": "Kurmaca sergi kartındaki olabilir ifadesini kendi sunumuna nasıl yansıtırsın? Eklemek istediğin ay bilgisi için bir araştırma sorusu oluştur.", "answer": "Gerekçeni kendi cümlelerinle yaz; öğretmeninle düşünme basamaklarını gözden geçir."}], "summary": "Altı medeniyetin katkılarını ayrı belge kartlarıyla incele. Kartın kullanım bilgisini alan tanımlarıyla ilişkilendir; günlük etkisi için gerekçeli bir soru kur. Dönem kutularını kaynakta belirtilen sıralama bilgisiyle doldur. Sunum cümlelerinin her birini toplum, faaliyet ve dönem yönünden dayanağıyla eşleştir; açıklamanın kesinliğini kanıta göre belirt.", "figureNote": "Görseli incele ve akış kutularını yukarıdan aşağıya izle. Her kutu bir katkıyı anlamak için yapacağın işi gösterir. Oklar, kaynağı okuma ile kararını kontrol etme arasındaki düşünme sırasını gösterir; tarihsel dönemleri veya geçen süreyi göstermez."}, "figure": {"kind": "flow", "direction": "vertical", "nodes": [{"id": "0", "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.61db0770bf290d306ad8"}, {"id": "1", "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.ca4f16917a7b019f155e"}, {"id": "2", "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.ebec366fd537bb2be34d"}, {"id": "3", "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.1abcc391dadf6d7a5eae"}], "edges": [{"from": "0", "to": "1"}, {"from": "1", "to": "2"}, {"from": "2", "to": "3"}], "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.f7cc4b323749842c301b", "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.282ac05e62d7b4d0afc5"}, "taskId": "S5-T12", "visualRequirement": "optional", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fb2d3ae3033a68fdc0b67dcc366e7bafddd0107ff245499baffdce7b1abe25e5", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q001", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f01", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 1, "difficultyReason": "Tek adımda metindeki açık eşleştirme bulunur; diğer medeniyet adları aynı konunun yakın seçenekleridir.", "context": "Bir müze için hazırlanan bilgi dosyasında Sümer çivi yazılı tabletlerinin bilgiyi saklamakta kullanıldığı anlatılıyor. Babil bölümünde Hammurabi yasalarının aile, mal ve ticaret ilişkilerini düzenlediği belirtiliyor. Asur bölümünde Kültepe'deki ticari tabletlerin alım satım ve borç ilişkilerini kaydettiği açıklanıyor. Bu örnekler her medeniyetin bütün katkılarının listesi değildir.", "question": "Buna göre dosyada bilgiyi yazıyla saklama katkısı aşağıdakilerden hangisinin bölümünde yer alır?", "choices": ["Sümer medeniyeti", "Babil medeniyeti", "Asur medeniyeti", "Lidya medeniyeti"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; dosya, çivi yazılı bilgi kaydını Sümer bölümünde açıklıyor.", "Babil bölümünde burada sorulan bilgi kaydı değil, yasalar tanıtılıyor.", "Asur bölümü ticari kayıtları içerir; sorulan genel bilgi kaydı Sümer bölümündedir.", "Lidya bu dosyanın bilgi saklama örneğinin medeniyeti olarak gösterilmiyor."], "explanation": "Sümer bölümündeki çivi yazılı tabletler, bilginin yazıyla saklanmasına örnektir. Bu, yazının yalnız Sümerler tarafından kullanıldığı anlamına gelmez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q001", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "394fe430dede1385e8a548e1ade9ae975f35caaf4178e76dc20703ad07552c79", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q002", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f01", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa kaynak metnindeki özel katkı adı tanınır; başka hukuk geleneğiyle karıştırma olasılığı vardır.", "context": "Bir müze için hazırlanan bilgi dosyasında Sümer çivi yazılı tabletlerinin bilgiyi saklamakta kullanıldığı anlatılıyor. Babil bölümünde Hammurabi yasalarının aile, mal ve ticaret ilişkilerini düzenlediği belirtiliyor. Asur bölümünde Kültepe'deki ticari tabletlerin alım satım ve borç ilişkilerini kaydettiği açıklanıyor. Bu örnekler her medeniyetin bütün katkılarının listesi değildir.", "question": "Bu bilgilere göre Hammurabi yasaları için medeniyet etiketi hazırlayan bir öğrenci aşağıdakilerden hangisini seçmelidir?", "choices": ["Sümer", "Babil", "Hitit", "Asur"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Sümer yazısı ile Babil hukuk düzenlemeleri birbirine karıştırılmıştır.", "Doğru; Hammurabi yasaları metinde Babil ile ilişkilendiriliyor.", "Hititler de hukuk kuralları oluşturmuştur; Hammurabi yasaları bu metinde Babil örneğidir.", "Asur ticari belgeleri, Hammurabi yasalarının Babil ile bağını değiştirmez."], "explanation": "Bu kayıt Hammurabi yasalarının Babil katkısı olduğunu söyler; hukuk katkıları başka toplumlarda da bulunabilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q002", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2d34ecbc1022c4e0d9f6634734176dcb7d51f09d950cf7208ff2de666609d7e3", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q003", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f01", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 1, "difficultyReason": "Yer adı ile belgeleri kullanan toplum arasında doğrudan bağ kurulur; aynı bölgede yazı kullanan toplum ayırt edilir.", "context": "Bir müze için hazırlanan bilgi dosyasında Sümer çivi yazılı tabletlerinin bilgiyi saklamakta kullanıldığı anlatılıyor. Babil bölümünde Hammurabi yasalarının aile, mal ve ticaret ilişkilerini düzenlediği belirtiliyor. Asur bölümünde Kültepe'deki ticari tabletlerin alım satım ve borç ilişkilerini kaydettiği açıklanıyor. Bu örnekler her medeniyetin bütün katkılarının listesi değildir.", "question": "Dosyaya göre Kültepe'deki ticari tabletlerle ilişkilendirilen toplum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Lidyalılar", "İyonlar", "Asurlular", "Hititler"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Lidya sikke kullanımı, bu tabletlerin Asur ticaretiyle ilişkisini karşılamaz.", "İyon düşünürleri ile Asur ticari tabletleri farklı örneklerdir.", "Doğru; dosyanın Asur bölümünde Kültepe ticari tabletleri tanıtılır.", "Hitit yazılı belgeleri bulunması, buradaki Asur tabletlerinin etiketini değiştirmez."], "explanation": "Dosya, Kültepe ticari tabletlerini Asur katkısıyla ilişkilendirir. Buradan ticareti yalnız bu toplumun yaptığı sonucu çıkarılmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q003", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7848f3f5f6ff688f805ac340706a649d5db9247d8a44757669dc894427d5de57", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q004", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f01", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 1, "difficultyReason": "Tek katkı seçilir; çeldiriciler yazı, hukuk ve ticarete ait gerçek fakat başka etiketli örneklerdir.", "context": "Bir müze için hazırlanan bilgi dosyasında Sümer çivi yazılı tabletlerinin bilgiyi saklamakta kullanıldığı anlatılıyor. Babil bölümünde Hammurabi yasalarının aile, mal ve ticaret ilişkilerini düzenlediği belirtiliyor. Asur bölümünde Kültepe'deki ticari tabletlerin alım satım ve borç ilişkilerini kaydettiği açıklanıyor. Bu örnekler her medeniyetin bütün katkılarının listesi değildir.", "question": "Buna göre dosyanın Sümer bölümünde verilen katkı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hammurabi yasalarının düzenlenmesi", "Kültepe ticari belgelerinin tutulması", "Sikkenin ödeme aracı olarak kullanılması", "Çivi yazısıyla bilgi kaydı"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Hammurabi yasaları dosyada Babil bölümünde yer alır.", "Kültepe ticari tabletleri dosyada Asur bölümünün örneğidir.", "Sikke kullanımı, bu dosyada Sümer için verilen örnek değildir.", "Doğru; Sümer bölümünün açık örneği çivi yazılı bilgi kaydıdır."], "explanation": "Medeniyetin adı kadar belirtilen katkı da kontrol edilir: dosya Sümer bölümünde çivi yazılı kayıtları anlatır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q004", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9914aff29b1996b07ec7700658f009693d27cc50cc009a42a56333b31c3ecc2e", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q005", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f01", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 1, "difficultyReason": "Yasanın kapsadığı gündelik ilişkiler metinden seçilir; içerik ile yazı tekniği ayrılır.", "context": "Bir müze için hazırlanan bilgi dosyasında Sümer çivi yazılı tabletlerinin bilgiyi saklamakta kullanıldığı anlatılıyor. Babil bölümünde Hammurabi yasalarının aile, mal ve ticaret ilişkilerini düzenlediği belirtiliyor. Asur bölümünde Kültepe'deki ticari tabletlerin alım satım ve borç ilişkilerini kaydettiği açıklanıyor. Bu örnekler her medeniyetin bütün katkılarının listesi değildir.", "question": "Verilenlere göre Babil bölümündeki yasaların düzenlediği konu aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Aile, mal ve ticaret ilişkileri", "Limanlar arasındaki mal taşımacılığı", "Doğanın nasıl işlediğine ilişkin düşünceler", "Bilginin tabletlerde saklanma yöntemi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin yasaların aile, mal ve ticaret ilişkileriyle ilgili olduğunu açıkça söyler.", "Liman taşımacılığı, burada yasaların açıklanan kapsamı yerine ticari faaliyeti anlatır.", "Doğa üzerine düşünme bilimsel arayış örneğidir; belirtilen yasa kapsamı değildir.", "Kayıt yöntemi ile yasaların düzenlediği ilişkilerin içeriği karıştırılmıştır."], "explanation": "Yazıyla kaydetme biçimi ve kaydın içeriği ayrıdır. Babil örneğinde içerik aile, mal ve ticaret ilişkilerini düzenlemektir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q005", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2d8e8acbd38eff33d1efb741024acfb6db51e34766f7c17f569a94068bc79b18", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q006", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f02", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 1, "difficultyReason": "Sanat eserinin adı kaynakta açıkça verilen medeniyetle eşleştirilir; ezber tarih gerektirmez.", "question": "Bir araştırma dosyasında Hititlerin Yazılıkaya'daki kabartmaları ve yazılı hukuk kuralları yer alıyor. Lidya bölümünde sikke kullanımıyla alışveriş ilişkisi kuruluyor. İyon bölümünde Milet'in düşünürleri ile doğayı anlama çabası ve kentin liman ticareti anlatılıyor. Dosya, bir medeniyette sanatın, ticaretin ve düşüncenin birlikte gelişebileceğini gösteren seçilmiş bilgiler içeriyor.\n\nBuna göre Yazılıkaya'daki kabartmalar için aşağıdaki medeniyet etiketlerinden hangisi kullanılmalıdır?", "choices": ["İyon", "Hitit", "Lidya", "Babil"], "correct": 1, "distractorWhy": ["İyon bölümü düşünürler ve liman ticaretiyle açıklanmıştır.", "Doğru; bilgi dosyası Yazılıkaya kabartmalarını Hititler ile ilişkilendirir.", "Lidya bölümünde sikkeler anılır; bu kabartmalar Hitit örneğidir.", "Babil hukuk örneği, Yazılıkaya kabartmalarının medeniyetini değiştirmez."], "explanation": "Kabartma, taş yüzeye işlenen sanatsal anlatımdır. Dosyada bu eser Hitit katkısı olarak belirtilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q006", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6f42b2d01c126161f07eb06257eb988a9a222b242dc4dc99dffd44213b239354", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q007", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f02", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 1, "difficultyReason": "Medeniyet ve katkı birlikte bulunur; diğer seçenekler aynı öğrenme alanındaki farklı toplumlardan gelir.", "question": "Bir araştırma dosyasında Hititlerin Yazılıkaya'daki kabartmaları ve yazılı hukuk kuralları yer alıyor. Lidya bölümünde sikke kullanımıyla alışveriş ilişkisi kuruluyor. İyon bölümünde Milet'in düşünürleri ile doğayı anlama çabası ve kentin liman ticareti anlatılıyor. Dosya, bir medeniyette sanatın, ticaretin ve düşüncenin birlikte gelişebileceğini gösteren seçilmiş bilgiler içeriyor.\n\nDosyaya göre Lidya bölümünde tanıtılan katkı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yazılıkaya kabartmalarının yapılması", "Milet düşünürlerinin doğayı incelemesi", "Alışverişte sikke kullanılması", "Hammurabi yasalarının derlenmesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yazılıkaya eserleri dosyada Hititler ile ilişkilendirilmiştir.", "Milet düşünürleri İyon bölümündeki örnektir.", "Doğru; metin Lidya sikkelerini alışverişle ilişkilendirir.", "Hammurabi yasaları Babil katkısıdır; Lidya etiketiyle verilmez."], "explanation": "Lidya sikkeleri ekonomik hayatla ilişkilidir. Kaynak yalnız bu örneği verse de Lidya'nın katkıları bundan ibaret sayılmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q007", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cf5a0a7743704451f520df59dd1f4ebf9ef3a9fd4148540ecb16edd8aee506f7", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q008", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f02", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 1, "difficultyReason": "Açık bir kent ve medeniyet bağı okunur; aynı Anadolu çevresindeki adlar ayırt edilir.", "question": "Bir araştırma dosyasında Hititlerin Yazılıkaya'daki kabartmaları ve yazılı hukuk kuralları yer alıyor. Lidya bölümünde sikke kullanımıyla alışveriş ilişkisi kuruluyor. İyon bölümünde Milet'in düşünürleri ile doğayı anlama çabası ve kentin liman ticareti anlatılıyor. Dosya, bir medeniyette sanatın, ticaretin ve düşüncenin birlikte gelişebileceğini gösteren seçilmiş bilgiler içeriyor.\n\nBu bilgilere göre Milet düşünürlerinin doğayı anlama çabası, dosyada aşağıdakilerden hangisinin katkısı olarak yer alır?", "choices": ["Asur medeniyeti", "Hitit medeniyeti", "Lidya medeniyeti", "İyon medeniyeti"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Asur ticari tabletleri, sorulan Milet düşünürlerinin etiketi değildir.", "Hitit bölümünün seçilmiş örnekleri kabartmalar ve hukuk kurallarıdır.", "Lidya sikkeleri ile İyon düşünürlerinin katkısı birbirine karıştırılmıştır.", "Doğru; dosyanın İyon bölümünde Milet düşünürleri tanıtılır."], "explanation": "Milet, İyon kentlerinden biridir. Buradaki düşünürler doğayı anlamaya dönük düşünce geleneğiyle ilişkilendirilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q008", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c567b234d09c3a7cc581950f909fc634afe3b3d2d11d1ed103dbcdb29e4098fc", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q009", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f02", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 1, "difficultyReason": "Aynı paragraftaki iki açık bilgi birlikte seçilir; farklı medeniyetlerden kurulan çiftler ayıklanır.", "question": "Bir araştırma dosyasında Hititlerin Yazılıkaya'daki kabartmaları ve yazılı hukuk kuralları yer alıyor. Lidya bölümünde sikke kullanımıyla alışveriş ilişkisi kuruluyor. İyon bölümünde Milet'in düşünürleri ile doğayı anlama çabası ve kentin liman ticareti anlatılıyor. Dosya, bir medeniyette sanatın, ticaretin ve düşüncenin birlikte gelişebileceğini gösteren seçilmiş bilgiler içeriyor.\n\nVerilenlere göre dosyada Hititler için birlikte anılan katkılar aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?", "choices": ["Kabartma sanatı ve yazılı hukuk", "Sikke kullanımı ve liman ticareti", "Hammurabi yasaları ve doğa düşüncesi", "Kültepe ticareti ve sikke kullanımı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Hitit bölümünde kabartmalar ve hukuk kuralları birlikte anılır.", "Bu eşleştirmede Lidya sikkeleri ile Milet limanları birleştirilmiştir.", "Babil yasaları ile İyon düşünce geleneği Hitit adına yazılmıştır.", "Asur ticari belgeleri ile Lidya sikkeleri aynı medeniyetin örneği yapılmıştır."], "explanation": "Hitit bölümündeki iki açık örnek sanat ve hukukla ilgilidir; bir toplumun birden fazla katkısı olabilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q009", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5bab605525e520accb784a853e2d473fd305371b6fa44bb91cfbd1911f124b3a", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q010", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f02", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 1, "difficultyReason": "İkinci açık katkı bulunur; ticaret alanındaki yakın ama farklı medeniyet örneğiyle ayrım yapılır.", "question": "Bir araştırma dosyasında Hititlerin Yazılıkaya'daki kabartmaları ve yazılı hukuk kuralları yer alıyor. Lidya bölümünde sikke kullanımıyla alışveriş ilişkisi kuruluyor. İyon bölümünde Milet'in düşünürleri ile doğayı anlama çabası ve kentin liman ticareti anlatılıyor. Dosya, bir medeniyette sanatın, ticaretin ve düşüncenin birlikte gelişebileceğini gösteren seçilmiş bilgiler içeriyor.\n\nDosyaya göre İyon bölümünde düşünce çalışmalarının yanında belirtilen faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yazılıkaya'da kabartma sanatı", "Milet limanlarında ticaret", "Babil'de Hammurabi yasaları", "Lidya'da sikke kullanımı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yazılıkaya kabartmaları dosyanın Hitit örneğidir.", "Doğru; İyon bölümünde Milet liman ticareti de yer alır.", "Hammurabi yasaları Babil için verilen katkıdır.", "Lidya sikkelerinin ticarete katkısı, bu soruda istenen İyon faaliyetinin yerine geçmez."], "explanation": "Dosya İyon katkısını tek düşünce çalışmasına indirgemez; liman ticaretini de belirtir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q010", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bdc1649f3fa7377196af144f7adc6a2776e392197ceace0eb922562642018b14", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q011", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f03", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Satırdaki katkı ve kullanım amacı birlikte okunur; yazının tek alana ait olmadığını bilerek ana odak seçilir.", "question": "Tablodaki K kaydının inceleme odağına göre en uygun ana alan hangisidir?", "choices": ["Hukuk ve uyuşmazlık çözümü", "Ekonomi ve ödeme işlemi", "Kültür ve bilgi aktarımı", "Bilim ve doğa açıklaması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["K kaydının odağı hakları veya uyuşmazlık çözümünü düzenlemek değildir.", "Bilgi saklama odağı, bir malın bedelini ödeme faaliyetiyle aynı değildir.", "Doğru; yazılı bilgi saklama, kültürel birikimin aktarılmasını destekler.", "Her bilgi kaydı doğaya ilişkin bilimsel bir açıklama olmak zorunda değildir."], "explanation": "K satırının bilgi saklama odağı, kültürel birikimi aktarma ile ilişkilidir. Yazı farklı bağlamlarda başka alanlara da hizmet edebilir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.559aead08264d5795d39"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b913232934281729f1a0"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.1551a9a4b6a6e119f5b7"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.7adf02acbf9d9a56652c"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.df7e70e5021544f4834b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.c2e8fdd6a197be64aceb"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.61fbd581ffa13ffa47af"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5c9fd136701fda516658"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6b23c0d5f35d1b11f9b6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.73d315f8208a4ca3638a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.d5e26cd02ce2b857a81b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.9e73a19adc73ceb52895"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.3f39d5c348e5b79d06e8"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e2e56d7236ccc542a9a3"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.a49025f1a42a12eea188"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.098df63659722851cc1e", "highlight": [0]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q011", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4f4a3a68490303003213ff09fd7c9a39a05b142ddc80ef6c20702c575daf3a3f", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q012", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f03", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Tablodaki yasanın amacı alan tanımıyla eşleştirilir; ekonomi ile hukuk arasındaki bağlam ayrımı gerekir.", "question": "Tablodaki L kaydı için ana alan etiketi hangisi olmalıdır?", "choices": ["Ekonomi: ödemede sikke kullanma", "Kültür: taş kabartmayla anlatım", "Bilim: doğa hakkında açıklama arama", "Hukuk: hakları ve sorumlulukları düzenleme"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ticaret yasaları ekonomik hayatı etkileyebilir; tabloda asıl odak ödeme aracı değildir.", "Yasanın yazıldığı nesnenin görünümü, kaydın hukuk içeriğini sanat eserine dönüştürmez.", "Hak ve sorumluluk belirlemek doğa olaylarını açıklama çalışması değildir.", "Doğru; L satırındaki yasalar hak ve sorumlulukları düzenleyen hukuk örneğidir."], "explanation": "L kaydında yasaların düzenleyici yönü vurgulanmıştır. Alan, malzemeye göre değil kaydın amacına göre bulunur.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.559aead08264d5795d39"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b913232934281729f1a0"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.1551a9a4b6a6e119f5b7"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.7adf02acbf9d9a56652c"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.df7e70e5021544f4834b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.c2e8fdd6a197be64aceb"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.61fbd581ffa13ffa47af"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5c9fd136701fda516658"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6b23c0d5f35d1b11f9b6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.73d315f8208a4ca3638a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.d5e26cd02ce2b857a81b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.9e73a19adc73ceb52895"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.3f39d5c348e5b79d06e8"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e2e56d7236ccc542a9a3"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.a49025f1a42a12eea188"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.098df63659722851cc1e", "highlight": [1]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q012", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7f25639149aececa7c3e3ca3dd0a7ca5c7c6103ee1eb8456751509b176b255f8", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q013", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f03", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Görseldeki inceleme odağı belirleyicidir; belge türü üzerinden acele hukuk sınıflaması ayırt edilir.", "question": "Tablodaki M kaydı, verilen inceleme odağı açısından aşağıdaki ana alanlardan hangisiyle ilişkilendirilir?", "choices": ["Ekonomi: ticari işlemleri yürütme", "Kültür: sanat eseri oluşturma", "Bilim: doğa olaylarını açıklama", "Hukuk: toplum için yasa koyma"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; M satırının alım satım odağı ekonomik faaliyettir.", "Bir tabletin tarihî eser olması, alım satım odağını sanat üretimine dönüştürmez.", "Ticari kayıt doğayı açıklayan bir araştırma olarak tanıtılmamıştır.", "Bazı ticari belgeler hukukla ilgilidir; bu soruda amaç yasa koymak değil alım satımı yürütmektir."], "explanation": "M satırının inceleme odağı mal alışverişidir. Böylece ekonomik katkı seçilir; belgenin başka alanlarla da ilişki kurabilmesi dışlanmaz.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.559aead08264d5795d39"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b913232934281729f1a0"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.1551a9a4b6a6e119f5b7"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.7adf02acbf9d9a56652c"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.df7e70e5021544f4834b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.c2e8fdd6a197be64aceb"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.61fbd581ffa13ffa47af"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5c9fd136701fda516658"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6b23c0d5f35d1b11f9b6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.73d315f8208a4ca3638a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.d5e26cd02ce2b857a81b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.9e73a19adc73ceb52895"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.3f39d5c348e5b79d06e8"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e2e56d7236ccc542a9a3"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.a49025f1a42a12eea188"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.098df63659722851cc1e", "highlight": [2]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q013", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "265de44155c5ae449b001536bee14ec3f1e2cb14e6ce5e8249041f68c66051ac", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q014", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f03", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Doğrudan yazılmayan alan, tablodaki amaçtan çıkarılır; düşünce ile sanatsal ifade aynı sayılmaz.", "question": "Tablodaki N kaydını, belirtilen inceleme odağına göre sınıflandıran öğrenci hangi başlığı kullanmalıdır?", "choices": ["Ekonomide malın bedelini belirleme", "Bilim ve düşünce çalışmaları", "Hukukta tarafların hakkını düzenleme", "Kültürde kabartma sanatı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Doğa açıklaması aramak malın ticari bedelini belirlemek değildir.", "Doğru; doğayı anlama çabası bilim ve düşünce çalışmalarıyla ilişkilidir.", "N satırı kişiler arasındaki haklara ilişkin yasa içermiyor.", "Düşüncenin kültürel yönü olabilir; burada belirtilen odak taş kabartma sanatı değildir."], "explanation": "N kaydındaki doğayı anlama amacı bilim ve düşünce alanına bağlanır; düşünürlerin bugünkü tüm bilimsel araçlara sahip olduğu söylenmez.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.559aead08264d5795d39"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b913232934281729f1a0"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.1551a9a4b6a6e119f5b7"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.7adf02acbf9d9a56652c"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.df7e70e5021544f4834b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.c2e8fdd6a197be64aceb"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.61fbd581ffa13ffa47af"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5c9fd136701fda516658"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6b23c0d5f35d1b11f9b6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.73d315f8208a4ca3638a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.d5e26cd02ce2b857a81b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.9e73a19adc73ceb52895"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.3f39d5c348e5b79d06e8"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e2e56d7236ccc542a9a3"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.a49025f1a42a12eea188"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.098df63659722851cc1e", "highlight": [3]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q014", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f1a10b114fb218c323c335f88540218d19ea8e9072d3f3bbe6746c49b8d93b73", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q015", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f03", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "İki satırın nesnesi ve amacı birlikte incelenir; aynı araç için tek alan zorunluluğu yanılgısı çözülür.", "question": "Tablodaki K ve M kayıtları için farklı ana alanlar seçilmesine hangi tablo bilgisi dayanak olur?", "choices": ["K bedel ödeme, M bilgi saklama odağında verilmiştir.", "K hakları düzenleme, M doğa açıklaması odağında verilmiştir.", "K bilgi saklama, M alım satım odağında verilmiştir.", "K sanatsal anlatım, M hakları düzenleme odağında verilmiştir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["K kaydının odağı bedel ödeme değildir; M kaydı ise alım satım odaklıdır.", "Hak ve sorumluluklar L, doğayı anlama N kaydında verilmiştir.", "Doğru; K bilgiyi saklama, M alım satım odağıyla ele alınmıştır.", "K kaydında sanat, M kaydında hakları düzenleme odağı gösterilmemiştir."], "explanation": "Yazı, kullanım amacına göre kültür ve ekonomi gibi birden fazla alanla ilişkilendirilebilir. Tablo farklı inceleme amaçlarını gösterir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.559aead08264d5795d39"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b913232934281729f1a0"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.1551a9a4b6a6e119f5b7"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.7adf02acbf9d9a56652c"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.df7e70e5021544f4834b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.c2e8fdd6a197be64aceb"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.61fbd581ffa13ffa47af"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5c9fd136701fda516658"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6b23c0d5f35d1b11f9b6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.73d315f8208a4ca3638a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.d5e26cd02ce2b857a81b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.9e73a19adc73ceb52895"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.3f39d5c348e5b79d06e8"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e2e56d7236ccc542a9a3"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.a49025f1a42a12eea188"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.098df63659722851cc1e", "highlight": [0, 2]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q015", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3dc3375080a66e8a054588f21e21b59c5630f638ec8a711c43c1e2776253a6e9", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q016", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f04", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Eser ve odak sütunları birlikte okunur; nesnenin malzemesine göre yanlış sınıflama elenir.", "question": "Tablodaki E kaydı için katkının ana alanı hangi gerekçeyle doğru belirlenmiştir?", "choices": ["Ekonomi; ödeme kullanımı inceleniyor.", "Hukuk; borç yükümlülüğü inceleniyor.", "Bilim; doğa açıklaması inceleniyor.", "Kültür; sanatsal anlatım inceleniyor."], "correct": 3, "distractorWhy": ["E kaydı ödeme aracı odağında değil sanatsal anlatım odağındadır.", "E kaydının içeriği borç yükümlülüğü olarak tanıtılmamıştır.", "Doğa açıklaması, E kaydının verilen inceleme odağı değildir.", "Doğru; E satırının sanatsal anlatım odağı kültürle ilişkilidir."], "explanation": "E satırındaki eser sanatsal anlatımıyla ele alınır. Malzemesi değil kullanım amacı kültür alanını belirler.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.a9f51566bd6705f7ea6a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.ceff282a89c2b4254158"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f43d40c1b839e2032ca3"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f67ab10ad4e4c53121b6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.c7ee6610b798d4c619ae"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.cd1d57c12e7fb9996253"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.333e0a1e27815d0ceee5"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.131128c813a0003dbbf1"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e2dc82c0fb521cda54ef"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5b8c6c5be675aa8ca1e9"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.44bd7ae60f478fae1061"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f78ebf146408e45556f3"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b007eb3451d95d5ec3d7"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d13671272521b9d35ccb", "highlight": [0]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q016", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "16e1e5ae61f49b8bb10103b1a1f635b2a50e739d0e9f120d8c6a9788863b83be", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q017", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f04", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Alan adı yerine işlev seçilir; aynı tablodaki diğer amaçlar uygun katkılarla ayrıştırılır.", "question": "Tablodaki F kaydının ana alanını bulmak için hangi amaç belirleyicidir?", "choices": ["Toplumsal ilişkileri kurallarla düzenlemek", "Alışverişte ortak ödeme aracı kullanmak", "Doğa olayları için açıklama geliştirmek", "Sanatsal görüntülerle anlatım yapmak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; F satırındaki yazılı kuralların toplumsal düzen amacı hukukla ilişkilidir.", "Ödeme aracı G kaydının odağıdır; yazılı kuralların amacıyla karıştırılmıştır.", "F kaydı doğaya ilişkin açıklama çalışması değildir.", "Sanatsal anlatım E kaydında bulunur; F kaydının hukuk içeriği yerine geçmez."], "explanation": "F kaydındaki yazılı hukuk kuralları, toplumdaki ilişkilerin düzenlenmesine örnektir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.a9f51566bd6705f7ea6a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.ceff282a89c2b4254158"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f43d40c1b839e2032ca3"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f67ab10ad4e4c53121b6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.c7ee6610b798d4c619ae"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.cd1d57c12e7fb9996253"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.333e0a1e27815d0ceee5"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.131128c813a0003dbbf1"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e2dc82c0fb521cda54ef"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5b8c6c5be675aa8ca1e9"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.44bd7ae60f478fae1061"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f78ebf146408e45556f3"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b007eb3451d95d5ec3d7"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d13671272521b9d35ccb", "highlight": [1]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q017", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2bf54a2f9f799ce5180d5f192fd8a98f0fc028afe96f0b65b15183fe2143a869", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q018", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f04", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Nesnenin farklı inceleme imkânları arasından açıkça istenen ödeme bağlamı seçilir; yakın alan çeldiricileri vardır.", "question": "Tablodaki G kaydı, verilen kullanım odağı açısından hangi alana yerleştirilmelidir?", "choices": ["Bilim; doğanın işleyişi inceleniyor.", "Ekonomi; ödeme ve alışveriş inceleniyor.", "Hukuk; kuralların içeriği inceleniyor.", "Kültür; sanatsal anlatım inceleniyor."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Sikke kullanımı burada doğayı açıklayan bir çalışma olarak verilmez.", "Doğru; G satırının ödeme ve alışveriş odağı ekonomik katkıdır.", "G kaydı yazılı kuralın içeriğine değil ödeme ve alışverişe yöneliktir.", "Sikkeler sanat açısından da incelenebilir; G kaydında belirtilen odak sanatsal anlatım değildir."], "explanation": "G kaydı ödeme ve alışveriş bağlamındadır. Sikkenin ekonomik işlevi, nesnenin başka açılardan incelenmesini engellemez.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.a9f51566bd6705f7ea6a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.ceff282a89c2b4254158"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f43d40c1b839e2032ca3"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f67ab10ad4e4c53121b6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.c7ee6610b798d4c619ae"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.cd1d57c12e7fb9996253"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.333e0a1e27815d0ceee5"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.131128c813a0003dbbf1"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e2dc82c0fb521cda54ef"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5b8c6c5be675aa8ca1e9"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.44bd7ae60f478fae1061"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f78ebf146408e45556f3"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b007eb3451d95d5ec3d7"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d13671272521b9d35ccb", "highlight": [2]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q018", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1a4b95e810e9344fa0eac1b9171369ca0efc852d42d29ae823cd4811a6af6830", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q019", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f04", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Mekânın adı yerine faaliyetin niteliği yorumlanır; bir toplumu tek düşünce katkısına indirgeme önlenir.", "question": "Tablodaki H kaydının ekonomiyle ilişkisini hangi inceleme odağı gösterir?", "choices": ["Toplumsal kuralları belirleme", "Sanat yoluyla ifade etme", "Mal alışverişi yapma", "Doğa için açıklama arama"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Toplumsal düzen F kaydının hukuk odağıdır; H kaydında bu amaç verilmez.", "Sanatsal anlatım E kaydına aittir; H kaydının odağı farklıdır.", "Doğru; H satırında limanların mal alışverişi odağı gösterilir.", "Doğa açıklaması bilim ve düşünceyle ilişkilidir; H kaydı bu amaçla verilmez."], "explanation": "Mal alışverişi ekonomik faaliyettir. H kaydı İyon kentinin limanlarına bu işlev üzerinden bağlanır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.a9f51566bd6705f7ea6a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.ceff282a89c2b4254158"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f43d40c1b839e2032ca3"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f67ab10ad4e4c53121b6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.c7ee6610b798d4c619ae"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.cd1d57c12e7fb9996253"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.333e0a1e27815d0ceee5"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.131128c813a0003dbbf1"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e2dc82c0fb521cda54ef"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5b8c6c5be675aa8ca1e9"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.44bd7ae60f478fae1061"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f78ebf146408e45556f3"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b007eb3451d95d5ec3d7"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d13671272521b9d35ccb", "highlight": [3]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q019", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "94ce56a6b35876e3ac8db529e4f1796087863b239ffc53ad7bdaf409bade6d71", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q020", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f04", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Aynı medeniyetin iki satırı ve iki işlevi birleştirilir; tek alanla özdeşleştirme yanılgısı aşılır.", "question": "Tabloya göre E ve F kayıtlarından hareketle Hititler için aşağıdaki alan gösterimlerinden hangisi uygundur?", "choices": ["Yalnız bilim katkıları", "Yalnız ekonomi katkıları", "Kültürle ilişkisi olmayan hukuk katkıları", "Kültür ve hukuk katkıları"], "correct": 3, "distractorWhy": ["E ve F kayıtlarında doğa açıklaması odağı bulunmaz; bilimle sınırlama kanıtsızdır.", "Bu iki kaydın ana odağı ödeme veya ticaret değildir.", "E kaydı sanatsal anlatım verdiği için kültürle ilişki dışlanamaz.", "Doğru; E sanatsal anlatım, F yazılı hukuk örneği verir."], "explanation": "Aynı medeniyetin farklı kayıtları kültür ve hukuk alanlarına katkı gösterebilir. Bir medeniyet tek katkı etiketiyle sınırlandırılmaz.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.a9f51566bd6705f7ea6a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.ceff282a89c2b4254158"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f43d40c1b839e2032ca3"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f67ab10ad4e4c53121b6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.c7ee6610b798d4c619ae"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.cd1d57c12e7fb9996253"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.333e0a1e27815d0ceee5"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.131128c813a0003dbbf1"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e2dc82c0fb521cda54ef"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5b8c6c5be675aa8ca1e9"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.44bd7ae60f478fae1061"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f78ebf146408e45556f3"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b007eb3451d95d5ec3d7"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d13671272521b9d35ccb", "highlight": [0, 1]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q020", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2f7cede954ba4e62faff54873577aa10ef623ca47d8459748de3cf2f05610977", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q021", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f05", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Alan ve amaçtan uygun kayıt ters yönde bulunur; dört satırdaki farklı kullanım odağı ayrıştırılır.", "question": "Aşağıdaki tabloda bilginin kuşaklara aktarılması yönünden kültür alanında incelenebilecek kayıt hangisidir?", "choices": ["J: Sümer tabletlerindeki bilgi", "K: Asur borç belgesi", "L: Lidya sikkeleri", "N: İyon doğa düşüncesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; J kaydının belirtilen amacı bilginin sonraki kuşağa aktarılmasıdır.", "K kaydı yükümlülük belirleme odağıyla hukuk alanında incelenir.", "L kaydı malın bedelini ödeme odağıyla ekonomi alanında incelenir.", "N kaydı doğa açıklaması arayışıyla bilim ve düşünce alanında incelenir."], "explanation": "İstenen kültürel aktarım odağı önce bulunur, ardından J kaydındaki Sümer tablet bilgisiyle eşleştirilir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6da43b944e494e885e69"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b913232934281729f1a0"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.2b7051301992362176d9"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.4c0d463a738f28da7a21"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.86be9a55762d316a3026"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.73d315f8208a4ca3638a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b750b43c0ce344bfa679"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.9af5ae98e19a672c3575"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.72dfcfb0c470ac255cde"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.131128c813a0003dbbf1"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6363afb75e6030d5cc69"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.89182d04893fea0542a8"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.08f271887ce94707da82"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e6e0c06978744fca4b0f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.582b32ea17bdb0ce4f02"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.8ce86a6ae65d3692e730"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.def000a8bf7ac3d948c6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.7df54986ae4fbc40378a"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.3aee4f87b1c45f10b9cc", "highlight": [0, 1, 2, 4]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q021", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4d0eafe5410be8b783ef9d90d9b6f6dc65bfd304e310c2b82f2a03bc5c9b3c7a", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q022", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f05", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Belgenin çok alanlı yapısı dikkate alınır; açık inceleme odağı yakın ekonomi seçeneğinden ayrılır.", "question": "Tablodaki K kaydı için belirtilen inceleme odağına uygun ana alan hangisidir?", "choices": ["Kültür ve taş kabartmalar", "Hukuk ve yükümlülükler", "Bilim ve doğa düşüncesi", "Ekonomi ve sikke basımı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["K kaydında sanatsal taş kabartma örneği bulunmaz.", "Doğru; borç belgesinin yükümlülük belirleme yönü hukukla ilişkilidir.", "Borç yükümlülüğü, doğa olaylarını açıklama çabasından ayrıdır.", "Borç ekonomik ilişki içerir; burada sorulan yön sikke basımı değil yükümlülük belirlemedir."], "explanation": "Aynı borç belgesi ekonomiyle de ilişkilidir. Soruda ve K satırında vurgulanan yükümlülük yönü hukuk alanını öne çıkarır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6da43b944e494e885e69"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b913232934281729f1a0"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.2b7051301992362176d9"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.4c0d463a738f28da7a21"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.86be9a55762d316a3026"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.73d315f8208a4ca3638a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b750b43c0ce344bfa679"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.9af5ae98e19a672c3575"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.72dfcfb0c470ac255cde"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.131128c813a0003dbbf1"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6363afb75e6030d5cc69"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.89182d04893fea0542a8"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.08f271887ce94707da82"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e6e0c06978744fca4b0f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.582b32ea17bdb0ce4f02"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.8ce86a6ae65d3692e730"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.def000a8bf7ac3d948c6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.7df54986ae4fbc40378a"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.3aee4f87b1c45f10b9cc", "highlight": [1]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q022", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "780ba458c3a1f0da9f4ce6d8f17a66ea9a7cfffb1059a14569948147d753ae2c", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q023", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f05", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Ekonomik inceleme odağından uygun araştırma sorusuna geçilir; diğer alanlardaki makul sorular elenir.", "question": "L kaydı için bir bilgi kartı hazırlanacak. Tablodaki alan odağını koruyan araştırma sorusu hangisidir?", "choices": ["Doğa olayları için nasıl açıklama aranıyordu?", "Borçta tarafların yükümlülüğü nasıl belirleniyordu?", "Alışverişin bedeli hangi araçla ödeniyordu?", "Taş yüzeyde sanatsal anlatım nasıl yapılıyordu?"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Doğa açıklaması N kaydındaki bilim ve düşünce odağıdır.", "Borç yükümlülüğü K kaydının hukuk odağıdır.", "Doğru; L kaydı malın bedelini ödeme odağıyla verilmiştir.", "Taşta sanatsal anlatım M kaydının kültür odağıdır."], "explanation": "L kaydında sikkelerin ödeme kullanımı incelenir. Bu odağı koruyan araştırma sorusu alışverişin bedelinin nasıl ödendiğini sorar.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6da43b944e494e885e69"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b913232934281729f1a0"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.2b7051301992362176d9"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.4c0d463a738f28da7a21"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.86be9a55762d316a3026"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.73d315f8208a4ca3638a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b750b43c0ce344bfa679"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.9af5ae98e19a672c3575"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.72dfcfb0c470ac255cde"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.131128c813a0003dbbf1"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6363afb75e6030d5cc69"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.89182d04893fea0542a8"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.08f271887ce94707da82"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e6e0c06978744fca4b0f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.582b32ea17bdb0ce4f02"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.8ce86a6ae65d3692e730"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.def000a8bf7ac3d948c6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.7df54986ae4fbc40378a"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.3aee4f87b1c45f10b9cc", "highlight": [2]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q023", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6333f6e589f3c49669738f4c9be7d1d57f75efddd0ade451f5407164b2875b5a", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q024", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f05", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Hatalı sınıflamanın nedeni teşhis edilir ve amaç bilgisiyle düzeltilir; malzeme ile alan arasında kurulan kanıtsız bağ çözülür.", "question": "Bir öğrenci M kaydını, taştan olduğu için ekonomi alanına yazıyor. Tablodaki odağa göre hangi düzeltme uygundur?", "choices": ["Taşın sertliği, hukuk alanı için yeterli kanıttır.", "Taşın eski olması, bilim alanı için yeterli kanıttır.", "Malzeme bilgisi, inceleme amacından önce gelmelidir.", "Malzeme yerine sanatla ifade amacı esas alınmalıdır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Malzemenin sertliği hak ve yükümlülüklerle ilgili bir içerik kanıtı değildir.", "Eski olma niteliği, kaydın doğaya ilişkin bilimsel açıklama içerdiğini göstermez.", "Alan seçilirken tabloda belirtilen amaç esas alınır; malzeme amacı geçersiz kılmaz.", "Doğru; M kaydının sanatla ifade amacı kültür alanını destekler, taş malzeme tek başına alan belirlemez."], "explanation": "M kaydı taş kabartma olsa da inceleme odağı sanattır. Malzemenin niteliğinden alan seçme hatası, kullanım amacına dönülerek düzeltilir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6da43b944e494e885e69"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b913232934281729f1a0"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.2b7051301992362176d9"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.4c0d463a738f28da7a21"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.86be9a55762d316a3026"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.73d315f8208a4ca3638a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b750b43c0ce344bfa679"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.9af5ae98e19a672c3575"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.72dfcfb0c470ac255cde"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.131128c813a0003dbbf1"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6363afb75e6030d5cc69"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.89182d04893fea0542a8"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.08f271887ce94707da82"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e6e0c06978744fca4b0f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.582b32ea17bdb0ce4f02"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.8ce86a6ae65d3692e730"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.def000a8bf7ac3d948c6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.7df54986ae4fbc40378a"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.3aee4f87b1c45f10b9cc", "highlight": [3]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q024", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "07ebf9b662a8dbcb2e065fc4ea0685ad38d323139f32312630ff62d34a76a6c9", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q025", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f05", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 2, "difficultyReason": "Hazır alan adı seçmek yerine uygun araştırma sorusu üretilir; dört yakın inceleme amacı eşleştirilir.", "question": "Tabloya göre N kaydındaki katkının ana alanını ortaya çıkaran soru aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Doğayı nasıl açıklamaya çalışmışlar?", "Malın bedelini hangi araçla ödemişler?", "Borç için hangi yükümlülüğü kaydetmişler?", "Taş yüzeyde hangi sanatı kullanmışlar?"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; N satırı doğayı anlama ve açıklama arayışını gösterir.", "Ödeme aracı L kaydının ekonomik odağıdır.", "Borç yükümlülüğü K kaydının hukuki odağıdır.", "Sanatsal taş anlatımı M kaydının kültürel odağıdır."], "explanation": "Bilim ve düşünce alanını inceleyen soru, N kaydındaki doğa açıklaması arayışına yönelmelidir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["s5-t12.s5-t12.visual.99ccda9ac024c86f27f5", "s5-t12.s5-t12.visual.6eb8b81ce8910ef25a09", "s5-t12.s5-t12.visual.25f356a639c64197efc8", "s5-t12.s5-t12.visual.4e788fc10db9a74fb431"], "rows": [[{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6da43b944e494e885e69"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b913232934281729f1a0"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.2b7051301992362176d9"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.4c0d463a738f28da7a21"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.86be9a55762d316a3026"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.73d315f8208a4ca3638a"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.b750b43c0ce344bfa679"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.9af5ae98e19a672c3575"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.72dfcfb0c470ac255cde"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.131128c813a0003dbbf1"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.6363afb75e6030d5cc69"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.89182d04893fea0542a8"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.08f271887ce94707da82"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.5f2c9463678936d34b7f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.e6e0c06978744fca4b0f"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.582b32ea17bdb0ce4f02"}], [{"key": "s5-t12.s5-t12.visual.8ce86a6ae65d3692e730"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.f7bb05d738f0e3b9119b"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.def000a8bf7ac3d948c6"}, {"key": "s5-t12.s5-t12.visual.7df54986ae4fbc40378a"}]], "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.46a3b98b13c31dc7ff77", "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.3aee4f87b1c45f10b9cc", "highlight": [4]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q025", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0635cbb6c2cee1ebe56ee6319259236412cf097cc36a1e98a3a0d7e8eef55e74", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q026", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f06", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Tarihî belgeden kurmaca günlük duruma aktarım yapılır; kayıt tutmanın etkisi ve abartılı sonuçları ayrılır.", "question": "Ece, Kültepe'deki Asur ticari tabletlerini anlatan bir müze kaydını okuyor. Kayda göre tabletlerde borç ilişkileri, ticari yazışmalar ve mahkeme kararları bulunuyor. Ece, bu bilgiden yararlanarak geçmişteki bir tüccarın verdiği malı ve alacağını yazıyla saklamasını canlandıran bir öykü hazırlıyor.\n\nÖyküye göre tüccarın alacağını yazıyla saklaması, unutma sorunu bakımından aşağıdakilerden hangisini sağlar?", "choices": ["Alım satımın yalnız sözlü yapılmasını", "İşleme ilişkin kayda sonradan başvurabilmesini", "Mal karşılığında bedel verilmesinin kalkmasını", "Tarafların birbirini tanımasının gereksizleşmesini"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Sözlü işlemle sınırlama, metindeki yazılı kayıt kullanımını yok sayar.", "Doğru; saklanan işlem kaydı, alacağın unutulması durumunda başvurulacak bilgi sağlar.", "Alacağı kaydetmek, malın bedelini veya borcu ortadan kaldırmaz.", "Bir belge, taraflar hakkındaki bütün bilgileri kendiliğinden sağlamaz."], "explanation": "Yazı, işlemin yalnız hafızaya bağlı kalmasını azaltır. Borç ilişkisi sürer; değişen, ilişkiye ait bilginin saklanmasıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q026", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "34ceb07b472d33f5b66106c54102bfde0f14ee2c7dfabc7cb5bd1000c24e0507", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q027", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f06", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Bir eylemin dayandığı işlev bulunur; bilginin korunması ile ticaretin diğer aşamaları ayırt edilir.", "question": "Ece, Kültepe'deki Asur ticari tabletlerini anlatan bir müze kaydını okuyor. Kayda göre tabletlerde borç ilişkileri, ticari yazışmalar ve mahkeme kararları bulunuyor. Ece, bu bilgiden yararlanarak geçmişteki bir tüccarın verdiği malı ve alacağını yazıyla saklamasını canlandıran bir öykü hazırlıyor.\n\nTüccar verdiği malı unuttuğunda yazılı kaydı kontrol ediyor. Buna göre bu davranışta yazının aşağıdaki işlevlerinden hangisinden yararlanılır?", "choices": ["Alışverişte malı kendiliğinden taşıma", "Borç ilişkisinde her anlaşmazlığı bitirme", "Geçmiş işlemi yeniden öğrenme", "Ticari ilişkileri yalnız bir topluma ayırma"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yazılı kayıt malın fiziksel taşınmasını sağlamaz; bilgiyle taşıma işi karıştırılmıştır.", "Belge anlaşmazlıkta yardımcı olur; her uyuşmazlığı kendiliğinden çözmez.", "Doğru; kayıt geçmiş işlemin bilgisine yeniden ulaşmayı sağlar.", "Kültepe belgeleri toplumlar arasındaki ilişkiyi gösterir; ticareti tek topluma kapatmaz."], "explanation": "Yazının etkisi bilgiye yeniden ulaşmaktır. Bu etki, malı taşımak veya bütün anlaşmazlıkları kesin bitirmek gibi sonuçlarla eşitlenemez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q027", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "38dc9563dcc5b6b66e9e2b75bc2cd06718dfcf8a5d90b292d02384cced554228", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q028", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f06", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Belgenin bugünkü bilgiye katkısı yorumlanır; kanıtın kapsamı ile genelleme sınırı birlikte gözetilir.", "question": "Ece, Kültepe'deki Asur ticari tabletlerini anlatan bir müze kaydını okuyor. Kayda göre tabletlerde borç ilişkileri, ticari yazışmalar ve mahkeme kararları bulunuyor. Ece, bu bilgiden yararlanarak geçmişteki bir tüccarın verdiği malı ve alacağını yazıyla saklamasını canlandıran bir öykü hazırlıyor.\n\nBu bilgilere göre ortak miras olarak düşünülen bu tabletlerin günümüzde geçmişin ticari hayatını anlamaya katkısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Geçmişte her alışverişin aynı olduğunu kanıtlar.", "Yazı kullanan her toplumun yalnız ticaret yaptığını gösterir.", "Tüccarların bütün kararlarını eksiksiz bildirir.", "Borç ve alışveriş ilişkilerine kanıt sunar."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Seçilmiş belgeler bütün alışverişlerin aynı olduğunu kanıtlamaz.", "Ticari belge, toplumun başka faaliyetlerini dışlamaz.", "Kayıtlar belirli bilgiler içerir; bütün kararları eksiksiz bildirdiği söylenemez.", "Doğru; belgelerdeki borç ve ticari kayıtlar geçmiş ilişkileri anlamaya yardım eder."], "explanation": "Ticari tabletler belli ilişkilere ait kanıttır. Bu kanıtı kullanırken tek belgeden bütün günlük hayatın ayrıntılarını çıkarmamak gerekir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q028", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3f0c8357cf1d0dd6f8efe062ca499899baf52cb11918eb1631489f3b8bfdbb3c", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q029", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f06", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Anlaşmazlık için uygulanabilir bilgi kullanımı seçilir; borcun kaydı ve borcun kapanması ayrımı gerekir.", "question": "Ece, Kültepe'deki Asur ticari tabletlerini anlatan bir müze kaydını okuyor. Kayda göre tabletlerde borç ilişkileri, ticari yazışmalar ve mahkeme kararları bulunuyor. Ece, bu bilgiden yararlanarak geçmişteki bir tüccarın verdiği malı ve alacağını yazıyla saklamasını canlandıran bir öykü hazırlıyor.\n\nÖyküde iki kişi borcun ne olduğunu farklı hatırlıyor. Buna göre kaynak bilgisine uygun bir sonraki adım aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İşlem kaydını birlikte incelemek", "Borç yazıldığı için ödenmiş saymak", "Alacak yazılıysa tarafları yok saymak", "Ticari kaydı sanat eseri diye içeriksiz görmek"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; işlem kaydı borcun içeriğini anlamada başvurulabilecek bilgi içerir.", "Borcun kaydı, ödendiğine ilişkin kayıtla aynı değildir.", "Belge tarafların ilişkisini kaydeder; tarafları önemsiz yapmaz.", "Bir tabletin eser değeri bulunması, ticari bilgisini geçersiz kılmaz."], "explanation": "Yazılı kayıt, farklı hatırlanan işlemin içeriğini kontrol etmeye yardımcı olur. Kaydın bulunması borcun ödenmiş olduğunu tek başına kanıtlamaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q029", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4c991619ecfb2b4aa56e7b954bdb2303a109ff58fdc43758fb10ee288768e1bf", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q030", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f07", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki kişinin farklı ihtiyacından ekonomik sonuç çıkarılır; kolaylaştırma ile tümüyle ortadan kaldırma ayrılır.", "question": "Mert'in öyküsünde bir alıcı kumaş almak istiyor; satıcı ise karşılığında alıcının taşıdığı ürünü istemiyor. Mert, Lidya sikkelerini tanıtan kaynaklardan hareketle ortak kabul edilen bir ödeme aracının bu güçlüğü azaltabileceğini düşünüyor. Öykü, kaynakların sikke kullanımı ile ticari hayat arasında kurduğu ilişkinin günlük yaşama etkisini göstermek için yazılmıştır.\n\nBuna göre ortak kabul edilen ödeme aracının öyküdeki alıcıya yararı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Alınan her malın bedelini tamamen kaldırmak", "Satıcının istediği ürünü bulma zorunluluğunu azaltmak", "Alışverişte kayıt tutmayı bütünüyle gereksiz yapmak", "Ödeme aracını yalnız sanatsal amaçla kullanmak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ödeme aracı malın bedelini ortadan kaldırmaz, bedelin verilme yolunu değiştirir.", "Doğru; ortak ödeme aracı, satıcının ayrıca alıcının ürününü istemesine bağlılığı azaltır.", "Sikke kullanılsa da işlemler hakkında kayıt gerekebilir.", "Öykünün odağı ödeme işlevidir; nesnenin sanatsal yönü bu işlevin yerine geçmez."], "explanation": "Mal takasında karşılıklı ürün isteği sorun olabilir. Ortak ödeme aracı, alışverişte bu güçlüğü azaltabilir; bütün sorunları kaldırmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q030", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cfe4bf2879abb8d07f90a68ee5cdc3fefd985895a45b9f40cc423f7295c628fc", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q031", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f07", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Öykünün ekonomik değişkenleri izlenir; ödeme biçimi ile üretim sürecine ilişkin abartılı çıkarımlar elenir.", "question": "Mert'in öyküsünde bir alıcı kumaş almak istiyor; satıcı ise karşılığında alıcının taşıdığı ürünü istemiyor. Mert, Lidya sikkelerini tanıtan kaynaklardan hareketle ortak kabul edilen bir ödeme aracının bu güçlüğü azaltabileceğini düşünüyor. Öykü, kaynakların sikke kullanımı ile ticari hayat arasında kurduğu ilişkinin günlük yaşama etkisini göstermek için yazılmıştır.\n\nMert, öyküdeki alışveriş güçlüğünün nasıl azaldığını bir bilgi kartında açıklayacak. Buna göre bilgi kartında aşağıdaki neden-sonuç ilişkilerinden hangisine yer verilmelidir?", "choices": ["Sikke kullanımı, mal üretimine duyulan ihtiyacı bitirir.", "Ödeme aracı, alıcı ve satıcı ilişkisini ortadan kaldırır.", "Ortak ödeme aracının kabulü, mal alışverişini kolaylaştırabilir.", "Sikkenin varlığı, her toplumun aynı miktarda mal üretmesini sağlar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bedelin ödenmesi için ürünün üretilmesi gerekir; ödeme aracı üretimin yerini almaz.", "Sikke olsa da alışveriş taraflar arasında yürür.", "Doğru; tarafların kabul ettiği ödeme aracı, öyküdeki karşılıklı ürün bulma güçlüğünü azaltır.", "Bir ödeme aracının varlığından toplumların eşit üretim yaptığı sonucu çıkmaz."], "explanation": "Sikke kullanımı ekonomik ilişkileri kolaylaştıran araç olarak ele alınır. Üretimi, tarafları veya üretim miktarlarının farklılığını yok etmez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q031", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1ba71d0264d39dcf4bd4566c44ec866813ca83eb5261b73c11c1e464d5053f08", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q032", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f07", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Somut nesneden kullanım bilgisine soyutlama yapılır; ortak mirasın kapsamına ilişkin yaygın yanılgı giderilir.", "question": "Mert'in öyküsünde bir alıcı kumaş almak istiyor; satıcı ise karşılığında alıcının taşıdığı ürünü istemiyor. Mert, Lidya sikkelerini tanıtan kaynaklardan hareketle ortak kabul edilen bir ödeme aracının bu güçlüğü azaltabileceğini düşünüyor. Öykü, kaynakların sikke kullanımı ile ticari hayat arasında kurduğu ilişkinin günlük yaşama etkisini göstermek için yazılmıştır.\n\nBu bilgilere göre ortak mirası yalnız taş yapılardan oluşan bir listeye yazan Mert'in, bu öyküden hareketle listeye aşağıdakilerden hangisini eklemesi uygun olur?", "choices": ["Ticari alışkanlıkların mirasla ilişkisiz olduğunu", "Sikkenin bedel ödemede kullanılamayacağını", "Ekonomiyle ilgili katkının kültürler arasında aktarılamayacağını", "Ödeme araçlarını kullanma bilgisinin de katkı olabileceğini"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ticaret ve ödeme deneyimi ortak mirasa katkı olarak değerlendirilebilir.", "Metin sikkenin ödeme kullanımını açıkça temel alır.", "Öykü, ödeme aracını kullanma bilgisinin alışverişi kolaylaştırdığını anlatır; bu ekonomik katkının kültürler arasında aktarılamayacağını gösteren bir bilgi yoktur.", "Doğru; ortak miras nesnelerin yanında onları kullanma bilgisini ve deneyimini de içerir."], "explanation": "Sikke bir nesne, onu ödeme aracı olarak kullanma ise bir bilgi ve deneyimdir. Ortak miras yalnız yapılara indirgenmez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q032", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "36b443bf37c201b1ad08ea55846153dacd2e75f76cf897e98d77e22011dfe489", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q033", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f07", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Kolaylaşma sonucunun altında yatan koşul çıkarılır; üretim, hukuk ve aktarım koşullarıyla karışması önlenir.", "question": "Mert'in öyküsünde bir alıcı kumaş almak istiyor; satıcı ise karşılığında alıcının taşıdığı ürünü istemiyor. Mert, Lidya sikkelerini tanıtan kaynaklardan hareketle ortak kabul edilen bir ödeme aracının bu güçlüğü azaltabileceğini düşünüyor. Öykü, kaynakların sikke kullanımı ile ticari hayat arasında kurduğu ilişkinin günlük yaşama etkisini göstermek için yazılmıştır.\n\nÖyküye göre ödeme aracının kullanılabilmesi için aşağıdaki koşullardan hangisi doğrudan önemlidir?", "choices": ["Alıcı ve satıcının onu ödeme aracı kabul etmesi", "Alıcının satıcıyla aynı ürünü üretmesi", "Sikkenin bir yasa metninin tümünü taşıması", "Ödeme aracının yalnız bir toplumda kalması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; metin ortak kabulün alışverişi kolaylaştırmasına dayanır.", "Aynı ürünü üretme, ödeme aracının kabulü için metinde gerekli sayılmaz.", "Sikke kullanmak için üzerinde bütün yasaların yazılması gerekmez.", "Aracın tek toplumda kalması, tarafların kabul etmesi koşulunun yerine geçmez."], "explanation": "Sikkenin ödeme işlevi, tarafların onu bu amaçla kabul etmesine bağlıdır. Öykü bu koşulu özellikle belirtir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q033", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bb23aad5f844b83cea5f6ffd25e9f510d857064ae77a0a6156d44692ae8caab8", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q034", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f08", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Hukuk kaydının gündelik etkisi çıkarılır; tarihî inceleme ile günümüzde uygulama arasındaki fark korunur.", "question": "Duru, Babil'deki Hammurabi yasalarının aile, mülkiyet ve ticaretle ilgili düzenlemeler içerdiğini öğreniyor. Hitit kaynaklarında da yazılı hukuk kuralları bulunduğunu görüyor. Eski bir kuralın bugün aynen uygulanmasının gerektiğini söylemeden, kuralların yazıyla saklanmasının önemini düşünmek istiyor. Bunun için kişilerin anlaşmazlık sırasında başvurabilecekleri bir kayıt bulunmasının günlük hayatı nasıl etkileyebileceğini tartışıyor.\n\nBuna göre anlaşmazlık sırasında yazılı kurala başvurmak aşağıdakilerden hangisini sağlayabilir?", "choices": ["Kuralları herkesin istediği biçimde hatırlamasını", "Kurala ilişkin bilgiyi sonradan kontrol etmeyi", "Eski kuralların bugün aynen uygulanmasını", "Kayıt varsa anlaşmazlıkların hiç yaşanmamasını"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yazılı kaydın yararı, farklı hatırlamaları kontrol edebilmesidir; keyfî hatırlama amacı taşımaz.", "Doğru; yazılı kural kaydı, ilgili düzenlemeyi yeniden incelemeye yardımcı olur.", "Tarihî kuralın incelenmesi bugün aynen uygulanmasını gerektirmez.", "Kuralların kayda geçmesi bütün anlaşmazlıkların ortadan kalktığını göstermez."], "explanation": "Yazılı kuralların kaydı, düzenlemeye ait bilginin korunmasını sağlar. Bu katkı, eski kuralları bugüne değişmeden taşımakla aynı değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q034", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "531fdeb07bd46111fd640173edbb07c950bd391195e87ea3c4792bf001103c1b", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q035", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f08", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Kaydın bugün için bilgi değeri yorumlanır; toplumsal etki ve zamansal geçerlilik birbirinden ayrılır.", "question": "Duru, Babil'deki Hammurabi yasalarının aile, mülkiyet ve ticaretle ilgili düzenlemeler içerdiğini öğreniyor. Hitit kaynaklarında da yazılı hukuk kuralları bulunduğunu görüyor. Eski bir kuralın bugün aynen uygulanmasının gerektiğini söylemeden, kuralların yazıyla saklanmasının önemini düşünmek istiyor. Bunun için kişilerin anlaşmazlık sırasında başvurabilecekleri bir kayıt bulunmasının günlük hayatı nasıl etkileyebileceğini tartışıyor.\n\nBu bilgilere göre Duru, yazılı hukuk katkısının bugünkü önemini aşağıdaki ifadelerden hangisiyle uygun biçimde açıklayabilir?", "choices": ["Eski toplumların bütün kararlarının günümüzde geçerli olduğunu gösterir.", "Yazılı kuralları olan toplumlarda hiçbir sorun yaşanmadığını kanıtlar.", "Geçmişte ilişkilerin nasıl düzenlendiğini anlamaya yardım eder.", "Hukuk bilgisinin toplumlar arasında aktarılamadığını ortaya koyar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Geçmiş kararın kaydı bugün geçerli olmasını zorunlu kılmaz.", "Yazılı kural, sorun yaşanmamasının kanıtı değildir.", "Doğru; tarihî hukuk kayıtları geçmiş toplumsal ilişkileri anlamada kanıttır.", "Ortak mirasın farklı toplumlara katkısı, hukuk bilgisinin aktarılamadığı iddiasına dayanak olamaz."], "explanation": "Eski hukuk kayıtlarını incelemek geçmişin düzenlemelerini anlamaya yardım eder. Kayıtları öğrenmek, o toplumların bütün kurallarını bugün onaylamak değildir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q035", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5618a9d2cc7d87542f9606bf91767c03a8f9c1209bf0f18963ea449c20792787", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q036", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f09", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Dikey şeridin yönü ve B işaretinin yeri birlikte izlenir; önceki örnek ile işaretin kendisi ayrılır.", "question": "Dönem şeridine göre L ile işaretlenen örnekten daha önce gösterilen katkı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hitit yazılı hukuk örnekleri", "Lidya sikke kullanımı", "Asur ticari tabletleri", "Sümer yazılı kayıtları"], "correct": 3, "distractorWhy": ["M işaretli Hitit örneği şeritte L'den sonra gelir.", "N işaretli Lidya örneği L'den daha geç dönemde gösterilir.", "Asur ticari tabletleri L işaretinin kendisidir; L'den önceki örnek değildir.", "Doğru; K işaretli Sümer kayıtları L'den daha erken dönemde gösterilir."], "explanation": "Şerit daha erken dönemden daha geç döneme okunur. L'den önce K işaretli Sümer kayıtları vardır; bu seçilmiş örneklerin sırasıdır.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "vertical", "notToScale": true, "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.ffa0dc614d93b996017e", "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d44634650bb4f51a8114", "events": [{"id": "a", "position": 0.06, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.7c0f44360b71ca1fd2bc", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.fd675963080fdc029e5f", "color": "blue"}, {"id": "b", "position": 0.33, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.cf2e0653185608501a78", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.e9073f40f555377faabf", "color": "orange"}, {"id": "c", "position": 0.62, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d86bece8f9e04fb93120", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.e1255eacf37edab61830", "color": "blue"}, {"id": "d", "position": 0.95, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.aba0bdc7e2b990c6ccef", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.0d74fcf1b84574462c27", "color": "blue"}]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q036", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ea92081e94ce9f9e7a803b5917fd73dba10f522fc53cbbb3748cea81b5848223", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q037", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f09", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Uzak iki olayın sırası okunur; kronolojik sıra ile çizimdeki mesafenin gerçek süre olduğu varsayımı ayrılır.", "question": "Şekilde vurgulanan K ve N katkıları arasındaki zaman ilişkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Sümer yazılı kayıtları, Lidya sikkelerinden daha erken gösterilir.", "Lidya sikkeleri, Sümer yazılı kayıtlarından daha erken gösterilir.", "İki örnek şeritte aynı dönemin tek olayı olarak gösterilir.", "İki örneğin arasındaki süre şeritte kesin yıl sayısıyla verilir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; şeritte K daha erken, N daha geç dönem örneğidir.", "Erkenden geçe okuma yönü ters çevrilmiştir.", "Örnekler farklı dönem işaretlerine yerleştirilmiştir.", "Şerit aralıklarının süreyi göstermediğini başlığı açıkça bildirir; kesin yıl hesabı yapılamaz."], "explanation": "K daha erken dönem kayıtlarını, N daha geç dönem sikkelerini gösterir. Şematik uzaklıktan kesin geçen yıl sayısı hesaplanmaz.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "vertical", "notToScale": true, "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.ffa0dc614d93b996017e", "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d44634650bb4f51a8114", "events": [{"id": "a", "position": 0.06, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.7c0f44360b71ca1fd2bc", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.fd675963080fdc029e5f", "color": "orange"}, {"id": "b", "position": 0.33, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.cf2e0653185608501a78", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.e9073f40f555377faabf", "color": "blue"}, {"id": "c", "position": 0.62, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d86bece8f9e04fb93120", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.e1255eacf37edab61830", "color": "blue"}, {"id": "d", "position": 0.95, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.aba0bdc7e2b990c6ccef", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.0d74fcf1b84574462c27", "color": "orange"}]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q037", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "aebd2a0adc5588a1cbd08832e4e6b912d6a767f8f2e9d9f18bf94667e3e1b4fe", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q038", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f09", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "Komşu işaretlerin dönem ve içerik eşleşmeleri kontrol edilir; sıra ile katkı özdeşliği ayırt edilir.", "question": "Şeride göre L ve M işaretleriyle gösterilen örnekler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Hitit hukuk örnekleri, ardından Asur ticari tabletleri", "Asur ticari tabletleri, ardından Hitit hukuk örnekleri", "Lidya sikke kullanımı, ardından Asur ticari tabletleri", "Asur ticari tabletleriyle Hitit hukuku tek bir katkıdır"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Şeritteki L ve M sırası ters çevrilmiştir.", "Doğru; L Asur, M Hitit örneğidir ve şerit bu sırayla ilerler.", "Lidya örneği N'de daha geç yer alır; L ve M çiftinin yerine geçirilmiştir.", "Farklı içerikte ve farklı medeniyetlerle bağlı iki örnek aynı katkı sayılamaz."], "explanation": "Şerit Asur ticari tabletleri örneğini Hitit hukuk örneklerinden önce gösterir; bu sıradan iki katkının aynı olduğu sonucu çıkmaz.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "vertical", "notToScale": true, "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.ffa0dc614d93b996017e", "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d44634650bb4f51a8114", "events": [{"id": "a", "position": 0.06, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.7c0f44360b71ca1fd2bc", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.fd675963080fdc029e5f", "color": "blue"}, {"id": "b", "position": 0.33, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.cf2e0653185608501a78", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.e9073f40f555377faabf", "color": "orange"}, {"id": "c", "position": 0.62, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d86bece8f9e04fb93120", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.e1255eacf37edab61830", "color": "orange"}, {"id": "d", "position": 0.95, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.aba0bdc7e2b990c6ccef", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.0d74fcf1b84574462c27", "color": "blue"}]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q038", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dbca3143a5b48038e15b17bb1ff155626ba06aba0403f6a9183fc7cfc36b1bfa", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q039", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f09", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki adım gerekir: sonraki dönemi bulma ve katkıyı günlük işlevine aktarma; yakın kayıt türleri çeldiricidir.", "question": "Şekildeki sıralamaya göre M işaretli örneğin ardından gösterilen katkı, aşağıdaki günlük işlevlerden hangisiyle ilişkilidir?", "choices": ["Bilgiyi Sümer tabletlerinde kaydetme", "Asur tüccarlarının borç kaydını tutma", "Malın bedelini ödeme", "Hititlerin hukuk kurallarını yazma"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Sümer örneği K'de, M'den daha erken dönemde yer alır.", "Asur örneği L'de, M'den önce gösterilir.", "Doğru; M'den sonra N'deki Lidya sikkeleri gelir ve ödeme işleviyle ilişkilidir.", "Hitit hukuk örneği M işaretinin kendisidir; sonraki örnek değildir."], "explanation": "Önce M'den sonraki N kaydı bulunur. N'de sikke kullanımı vardır; ardından bu katkının ekonomik ödeme işlevi belirlenir.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "vertical", "notToScale": true, "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.ffa0dc614d93b996017e", "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d44634650bb4f51a8114", "events": [{"id": "a", "position": 0.06, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.7c0f44360b71ca1fd2bc", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.fd675963080fdc029e5f", "color": "blue"}, {"id": "b", "position": 0.33, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.cf2e0653185608501a78", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.e9073f40f555377faabf", "color": "blue"}, {"id": "c", "position": 0.62, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d86bece8f9e04fb93120", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.e1255eacf37edab61830", "color": "orange"}, {"id": "d", "position": 0.95, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.aba0bdc7e2b990c6ccef", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.0d74fcf1b84574462c27", "color": "blue"}]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q039", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bd47d27217783883a76015ef45e1b1126f620b437911a1d697eeaf169f6e90aa", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q040", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f09", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 3, "difficultyReason": "D işaretinin dönem etiketi ve katkısının günlük işlevi birlikte kontrol edilir; diğer eşleştirmeler farklı işaretlere aittir.", "question": "Dönem şeridine göre N işaretli örnek için dönem ve katkı eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["MÖ ikinci binyılın başları: ticari kayıt", "MÖ dördüncü binyılın sonları: bilgi saklama", "MÖ ikinci binyıl: yazılı hukuk", "MÖ birinci binyıl: ödeme aracı kullanımı"], "correct": 3, "distractorWhy": ["İkinci binyılın başlarındaki ticari kayıt L işaretinin örneğidir.", "Dördüncü binyılın sonlarındaki bilgi kaydı K işaretinde bulunur.", "İkinci binyıldaki yazılı hukuk M işaretiyle ilişkilendirilmiştir.", "Doğru; N işaretinde birinci binyıldaki Lidya sikke kullanımı gösterilir."], "explanation": "Önce N işaretinin dönemi bulunur: MÖ birinci binyıl. Sonra katkı okunur: Lidya sikke kullanımı, yani ödeme aracı kullanımı.", "figure": {"kind": "timeline", "orientation": "vertical", "notToScale": true, "captionKey": "s5-t12.s5-t12.visual.ffa0dc614d93b996017e", "altTextKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d44634650bb4f51a8114", "events": [{"id": "a", "position": 0.06, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.7c0f44360b71ca1fd2bc", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.fd675963080fdc029e5f", "color": "blue"}, {"id": "b", "position": 0.33, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.cf2e0653185608501a78", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.e9073f40f555377faabf", "color": "blue"}, {"id": "c", "position": 0.62, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.d86bece8f9e04fb93120", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.e1255eacf37edab61830", "color": "blue"}, {"id": "d", "position": 0.95, "labelKey": "s5-t12.s5-t12.visual.aba0bdc7e2b990c6ccef", "dateKey": "s5-t12.s5-t12.visual.0d74fcf1b84574462c27", "color": "orange"}]}, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q040", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b8b5e50906bcd10b0db53d4c307e2b2ca308a57ddc3feb15e8765abbdd22b5c1", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q041", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f10", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 4, "difficultyReason": "Üç adımda başlangıç, daha geç örnekler ve bu örneklerin iç sırası belirlenir; yollar aynı katkıları farklı sırayla içerir.", "question": "Bir serginin dönem notlarında Sümer yazılı kayıt örnekleri MÖ dördüncü binyılın sonlarına, Asur ticari tabletleri MÖ ikinci binyılın başlarına yerleştiriliyor. Hitit hukuk örnekleri aynı ikinci binyılda Asur ticaret kolonileri sonrasındaki döneme, Lidya sikkeleri ise MÖ birinci binyıla bağlanıyor. Bu sıralama seçilmiş buluntular içindir; toplumların bütün geçmişini veya tek başına birbirlerinden türediklerini göstermez.\n\nSergiyi gezen bir öğrenci Asur örneğinden başlayıp metindeki daha geç iki örneği sırasıyla inceleyecek. Buna göre bu öğrencinin izlemesi gereken sıra aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Asur ticari tabletleri, Hitit hukuku, Lidya sikkeleri", "Asur ticari tabletleri, Lidya sikkeleri, Hitit hukuku", "Asur ticari tabletleri, Sümer kayıtları, Hitit hukuku", "Asur ticari tabletleri, Hitit hukuku, Sümer kayıtları"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Asur'dan daha geç seçilmiş örnekler önce Hitit hukuku, ardından Lidya sikkeleridir.", "Hitit ve Lidya örneklerinin zaman sırası ters çevrilmiştir.", "Sümer kayıtları Asur'dan daha erken olduğu için daha geç iki örnek yoluna alınamaz.", "Sümer kayıtları Asur ve Hitit örneklerinden daha erken dönemdedir; sona konulamaz."], "explanation": "Önce Asur örneğinin dönemi bulunur, ardından daha geç örnekler süzülür ve kendi aralarında sıralanır: Hitit hukuku, Lidya sikkeleri.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q041", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "319e9e82e1ebd0acd04f769ccb988c7a2e6f7e0cf3109045f0bd3a683936ce46", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q042", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f10", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 4, "difficultyReason": "Ortak geniş dönem, dönem içindeki sıra ve kayıtların kullanım farkı birlikte izlenir; tek zaman etiketine dayanmak yetmez.", "question": "Bir serginin dönem notlarında Sümer yazılı kayıt örnekleri MÖ dördüncü binyılın sonlarına, Asur ticari tabletleri MÖ ikinci binyılın başlarına yerleştiriliyor. Hitit hukuk örnekleri aynı ikinci binyılda Asur ticaret kolonileri sonrasındaki döneme, Lidya sikkeleri ise MÖ birinci binyıla bağlanıyor. Bu sıralama seçilmiş buluntular içindir; toplumların bütün geçmişini veya tek başına birbirlerinden türediklerini göstermez.\n\nBir öğrenci, aynı binyıldaki iki örneği hem dönem sırası hem de katkı türüyle açıklayacak. Bu bilgilere göre kaynak notlarını doğru kullanan cümle aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hitit hukuk örnekleri önce, Asur ticari tabletleri sonradır.", "Asur ticari tabletleri önce, Hitit hukuk örnekleri sonradır.", "Sümer kayıtları ve Lidya sikkeleri aynı binyılın örnekleridir.", "Asur ticari tabletleri ve Hitit hukuku aynı tür kaydın tek örneğidir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Aynı binyılda olmak, metnin verdiği önce-sonra ilişkisini tersine çevirmez.", "Doğru; Asur ve Hitit örnekleri ikinci binyılda verilir ve Asur örneği önce yerleştirilir.", "Sümer örneği üçüncü, Lidya örneği birinci binyılla ilişkilendirilmiştir.", "Metin ticari tablet ve hukuk örneği olarak iki farklı kullanım odağı verir."], "explanation": "Asur ve Hitit örnekleri ikinci binyılla ilişkilidir. Metin ayrıca Asur ticaret kolonileri sonrası bilgisini verdiği için dönem içindeki sıra da belirlenebilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q042", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "069eeb87ebd0675afa0b0157bf0daa96a07e59f3701800d690ad1d4defbb1b20", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q043", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f10", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 4, "difficultyReason": "MÖ dönem yönü, seçilmiş örneklerin sırası ve günlük işlev üçlü olarak kontrol edilir; tarihsiz ad tanıma yeterli değildir.", "question": "Bir serginin dönem notlarında Sümer yazılı kayıt örnekleri MÖ dördüncü binyılın sonlarına, Asur ticari tabletleri MÖ ikinci binyılın başlarına yerleştiriliyor. Hitit hukuk örnekleri aynı ikinci binyılda Asur ticaret kolonileri sonrasındaki döneme, Lidya sikkeleri ise MÖ birinci binyıla bağlanıyor. Bu sıralama seçilmiş buluntular içindir; toplumların bütün geçmişini veya tek başına birbirlerinden türediklerini göstermez.\n\nBir öğrenci en geç örneği seçiyor, ardından bunun bir ödeme katkısı olduğunu açıklıyor. Dönem notlarına göre bu öğrencinin yaptığı eşleştirme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Asur tabletleri; MÖ ikinci binyılın başları", "Sümer kayıtları; MÖ dördüncü binyılın sonları", "Lidya sikkeleri; MÖ birinci binyıl", "Hitit hukuku; MÖ ikinci binyıl"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Asur örneği daha erkendir ve ticari belge olarak tanıtılmıştır.", "Sümer örneği en erken verilen dönemdir; ödeme aracı yerine yazılı kayıttır.", "Doğru; seçilmiş örnekler arasında Lidya sikkeleri en geç döneme bağlanır ve ödeme katkısıdır.", "Hitit örneği Lidya'dan önce gelir ve hukuk kaydı odağındadır."], "explanation": "MÖ'de dördüncü binyıl ikinci binyıldan, ikinci binyıl da birinci binyıldan daha erkendir. En geç Lidya örneği bulunur ve sikkenin ödeme işleviyle bağ kurulur.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q043", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f187368dfe57968e911dbd279b74ea631de7cea379690aeb6011183744c1f87d", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q044", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f10", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 4, "difficultyReason": "Kronoloji bilgisi ile neden ve aktarım iddiası ayrıştırılır; zaman sırasından çıkarılabilecek sonucun sınırı tartılır.", "question": "Bir serginin dönem notlarında Sümer yazılı kayıt örnekleri MÖ dördüncü binyılın sonlarına, Asur ticari tabletleri MÖ ikinci binyılın başlarına yerleştiriliyor. Hitit hukuk örnekleri aynı ikinci binyılda Asur ticaret kolonileri sonrasındaki döneme, Lidya sikkeleri ise MÖ birinci binyıla bağlanıyor. Bu sıralama seçilmiş buluntular içindir; toplumların bütün geçmişini veya tek başına birbirlerinden türediklerini göstermez.\n\nSerginin döneme göre sıralanması ile katkıların farklı toplumlara aktarılması hakkında hangi açıklama kanıt sınırını korur?", "choices": ["Sıra belirlenir; sonraki toplum öncekinin bütün katkılarını aynen almıştır.", "Sıra belirlenir; aynı binyıldaki toplumlar hiç ilişki kurmamıştır.", "Sıra belirlenir; daha geç toplum önceki katkının sahibidir.", "Sıra belirlenir; aktarımın yolu için ayrıca kaynak gerekir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Dönem sırası, bütün katkıların aynen alındığına kanıt değildir.", "Aynı binyılda yer alma toplumlar arasında ilişki olmadığını göstermez.", "Sonradan yaşamak önceki katkıyı kendine ait yapmaz.", "Doğru; dönem notları sıralamayı verir, aktarımın ayrıntısını tek başına kanıtlamaz."], "explanation": "Zaman sırası ve bilgi aktarımının yolu farklı ilişkilerdir. Metnin sırası kullanılabilir; doğrudan aktarım, kapsamı ve biçimi için başka kanıt aranır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q044", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b3ddbc2bd96d571dc18b2959bc9af71abf83b89ee68788585f324aaae82376f5", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q045", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f10", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 4, "difficultyReason": "Dört öğelik ters dizilim yeniden kurulur; hem geniş MÖ dönem sırası hem aynı binyıldaki ilişkiyi korumak gerekir.", "question": "Bir serginin dönem notlarında Sümer yazılı kayıt örnekleri MÖ dördüncü binyılın sonlarına, Asur ticari tabletleri MÖ ikinci binyılın başlarına yerleştiriliyor. Hitit hukuk örnekleri aynı ikinci binyılda Asur ticaret kolonileri sonrasındaki döneme, Lidya sikkeleri ise MÖ birinci binyıla bağlanıyor. Bu sıralama seçilmiş buluntular içindir; toplumların bütün geçmişini veya tek başına birbirlerinden türediklerini göstermez.\n\nBir katalogda örnekler Lidya sikkeleri, Hitit hukuku, Asur tabletleri, Sümer kayıtları diye dizilmiştir. Verilenlere göre bu dizi erkenden geçe doğru düzeltildiğinde aşağıdakilerden hangisi elde edilir?", "choices": ["Sümer kayıtları, Asur tabletleri, Hitit hukuku, Lidya sikkeleri", "Sümer kayıtları, Hitit hukuku, Asur tabletleri, Lidya sikkeleri", "Asur tabletleri, Sümer kayıtları, Hitit hukuku, Lidya sikkeleri", "Sümer kayıtları, Asur tabletleri, Lidya sikkeleri, Hitit hukuku"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; dönem notlarının sırası Sümer, Asur, Hitit ve Lidya örnekleridir.", "Asur kolonileri sonrası bilgisi, Hitit örneğinin Asur'dan sonra gelmesini gerektirir.", "Üçüncü binyılın sonlarındaki Sümer örneği, ikinci binyıl başındaki Asur'dan önce gelir.", "Birinci binyıldaki Lidya örneği, ikinci binyıldaki Hitit örneğinden sonra gelmelidir."], "explanation": "Dört örnek birden düzenlenir. MÖ dönem yönü ve ikinci binyıl içindeki Asur-Hitit ilişkisi korununca Sümer, Asur, Hitit, Lidya sırası elde edilir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q045", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ca27386c1c73b6b013ee710eb72eab7015c56326d321d8a8a4f89f538e90f857", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q046", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f11", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 4, "difficultyReason": "Üç desteklenen dar ifade ile bütün katkıları kapsayan iddia karşılaştırılır; kaynakta yokluğu kesin yanlışlığa çevirmeden destek sınırı seçilir.", "question": "Elif'in kaynak kartı, Kültepe tabletlerinin Asur ile Anadolu arasındaki ticarete ilişkin belgeler içerdiğini bildiriyor. Kartta borç kayıtları ve mahkeme kararları da anılıyor. Elif, karttan hareketle bir müze afişi yazacak. Afişte yalnız bu bilgilerin desteklediği sonuçları kullanmak istiyor. Kaynakta bulunmayan bir ayrıntıyı kesinleşmiş kabul etmek yerine o ayrıntı için yeni kanıt aramayı seçiyor.\n\nVerilenlere göre Elif'in afişine yazdığı aşağıdaki iddialardan hangisi kaynak kartıyla desteklenmez?", "choices": ["Tabletler ticari ilişkilere ilişkin bilgi içerir.", "Bütün Asur katkıları ticari tabletlerden ibarettir.", "Bazı kayıtlar borç ilişkilerini anlamaya yardım eder.", "Kartta mahkeme kararları da anılmaktadır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kart, Asur ile Anadolu arasındaki ticari belgeleri açıkça bildirir.", "Doğru; seçilmiş tablet örnekleri Asur'un bütün katkılarını kapsadığını göstermez.", "Borç kayıtlarının anılması bu sınırlı bilgi çıkarımını destekler.", "Mahkeme kararları kaynak kartında doğrudan belirtilmiştir."], "explanation": "Kart belirli belgeler hakkında bilgi verir. Buradan Asur medeniyetinin başka hiçbir katkısı olmadığı sonucu çıkarılamaz; bu iddia yeni kanıt gerektirir.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q046", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "762ea35f88759f61629f4193f50dac960b625bc3df20d7b390efe0df077f310d", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q047", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f11", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 4, "difficultyReason": "İlişkinin varlığı ile katılımcıların tamamına ilişkin iddia ayrılır; desteklenen hukuk ve ekonomi sonuçları birlikte kontrol edilir.", "question": "Elif'in kaynak kartı, Kültepe tabletlerinin Asur ile Anadolu arasındaki ticarete ilişkin belgeler içerdiğini bildiriyor. Kartta borç kayıtları ve mahkeme kararları da anılıyor. Elif, karttan hareketle bir müze afişi yazacak. Afişte yalnız bu bilgilerin desteklediği sonuçları kullanmak istiyor. Kaynakta bulunmayan bir ayrıntıyı kesinleşmiş kabul etmek yerine o ayrıntı için yeni kanıt aramayı seçiyor.\n\nBu bilgilere göre aşağıdaki sunum cümlelerinden hangisi kaynak kartındaki ticaret ilişkisi bilgisini aştığı için yeni kanıt gerektirir?", "choices": ["Tabletler, Asur ile Anadolu arasında ticari ilişkiyi gösterir.", "Kartta ticari belgelerin yanında hukukla ilgili kayıtlar da bulunur.", "Tabletler, ticarette yalnız Asurluların yer aldığını kanıtlar.", "Bu tabletler geçmişteki bazı borç ilişkileri hakkında bilgi verir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Asur ile Anadolu arasındaki ticaret kartta açıkça belirtilir.", "Mahkeme kararları hukukla ilgili kayıtların da anıldığını destekler.", "Doğru; ilişki kurulmuş olması başka toplumların veya kişilerin ticarete katılmadığını kanıtlamaz.", "Borç kayıtları bazı borç ilişkileri hakkında bilgiye dayanak olur."], "explanation": "Kaynak, bir ticari ilişkiyi bildirir; ticareti tek topluma ayıran dışlayıcı iddiayı desteklemez. Eksik kanıt bulunan ifade doğru ya da yanlış diye kesinleştirilmez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q047", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d09d937e64a2aa9b3df3323c53c60ac40ce08e4d6b97e35930c3b319ec214601", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q048", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f11", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 4, "difficultyReason": "Hem eski iddianın aşırılığı hem yeni cümlenin dayanağı kontrol edilir; yalnız eksik bilgiyi işaretlemek değil uygun daraltma seçilir.", "question": "Elif'in kaynak kartı, Kültepe tabletlerinin Asur ile Anadolu arasındaki ticarete ilişkin belgeler içerdiğini bildiriyor. Kartta borç kayıtları ve mahkeme kararları da anılıyor. Elif, karttan hareketle bir müze afişi yazacak. Afişte yalnız bu bilgilerin desteklediği sonuçları kullanmak istiyor. Kaynakta bulunmayan bir ayrıntıyı kesinleşmiş kabul etmek yerine o ayrıntı için yeni kanıt aramayı seçiyor.\n\nElif, afişteki eksik kanıta dayalı bir cümleyi düzeltecek. Buna göre aşağıdaki değişikliklerden hangisi uygundur?", "choices": ["“Karar kayıtları vardır.” yerine “Hiç hukuk ilişkisi yoktur.” yazmak", "“Ticari belgeler vardır.” yerine “Bütün katkılar ticarettir.” yazmak", "“Borç kayıtları vardır.” yerine “Tüm işlemler sözlüdür.” yazmak", "“Her anlaşmazlık çözülürdü.” yerine “Karar kayıtları vardır.” yazmak"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kart mahkeme kararlarını andığı için “Hiç hukuk ilişkisi yoktur.” yazmak kanıtlı cümleyi kanıtsız bir iddiaya çevirir.", "Belirli ticari belgelerden “Bütün katkılar ticarettir.” sonucuna geçmek kaynağın kapsamını aşar.", "Kartta anılan yazılı borç kayıtları, “Tüm işlemler sözlüdür.” iddiasıyla uyuşmaz.", "Doğru; kartta mahkeme kararlarının kaydı desteklenir, her anlaşmazlığın çözüldüğü ise desteklenmez."], "explanation": "Düzeltme iddianın kapsamını kaynakta verilen bilgiye indirir: karar kayıtları vardır. Her anlaşmazlığın çözüldüğü ise ayrıca kanıtlanmalıdır.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q048", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7f0b7335d121e2b02a32555f536c31b9f005f3035bab6ba692bddd12bea11a0f", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q049", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f12", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 5, "difficultyReason": "İki kaynak ve her seçenekteki iki önerme ayrı denetlenir; doğru başlangıcın kanıtsız genellemeyi gizlemesi ayırt edilir.", "question": "Kerem iki kaynak notu okuyor: İlki Lidya ve bazı Batı Anadolu kentlerinde sikke kullanıldığını, ikincisi İyon kenti Milet'te düşünürlerin ve liman ticaretinin önemini açıklıyor. Kerem, bu bilgileri ortak miras konulu bir sunumda kullanacak. Bir katkının kayda geçmiş olması ile o toplumun başka hiçbir katkısının bulunmaması arasında ayrım yaparak sunum cümlelerini kontrol ediyor.\n\nKerem, iki kaynak notunu kullanarak sonuç yazıyor. Buna göre aşağıdaki sonuçlardan hangisi, kaynakların desteklediği bir bulguyu kanıtsız bir genellemeyle birleştirir?", "choices": ["Milet'te düşünürler vardı; İyonlar yalnız düşünceyle ilgilenirdi.", "Sikkeler kullanılıyordu; ödeme araçları da mirasa katkı sağlayabilir.", "Milet'te liman ticareti vardı; İyonlar ekonomik hayata da katılırdı.", "Sikkeler farklı kentlerde görülüyordu; kullanım tek kentle sınırlı değildi."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; düşünürlerin varlığı desteklenir, yalnız düşünce iddiası hem kapsamı aşar hem anılan liman ticaretini yok sayar.", "Sikke kullanımı ve ödeme deneyiminin katkısı, kaynak bilgisine dayalı sınırlı yorumdur.", "Liman ticareti, İyon kentindeki ekonomik faaliyet çıkarımını destekler.", "Kaynak birden fazla Batı Anadolu kentinde kullanımı belirttiği için tek kentle sınırlamama uygundur."], "explanation": "Cümlenin ilk bölümü düşünürlerin varlığına dayanır. İkinci bölüm İyonları yalnız düşünceyle sınırlayarak liman ticareti kanıtını yok sayar. Bir doğru bulgu bütün cümleyi geçerli yapmaz.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q049", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "152285bb9ef14ca183dcecfe1f436997ec1a5dadb87c2d5a547ee570a1c34999", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.sos.s5-t12.q050", "familyId": "tr.g05.sos.s5-t12.f12", "topic": "Eski medeniyetlerin bilim, kültür, ekonomi ve hukuk katkıları", "subject": "Sosyal Bilgiler", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "sb-5-3", "topicKey": "sb-5-3-3-s5-t12", "subtopicKey": "sos-5-s5-t12", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149286708-Sosyal%20Bilgiler%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347:pdf-page-50", "sourceRefs": ["tr-meb-sosyal-g05-current-program-2347"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "noteKey": "tr.g05.sos.s5-t12.n01", "objective": "SB.5.3.3", "level": 5, "difficultyReason": "İki kaynaktan gelen bulgular üç ayrı kanıt ölçütüyle tartılır; her yakın yorumun hangi sınırı aştığı incelenir.", "question": "Kerem iki kaynak notu okuyor: İlki Lidya ve bazı Batı Anadolu kentlerinde sikke kullanıldığını, ikincisi İyon kenti Milet'te düşünürlerin ve liman ticaretinin önemini açıklıyor. Kerem, bu bilgileri ortak miras konulu bir sunumda kullanacak. Bir katkının kayda geçmiş olması ile o toplumun başka hiçbir katkısının bulunmaması arasında ayrım yaparak sunum cümlelerini kontrol ediyor.\n\nKerem'in yorumunda üç ölçüt aranıyor: kaynak bulgusunu koruma, tek katkıyla sınırlamama ve aktarımı kesin ayrıntılarla uydurmama. Bu ölçütlere göre aşağıdaki yorumlardan hangisi üçünü de karşılar?", "choices": ["İyonlar düşünceye katkı vermiştir; bundan başka katkısı olmamıştır.", "Sikke kullanımı farklı kentlerde görülür; yayılmanın her adımı ayrıca araştırılmalıdır.", "Lidya sikkeleri bilinir; bütün bilim ve hukuk bilgisi Lidya'dan yayılmıştır.", "Milet'te ticaret vardı; bütün kentlerde aynı ödeme ve hukuk düzeni vardı."], "correct": 1, "distractorWhy": ["İyon düşünce katkısı korunur ancak başka katkıları dışlamak liman ticareti bilgisiyle uyuşmaz.", "Doğru; farklı kentlerde kullanım bilgisi korunur, başka katkılar dışlanmaz ve aktarımın ayrıntısı ek kanıta bırakılır.", "Bilinen bir ödeme aracından bütün bilim ve hukukun tek kökene ait olduğu sonucu çıkarılamaz.", "Tek kentte ticaret olması bütün kentlerin ödeme ve hukuk düzeninin aynı olduğunu kanıtlamaz."], "explanation": "Farklı kentlerde sikke kullanımının görülmesi desteklenen bulgudur. Bu bilgi, bütün katkıları tek topluma bağlamayı veya aktarımın bütün adımlarını bildiğimizi gerektirmez.", "figure": null, "tags": ["SB.5.3.3", "S5-T12"], "taskId": "S5-T12", "sourceRecordId": "draft.s5-t12.q050", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "741bbdb5668e7d159d7e37242cdc41f08335972dddcf0f1c799ce4b985468cd4", "reviewDecisionSha256": "fc0580f60889c42774c45dd1e5fa56965456c618eb8e08431a047f0e0c0fa6ff", "publishBlocked": false, "unit": "Ortak Mirasımız", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}