{"contentContractHash": "sha256:74b5ee649f01933fd50dfeb7e29706e7dc1ddf0fe3e014ead2fe5cd0896ae7a1", "contentContractVersion": "2.2", "contractPolicy": {"answerBalance": [91, 91, 84, 84], "everyNoteHasFigure": false, "maxPerFamily": 8, "minFamilies": 80, "minFiguredQuestions": 0, "objectiveBalanceMode": "coverage", "questionCount": 350}, "country": "TR", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli", "grade": 5, "humanReviewed": false, "id": "tr.g05.fen-bilimleri.1-donem-a-gokyuzu-kuvvet", "lang": "tr", "levelScale": [1, 5], "license": "CC-BY-NC-4.0", "prerequisites": [], "productionStatus": "preparation-pending-review", "publishBlocked": false, "publishReady": true, "publishable": true, "quality": {"notesMayBeReopenedByQuestionFailure": false, "rewindPolicy": "target-ids-only", "status": "ai-verified"}, "reviewStatus": "ai-verified", "schemaVersion": "2.2", "textMarkup": "alika-ami/1", "source": "alika-atolye-yeni-sistem-f5", "sources": [{"documentType": "curriculum", "downloadUrl": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "pageCount": 231, "reused": true, "sha256": "a56aab9c648f8293341be3f70c0b49e644ecb1d56be9fcaa200d6419bf1eeb97", "sourceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334", "title": "[TYMM] Fen Bilimleri Dersi (3-8) (2026)"}], "subject": "Fen Bilimleri", "theme": "5. Sınıf Fen Bilimleri — 1. Dönem — Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz, Kuvveti Tanıyalım", "type": "pack", "version": 8, "visualPolicy": {"balancedByObjective": false, "everyNote": false, "questionMinimumPercent": 0, "rationale": "Görsel gereksinimi kayıt bazında none/support/required olarak semantik içerik ve ölçülen kanıta göre belirlenir; yüzde veya adet kotası uygulanmaz.", "version": "1.0"}, "curriculumBindings": {"schemaVersion": "alika.curriculum-bindings/1", "scope": "record-subject-grade", "bindings": [{"country": "TR", "region": "Türkiye", "authority": "Millî Eğitim Bakanlığı (MEB)", "program": "[TYMM] Fen Bilimleri Dersi (3-8) (2026)", "programId": "2334", "programVersion": "TTKB catalog edition 2026", "grade": 5, "nativeGradeCode": "5", "cohort": "2026-2027", "academicYear": "2026-2027", "subject": "Fen Bilimleri", "officialPdfSha256": "a56aab9c648f8293341be3f70c0b49e644ecb1d56be9fcaa200d6419bf1eeb97"}]}, "cohort": "2026-2027", "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "objectives": ["FB.5.1.1", "FB.5.1.2", "FB.5.1.3", "FB.5.1.4", "FB.5.2.1", "FB.5.2.2", "FB.5.2.3", "FB.5.2.4"], "coverage": {"FB.5.1.1": {"notes": ["tr.g05.fen.f5-t01.n01"], "questions": 50}, "FB.5.1.2": {"notes": ["tr.g05.fen.f5-t02.n01"], "questions": 50}, "FB.5.1.3": {"notes": ["tr.g05.fen.f5-t03.n01"], "questions": 50}, "FB.5.1.4": {"notes": ["tr.g05.fen.f5-t04.n01"], "questions": 50}, "FB.5.2.1": {"notes": ["tr.g05.fen.f5-t05.n01"], "questions": 38}, "FB.5.2.2": {"notes": ["tr.g05.fen.f5-t05.n01"], "questions": 12}, "FB.5.2.3": {"notes": ["tr.g05.fen.f5-t06.n01"], "questions": 50}, "FB.5.2.4": {"notes": ["tr.g05.fen.f5-t07.n01"], "questions": 50}}, "counts": {"notes": 7, "questions": 350}, "disclosure": "Yeni sistem (7 Eki 2026): 23 görev OpenAI GPT ailesi modelleriyle üretildi; Qwen (tam) ve GLM (örneklem) bağımsız kör incelemesinden geçti; Claude birleştirdi. İnsan/öğretmen incelemesi yapılmadı.", "producerId": "claude-f5-birlestir", "labels": {"f5-t01.duz.f5t01.alt": "Üç kayıt yukarıdan aşağıya zaman sırasında. Diskler aynı büyüklükte; küçük işaret her diskte merkezin sağ tarafında, son kayıtlarda merkeze daha yakın.", "f5-t01.duz.f5t01.tarih0": "Önceki kayıt", "f5-t01.duz.f5t01.tarih1": "Ara kayıt", "f5-t01.duz.f5t01.tarih2": "Son kayıt", "f5-t01.f5-t01.ball-move-away.alt": "Üst sırada önce: gözlemci solda, top yakın. Alt sırada sonra: aynı gözlemci aynı yerde, top daha uzakta. Sağdaki görünüş alanında önceki top görüntüsünün yarıçapı 5, sonraki görüntünün yarıçapı 3 çizim birimidir. Yerleşimde topun boyutu iki sırada aynıdır.", "f5-t01.f5-t01.ball-move-away.caption": "Aynı topun iki konumu", "f5-t01.f5-t01.balls-equal-view.alt": "Sol yerleşimde gözlemci solda, küçük top ona yakın, büyük top daha uzakta. Sağ görünüş bölümünde küçük ve büyük topların görüntüleri eş büyüklüktedir. Gerçek ölçüler verilmez.", "f5-t01.f5-t01.balls-equal-view.caption": "Yakın küçük top ve uzak büyük top", "f5-t01.f5-t01.balls-unknown.alt": "Gözlemciye görünen iki daire: K görüntüsü büyük, M görüntüsü daha küçük. Uzaklıklar bilinmiyor. Gerçek top boyutları verilmez.", "f5-t01.f5-t01.balls-unknown.caption": "Yalnız görünen top görüntüleri", "f5-t01.f5-t01.day1": "1. gün", "f5-t01.f5-t01.day2": "2. gün", "f5-t01.f5-t01.day3": "3. gün", "f5-t01.f5-t01.far": "Uzak", "f5-t01.f5-t01.first": "Önce", "f5-t01.f5-t01.k": "K", "f5-t01.f5-t01.knear": "K daha yakın", "f5-t01.f5-t01.large": "Büyük top", "f5-t01.f5-t01.largefar": "Büyük / uzak", "f5-t01.f5-t01.m": "M", "f5-t01.f5-t01.mfar": "M daha uzak", "f5-t01.f5-t01.near": "Yakın", "f5-t01.f5-t01.observer": "Gözlemci", "f5-t01.f5-t01.same-view.alt": "Gözlemciye görünen K ve M dairelerinin boyutları eşit. K daha yakın, M daha uzak olarak belirtilmiş. Gerçek top boyutları verilmez.", "f5-t01.f5-t01.same-view.caption": "Eş görünen top görüntüleri", "f5-t01.f5-t01.scene": "Yerleşim", "f5-t01.f5-t01.second": "Sonra", "f5-t01.f5-t01.small": "Küçük top", "f5-t01.f5-t01.smallnear": "Küçük / yakın", "f5-t01.f5-t01.spots-forward.alt": "Yukarıdan aşağıya 1. gün, 2. gün, 3. gün. Eş büyüklükte üç Güneş diski ve aynı leke gösteriliyor. Lekenin merkeze göre yatay konumları sırasıyla solda, merkezde, sağda. Görüntülerin yönü aynı.", "f5-t01.f5-t01.spots-reverse.alt": "Yukarıdan aşağıya 1. gün, 2. gün, 3. gün. Eş büyüklükte üç Güneş diski ve aynı leke gösteriliyor. Lekenin merkeze göre yatay konumları sırasıyla sağda, merkezde, solda. Görüntülerin yönü aynı.", "f5-t01.f5-t01.spots-short.alt": "Yukarıdan aşağıya 1. gün, 2. gün, 3. gün. Eş büyüklükte üç Güneş diski ve aynı leke gösteriliyor. Lekenin merkeze göre yatay konumları sırasıyla solda, solda, merkezde. Görüntülerin yönü aynı; çizim temsilî. İlk gün soldaki leke, sonraki günlerde merkeze biraz daha yakındır.", "f5-t01.f5-t01.spots-two.alt": "Yukarıdan aşağıya 1. gün, 2. gün, 3. gün. Eş büyüklükte üç Güneş diski ve aynı leke gösteriliyor. Lekenin merkeze göre yatay konumları sırasıyla solda, merkezde, sağda. Görüntülerin yönü aynı; çizim temsilî. İkinci leke kare işaretle gösteriliyor; o da her diskte ilk lekeyle aynı yatay konumdadır.", "f5-t01.f5-t01.spots.caption": "Günlere göre leke konumları", "f5-t01.f5-t01.unknown": "Uzaklıklar bilinmiyor", "f5-t01.f5-t01.view": "Görünüş", "f5-t02.duz.f5t02.alt": "İki kayıt: solda küçük gövde Dünya simgesinin sağında, işareti sola dönük; sağda küçük gövde Dünya simgesinin üstünde, işareti aşağı dönük. Her iki işaret merkeze yönelir. Görünüş.", "f5-t02.duz.f5t02.earth0": "Dünya", "f5-t02.duz.f5t02.earth1": "Dünya", "f5-t02.duz.f5t02.rec0": "İlk kayıt", "f5-t02.duz.f5t02.rec1": "Sonraki kayıt", "f5-t02.f5-t02.alt.q015": "Dünya ortada. Ay'ın dört konumu sağda K, üstte L, solda M, altta N. Yörünge okları K'den L'ye, L'den M'ye, M'den N'ye ve N'den K'ye ilerliyor. Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünüm; ölçekli değil.", "f5-t02.f5-t02.alt.q016": "Dünya ortada. Ay'ın dört konumu sağda K, üstte L, solda M, altta N. Yörünge okları K'den L'ye, L'den M'ye, M'den N'ye ve N'den K'ye ilerliyor. Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünüm; ölçekli değil.", "f5-t02.f5-t02.alt.q020": "Dünya ortada. Ay'ın dört konumu sağda K, üstte L, solda M, altta N. Yörünge okları K'den L'ye, L'den M'ye, M'den N'ye ve N'den K'ye ilerliyor. Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünüm; ölçekli değil.", "f5-t02.f5-t02.alt.q021": "Dünya ortada. Ay'ın dört konumu sağda K, üstte L, solda M, altta N. Yörünge okları K'den L'ye, L'den M'ye, M'den N'ye ve N'den K'ye ilerliyor. Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünüm; ölçekli değil.", "f5-t02.f5-t02.alt.q022": "Dünya ortada. Ay'ın dört konumu sağda K, üstte L, solda M, altta N. Yörünge okları K'den L'ye, L'den M'ye, M'den N'ye ve N'den K'ye ilerliyor. Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünüm; ölçekli değil.", "f5-t02.f5-t02.alt.q027": "Dünya ortada. Ay'ın dört konumu sağda K, üstte L, solda M, altta N. İşaret K'de solda, L'de altta, M'de sağda, N'de üstte. Yörünge okları K'den L'ye, L'den M'ye, M'den N'ye ve N'den K'ye ilerliyor. Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünüm; ölçekli değil.", "f5-t02.f5-t02.alt.q028": "Dünya ortada. Ay'ın dört konumu sağda K, üstte L, solda M, altta N. Her konumda siyah işaret sayfanın soluna bakıyor. Yörünge okları K'den L'ye, L'den M'ye, M'den N'ye ve N'den K'ye ilerliyor. Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünüm; ölçekli değil.", "f5-t02.f5-t02.alt.q029": "Dünya ortada. Ay'ın dört konumu sağda K, üstte L, solda M, altta N. İşaret K'de solda, L'de altta, M'de sağda, N'de üstte. Yörünge okları K'den L'ye, L'den M'ye, M'den N'ye ve N'den K'ye ilerliyor. Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünüm; ölçekli değil.", "f5-t02.f5-t02.alt.q030": "Dünya ortada. Ay'ın dört konumu sağda K, üstte L, solda M, altta N. İşaret K'de solda, L'de altta, M'de sağda, N'de üstte. Yörünge okları K'den L'ye, L'den M'ye, M'den N'ye ve N'den K'ye ilerliyor. Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünüm; ölçekli değil.", "f5-t02.f5-t02.alt.q032": "Dünya ortada. Ay'ın dört konumu sağda K, üstte L, solda M, altta N. İşaret K'de solda, L'de altta, M'de sağda, N'de üstte. Yörünge okları K'den L'ye, L'den M'ye, M'den N'ye ve N'den K'ye ilerliyor. Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünüm; ölçekli değil.", "f5-t02.f5-t02.alt.q033": "Tablo. Hareket / Yer; Dönme / Kendi ekseni çevresi; Dolanma / Dünya çevresi", "f5-t02.f5-t02.alt.q034": "Tablo. Hareket / Süre; Dönme / Yaklaşık 27,3 gün; Dolanma / Yaklaşık 27,3 gün", "f5-t02.f5-t02.alt.q035": "Tablo. Başlık / Kayıt; Uydu / Dünya'nın doğal uydusu; Işık kaynağı / Kendi ışığını üretir; Yüzey / Kraterler bulunur; Dolanma / Dünya çevresinde yol alır", "f5-t02.f5-t02.alt.q037": "Tablo. Gözlem / Açıklama; Ay parlak görünüyor. / Ay, Güneş ışığını yansıtıyor.", "f5-t02.f5-t02.alt.q039": "Tablo. Ay hareketi / Süre; Dönme / Yaklaşık 27,3 gün; Dolanma / Yaklaşık 27,3 gün", "f5-t02.f5-t02.alt.q041": "Tablo. Özellik / Bilgi; Parlaklık / Güneş ışığını yansıtır.; Gaz örtüsü / Çok az gaz vardır; solunabilir hava oluşturmaz.", "f5-t02.f5-t02.alt.q043": "Tablo. Hareket / Süre; Dönme / Yaklaşık 27,3 gün; Dolanma / Yaklaşık 27,3 gün", "f5-t02.f5-t02.alt.rotation": "Ay modeli merkezde; çevresindeki oklar sağdan üste, üstten sola, soldan alta ve alttan sağa ilerliyor. Kuzey kutbu üzerinden görünüm; ölçekli değil.", "f5-t02.f5-t02.caption.q015": "Kuzey kutbu üzerinden görünüm.", "f5-t02.f5-t02.caption.q016": "Kuzey kutbu üzerinden görünüm.", "f5-t02.f5-t02.caption.q020": "Kuzey kutbu üzerinden görünüm.", "f5-t02.f5-t02.caption.q021": "Kuzey kutbu üzerinden görünüm.", "f5-t02.f5-t02.caption.q022": "Kuzey kutbu üzerinden görünüm.", "f5-t02.f5-t02.caption.q027": "Kuzey kutbu üzerinden görünüm.", "f5-t02.f5-t02.caption.q028": "Kuzey kutbu üzerinden görünüm.", "f5-t02.f5-t02.caption.q029": "Kuzey kutbu üzerinden görünüm.", "f5-t02.f5-t02.caption.q030": "Kuzey kutbu üzerinden görünüm.", "f5-t02.f5-t02.caption.q032": "Kuzey kutbu üzerinden görünüm.", "f5-t02.f5-t02.caption.rotation": "Kuzey kutbu üzerinden görünüm.", "f5-t02.f5-t02.earth": "Dünya", "f5-t02.f5-t02.moon": "Ay", "f5-t02.f5-t02.pos.0": "K", "f5-t02.f5-t02.pos.1": "L", "f5-t02.f5-t02.pos.2": "M", "f5-t02.f5-t02.pos.3": "N", "f5-t02.f5-t02.q033.h0": "Hareket", "f5-t02.f5-t02.q033.h1": "Yer", "f5-t02.f5-t02.q033.r0.c0": "Dönme", "f5-t02.f5-t02.q033.r0.c1": "Kendi ekseni çevresi", "f5-t02.f5-t02.q033.r1.c0": "Dolanma", "f5-t02.f5-t02.q033.r1.c1": "Dünya çevresi", "f5-t02.f5-t02.q034.h0": "Hareket", "f5-t02.f5-t02.q034.h1": "Süre", "f5-t02.f5-t02.q034.r0.c0": "Dönme", "f5-t02.f5-t02.q034.r0.c1": "Yaklaşık 27,3 gün", "f5-t02.f5-t02.q034.r1.c0": "Dolanma", "f5-t02.f5-t02.q034.r1.c1": "Yaklaşık 27,3 gün", "f5-t02.f5-t02.q035.h0": "Başlık", "f5-t02.f5-t02.q035.h1": "Kayıt", "f5-t02.f5-t02.q035.r0.c0": "Uydu", "f5-t02.f5-t02.q035.r0.c1": "Dünya'nın doğal uydusu", "f5-t02.f5-t02.q035.r1.c0": "Işık kaynağı", "f5-t02.f5-t02.q035.r1.c1": "Kendi ışığını üretir", "f5-t02.f5-t02.q035.r2.c0": "Yüzey", "f5-t02.f5-t02.q035.r2.c1": "Kraterler bulunur", "f5-t02.f5-t02.q035.r3.c0": "Dolanma", "f5-t02.f5-t02.q035.r3.c1": "Dünya çevresinde yol alır", "f5-t02.f5-t02.q037.h0": "Gözlem", "f5-t02.f5-t02.q037.h1": "Açıklama", "f5-t02.f5-t02.q037.r0.c0": "Ay parlak görünüyor.", "f5-t02.f5-t02.q037.r0.c1": "Ay, Güneş ışığını yansıtıyor.", "f5-t02.f5-t02.q039.h0": "Ay hareketi", "f5-t02.f5-t02.q039.h1": "Süre", "f5-t02.f5-t02.q039.r0.c0": "Dönme", "f5-t02.f5-t02.q039.r0.c1": "Yaklaşık 27,3 gün", "f5-t02.f5-t02.q039.r1.c0": "Dolanma", "f5-t02.f5-t02.q039.r1.c1": "Yaklaşık 27,3 gün", "f5-t02.f5-t02.q041.h0": "Özellik", "f5-t02.f5-t02.q041.h1": "Bilgi", "f5-t02.f5-t02.q041.r0.c0": "Parlaklık", "f5-t02.f5-t02.q041.r0.c1": "Güneş ışığını yansıtır.", "f5-t02.f5-t02.q041.r1.c0": "Gaz örtüsü", "f5-t02.f5-t02.q041.r1.c1": "Çok az gaz vardır; solunabilir hava oluşturmaz.", "f5-t02.f5-t02.q043.h0": "Hareket", "f5-t02.f5-t02.q043.h1": "Süre", "f5-t02.f5-t02.q043.r0.c0": "Dönme", "f5-t02.f5-t02.q043.r0.c1": "Yaklaşık 27,3 gün", "f5-t02.f5-t02.q043.r1.c0": "Dolanma", "f5-t02.f5-t02.q043.r1.c1": "Yaklaşık 27,3 gün", "f5-t03.alt.q001": "Diskler soldan sağa: sağ yarısı açık. Açık alan aydınlık, çizgili alan karanlık.", "f5-t03.alt.q002": "Diskler soldan sağa: sol yarısı açık. Açık alan aydınlık, çizgili alan karanlık.", "f5-t03.alt.q003": "Diskler soldan sağa: tamamı açık. Açık alan aydınlık, çizgili alan karanlık.", "f5-t03.alt.q004": "Diskler soldan sağa: sağda ince açık yay. Açık alan aydınlık, çizgili alan karanlık.", "f5-t03.alt.q005": "Diskler soldan sağa: sağda yarıdan geniş açık alan. Açık alan aydınlık, çizgili alan karanlık.", "f5-t03.alt.q006": "Diskler soldan sağa: K: sağ yarısı açık; L: sol yarısı açık. Açık alan aydınlık, çizgili alan karanlık.", "f5-t03.alt.q008": "Diskler soldan sağa: sağda ince açık yay; solda ince açık yay. Açık alan aydınlık, çizgili alan karanlık.", "f5-t03.alt.q012": "Diskler soldan sağa: sağ yarısı açık; tamamı açık. Açık alan aydınlık, çizgili alan karanlık. Oklar soldan sağa yönelir.", "f5-t03.alt.q015": "Diskler soldan sağa: tamamı çizgili; sağda ince açık yay; sağ yarısı açık. Açık alan aydınlık, çizgili alan karanlık. Oklar soldan sağa yönelir.", "f5-t03.alt.q018": "Diskler soldan sağa: tamamı açık; solda yarıdan geniş açık alan; sol yarısı açık. Açık alan aydınlık, çizgili alan karanlık. Oklar soldan sağa yönelir.", "f5-t03.alt.q020": "Diskler soldan sağa: tamamı açık; sol yarısı açık. Açık alan aydınlık, çizgili alan karanlık. Oklar soldan sağa yönelir.", "f5-t03.alt.q024": "Kuzeyden üstten görünüş; Güneş solda, ışık sağa yönelir. K: Dünya'nın Güneş yönünün karşısında. Her konumda Ay'ın sol yarısı açık, sağ yarısı çizgilidir.", "f5-t03.alt.q027": "Kuzeyden üstten görünüş; Güneş solda, ışık sağa yönelir. K: Dünya'nın Güneş yönünde. Her konumda Ay'ın sol yarısı açık, sağ yarısı çizgilidir.", "f5-t03.alt.q030": "Kuzeyden üstten görünüş; Güneş solda, ışık sağa yönelir. K: Dünya'nın Güneş yönünde; L: Dünya'nın Güneş yönünün karşısında. Her konumda Ay'ın sol yarısı açık, sağ yarısı çizgilidir.", "f5-t03.alt.q036": "Modelin üstten görünüşü; pilli lamba solda, gözlemci ortada, ışık sağa yönelir. Top: gözlemcinin lamba yönünün karşısında. Her konumda topun sol yarısı açık, sağ yarısı çizgilidir.", "f5-t03.alt.q038": "Kuzeyden üstten görünüş; Güneş solda, ışık sağa yönelir. K: Dünya'nın Güneş yönünde; L: Dünya'nın Güneş yönünün karşısında. Her konumda Ay'ın sol yarısı açık, sağ yarısı çizgilidir.", "f5-t03.alt.q041": "Modelin üstten görünüşü; pilli lamba solda, gözlemci ortada, ışık sağa yönelir. K: gözlemcinin lamba yönünde; L: gözlemcinin lamba yönünün karşısında. Her konumda topun sol yarısı açık, sağ yarısı çizgilidir.", "f5-t03.duz.f5t03.alt": "Üstten aşağı ışık okları; yuvarlak gövdenin üst yarısı vurgulu, altı koyu. Alt solda ve alt sağda iki bakış noktası gövdeye yöneliyor. Gözden görülen diskler çizilmemiştir.", "f5-t03.duz.f5t03.light": "Işık yönü", "f5-t03.duz.f5t03.view0": "Bakış 1", "f5-t03.duz.f5t03.view1": "Bakış 2", "f5-t03.earth": "Dünya", "f5-t03.lamp": "Pilli lamba", "f5-t03.legend": "Açık: aydınlık • Çizgili: karanlık", "f5-t03.light": "Işık", "f5-t03.observer": "Gözlemci", "f5-t03.q006.tag0": "K", "f5-t03.q006.tag1": "L", "f5-t03.q024.K": "K", "f5-t03.q027.K": "K", "f5-t03.q030.K": "K", "f5-t03.q030.L": "L", "f5-t03.q036.Top": "Top", "f5-t03.q038.K": "K", "f5-t03.q038.L": "L", "f5-t03.q041.K": "K", "f5-t03.q041.L": "L", "f5-t03.sun": "Güneş", "f5-t04.duz.f5t04.alt": "Model malzemeleri ayrı konumlarda: solda küçük boncuk, ortada iri yumak, sağda ara boy ponpon. Daireler küresel parçaların görünüşlerini temsil eder. Aralıklar ölçekli değildir.", "f5-t04.duz.f5t04.piece0": "Boncuk", "f5-t04.duz.f5t04.piece1": "Yumak", "f5-t04.duz.f5t04.piece2": "Ponpon", "f5-t04.f5-t04.alt.q009": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 17 birim; L: çizimdeki yarıçapı 8 birim; M: çizimdeki yarıçapı 4 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q010": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 17 birim; L: çizimdeki yarıçapı 8 birim; M: çizimdeki yarıçapı 4 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q011": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 17 birim; L: çizimdeki yarıçapı 4 birim; M: çizimdeki yarıçapı 8 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q013": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 8 birim; L: çizimdeki yarıçapı 4 birim; M: çizimdeki yarıçapı 17 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q014": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 8 birim; L: çizimdeki yarıçapı 4 birim; M: çizimdeki yarıçapı 17 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q018": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 17 birim; L: çizimdeki yarıçapı 4 birim; M: çizimdeki yarıçapı 8 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q019": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 17 birim; L: çizimdeki yarıçapı 8 birim; M: çizimdeki yarıçapı 4 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q020": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 17 birim; L: çizimdeki yarıçapı 8 birim; M: çizimdeki yarıçapı 4 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q026": "Modelde ortada Güneş, sağında Dünya bulunuyor. Dünya için Güneş çevresindeki yolun oku, sağ uçtan yukarıya yöneliyor.", "f5-t04.f5-t04.alt.q029": "Modelde ortada Dünya, sağında Ay bulunuyor. Ay için Dünya çevresindeki yolun oku, sağ uçtan yukarıya yöneliyor. Ay yanında ayrıca kendi çevresindeki kısa oklu yol var.", "f5-t04.f5-t04.alt.q031": "Modelde ortada Güneş, sağında Dünya bulunuyor. Dünya için Güneş çevresindeki yolun oku, sağ uçtan yukarıya yöneliyor.", "f5-t04.f5-t04.alt.q032": "Modelde ortada Güneş, sağında Dünya bulunuyor. Dünya için Güneş çevresindeki yolun oku, sağ uçtan yukarıya yöneliyor.", "f5-t04.f5-t04.alt.q033": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 17 birim; L: çizimdeki yarıçapı 8 birim; M: çizimdeki yarıçapı 4 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q034": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 17 birim; L: çizimdeki yarıçapı 8 birim; M: çizimdeki yarıçapı 4 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q035": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 17 birim; L: çizimdeki yarıçapı 5 birim; M: çizimdeki yarıçapı 9 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q036": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 4 birim; L: çizimdeki yarıçapı 17 birim; M: çizimdeki yarıçapı 8 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q042": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 17 birim; L: çizimdeki yarıçapı 4 birim; M: çizimdeki yarıçapı 8 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.alt.q044": "Küresel nesnelerin dairesel görünüşleri. K: çizimdeki yarıçapı 17 birim; L: çizimdeki yarıçapı 8 birim; M: çizimdeki yarıçapı 4 birim. Nesnelerin aralıkları gerçek uzaklıkları göstermez.", "f5-t04.f5-t04.caption.orbit": "Kuzey tarafından bakış", "f5-t04.f5-t04.caption.size": "Model nesneleri", "f5-t04.f5-t04.name.Ay": "Ay", "f5-t04.f5-t04.name.Dünya": "Dünya", "f5-t04.f5-t04.name.Güneş": "Güneş", "f5-t04.f5-t04.name.K": "K", "f5-t04.f5-t04.name.L": "L", "f5-t04.f5-t04.name.M": "M", "f5-t05.duz.f5t05.alt": "Sabit kartonda üstten bağlı lastik; alt uçla hareket eden gösterge sağdaki sabit cetvele yönelir. Lastik alt ucundan hafif nesneye bağlıdır. Lastik vurgulu ve soldan bağlantı çizgisiyle etiketlidir. Kuvvet sayısı verilmez.", "f5-t05.duz.f5t05.band": "Lastik", "f5-t05.duz.f5t05.load": "Hafif nesne", "f5-t05.duz.f5t05.q019.alt": "Yatay N ölçeği: 0 ile 12 arasında altı eşit aralık; 4 ve 8 de etiketli. Mevcut okuma ibresi çizilmemiş; hedef konum öğrenci tarafından belirlenecek. Ölçek vurgulu.", "f5-t05.duz.f5t05.scale": "Cetvel", "f5-t05.f5-t05.l0a12b9c3c023": "Tablo. Sütunlar: Üst sınır (N), Bölme (N). Satırlar: 10, 1; 20, 2; 50, 5; 100, 10.", "f5-t05.f5-t05.l0ac7070fb69e": "Yay çizimi; gerçek boyutlar gösterilmez.", "f5-t05.f5-t05.l0b47f6de255b": "Tablo. Sütunlar: Çekme, Kuvvet (N). Satırlar: A, 6; B, 2; C, 9.", "f5-t05.f5-t05.l0b8a3af86108": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 6 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 6. aralık sonunda 18. İbre sıfırdan itibaren 2. aralığın sonunda. İlk konum 5. aralığın sonunda, son konum 2. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.l0d47994a075e": "Düzen", "f5-t05.f5-t05.l19581e27de7c": "9", "f5-t05.f5-t05.l1b2405061a30": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 5 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 5. aralık sonunda 10. İbre sıfırdan itibaren 3. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.l1bf7c0f3677e": "Veri (N)", "f5-t05.f5-t05.l266f4b37f1f7": "İnce yay", "f5-t05.f5-t05.l288e5468bdc3": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 8 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 4. aralık sonunda 8, 8. aralık sonunda 16. İbre sıfırdan itibaren 2.5. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.l29a1e2199ac3": "Önce (N)", "f5-t05.f5-t05.l29db377db16e": "Model: lastik bant kartondaki sabit noktaya tutturulmuş, altına hafif nesne bağlanmış. Lastiğin alt ucuna bağlı gösterge yanındaki sabit cetvele yöneliyor. Cetvelde kuvvet değerleri henüz yazılı değil.", "f5-t05.f5-t05.l2b4aca2d83ce": "Tablo. Sütunlar: Araç, Sınır (N), Bölme (N). Satırlar: A, 5, 1; B, 10, 1; C, 20, 5; D, 100, 10.", "f5-t05.f5-t05.l2c624232cdd2": "8", "f5-t05.f5-t05.l2fad0040d811": "Model; cetvel uzunluk konumunu gösterir.", "f5-t05.f5-t05.l3f39d5c348e5": "D", "f5-t05.f5-t05.l40acf6ddbbfa": "Tablo. Sütunlar: Araç, Sınır (N), Bölme (N). Satırlar: A, 5, 1; B, 10, 1; C, 20, 2.", "f5-t05.f5-t05.l47285e946002": "Nesne", "f5-t05.f5-t05.l48427b06d33b": "Tablo. Sütunlar: Model, İlk (N), İkinci (N), Üçüncü (N). Satırlar: A, 1, 2, 3; B, 2, 2, 2.", "f5-t05.f5-t05.l4a44dc153642": "10", "f5-t05.f5-t05.l4b227777d4dd": "4", "f5-t05.f5-t05.l4e07408562be": "3", "f5-t05.f5-t05.l4e850716074e": "Son", "f5-t05.f5-t05.l4ec9599fc203": "18", "f5-t05.f5-t05.l540760c45ece": "Sonra (N)", "f5-t05.f5-t05.l559aead08264": "A", "f5-t05.f5-t05.l55c3833808ac": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 10 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 5. aralık sonunda 10, 10. aralık sonunda 20. İbre sıfırdan itibaren 3. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.l5e2c614c23f0": "Model", "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8": "0", "f5-t05.f5-t05.l611867263b76": "İkinci (N)", "f5-t05.f5-t05.l619f5ee46a5a": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 10 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 5. aralık sonunda 10, 10. aralık sonunda 20. İbre sıfırdan itibaren 4. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.l624b60c58c9d": "30", "f5-t05.f5-t05.l65ef9114987e": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 8 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 8. aralık sonunda 24. İbre sıfırdan itibaren 3. aralığın sonunda. İlk konum 1. aralığın sonunda, son konum 3. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.l6a7b196f8cf0": "Tablo. Sütunlar: Deneme, Kuvvet (N). Satırlar: İlk, 4; İkinci, 10; Üçüncü, 8.", "f5-t05.f5-t05.l6b23c0d5f35d": "C", "f5-t05.f5-t05.l6b51d431df5d": "12", "f5-t05.f5-t05.l6be58f248fb8": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 5 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 5. aralık sonunda 10. İbre sıfırdan itibaren 1. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.l6d20bf0dd042": "Okunan kuvvet (N)", "f5-t05.f5-t05.l6de31ab97bde": "Tablo. Sütunlar: Düzen, Bilinen (N), İlk okuma (N), İkinci okuma (N). Satırlar: Cetvel sabit, 1, 1, 1.", "f5-t05.f5-t05.l706b1d1f5cd0": "Bölme (N)", "f5-t05.f5-t05.l823aa59f7df4": "Üçüncü", "f5-t05.f5-t05.l88fda8b6c897": "İlk", "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d": "N", "f5-t05.f5-t05.l8d379b32fa71": "Diğer özellikler aynı", "f5-t05.f5-t05.l9042d8fb6b96": "Çekme", "f5-t05.f5-t05.l9240512041c8": "İlk (N)", "f5-t05.f5-t05.l9300fb720aa9": "Tablo. Sütunlar: Araç, Üst sınır (N). Satırlar: A, 2; B, 5; C, 6; D, 10.", "f5-t05.f5-t05.l9599e6d7c59a": "Tablo. Sütunlar: Uygulama, Önce (N), Sonra (N). Satırlar: A, 2, 8; B, 5, 9; C, 1, 4.", "f5-t05.f5-t05.l96a90a43149f": "Karton", "f5-t05.f5-t05.l96d47bf4877b": "İkinci", "f5-t05.f5-t05.l98e8864bd66c": "Cetvel", "f5-t05.f5-t05.l9a9433501663": "Araç", "f5-t05.f5-t05.l9ea9a5ae49f9": "Bilinen kuvvet (N)", "f5-t05.f5-t05.la06fd1e03bb3": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 10 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 5. aralık sonunda 15, 10. aralık sonunda 30. İbre sıfırdan itibaren 6. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.la0befc9335cb": "Lastik", "f5-t05.f5-t05.la50fa1be75de": "Tablo. Sütunlar: Çekme, Kuvvet (N). Satırlar: İlk, 6; İkinci, 6.", "f5-t05.f5-t05.la7ae1a431366": "Deneme", "f5-t05.f5-t05.lac839798a2c0": "Uzama (cm)", "f5-t05.f5-t05.lb17ef6d19c7a": "16", "f5-t05.f5-t05.lbe438e5ac5b3": "Tablo. Sütunlar: Çekme, Kuvvet (N). Satırlar: A, 4; B, 7; C, 9.", "f5-t05.f5-t05.lc1820223b8a7": "Cetvel sabit", "f5-t05.f5-t05.lc2356069e9d1": "24", "f5-t05.f5-t05.ld315ab66b0eb": "İlk (N)", "f5-t05.f5-t05.ld59a8e661af1": "Kalın yay", "f5-t05.f5-t05.ld60bf6c30e16": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 6 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 6. aralık sonunda 12. İbre sıfırdan itibaren 4. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.ld89d274eb936": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 5 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 5. aralık sonunda 10. İbre sıfırdan itibaren 0. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.lda716db5fde7": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 5 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 2. aralık sonunda 8, 5. aralık sonunda 20. İbre sıfırdan itibaren 3. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.ldf7e70e50215": "B", "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1": "İbre", "f5-t05.f5-t05.le1995702991e": "Dinamometre", "f5-t05.f5-t05.le5f3951cde99": "Sınır (N)", "f5-t05.f5-t05.le629fa6598d7": "15", "f5-t05.f5-t05.le74adc1f8f7d": "Üçüncü (N)", "f5-t05.f5-t05.lea0bc42347f4": "Üst sınır (N)", "f5-t05.f5-t05.ledbd4d0bbbe9": "Kuvvet (N)", "f5-t05.f5-t05.leefa38435d81": "Uygulama", "f5-t05.f5-t05.lf092896f37c1": "Tablo. Sütunlar: Deneme, Okunan kuvvet (N). Satırlar: İlk, 1; İkinci, 2; Üçüncü, 3.", "f5-t05.f5-t05.lf09c5bbc75af": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 5 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 1. aralık sonunda 3, 3. aralık sonunda 9, 5. aralık sonunda 15. İbre sıfırdan itibaren 2. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.lf31914f95a04": "Tablo. Sütunlar: Bilinen kuvvet (N), Uzama (cm). Satırlar: 0, 0; 1, 2; 2, 5.", "f5-t05.f5-t05.lf5c4d33ce16f": "Tablo. Sütunlar: Araç, Üst sınır (N). Satırlar: A, 5; B, 8; C, 10; D, 20.", "f5-t05.f5-t05.lf5ca38f748a1": "20", "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3": "Çizim; ölçek işaretlerinin aralıkları eşittir.", "f5-t05.f5-t05.lf7814b863d1b": "Yan yana iki yay. Soldaki tel ince, sağdaki tel kalın. Malzeme, sarım sayısı ve diğer özellikler aynıdır; kuvvet uygulanmadan gösterilmiştir.", "f5-t05.f5-t05.lf8e36325029a": "Dinamometre. N birimli yatay ölçek, soldan sağa artıyor. 8 eşit aralık var. Yazılı işaretler: 0. aralık sonunda 0, 8. aralık sonunda 16. İbre sıfırdan itibaren 8. aralığın sonunda.", "f5-t05.f5-t05.lf9a5f7001ea9": "2. (N)", "f5-t05.f5-t05.lfe9a64982df2": "Gösterge", "f5-t05.f5-t05.lff5f7c827e7a": "Tablo. Sütunlar: Çekme, Kuvvet (N). Satırlar: A, 3; B, 7; C, 5.", "f5-t06.duz.f5t06.alt": "Dengeli terazi: soldaki kefede kumaş kesesi, sağda 420 g toplam ölçü değeri; yatay kol ve simetrik askılar. Keseyi vurgulu dikdörtgen gösterir.", "f5-t06.duz.f5t06.mass": "420 g", "f5-t06.duz.f5t06.q024.18": "18", "f5-t06.duz.f5t06.q024.alt": "Tabloda Dünya için 18 N; Ay satırında hesaplanacak ağırlık soru işaretiyle belirtilmiş. Değerler aynı cismin kuvvet karşılaştırmasına aittir.", "f5-t06.duz.f5t06.sack": "Kese", "f5-t06.f5t06.0604cd3138feed": "500", "f5-t06.f5t06.1545590dd0760d": "Madde kaybetmeyen cismin Dünya kütlesi 12 kg; Ay kütlesi hücresi soru işaretiyle boş bırakılmıştır.", "f5-t06.f5t06.18b0534681e716": "500 g", "f5-t06.f5t06.284b7e6d788f36": "600", "f5-t06.f5t06.2c624232cdd221": "8", "f5-t06.f5t06.35b92b035d1ba0": "4 N", "f5-t06.f5t06.361847a8cfe5a8": "Sol", "f5-t06.f5t06.39fa9ec190eee7": "60", "f5-t06.f5t06.3e8341e9d23d4b": "10 N", "f5-t06.f5t06.40c4bf150d028b": "Ağırlık (N)", "f5-t06.f5t06.42c0166ba07eba": "Madde kaybetmeyen aynı cisim: Dünya'da terazi 600 g, dinamometre yaklaşık 6 N; Ay'da terazi 600 g, dinamometre yaklaşık 1 N gösterir. Terazi eşit kolludur.", "f5-t06.f5t06.42c33ed524af7a": "Pirinç kütlesi 500 g, boş ambalaj kütlesi 10 g olarak ayrı ölçülmüştür.", "f5-t06.f5t06.43decee4ab33b1": "Bölüm", "f5-t06.f5t06.4a44dc15364204": "10", "f5-t06.f5t06.54d200f41cb9ff": "Birinci", "f5-t06.f5t06.64c9c96340f0f2": "Dünya'daki aynı yerde birinci kutu dinamometrede 8 N, ikinci kutu 12 N gösterir.", "f5-t06.f5t06.674b96f88f1c3f": "İçerik", "f5-t06.f5t06.685042060c0ced": "Dünya", "f5-t06.f5t06.698012332f96e8": "Dinamometrede eşit aralıklı işaretler 0 N, 2 N, 4 N, 6 N, 8 N ve 10 N olarak etiketlidir. Ok 6 N çizgisindedir; altta asılı cisim vardır.", "f5-t06.f5t06.6b51d431df5d7f": "12", "f5-t06.f5t06.6b86b273ff34fc": "1", "f5-t06.f5t06.6e2fccdd9cde6a": "8 N", "f5-t06.f5t06.7e04382db8cc29": "Eşit kollu terazinin kolları yatay ve dengededir. Bir kefede paket, diğer kefede toplam 300 g etiketli ölçü kütlesi bulunur.", "f5-t06.f5t06.8037904bffbb25": "Kutu + 100 g", "f5-t06.f5t06.89f08819e5c999": "Aynı cismin yaklaşık ağırlığı Dünya'da 60 N, Ay'da 10 N olarak verilmiştir.", "f5-t06.f5t06.8a8de823d5ed3e": "?", "f5-t06.f5t06.9501abc844af72": "300 g", "f5-t06.f5t06.96d47bf4877bc4": "İkinci", "f5-t06.f5t06.9959523762f651": "2 N", "f5-t06.f5t06.a24f75e0229168": "Yer", "f5-t06.f5t06.a2e40123139c7d": "200 g + 150 g", "f5-t06.f5t06.a5441dd292be7e": "Cisim", "f5-t06.f5t06.a8e0e801a5b6e3": "Sağ", "f5-t06.f5t06.b15c66658b9f0d": "Dengeli eşit kollu terazinin sol kefesinde kutu ve 100 g ölçü kütlesi; sağ kefesinde 500 g ölçü kütlesi vardır.", "f5-t06.f5t06.b3fbadff92d379": "Terazi (g)", "f5-t06.f5t06.b4664e1611cc71": "Pirinç", "f5-t06.f5t06.b58bd16905d210": "Paket", "f5-t06.f5t06.b59a64333af8c3": "Kutu", "f5-t06.f5t06.bb5c5526c6ae1f": "Kütle (g)", "f5-t06.f5t06.c1aa9a41e44caa": "Kütle (kg)", "f5-t06.f5t06.c85a3445186c57": "Ay", "f5-t06.f5t06.cbbb065cbd3e40": "0 N", "f5-t06.f5t06.cdc510abd91e50": "Dinamometre (N)", "f5-t06.f5t06.d0cf0f21deb39e": "Kapalı ve madde kaybetmeyen kutu için Dünya ölçümü 6 kg ve 60 N; Ay kütle ve ağırlık hücreleri soru işaretleriyle boş bırakılmıştır.", "f5-t06.f5t06.d37a19e7c45700": "6 N", "f5-t06.f5t06.e5b7b57273541c": "Aynı kapalı cisim için yaklaşık ölçümler: Dünya'da 6 kg ve 60 N; Ay'da 6 kg ve 10 N.", "f5-t06.f5t06.e7f6c011776e8d": "6", "f5-t06.f5t06.ee6538ea632236": "Ambalaj", "f5-t06.f5t06.f9597830465fea": "Kefe", "f5-t06.f5t06.fb477dd601266d": "Dengeli eşit kollu terazide sol kefede paket; sağ kefede 200 g ve 150 g ölçü kütleleri birlikte bulunur.", "f5-t07.draft.f5-t07.q001.alt": "Şema: cisim sağa hareket ediyor. Hareket yönü okla gösteriliyor; sürtünme oku verilmemiştir.", "f5-t07.draft.f5-t07.q002.alt": "Şema: cisim sola hareket ediyor. Hareket yönü okla gösteriliyor; sürtünme oku verilmemiştir.", "f5-t07.draft.f5-t07.q004.alt": "Şema: cisim sola hareket ediyor. Hareket yönü okla gösteriliyor; sürtünme oku verilmemiştir.", "f5-t07.draft.f5-t07.q006.alt": "Şema: cisim aşağı hareket ediyor. Hareket yönü okla gösteriliyor; sürtünme oku verilmemiştir.", "f5-t07.draft.f5-t07.q008.alt": "Şema: cisim yukarı hareket ediyor. Hareket yönü okla gösteriliyor; sürtünme oku verilmemiştir.", "f5-t07.draft.f5-t07.q010.alt": "Şema: cisim sağa hareket ediyor. Hareket yönü okla gösteriliyor; sürtünme oku verilmemiştir.", "f5-t07.draft.f5-t07.q011.alt": "Şema: üstte pürüzlü yüzey, altta az pürüzlü yüzey bulunuyor. Üst yüzey sık zikzaklarla, alt yüzey düz çizgiyle gösteriliyor. Aynı cisim iki yüzeyde de yer alıyor; yol veya kuvvet büyüklüğü gösterilmiyor.", "f5-t07.draft.f5-t07.q011.s1": "Pürüzlü yüzey", "f5-t07.draft.f5-t07.q011.s2": "Az pürüzlü yüzey", "f5-t07.draft.f5-t07.q013.alt": "Şema: üstte pürüzlü yüzey, altta az pürüzlü yüzey bulunuyor. Üst yüzey sık zikzaklarla, alt yüzey düz çizgiyle gösteriliyor. Aynı cisim iki yüzeyde de yer alıyor; yol veya kuvvet büyüklüğü gösterilmiyor.", "f5-t07.draft.f5-t07.q013.s1": "Pürüzlü yüzey", "f5-t07.draft.f5-t07.q013.s2": "Az pürüzlü yüzey", "f5-t07.draft.f5-t07.q016.alt": "Şema: üstte pürüzlü yüzey, altta az pürüzlü yüzey bulunuyor. Üst yüzey sık zikzaklarla, alt yüzey düz çizgiyle gösteriliyor. Aynı cisim iki yüzeyde de yer alıyor; yol veya kuvvet büyüklüğü gösterilmiyor.", "f5-t07.draft.f5-t07.q016.s1": "Pürüzlü yüzey", "f5-t07.draft.f5-t07.q016.s2": "Az pürüzlü yüzey", "f5-t07.draft.f5-t07.q018.alt": "Şema: üstte halı, altta düzgün tahta bulunuyor. Üst yüzey sık zikzaklarla, alt yüzey düz çizgiyle gösteriliyor. Aynı cisim iki yüzeyde de yer alıyor; yol veya kuvvet büyüklüğü gösterilmiyor.", "f5-t07.draft.f5-t07.q018.s1": "Halı", "f5-t07.draft.f5-t07.q018.s2": "Düzgün tahta", "f5-t07.draft.f5-t07.q020.alt": "Şema: üstte pürüzlü yüzey, altta az pürüzlü yüzey bulunuyor. Üst yüzey sık zikzaklarla, alt yüzey düz çizgiyle gösteriliyor. Aynı cisim iki yüzeyde de yer alıyor; yol veya kuvvet büyüklüğü gösterilmiyor.", "f5-t07.draft.f5-t07.q020.s1": "Pürüzlü yüzey", "f5-t07.draft.f5-t07.q020.s2": "Az pürüzlü yüzey", "f5-t07.f5t07.duzeltme.note.alt": "Zemin üstten gösterilir. Ortada bir tahta pul var. Soldaki ok yukarıya, sağdaki vurgulu ok aşağıya bakar. Yukarısı kuzey, aşağısı güneydir.", "f5-t07.f5t07.duzeltme.note.caption": "Öğrenme şeması", "f5-t07.f5t07.duzeltme.note.guney": "Güney", "f5-t07.f5t07.duzeltme.note.kuzey": "Kuzey", "f5-t07.f5t07.duzeltme.note.pul": "Pul", "f5-t07.fig.box": "Cisim", "f5-t07.fig.caption": "Şema", "f5-t07.fig.motion": "Hareket"}, "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f9991169a02de8d920fa04557499e09317dae7ca1d43c2f26084c2e8a4baee16", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385"}
{"type": "note", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "title": "Güneş'i tanıyalım ve bilgimizi doğrulayalım", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.5.1.1"], "body": "Ne öğreneceğim\nGökyüzündeki parlak komşumuzun küçük görünmesi seni de şaşırtıyor mu? Onun yapısını ve hareketini araştırırken gözlerimizi koruyacağız. Hazır bilimsel görüntülerle çalışmak, merakımızı güvenli biçimde sürdürmemizi sağlar.\nBu çalışmada bir yıldızın özelliklerini açıklamayı, zaman içindeki görüntülerden kanıt aramayı ve uzaklığın görünüşe etkisini düşünmeyi öğreneceksin. Araştırma sorusundan başlayıp kaynak seçimine, karşılaştırmaya ve gerekçeli kayıt tutmaya uzanan yolu uygulayacaksın.\n\nTemel kavramlar\nYıldızlar çevrelerine kendi ürettikleri ışık ve ısıyı yayar. Güneş de bu gruptadır; maddesi olağan bir kaya gibi katı değildir, çok yüksek sıcaklıktaki gaz yapısıyla ele alınır. Yapısında birbirinden farklı bölgeler, yani katmanlar bulunur. Burada katmanların adlarını öğrenmemiz gerekmiyor.\nDünya ile Güneş arasında katmanların bulunması bakımından benzerlik kurulabilir. İki yapının bölümlere ayrılabilmesi, içlerindeki maddelerin aynı olduğunu söylemez. Bir çizimde kullanılan sert malzeme de temsil edilen gök cisminin maddesini belirlemez.\nBilimsel Güneş fotoğraflarındaki koyu izlere leke denir. Yakın çevreleriyle karşılaştırıldıklarında daha serin olan bu alanlar, günlük anlamda soğuk değildir; sıcaklıkları hâlâ çok yüksektir. Koyu görünmeleri bir taş parçası olduklarını göstermez.\nBir gövdenin ekseni çevresinde yön değiştirmesine dönme adı verilir. Bu hareketi araştırırken aynı işaretin zaman boyunca nerede belirdiğine bakarız. Görüntüde seçtiğimiz ayrıntı gözlemimizdir; ayrıntıya dayanarak kurduğumuz açıklama ise çıkarımımızdır.\nBir nesnenin ölçülen boyutu ile uzaktan kapladığı görünür alanı ayrı düşün. Aradaki mesafe ikinciyi etkiler. Bir araştırmanın güvenilirliği de sayfanın görünüşünden değil, bilginin dayanağından anlaşılır.\n\nÖnce düşün\nYumuşak bir hamur küresini kendi çevresinde yavaşça çevirince üzerindeki çizgi nasıl yer değiştirir? Düşünceni anlat. Ardından bir oyuncak binanın maketi ile gerçek binayı karşılaştır: aynı malzemeden yapılmaları gerekir mi?\nUzakta duran bir apartmanın pencereleri gözünde küçücük görünür. Yakınına gittiğinde pencerelerin kendisi mi büyür, yoksa bakışındaki görünüş mü değişir? Bu soruyu konuşarak araştırmaya hazırlan.\n\nAdım adım — Yapıyı bir özellik listesiyle incele\nBir fen kaynağını okurken ışık verme, madde ve katman düzeni için ayrı satırlar aç. Böylece parlaklıkla maddenin katı olup olmadığını birbirine karıştırmazsın. Güneş için yıldız oluşu, gaz yapısı ve farklı katmanların varlığı birlikte ele alınır.\nBir kesit resmi iç içe bölgelerle yapıyı anlatabilir. Bölgelerin çizimdeki kalınlıklarını ölçüp gerçek kalınlık diye yazma; temsilî resim böyle bir ölçü sunmaz. Aynı nedenle hamurdan yapılmış bir model, gaz yapısına ilişkin kanıt olamaz.\n\nZaman sırasına bakarak kanıt ara\nNotun çiziminde tarih sırası belirtilmiş üç kayıt var. Vurgulu işareti her kayıtta disk kenarı ve merkeziyle karşılaştır. İşaret merkezin sağında kalıyor, fakat kenara uzaklığı değişiyor. Bütün diski sayfada kaydırmakla, diskin üzerindeki işaretin yerinin değişmesi aynı olay değildir.\nGerçek arşivlerde aynı lekeyi seç, çekim tarihlerini kontrol et ve görüntülerin yönlerini eşleştir. Bu koşullar sağlandığında lekenin ilerleyişi dönmeye ilişkin kanıt olarak kullanılabilir. Önce gördüğün değişikliği yaz, sonra bunun hangi hareketle açıklanabileceğini gerekçelendir. Az sayıda kayıt tam tur süresini buldurmaz; izlenen aralık ile bütün turu ayır.\nBir fotoğrafı elinde döndürmen yeni veri oluşturmaz. Başka bir gök cisminin de hareket etmesi, araştırdığın cismin hareketini dışlamaz. Her iddia için o cisme ait kanıt ara.\n\nMesafenin görünüşe etkisini araştır\nGerçek ölçüler karşılaştırıldığında Güneş'in boyutu Dünya'nınkini çok aşar. Gökyüzünde kapladığı küçük alanı anlayabilmek için bize olan büyük mesafesini de hesaba katmalıyız.\nBir yetişkin pencere önündeki yumuşak kuklayı sana yaklaştırıp uzaklaştırsın. Sen aynı yerde kal ve kuklanın görünüşünü karşılaştır. Denemede kuklanın kendisi değişmez; değişen aradaki mesafedir. Farklı nesneleri karşılaştırırken hem ölçülerini hem konumlarını bilmek gerekir. Yalnız fotoğraftaki görünür alanlarından gerçek boyutlarına karar verme. Bu modeli gündüz gökyüzüne çevirmene gerek yoktur.\n\nSoruna uygun kaynak planı kur\nÖnce merak ettiğin şeyi bir cümleye indir. Bir yapının hangi maddeleri içerdiğini araştırmakla, zamana bağlı değişimini izlemek farklı veriler ister. İlkinde bilimsel açıklama, ikincisinde tarihli kayıt dizisi yararlı olur. İnternet bağlantın yoksa öğretmeninle kütüphanedeki basılı kaynaklara başvurabilirsin.\nKaynağı açınca hazırlayan kurumun veya kişinin kimliğine bak. Uzmanlık, yayın tarihi, kullanılan çalışmalar ve soruyla ilişki için küçük kontrol kutuları oluştur. Arama ekranındaki kısa metinle yetinme; açıklamanın dayanağına ulaş. Gösterişli tasarım veya çok sayıda beğeni, kutuların yerine geçmez.\n\nDayanakları karşılaştır ve kendi kaydını yaz\nBulduğun iddiayı, onu kopyalamamış başka bir bilimsel yayında araştır. İki adresin aynı yazıyı aktarması iki ayrı dayanak sağlamaz. Kaynakçadan bilginin nereden geldiğini takip et. Uyuşmazlık gördüğünde öğretmeninle kanıtları incele; popülerliğe göre karar verme.\nDefterine bulguyu kendi anlatımınla geçir. Yanına yayının adını, sayfa ya da bağlantıyı, eriştiğin günü ve karşılaştırdığın dayanağı ekle. Fotoğrafın çekildiği gün ile senin inceleme günün ayrı bilgiler olabilir. Yeni kanıt önceki notunu değiştiriyorsa eski iddiayı neden düzelttiğini de yaz. Bir bölümün doğrulanması, yayındaki her cümlenin doğrulandığı anlamına gelmez.\n\nGüvenli araştırmayı sürdür\nGözünü Güneş'e çevirerek bu çalışmayı yapma. Sıradan güneş gözlüğü bu amaç için koruyucu araç değildir; bakışın kısa olması da riski kaldırmaz. Özel güvenli donanımı bulunmayan dürbün, mercek ve teleskop ışığı yoğunlaştırabilir. Bunlarla gözlem denemesi yapma.\nÖğretmenin hazırladığı arşiv kayıtları ve bilimsel kitaplar üzerinde çalış. Üç merak sorusu seçip her biri için araştırma planı oluştur. Defterinde soru, seçtiğin yayın, bulgu, karşılaştırdığın dayanak ve inceleme günü için yer ayır. Araştırma bitince hangi kanıtın düşünceni değiştirdiğini arkadaşına anlat.\n\nAraştırma kaydını bir arkadaşınla gözden geçir\nAraştırmanı bitirdiğinde arkadaşından yalnız yazının doğru görünüp görünmediğini söylemesini isteme. Önce merak sorunu okusun; ardından bulgunun o soruya cevap verip vermediğini kontrol etsin. Bir soru madde yapısıyla ilgiliyse yalnız hareket anlatan bir kayıt yeterli olmayabilir. Her bulgunun yanındaki dayanağı birlikte açın.\nKaydında bulgu ile kişisel tahmini ayrı satırlarda tut. Emin olmadığın ayrıntının yanına araştırılması gerekiyor yazabilirsin. Böylece tahminin doğrulanmış bilgi gibi dolaşmasını önlersin. Kaynağı açamadığında nedenini belirtip öğretmeninle başka bir erişim yolu planla; açmadığın sayfayı okumuş gibi anlatma.\nBir arşiv görüntüsünü kaydederken kurum adını, çekim tarihini ve görüntünün çevrilip çevrilmediğini not et. Karşılaştıracağın görüntüler aynı düzende değilse önce düzen farkını araştır. Bir görüntüde kaybolan işareti başka bir işaretle değiştirip kesintisiz takip yaptığını söyleme; izlemeyi sürdürebildiğin aralığı belirt.\nRaporda her paragraf için kısa bir neden cümlesi kur: bu bilgiyi neden seçtim, hangi dayanakla sınadım, hangi sınır içinde kullanıyorum? Ardından arkadaşına bulgunu kendi ifadelerinle açıkla. Arkadaşının sorusu bir eksikliği gösterirse yalnız o eksik için yeni kaynağa dön. Araştırma kaydının gelişmesi, düşünceni kanıtla yenilemenin bir parçasıdır.\n\nGörselle çalışalım\nŞekli incele. Çizimde aynı koyu işaret tarih sırasıyla izlenir. Vurgu işareti bulmayı kolaylaştırır; küçük daire biçimi de yerini belirtir. İşaretlerin merkeze ve kenara uzaklığını karşılaştır. Bu bir ölçü çizimi değildir; gerçek boyut veya tur süresi sunmaz.\n\nÇözümlü örnek 1 — Model malzemesini ayır\nBir sergide Güneş pamuk lifleriyle temsil edilmiş. Pamuk, yıldızın içindeki maddenin ne olduğunu belirler mi?\nÖnce maketin neyi göstermek istediğini sorarız. Pamuk burada bir temsil aracıdır. Maddenin özelliğini maketten değil bilimsel açıklamadan öğreniriz. Benzer şekilde halka düzeni bölümlerin varlığını gösterebilir, içeriklerini belirleyemez.\n\nÇözümlü örnek 2 — Bir değişiklik kaydını çözümle\nBir oyuncak rüzgârgülünün aynı kanadına mor çizgi konmuş. Sabit kameranın iki kaydında çizgi yukarıdan aşağıya geçmiş. Nasıl bir araştırma yaparsın?\nKameranın ve oyuncağın yerinin değişmediğini kontrol ederiz. Sonra işaretin gövdeye göre yönünü karşılaştırırız. Yön değişimi, eksen çevresindeki hareketi araştırmak için bir ipucudur. Ancak iki görüntü kaç tam tur atıldığını söylemez; bunun için aradaki kayıt da gerekir.\n\nÇözümlü örnek 3 — Görünüşü gerçek ölçüden ayır\nKoridordaki aynı boydaki iki pano fotoğrafta farklı büyüklükte görünüyor. Yakın panonun boyu artmış olabilir mi?\nPanoların ölçüsünün aynı olduğu bilgisi başlangıçtır. Fotoğraftaki alan farkını açıklarken kamerayla aralarındaki mesafeyi inceleriz. Bu çözümde nesnenin değişmesi gerekmiyor. Önce ölçüyü, ardından bakış konumunu kontrol etmek görünüş yanılgısını giderir.\n\nÇözümlü örnek 4 — Araştırma kaydını tamamla\nBir müze broşürü bir yapının yaşını anlatıyor, fakat kullandığı çalışmayı belirtmiyor. Defterdeki kaydına ne eklemelisin?\nYaş bilgisini hemen kesinleştirmeyiz. Müzenin kaynaklı yayınına ulaşmayı planlar, bulduğumuz açıklamayı dayanağıyla karşılaştırırız. Ardından kayda yayının adını ve bu karşılaştırmanın sonucunu ekleriz. Bu yöntem gökbilim araştırmasında da kullanılabilir.\n\nÇözümlü örnek 5 — Bir raporun bilgi sınırını çöz\nBir sergi ziyaretinde çektiğin tek fotoğrafta bir makinenin dişlisi görülüyor. Raporda bütün gün hareket etti yazabilir misin?\nFotoğrafın yalnız çekildiği andaki görünüşü verdiğini belirleriz. Bütün güne ilişkin süre iddiası için zamana yayılmış kayıt gerekir. Fotoğraftaki dişlinin biçimini anlatabiliriz, ama hareketin kesintisiz sürdüğünü bu veriden çıkaramayız. Raporu eldeki kanıtın kapsamına göre sınırlarız; yeni soru için yeni gözlem planı oluştururuz.\n\nSık yapılan hatalar\nGüneş katı bir kayadan veya yanan odunlardan oluşan bir ateş topudur.\nSıcak ve parlak oluşundan madde türü çıkarılmış olur. Günlük ateş benzetmesi yıldızın yapısını anlatmaya yetmez.\nMaddeyi ve ışık verme özelliğini ayrı başlıklarda araştır; benzetmeyi gerçek yapı yerine koyma.\nUzaktaki apartman küçük göründüğüne göre az yer kaplar.\nBakıştaki görünüş, mesafeyle değişebilir; bina ölçülmemiştir.\nGerçek ölçüyü bilmeden fotoğraftaki alanı ölçü yerine kullanma.\nBir işaret merkeze bakıyorsa işaretli gövde hiç hareket etmez.\nHareket için birden fazla kayıt karşılaştırılmalıdır; tek görünüş zaman içindeki yön değişimini vermez.\nKonumu, bakış yönünü ve tarih sırasını birlikte kontrol et.\nBir yazı çok paylaşılmışsa dayanağını aramaya gerek kalmaz.\nPaylaşım sayısı iddianın nasıl sınandığını göstermez.\nYazının kullandığı bilimsel çalışmaya ulaş ve başka bir dayanakla karşılaştır.\nKoyu cam, her parlak kaynağa bakmayı güvenli yapar.\nCamın koyuluğu uygun göz koruması anlamına gelmez.\nAraştırmanı hazır görüntüler üzerinde yap; Güneş'e bakış denemesi yapma.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nBir bina maketi tahtadan yapılmış. Buradan gerçek binanın da ahşap olduğunu çıkarabilir misin?\nHayır; kullanılan malzeme temsilin bir seçimidir.\nGerçek yapının maddesi için maket dışında kanıt aranır.\nBir duvar saatinin fotoğrafı uzaklaşınca küçük görünüyor. Hangi iki bilgiyi ayırırsın?\nSaatin kendi ölçüsü ile bakışında kapladığı alanı.\nMesafe değişikliği, nesneyi değiştirmeden görünüşü etkileyebilir.\nİki gazete aynı müze broşürünü aktarıyor. Kaç ayrı dayanağa ulaşmış oldun?\nBir dayanağa; iki aktarım var.\nKaynakların sayısı ile birbirinden bağımsız kanıtların sayısı aynı olmak zorunda değildir.\n\nÖzet\nYapı, hareket ve görünüş için farklı kanıtlar gerekir. Güneş'i araştırırken gaz yapısını ve yıldız özelliğini bilimsel kaynaklardan öğrenir; tarihli leke kayıtlarıyla hareketi inceleriz. Görünür alanı değerlendirirken mesafeyi düşünürüz.\nSorunu belirle, uygun yayını bul, dayanakları karşılaştır ve sonucu kendi sözlerinle kaydet. Merakını güvenli arşivlerle sürdür; doğrudan Güneş gözlemi deneme.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Gökyüzündeki parlak komşumuzun küçük görünmesi seni de şaşırtıyor mu? Onun yapısını ve hareketini araştırırken gözlerimizi koruyacağız. Hazır bilimsel görüntülerle çalışmak, merakımızı güvenli biçimde sürdürmemizi sağlar.\n\nBu çalışmada bir yıldızın özelliklerini açıklamayı, zaman içindeki görüntülerden kanıt aramayı ve uzaklığın görünüşe etkisini düşünmeyi öğreneceksin. Araştırma sorusundan başlayıp kaynak seçimine, karşılaştırmaya ve gerekçeli kayıt tutmaya uzanan yolu uygulayacaksın.", "keyConcepts": ["Yıldızlar çevrelerine kendi ürettikleri ışık ve ısıyı yayar. Güneş de bu gruptadır; maddesi olağan bir kaya gibi katı değildir, çok yüksek sıcaklıktaki gaz yapısıyla ele alınır. Yapısında birbirinden farklı bölgeler, yani katmanlar bulunur. Burada katmanların adlarını öğrenmemiz gerekmiyor.", "Dünya ile Güneş arasında katmanların bulunması bakımından benzerlik kurulabilir. İki yapının bölümlere ayrılabilmesi, içlerindeki maddelerin aynı olduğunu söylemez. Bir çizimde kullanılan sert malzeme de temsil edilen gök cisminin maddesini belirlemez.", "Bilimsel Güneş fotoğraflarındaki koyu izlere leke denir. Yakın çevreleriyle karşılaştırıldıklarında daha serin olan bu alanlar, günlük anlamda soğuk değildir; sıcaklıkları hâlâ çok yüksektir. Koyu görünmeleri bir taş parçası olduklarını göstermez.", "Bir gövdenin ekseni çevresinde yön değiştirmesine dönme adı verilir. Bu hareketi araştırırken aynı işaretin zaman boyunca nerede belirdiğine bakarız. Görüntüde seçtiğimiz ayrıntı gözlemimizdir; ayrıntıya dayanarak kurduğumuz açıklama ise çıkarımımızdır.", "Bir nesnenin ölçülen boyutu ile uzaktan kapladığı görünür alanı ayrı düşün. Aradaki mesafe ikinciyi etkiler. Bir araştırmanın güvenilirliği de sayfanın görünüşünden değil, bilginin dayanağından anlaşılır."], "priorKnowledge": ["Yumuşak bir hamur küresini kendi çevresinde yavaşça çevirince üzerindeki çizgi nasıl yer değiştirir? Düşünceni anlat. Ardından bir oyuncak binanın maketi ile gerçek binayı karşılaştır: aynı malzemeden yapılmaları gerekir mi?", "Uzakta duran bir apartmanın pencereleri gözünde küçücük görünür. Yakınına gittiğinde pencerelerin kendisi mi büyür, yoksa bakışındaki görünüş mü değişir? Bu soruyu konuşarak araştırmaya hazırlan."], "steps": ["Yapıyı bir özellik listesiyle incele Bir fen kaynağını okurken ışık verme, madde ve katman düzeni için ayrı satırlar aç. Böylece parlaklıkla maddenin katı olup olmadığını birbirine karıştırmazsın. Güneş için yıldız oluşu, gaz yapısı ve farklı katmanların varlığı birlikte ele alınır.\n\nBir kesit resmi iç içe bölgelerle yapıyı anlatabilir. Bölgelerin çizimdeki kalınlıklarını ölçüp gerçek kalınlık diye yazma; temsilî resim böyle bir ölçü sunmaz. Aynı nedenle hamurdan yapılmış bir model, gaz yapısına ilişkin kanıt olamaz.", "Zaman sırasına bakarak kanıt ara Notun çiziminde tarih sırası belirtilmiş üç kayıt var. Vurgulu işareti her kayıtta disk kenarı ve merkeziyle karşılaştır. İşaret merkezin sağında kalıyor, fakat kenara uzaklığı değişiyor. Bütün diski sayfada kaydırmakla, diskin üzerindeki işaretin yerinin değişmesi aynı olay değildir.\n\nGerçek arşivlerde aynı lekeyi seç, çekim tarihlerini kontrol et ve görüntülerin yönlerini eşleştir. Bu koşullar sağlandığında lekenin ilerleyişi dönmeye ilişkin kanıt olarak kullanılabilir. Önce gördüğün değişikliği yaz, sonra bunun hangi hareketle açıklanabileceğini gerekçelendir. Az sayıda kayıt tam tur süresini buldurmaz; izlenen aralık ile bütün turu ayır.\n\nBir fotoğrafı elinde döndürmen yeni veri oluşturmaz. Başka bir gök cisminin de hareket etmesi, araştırdığın cismin hareketini dışlamaz. Her iddia için o cisme ait kanıt ara.", "Mesafenin görünüşe etkisini araştır Gerçek ölçüler karşılaştırıldığında Güneş'in boyutu Dünya'nınkini çok aşar. Gökyüzünde kapladığı küçük alanı anlayabilmek için bize olan büyük mesafesini de hesaba katmalıyız.\n\nBir yetişkin pencere önündeki yumuşak kuklayı sana yaklaştırıp uzaklaştırsın. Sen aynı yerde kal ve kuklanın görünüşünü karşılaştır. Denemede kuklanın kendisi değişmez; değişen aradaki mesafedir. Farklı nesneleri karşılaştırırken hem ölçülerini hem konumlarını bilmek gerekir. Yalnız fotoğraftaki görünür alanlarından gerçek boyutlarına karar verme. Bu modeli gündüz gökyüzüne çevirmene gerek yoktur.", "Soruna uygun kaynak planı kur Önce merak ettiğin şeyi bir cümleye indir. Bir yapının hangi maddeleri içerdiğini araştırmakla, zamana bağlı değişimini izlemek farklı veriler ister. İlkinde bilimsel açıklama, ikincisinde tarihli kayıt dizisi yararlı olur. İnternet bağlantın yoksa öğretmeninle kütüphanedeki basılı kaynaklara başvurabilirsin.\n\nKaynağı açınca hazırlayan kurumun veya kişinin kimliğine bak. Uzmanlık, yayın tarihi, kullanılan çalışmalar ve soruyla ilişki için küçük kontrol kutuları oluştur. Arama ekranındaki kısa metinle yetinme; açıklamanın dayanağına ulaş. Gösterişli tasarım veya çok sayıda beğeni, kutuların yerine geçmez.", "Dayanakları karşılaştır ve kendi kaydını yaz Bulduğun iddiayı, onu kopyalamamış başka bir bilimsel yayında araştır. İki adresin aynı yazıyı aktarması iki ayrı dayanak sağlamaz. Kaynakçadan bilginin nereden geldiğini takip et. Uyuşmazlık gördüğünde öğretmeninle kanıtları incele; popülerliğe göre karar verme.\n\nDefterine bulguyu kendi anlatımınla geçir. Yanına yayının adını, sayfa ya da bağlantıyı, eriştiğin günü ve karşılaştırdığın dayanağı ekle. Fotoğrafın çekildiği gün ile senin inceleme günün ayrı bilgiler olabilir. Yeni kanıt önceki notunu değiştiriyorsa eski iddiayı neden düzelttiğini de yaz. Bir bölümün doğrulanması, yayındaki her cümlenin doğrulandığı anlamına gelmez.", "Güvenli araştırmayı sürdür Gözünü Güneş'e çevirerek bu çalışmayı yapma. Sıradan güneş gözlüğü bu amaç için koruyucu araç değildir; bakışın kısa olması da riski kaldırmaz. Özel güvenli donanımı bulunmayan dürbün, mercek ve teleskop ışığı yoğunlaştırabilir. Bunlarla gözlem denemesi yapma.\n\nÖğretmenin hazırladığı arşiv kayıtları ve bilimsel kitaplar üzerinde çalış. Üç merak sorusu seçip her biri için araştırma planı oluştur. Defterinde soru, seçtiğin yayın, bulgu, karşılaştırdığın dayanak ve inceleme günü için yer ayır. Araştırma bitince hangi kanıtın düşünceni değiştirdiğini arkadaşına anlat.", "Araştırma kaydını bir arkadaşınla gözden geçir Araştırmanı bitirdiğinde arkadaşından yalnız yazının doğru görünüp görünmediğini söylemesini isteme. Önce merak sorunu okusun; ardından bulgunun o soruya cevap verip vermediğini kontrol etsin. Bir soru madde yapısıyla ilgiliyse yalnız hareket anlatan bir kayıt yeterli olmayabilir. Her bulgunun yanındaki dayanağı birlikte açın.\n\nKaydında bulgu ile kişisel tahmini ayrı satırlarda tut. Emin olmadığın ayrıntının yanına araştırılması gerekiyor yazabilirsin. Böylece tahminin doğrulanmış bilgi gibi dolaşmasını önlersin. Kaynağı açamadığında nedenini belirtip öğretmeninle başka bir erişim yolu planla; açmadığın sayfayı okumuş gibi anlatma.\n\nBir arşiv görüntüsünü kaydederken kurum adını, çekim tarihini ve görüntünün çevrilip çevrilmediğini not et. Karşılaştıracağın görüntüler aynı düzende değilse önce düzen farkını araştır. Bir görüntüde kaybolan işareti başka bir işaretle değiştirip kesintisiz takip yaptığını söyleme; izlemeyi sürdürebildiğin aralığı belirt.\n\nRaporda her paragraf için kısa bir neden cümlesi kur: bu bilgiyi neden seçtim, hangi dayanakla sınadım, hangi sınır içinde kullanıyorum? Ardından arkadaşına bulgunu kendi ifadelerinle açıkla. Arkadaşının sorusu bir eksikliği gösterirse yalnız o eksik için yeni kaynağa dön. Araştırma kaydının gelişmesi, düşünceni kanıtla yenilemenin bir parçasıdır."], "workedExamples": [{"title": "Çözümlü örnek 1", "problem": "Model malzemesini ayır Bir sergide Güneş pamuk lifleriyle temsil edilmiş. Pamuk, yıldızın içindeki maddenin ne olduğunu belirler mi?", "solution": ["Önce maketin neyi göstermek istediğini sorarız.", "Pamuk burada bir temsil aracıdır.", "Maddenin özelliğini maketten değil bilimsel açıklamadan öğreniriz.", "Benzer şekilde halka düzeni bölümlerin varlığını gösterebilir, içeriklerini belirleyemez."]}, {"title": "Çözümlü örnek 2", "problem": "Bir değişiklik kaydını çözümle Bir oyuncak rüzgârgülünün aynı kanadına mor çizgi konmuş. Sabit kameranın iki kaydında çizgi yukarıdan aşağıya geçmiş. Nasıl bir araştırma yaparsın?", "solution": ["Kameranın ve oyuncağın yerinin değişmediğini kontrol ederiz.", "Sonra işaretin gövdeye göre yönünü karşılaştırırız.", "Yön değişimi, eksen çevresindeki hareketi araştırmak için bir ipucudur.", "Ancak iki görüntü kaç tam tur atıldığını söylemez; bunun için aradaki kayıt da gerekir."]}, {"title": "Çözümlü örnek 3", "problem": "Görünüşü gerçek ölçüden ayır Koridordaki aynı boydaki iki pano fotoğrafta farklı büyüklükte görünüyor. Yakın panonun boyu artmış olabilir mi?", "solution": ["Panoların ölçüsünün aynı olduğu bilgisi başlangıçtır.", "Fotoğraftaki alan farkını açıklarken kamerayla aralarındaki mesafeyi inceleriz.", "Bu çözümde nesnenin değişmesi gerekmiyor.", "Önce ölçüyü, ardından bakış konumunu kontrol etmek görünüş yanılgısını giderir."]}, {"title": "Çözümlü örnek 4", "problem": "Araştırma kaydını tamamla Bir müze broşürü bir yapının yaşını anlatıyor, fakat kullandığı çalışmayı belirtmiyor. Defterdeki kaydına ne eklemelisin?", "solution": ["Yaş bilgisini hemen kesinleştirmeyiz.", "Müzenin kaynaklı yayınına ulaşmayı planlar, bulduğumuz açıklamayı dayanağıyla karşılaştırırız.", "Ardından kayda yayının adını ve bu karşılaştırmanın sonucunu ekleriz.", "Bu yöntem gökbilim araştırmasında da kullanılabilir."]}, {"title": "Çözümlü örnek 5", "problem": "Bir raporun bilgi sınırını çöz Bir sergi ziyaretinde çektiğin tek fotoğrafta bir makinenin dişlisi görülüyor. Raporda bütün gün hareket etti yazabilir misin?", "solution": ["Fotoğrafın yalnız çekildiği andaki görünüşü verdiğini belirleriz.", "Bütün güne ilişkin süre iddiası için zamana yayılmış kayıt gerekir.", "Fotoğraftaki dişlinin biçimini anlatabiliriz, ama hareketin kesintisiz sürdüğünü bu veriden çıkaramayız.", "Raporu eldeki kanıtın kapsamına göre sınırlarız; yeni soru için yeni gözlem planı oluştururuz."]}], "commonMistakes": ["Güneş katı bir kayadan veya yanan odunlardan oluşan bir ateş topudur. Sıcak ve parlak oluşundan madde türü çıkarılmış olur. Günlük ateş benzetmesi yıldızın yapısını anlatmaya yetmez. Maddeyi ve ışık verme özelliğini ayrı başlıklarda araştır; benzetmeyi gerçek yapı yerine koyma.", "Uzaktaki apartman küçük göründüğüne göre az yer kaplar. Bakıştaki görünüş, mesafeyle değişebilir; bina ölçülmemiştir. Gerçek ölçüyü bilmeden fotoğraftaki alanı ölçü yerine kullanma.", "Bir işaret merkeze bakıyorsa işaretli gövde hiç hareket etmez. Hareket için birden fazla kayıt karşılaştırılmalıdır; tek görünüş zaman içindeki yön değişimini vermez. Konumu, bakış yönünü ve tarih sırasını birlikte kontrol et.", "Bir yazı çok paylaşılmışsa dayanağını aramaya gerek kalmaz. Paylaşım sayısı iddianın nasıl sınandığını göstermez. Yazının kullandığı bilimsel çalışmaya ulaş ve başka bir dayanakla karşılaştır.", "Koyu cam, her parlak kaynağa bakmayı güvenli yapar. Camın koyuluğu uygun göz koruması anlamına gelmez. Araştırmanı hazır görüntüler üzerinde yap; Güneş'e bakış denemesi yapma."], "selfCheck": [{"question": "Bir bina maketi tahtadan yapılmış. Buradan gerçek binanın da ahşap olduğunu çıkarabilir misin?", "answer": "Hayır; kullanılan malzeme temsilin bir seçimidir."}, {"question": "Bir duvar saatinin fotoğrafı uzaklaşınca küçük görünüyor. Hangi iki bilgiyi ayırırsın?", "answer": "Saatin kendi ölçüsü ile bakışında kapladığı alanı."}, {"question": "İki gazete aynı müze broşürünü aktarıyor. Kaç ayrı dayanağa ulaşmış oldun?", "answer": "Bir dayanağa; iki aktarım var."}], "summary": "Yapı, hareket ve görünüş için farklı kanıtlar gerekir. Güneş'i araştırırken gaz yapısını ve yıldız özelliğini bilimsel kaynaklardan öğrenir; tarihli leke kayıtlarıyla hareketi inceleriz. Görünür alanı değerlendirirken mesafeyi düşünürüz.\n\nSorunu belirle, uygun yayını bul, dayanakları karşılaştır ve sonucu kendi sözlerinle kaydet. Merakını güvenli arşivlerle sürdür; doğrudan Güneş gözlemi deneme.", "figureNote": "Şekli incele. Çizimde aynı koyu işaret tarih sırasıyla izlenir. Vurgu işareti bulmayı kolaylaştırır; küçük daire biçimi de yerini belirtir. İşaretlerin merkeze ve kenara uzaklığını karşılaştır. Bu bir ölçü çizimi değildir; gerçek boyut veya tur süresi sunmaz."}, "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 94], "elements": [{"type": "circle", "x": 60, "y": 22, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "accent", "width": 1.0}, {"type": "circle", "x": 65, "y": 22, "r": 1.6, "fill": "accent", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 22, "x2": 25.1, "y2": 22, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t01.duz.f5t01.tarih0", "labelX": 25, "labelY": 22}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 47, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "accent", "width": 1.0}, {"type": "circle", "x": 63, "y": 47, "r": 1.6, "fill": "accent", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 47, "x2": 25.1, "y2": 47, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t01.duz.f5t01.tarih1", "labelX": 25, "labelY": 47}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 72, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "accent", "width": 1.0}, {"type": "circle", "x": 61, "y": 72, "r": 1.6, "fill": "accent", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 72, "x2": 25.1, "y2": 72, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t01.duz.f5t01.tarih2", "labelX": 25, "labelY": 72}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t01.duz.f5t01.alt"}, "taskId": "F5-T01", "visualRequirement": "optional", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e2cf045343ba7be3ffa51163832c784e571c6ebb06ae1a079fd3df8544656ff2", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q001", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f01", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 1, "difficultyReason": "Tek özellik tanıma; kısa metinde ışık kaynağı ile görünüş ayrımını kullanır.", "question": "Güneş'i bir yıldız olarak tanımamızı sağlayan özellik hangisidir?", "choices": ["Kendi ışığını ve ısısını yayması", "Katı taşlardan oluşması", "Işığını yalnız Dünya'dan alması", "Gökyüzünde küçük görünmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Güneş kendi ışığını ve ısısını yayan bir yıldızdır.", "Katı taş yapısı, çok sıcak gazlardan oluşan Güneş'i tanımlamaz.", "Dünya'dan ışık aldığını düşünmek, Güneş'in ışık kaynağı oluşunu gözden kaçırır.", "Görünen küçüklük uzaklıkla ilgilidir; yıldız olmanın ölçütü değildir."], "explanation": "Güneş, kendi ışığını ve ısısını yayar. Bu özellik onun bir yıldız olduğunu gösterir; gökyüzündeki görünen büyüklüğü yıldız olma ölçütü değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q001", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "02c64d6705cfbdf090a6dd1ff47d9d8b0589f32c3df39e128c97d705d81d6a26", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q002", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f02", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir temel bilgiyi hatırlama; gaz ile üç katı yapı düşüncesini ayırt eder.", "question": "Bir bilgi kartında Güneş'in hangi özelliğine yer verilmelidir?", "choices": ["Yalnız katı metallerden oluşur.", "İçi boş bir kabuktan oluşur.", "Tamamı soğuk kayalardan oluşur.", "Çok sıcak gazlardan oluşur."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Metal küre düşüncesi Güneş'i katı bir cisim sanma yanılgısıdır.", "İçi boş kabuk düşüncesi katmanlı gaz yapısını açıklamaz.", "Soğuk kaya düşüncesi Güneş'in yüksek sıcaklığı ve gaz yapısıyla uyuşmaz.", "Doğru; çok sıcak gazlar Güneş'in yapısını yaş düzeyine uygun biçimde açıklar."], "explanation": "Güneş çok sıcak gazlardan oluşur. Bu yüzden onu soğuk bir kaya, katı metal küre veya içi boş kabuk olarak tanımlamak doğru olmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q002", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3d81cf503a8e943382aa1baf830565247c22fd360cd2a4b009ef2f0c73d886dd", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q003", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f02", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Yanlış bir benzetmeyi inceleyip düzeltme; gündelik ateş ile sıcak gaz kavramı ayrılır.", "question": "Bir öğrenci, “Güneş, yanan odunlar gibi ateşten bir toptur.” diyor. Buna göre bu düşünceyi düzelten bilgi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Güneş ısınmak için Dünya'dan ışık alır.", "Güneş'in içinde yanan küçük odunlar vardır.", "Güneş çok sıcak gazlardan oluşan bir yıldızdır.", "Güneş yalnız dışarıdan sıcak görünen bir taştır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Dünya'dan ışık alma düşüncesi, Güneş'in kendi ışık ve ısı kaynağı olduğunu tersine çevirir.", "Odunların varlığını varsaymak, günlük ateşi Güneş'in maddesiyle karıştırır.", "Doğru; sıcak gazlardan oluşan yıldız bilgisi, odun ateşi benzetmesinin sınırını gösterir.", "Sıcaklığı yalnız görünüş saymak, Güneş'in çok sıcak gaz yapısını reddeder."], "explanation": "Günlük hayattaki odun ateşi Güneş'in yapısını açıklamaz. Güneş çok sıcak gazlardan oluşan bir yıldızdır; “ateşten top” sözü gerçek maddesini anlatan bir bilgi değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q003", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "20d7f0040d0b7f7adf5a887293d356fe95c5ca0c9e5cc37f489167b93a7dfde3", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q004", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f03", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki yapıyı karşılaştırma; ortak özellikten gereğinden geniş sonuç çıkarmayı ayırt eder.", "question": "Dünya ile Güneş'in yapısı arasında bu konuda kurulabilecek benzerlik hangisidir?", "choices": ["İkisinin bütün katmanları katı kayadır.", "İkisinin katmanları aynı sıcaklıktadır.", "İkisinin de katmanlı yapısı vardır.", "İkisinde de aynı maddeler bulunur."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Dünya'daki kaya düşüncesini Güneş'e taşımak, sıcak gaz yapısını gözden kaçırır.", "Katmanlı olmak, iki gök cisminin sıcaklıklarının aynı olduğunu göstermez.", "Doğru; Dünya ve Güneş için ortak olan özellik katmanlı yapıdır.", "Yapısal benzerlik bütün maddelerin aynı olmasını gerektirmez."], "explanation": "Benzerlik katmanlı oluşlarıdır. Bu benzerlikten, Dünya ve Güneş'in aynı maddelerden oluştuğu veya aynı sıcaklıkta olduğu sonucu çıkarılamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q004", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9c1d754b194a50e49aaa8eebabf3c3ce3f3676cdbaff57f0c8c66eebb4627d56", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q005", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f04", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Temsil amacını sınırlandırma; üç farklı model-gerçek karışıklığı arasında çıkarım yapılır.", "question": "Güneş'i anlatmak için iç içe halkalar çiziliyor. Halkalar yalnız katmanlı yapıyı temsil ediyor. Buna göre bu çizimden aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılabilir?", "choices": ["Katmanların gerçek kalınlıkları çizimdeki gibidir.", "Güneş düz bir levha biçimindedir.", "Güneş'in yapısında farklı katmanlar vardır.", "Güneş'in bütün katmanları katı halkalardır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Gerçek ölçek verilmediğinden çizgilerin kalınlığı gerçek kalınlık ölçüsü olamaz.", "Düz çizim, temsil edilen gök cisminin düz olduğunu göstermez.", "Doğru; modelin belirtilen amacı yalnız farklı katmanları göstermektir.", "Çizilen halkaları gerçek katı halkalar sanmak, model ile maddeyi karıştırır."], "explanation": "Modelde iç içe halkalar katmanlı yapıyı anlatır. Modelin gerçek ölçüleri gösterdiği söylenmediği için kalınlık ölçülmez; çizimin düz oluşu Güneş'in düz olduğunu da göstermez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q005", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "febc5e05c72f8d106c0427fa1d1fc32333ee641b708ef8d1656f5c3c21207fdb", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q006", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f01", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Bilgi kartındaki neden-sonuç hatasını bulma; doğru düzeltme bir yıldız özelliğine dayanır.", "question": "Bir posterde “Güneş, üzerine gelen ışığı yansıttığı için parlar.” yazıyor. Buna göre posteri düzeltmek için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["“Kendi ışığını yaydığı için parlar.” yazmak", "“Gazlar yalnız soğuyunca parlar.” yazmak", "“Yalnız katı cisimler parlar.” yazmak", "“Dünya ışık gönderdiği için parlar.” yazmak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Güneş'in parlaklığı kendi ışığını yaymasıyla açıklanır.", "Parlaklığı yalnız soğumaya bağlamak bu konuda öğrenilen yıldız özelliğini açıklamaz.", "Katı olmayı parlama koşulu saymak, gazlardan oluşan Güneş'i dışlar.", "Işığı Dünya'ya bağlamak, ışık kaynağı ile ışığı alan cismi tersine çevirir."], "explanation": "Güneş'in ışık kaynağı olduğu vurgulanmalıdır. Güneş'in parlamasını yalnız başka bir cisimden aldığı ışığa bağlayan cümle bu nedenle değiştirilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q006", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2f57f7a3a9585a681d9e88ded454fb8c7668e52d051656a22b9c5cba208b2086", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q007", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f03", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki doğru öncülden doğan yanlış genellemeyi bulma; benzerliğin sınırı üzerine muhakeme gerekir.", "question": "“Dünya katmanlıdır. Güneş de katmanlıdır. Öyleyse Güneş'in yüzeyinde Dünya'daki gibi yürünebilir.” Bu düşüncede yapılan hata aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Katmanlı olmayı katı zemin bulunmasıyla eş tutmak", "Güneş'in çok uzakta olduğunu kabul etmek", "Güneş'in bir yıldız olduğunu öğrenmek", "Dünya'nın katmanlı olduğunu belirtmek"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; katmanlı yapı, üzerinde yürünebilecek katı zemin anlamına gelmez.", "Uzaklık bilgisi bu yanlış sonucun nedeni değildir; hata yapıya ilişkin çıkarımdadır.", "Yıldız olduğunu öğrenmek yanlış sonuca yol açmaz; gaz yapısını anlamaya yardım eder.", "Dünya'nın katmanlı olduğu bilgisi doğrudur; yanlışlık sonraki genellemededir."], "explanation": "Dünya ile Güneş'in katmanlı oluşu ortak bir özelliktir. Güneş çok sıcak gazlardan oluştuğu için bu benzerlik yürünebilecek katı bir zemin bulunduğu sonucunu vermez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q007", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "89dea33261e51df6d269384d025f947c61200526edf74580b5713c8b1c778cb3", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q008", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f04", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Somut modelden bilimsel bilgiye geçiş; biçim, madde, sıcaklık ve boyut ayrımı yapılır.", "question": "Güneş modeli için kullanılan sert bir topun yanına hangi açıklama konulursa yanlış öğrenme önlenir?", "choices": ["Top biçimi temsil eder; Güneş'in maddesi sıcak gazdır.", "Top soğuktur; Güneş'in içi de soğuktur.", "Top serttir; bu yüzden Güneş de katıdır.", "Top küçüktür; Güneş de Dünya'dan küçüktür."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; açıklama modelin temsil ettiği biçim ile gerçek maddeyi ayırır.", "Modelin sıcaklığını gerçek cisme aktarmak, çok sıcak gaz bilgisini yok sayar.", "Model malzemesinin sertliğini Güneş'e aktarmak madde yapısı yanılgısıdır.", "Model boyutunu gerçek boyut sanmak, temsil ile gerçek büyüklüğü karıştırır."], "explanation": "Model malzemesi gerçek cismin bütün özelliklerini taşımaz. Sert top biçimi temsil edebilir; Güneş'in sıcak gazlardan oluştuğu ayrıca belirtilmelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q008", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d2dd79d35a84c0466692f5f13a6ed1bc22848334dc0d1141c13b1d36f505c7b4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q009", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f05", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 4, "difficultyReason": "Üç iddianın tutarlılığını inceleyip en küçük düzeltmeyi seçme; iki doğru bilgiyi birlikte korur.", "question": "Bir kartta “Güneş bir yıldızdır; çok sıcak gazlardan oluşur; katı bir kaya yüzeyi vardır.” yazıyor. Buna göre kartı düzeltmek için aşağıdaki işlemlerden hangisi en uygundur?", "choices": ["Katı kaya yüzeyi ifadesini kaldırmak", "Üç ifadeyi de olduğu gibi bırakmak", "Yıldız ifadesini gezegenle değiştirmek", "Sıcak gaz ifadesini soğuk taşla değiştirmek"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; katı kaya yüzeyi iddiası sıcak gazlardan oluşan Güneş'in yapısıyla çelişir.", "Çelişkili ifadeleri korumak karttaki madde yapısı hatasını sürdürür.", "Yıldızı gezegene çevirmek doğru sınıflandırmayı bozup kaya iddiasını korur.", "Soğuk taş yazmak doğru gaz bilgisini yanlış bilgiyle değiştirir."], "explanation": "Kartın yıldız ve çok sıcak gaz bilgileri korunur. Katı kaya yüzeyi ifadesi çıkarılır; Güneş'in Dünya'daki gibi katı bir yüzeyi yoktur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q009", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "40aa35f432bea64090f8bd8b63645c3962c96648506ae4ebae2253ce0ac3f50f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q010", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f05", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 4, "difficultyReason": "Temsil ile kanıtı ayıran iki aşamalı değerlendirme; gerekçeli iddianın kapsamı sorgulanır.", "question": "Bir öğrenci, “Güneş'i katmanlı bir yıldız olarak çizdim; bu nedenle her katmanın aynı maddeden ve aynı sıcaklıkta olduğunu da kanıtladım.” diyor. Buna göre bu açıklamayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Çizim katmanlılığı temsil eder; diğer iki iddiayı kanıtlamaz.", "Bir yıldızın çizimi bütün özelliklerini kanıtlar.", "Katmanlı olan her cisim aynı sıcaklıktadır.", "Güneş'in katmanlı olması çizimle imkânsızlaşır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; modelin katman göstermesi, madde ve sıcaklık eşitliğinin kanıtı değildir.", "Bir çizimi bütün özelliklerin kanıtı saymak, temsilin bilgi sınırını yok sayar.", "Katmanlılık ile sıcaklık eşitliğini zorunlu ilişkilendirmek kanıtsız genellemedir.", "Çizim gerçek yapıyı değiştirmez; katmanlılığın imkânsız olduğunu göstermez."], "explanation": "Katman çizimi belirli bir özelliğin temsilidir. Her katmanın maddesi ve sıcaklığı hakkında ayrıca güvenilir bilgi gerekir; çizim tek başına bu iddiaları kanıtlamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q010", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2352dd62abfaf0954ad2919c92ff7d8584d87ea820629c07be4878855e9abb81", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q011", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f06", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 1, "difficultyReason": "Üç çizimde aynı işareti takip etme; gözlemden tek hareket özelliği çıkarılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde aynı güneş lekesi, yönü değiştirilmeden hazırlanmış ardışık gün görüntülerinde farklı konumlarda görülüyor. Şekle göre bu gözlem aşağıdakilerden hangisini destekler?", "choices": ["Güneş yalnız başka cisimlerin ışığını yansıtır.", "Güneş'in bütün gazları katılaşır.", "Güneş giderek Dünya'dan küçük olur.", "Güneş kendi ekseni etrafında döner."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Leke hareketi ışığın başka cisimden geldiğini göstermez; Güneş ışık kaynağıdır.", "Lekenin konum değişimi gazların katılaştığını göstermez; madde hâliyle karıştırılmıştır.", "Konum değişimi gerçek büyüklük değişimi değildir; küçülme sonucu çıkarılamaz.", "Doğru; aynı lekenin günlere göre yer değiştirmesi dönme hareketine kanıt sağlar."], "explanation": "Görüntülerin yönü aynı tutulduğunda lekenin Güneş diski üzerindeki konumu karşılaştırılabilir. Aynı lekenin düzenli yer değiştirmesi Güneş'in kendi ekseni etrafındaki dönmesini destekler.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 75], "elements": [{"type": "rect", "x": 4, "y": 6, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day1", "labelX": 19, "labelY": 14}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 14, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 56, "y": 14, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 29, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day2", "labelX": 19, "labelY": 37}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 37, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 37, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 52, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day3", "labelX": 19, "labelY": 60}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 60, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 64, "y": 60, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t01.f5-t01.spots-forward.alt", "captionKey": "f5-t01.f5-t01.spots.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q011", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5c406e6aab3d2536e3625251a263273f64fe96c33414eeb6c667b4a24f4eaafd", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q012", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f07", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Gün sırası ile göreli konumu birleştirme; sağ-sol ve disk merkezi birlikte yorumlanır.", "question": "Şekildeki gün sırasını izleyince aynı lekenin görüntü üzerindeki konumu hangi yönde değişmiştir? Görüntülerin yönü sabittir.", "choices": ["Görüntünün sağından soluna", "Aynı noktada kalacak biçimde", "Görüntünün altından üstüne", "Görüntünün solundan sağına"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Sağdan sola yanıtı gün sırasını ters okumaktan kaynaklanır.", "Aynı noktada kaldığı düşüncesi disk merkezine göre değişimi gözden kaçırır.", "Leke yatay konum değiştirirken dikey hareket varmış gibi yorumlanmıştır.", "Doğru; leke ilk çizimde solda, sonraki çizimlerde sağa doğru konumdadır."], "explanation": "Her diskin merkezine göre lekenin konumu karşılaştırılır. Gün sırasıyla soldan sağa değişir. Bu, verilen görüntüdeki değişim yönüdür; tek başına uzaydaki bütün bakış yönlerini tanımlamaz.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 75], "elements": [{"type": "rect", "x": 4, "y": 6, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day1", "labelX": 19, "labelY": 14}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 14, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 56, "y": 14, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 29, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day2", "labelX": 19, "labelY": 37}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 37, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 37, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 52, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day3", "labelX": 19, "labelY": 60}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 60, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 64, "y": 60, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t01.f5-t01.spots-forward.alt", "captionKey": "f5-t01.f5-t01.spots.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q012", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "793dfc1a646e04144ad784baef63582d83b41450cb2ede0452937abbae740f2c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q013", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f07", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Ters yönlü diziyi yorumlama; aynı yüksekliğin sabit konum anlamına gelmediği anlaşılır.", "question": "Bu aşağıdaki şekilde aynı leke günler boyunca izlenmiştir. Gün etiketlerine göre görüntü üzerindeki değişimi anlatan cümle hangisidir?", "choices": ["Leke yalnız aşağı doğru yer değiştirmiştir.", "Leke her gün aynı konumda kalmıştır.", "Leke sağdan sola doğru yer değiştirmiştir.", "Leke soldan sağa doğru yer değiştirmiştir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yatay yer değiştirmeyi aşağı hareket olarak okumak çizimin verisiyle uyuşmaz.", "Diskteki aynı yüksekliği aynı konum sanmak yatay değişimi gizler.", "Doğru; ilk gün sağda olan leke son gün solda gösterilmiştir.", "Soldan sağa yorumu son günden ilk güne bakma yanılgısıdır."], "explanation": "Günler sırasıyla okunur ve her görüntünün kendi merkezi referans alınır. Leke sağ taraftan sol tarafa geçmiştir; değişim bu görüntülerin bakış yönüne göredir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 75], "elements": [{"type": "rect", "x": 4, "y": 6, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day1", "labelX": 19, "labelY": 14}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 14, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 64, "y": 14, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 29, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day2", "labelX": 19, "labelY": 37}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 37, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 37, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 52, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day3", "labelX": 19, "labelY": 60}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 60, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 56, "y": 60, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t01.f5-t01.spots-reverse.alt", "captionKey": "f5-t01.f5-t01.spots.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q013", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "304d0b48c5996cc3a6b79e71be705e5e7d32e53bd85fdcedf64e2c8bb355df08", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q014", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f08", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Üç gözlemden koşullu kısa tahmin; son konumu referans alıp yönün sürdürülmesi gerekir.", "question": "Aşağıdaki şekilde aynı leke her gün görüntü üzerinde biraz sağa kaymıştır. Bu değişimin bir sonraki gün de sürdüğü kabul edilir. Buna göre leke aşağıdakilerden hangisinde beklenir?", "choices": ["İlk günkü konumunda", "Son konumunun biraz solunda", "Son konumunun doğrudan altında", "Son konumunun biraz sağında"], "correct": 3, "distractorWhy": ["İlk konuma dönmek, bu kısa dizide tamamlanan bir dönüş varmış gibi düşünmektir.", "Biraz sola beklentisi verilen sürme koşuluna rağmen yönü ters çevirir.", "Aşağı konum beklentisi yatay değişimin yönünü dikeyle karıştırır.", "Doğru; aynı yönde sürme koşulu son konumdan biraz sağa ilerlemeyi gerektirir."], "explanation": "Soru değişimin aynı yönde bir gün daha sürdüğünü kabul eder. Bu koşulda son konumun biraz sağındaki bir yer beklenir. Daha uzun süreler veya dönme süresi hakkında sonuç verilmez.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 75], "elements": [{"type": "rect", "x": 4, "y": 6, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day1", "labelX": 19, "labelY": 14}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 14, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 56, "y": 14, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 29, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day2", "labelX": 19, "labelY": 37}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 37, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 58, "y": 37, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 52, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day3", "labelX": 19, "labelY": 60}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 60, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 60, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t01.f5-t01.spots-short.alt", "captionKey": "f5-t01.f5-t01.spots.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q014", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4cb4c94004523e071aef979dae6e7572996886e58795052384897a75df90fd3b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q015", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f06", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki işaretin üç günlük verisini birleştirme; ortak hareketten sınırlı bilimsel çıkarım yapılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde iki farklı işaretle gösterilen güneş lekeleri, yönü sabit görüntülerde birlikte sağa doğru konum değiştirmiştir. Şekle göre bu ortak değişim en çok aşağıdakilerden hangisini destekler?", "choices": ["Güneş'in ışığının Dünya'dan geldiğini", "Güneş'in dönme hareketini", "Lekelerin Güneş'ten bağımsız gezegen olduğunu", "Güneş'in katı kayadan oluştuğunu"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ortak konum değişimi ışığın kaynağını Dünya'ya bağlamak için kanıt değildir.", "Doğru; aynı disk üzerindeki iki lekenin birlikte yer değiştirmesi dönme çıkarımını destekler.", "Disk üzerindeki lekeleri ayrı gezegen saymak gözlenen işaretlerin niteliğini yanlış yorumlar.", "İşaretlerin ortak hareketi katı kaya yapısını kanıtlamaz; hareket ile madde karıştırılmıştır."], "explanation": "Güneş diski üzerindeki iki lekenin aynı yönde konum değiştirmesi dönme hareketiyle ilişkilendirilir. Bu veri, lekelerin ayrı gezegen olduğu veya Güneş'in katı kaya yapısı taşıdığı anlamına gelmez.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 75], "elements": [{"type": "rect", "x": 4, "y": 6, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day1", "labelX": 19, "labelY": 14}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 14, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 56, "y": 11, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 54.8, "y": 16, "w": 2.4, "h": 2.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.5}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 29, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day2", "labelX": 19, "labelY": 37}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 37, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 34, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 58.8, "y": 39, "w": 2.4, "h": 2.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.5}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 52, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day3", "labelX": 19, "labelY": 60}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 60, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 64, "y": 57, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 62.8, "y": 62, "w": 2.4, "h": 2.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.5}], "altTextKey": "f5-t01.f5-t01.spots-two.alt", "captionKey": "f5-t01.f5-t01.spots.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q015", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6d29e336e83e67ff512eabbbd36965f59016decb02fac2350f5afa6621e2e5cb", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q016", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f09", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 4, "difficultyReason": "Gözlenebilir üç bilgi ile verinin yetmediği süre iddiasını ayırma; kanıtın sınırı değerlendirilir.", "question": "Aşağıdaki şekilde üç günlük leke konumları verilmiştir. Görüntüler aynı yönde hazırlanmıştır. Yalnız bu çizimlerden yararlanıldığında aşağıdakilerden hangisine __ulaşılamaz__?", "choices": ["Lekenin görüntüde yer değiştirdiğine", "İlk gün lekenin merkezin solunda olduğuna", "Güneş'in tam bir dönüşünün kaç gün sürdüğüne", "Son gün lekenin merkezin sağında olduğuna"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yer değiştirme doğrudan görülebilir; bu bilgiyi erişilemez saymak çizimi göz ardı eder.", "İlk günün merkeze göre sol konumu çizimde vardır ve okunabilir.", "Doğru; üç konum tam bir dönüşün süresini belirlemek için yeterli veri değildir.", "Son günün merkeze göre sağ konumu çizimde vardır ve okunabilir."], "explanation": "Çizimde kısa bir konum dizisi vardır; tamamlanmış bir dönüş gösterilmez. Bu nedenle tam dönüşün gün sayısı belirlenemez. Yer değiştirme ve merkeze göre konumlar ise çizimin doğrudan verileridir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 75], "elements": [{"type": "rect", "x": 4, "y": 6, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day1", "labelX": 19, "labelY": 14}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 14, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 56, "y": 14, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 29, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day2", "labelX": 19, "labelY": 37}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 37, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 37, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 4, "y": 52, "w": 30, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.day3", "labelX": 19, "labelY": 60}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 60, "r": 8, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 64, "y": 60, "r": 1.4, "fill": "ink", "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t01.f5-t01.spots-forward.alt", "captionKey": "f5-t01.f5-t01.spots.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q016", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7aaff24f11989071c83d34c72152ea37fe9e0d7853fa7e92da8eec8674128d88", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q017", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f10", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa raporda veri ile yorum ayrımı; doğrudan gözlem cümlesi tanınır.", "question": "Bir rapordaki hangi cümle Güneş'in dönmesine ilişkin bir gözlemi doğrudan kaydeder?", "choices": ["Güneş hareketsiz olmalıdır.", "Bu veriye dayanarak Güneş'in döndüğünü düşünüyorum.", "Her yıldızın dönüşü aynı sürede tamamlanır.", "Aynı leke, farklı gün görüntülerinde farklı konumlardadır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Hareketsiz olmalı sözü gözlenmiş konum verisi içermeyen bir iddiadır.", "Döndüğünü düşünmek gözlemin kendisi değil, gözlemden yapılan çıkarımdır.", "Her yıldızın aynı sürede dönmesi bu gözlemle desteklenmeyen bir genellemedir.", "Doğru; cümle görüntülerde görülen konum farkını doğrudan bildirir."], "explanation": "Gözlem görülen veriyi söyler: aynı lekenin farklı konumlarda bulunması. Güneş'in döndüğü sonucu bu verinin yorumudur; gözlemle çıkarım birbirine bağlanır ama aynı şey değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q017", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c5521499382777e58419b0430f2d39d99dc9d444879763a9d816dab78ce4fd87", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q018", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f11", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Basit işlemdeki kanıt hatasını bulma; zaman değişimi ile görüntü döndürme ayrılır.", "question": "Bir öğrenci, aynı günün Güneş görüntüsünü kâğıt üzerinde çevirip ikinci görüntü gibi kullanıyor. Buna göre bu yöntemin dönme hareketine kanıt sağlamamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Güneş gazlardan oluştuğu için görüntüsü alınamaz.", "Yeni bir güne ait leke konumu vermediği için", "İki görüntüde leke sayısı aynı olduğu için", "Kâğıt üzerindeki lekeler koyu olduğu için"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Gazlardan oluşmak bilimsel görüntü elde edilmesini engellemez.", "Doğru; kâğıdı çevirmek yeni zaman verisi oluşturmaz, yalnız görüntünün yönünü değiştirir.", "Aynı leke sayısı tek başına kanıtı geçersiz kılmaz; sorun zaman farkının olmamasıdır.", "Koyu işaret kullanmak bir temsil tercihidir; yöntemin hatası bu değildir."], "explanation": "Dönmeye ilişkin karşılaştırma farklı günlerde elde edilen, aynı yönde hazırlanmış görüntülerle yapılır. Aynı görüntüyü kâğıtta çevirmek Güneş'in zaman içindeki değişimi yerine kâğıdın hareketini gösterir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q018", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "42c1629c5a5deaae4c62a4b6017fb8fe3f322afa058b52f9d140b37a0cd6268d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q019", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f11", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Eksik gözlem koşulunu saptama; iki kontrolü tamamlamadan çıkarım yapılmaması gerekir.", "question": "Farklı günlere ait iki Güneş fotoğrafında lekeler farklı yerlerde görünüyor. Fotoğraflardan birinin çevrildiği bilinmiyor. Buna göre ilk olarak aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Lekelerin hareketi yerine fotoğrafın rengi karşılaştırılmalıdır.", "İki fotoğrafın aynı gün çekildiği varsayılmalıdır.", "Fotoğrafların yönleri ve aynı lekenin izlendiği kontrol edilmelidir.", "Farklı yerlerden hemen kesin dönme yönü çıkarılmalıdır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Renk karşılaştırması konum değişiminin dönmeyle ilişkisini doğrulamaz.", "Aynı gün varsayımı gerçek zaman bilgisini araştırmadan değiştirmek olur.", "Doğru; yön ve leke kimliği kontrolü karşılaştırılabilir veri elde etmeye yarar.", "Hemen kesin yön söylemek görüntü çevrilmesinin etkisini göz ardı eder."], "explanation": "Leke konumları ancak görüntülerin yönü ve izlenen lekenin aynı olduğu bilindiğinde anlamlı biçimde karşılaştırılır. Önce bu koşullar kontrol edilir, ardından hareket çıkarımı yapılır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q019", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "253064635d26ff4a0f5f8d5bf383d89405d3eec4e2c5826daf787682ae231bc7", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q020", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f10", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 4, "difficultyReason": "Doğrulanmış gözlemle mutlak iddiayı değerlendirme; Dünya ve Güneş için dönmenin birlikte mümkün olduğu anlaşılır.", "question": "Yönü sabit bilimsel görüntülerde aynı lekenin günlere göre yer değiştirdiği doğrulanıyor. Bir öğrenci “Yalnız Dünya döner, Güneş hiç dönmez.” diyor. Buna göre bu öğrenciye verilebilecek veriye dayalı yanıt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Dünya'nın dönmesi Güneş'in dönmesini imkânsız kılar.", "Lekenin değişimi Güneş'in Dünya'dan küçük olduğunu gösterir.", "Lekenin değişen konumu Güneş'in de kendi ekseninde döndüğünü destekler.", "Güneş uzakta olduğundan hiçbir hareketi araştırılamaz."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bir gök cisminin dönmesi diğerinin dönmesine engel değildir.", "Konum değişimi boyut karşılaştırması değildir; büyüklük sonucu bu veriden çıkmaz.", "Doğru; lekenin değişen konumu Güneş'in de kendi ekseninde döndüğünü destekler; Dünya'nın dönmesi buna engel değildir.", "Uzaklık, güvenilir görüntülerle hareket araştırılmasını imkânsız kılmaz."], "explanation": "Dünya'nın dönmesi, Güneş'in de dönmesine engel değildir. Yönü sabit görüntülerde aynı lekenin zamanla yer değiştirmesi Güneş'in kendi ekseni etrafındaki dönmesini destekleyen bilgidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q020", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b301a11de9ac5df177409769f94b566fd1035c4bb1c3b4a6ca3d7a7080d9f63d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q021", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f12", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 1, "difficultyReason": "İki temsil alanını okuma; gerçek büyüklük ile görünen büyüklük kısa bir çıkarımla ayrılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde küçük bir top yakında, daha büyük bir top uzakta duruyor. Sağdaki görünüş bölümü gözlemcinin gördüğü görüntüyü temsil ediyor. Şekle göre topların benzer büyüklükte görünmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Görünen büyüklük uzaklıktan da etkilenir.", "Uzakta duran cisimlerin gerçek boyutu azalır.", "Benzer görünen bütün cisimler eşit büyüklüktedir.", "Yakındaki küçük top gerçekte büyümüştür."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; farklı gerçek boyutlu cisimlerin benzer görünmesi uzaklığın etkisini gösterir.", "Uzaklık gerçek boyutu değiştirmez; yalnız görünüşü etkiler.", "Görünen eşitliği gerçek boyut eşitliği sanmak, uzaklık farkını göz ardı eder.", "Yaklaşmak gerçek büyüme değildir; küçük topun maddesi ve boyutu değişmemiştir."], "explanation": "Topların gerçek boyutları farklıdır. Büyük top uzakta olduğu için küçük topa benzer büyüklükte görünebilir. Görünen büyüklükten gerçek boyut çıkarmak için uzaklık da dikkate alınır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 75], "elements": [{"type": "rect", "x": 2, "y": 4, "w": 49, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.scene", "labelX": 26.5, "labelY": 10.5}, {"type": "rect", "x": 55, "y": 4, "w": 43, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.view", "labelX": 76.5, "labelY": 10.5}, {"type": "rect", "x": 5, "y": 35, "w": 3, "h": 6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 22, "y": 38, "r": 3, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 46, "y": 38, "r": 6, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 1, "y": 60, "w": 28, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.observer", "labelX": 15, "labelY": 66}, {"type": "rect", "x": 13, "y": 46, "w": 21, "h": 14, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.smallnear", "labelX": 23.5, "labelY": 53}, {"type": "rect", "x": 35, "y": 48, "w": 20, "h": 15, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.largefar", "labelX": 45, "labelY": 55.5}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 38, "r": 4, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 90, "y": 38, "r": 4, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 57, "y": 50, "w": 21, "h": 15, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.small", "labelX": 67.5, "labelY": 57.5}, {"type": "rect", "x": 79, "y": 50, "w": 21, "h": 15, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.large", "labelX": 89.5, "labelY": 57.5}], "altTextKey": "f5-t01.f5-t01.balls-equal-view.alt", "captionKey": "f5-t01.f5-t01.balls-equal-view.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q021", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7c5dee7760868b2549eda1800ed93ea94fba8278ec24a19b552a3ce8181c2693", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q022", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f12", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Önce-sonra temsilini karşılaştırma; sabit gerçek boyut ile değişen uzaklık birlikte izlenir.", "question": "Aşağıdaki şekilde aynı top, aynı gözlemciye göre önce yakın sonra uzak konumda gösterilmiştir. Şekle göre sağdaki görünüş bölümündeki değişimin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Topun gerçek boyutunun küçülmesi", "Topun gözlemciye uzaklığının artması", "Gözlemcinin topu büyütmesi", "Topun maddesinin gaza dönüşmesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Görüntünün küçülmesini gerçek küçülme sanmak boyut ile görünüşü karıştırır.", "Doğru; top uzaklaşınca aynı gözlemciye daha küçük görünür.", "Gözlemciye büyütme görevi verilmemiştir; görsel veri uzaklaşmayı gösterir.", "Madde değişimi verilmemiştir; konum değişimi gazlaşma sonucu değildir."], "explanation": "Aynı topun gerçek boyutu korunmuştur. Gözlemci ile top arasındaki uzaklık artınca topun görünen büyüklüğü azalır; topun kendisi küçülmez.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 75], "elements": [{"type": "rect", "x": 2, "y": 2, "w": 50, "h": 10, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.scene", "labelX": 27, "labelY": 7}, {"type": "rect", "x": 55, "y": 2, "w": 43, "h": 10, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.view", "labelX": 76.5, "labelY": 7}, {"type": "rect", "x": 1, "y": 13, "w": 19, "h": 10, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.first", "labelX": 10.5, "labelY": 18}, {"type": "rect", "x": 1, "y": 44, "w": 19, "h": 10, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.second", "labelX": 10.5, "labelY": 49}, {"type": "rect", "x": 7, "y": 27, "w": 3, "h": 6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 26, "y": 30, "r": 3, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 77, "y": 30, "r": 5, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 17, "y": 35, "w": 23, "h": 10, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.near", "labelX": 28.5, "labelY": 40}, {"type": "rect", "x": 7, "y": 57, "w": 3, "h": 6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 45, "y": 60, "r": 3, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 77, "y": 60, "r": 3, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 33, "y": 64, "w": 23, "h": 10, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.far", "labelX": 44.5, "labelY": 69}], "altTextKey": "f5-t01.f5-t01.ball-move-away.alt", "captionKey": "f5-t01.f5-t01.ball-move-away.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q022", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0c80e913a31e49a7248ffabc45d6efb7b0113b00489f42cde1bcc9659d31b915", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q023", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f13", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Eksik veriyi belirleme; görünen iki boyutun gerçek boyut sıralaması vermediği anlaşılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde yalnız gözlemciye görünen iki top görüntüsü verilmiştir; topların uzaklıkları bilinmiyor. Buna göre topların gerçek büyüklüklerini karşılaştırmak için aşağıdakilerden hangisine de ihtiyaç vardır?", "choices": ["Topların hangi renkte olduğuna", "Gözlemciye olan uzaklıklarına", "Topların adlarının uzunluğuna", "Gözlemcinin sevdiği oyuna"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Renk, görünen boyut ile gerçek boyut arasındaki uzaklık etkisini belirlemez.", "Doğru; görüntüden gerçek büyüklüğe geçerken uzaklık bilgisi gerekir.", "Ad uzunluğu fiziksel boyutla ilgili veri değildir.", "Sevilen oyun topun gerçek büyüklüğünü belirlemeye yardım etmez."], "explanation": "Bir top görüntüde daha büyük görünse de daha yakın olabilir. Gerçek büyüklükleri karşılaştırırken uzaklıkların bilinmesi gerekir; yalnız görüntüler yeterli değildir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 75], "elements": [{"type": "rect", "x": 4, "y": 2, "w": 92, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.unknown", "labelX": 50, "labelY": 10}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 41, "r": 10, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 72, "y": 41, "r": 6, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 18, "y": 56, "w": 20, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.k", "labelX": 28, "labelY": 62}, {"type": "rect", "x": 62, "y": 56, "w": 20, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.m", "labelX": 72, "labelY": 62}], "altTextKey": "f5-t01.f5-t01.balls-unknown.alt", "captionKey": "f5-t01.f5-t01.balls-unknown.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q023", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0f49c6a88b70225035544cea10bc7d3a7b4d19082c3936eb4db42d64f33aaee1", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q024", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f13", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Görünüş eşitliğini farklı uzaklıklarla değerlendirme; kesinlik ile mümkün açıklama ayrılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde gözlemciye aynı büyüklükte görünen iki top vardır. Bir topun daha uzakta olduğu belirtilmiştir. Bu bilgilere göre aşağıdaki yorumlardan hangisi uygundur?", "choices": ["İki topun gerçek boyutu mutlaka eşittir.", "Uzaklığın görünüş üzerinde etkisi yoktur.", "Daha uzaktaki top gerçekte daha büyük olabilir.", "Daha uzaktaki top mutlaka daha küçüktür."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Aynı görünüşten kesin gerçek eşitlik çıkarmak uzaklığı yok sayar.", "Uzaklığın etkisini reddetmek bu karşılaştırmanın temel değişkenini dışlar.", "Doğru; daha büyük bir top uzaklık etkisiyle küçük top kadar görünebilir.", "Daha uzakta olmayı gerçek küçüklük saymak görünüş etkisini ters yorumlar."], "explanation": "Aynı görünen büyüklük, aynı gerçek büyüklük demek değildir. Daha uzaktaki daha büyük bir top yakındaki küçük top kadar görünebilir; verilen görünüş bilgisi gerçek eşitliği kanıtlamaz.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 75], "elements": [{"type": "rect", "x": 4, "y": 2, "w": 92, "h": 14, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.view", "labelX": 50, "labelY": 9}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 36, "r": 7, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 72, "y": 36, "r": 7, "fill": "gold", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 10, "y": 51, "w": 36, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.knear", "labelX": 28, "labelY": 59}, {"type": "rect", "x": 54, "y": 51, "w": 36, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t01.f5-t01.mfar", "labelX": 72, "labelY": 59}], "altTextKey": "f5-t01.f5-t01.same-view.alt", "captionKey": "f5-t01.f5-t01.same-view.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q024", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1c2f60e0d49dcea46eb7aa8a0e15db8d7058cab2d28fdadb1c0a3e197e4e6e1b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q025", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f14", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bir neden hatırlama; uzaklık açıklaması gerçek küçüklük ve madde yapısı yanılgılarından ayrılır.", "question": "Güneş, Dünya'dan çok büyük olduğu hâlde gökyüzünde neden küçük görünür?", "choices": ["Dünya'dan gerçekten küçük olduğu için", "Gazdan oluşan cisimler daima küçük olduğu için", "Gündüzleri gerçek boyutu azaldığı için", "Dünya'dan çok uzakta olduğu için"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Gerçek küçüklük iddiası Güneş'in Dünya'dan çok büyük olduğu bilgisine aykırıdır.", "Gaz yapısı küçük olmayı zorunlu kılmaz; Güneş çok büyük bir gaz küresidir.", "Gündüz gerçek boyutun azalması verilmiş bir olgu değildir; görünüşle karıştırılmıştır.", "Doğru; Güneş'in Dünya'ya çok uzak olması küçük görünmesini açıklar."], "explanation": "Güneş gerçekte Dünya'dan çok büyüktür. Dünya'dan çok uzakta olduğu için küçük görünür; görünen büyüklük ile gerçek büyüklük aynı değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q025", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bd2e63af7db33a99be041f9189321a81066fa85b32d0021ce47e97bb2541f443", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q026", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f13", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Gündelik deneyimi gök cismine aktarma; görünüşe dayalı yanlış çıkarımın nedeni bulunur.", "question": "Bir öğrenci, “Avucumdaki top Güneş'ten büyük görünüyor; demek ki gerçekten daha büyük.” diyor. Buna göre bu öğrencinin düşüncesinde eksik olan bilgi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Top yakındır, Güneş çok uzaktadır.", "Güneş her gün gerçek boyutunu değiştirir.", "Görünen büyüklük her zaman gerçek büyüklüktür.", "Top katıysa bütün yıldızlardan büyüktür."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; çok farklı uzaklıklar görünüşten gerçek boyut sonucu çıkarmayı engeller.", "Gerçek boyutun günlük değiştiğini varsaymak uzaklık etkisini açıklamaz.", "Görünüş ile gerçek büyüklüğü eş tutmak öğrencinin yaptığı hatayı sürdürür.", "Katı olmayı büyük olmanın ölçütü saymak madde hâlini boyutla karıştırır."], "explanation": "Yakındaki küçük bir top çok uzaktaki Güneş'ten büyük görünebilir. Karşılaştırmada uzaklık dikkate alınmalıdır; bu görünüş topun gerçekte Güneş'ten büyük olduğunu göstermez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q026", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "56180c7e8cc18de3ac5855d5a79462386ed8f4807d551e89398ea33aef0357ff", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q027", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f15", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 4, "difficultyReason": "Karşılaştırma düzeni seçme; gerçek boyut ve gözlemciyi sabit tutarak tek değişkeni ayırır.", "question": "Bir öğrenci aynı topu uzaklaştırırken topu izliyor. “Top daha küçük görünüyor ama gerçek boyutu aynı.” sonucunu sınamak için hangi düzen daha uygundur?", "choices": ["Topun yerini sabit tutup yalnız üzerine farklı adlar yazmak", "Yakında küçük top, uzakta başka küçük top kullanıp renkleri değiştirmek", "Aynı topu sabit gözlemciye göre yakın ve uzak konuma koymak", "Hem topu hem gözlemciyi aynı uzaklıkta birlikte taşımak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ad değiştirmek uzaklık değişimi değildir; görünüşün bu nedenle değişmesi beklenmez.", "Başka top ve renk değişimi aynı cismin uzaklık etkisini izlemeyi belirsizleştirir.", "Doğru; gerçek boyut ve gözlemci sabitken yalnız uzaklık değiştirilir.", "Birlikte taşıyıp aradaki uzaklığı korumak sınanacak uzaklık değişimini oluşturmaz."], "explanation": "Uzaklığın etkisini araştırmak için aynı top ve aynı gözlemci kullanılır. Top yakın ve uzak konuma taşınır, gözlemci yerinde kalır. Böylece değişen unsur uzaklık olur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q027", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8e68f08245890f5cc4f8965340eb6422b3a84161a6834be8f4c8df44ce08366a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q028", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f15", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 4, "difficultyReason": "İki model önerisini nedenleriyle karşılaştırma; gerçek boyut korunarak hedef ilişki temsil edilir.", "question": "İki öğrenci Güneş'in küçük görünmesini modellemek istiyor. Biri “Büyük topu uzaklaştıralım.”, diğeri “Topun gerçek boyutunu küçültelim.” diyor. Buna göre büyük topu uzaklaştırma önerisinin daha uygun olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Güneş'in gerçekte küçük olduğunu kanıtlar.", "Gazların uzaklaştıkça yok olduğunu gösterir.", "Topun gerçek boyutunu fark ettirmeden değiştirir.", "Güneş'in küçük görünmesini uzaklık etkisiyle açıklar."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Model Güneş'in gerçek küçüklüğünü kanıtlamaz; Güneş Dünya'dan çok büyüktür.", "Uzaklaşmak maddenin yok olması değildir; modelde böyle bir süreç gösterilmez.", "Öneride gerçek boyut değişmez; doğru modelin yararı bunu korumasıdır.", "Doğru; büyük topun uzaklaştırılması gerçek büyüklük korunurken görünüşün değişmesini modeller."], "explanation": "Güneş'in küçük görünmesinin nedeni gerçek küçüklüğü değil uzaklığıdır. Büyük topu uzaklaştırmak gerçek boyutu değiştirmeden bu ilişkiyi gösterir; topu küçültmek farklı bir durumu temsil eder.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q028", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ec69fc2b76007b1cd2e423b04518fa99db69377158c9499e1880a60f1b72b56b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q029", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f16", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Araştırma amacıyla araç işlevini eşleştirme; bilgi kaynağı ve gözlem güvenliği birlikte gözetilir.", "question": "Güneş'in sıcak gazlardan oluşup __oluşmadığını__ araştırmak isteyen öğrenci için hangi araç uygundur?", "choices": ["Top rengini seçmeye yarayan bir boya kutusu", "Kaynakları belirtilmiş bir fen bilimleri kitabı", "Güneş'e filtresiz bakmak için bir dürbün", "Güneş'in gökyüzündeki yerini ölçen bir cetvel"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Boya kutusu temsil için kullanılabilir; bilimsel madde bilgisi kaynağı değildir.", "Doğru; kaynaklı fen kitabı Güneş'in yapısı hakkında bilimsel bilgi sunar.", "Filtresiz dürbün tehlikelidir; yapıyı araştırmak için bu gözlem önerilemez.", "Cetvel gökyüzüne tutularak Güneş'in maddesi belirlenemez."], "explanation": "Araç araştırma sorusuna uygun olmalıdır. Güneş'in maddesi hakkında kaynaklı bir fen kitabından bilgi alınabilir; cetvel ve boya kutusu bu bilgiyi sağlamaz, filtresiz dürbünle bakılmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q029", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "706bf6a6e34ae0be113cf5d5b29a8c3a6afe3f3ced3abf92b411135890a92659", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q030", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f16", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Zaman dizisine uygun kaynağı seçme; tarih, temsil niteliği ve yön koşulları birlikte değerlendirilir.", "question": "Güneş lekelerinin günlere göre konumlarını karşılaştırmak için hangi kaynak daha uygundur?", "choices": ["Tarihi bilinmeyen tek bir süs resmi", "Aynı resmin farklı renkte boyanmış üç kopyası", "Bilim kurumunun tarihli, aynı yönde hazırlanmış Güneş görüntüleri", "Bir reklamdaki tarih belirtilmeyen Güneş simgesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Tek süs resmi zaman içindeki konum değişimini göstermez.", "Renkli kopyalar yeni gün verisi sağlamaz; aynı görüntü tekrarlanmıştır.", "Doğru; tarih ve sabit yön farklı günlerdeki aynı lekenin izlenmesine yardım eder.", "Reklam simgesi bilimsel gözlem verisi ve tarih bilgisi taşımaz."], "explanation": "Konum değişimini araştırmak için farklı günlerin bilimsel görüntüleri gerekir. Tarihleri belirtilmiş ve yönleri sabit görüntüler leke takibini mümkün kılar; süs veya reklam resmi bu veriyi sağlamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q030", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0b2ec372def2351310fa1b34f00d5539e9ecb722d6b166ce655ed81c8d04215a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q031", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f16", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 1, "difficultyReason": "Gündelik erişim koşuluna uygun araç bulma; basılı kaynağın bilgi işlevi tanınır.", "question": "Okulda internet bağlantısı yokken Güneş'in yapısı hakkında bilgi toplamak için hangi yol uygundur?", "choices": ["Gökyüzüne uzun süre çıplak gözle bakmak", "Kaynak bilgisi olmayan bir çizimi kanıt saymak", "Yalnız arkadaşların tahminlerini yazmak", "Kütüphanedeki kaynaklı fen kitabını incelemek"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Çıplak gözle Güneş'e bakmak tehlikelidir ve güvenilir yapı bilgisi yöntemi değildir.", "Kaynağı olmayan çizim tek başına Güneş'in yapısını kanıtlamaz.", "Tahminleri bilgi yerine kullanmak doğrulanmış kaynak adımını atlar.", "Doğru; güvenilir basılı kaynaklar internet olmadan da bilgi toplamaya yarar."], "explanation": "Bilgi yalnız internetten toplanmaz. Kütüphanedeki kaynakları belirtilmiş fen kitabı uygun bir araçtır; tahmin ve kaynaksız çizimler doğrulanmış bilimsel bilginin yerine geçmez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q031", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d3772e84f681e3913f76eadaa4dcec4611ecfa96383f6bb8c09af29d3df48e93", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q032", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f16", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 1, "difficultyReason": "Güvenilirlik ölçütü tanıma; kimlik bilgisi ile dikkat çekici biçim özellikleri ayrılır.", "question": "Güneş hakkında bir internet yazısını ilk kez açan öğrenci öncelikle hangi bilgiyi aramalıdır?", "choices": ["Yazının kaç ünlem işareti kullandığını", "Sayfanın kaç animasyon içerdiğini", "Başlığın kaç renkle yazıldığını", "Yazıyı hazırlayan kişi veya kurumun kim olduğunu"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ünlem kullanımı dikkat çekebilir; bilimsel dayanak ölçütü değildir.", "Animasyon sayısı bir bilginin doğru olduğunu göstermez.", "Başlık renkleri bilimsel uzmanlık ve güvenilirlik kanıtı değildir.", "Doğru; yazar veya kurumun kimliği kaynağın uzmanlığını değerlendirmeye yardım eder."], "explanation": "Kaynağın kim tarafından hazırlandığı araştırılır. Kurumun veya yazarın bu alandaki uzmanlığı, kaynaklar ve tarih bilgisiyle birlikte değerlendirilir; görsel süsler doğruluk kanıtı değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q032", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3128131aa2ea5a05c01223bac6f1276fd5d04dcfc913e5b053f4a2603c51b805", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q033", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f17", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Dört sayfa profilini karşılaştırma; birden çok açık güvenilirlik ölçütü birlikte kullanılır.", "question": "Güneş'in yapısı hakkında hangi internet sayfası, verilen bilgiler bakımından daha güvenilir bir başlangıç kaynağıdır?", "choices": ["Kaynak yerine reklam bağlantıları veren sayfa", "Bilim kurumunun yazar, tarih ve kaynakça içeren sayfası", "Sadece çok beğenildiğini söyleyen sayfa", "Yazarı belirsiz, yalnız “kesin bilgi” diyen sayfa"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Reklam bağlantıları bilimsel iddianın dayanağı yerine geçmez.", "Doğru; kurum, yazar, tarih ve kaynakça bilgiyi araştırmaya ve doğrulamaya imkân verir.", "Çok beğenilmek bilimsel doğruluk ölçütü değildir.", "Kesin bilgi sözü, kimlik ve bilimsel kaynak eksikliğini gidermez."], "explanation": "Güvenilir başlangıç kaynağında alanla ilgili kurum veya yazar, tarih ve bilimsel kaynaklar aranır. Bu ölçütler denetlenebilir bilgi sağlar; iddialı sözler ve beğeni sayısı aynı işi yapmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q033", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cbbe7e544a498732c91fda5ce0a08b6da217cb6c26c93648c23505189a2e4434", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q034", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f17", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Popüler bir iddiayı tartma; bilinen yapıyla çelişki ve kaynak eksikliği fark edilir.", "question": "Bir video Güneş'in katı bir kaya olduğunu söylüyor ve çok izlenmiş görünüyor. Kaynak göstermiyor. Buna göre öğrencinin bu videoyla ilgili yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İzlenme sayısı kanıt değildir; iddiayı bilimsel kaynakta kontrol etmelidir.", "Renkli görüntüler içerdiği için kaynağa gerek duymamalıdır.", "Çok izlendiği için iddiayı doğru kabul etmelidir.", "Arkadaşları izlediği için doğrulama yapmamalıdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; popülerlik iddianın bilimsel dayanağı değildir, yapı bilgisi ayrıca kontrol edilir.", "Renkli görüntüleri kaynak yerine saymak biçim ile kanıtı karıştırır.", "İzlenmeyi doğrulukla eş tutmak popülerlik yanılgısıdır.", "Arkadaşların izlemesi bilimsel doğrulamanın yerini alamaz."], "explanation": "Bir videonun çok izlenmesi doğru bilgi verdiğini garanti etmez. Güneş'in sıcak gazlardan oluştuğu bilimsel kaynaklardan kontrol edilir; kaynaksız kaya iddiası olduğu gibi kaydedilmez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q034", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5de6a56733989295b533f2533b855efe317b759e7fc34309ca2f97ef0f397b63", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q035", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f17", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Bir uzmanlık iddiasına uygun doğrulama bilgisini bulma; kimlik ve kaynak ilişkisi kurulmalıdır.", "question": "Güneş hakkında bir yazının altında “Uzay bilimleri uzmanı tarafından hazırlanmıştır.” yazıyor. Buna göre yazının güvenilirliğini değerlendirmek için aşağıdakilerden hangisi en yararlı ek bilgidir?", "choices": ["Yazının arka plan rengi ve yazı tipi", "Başlığın eğlenceli sözcükler içerip içermediği", "Sayfadaki reklamların büyüklüğü ve sayısı", "Uzmanın adı, çalıştığı kurum ve kullanılan bilimsel kaynaklar"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Renk ve yazı tipi uzmanlık iddiasını doğrulamaz.", "Eğlenceli başlık kaynak güvenilirliği ölçütü değildir.", "Reklamların boyutu yazarın bilimsel yetkinliğini göstermez.", "Doğru; uzmanlık iddiası kimlik, kurum ve bilimsel dayanakla kontrol edilebilir."], "explanation": "“Uzman hazırladı” sözü tek başına yeterli değildir. Adı ve kurumu bilinen bir uzman ile kullanılan bilimsel kaynaklar kontrol edilebilir; bunlar iddianın dayanağını araştırmaya yardım eder.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q035", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b9ee176f65d9b16929e15b00715da7ac27fb9d3764fa993e6178eb62724de387", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q036", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f18", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Güvenilirlik ile konu uygunluğunu birlikte değerlendirme; iki ayrı ölçüt karıştırılmadan kullanılır.", "question": "Bir öğrenci “Güneş döner mi?” sorusunu araştırıyor. Güvenilir bir kurumun sayfasında yalnız hava durumu tahminleri var. Buna göre öğrencinin yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kurum güvenilir diye hava durumu bilgisini sorunun cevabı saymalıdır.", "Aynı kurumda veya başka bilimsel kaynakta Güneş'in dönmesiyle ilgili içerik aramalıdır.", "Sayfa sorusunu yanıtlamadığı için tüm bilim kurumlarını güvenilmez saymalıdır.", "Hava durumu simgesinin yerini dönme kanıtı olarak kullanmalıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Güvenilir kurumun her sayfası her soruyu yanıtlamaz; konu uyumu gözden kaçmıştır.", "Doğru; güvenilirlik yanında içeriğin araştırma sorusuyla ilgili olması da gerekir.", "Bir sayfanın konu dışı olması bütün kurumların güvenilmez olduğunu göstermez.", "Hava durumu simgesi tarihli leke gözlemi değildir; dönme kanıtı sayılamaz."], "explanation": "Kaynak güvenilir olsa da aranan soruya cevap vermeyebilir. Güneş'in dönmesine ilişkin bilimsel içerik ve tarihli gözlemler aranır; hava durumu tahmini başka bir bilgi işidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q036", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4f66d0e83e44cfd03acb3ddf119825df7cd58bc46652d93174066cefeadee03a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q037", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f18", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Kaynak bilgisinin işlevini açıklama; izlenebilir dayanak ile otomatik doğruluk ayrımı yapılır.", "question": "Güneş'in yapısıyla ilgili bir kitapta “Bu bilgi bilimsel bir araştırmadan alınmıştır.” yazıyor. Kaynakça, araştırmanın adını ve yazarını veriyor. Buna göre kaynakçanın yararı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Güneş'in gerçek boyutunu kitabın boyutuyla eşitler.", "Bilginin dayandığı çalışmaya ulaşıp kontrol etmeyi kolaylaştırır.", "Güneş'e çıplak gözle bakmayı güvenli hâle getirir.", "Kitaptaki bütün iddiaları kontrolsüz kabul etmeyi sağlar."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kitap boyutu gök cisminin gerçek boyutunu belirlemez.", "Doğru; kaynakça iddianın bilimsel dayanağına ulaşma yolunu gösterir.", "Yazılı kaynak bilgisi tehlikeli doğrudan gözlemi güvenli yapmaz.", "Kaynakça olması kontrolü gereksiz kılmaz; iddialar yine değerlendirilebilir."], "explanation": "Kaynakça bilginin nereden alındığını gösterir. Öğrenci asıl çalışmaya veya öğretmen desteğiyle güvenilir başka kaynaklara ulaşarak bilgiyi kontrol edebilir; kaynakça körü körüne kabul anlamına gelmez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q037", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7fda19444efedb77ba1c8fdd10a8f70d9db7159a05165fe64c71ae7f0f300a5b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q038", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f18", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Dijital arama sürecinde eksik metadata fark etme; özet ile asıl kaynak ayrılır.", "question": "Güneş lekeleriyle ilgili bir arama sonucunun kısa özetinde tarih ve yazar görünmüyor. Buna göre bilgiyi kullanmadan önce aşağıdaki adımlardan hangisi uygundur?", "choices": ["Özetteki büyük harfleri bilimsel kanıt saymak", "Sayfanın tamamını açıp kurum, yazar, tarih ve kaynaklarını incelemek", "Arama sonucunda üstte olduğu için özeti doğru saymak", "Özeti dört kez okuyup doğrulanmış kabul etmek"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Büyük harf kullanımı bilimsel dayanak oluşturmaz.", "Doğru; kısa özetin eksik bilgileri asıl sayfadan denetlenebilir.", "Üst sırada görünmek bilimsel doğruluk belgesi değildir.", "Aynı metni tekrar okumak yeni bir doğrulama kaynağı sağlamaz."], "explanation": "Arama sonucu bir kaynağın tüm bilgilerini göstermez. Asıl sayfada kimlik, tarih ve kaynaklar incelenir; içerik daha sonra güvenilir bilimsel kaynakla karşılaştırılır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q038", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "41649b89447d24150d79eec16dfb522d9d71f04863483474005836d6ac6fe12b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q039", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f19", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 4, "difficultyReason": "Çok aşamalı plan seçme; araç, kaynak bağımsızlığı ve güvenli yöntem birlikte değerlendirilir.", "question": "Güneş'in yapısını araştıran öğrenci dört çalışma planından hangisini seçmelidir?", "choices": ["Yalnız ilk çıkan kaynaksız sayfayı okuyup diğer kaynakları elemek", "Aynı reklam metninin kopyalarını bulup çok kaynak saymak", "Güneş'e filtresiz dürbünle bakıp tahminini kesin bilgi diye yazmak", "Kaynaklı kitabı ve bilim kurumu sayfasını bulup ilgili bilgileri karşılaştırmak"], "correct": 3, "distractorWhy": ["İlk sonuçla yetinmek güvenilirlik denetimini ve karşılaştırmayı atlar.", "Aynı metnin kopyaları ayrı dayanak sağlamaz; çokluk doğrulama sayılmaz.", "Filtresiz dürbün tehlikelidir; tahmini kesin bilimsel bilgi olarak kaydetmek de yanlıştır.", "Doğru; iki ilgili ve denetlenebilir kaynakla karşılaştırma, bilgi bulma ve doğrulamayı birleştirir."], "explanation": "Plan hem soruya uygun güvenilir araç seçmeyi hem bulunan bilgiyi karşılaştırmayı içerir. Kaynaklı kitap ve bilim kurumu sayfası bu amaçla incelenir; kopya metinler ayrı kanıt sayılmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q039", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6a0603d74f96c98c34efde96e0e50a5cff1312b2f23e62f90ab77eab67434e14", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q040", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f19", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 4, "difficultyReason": "İki kaynağın dayanak ilişkisini inceleme; görünüşteki kaynak çokluğu ile gerçek doğrulama ayrılır.", "question": "İki Güneş yazısı aynı cümleleri kullanıyor ve ikisi de aynı kaynaksız paylaşıma dayanıyor. Öğrenci “İki kaynak aynı şeyi söylüyor, kesin doğrudur.” diyor. Buna göre öğrencinin bu açıklaması için en uygun değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İki internet adresi olması bütün doğrulama koşullarını karşılar.", "İki kopya tek dayanağa bağlıdır; farklı bilimsel dayanak araştırılmalıdır.", "Aynı cümleler varsa iddia mutlaka bilimsel olarak kanıtlanmıştır.", "Bir iddia ancak arkadaşlar beğenirse güvenilir olur."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Adreslerin farklı olması bilimsel dayanakların farklı olduğunu göstermez.", "Doğru; aynı kaynaksız metnin iki kopyası farklı kanıt oluşturmaz.", "Cümle benzerliği doğruluk kanıtı değildir; kopyalama sonucu da olabilir.", "Arkadaş beğenisi bilimsel kaynakların yerine geçmez."], "explanation": "Bilgiyi doğrularken yalnız adres sayısı sayılmaz. İki metin aynı kaynaksız paylaşıma dayanıyorsa bir iddia tekrar edilmiştir. Farklı bilimsel dayanağı bulunan güvenilir kaynaklarla kontrol gerekir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q040", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d9dcf4c07e5e59924bae7dc2fbe97c76b51b40fda28ebcc0e1a75d97ee1496ff", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q041", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f20", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 1, "difficultyReason": "Doğrulama işlemini tanıma; kaynak karşılaştırması ile kopyalama ayrılır.", "question": "Bir öğrenci Güneş'in katmanlı olduğu bilgisini bir yazıda buluyor. Buna göre bu bilgiyi doğrulamak için aşağıdaki adımlardan hangisi uygundur?", "choices": ["Kaynaklı fen kitabıyla karşılaştırmak", "Yazının yazı boyutunu büyütmek", "Yazıyı deftere üç kez kopyalamak", "Yazıyı en sevdiği renkle işaretlemek"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; güvenilir başka bir kaynaktaki açıklamayla karşılaştırma doğrulamaya yardım eder.", "Yazı boyutunu değiştirmek bilginin doğruluğunu kontrol etmez.", "Tekrar kopyalamak yeni bilimsel dayanak sağlamaz.", "Renkle işaretlemek düzenlemeye yarayabilir; doğrulama değildir."], "explanation": "Bulunan bilgi kaynaklı bir fen kitabı gibi güvenilir bilimsel kaynakla karşılaştırılır. Kopyalama ve biçim değiştirme kaydı düzenleyebilir ama bilginin doğruluğunu araştırmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q041", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b2dad0b70cbc53149750185566c2adf0c418572aa92536ec3bd060e2acad87e4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q042", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f21", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 1, "difficultyReason": "Kayıtta izlenebilirlik bilgisini seçme; bilimsel dayanak ile kişisel tercih ayrılır.", "question": "Güneş'in yapısıyla ilgili doğrulanmış bir bilgiyi deftere yazarken, sonradan kontrol edebilmek için yanında ne bulunmalıdır?", "choices": ["Yalnız defterin kapak rengi", "Kaynağın adı ve ilgili sayfa veya bağlantı", "Yalnız öğrencinin sevdiği oyun", "Bilgiye verilen beğeni sayısı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kapak rengi kaydın bilimsel dayanağını göstermez.", "Doğru; kaynak adı ve konumu bilgiye yeniden ulaşmayı sağlar.", "Sevilen oyun bilginin nereden alındığını belirtmez.", "Beğeni sayısı kaynağa ulaşmak ve doğruluk kontrolü için yeterli değildir."], "explanation": "Bilgi notunda kaynağın adı ile ilgili sayfa veya bağlantı bulunur. Böylece kaydın hangi bilgiye dayandığı görülebilir ve gerektiğinde tekrar kontrol edilebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q042", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9def72e76a7392de2a7eff292e84f1413ff095fcd4888099a695169cd6090f96", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q043", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f20", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Çelişki karşısında süreç seçme; kaynak türünü otomatik doğru saymadan dayanak araştırılır.", "question": "Bir sayfa Güneş'in katı olduğunu, kaynaklı fen kitabı ise sıcak gazlardan oluştuğunu söylüyor. Bu durumda öğrenci için aşağıdakilerden hangisi uygun bir davranıştır?", "choices": ["Kitap daha kalınsa içindeki her bilgiyi kontrolsüz seçmelidir.", "Çelişkiyi öğretmen desteğiyle bilimsel kaynaklarda kontrol etmelidir.", "İnternet sayfası olduğu için katı iddiasını hemen seçmelidir.", "İki iddiayı birleştirip “tamamen katı gaz” diye yazmalıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kitap kalınlığı bilimsel doğruluk ölçütü değildir; dayanak incelenmelidir.", "Doğru; çelişki güvenilir bilimsel kaynaklarla ve öğretmen desteğiyle incelenir.", "İnternette bulunmak doğruluk garantisi değildir.", "Çelişen iddiaları birleştirmek anlamlı bir doğrulama yerine yeni yanlış bilgi üretir."], "explanation": "Çelişkili bilgiler doğrudan birleştirilmez veya görünüşe göre seçilmez. Öğretmen desteğiyle bilimsel kaynaklara bakılır; Güneş'in çok sıcak gazlardan oluştuğu doğrulanır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q043", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "16ecdace166c399f24aa54864ded0b9f73412b70038b1238fc5cd7e1e09f12b4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q044", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f21", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Eksik kayıt alanını tamamlama; bilimsel sonucun dayanağına ulaşma gereği kullanılır.", "question": "Bir bilgi notunda “Güneş kendi ekseninde döner.” yazıyor; kaynak alanı boş. Buna göre kaydı daha izlenebilir yapmak için aşağıdakilerden hangisi eklenmelidir?", "choices": ["Bilginin doğrulandığı kaynağın adı ve ilgili bölüm", "Konuyla ilgisiz bir hava durumu tahmini", "Yalnız renkli bir Güneş simgesi", "Yalnız “kesinlikle doğrudur” ifadesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; doğrulanan kaynak ve bölüm daha sonra dayanağa ulaşmayı sağlar.", "Hava durumu tahmini dönme bilgisinin dayanağı değildir.", "Simge bilgiye nereden ulaşıldığını göstermez.", "Kesinlik sözü kaynak eksikliğini gidermez."], "explanation": "Kayıt yalnız sonucu değil dayanağa ulaşma yolunu da içermelidir. Doğrulanan kaynağın adı ve bölüm bilgisi eklenir; iddialı söz veya süs resmi aynı işlevi görmez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q044", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "536e158c6c108b9fc613b2ef4a91e30c2aaeb3a9fbb14a9c624f7606710f3a7c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q045", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f22", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 2, "difficultyReason": "Yaygın koruma yanılgısını düzeltme; güvenli veri incelemesi ile tehlikeli bakış ayrılır.", "question": "Bir öğrenci “Koyu güneş gözlüğü takarsam Güneş lekelerini doğrudan izleyebilirim.” diyor. Buna göre bu öğrenciye verilebilecek uygun yanıt aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Güneş gözlüğü filtresiz dürbünü de güvenli yapar.", "Yalnız kısa bakışlarda güneş gözlüğü kesin korur.", "Gözlük yeterli değildir; bilimsel görüntüleri inceleyelim.", "Cam ne kadar koyuysa doğrudan bakmak o kadar güvenlidir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Güneş gözlüğü filtresiz dürbünle bakmanın tehlikesini ortadan kaldırmaz.", "Kısa süre bile doğrudan bakmayı güvenli kılmaz.", "Doğru; normal güneş gözlüğü doğrudan Güneş gözlemi için yeterli koruma sağlamaz.", "Koyuluk güvenli Güneş filtresi olmanın ölçütü değildir."], "explanation": "Güneş'e normal güneş gözlüğüyle doğrudan bakılmaz. Filtresiz dürbün veya teleskop da kullanılmaz. Bu çalışmada lekeler bilim kurumlarının önceden hazırlanmış görüntülerinden incelenir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q045", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "91a023f9d6a6fbcc12ae0790e375f17012a742205308ec7ec29c0ff74827216d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q046", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f20", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Dört aşamalı süreçte atlanan adımı bulma; bulma ile doğrulama arasındaki ilişki izlenir.", "question": "Bir öğrenci kaynak seçti, Güneş'in yapısıyla ilgili bilgi buldu ve hemen defterine “doğrulandı” yazdı. Buna göre bu kaydı tamamlamak için eksik olan adım aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Bulduğu bilgiyi bilimsel kaynakla karşılaştırmak", "Güneş'e uzun süre doğrudan bakmak", "Kaynağın yerine kendi tahminini koymak", "Aynı bilgiyi daha büyük harflerle yazmak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; bilgi bulma ile doğrulama ayrı adımlardır; karşılaştırma yapılmamıştır.", "Uzun süre doğrudan bakmak tehlikelidir ve yazılı yapı bilgisini doğrulamaz.", "Tahmini kaynağın yerine koymak bilimsel kontrolü ortadan kaldırır.", "Büyük harflerle yazmak doğrulama adımını tamamlamaz."], "explanation": "Araç seçme ve bilgi bulmanın ardından doğrulama gelir. Öğrenci bulunan bilgiyi güvenilir bilimsel kaynakla veya öğretmen yardımıyla kontrol edip bundan sonra doğrulanmış olarak kaydetmelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q046", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b19a0d45af1633dad43d314072c98a9b8c59d313a0aef3f14a5558accc49c55f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q047", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f21", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Kayıt düzenini gerçek araştırma adımına bağlama; tablo eksikliği süreç bilgisiyle belirlenir.", "question": "Bir araştırma tablosunda soru, bulunan bilgi ve kaynak yazılıdır. Öğrenci bilgiyi başka bir güvenilir kaynakla karşılaştırmış ama bunu kaydetmemiştir. Buna göre tabloya aşağıdaki sütun başlıklarından hangisi eklenmelidir?", "choices": ["Kaç süs resmi çizdim?", "Defter kaç gramdır?", "Hangi rengi sevdim?", "Nasıl doğruladım?"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Süs resmi sayısı bilimsel doğrulama kaydı değildir.", "Defterin kütlesi araştırılan bilginin dayanağıyla ilgili değildir.", "Renk tercihi bilginin nasıl kontrol edildiğini açıklamaz.", "Doğru; doğrulama yöntemi sütunu yapılan karşılaştırmayı görünür kılar."], "explanation": "“Nasıl doğruladım?” sütununda karşılaştırılan güvenilir kaynak ve ulaşılan sonuç yazılabilir. Böylece tabloda bilgi bulma kadar doğrulama süreci de izlenebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q047", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f15a114fed5fc5b25d694aab99f22f6cffb72f3dd03fec22a1e3f72792cac878", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q048", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f22", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 3, "difficultyReason": "Mevcut üç aracı amaç ve güvenlik bakımından birlikte değerlendirme; veri elde etmenin güvenli yolu seçilir.", "question": "Sınıfta Güneş lekeleri araştırılacak. Filtresiz teleskop, normal güneş gözlüğü ve bilim kurumunun tarihli görüntü arşivi var. Buna göre bu çalışma için aşağıdakilerden hangisi güvenli bir seçimdir?", "choices": ["Görüntü arşivini öğretmenle birlikte incelemek", "Teleskopla Güneş'e kısa süre bakmak", "Güneş gözlüğüyle teleskoptan Güneş'e bakmak", "Lekeleri seçene kadar çıplak gözle bakmak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; arşiv görüntülerini incelemek doğrudan Güneş'e bakmadan veri sağlar.", "Filtresiz teleskopla kısa süre bakmak da göz sağlığı için tehlikelidir.", "Normal güneş gözlüğü teleskop için uygun Güneş filtresi değildir.", "Çıplak gözle lekeleri aramak tehlikelidir; bakış süresini artırmak çözüm değildir."], "explanation": "Bu araştırmada öğretmenle birlikte tarihli bilimsel görüntüler incelenir. Güneş'e çıplak gözle ya da filtresiz teleskopla bakılmaz; normal güneş gözlüğü bu araçları güvenli hâle getirmez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q048", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3c98747b992c01c967c8efe5268f3dec30016471d4b8f87bbdfa77c1e233d8cc", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q049", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f20", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 5, "difficultyReason": "Yapı ve hareket araştırmalarının kanıtlarını ayırma; veri koşulu, yorum doğrulaması ve çıkarım sınırı üç aşamada birleştirilir.", "question": "Bir öğrenci leke araştırmasında kurumun tarihli görüntülerini buluyor. Aynı lekenin günlere göre konumunu karşılaştırıyor ve gaz yapısı bilgisini kaynaklı kitapta kontrol ediyor. Buna göre dönme çıkarımını güçlendiren sonraki işlem aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Üç görüntüden tam dönme süresini hesapladığını ilan etmek", "Görüntülerin yönünü kontrol edip dönme yorumunu bilimsel açıklamayla karşılaştırmak", "Lekelerin koyuluğunu Güneş'in katı kaya olduğuna kanıt saymak", "Gaz yapısını doğruladığı için leke görüntülerinin yönünü kontrol etmeyi bırakmak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kısa konum dizisi tam dönüşün süresini belirlemeye yetmez.", "Doğru; yön kontrolü gözlemi karşılaştırılabilir kılar, bilimsel açıklama da hareket yorumunu doğrulamaya yardım eder.", "Lekenin koyuluğu katı kaya yapısı kanıtı değildir; gaz yapısıyla çelişen bir yorumdur.", "Gaz yapısının doğrulanması ayrı bir işlemdir; görüntü yönü koşulunu karşılamaz."], "explanation": "Bir bilgiyi doğrulamak bütün diğer iddiaları doğrulamaz. Dönme çıkarımı için aynı lekenin yanı sıra görüntülerin yönü kontrol edilir. Yorum bilimsel açıklamayla karşılaştırılır; kısa görüntü dizisinden tam dönüş süresi çıkarılmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q049", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8eb6cd905b4384187a4af2c1e2101b33bf594eac8634f7c6728edb016a7679f6", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t01.q050", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t01.f21", "topic": "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t01", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t01.n01", "objective": "FB.5.1.1", "level": 5, "difficultyReason": "Yanlış çıkarımı iki kaynaktaki doğrulanmış bilgiyle yenileme; görünüş, uzaklık ve kayıt gerekçesi birlikte değerlendirilir.", "question": "Araştırma notunda “Güneş küçük göründüğü için Dünya'dan küçüktür.” yazıyor. Kaynaklı kitap ve bilim kurumu açıklaması bunun tersini doğruluyor: Güneş çok büyüktür ve çok uzaktadır. Buna göre araştırma notunun yenilenmesi için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["İlk sonucu koruyup güvenilir kaynakları nottan çıkarmak", "Bilimsel bilgiyi silip yalnız gözdeki görünüşü gerçek boyut saymak", "Yanlış sonucu düzeltip uzaklık açıklamasını, kaynakları ve karşılaştırma sonucunu kaydetmek", "İki sonuç çeliştiği için Güneş'in gerçek boyutu her gün değişir diye yazmak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["İlk sonucu korumak, doğrulanan bilimsel bilgiye rağmen görünüş yanılgısını sürdürür.", "Yalnız görünüşü kullanmak uzaklık bilgisini yeniden göz ardı eder.", "Doğru; yenileme yeni kanıtla yanlış sonucu düzeltir ve doğrulama yolunu saklar.", "Çelişki gerçek boyutun günlük değiştiğini göstermez; ilk yorumun hatalı olduğunu gösterir."], "explanation": "Bilgi notu doğrulama sonucuna göre güncellenir. Güneş'in Dünya'dan çok büyük olduğu, uzaklık nedeniyle küçük göründüğü yazılır. Kaynaklar ve karşılaştırmanın sonucu da kaydedilerek düzeltmenin dayanağı görünür tutulur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.1", "F5-T01"], "taskId": "F5-T01", "sourceRecordId": "draft.f5-t01.q050", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1b4edd22209d90ff4be5eb0324f7bcbf7355364eb2f1ce62fd4a8795eff65a56", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "note", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "title": "Ay'ı tanıyalım: özellikleri ve hareketleri", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.5.1.2"], "body": "Ne öğreneceğim\nAy fotoğraflarındaki çukurlar niçin kalıcı görünebilir? Hep tanıdık bir yüzü görürken hareket olup olmadığını nasıl araştırabiliriz? Fotoğrafları inceleyerek özellik ile açıklamayı, bir model kullanarak da iki farklı hareketi ayıracağız.\nAy'ın ışığı nereden aldığını, çevresindeki gazların Dünya'daki havadan farkını ve yüzey izlerini ele alacaksın. Hareket kaydı oluşturup sürelerin ilişkisini açıklayacak, karşılaştırmalarını düzenli bir tabloya aktaracaksın.\n\nTemel kavramlar\nBir gezegene bağlı olarak çevresinde yol alan gök cismi uydu olarak adlandırılır. Ay insan yapımı bir araç değildir; doğal yolla oluşmuş bir uydudur. Dünya ile boyutları karşılaştırıldığında daha küçüktür ve küreye yakın biçimdedir.\nAy'ın aydınlık görünmesini kendi ışığını üretmesiyle açıklamayız. Ona ulaşan güneş ışığı yüzeyinden yansır. Parlaklık tek başına yıldız olmanın ölçütü değildir; Dünya'nın aydınlık yüzü de yansıyan ışıkla görülebilir.\nAy çevresindeki gaz miktarı son derece azdır. Dünya'daki belirgin ve solunabilir hava örtüsüne benzer bir ortam oluşturmaz. Bu nedenle orada tanıdığımız yağmur ve rüzgâr koşulları bulunmaz. Aydınlanan yüzey ile uzun geceyi yaşayan yüzey arasında büyük sıcaklık farkları görülebilir.\nKaya ve tozdan oluşan yüzeyde çarpma çukurları, yani kraterler vardır. Yağmur ve rüzgârla aşınma olmadığı için eski izler uzun süre kalabilir. Yeni çarpmalar yine yüzeyi değiştirebilir; uzun süre korunmayı hiç değişmeme diye yorumlama.\nDönme adını gövdenin kendi çevresindeki yön değişimi için kullanırız. Dolanmada ise merkez başka bir gök cismidir. İkisini ayırmak için yalnız işaretin yönüne değil, gövdenin merkezinin izlediği yola da bak.\n\nÖnce düşün\nParlak bir bisiklet reflektörü kendiliğinden ışık mı saçar? Üzerine ışık gelmeyince görünüşünü düşün. Bu, ışık üretme ile yansıtmayı ayırmana yardım eder.\nBir oyuncak robot yerinde yön değiştiriyor; sonra bir çiçek saksısının etrafında dolaşıyor. Bu iki hareketin merkezlerini anlat. Saatteki akrebin ilerleyişini elinle gösterip ters yönünü de dene.\n\nAdım adım — Fotoğrafı özellik ve açıklama için oku\nBir Ay arşivinden yüzey fotoğrafı seç. Gördüğün açık-koyu alanlar ve çukurlar için bir gözlem sütunu oluştur. Neden sütununa yazacağın bilgiyi ise kaynaklı açıklamadan öğren. Fotoğraf çukurun oluştuğu anı göstermeyebilir; yalnız görünüşten oluşma öyküsü uydurma.\nIşık üretimi, büyüklük, çevresindeki gazlar ve yüzey yapısı için ayrı satırlar kullan. Böylece parlak olmayı, solunabilir bir hava ortamına sahip olmakla veya yıldız olmakla karıştırmazsın.\n\nMerkezi ve yüz işaretini ayrı izle\nAy'ın Dünya'ya göre yeri dolanma sırasında değişir. Üzerindeki belirli bölgenin uzak bir yöne göre çevrilmesi de dönmeyi gösterir. Aynı modelde bu iki değişimi ayrı kaydet.\nYön okunu okumadan önce bakışını belirt. Dünya'nın kuzey kutbu tarafındaki üstten görünüş esas alındığında Ay'ın yörünge ilerleyişi akrebin yönüne zıttır. Kendi kuzeyinden bakılan dönüşü de bu yöndedir. Çizime karşı taraftan bakmak görünür yönü değiştirebilir; farklı bakışların oklarını karıştırma.\n\nTanıdık yüzün görünmesini modelle\nAy'ın bir eksen dönüşünü tamamlaması ile Dünya çevresindeki turunu bitirmesi yaklaşık aynı süreyi alır. Bu eşleşme, bize bakan yüzün büyük ölçüde korunmasını açıklar. Süreyi ezberlemek yerine iki hareketin beraber ilerleyişini incele.\nÇizimdeki iki kayıtta vurgulu küçük işaret merkezdeki Dünya'ya dönüktür. Buna karşılık sayfanın kenarına göre yönü değişmiştir. Hem merkeze bakan yüzü hem dışarıya göre yönü kaydettiğinde hareketsizlik düşüncesini sınayabilirsin. Dünya'ya bakan yüz ile güneş ışığını alan bölüm için aynı adı kullanma; bunlar farklı ilişkileri anlatır.\n\nVerileri karşılaştır ve yorumunu sınırla\nDefterinde nesne, incelenen özellik, gözlenen veri ve dayanaklı açıklama için sütunlar aç. Dönüşü ve çevre yolunu farklı satırlarda tut; sürelerini karşılaştırırken hareket adlarını değiştirme. Tek fotoğraf üzerinden bir turun süresini belirlemeye çalışma.\nDünya ile Ay'ı yan yana incelerken ortak biçim ve eksen hareketini yaz. Sonra boyut ve hava örtüsü farklarına geç. Ortak bir özellik bulmak, bütün özelliklerin ortak olduğu anlamına gelmez. Yüzey izlerinin kalıcılığını çevre koşullarıyla ilişkilendir; yalnız fotoğrafın rengine göre sonuç çıkarma.\nBilgi birikimi geçmişte de gözlemle ve kayıtla gelişti. Ali Kuşçu'nun astronomi ve matematik çalışmaları buna örnektir. Cacabey'in Kırşehir'de yaptırdığı medrese de bu alanlarda eğitimin tarihindeki örneklerdendir. İsimleri öğrenirken hangi katkıyla anıldıklarını da yaz.\n\nKendi güvenli hareket denemeni kaydet\nHazır bir kâğıdı küçük bir model olacak biçimde buruştur. Bir yüzüne belirgin bir işaret çiz. Arkadaşın sabit merkez olsun; boş alanda yavaşça onun etrafından modeli geçir. İşareti arkadaşına dönük tutarken elindeki modelin dışarıya göre yönünü de izle.\nGözlemini iki ayrı cümlede anlat: önce merkez çevresindeki yer değişimini, ardından işaretin yön değişimini yaz. Denemede gerçek uzaklık ve zaman oranı kullanılmadığını belirt. Gündüz gökyüzüne veya Güneş'e bakış denemesi gerekmez; model üzerinde çalışmak yeterlidir.\n\nGörselle çalışalım\nŞekli incele. İki ayrı kayıtta merkez ile işaretli küçük gövde arasındaki ilişki gösterilir. Vurgulu daireyi izleyerek gövdenin sayfaya göre yönünü karşılaştır. Kayıtlar gerçek boyutları veya süreleri ölçmek için hazırlanmamıştır.\n\nÇözümlü örnek 1 — Işığın kaynağını ayır\nBir sinema ekranı, projeksiyon kapatılınca aydınlık görüntüsünü kaybediyor. Ne incelersin?\nÇözüm: Önce ışığı gönderen cihazı, sonra ışığın ulaştığı yüzeyi ayırırız. Ekranın parlak görünmesi onun kendi ışığını ürettiğini söylemez. Bu çözüm, gökyüzündeki bir cismin parlaklığı için de ışığın nereden geldiğini sormamızı sağlar.\n\nÇözümlü örnek 2 — İki hareketi aynı kayıtta çöz\nOyuncak robot bir saksının çevresinden geçerken önündeki çizgiyi saksıya dönük tutuyor. Arka duvara göre yönü nasıl incelenir?\nÇözüm: Robotun başlangıç yönünü kaydeder, yolun karşı tarafına geldiğinde yeniden bakarız. Saksıya bakan yüz korunurken duvara göre yön değişmiştir. Böylece yol boyunca ilerlemeye gövdenin çevrilmesinin eşlik ettiğini anlarız. Aynı yüzü görmenin tek başına hareketsizlik kanıtı olmadığı ortaya çıkar.\n\nÇözümlü örnek 3 — Tabloda eşleşen süreleri yorumla\nBir eğitim animasyonunda küçük figür, merkez çevresindeki bir turu bitirirken kendi yönünde de bir tam çevrim yapıyor. Sayım nasıl tutulur?\nÇözüm: Tur sayısı ve eksen çevrimi için iki ayrı sütun açarız. Her biri bir kez tamamlanmış olsa da hareketlerin merkezleri farklıdır. Sonra figürün hangi yüzünün merkeze baktığını başlangıç ve bitiş dışındaki kayıtlarda da kontrol ederiz. Yalnız son kareye bakmak bütün süreç için yeterli olmaz.\n\nÇözümlü örnek 4 — Yüzey izi için nedeni araştır\nKorunaklı bir kutudaki un üzerinde çukur uzun süre duruyor; açık bahçedeki çukurun kenarı yağıştan sonra değişiyor. Bu karşılaştırma ne öğretir?\nÇözüm: Önce ortamları ayırırız. Dış etkilerin bulunduğu yerde izin biçimi değişebilir. Etkilerin eksik olması kalıcılığı açıklamaya yardım eder, fakat modelin unu Ay'ın yüzey maddesi değildir. Başka bir darbe gelirse korunaklı kutudaki iz de değişebilir.\n\nSık yapılan hatalar\nYanılgı: Ekran aydınlıksa ışığı kendisi üretmiştir.\nNeden: Gelen ışığın yansıması incelenmemiştir.\nYaklaşım: Işığı gönderen ve yansıtan parçaları ayrı belirle.\nYanılgı: Bir robot hep merkeze bakıyorsa gövdesi çevrilmiyordur.\nNeden: Merkeze göre yön ile duvara göre yön aynı ölçüt değildir.\nYaklaşım: Yolun farklı yerlerinde dışarıdaki sabit bir noktaya göre yönü karşılaştır.\nYanılgı: Bir yüzün karanlık görünmesi, üzerine mutlaka başka cismin gölgesinin düştüğünü gösterir.\nNeden: Işık kaynağına göre yön incelenmeden neden belirlenmiştir.\nYaklaşım: Önce hangi yüzün ışığa dönük olduğunu kontrol et; görünüşten gölge nedeni uydurma.\nYanılgı: Çevrede biraz gaz varsa orada rahatça nefes alınabilir.\nNeden: Gazın çok az oluşu ve solunabilir ortamın koşulları atlanmıştır.\nYaklaşım: Ay için Dünya'daki hava ortamını varsayma; bilimsel açıklamayı oku.\nYanılgı: Bütün oklar bakış yönünden bağımsız okunur.\nNeden: Karşı taraftan görünüşte yönün farklı görünmesi hesaba katılmamıştır.\nYaklaşım: Önce çizimin hangi taraftan gösterildiğini yaz, sonra oku izle.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nSoru: Parlak bir reflektörü karanlık odada inceliyorsun. Işık üretimini anlamak için neyi değiştirirsin?\nCevap: Üzerine gelen ışığı kontrollü biçimde açıp kapatırım.\nGerekçe: Görünüşü ışığın gelişine bağlı mı diye araştırmak kaynak ve yansıma ayrımına yardım eder.\nSoru: Robot saksıyı turluyor ve hep ona bakıyor. Duvara bakan bir fotoğraf tek başına yeterli mi?\nCevap: Yeterli değil; yolun farklı yerlerinden kayıt gerekir.\nGerekçe: Hem merkez yolunu hem gövde yönünü zaman boyunca izlemek gerekir.\nSoru: Bir yüzey fotoğrafında eski çukur var. Fotoğraf çarpmanın zamanını ve bir turun süresini verir mi?\nCevap: Bu bilgiler tek karede bulunmaz.\nGerekçe: İz, olayın gerçekleştiğini düşündürebilir; zaman bilgisi için tarihli başka kayıtlar gerekir.\n\nÖzet\nAy'ı tanımak için parlaklık, yüzey, boyut ve çevre koşullarını ayrı incele. Işığın gelişini yansımadan; eksen çevrilmesini merkez çevresindeki ilerleyişten ayır.\nİki hareketin sürelerinin eşleşmesi, tanıdık yüzün görünüşünü anlamamıza yardım eder. Gözlenen ayrıntıyı ve bilimsel açıklamayı farklı sütunlarda tut; modelinin hangi özellikleri temsil ettiğini belirt.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Ay fotoğraflarındaki çukurlar niçin kalıcı görünebilir? Hep tanıdık bir yüzü görürken hareket olup olmadığını nasıl araştırabiliriz? Fotoğrafları inceleyerek özellik ile açıklamayı, bir model kullanarak da iki farklı hareketi ayıracağız.\n\nAy'ın ışığı nereden aldığını, çevresindeki gazların Dünya'daki havadan farkını ve yüzey izlerini ele alacaksın. Hareket kaydı oluşturup sürelerin ilişkisini açıklayacak, karşılaştırmalarını düzenli bir tabloya aktaracaksın.", "keyConcepts": ["Bir gezegene bağlı olarak çevresinde yol alan gök cismi uydu olarak adlandırılır. Ay insan yapımı bir araç değildir; doğal yolla oluşmuş bir uydudur. Dünya ile boyutları karşılaştırıldığında daha küçüktür ve küreye yakın biçimdedir.", "Ay'ın aydınlık görünmesini kendi ışığını üretmesiyle açıklamayız. Ona ulaşan güneş ışığı yüzeyinden yansır. Parlaklık tek başına yıldız olmanın ölçütü değildir; Dünya'nın aydınlık yüzü de yansıyan ışıkla görülebilir.", "Ay çevresindeki gaz miktarı son derece azdır. Dünya'daki belirgin ve solunabilir hava örtüsüne benzer bir ortam oluşturmaz. Bu nedenle orada tanıdığımız yağmur ve rüzgâr koşulları bulunmaz. Aydınlanan yüzey ile uzun geceyi yaşayan yüzey arasında büyük sıcaklık farkları görülebilir.", "Kaya ve tozdan oluşan yüzeyde çarpma çukurları, yani kraterler vardır. Yağmur ve rüzgârla aşınma olmadığı için eski izler uzun süre kalabilir. Yeni çarpmalar yine yüzeyi değiştirebilir; uzun süre korunmayı hiç değişmeme diye yorumlama.", "Dönme adını gövdenin kendi çevresindeki yön değişimi için kullanırız. Dolanmada ise merkez başka bir gök cismidir. İkisini ayırmak için yalnız işaretin yönüne değil, gövdenin merkezinin izlediği yola da bak."], "priorKnowledge": ["Parlak bir bisiklet reflektörü kendiliğinden ışık mı saçar? Üzerine ışık gelmeyince görünüşünü düşün. Bu, ışık üretme ile yansıtmayı ayırmana yardım eder.", "Bir oyuncak robot yerinde yön değiştiriyor; sonra bir çiçek saksısının etrafında dolaşıyor. Bu iki hareketin merkezlerini anlat. Saatteki akrebin ilerleyişini elinle gösterip ters yönünü de dene."], "steps": ["Fotoğrafı özellik ve açıklama için oku\nBir Ay arşivinden yüzey fotoğrafı seç. Gördüğün açık-koyu alanlar ve çukurlar için bir gözlem sütunu oluştur. Neden sütununa yazacağın bilgiyi ise kaynaklı açıklamadan öğren. Fotoğraf çukurun oluştuğu anı göstermeyebilir; yalnız görünüşten oluşma öyküsü uydurma.", "Işık üretimi, büyüklük, çevresindeki gazlar ve yüzey yapısı için ayrı satırlar kullan. Böylece parlak olmayı, solunabilir bir hava ortamına sahip olmakla veya yıldız olmakla karıştırmazsın.", "Merkezi ve yüz işaretini ayrı izle\nAy'ın Dünya'ya göre yeri dolanma sırasında değişir. Üzerindeki belirli bölgenin uzak bir yöne göre çevrilmesi de dönmeyi gösterir. Aynı modelde bu iki değişimi ayrı kaydet.", "Yön okunu okumadan önce bakışını belirt. Dünya'nın kuzey kutbu tarafındaki üstten görünüş esas alındığında Ay'ın yörünge ilerleyişi akrebin yönüne zıttır. Kendi kuzeyinden bakılan dönüşü de bu yöndedir. Çizime karşı taraftan bakmak görünür yönü değiştirebilir; farklı bakışların oklarını karıştırma.", "Tanıdık yüzün görünmesini modelle\nAy'ın bir eksen dönüşünü tamamlaması ile Dünya çevresindeki turunu bitirmesi yaklaşık aynı süreyi alır. Bu eşleşme, bize bakan yüzün büyük ölçüde korunmasını açıklar. Süreyi ezberlemek yerine iki hareketin beraber ilerleyişini incele.", "Çizimdeki iki kayıtta vurgulu küçük işaret merkezdeki Dünya'ya dönüktür. Buna karşılık sayfanın kenarına göre yönü değişmiştir. Hem merkeze bakan yüzü hem dışarıya göre yönü kaydettiğinde hareketsizlik düşüncesini sınayabilirsin. Dünya'ya bakan yüz ile güneş ışığını alan bölüm için aynı adı kullanma; bunlar farklı ilişkileri anlatır.", "Verileri karşılaştır ve yorumunu sınırla\nDefterinde nesne, incelenen özellik, gözlenen veri ve dayanaklı açıklama için sütunlar aç. Dönüşü ve çevre yolunu farklı satırlarda tut; sürelerini karşılaştırırken hareket adlarını değiştirme. Tek fotoğraf üzerinden bir turun süresini belirlemeye çalışma.", "Dünya ile Ay'ı yan yana incelerken ortak biçim ve eksen hareketini yaz. Sonra boyut ve hava örtüsü farklarına geç. Ortak bir özellik bulmak, bütün özelliklerin ortak olduğu anlamına gelmez. Yüzey izlerinin kalıcılığını çevre koşullarıyla ilişkilendir; yalnız fotoğrafın rengine göre sonuç çıkarma.", "Bilgi birikimi geçmişte de gözlemle ve kayıtla gelişti. Ali Kuşçu'nun astronomi ve matematik çalışmaları buna örnektir. Cacabey'in Kırşehir'de yaptırdığı medrese de bu alanlarda eğitimin tarihindeki örneklerdendir. İsimleri öğrenirken hangi katkıyla anıldıklarını da yaz.", "Kendi güvenli hareket denemeni kaydet\nHazır bir kâğıdı küçük bir model olacak biçimde buruştur. Bir yüzüne belirgin bir işaret çiz. Arkadaşın sabit merkez olsun; boş alanda yavaşça onun etrafından modeli geçir. İşareti arkadaşına dönük tutarken elindeki modelin dışarıya göre yönünü de izle.", "Gözlemini iki ayrı cümlede anlat: önce merkez çevresindeki yer değişimini, ardından işaretin yön değişimini yaz. Denemede gerçek uzaklık ve zaman oranı kullanılmadığını belirt. Gündüz gökyüzüne veya Güneş'e bakış denemesi gerekmez; model üzerinde çalışmak yeterlidir."], "workedExamples": [{"title": "Çözümlü örnek 1", "problem": "Işığın kaynağını ayır", "solution": ["Bir sinema ekranı, projeksiyon kapatılınca aydınlık görüntüsünü kaybediyor. Ne incelersin?", "Çözüm: Önce ışığı gönderen cihazı, sonra ışığın ulaştığı yüzeyi ayırırız. Ekranın parlak görünmesi onun kendi ışığını ürettiğini söylemez. Bu çözüm, gökyüzündeki bir cismin parlaklığı için de ışığın nereden geldiğini sormamızı sağlar."]}, {"title": "Çözümlü örnek 2", "problem": "İki hareketi aynı kayıtta çöz", "solution": ["Oyuncak robot bir saksının çevresinden geçerken önündeki çizgiyi saksıya dönük tutuyor. Arka duvara göre yönü nasıl incelenir?", "Çözüm: Robotun başlangıç yönünü kaydeder, yolun karşı tarafına geldiğinde yeniden bakarız. Saksıya bakan yüz korunurken duvara göre yön değişmiştir. Böylece yol boyunca ilerlemeye gövdenin çevrilmesinin eşlik ettiğini anlarız. Aynı yüzü görmenin tek başına hareketsizlik kanıtı olmadığı ortaya çıkar."]}, {"title": "Çözümlü örnek 3", "problem": "Tabloda eşleşen süreleri yorumla", "solution": ["Bir eğitim animasyonunda küçük figür, merkez çevresindeki bir turu bitirirken kendi yönünde de bir tam çevrim yapıyor. Sayım nasıl tutulur?", "Çözüm: Tur sayısı ve eksen çevrimi için iki ayrı sütun açarız. Her biri bir kez tamamlanmış olsa da hareketlerin merkezleri farklıdır. Sonra figürün hangi yüzünün merkeze baktığını başlangıç ve bitiş dışındaki kayıtlarda da kontrol ederiz. Yalnız son kareye bakmak bütün süreç için yeterli olmaz."]}, {"title": "Çözümlü örnek 4", "problem": "Yüzey izi için nedeni araştır", "solution": ["Korunaklı bir kutudaki un üzerinde çukur uzun süre duruyor; açık bahçedeki çukurun kenarı yağıştan sonra değişiyor. Bu karşılaştırma ne öğretir?", "Çözüm: Önce ortamları ayırırız. Dış etkilerin bulunduğu yerde izin biçimi değişebilir. Etkilerin eksik olması kalıcılığı açıklamaya yardım eder, fakat modelin unu Ay'ın yüzey maddesi değildir. Başka bir darbe gelirse korunaklı kutudaki iz de değişebilir."]}], "commonMistakes": ["Yanılgı: Ekran aydınlıksa ışığı kendisi üretmiştir.\nNeden: Gelen ışığın yansıması incelenmemiştir.\nYaklaşım: Işığı gönderen ve yansıtan parçaları ayrı belirle.", "Yanılgı: Bir robot hep merkeze bakıyorsa gövdesi çevrilmiyordur.\nNeden: Merkeze göre yön ile duvara göre yön aynı ölçüt değildir.\nYaklaşım: Yolun farklı yerlerinde dışarıdaki sabit bir noktaya göre yönü karşılaştır.", "Yanılgı: Bir yüzün karanlık görünmesi, üzerine mutlaka başka cismin gölgesinin düştüğünü gösterir.\nNeden: Işık kaynağına göre yön incelenmeden neden belirlenmiştir.\nYaklaşım: Önce hangi yüzün ışığa dönük olduğunu kontrol et; görünüşten gölge nedeni uydurma.", "Yanılgı: Çevrede biraz gaz varsa orada rahatça nefes alınabilir.\nNeden: Gazın çok az oluşu ve solunabilir ortamın koşulları atlanmıştır.\nYaklaşım: Ay için Dünya'daki hava ortamını varsayma; bilimsel açıklamayı oku.", "Yanılgı: Bütün oklar bakış yönünden bağımsız okunur.\nNeden: Karşı taraftan görünüşte yönün farklı görünmesi hesaba katılmamıştır.\nYaklaşım: Önce çizimin hangi taraftan gösterildiğini yaz, sonra oku izle."], "selfCheck": [{"question": "Soru: Parlak bir reflektörü karanlık odada inceliyorsun. Işık üretimini anlamak için neyi değiştirirsin?", "answer": "Üzerine gelen ışığı kontrollü biçimde açıp kapatırım.\nGerekçe: Görünüşü ışığın gelişine bağlı mı diye araştırmak kaynak ve yansıma ayrımına yardım eder."}, {"question": "Soru: Robot saksıyı turluyor ve hep ona bakıyor. Duvara bakan bir fotoğraf tek başına yeterli mi?", "answer": "Yeterli değil; yolun farklı yerlerinden kayıt gerekir.\nGerekçe: Hem merkez yolunu hem gövde yönünü zaman boyunca izlemek gerekir."}, {"question": "Soru: Bir yüzey fotoğrafında eski çukur var. Fotoğraf çarpmanın zamanını ve bir turun süresini verir mi?", "answer": "Bu bilgiler tek karede bulunmaz.\nGerekçe: İz, olayın gerçekleştiğini düşündürebilir; zaman bilgisi için tarihli başka kayıtlar gerekir."}], "summary": "Ay'ı tanımak için parlaklık, yüzey, boyut ve çevre koşullarını ayrı incele. Işığın gelişini yansımadan; eksen çevrilmesini merkez çevresindeki ilerleyişten ayır.\n\nİki hareketin sürelerinin eşleşmesi, tanıdık yüzün görünüşünü anlamamıza yardım eder. Gözlenen ayrıntıyı ve bilimsel açıklamayı farklı sütunlarda tut; modelinin hangi özellikleri temsil ettiğini belirt.", "figureNote": "Şekli incele. İki ayrı kayıtta merkez ile işaretli küçük gövde arasındaki ilişki gösterilir. Vurgulu daireyi izleyerek gövdenin sayfaya göre yönünü karşılaştır. Kayıtlar gerçek boyutları veya süreleri ölçmek için hazırlanmamıştır."}, "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 160, 104], "elements": [{"type": "circle", "x": 42, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 27, "r": 6, "fill": "surface", "stroke": "accent", "width": 1.0}, {"type": "circle", "x": 57, "y": 27, "r": 1.2, "fill": "accent", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 42, "y1": 27, "x2": 42.1, "y2": 27, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t02.duz.f5t02.earth0", "labelX": 42, "labelY": 27}, {"type": "line", "x1": 42, "y1": 90, "x2": 42.1, "y2": 90, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t02.duz.f5t02.rec0", "labelX": 42, "labelY": 90}, {"type": "circle", "x": 112, "y": 67, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 112, "y": 49, "r": 6, "fill": "surface", "stroke": "accent", "width": 1.0}, {"type": "circle", "x": 112, "y": 52, "r": 1.2, "fill": "accent", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 112, "y1": 67, "x2": 112.1, "y2": 67, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t02.duz.f5t02.earth1", "labelX": 112, "labelY": 67}, {"type": "line", "x1": 112, "y1": 90, "x2": 112.1, "y2": 90, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t02.duz.f5t02.rec1", "labelX": 112, "labelY": 90}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.duz.f5t02.alt"}, "taskId": "F5-T02", "visualRequirement": "optional", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2e6e600b037d2370c1daad8be95e8b53bcd50a2c3cd44279f907012425aa7371", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q001", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f01", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tek adımda doğal oluşumu uydu tanımıyla eşleştirir; kısa kökte sınıflandırma yapar.", "question": "Ay'a neden Dünya'nın doğal uydusu denir?", "choices": ["Kendi ışığını üreterek Dünya'yı aydınlattığı için", "Dünya'dan daha büyük bir gök cismi olduğu için", "İnsan yapımı olmadan Dünya çevresinde dolandığı için", "İnsanların uzaya gönderdiği bir araç olduğu için"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Işık üretmek uydu olmanın koşulu değildir; Ay kendi ışığını üretmez.", "Büyüklük uyduyu tanımlamaz; Ay Dünya'dan küçüktür.", "Doğru; doğal oluşumu ve Dünya çevresinde dolanması birlikte bu adı açıklar.", "Uzaya gönderilen araç yapay uydudur; Ay insan yapımı değildir."], "explanation": "Doğal uydu, insan yapımı olmayan ve bir gezegenin çevresinde dolanan gök cismidir. Ay Dünya çevresinde dolanır; bu yüzden Dünya'nın doğal uydusudur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q001", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "709ccd88997813f28b16065c4dbe37b76b50a029d8d6431468484b07592364e9", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q002", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f02", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "Temel ışık bilgisi tek adımda kullanılır; üretme ile yansıtma ayrımı ölçülür.", "question": "Gece Ay'ı parlak görmemizin temel nedeni hangisidir?", "choices": ["Kendi görünür ışığını üretmesi", "Yüzeyinde ateşlerin yanması", "Güneş ışığını yansıtması", "Dünya'nın ışığını üretmesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Parlak görünmek ışık üretmek değildir; Ay bir yıldız değildir.", "Ay yüzeyinde ateş yanmaz; parlak görünüş yansıyan Güneş ışığından kaynaklanır.", "Doğru; Ay'a gelen Güneş ışığının bir bölümü yansır.", "Ay Dünya için ışık üretmez; gelen ışığı yansıtır."], "explanation": "Ay'ın parlaklığı, Güneş'ten gelen ışığı yansıtmasıyla açıklanır. Bir cismin parlak görünmesi, kendi ışığını ürettiği anlamına gelmez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q002", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c704291c69522baeb45f4030d13bae453d6e8606e1ef9f3e87b63b38d68757cb", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q003", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f03", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "Verilen oluşumdan tek bir kavrama ulaşır; işlem yükü yoktur ve tanım kısadır.", "question": "Bir gök cisminin Ay yüzeyine çarpmasıyla oluşabilen çukura ne ad verilir?", "choices": ["Krater", "Atmosfer", "Yörünge", "Bulut"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; çarpma sonucu oluşabilen yüzey çukuru kraterdir.", "Atmosfer yüzeyi çevreleyen gaz tabakasıdır; çukur adı değildir.", "Yörünge bir cismin dolanırken izlediği yoldur; yüzey çukuru değildir.", "Bulut yüzey çukuru değildir; havadaki su damlacıklarıyla ilişkilidir."], "explanation": "Krater, yüzeyde çarpma sonucu oluşabilen çukurdur. Yüzey biçimi ile gaz tabakası veya hareket yolu aynı kavram değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q003", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "596416150cdd5fbd727beeb90a74f373a7ea84afef51cafd024064d21fe31966", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q004", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f04", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Günlük bir ihtiyaçtan atmosfer özelliğine geçer; neden-sonuç bağı bir çıkarım gerektirir.", "question": "Ay yüzeyindeki bir astronotun solunum desteğine ihtiyaç duyması hangi bilgiyle açıklanır?", "choices": ["Ay'da Dünya'daki gibi solunabilir hava yoktur.", "Ay'ın yüzeyi Güneş ışığını hiç yansıtmaz.", "Ay'ın her yerinde sürekli yağmur yağar.", "Ay, Dünya'yla aynı hava tabakasına sahiptir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Ay'daki çok az gaz solunabilir hava oluşturmaz.", "Işık yansıtma solunum desteğini açıklamaz; Ay Güneş ışığını yansıtır.", "Sürekli yağmur varsayımı yanlıştır; Ay'da Dünya'daki gibi yağmur yoktur.", "Aynı hava tabakası düşüncesi yanlıştır; Ay Dünya'nın atmosferini paylaşmaz."], "explanation": "Ay'da Dünya'daki gibi solunabilir atmosfer bulunmaz. Bu nedenle astronotun solunum için yanında destek sağlayan donanım taşıması gerekir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q004", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7320a45ad451e153a77b817b1e21dc29de8b5609fa3aa68ab2fa501ae8d20e9d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q005", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f04", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "Bir atmosfer özelliğini doğrudan seçer; kısa cümlelerde hava olayı ayrımı yapar.", "question": "Ay'ı anlatan bir metne şu cümlelerden hangisi uygun olur?", "choices": ["Ay'da solumaya uygun bol hava vardır.", "Ay'ın bulutları kraterleri doldurur.", "Ay'da Dünya'daki gibi rüzgâr görülmez.", "Ay'da her gün güçlü yağmurlar oluşur."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bol solunabilir hava düşüncesi Ay'ın atmosfer bilgisiyle çelişir.", "Ay'da Dünya'daki gibi bulut oluşmaz; kraterler bulutla dolmaz.", "Doğru; belirgin atmosfer olmadığı için Dünya'daki gibi rüzgâr oluşmaz.", "Güçlü yağmurlar Dünya'ya ait hava olaylarıdır; Ay için uygun değildir."], "explanation": "Ay'ın çok seyrek gazları Dünya'daki gibi hava olayları oluşturmaz. Bu yüzden rüzgâr görülmediğini belirten cümle uygundur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q005", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2bf57a41c129029e3cc6a25673a66f3e4b4ee9a90ff02d8ca582dc562cf73208", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q006", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f02", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Bilinen bir ayna örneği gök cismine aktarılır; görünüşten kesin sonuç çıkarma yanılgısı değerlendirilir.", "question": "Bir öğrenci, ayna parlak göründüğü hâlde ışık üretmediğini fark ediyor. Buna göre öğrenci bu örneği Ay'a aktardığında aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşır?", "choices": ["Parlak görünüş ışık üretildiğini kanıtlamaz.", "Ay'ın parlaklığı yüzeyinin ateşten olduğunu gösterir.", "Işığı yansıtan cisimler yalnız gündüz görünür.", "Parlak görünen her cisim mutlaka yıldızdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ayna gibi Ay da gelen ışığı yansıtarak görünür.", "Parlaklığı ateşli yüzeye bağlamak yansıyan Güneş ışığını göz ardı eder.", "Yansıtan cisimler uygun ışık aldığında gece de görülebilir.", "Her parlak cismi yıldız saymak üretme ile yansıtmayı karıştırır."], "explanation": "Aynanın parlaklığı ışık yansıtmasındandır. Benzer biçimde Ay da Güneş ışığını yansıtır; yalnız parlaklıktan ışık ürettiği sonucu çıkarılamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q006", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "800c45022e145c142aed72fd10c6727f14ef7f8d9ae147cf6d29bfc11ed0b33b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q007", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f01", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Ortak dolanma özelliğinden farklı kökene yönelir; iki cismin sınıflandırmasını birlikte karşılaştırır.", "question": "Ay ile insanların Dünya çevresine gönderdiği bir haberleşme uydusunu ayıran özellik hangisidir?", "choices": ["Ay'ın ışık üretip haberleşme uydusunun ışık yansıtması", "Ay'ın yapay, haberleşme uydusunun doğal olması", "Ay'ın yıldız, haberleşme uydusunun gezegen olması", "Ay'ın doğal, haberleşme uydusunun yapay olması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ay kendi ışığını üretmez; ışık üretme doğal-yapay ayrımının ölçütü değildir.", "Doğal ve yapay sınıflandırmaları ters çevrilmiştir.", "Ay yıldız değildir; haberleşme uydusu da gezegen değildir.", "Doğru; Ay insan yapımı değildir, haberleşme uydusu insanlar tarafından yapılır."], "explanation": "İki cisim de Dünya çevresinde dolanabilir. Ayrım kökenlerindedir: Ay doğal bir gök cismi, haberleşme uydusu insan yapımı bir araçtır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q007", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "340ac4a32faf9fd6894458da41e37e8ff8c0155f0ecf9a4e8f80e672d9f6428b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q008", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f03", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "Yüzey olgusunun nedenini tek adımda belirler; olası açıklamaları temel bilgilerle eler.", "question": "Bir Ay yüzeyi görüntüsünde çok sayıda krater görülüyor. Bu görüntüdeki kraterlerin oluşumu aşağıdaki olaylardan hangisiyle açıklanabilir?", "choices": ["Yağmur damlalarının toprağı oyması", "Rüzgârların yüzeyi sürekli kazması", "Ay ışığının yüzeyde delikler açması", "Gök cisimlerinin yüzeye çarpması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yağmurun yüzeyi oyması Ay'daki kraterler için uygun açıklama değildir.", "Rüzgâr aşındırması Ay'da Dünya'daki gibi gerçekleşmez.", "Ay ışığı delik açan bir etken değildir; yansıyan Güneş ışığıdır.", "Doğru; yüzeye çarpan gök cisimleri krater oluşturabilir."], "explanation": "Kraterler çarpma izleri olabilir. Ay'da Dünya'daki gibi yağmur ve rüzgâr olmadığından bu hava olaylarıyla açıklanmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q008", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "99016f694862e8138405068eba47652b9c6085ed3f4215016a0a0b18b42e44a4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q009", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f04", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki sıcaklık durumunu ortak nedenle bağlar; atmosferin etkisini ezber sayı kullanmadan yorumlar.", "question": "Ay yüzeyinin Güneş ışığı alan bölümü çok ısınabilir, gece ise çok soğuyabilir. Bu bilgilere göre büyük sıcaklık farkında aşağıdakilerden hangisi etkilidir?", "choices": ["Çevresinde kalın ve solunabilir hava bulunması", "Dünya'daki gibi belirgin atmosferinin bulunmaması", "Güneş ışığını kendi içinde üretmesi", "Yüzeyinin her yerde aynı sıcaklıkta kalması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kalın hava bulunduğu düşüncesi Ay'ın atmosfer özelliğini tersine çevirir.", "Doğru; belirgin atmosfer eksikliği sıcaklık farklarının büyümesinde etkilidir.", "Ay Güneş ışığını üretmez; ışığı Güneş'ten alır.", "Her yerde aynı sıcaklık, verilen ısınma-soğuma bilgisiyle çelişir."], "explanation": "Güneş ışığı alan yüzey ısınır, karanlıkta kalan yüzey soğur. Dünya'daki gibi belirgin bir atmosferin bulunmaması büyük sıcaklık farklarında etkili olur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q009", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6f4ecaddf9339538bdde150d5fda9e0b8dbacd8c1d0f12e0fa468705dde5a6dc", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q010", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f04", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "Verilen gaz bilgisine uygun temel yorumu seçer; solunabilir hava ile az gazı ayırır.", "question": "Ay'ın çevresinde çok az gaz bulunduğunu okuyan bir öğrenci hangi yorumu yapmalıdır?", "choices": ["Bu bilgi Ay'da rahatça nefes alınabildiğini gösterir.", "Bu gazlar Dünya'daki gibi solunabilir hava oluşturmaz.", "Bu gazlar Ay'ın kendi ışığını üretmesini sağlar.", "Bu bilgi Ay'da her gün bulut oluştuğunu kanıtlar."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Gazın varlığından rahat solunuma geçmek gaz miktarı ve yapısını göz ardı eder.", "Doğru; çok az gaz bulunması solunabilir atmosfer bulunduğu anlamına gelmez.", "Gaz bulunması Ay'ı ışık kaynağı yapmaz; Ay ışık yansıtır.", "Çok seyrek gazdan günlük bulut oluştuğu sonucu çıkmaz."], "explanation": "Ay'daki çok az gaz, Dünya'nın belirgin atmosferine benzemez. Bu nedenle Ay yüzeyinde Dünya'daki gibi solunabilir hava bulunduğu söylenemez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q010", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "088d23ff902b894726bf78afbe3ab71e54adb5abc52ce87b1705c5102efd9f65", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q011", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f04", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Bir yüzey izinden hava olaylarına ilişkin nedene ulaşır; uzun süre ile sonsuza kadar ayrımını gözetir.", "question": "Ay'daki tozlu yüzeyde oluşan bir iz, Dünya'daki açık bir toz yüzeye göre uzun süre korunabilir. Verilen durumu açıklayan bilgi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ay'da hiçbir yeni çarpma gerçekleşemez.", "Ay'ın kalın atmosferi bütün izleri örter.", "Ay yüzeyi sürekli kendi ışığıyla ısınır.", "Ay'da Dünya'daki gibi yağmur ve rüzgâr yoktur."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yeni çarpmalar olabilir; uzun süre korunma hiç değişmeme demek değildir.", "Kalın atmosfer düşüncesi Ay'ın gaz örtüsüyle çelişir; örtmek izleri koruma nedeni değildir.", "Kendi ışığıyla ısınma düşüncesi yanlıştır; Ay Güneş ışığı alır.", "Doğru; yağmur ve rüzgârın aşındırmasının olmaması izlerin korunmasını destekler."], "explanation": "Ay'da Dünya'daki gibi yağmur ve rüzgâr yüzeyi aşındırmaz. Bu, izlerin uzun süre korunmasını açıklar; yüzeyin hiçbir zaman değişmediğini göstermez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q011", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3caf266bf0a950c55478b20c4d9cd41904768e139e38cce6d8b49ca6739fd0a4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q012", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f02", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Görünüş ile fiziksel biçimi ayırır; bir yanlış genellemenin gerekçesini temel aydınlanma bilgisiyle düzeltir.", "question": "Bir öğrenci, “Ay'ın görünen aydınlık bölümü değişince Ay'ın gövdesi de biçim değiştirir.” diyor. Bu düşünceyi bilimsel olarak düzelten ifade aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ay küresel kalır; aydınlık bölümün görülen kısmı değişir.", "Ay görünmediği zaman ışık üretmeyi bırakıp küçülür.", "Ay bazen küre, bazen düz bir levha hâline gelir.", "Ay'ın günlük görünüşü yalnız Dünya'nın gölgesinden oluşur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; görünen aydınlık bölüm ile gök cisminin biçimi farklıdır.", "Ay ışık üretmez ve görünür bölümü azaldığında gövdesi küçülmez.", "Küre ve levha arasında değişme, görünen bölümle gövde biçimini karıştırır.", "Günlük görünüşü yalnız Dünya'nın gölgesine bağlamak aydınlatılma ve bakış ilişkisini göz ardı eder."], "explanation": "Ay'ın yaklaşık küresel biçimi korunur. Güneş'in aydınlattığı bölümün Dünya'dan görülen kısmı değişebilir; görünüş değişikliği gövdenin biçim değiştirmesi değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q012", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f06caad2a3ea71831e367b59cc51fc4754a6ccbf0084ac19e3895521803bc87d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q013", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f05", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "Tek hareket tanımını adıyla eşleştirir; kısa kök ve temel kavram ayrımı içerir.", "question": "Ay'ın kendi ekseni çevresindeki hareketi hangi adla belirtilir?", "choices": ["Çarpma", "Yansıma", "Dönme", "Dolanma"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Çarpma bir cismin başka bir yüzeye vurmasıdır; eksen hareketini tanımlamaz.", "Yansıma ışığın yüzeyden geri dönmesiyle ilişkilidir; eksen hareketi değildir.", "Doğru; kendi ekseni çevresindeki hareket dönmedir.", "Dolanma başka bir gök cisminin çevresinde yol almadır."], "explanation": "Dönme hareketinde cisim kendi ekseni çevresinde hareket eder. Ay'ın Dünya çevresindeki yolculuğu ise dolanma hareketidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q013", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "62e9bf85cad28b41fac6b2ed8202da8435d99e9ee22738afc32958d69d094d64", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q014", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f05", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "Hareketin merkezini okuyarak tek ad seçer; dönme ile dolanma arasında doğrudan ayrım yapar.", "question": "Ay'ın Dünya çevresinde yol alması hangi harekettir?", "choices": ["Dolanma", "Krater oluşumu", "Dönme", "Işık üretme"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; başka bir gök cisminin çevresinde yol alma dolanmadır.", "Krater oluşumu yüzeye çarpmayla ilişkilidir; Dünya çevresinde yol alma değildir.", "Dönme Ay'ın kendi ekseni çevresindeki hareketidir.", "Işık üretme hareket adı değildir; Ay kendi ışığını üretmez."], "explanation": "Ay'ın Dünya çevresinde yol almasına dolanma denir. Hareketin başka bir gök cismi çevresinde gerçekleşmesi belirleyicidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q014", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cdc55e7c5d3348369d91757cfad543c920e826f392e9921947f7656adee6b915", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q015", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f06", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "Bir yön okunu takip ederek konumu bulur; tek görsel okuma adımı yeterlidir.", "question": "Şekil, Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünümü gösteriyor. Ay, okları izleyerek K'den ayrıldığında sıradaki işaretli konuma ulaşır. Şekle göre bu konum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["K", "L", "N", "M"], "correct": 1, "distractorWhy": ["K başlangıç konumudur; sıradaki konum değildir.", "Doğru; ok K'den üstteki L konumuna yönelir.", "N alttadır; okların tersine ilerlenirse seçilebilir.", "M soldadır; K'den sonra doğrudan ulaşılan işaretli konum değildir."], "explanation": "Şekildeki yörünge oku sağdan üste ilerler. K sağda, L üstte olduğundan sıradaki işaretli konum L'dir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 0, "w": 120, "h": 100, "fill": "surface", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 32, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.earth", "labelX": 60, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 92, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.0", "labelX": 109, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 18, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.1", "labelX": 60, "labelY": 5}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.2", "labelX": 11, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 82, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.3", "labelX": 60, "labelY": 95}, {"type": "line", "x1": 87.71281292110204, "y1": 34.0, "x2": 78.35444596323347, "y2": 23.787134582752262, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 44.00000000000001, "y1": 22.28718707889796, "x2": 33.78713458275226, "y2": 31.64555403676653, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 32.287187078897965, "y1": 66.0, "x2": 41.64555403676651, "y2": 76.21286541724773, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 76.0, "y1": 77.71281292110203, "x2": 86.21286541724773, "y2": 68.35444596323349, "stroke": "ink", "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q015", "captionKey": "f5-t02.f5-t02.caption.q015"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q015", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9d0c03ae0e6ec9e6795ae2ddde62eb413577fd3c333852896b89de786f427214", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q016", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f06", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Konum sırasını saat hareketiyle karşılaştırır; bakış yönü bilgisiyle iki adımda yön adı belirler.", "question": "Aşağıdaki şekilde kuzeyden bakılan Ay'ın yörüngesinde oklar K → L → M → N sırasını gösteriyor. Şekle göre Ay'ın dolanma yönü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Saat yönü", "Saat yönünün tersi", "Her konumda değişen yön", "K ile M arasında ileri geri"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Saat yönü sağdan alta ilerler; çizimdeki oklar bunu göstermiyor.", "Doğru; sağdan üste, sonra sola ilerleyiş saat yönünün tersidir.", "Konum değişse de oklar tek bir dolanma yönü oluşturur.", "Oklar karşılıklı gidip gelme değil, yörünge boyunca ilerleme gösterir."], "explanation": "K sağda, L üstte, M solda, N alttadır. Bu sırayla ilerleme kuzeyden bakışta saat yönünün tersidir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 0, "w": 120, "h": 100, "fill": "surface", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 32, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.earth", "labelX": 60, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 92, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.0", "labelX": 109, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 18, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.1", "labelX": 60, "labelY": 5}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.2", "labelX": 11, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 82, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.3", "labelX": 60, "labelY": 95}, {"type": "line", "x1": 87.71281292110204, "y1": 34.0, "x2": 78.35444596323347, "y2": 23.787134582752262, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 44.00000000000001, "y1": 22.28718707889796, "x2": 33.78713458275226, "y2": 31.64555403676653, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 32.287187078897965, "y1": 66.0, "x2": 41.64555403676651, "y2": 76.21286541724773, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 76.0, "y1": 77.71281292110203, "x2": 86.21286541724773, "y2": 68.35444596323349, "stroke": "ink", "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q016", "captionKey": "f5-t02.f5-t02.caption.q016"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q016", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "077f4d8b0a2e76fd6c9a7ad24406d938005e1d5a7cc8c5370bb1697778f1b54c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q017", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f05", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki işlemi sırasını koruyarak iki kavramla eşleştirir; modelden kavrama aktarım yapar.", "question": "Bir Ay modeli bulunduğu yerde kendi çevresinde çevriliyor. Sonra modelin merkezi Dünya modelinin çevresinde taşınıyor. Buna göre bu iki işlemin sırasıyla temsil ettiği hareketler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?", "choices": ["Yansıma ve dolanma", "Dolanma ve dönme", "Dönme ve dolanma", "Dönme ve yansıma"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Kendi çevresinde çevrilme ışık yansımasıyla açıklanmaz.", "Hareket adları ters sırada eşleştirilmiştir.", "Doğru; kendi çevresinde çevrilme dönme, merkezin Dünya çevresinde ilerlemesi dolanmadır.", "Modelin merkezinin taşınması ışık yansıması değildir."], "explanation": "Önce modelin kendi ekseni çevresindeki hareketi, ardından başka bir model çevresindeki yolu anlatılmıştır. Bu yüzden sıra dönme ve dolanmadır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q017", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9206595e3e16b2b3cb9d5bbcdf38a6da90c6957f5dbb8dd2814224f3a9418e64", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q018", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f05", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "İki farklı hareket için uygun gözlem ölçütü tasarlar; özellik verileriyle hareket verilerini ayırmayı gerektirir.", "question": "Ay'ın dönmesini ve Dünya çevresinde dolanmasını ayrı ayrı incelemek isteyen bir öğrenci hangi iki bilgiyi izlemelidir?", "choices": ["Güneş'in rengini ve Ay'ın görüntüdeki büyüklüğünü", "Ay'ın kendi yönelişini ve merkezinin Dünya çevresindeki yerini", "Ay'ın parlaklığını ve yüzey tozunun rengini", "Dünya'nın bulutlarını ve Ay kraterlerinin sayısını"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Renk ve görüntü büyüklüğü eksen ile yörünge hareketini ayırt ettirmez.", "Doğru; kendi yönelişindeki değişim dönmeyi, merkezin çevrede yer değiştirmesi dolanmayı izletir.", "Parlaklık ve toz rengi hareket türlerini ayrı ayrı belirlemez.", "Bulut ve krater sayısı Ay'ın iki hareketini izlemek için ölçüt değildir."], "explanation": "Dönmeyi anlamak için modelin kendi yönelişi, dolanmayı anlamak için merkezinin Dünya çevresindeki konumu izlenir. Yüzey rengi veya krater sayısı bu iki hareketi ayırmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q018", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "740761de6dae68304acea1428c1a6f94e1110143009a3d8b0f5652bc0e61d957", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q019", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f06", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Hareketin merkezi ve ok yönü birlikte okunur; iki bilgi kısa bir görselden eşleştirilir.", "question": "Aşağıdaki şekilde Ay'ın kendi kuzey kutbu üzerinden görünümü var. Ay'ın çevresindeki oklar sağdan üste doğru ilerliyor. Şekle göre gösterilen hareket ve yönü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Saat yönünün tersine Dünya çevresinde dolanma", "Saat yönünde dönme", "Saat yönünün tersine dönme", "Saat yönünde Dünya çevresinde dolanma"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Saat yönünün tersi uygundur ama şekil Dünya çevresindeki yolu göstermiyor.", "Dönme türü uygundur ama saat yönü çizimdeki okların tersidir.", "Doğru; kendi çevresindeki oklar dönmeyi, sağdan üste ilerleme saat yönünün tersini gösterir.", "Hem yön hem hareket türü çizimden farklı yorumlanmıştır."], "explanation": "Şekil Ay'ın kendi çevresindeki hareketini gösterir; Dünya çevresindeki yol çizilmemiştir. Sağdan üste ilerleyen oklar saat yönünün tersine dönmeyi temsil eder.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 0, "w": 120, "h": 100, "fill": "surface", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 22, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.moon", "labelX": 60, "labelY": 50}, {"type": "line", "x1": 88.01184896238298, "y1": 42.494247692026896, "x2": 78.64084068090963, "y2": 27.784711149549636, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 52.494247692026896, "y1": 21.98815103761702, "x2": 37.784711149549636, "y2": 31.359159319090356, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 31.98815103761702, "y1": 57.505752307973104, "x2": 41.35915931909035, "y2": 72.21528885045036, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 67.50575230797308, "y1": 78.01184896238298, "x2": 82.21528885045035, "y2": 68.64084068090965, "stroke": "ink", "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.rotation", "captionKey": "f5-t02.f5-t02.caption.rotation"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q019", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e6522143d1c86810d65f3a97fc4ab23fff7ee65d0d5a11cb09472a6358bff62b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q020", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f06", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 4, "difficultyReason": "İki konum dizisini karşılaştırıp yanlış yönü teşhis eder; model onarımı için değişmesi gereken öğeyi seçer.", "question": "Aşağıdaki şekilde gerçek Ay'ın dolanması kuzeyden bakışla modellenmiş. Bir öğrenci aynı konumları kullanıp dolanma sırasını K → N → M → L olarak çiziyor. Buna göre öğrenci modelini düzeltmek için aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?", "choices": ["Dolanma oklarını K → L → M → N yönüne çevirmelidir.", "Konum etiketlerini silip ters okları korumalıdır.", "Dünya'nın etiketini Ay yaparak okları korumalıdır.", "Ay'ı yörüngeden kaldırıp Dünya merkezine koymalıdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kuzeyden gerçek dolanma saat yönünün tersidir; konum sırası K → L → M → N olmalıdır.", "Etiket silmek yanlış yönü düzeltmez; okların yönü değişmelidir.", "Etiketleri değiştirmek ters dolanma yönünü düzeltmez ve gök cisimlerinin rollerini bozar.", "Ay'ı Dünya merkezine koymak dolanmayı temsil etmeyi ortadan kaldırır."], "explanation": "K sağda, N altta olduğu için öğrencinin sırası saat yönündedir. Gerçek Ay dolanması kuzeyden bakışta saat yönünün tersidir; doğru sıra şeklin K → L → M → N sırasıdır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 0, "w": 120, "h": 100, "fill": "surface", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 32, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.earth", "labelX": 60, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 92, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.0", "labelX": 109, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 18, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.1", "labelX": 60, "labelY": 5}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.2", "labelX": 11, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 82, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.3", "labelX": 60, "labelY": 95}, {"type": "line", "x1": 87.71281292110204, "y1": 34.0, "x2": 78.35444596323347, "y2": 23.787134582752262, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 44.00000000000001, "y1": 22.28718707889796, "x2": 33.78713458275226, "y2": 31.64555403676653, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 32.287187078897965, "y1": 66.0, "x2": 41.64555403676651, "y2": 76.21286541724773, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 76.0, "y1": 77.71281292110203, "x2": 86.21286541724773, "y2": 68.35444596323349, "stroke": "ink", "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q020", "captionKey": "f5-t02.f5-t02.caption.q020"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q020", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "337298fa0f2be990bf7a5194ff4cacdc9164545cc4651846e26f34621470eda8", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q021", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f07", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Yön adının hangi koşula bağlı olduğunu seçer; hareket özelliğini ilgisiz gök cismi özelliklerinden ayırır.", "question": "Şekildeki okları “saat yönünün tersi” diye adlandırırken hangi bakış bilgisini belirtmek gerekir?", "choices": ["Dünya'nın yüzeyinde denizler bulunduğu", "Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden bakıldığı", "Ay'ın kendi ışığını üretmediği", "Ay'ın yalnız Dünya'dan küçük olduğu"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Denizlerin bulunması yörüngeyi hangi taraftan gördüğümüzü göstermez.", "Doğru; yön ifadesi bu çizimde kuzey kutbu üzerinden bakışa bağlıdır.", "Işık üretmeme bilgisi hareket yönünün bakış koşulu değildir.", "Büyüklük bilgisi şeklin hangi taraftan görüldüğünü belirlemez."], "explanation": "Saat yönü ve tersi, modelin bakış yönü belirtilerek yorumlanır. Bu çizim Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden görünümü temsil eder.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 0, "w": 120, "h": 100, "fill": "surface", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 32, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.earth", "labelX": 60, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 92, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.0", "labelX": 109, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 18, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.1", "labelX": 60, "labelY": 5}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.2", "labelX": 11, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 82, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.3", "labelX": 60, "labelY": 95}, {"type": "line", "x1": 87.71281292110204, "y1": 34.0, "x2": 78.35444596323347, "y2": 23.787134582752262, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 44.00000000000001, "y1": 22.28718707889796, "x2": 33.78713458275226, "y2": 31.64555403676653, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 32.287187078897965, "y1": 66.0, "x2": 41.64555403676651, "y2": 76.21286541724773, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 76.0, "y1": 77.71281292110203, "x2": 86.21286541724773, "y2": 68.35444596323349, "stroke": "ink", "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q021", "captionKey": "f5-t02.f5-t02.caption.q021"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q021", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a3020d393510323226bb7d2727feb26d6f1b351850379a76d5fb4de8ecaba53e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q022", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f07", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 4, "difficultyReason": "Ortak yön ve farklı merkez bilgilerini birleştirir; aynı özelliğin iki kavramı özdeş yapmadığını değerlendirir.", "question": "Aşağıdaki şekilde gösterilen dolanma, Dünya'nın kuzey kutbu üzerinden bakıldığında saat yönünün tersinedir. Ay'ın dönmesi de kendi kuzey kutbu üzerinden bakıldığında saat yönünün tersidir. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Ay dolanırken kendi ekseni çevresinde hareket edemez.", "Yönleri aynı olsa da dönme ve dolanma ayrı hareketlerdir.", "Yönleri aynı olduğu için Ay yalnız bir hareket yapar.", "Dönme sözcüğü Dünya çevresindeki yol için de kullanılır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Dönme ve dolanma birlikte gerçekleşebilir; birbirini engellemez.", "Doğru; ortak yön, bir hareketin kendi ekseni çevresinde diğerinin Dünya çevresinde olduğunu değiştirmez.", "Aynı yön iki farklı hareketi tek hareket yapmaz.", "Dünya çevresindeki yol dolanmadır; dönme kendi ekseni çevresindedir."], "explanation": "Yön ile hareket türü farklı ölçütlerdir. Kuzeyden bakışta iki hareket de saat yönünün tersidir; ancak kendi ekseni çevresinde dönme ile Dünya çevresinde dolanma ayrı hareketler olarak kalır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 0, "w": 120, "h": 100, "fill": "surface", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 32, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.earth", "labelX": 60, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 92, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.0", "labelX": 109, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 18, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.1", "labelX": 60, "labelY": 5}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.2", "labelX": 11, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 82, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.3", "labelX": 60, "labelY": 95}, {"type": "line", "x1": 87.71281292110204, "y1": 34.0, "x2": 78.35444596323347, "y2": 23.787134582752262, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 44.00000000000001, "y1": 22.28718707889796, "x2": 33.78713458275226, "y2": 31.64555403676653, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 32.287187078897965, "y1": 66.0, "x2": 41.64555403676651, "y2": 76.21286541724773, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 76.0, "y1": 77.71281292110203, "x2": 86.21286541724773, "y2": 68.35444596323349, "stroke": "ink", "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q022", "captionKey": "f5-t02.f5-t02.caption.q022"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q022", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "eca34adec912cee74c12a7a6d06347ff47a2a442ded9665c3cd124f69e22ebd2", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q023", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f08", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 1, "difficultyReason": "Öğretilmiş hareket ilişkisinin nedenini seçer; temel eşit süre bilgisi kısa kökte kullanılır.", "question": "Dünya'dan Ay'ın hep aynı yüzünü görmemizin temel nedeni hangisidir?", "choices": ["Ay'ın bütün yüzlerinin aynı kraterlere sahip olması", "Ay'ın kendi ekseni çevresinde hiç dönmemesi", "Dönme ve Dünya çevresinde dolanma sürelerinin eşit olması", "Dünya'nın çevresinde hiç dolanmaması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yüzlerin benzemesi aynı fiziksel yüzün Dünya'ya yönelmesinin nedeni değildir.", "Dönmeyen bir model dolanırken farklı yüzlerini Dünya'ya gösterir.", "Doğru; aynı yönde bir dolanımda bir dönüş, aynı yüzün Dünya'ya bakmasını sağlar.", "Dolanma yokluğu Ay'ın gerçek hareketiyle çelişir."], "explanation": "Ay'ın bir dönüş ve bir dolanım süreleri yaklaşık eşittir. Bir dolanımda aynı yönde bir dönüş yaptığı için Dünya'ya aynı yüzünü gösterir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q023", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "db5b99091977bd749184fedad921633979a00c3caaf13e6a3bfaf8e40b6f7420", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q024", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f08", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Bir yanlış çıkarımı düzeltir; gözlenen sonuç ile iki hareketin ilişkisini tek neden zincirinde kurar.", "question": "“Ay'ın aynı yüzünü gördüğümüz için Ay dönmüyor.” yorumuna hangi yanıt bilimsel olarak uygundur?", "choices": ["Ay döner; dönme süresi dolanma süresine eşittir.", "Ay dönmez; yalnız Dünya çevresinde dolanır.", "Ay durur; bütün hareketi Dünya'nın dönüşüdür.", "Ay ışık üretir; bu yüzden hareketi görünmez."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; dönme gerçekleşir ve dolanmayla eşit sürede tamamlanır.", "Yalnız dolanma aynı fiziksel yüzün sürekli Dünya'ya bakmasını sağlayamaz.", "Ay'ın iki gerçek hareketi vardır; yalnız Dünya'nın dönüşüyle açıklanamaz.", "Ay ışık üretmez; yansıma aynı yüzün hareket nedenini ortadan kaldırmaz."], "explanation": "Aynı yüzün görülmesi hareketsizlik kanıtı değildir. Ay, kendi ekseni çevresinde dönerken Dünya çevresinde de dolanır; iki hareketin eşit süreli olması bu görünümü oluşturur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q024", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "755ab3b5187e6decf4b5903f7217b9cc88581f1c793ad14cc4c5e1c4de8b44da", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q025", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f08", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Süre eşitliğini tamamlanan tur sayısına aktarır; sayıyı ezberlemeye değil orantısız hareket yanılgısını ayırmaya dayanır.", "question": "Ay, Dünya çevresinde bir tam dolanımını bitirirken kendi ekseni çevresinde kaç tam dönüş yapar?", "choices": ["Sıfır", "Bir", "İki", "Dört"], "correct": 1, "choiceOrder": "fixed", "distractorWhy": ["Sıfır dönüş, aynı yüzün görülmesini dönmeme olarak yorumlar.", "Doğru; dönme ve dolanma süreleri eşit olduğundan bir dolanımda bir dönüş tamamlanır.", "İki dönüş, dönme süresini dolanma süresinin yarısı kabul eder.", "Dört dönüş, eşit süre yerine dört kat hızlı dönme varsayar."], "explanation": "Bir dönüş için gereken süre, bir dolanım için gereken süreye yaklaşık eşittir. Aynı süre içinde bir tam dolanım ve bir tam dönüş gerçekleşir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q025", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f42f1719b36c0003c710d80c055c2729f426ca0f24d7aa53c1deeed06708950a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q026", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f08", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Verilen genellemedeki eksik koşulu bulur; süre bilgisiyle yön bilgisini birlikte kullanır.", "question": "Bir öğrenci, “Herhangi bir modelde dönme ile dolanma sürelerini eşit yapmak, yönleri ne olursa olsun aynı yüzün merkeze bakmasına yeter.” diyor. Öğrencinin bu düşüncesine yapılması gereken düzeltme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Süreler eşitse modelin hiç dönmemesi gerekir.", "Eşit sürelere ek olarak yön uyumu da gerekir.", "Yön yerine modelin parlaklığı artırılmalıdır.", "Aynı yüz için dolanma mutlaka durdurulmalıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Hiç dönmemek eşit süreli dönmeyi ortadan kaldırır ve aynı yüzü korumaz.", "Doğru; Ay modelinde aynı yönde bir dönüş ve bir dolanım birlikte aynı yüzü korur.", "Parlaklık hareketlerin süre ve yön ilişkisini düzeltmez.", "Dolanmayı durdurmak Ay'ın iki hareketini temsil etmez."], "explanation": "Ay örneğinde iki hareket aynı yönde ve eşit sürelerle gerçekleşir. Yalnız süreleri eşitleyip ters yönlerde hareket ettirmek aynı yüzün merkeze bakmasını sağlamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q026", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e7d8bc0caba1b41e146d8fe846306e9cc129b4b9e72e8c3852ad95cd5847f655", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q027", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f09", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "İşaretin iki farklı referansa göre durumunu karşılaştırır; konum ve yöneliş verilerinden birleşik hareket çıkarır.", "question": "Aşağıdaki şekilde siyah işaret aynı Ay yüzünü gösteriyor. K'deki işaret sola, L'deki işaret aşağıya bakıyor. Her ikisi de Dünya'ya dönük. Şekle göre bu gözlem aşağıdaki çıkarımlardan hangisini destekler?", "choices": ["Siyah işaret her konumda farklı bir Ay'a geçmiştir.", "Ay modeli dolanırken kendi yönelişini de değiştirmiştir.", "Ay modeli sayfaya göre aynı yönde kalmıştır.", "Dünya'nın yeri değiştiği için işaret aşağıya bakmıştır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Çizim farklı Ay'ları değil aynı Ay'ın farklı zamanlardaki konumlarını gösterir.", "Doğru; işaretin sayfaya göre yön değiştirmesi modelin de kendi ekseni çevresinde döndüğünü gösterir.", "Sol ile aşağı aynı yön değildir; sayfaya göre yöneliş değişmiştir.", "Dünya çizimde aynı merkezde durur; işaretin yönünü değiştiren modelin hareketidir."], "explanation": "İşaretin Dünya'ya bakması korunurken sayfaya göre yönü değişir. Bu, modelin merkez çevresinde dolanırken kendi ekseni çevresinde de dönmesiyle açıklanır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 0, "w": 120, "h": 100, "fill": "surface", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 32, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.earth", "labelX": 60, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 92, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.0", "labelX": 109, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 88, "y": 50, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 18, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.1", "labelX": 60, "labelY": 5}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 22, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.2", "labelX": 11, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 32, "y": 50, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 82, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.3", "labelX": 60, "labelY": 95}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 78, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 87.71281292110204, "y1": 34.0, "x2": 78.35444596323347, "y2": 23.787134582752262, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 44.00000000000001, "y1": 22.28718707889796, "x2": 33.78713458275226, "y2": 31.64555403676653, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 32.287187078897965, "y1": 66.0, "x2": 41.64555403676651, "y2": 76.21286541724773, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 76.0, "y1": 77.71281292110203, "x2": 86.21286541724773, "y2": 68.35444596323349, "stroke": "ink", "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q027", "captionKey": "f5-t02.f5-t02.caption.q027"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q027", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1593104b2e2b70961853e83dd7dc0550f04969be592e5936ccb77f63435bed24", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q028", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f09", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 4, "difficultyReason": "Hatalı modelde işaret-merkez ilişkisini bütün konumlarda denetler; hatayı gizleyen müdahalelerden gerçek hareket onarımını ayırır.", "question": "Bu şekil, Ay'ı henüz doğru temsil etmeyen bir denemedir. Modelin siyah işareti her konumda sayfanın soluna bakıyor. Şekle göre Dünya'ya hep aynı yüzün bakması için modelde aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Model hiç çevrilmeden aynı hareket sürdürülmelidir.", "İşaret silinmeli ve aynı hareket doğru sayılmalıdır.", "Dünya modeli, her seferinde işaretin önüne taşınmalıdır.", "Dolanırken model de çevrilmeli, işaret Dünya'ya yönelmelidir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Sabit sayfa yönü, işaretin tüm konumlarda Dünya'ya bakmasını sağlamaz.", "İşareti silmek hareket hatasını düzeltmez; yalnız izlemeyi güçleştirir.", "Dünya'yı işarete göre taşımak Ay hareketini doğru modellemek değildir.", "Doğru; her konumda Dünya'ya yönelen işaret için modelin kendi ekseni çevresinde de dönmesi gerekir."], "explanation": "İşaret sağdaki K konumunda Dünya'ya bakarken soldaki M konumunda Dünya'dan uzağa bakar. Modelin dolanma sırasında kendi ekseni çevresinde de uygun yönde çevrilmesi gerekir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 0, "w": 120, "h": 100, "fill": "surface", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 32, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.earth", "labelX": 60, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 92, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.0", "labelX": 109, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 88, "y": 50, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 18, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.1", "labelX": 60, "labelY": 5}, {"type": "circle", "x": 56, "y": 18, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.2", "labelX": 11, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 24, "y": 50, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 82, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.3", "labelX": 60, "labelY": 95}, {"type": "circle", "x": 56, "y": 82, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 87.71281292110204, "y1": 34.0, "x2": 78.35444596323347, "y2": 23.787134582752262, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 44.00000000000001, "y1": 22.28718707889796, "x2": 33.78713458275226, "y2": 31.64555403676653, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 32.287187078897965, "y1": 66.0, "x2": 41.64555403676651, "y2": 76.21286541724773, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 76.0, "y1": 77.71281292110203, "x2": 86.21286541724773, "y2": 68.35444596323349, "stroke": "ink", "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q028", "captionKey": "f5-t02.f5-t02.caption.q028"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q028", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7ad62c324881a103ac0894de9d83ee95872e3f6bfe16d7a8ea44e6b8034c245a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q029", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f09", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Karşılıklı iki konumda merkezin hangi tarafta olduğunu okur; işaretin yönünü iki konumla karşılaştırır.", "question": "Aşağıdaki şekilde aynı Ay yüzündeki siyah işaret her konumda Dünya'ya dönük. Ay, K'den M'ye geldiğinde işaretin sayfaya göre yönü nasıl değişir?", "choices": ["Soldan yine sola yönelir.", "Soldan aşağıya yönelir.", "Soldan yukarıya yönelir.", "Soldan sağa yönelir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yine sola bakması M'de işaretin Dünya'dan uzağa yönelmesi olurdu.", "Aşağıya bakış L konumundaki işarete aittir; M için uygun değildir.", "Yukarıya bakış N konumundaki işarete aittir; M için uygun değildir.", "Doğru; K'de Dünya solda, M'de Dünya sağdadır; işaret bu yönlere bakar."], "explanation": "K'deki Ay'ın solunda, M'deki Ay'ın sağında Dünya vardır. İşaret Dünya'ya dönük kalacağı için soldan sağa yönelir. Bu değişim dönmenin de gerçekleştiğini gösterir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 0, "w": 120, "h": 100, "fill": "surface", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 32, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.earth", "labelX": 60, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 92, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.0", "labelX": 109, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 88, "y": 50, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 18, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.1", "labelX": 60, "labelY": 5}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 22, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.2", "labelX": 11, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 32, "y": 50, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 82, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.3", "labelX": 60, "labelY": 95}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 78, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 87.71281292110204, "y1": 34.0, "x2": 78.35444596323347, "y2": 23.787134582752262, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 44.00000000000001, "y1": 22.28718707889796, "x2": 33.78713458275226, "y2": 31.64555403676653, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 32.287187078897965, "y1": 66.0, "x2": 41.64555403676651, "y2": 76.21286541724773, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 76.0, "y1": 77.71281292110203, "x2": 86.21286541724773, "y2": 68.35444596323349, "stroke": "ink", "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q029", "captionKey": "f5-t02.f5-t02.caption.q029"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q029", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bd7708286bc66b21cfb05773887bff5d157f032be7cc441d64bb4cfd0892d394", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q030", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f09", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 4, "difficultyReason": "Bir model öğesinin bilgi işlevini değerlendirir; işaret kaldırılınca kaybolan kanıtı korunmuş konum verisinden ayırır.", "question": "Şekildeki siyah işaret silinseydi bu modelde hangi bilgiyi izlemek özellikle zorlaşırdı?", "choices": ["Ay merkezinin farklı konumlarda bulunup bulunmadığını", "Yörünge oklarının hangi sırayı gösterdiğini", "Dünya modelinin çizimin merkezinde olup olmadığını", "Aynı Ay yüzünün Dünya'ya yönelip yönelmediğini"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Konumlar işaret silinse de daire merkezleriyle görülebilir.", "Yörünge okları işaretten ayrıdır; sıraları görünür kalır.", "Dünya modelinin merkezdeki dairesi işaretten bağımsızdır.", "Doğru; yüzü ayırt eden işaret yoksa aynı yüzün yönelişi doğrudan izlenemez."], "explanation": "Siyah işaret modelin belirli yüzünü tanımayı sağlar. Silinirse yörünge ve merkezler görünmeye devam eder; aynı fiziksel yüzün Dünya'ya bakışı ayırt edilemez.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 0, "w": 120, "h": 100, "fill": "surface", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 32, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.earth", "labelX": 60, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 92, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.0", "labelX": 109, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 88, "y": 50, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 18, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.1", "labelX": 60, "labelY": 5}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 22, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.2", "labelX": 11, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 32, "y": 50, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 82, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.3", "labelX": 60, "labelY": 95}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 78, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 87.71281292110204, "y1": 34.0, "x2": 78.35444596323347, "y2": 23.787134582752262, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 44.00000000000001, "y1": 22.28718707889796, "x2": 33.78713458275226, "y2": 31.64555403676653, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 32.287187078897965, "y1": 66.0, "x2": 41.64555403676651, "y2": 76.21286541724773, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 76.0, "y1": 77.71281292110203, "x2": 86.21286541724773, "y2": 68.35444596323349, "stroke": "ink", "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q030", "captionKey": "f5-t02.f5-t02.caption.q030"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q030", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b9a124462845ddab4daa250582c2cca298836327927775846a9e55e7b8ffa3de", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q031", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f10", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Yüz yönelişini aydınlatılmadan ayırır; bir kanıtın desteklemediği sonucu belirler.", "question": "Bir öğrenci, “Ay'ın Dünya'ya aynı yüzünü göstermesi, bu yüzün her zaman bütünüyle aydınlık olduğunu kanıtlar.” diyor. Buna göre bu yorumla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi bilimsel olarak uygundur?", "choices": ["Aynı yüzün yönelmesi Ay'ın ışık üretmesini kanıtlar.", "Aynı yüzün yönelmesi ile ışık alan bölüm farklı bilgilerdir.", "Dünya'ya dönük yüz değişmediği için Ay hiç hareket etmez.", "Ay'ın Dünya'ya dönük yüzü her zaman bütünüyle aydınlıktır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ay ışık üretmez; yüzün yönelişi ışık kaynağı olduğunu göstermez.", "Doğru; yüzün Dünya'ya bakması Güneş ışığının hangi bölümü aydınlattığını tek başına söylemez.", "Aynı yüzün yönelmesi dönme ve dolanmanın birlikte gerçekleşmesiyle açıklanır.", "Dünya'ya dönük yüzün tamamının her zaman ışık alması gerekmez."], "explanation": "Aynı yüzün görülmesi Ay'ın yönelişiyle ilgilidir. Aydınlık görünen bölüm ise Güneş'ten gelen ışıkla ilgilidir; birincisi her zaman tam aydınlık olmayı kanıtlamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q031", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8118f0549447a9cb450f28bdadf6b7cbd67c1be86a66b5d3628cadb157de3259", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q032", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f10", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 4, "difficultyReason": "Modelin gösterdiği ilişkiyle göstermediği niceliği eşleştirir; iki parçalı bir değerlendirmede yanlış temsil iddialarını eler.", "question": "Şekildeki modelin işaretli yüzü bir tam dolanım boyunca merkezdeki Dünya'ya bakıyor. Buna göre modelin bu davranışıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Aynı yüzün yönelişini temsil eder; gerçek büyüklüğü vermez.", "Ay'ın dönmediğini temsil eder; ışık yansımasını vermez.", "Ay'ın atmosferini temsil eder; dolanmasını vermez.", "Ay'ın gerçek uzaklığını temsil eder; aynı yüzü vermez."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; işaretin merkeze bakışı hareket ilişkisini gösterir, gerçek boyutları belirlemez.", "Aynı yüzün bakışı dönmeme değil uyumlu dönme-dolanma sonucudur.", "İşaretin yönelişi atmosferi temsil etmez; modelde dolanma vardır.", "Ölçeksiz model gerçek uzaklığı vermez; işaret aynı yüzü izletir."], "explanation": "İşaret modelde aynı yüzün Dünya'ya yönelişini görünür kılar. Böyle bir hareket modeli Ay'ın gerçek büyüklük ve uzaklığını tek başına belirlemez.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 0, "y": 0, "w": 120, "h": 100, "fill": "surface", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 32, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 50, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.earth", "labelX": 60, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 92, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.0", "labelX": 109, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 88, "y": 50, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 18, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.1", "labelX": 60, "labelY": 5}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 22, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 28, "y": 50, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.2", "labelX": 11, "labelY": 50}, {"type": "circle", "x": 32, "y": 50, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 82, "r": 7, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t02.f5-t02.pos.3", "labelX": 60, "labelY": 95}, {"type": "circle", "x": 60, "y": 78, "r": 1.6, "fill": "ink", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 87.71281292110204, "y1": 34.0, "x2": 78.35444596323347, "y2": 23.787134582752262, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 44.00000000000001, "y1": 22.28718707889796, "x2": 33.78713458275226, "y2": 31.64555403676653, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 32.287187078897965, "y1": 66.0, "x2": 41.64555403676651, "y2": 76.21286541724773, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 76.0, "y1": 77.71281292110203, "x2": 86.21286541724773, "y2": 68.35444596323349, "stroke": "ink", "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q032", "captionKey": "f5-t02.f5-t02.caption.q032"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q032", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ea4fd674008bbaae467d2a83f3e76713e8eb55d51c294bd0486d4e12d7996050", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q033", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f11", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "Tablonun satır başlığı ve yer hücresini eşleştirir; eşit süreye rağmen farklı merkezleri ayırır.", "question": "Aşağıdaki tabloda Ay'ın iki hareketi kaydedilmiş. Tabloya göre “Dünya çevresi” bilgisi aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştiği yeri belirtir?", "choices": ["Çarpma", "Dönme", "Işık yansıtma", "Dolanma"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Çarpma tabloda yer alan bir hareket değildir; Ay'ın Dünya çevresindeki yolunu anlatmaz.", "Dönme satırında Ay'ın kendi ekseni çevresi yazılıdır.", "Tabloda ışık yansıtma hareket satırı olarak verilmemiştir.", "Doğru; Dünya çevresinde yol alma dolanma satırıdır."], "explanation": "Dolanma satırındaki yer Dünya çevresidir. Dönme satırında ise kendi ekseni çevresi yazılıdır; iki hareketin gerçekleştiği yer aynı değildir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t02.f5-t02.q033.h0", "f5-t02.f5-t02.q033.h1"], "rows": [[{"key": "f5-t02.f5-t02.q033.r0.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q033.r0.c1"}], [{"key": "f5-t02.f5-t02.q033.r1.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q033.r1.c1"}]], "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q033"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q033", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a743fd8f05e045b5fb32e67b35bb37f4233f93335af9838e182ce8d3871badb0", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q034", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f11", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki süre hücresini karşılaştırır; sayının ezberini değil tabloda verilen eşitliği tanır.", "question": "Tablodaki verilere göre Ay'ın dönme ve dolanma süreleri için hangi ifade uygundur?", "choices": ["Dönme süresi sıfırdır.", "İki süre yaklaşık eşittir.", "Dönme süresi dolanmanın iki katıdır.", "Dolanma süresi dönmenin dört katıdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Dönme süresi sıfır değil, yaklaşık 27,3 gündür.", "Doğru; iki satırda da yaklaşık 27,3 gün yazmaktadır.", "İki kat ilişkisi tablodaki eşit değerlere uymaz.", "Dört kat ilişkisi eşit sürelerle çelişir."], "explanation": "İki hareketin süre hücrelerinde aynı yaklaşık değer vardır. Bu yüzden süreler yaklaşık eşittir; hangi hareketin nerede gerçekleştiği ayrı bir bilgidir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t02.f5-t02.q034.h0", "f5-t02.f5-t02.q034.h1"], "rows": [[{"key": "f5-t02.f5-t02.q034.r0.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q034.r0.c1"}], [{"key": "f5-t02.f5-t02.q034.r1.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q034.r1.c1"}]], "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q034"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q034", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "aa35dd843ff13f4feef1e0f66d46878ea698d9bbb8ba55b6495c08f4b7dd42e8", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q035", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f12", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Dört satırdaki iddiaları bilimsel bilgilerle sınar; yalnız yanlış kaydı ve düzeltme nedenini belirler.", "question": "Kayıtları hazırlayan öğrenci bir bilgi hatası yapmış. Tabloya göre hangi satırdaki kayıt düzeltilmelidir?", "choices": ["Uydu satırı", "Dolanma satırı", "Işık kaynağı satırı", "Yüzey satırı"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Uydu satırında Dünya'nın doğal uydusu denmesi uygundur.", "Dolanma satırında Dünya çevresinde yol alması uygundur.", "Doğru; Ay kendi ışığını üretmez, Güneş ışığını yansıtır.", "Yüzey satırında krater bulunması uygundur."], "explanation": "Uydu, yüzey ve dolanma kayıtları Ay'ın özellikleriyle uyumludur. Hata ışık kaynağı satırındadır; “kendi ışığını üretir” yerine “Güneş ışığını yansıtır” yazılmalıdır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t02.f5-t02.q035.h0", "f5-t02.f5-t02.q035.h1"], "rows": [[{"key": "f5-t02.f5-t02.q035.r0.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q035.r0.c1"}], [{"key": "f5-t02.f5-t02.q035.r1.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q035.r1.c1"}], [{"key": "f5-t02.f5-t02.q035.r2.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q035.r2.c1"}], [{"key": "f5-t02.f5-t02.q035.r3.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q035.r3.c1"}]], "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q035"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q035", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "85b2b76c0e7dd31c5ff495c3c871d5e9085aea4d59de4b9cc6f00a242054a7f6", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q036", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f12", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "İki sütun arasında neden ilişkisi kurar; dört farklı yanılgıyı gerçek kavram bilgisiyle değerlendirir.", "question": "Bir öğrenci Ay için “özellik — açıklama” kaydı oluşturuyor. Bu kayıtta aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yazılırsa iki hücre birbiriyle uyumlu olur?", "choices": ["Parlak görünme — Güneş ışığını yansıtma", "Doğal uydu — İnsanların yaptığı araç olması", "Aynı yüzün görülmesi — Kendi ekseninde hiç dönmemesi", "Kraterli yüzey — Sürekli yağmur yağması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; parlak görünme yansıyan Güneş ışığıyla açıklanır.", "İnsanların yaptığı araç yapaydır; doğal uydu kaydıyla çelişir.", "Hiç dönmeme aynı yüzü açıklamaz; iki hareket eşit sürede gerçekleşir.", "Kraterler sürekli yağmurla değil çarpmalarla ilişkilidir; Ay'da böyle yağmur yoktur."], "explanation": "Kaydın açıklama hücresi özellik hücresinin nedenini doğru vermelidir. Parlak görünme, Güneş ışığını yansıtmayla uyumludur; diğer eşleştirmeler kavram yanılgısı içerir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q036", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ba86b701596fe0503cbcef9b1de29290fd2f904865e55bcf8a98fca115713d9a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q037", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f13", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Gözlem ve bilimsel açıklama rollerini belirler; tablonun desteklemediği üç iddiayı eler.", "question": "Aşağıdaki tabloda bir gözlem ile onun açıklaması ayrı tutulmuş. Tabloya göre aşağıdaki yorumlardan hangisi bu ayrımı doğru değerlendirir?", "choices": ["Parlak görünme gözlem, ışığı yansıtma bilimsel açıklamadır.", "Parlak görünme, solunabilir atmosferin doğrudan kanıtıdır.", "Işığı yansıtma, gövdenin her gece küçüldüğünü gösterir.", "İki kayıt da Ay'ın kendi ışığını ürettiğinin kanıtıdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ilk hücre görünen durumu, ikinci hücre bu durumun bilimsel nedenini verir.", "Parlaklık solunabilir atmosferi göstermez; ışık ve hava farklı özelliklerdir.", "Yansıtma bilgisi gövdenin küçülmesiyle ilgili değildir.", "Kayıtlardan ışık üretme çıkmaz; açıklama yansıtmadır."], "explanation": "Tablo ne görüldüğünü ve nedenini ayırır. Ay'ın parlak görünmesi gözlemdir; Güneş ışığını yansıtması açıklamadır. Gözlemden ilgisiz özellikler çıkarılamaz.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t02.f5-t02.q037.h0", "f5-t02.f5-t02.q037.h1"], "rows": [[{"key": "f5-t02.f5-t02.q037.r0.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q037.r0.c1"}]], "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q037"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q037", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6fbddf2c00cdb07244b63c335c92b91b29c227beaa5c4c5c3b0af58d2ad8b40c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q038", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f13", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Verinin kapsadığı özelliklerle zaman gerektiren hareket ölçümünü ayırır; yeterli kanıt koşulunu değerlendirir.", "question": "Bir çalışma yaprağında yalnız “Ay yüzeyi görüntüsünde çukurlar görülüyor.” kaydı var. Buna göre bu tek kayıt aşağıdaki sonuçlardan hangisi için yeterli veri __sağlamaz__?", "choices": ["Görüntüde çukurlar bulunduğunu söylemek", "Yüzey görüntüsünün tamamen düz olmadığını söylemek", "Ay'ın bir dönüşünü kaç günde tamamladığını belirlemek", "Görülen yüzey biçimini betimlemek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Çukurlar bulunduğu kayıtta açıkça verilmiştir.", "Çukur görülmesi görüntünün tümüyle düz olmadığını destekler.", "Doğru; dönüş süresini belirlemek için hareketle ilgili zaman verileri gerekir.", "Görülen çukurlar yüzey biçimini betimlemeye yardımcı olur."], "explanation": "Bir yüzey görüntüsü yüzey biçimi hakkında bilgi verir. Dönüş süresi ise zaman boyunca hareketin incelenmesini gerektirir; bu kayıttan bulunamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q038", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e22f006449dfdca5e87c8536597a58a672a7956b6f8d4061411471b8ae8ebd51", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q039", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f12", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 4, "difficultyReason": "Verilen sonuç ile iki süreyi karşılaştırır, çelişkiyi bulur ve doğru tur ilişkisini yeniden kurar; çok aşamalı veri değerlendirmesidir.", "question": "Aşağıdaki tabloda güvenilir kaynaktan alınan süreler var. Altına “Ay bir dolanımda hiç dönmez.” yazılmış. Tabloya göre bu sonuçla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi en uygundur?", "choices": ["Tablo yalnız Ay'ın ışık üretmesini kanıtlar.", "Sonuç tabloyla uyumludur; eşit süreler dönmeyi durdurur.", "İki satır da farklı gök cisimlerini anlattığı için yorumlanamaz.", "Sonuç tabloyla çelişir; bir dolanımda bir dönüş tamamlanır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Süre tablosu ışık üretmesini kanıtlamaz; Ay ışık üretmez.", "Sürelerin eşitliği dönmeyi durdurmaz; birlikte tamamlanmayı gösterir.", "İki satır da Ay'ın farklı hareketlerine aittir; farklı gök cisimleri değildir.", "Doğru; bir dönüş ve bir dolanım aynı sürede tamamlanır."], "explanation": "Dönme ve dolanma süreleri yaklaşık eşittir. Dolanımın tamamlandığı sürede bir dönüş de tamamlanır; hiç dönmediği iddiası tabloyla çelişir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t02.f5-t02.q039.h0", "f5-t02.f5-t02.q039.h1"], "rows": [[{"key": "f5-t02.f5-t02.q039.r0.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q039.r0.c1"}], [{"key": "f5-t02.f5-t02.q039.r1.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q039.r1.c1"}]], "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q039"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q039", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a0283959ba980abb7b5fbaa0266fc6b5021904eb0b0c505902bc86745ab5289a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q040", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f14", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Amaç için eksik kanıtı seçer; doğru fakat ilgili olmayan özellikleri açıklayıcı hareket verisinden ayırır.", "question": "Bir öğrenci, aynı yüzün neden görüldüğünü açıklamak için defterine yalnız “Dolanma: Dünya çevresinde” yazmış. Buna göre bu açıklama için aşağıdaki ek kayıtlardan hangisi en yararlıdır?", "choices": ["Ay'da kraterler vardır; bazı bölgeler koyu görünür.", "Ay doğal uydudur; Dünya'dan küçüktür.", "Dönme de vardır; iki hareket aynı yönde ve eşit sürelerle tamamlanır.", "Ay Güneş ışığı alır; gündüz yüzeyi ısınabilir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Krater ve koyu bölge bilgileri hareket sürelerinin ilişkisini vermez.", "Uydu ve büyüklük bilgileri aynı yüzün nedenini tek başına açıklamaz.", "Doğru; aynı yüzün görülmesini açıklayan eksik bilgi iki hareketin uyumudur.", "Işık ve sıcaklık bilgileri dönme-dolanma uyumunu vermez."], "explanation": "Dolanma yerini bilmek, aynı yüzün nedenini açıklamaya yetmez. Ay'ın dönmesi ve iki hareketin aynı yönde, yaklaşık eşit süreyle tamamlanması da kaydedilmelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q040", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1139487c501e08e7a201ad0326fb7166806cc47d3db751ad59579b77f0358b2e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q041", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f14", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "İki farklı özellik satırını birlikte yorumlar; ışık ve atmosfer arasında kurulmuş yanlış nedenselliği değerlendirir.", "question": "Tablodaki iki kaydı birlikte kullanan öğrenci hangi sonuca ulaşabilir?", "choices": ["Ay ışığı kendisi ürettiği için hava olmadan parlayabilir.", "Ay'da hava yoksa gelen ışığın yansıması da mümkün değildir.", "Ay'ın parlaklığı, kalın atmosferi bulunduğunu gösterir.", "Ay'ın parlaklığı, solunabilir hava bulunduğunu göstermez."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Işık üretme varsayımı yansıma kaydıyla çelişir.", "Işığın yüzeyden yansıması için Dünya'daki gibi hava bulunması gerekmez.", "Yansıyan ışık kalın atmosfer kanıtı değildir; iki bilgi ayrı özelliklerdir.", "Doğru; parlaklık yansımayla açıklanır, çok az gaz ise solunabilir hava oluşturmaz."], "explanation": "İlk kayıt parlaklığın nedenini, ikinci kayıt gaz örtüsünün özelliğini verir. Bu bilgiler birlikte, parlak görünüşten solunabilir hava varlığı çıkarılamayacağını gösterir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t02.f5-t02.q041.h0", "f5-t02.f5-t02.q041.h1"], "rows": [[{"key": "f5-t02.f5-t02.q041.r0.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q041.r0.c1"}], [{"key": "f5-t02.f5-t02.q041.r1.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q041.r1.c1"}]], "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q041"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q041", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8a96f9adcbe6a46579b15ae7a2746553f29224b2218700210ee632cda03c5f33", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q042", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f13", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Gözlenen eylem ve kavramsal yorumdan oluşan çifti değerlendirir; etkinliğin desteklemediği genellemeleri ayırır.", "question": "Bir öğrenci kâğıt Ay modelini hem kendi çevresinde çeviriyor hem arkadaşının çevresinde dolaştırıyor. Gözlemini ve yorumunu ayrı kaydetmek istiyor. Bu ayrımı doğru biçimde sağlayan kayıt çifti aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Gözlem: Ay ışık üretir. Yorum: Kâğıt model çevrildi.", "Gözlem: Model çevrildi. Yorum: Kendi ekseni çevresinde dönme yaptı.", "Gözlem: Model dolandı. Yorum: Ay'ın kalın atmosferi vardır.", "Gözlem: Ay dönmez. Yorum: Model hem döndü hem dolandı."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ay'ın ışık üretmesi gözlem kaydı olamaz; kâğıdın çevrilmesi ışığı açıklamaz.", "Doğru; modelin çevrilmesi gözlenen eylem, dönme olarak adlandırılması bu eylemin yorumudur.", "Dolanma gözleminden kalın atmosfer çıkarılamaz; iki bilgi ilgili değildir.", "Ay'ın dönmediği gerçek model gözlemi değildir ve verilen yorumla da çelişir."], "explanation": "Öğrenci yaptığı model hareketini gözlem olarak kaydeder. Kendi çevresinde çevrilmeyi dönme kavramıyla açıklaması yorumdur; atmosfer veya ışık üretme bu etkinliğin verisinden çıkmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q042", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0c1c2d1a100dbd290326d4854679819cff64968927b2e776a76266443a2684e2", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q043", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f11", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 4, "difficultyReason": "Geçerli süre verisini yanlış yer genellemesinden ayırır; veriyi koruyan ve kavram hatasını düzelten iki parçalı yanıtı seçer.", "question": "Aşağıdaki tabloda Ay'ın hareket süreleri var. Bir öğrenci “Süreler eşit, o hâlde hareketlerin gerçekleştiği yer de aynıdır.” diyor. Tabloya göre veriyi koruyarak öğrencinin hatasını düzelten değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ay yalnız dolanır; dönme satırı bütünüyle silinmelidir.", "Yerler aynıdır; dolanma süresi tablodaki değerden daha kısadır.", "Süreler eşit olduğundan Ay'ın iki hareketi de durmuştur.", "Süreler eşittir; dönme kendi ekseninde, dolanma Dünya çevresindedir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ay dönme de yapar; dönme satırını silmek doğru veriyi kaybettirir.", "Yerleri aynı saymak hatayı sürdürür; kısa süre iddiası tablodan çıkmaz.", "Süre eşitliği hareketsizlik değildir; iki hareket aynı sürede tamamlanır.", "Doğru; eşit süre bilgisi korunur, farklı hareket merkezleri doğru belirtilir."], "explanation": "Süre tablosu yaklaşık eşitliği gösterir. Hareketlerin gerçekleştiği yer için kavram bilgisi de kullanılır: dönme kendi ekseni, dolanma Dünya çevresidir. Eşit süre eşit yer anlamına gelmez.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t02.f5-t02.q043.h0", "f5-t02.f5-t02.q043.h1"], "rows": [[{"key": "f5-t02.f5-t02.q043.r0.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q043.r0.c1"}], [{"key": "f5-t02.f5-t02.q043.r1.c0"}, {"key": "f5-t02.f5-t02.q043.r1.c1"}]], "altTextKey": "f5-t02.f5-t02.alt.q043"}, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q043", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a5e9f99957bc2128d6674b607a12300ea0fb5536cdefdc030d7410a90a4f4e99", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q044", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f14", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "İki farklı kaydın ortak bilimsel kategorisini belirler; başlıkları kayıtların içerdiği bilgiye göre sınar.", "question": "Bir öğrenci defterine “Ay'ın kendi ekseni çevresindeki hareketi” ve “Ay'ın Dünya çevresindeki hareketi” yazıyor. Verilenlere göre bu iki kaydın toplanacağı en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ay'ın dönme ve dolanma hareketleri", "Ay'ın hava olayları", "Ay'ın krater çeşitleri", "Ay'ın ışık üretme yolları"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; iki kayıt sırasıyla dönme ve dolanmayı tanımlar.", "Kayıtlar gaz örtüsü veya hava olayı içermez.", "Kayıtlar yüzey çukurlarını değil hareket merkezlerini anlatır.", "Kayıtlar ışık üretmeyle ilgili değildir; Ay ışık üretmez."], "explanation": "İlk kayıt dönmeyi, ikinci kayıt dolanmayı tanımlar. İkisinin ortak başlığı Ay'ın dönme ve dolanma hareketleridir; özellikleri yanlış gruplamak kayıtların anlamını bozar.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q044", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5ca7e8e7eee03a2f2e22f7dd8c7d8a653c582a9d6e641fb166353116645e0f82", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q045", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f15", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 2, "difficultyReason": "İki gök cismine ait temel bilgileri karşılaştırır; ortak hareketi yalnız birine ait özelliklerden ayırır.", "question": "Ay ile Dünya için ortak olan özellik hangisidir?", "choices": ["Kendi eksenleri çevresinde dönmeleri", "İkisinin de görünür ışığını kendi üretmesi", "İkisinin de kalın ve solunabilir atmosferi olması", "İkisinin de Dünya'nın doğal uydusu olması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; hem Ay hem Dünya kendi ekseni çevresinde döner.", "Ay ve Dünya Güneş ışığını yansıtır; görünür ışıklarını yıldız gibi üretmezler.", "Dünya'nın belirgin atmosferi vardır, Ay'da aynı tür solunabilir atmosfer yoktur.", "Ay Dünya'nın doğal uydusudur; Dünya kendi uydusu değildir."], "explanation": "Kendi ekseni çevresinde dönme iki gök cisminin ortak özelliğidir. Doğal uydu olma ve belirgin atmosfer bulundurma ise ikisi için birden söylenemez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q045", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "86ff317d69c6284511bbfcd6ca9653f41065be624a65d0ba3a9dfef00b0022e1", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q046", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f15", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Bir benzerlikten yapılmış aşırı genellemeyi sorgular; biçim ve atmosfer ölçütlerini ayrı değerlendirir.", "question": "“Ay ve Dünya yaklaşık küreseldir; bu yüzden atmosferleri de aynıdır.” çıkarımı neden uygun __değildir__?", "choices": ["Dünya'nın biçimi her gece değişerek Ay'a benzer.", "Küresel cisimler kendi eksenlerinde hiç dönmez.", "Ay'ın küresel olması kendi ışığını ürettiğini kanıtlar.", "Biçim benzerliği atmosferlerin aynı olduğunu göstermez."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Dünya'nın biçiminin her gece değiştiği iddiası yanlıştır.", "Küresel biçim dönmeyi engellemez; Ay ve Dünya döner.", "Küresel biçim ışık üretme kanıtı değildir; Ay ışık yansıtır.", "Doğru; ortak biçimden farklı bir özelliğin de ortak olduğu sonucu çıkmaz."], "explanation": "Ay ve Dünya'nın biçimleri benzerdir ama atmosferleri farklıdır. Bir ortak özellikten bütün özelliklerin aynı olduğu sonucuna geçilemez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q046", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ed65f55a397eb1f6d83c9df13ffb6cc42c84cd9f7a7dd6547f7a2650d4363745", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q047", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f16", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 3, "difficultyReason": "Atmosfer farkını yeni bir yüzey durumuna aktarır; izlerin korunmasını ilgisiz hareket sonucundan ayırır.", "question": "Dünya'da tozlu bir yüzeydeki izler rüzgâr ve yağmurla değişebilir. Buna göre Ay'daki izlerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?", "choices": ["İzlerin korunması Ay'ın hiç dolanmadığını gösterir.", "Ay'ın rüzgârları her izi hemen ortadan kaldırır.", "Bu hava olayları olmadığı için izler uzun süre korunabilir.", "Ay'daki izler yağmurla Dünya'dakinden daha hızlı silinir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yüzey izinin korunması Ay'ın dolanmasını durdurmaz; ayrı konulardır.", "Ay'ın rüzgârlarının izleri silmesi belirgin atmosfer yokluğuyla çelişir.", "Doğru; Ay'da Dünya'daki gibi yağmur-rüzgâr aşındırması yoktur.", "Ay'da Dünya'daki gibi yağmur olmadığından daha hızlı silinme nedeni bu olamaz."], "explanation": "Dünya'daki yüzey izleri hava olaylarından etkilenebilir. Ay'da bu hava olayları bulunmadığı için izler uzun süre korunabilir; bu, bütün değişimlerin imkânsız olduğu anlamına gelmez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q047", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "837be8a695203fd3f3fad7e6495b664cf74e1d63145fb085a7c495ec908717a0", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q048", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f16", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 4, "difficultyReason": "Modelde kullanılabilen hareketlerle gerçek boyut çıkarımını ayırır; temsil sınırını üç geçerli ifade arasında seçer.", "question": "Ay ve Dünya'yı temsil eden iki kâğıt model aynı büyüklükte yapılmış. Buna göre hareketleri göstermek için kullanılacak bu modellere bakılarak aşağıdakilerden hangisi doğrudan __çıkarılamaz__?", "choices": ["Gerçekte Ay ile Dünya'nın aynı büyüklükte olduğu", "Bir modelin diğerinin çevresinde taşınabildiği", "Kâğıtların gök cisimlerini temsil ettiği", "Modellerin kendi çevrelerinde çevrilebildiği"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; model boyutları gerçek büyüklük eşitliğini göstermez; Ay Dünya'dan küçüktür.", "Bir model diğerinin çevresinde taşınabilir; gerçek boyut eşitliği gerekmez.", "Soruda iki kâğıt modelin Ay ve Dünya'yı temsil ettiği belirtilmiştir.", "Modeller fiziksel olarak kendi çevrelerinde çevrilebilir; ölçekle ilgili engel yoktur."], "explanation": "Aynı büyüklükteki kâğıtlarla hareket ilişkileri gösterilebilir. Ancak modeller ölçekli olmadığından gerçek Ay ve Dünya'nın aynı büyüklükte olduğu söylenemez; Ay daha küçüktür.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q048", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e89cb735f8ed0b844294e0a315509a6b88ebd08401a1182c92cc4e422cfabdd8", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q049", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f17", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 5, "difficultyReason": "İki kanıtı farklı karşılaştırma ölçütlerine ayırıp birlikte korur; yanlış zorunluluk, veri silme ve ilgisiz hareket sonuçlarını değerlendirir.", "context": "Bir öğrenci iki bilgi topluyor: “Ay ve Dünya kendi eksenlerinde döner.” ve “Dünya'nın belirgin atmosferi vardır; Ay'da Dünya'daki gibi solunabilir atmosfer yoktur.”", "question": "Verilenlere göre bu iki bilgiyi birlikte doğru kullanan yorum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Dönme yapan iki cisim aynı hava olaylarını yaşamak zorundadır.", "Atmosferleri farklı olduğundan Ay'ın dönme bilgisi silinmelidir.", "Ortak hareket, aynı atmosfer koşullarına sahip olduklarını göstermez.", "Ay'ın atmosfer farkı, Dünya çevresinde dolanmadığını kanıtlar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ortak dönme yağmur ve rüzgâr gibi olayları zorunlu kılmaz.", "Atmosfer farkı dönme bilgisini yanlış yapmaz; ayrı özelliklerdir.", "Doğru; dönme ortak bir hareket, atmosfer ise farklı bir özelliktir; ikisi birbiriyle çelişmez.", "Atmosfer farkından dolanma olmadığı sonucu çıkmaz; Ay Dünya çevresinde dolanır."], "explanation": "İki bilgi farklı karşılaştırma ölçütlerine aittir. Kendi ekseni çevresinde dönme ortaklığı korunur; atmosferlerin farklılığı da korunur. Ortak hareketten ortak hava koşulları çıkarılmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q049", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "837645cb69128e9af37474e40a08ac85e4a144da428c6199b59f137af5386842", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t02.q050", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t02.f17", "topic": "Ay'ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-2", "subtopicKey": "fen-5-f5-t02", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t02.n01", "objective": "FB.5.1.2", "level": 5, "difficultyReason": "Üç kaydı koruyarak ortaklık genellemesini ve verinin kapsam dışına aktarılmasını ayrı ayrı düzeltir; sınıf içi çoklu kanıt muhakemesi gerektirir.", "question": "Bir öğrenci şu kayıtları topluyor: Ay ve Dünya Güneş ışığını yansıtır; Ay Dünya'dan küçüktür; Ay'ın dönme ve dolanma süreleri eşittir. “İkisi ışık yansıttığına göre boyutları ve bütün hareket süreleri eşittir.” sonucunu yazıyor. Buna göre bu sonuç için aşağıdaki düzeltmelerden hangisi en uygundur?", "choices": ["Ortak yansıma boyutları eşitler; Ay'ın süre kaydı da Dünya için geçerlidir.", "Süreler eşit olduğundan Ay ışık üretir; yansıma bilgisi yanlıştır.", "Ay küçük olduğu için yansıma kaydı silinmeli; yalnız süre kaydı kalmalıdır.", "Ortak yansıma boyut eşitliği vermez; süre eşitliği Ay'ın iki hareketi içindir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Boyut eşitlemek küçük olma kaydıyla çelişir; süre verisi yalnız Ay'ın iki hareketine aittir.", "Hareket sürelerinin eşitliği ışık üretme nedeni değildir; Ay Güneş ışığını yansıtır.", "Küçük olmak ışık yansıtmayı engellemez; doğru yansıma kaydı silinmemelidir.", "Doğru; ortak ışık özelliği boyutları eşitlemez ve Ay'ın iki süresine ait veri Dünya'ya aktarılamaz."], "explanation": "Yansıma ortaklığı, büyüklük veya bütün sürelerin ortaklığı değildir. Ay'ın daha küçük olduğu kaydı korunur. Eşit süreler Ay'ın kendi dönmesi ve Dünya çevresinde dolanması için verilmiştir; Dünya'nın süreleri bu veriden bulunamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.2", "F5-T02"], "taskId": "F5-T02", "sourceRecordId": "draft.f5-t02.q050", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3fc25ee287537d048ae3e8e3d46792d1c852dcb09ac08a8319ae9b3b3f6d10b8", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "note", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "title": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.5.1.3"], "body": "Ne öğreneceğim\nBayrağımızdaki ince Ay yayını hatırla. Ay her zaman o biçimde görünmüyor. Bir ay boyunca çizimler toplasaydın bu görünüşleri nasıl karşılaştırırdın?\nBu derste evre adlarını görünür aydınlık alanla ilişkilendirecek, döngünün büyüme ve küçülme bölümlerini izleyeceksin. Gözlemini tarihli kayıtla anlatmayı, ışık ve bakış yönünü bir modelde ayrı denetlemeyi ve kanıt değişince modelini geliştirmeyi öğreneceksin.\n\nTemel kavramlar\nAy'a ulaşan güneş ışığı onun bize görünmesini sağlar; Ay bir lamba gibi kendi ışığını üretmez. Küresel gövdenin ışık kaynağına dönük yarısı aydınlanır. Bizim gördüğümüz disk ise bu kürenin bakışımıza dönük görünüşüdür. Küre ile disk aynı şey değildir.\nAy'ın yörünge ilerleyişinde bakışımız ve ışığın geliş doğrultusu arasındaki ilişki değişir. Aydınlanan yarının ne kadarını görebildiğimiz de buna bağlıdır. Evre sözcüğü bu görünüşleri adlandırır; gök cisminin parçalanmasını veya yeniden oluşmasını anlatmaz.\nYeni ay adı, bize bakan diskin aydınlığı seçilemediğinde kullanılır. Dolunayda görünür disk bütünüyle aydınlıktır. İki dördün evresinde diskteki aydınlık ve karanlık alanlar yarım görünüş oluşturur. Türkiye için dik çizilmiş bir görünüşte aydınlık sağdaysa ilk, soldaysa son dördün adı kullanılır.\nHilal adını ince ışıklı yay için, şişkin ay adını ise yarım görünüşü aşan ama tam doluluğa ulaşmayan aydınlık için kullanırız. Bu ara biçimleri yalnız genişliklerine göre adlandırmak yeterli değildir; döngüde artış mı azalış mı olduğunu da araştırırız. Aynı genişlik iki farklı zamanda görülebilir.\n\nÖnce düşün\nIşık almayan bir duvar hangi koşulda görünür? Yansıtma için dışarıdan gelen ışığı düşün. Sonra bir portakalın sana dönük bölümünü, tamamından nasıl ayırdığını anlat.\nAy'ı gördüğün farklı zamanları hatırla. Aydınlık alanın genişliği konusunda emin değilsen bir tahmin çiz; gözlem defterin geliştikçe bu tahminine yeniden bakabilirsin.\n\nAdım adım — Genişliği ve tarafı ayrı karşılaştır\nÖnce diskteki ışıklı alanı incele: ince yay mı, yarım görünüş mü, daha geniş mi, tam mı? Ardından ışıklı tarafın yerini ve önceki kaydı kontrol et. Hilal çizimindeki bir tarafı bütün hilaller için kural yapma. Çizimi eğik tutmak sağ-sol okumasını zorlaştırır; karşılaştırma düzenini sabit tut.\nÖrneklerimizi anlatırken ışıklı alanın artışını ve azalışını ayrı izleriz. Ana durakları yeni ay ve dolunay ile iki dördün evresi oluşturur. Hilal ve şişkin ay bu duraklar arasında görülür.\n\nDöngüyü iki bölümde kur\nBaşlangıçta yeni ayı düşün. Artış bölümünde önce ince hilal belirir, ardından ilk dördün gelir. Şişkin görünüşten sonra dolunay durağına ulaşılır. Sonraki bölümde aydınlık küçülür: şişkin görünüşü son dördün izler, ince hilal üzerinden yeni başlangıca dönülür.\nBu yolu defterine oklarla bağla. Ara görünüşlerin yanına büyüyen veya küçülen yaz. Ana durakların sırası korunurken aradaki görünüşleri atlamak, gözlemde görülebilecek biçimleri yok etmez. Döngüdeki konum, görünüşün adını anlamlandırır.\n\nBir aylık kayıt planı oluştur\nBir yetişkine haber vererek güvenli bir gözlem yeri seç. Belirlediğin akşamlarda benzer saat aralığını kullan; tarih, saat, yer ve bulut durumunu yaz. Işıklı biçimi çizip genişliğini önceki kayda göre anlat. Görmediğin gün için neden göremediğini biliyorsan belirt; görünmeyişi otomatik olarak bir evreye dönüştürme.\nAy her evrede aynı saatte gözlenemez; uygun zamanlarda gündüz de seçilebilir. Gözlem saatini geliştirmek için bir yetişkinle güvenilir gözlem rehberine bak. Gündüz araştırmasında Güneş'e bakma. Eksik günleri uydurma çizimle doldurmak yerine boşluk olarak koru.\n\nIşığı, gövdeyi ve bakışı modelle\nÖğretmeninle pilli ışık kaynağı ve ışığı geçirmeyen yuvarlak bir nesne kullan. Bir lamba Güneş'i, yansıtıcı top Ay'ı; gözlerinin yeri Dünya'daki bakışı temsil edebilir. Şebeke bağlantısı gerektirmeyen araç seç; ışığı kimsenin gözüne yöneltme.\nKaynağın yerini koruyup nesnenin yerini değiştir. Önce kaynağa dönük aydınlanan bölümü belirle, sonra gözlerinden ne kadarının seçildiğini incele. Işık geçiren bir nesne ya da her yönden aydınlatma, bu ilişkiyi bozar. Kendi gölgenin nesneyi örtmesini önlemek için öğretmenin konumu güvenli biçimde düzenlesin.\nÜstten bakış çizimiyle gözlerinin gördüğü disk çizimini ayrı sayfalarda tut. Aynı modelde farklı görünüşler üretmek için cismin şeklini kesip değiştirmek gerekmez. Işık yönü, cisim konumu ve bakış noktası yeterlidir. Gerçek boyut ve mesafe oranı kullanılmadığını yaz.\n\nYeni kanıtla açıklamanı geliştir\nModelinle önce bir tahmin yap. Ardından tarihli gözlemlerden oluşan kaydı incele. Tahminle kayıt uyuşmazsa ışığın, bakışın veya konum sırasının değişip değişmediğini ara. Sonra hangi varsayımı düzeltmen gerektiğini yaz.\nKanıta uysun diye gözlem tarihini ya da çizimini silme. Örneğin yalnız görünür genişlik kullanmışsan döngünün hangi bölümünde bulunduğunu da ekle. Modelin bir özelliğini düzeltmek, bütün özelliklerinin artık doğru olduğunu kanıtlamaz; her ilişki ayrıca kontrol edilir.\n\nTekrarı takvim düşüncesine bağla\nBenzer evreler yaklaşık bir aylık aralarla yeniden görülür. Bu düzenli tekrar ay takvimlerinde bir zaman dayanağıdır. Hicri takvimle belirlenen ramazan ve dinî bayram günlerini düşünürken yalnız görünüşe değil takvimdeki ay ve yıl bilgisine de ihtiyaç vardır.\nRamazan Bayramı ile Kurban Bayramı aynı takvim ayında değildir. Bir görüntüdeki evre, tek başına hangi bayramın gününü göstermez. Belirli bir tarih gerektiğinde ilgili yılın takvimini incele; tek çizimden kesin gün hesaplamaya çalışma.\n\nGörselle çalışalım\nŞekli incele. Şema bir gövdenin aynı aydınlanan yarısına farklı bakışlar seçmeyi gösterir. Üst taraftaki ışık okları ve vurgulu yarı birlikte okunur. Bakış noktalarının çizimi disk görünüşü değildir; kendi disk çizimini bu ilişkileri düşünerek oluştur.\n\nÇözümlü örnek 1 — Bakış değişimini çöz\nBir tiyatro sahnesinde yuvarlak dekor tek taraftan aydınlatılıyor. Bir izleyici aydınlanan yüzü karşıdan, diğeri yandan görüyor. Dekorun aydınlanan miktarı değişmiş midir?\nÖnce ışığın ve dekorun yerlerinin korunduğunu belirleriz. Ardından iki izleyicinin gördüğü alanı karşılaştırırız. Fark, bakış doğrultusundan doğabilir; ışık alan bölümün değişmesi gerekmez. Böylece aydınlanan gövde ile görünen alan ayrılır.\n\nÇözümlü örnek 2 — Eksik gözlemle çalış\nBir gözlem kulübünün defterinde art arda iki boş kayıt var; yanlarına yoğun sis yazılmış. Bir sonraki kayıt geniş aydınlık görünüş içeriyor. Boşluklara ne yapılır?\nSisli günlerde veri alınamadığını koruruz. Sonraki görünüş önceki eksik günlerin tam biçimini belirlemez. Kayıtları güvenilir bir gözlem rehberiyle karşılaştırmak mümkündür, fakat rehberden alınan bilgi ile kendi gözlemimiz ayrı belirtilir.\n\nÇözümlü örnek 3 — Artış mı azalış mı araştır\nBir müze ekranındaki Ay animasyonu ortasından başlatılmış. İlk karede yarımdan fazla aydınlık var; bu kareye hemen büyüyen denebilir mi?\nÖnce sonraki karelerde alanın genişleyip genişlemediğine bakarız. Artış varsa büyüme bölümüne, azalış varsa küçülme bölümüne yerleştiririz. Tek genişlik iki durumda da bulunabildiği için zaman sırası gerekir. Sonra uygun ara görünüş adı seçilir.\n\nÇözümlü örnek 4 — Model hatasını düzelt\nBir portakal modelinin üzerine içinden parlayan küçük bir ışık yerleştirilmiş. Modelin Ay görünüşleri için hangi varsayımı incelenmeli?\nModelin ışığın kaynağını doğru temsil edip etmediğine bakarız. Ay'ın aydınlığı dışarıdan gelen ışıkla oluştuğundan iç ışık yerine dış kaynak seçeriz. Ardından bakış ve konum ilişkilerini tekrar deneriz. Bu düzeltme yalnız ışık üretimiyle ilgili yanılgıyı giderir.\n\nÇözümlü örnek 5 — Takvim kaydını tamamla\nBir sergi etiketinde eski bir Ay resmi var, fakat yılı ve ayı yazılmamış. Bu resimden bir dinî günün tarihini bulabilir misin?\nTekrarlanan görünüş için hangi döngüde bulunulduğu bilinmelidir. Etikete kaynak tarihi eklenmeden belirli yılın takvim günü seçilemez. Önce resmin kayıt bilgisi araştırılır, sonra uygun yılın takvimiyle karşılaştırılır.\n\nSık yapılan hatalar\nGörünen alan azalınca gök cismi küçülmüştür.\nBakışta seçilen ışıklı bölüm gerçek gövdenin boyutuyla karıştırılmıştır.\nKürenin kendisini ve görünür diskini ayrı çiz.\nBir sisli kayıtta görünmüyorsa cisim yok olmuştur.\nGörüş koşulları hesaba katılmamıştır.\nGörülemeyen zamanı neden bilgisiyle kaydet; yok oluş iddiası kurma.\nHer ince ışıklı yay aynı evre zamanına aittir.\nArtış ve azalış bölümleri ayırt edilmemiştir.\nÖnceki ve sonraki kaydı karşılaştırıp zaman sırasını kullan.\nIşıklı dekorun tamamı parlıyorsa bütün küre aydınlanmıştır.\nİzleyicinin gördüğü yüz ile arka yüz ayrılmamıştır.\nIşık kaynağına dönük tarafı ve görünmeyen tarafı modelde incele.\nModel tutmadığında çizimleri değiştirmek yeterlidir.\nTahmin kanıt yerine konmuş olur.\nKaydı koru; uyuşmayan model varsayımını bul ve gerekçeyle yenile.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nBir animasyonun tek karesinde geniş aydınlık alan var. Artış mı azalış mı olduğunu nasıl anlarsın?\nZaman sırasındaki komşu kareleri incelerim.\nGenişlik tek başına değişimin yönünü vermez.\nAynı dekoru yandan gördüğünde az aydınlık seçiyorsun. İlk kontrol edeceğin ilişki nedir?\nIşık yönü ile bakışım arasındaki ilişki.\nGövdeye gelen ışık aynı olsa da seçilen bölüm farklı olabilir.\nBir gözlem kâğıdında tarih yok. Onu döngüde kesin yere koyabilir misin?\nTek başına kesin sıraya koyamam.\nGörünüş ile zaman kaydını birlikte değerlendirmek gerekir.\n\nÖzet\nEvreler, ışık alan yarının bakışımıza göre seçilen görünüşleridir. Ana durakları ve aradaki biçimleri, artış ile azalış bölümlerinde düzenle. Bir ay boyunca tarihli çizimler toplamak düzenli tekrarı görmeyi kolaylaştırır.\nIşık yönünü ve gözlem yerini modelde ayrı denetle. Kayıtla uyuşmayan varsayımı kanıtla düzelt; belirli günleri araştırırken ay ve yıl bilgisini takvimden kontrol et.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bayrağımızdaki ince Ay yayını hatırla. Ay her zaman o biçimde görünmüyor. Bir ay boyunca çizimler toplasaydın bu görünüşleri nasıl karşılaştırırdın? Bu derste evre adlarını görünür aydınlık alanla ilişkilendirecek, döngünün büyüme ve küçülme bölümlerini izleyeceksin. Gözlemini tarihli kayıtla anlatmayı, ışık ve bakış yönünü bir modelde ayrı denetlemeyi ve kanıt değişince modelini geliştirmeyi öğreneceksin.", "keyConcepts": ["Ay'a ulaşan güneş ışığı onun bize görünmesini sağlar; Ay bir lamba gibi kendi ışığını üretmez. Küresel gövdenin ışık kaynağına dönük yarısı aydınlanır. Bizim gördüğümüz disk ise bu kürenin bakışımıza dönük görünüşüdür. Küre ile disk aynı şey değildir.", "Ay'ın yörünge ilerleyişinde bakışımız ve ışığın geliş doğrultusu arasındaki ilişki değişir. Aydınlanan yarının ne kadarını görebildiğimiz de buna bağlıdır. Evre sözcüğü bu görünüşleri adlandırır; gök cisminin parçalanmasını veya yeniden oluşmasını anlatmaz.", "Yeni ay adı, bize bakan diskin aydınlığı seçilemediğinde kullanılır. Dolunayda görünür disk bütünüyle aydınlıktır. İki dördün evresinde diskteki aydınlık ve karanlık alanlar yarım görünüş oluşturur. Türkiye için dik çizilmiş bir görünüşte aydınlık sağdaysa ilk, soldaysa son dördün adı kullanılır.", "Hilal adını ince ışıklı yay için, şişkin ay adını ise yarım görünüşü aşan ama tam doluluğa ulaşmayan aydınlık için kullanırız. Bu ara biçimleri yalnız genişliklerine göre adlandırmak yeterli değildir; döngüde artış mı azalış mı olduğunu da araştırırız. Aynı genişlik iki farklı zamanda görülebilir."], "priorKnowledge": ["Işık almayan bir duvar hangi koşulda görünür? Yansıtma için dışarıdan gelen ışığı düşün. Sonra bir portakalın sana dönük bölümünü, tamamından nasıl ayırdığını anlat.", "Ay'ı gördüğün farklı zamanları hatırla. Aydınlık alanın genişliği konusunda emin değilsen bir tahmin çiz; gözlem defterin geliştikçe bu tahminine yeniden bakabilirsin."], "steps": ["Genişliği ve tarafı ayrı karşılaştır\nÖnce diskteki ışıklı alanı incele: ince yay mı, yarım görünüş mü, daha geniş mi, tam mı? Ardından ışıklı tarafın yerini ve önceki kaydı kontrol et. Hilal çizimindeki bir tarafı bütün hilaller için kural yapma. Çizimi eğik tutmak sağ-sol okumasını zorlaştırır; karşılaştırma düzenini sabit tut.\n\nÖrneklerimizi anlatırken ışıklı alanın artışını ve azalışını ayrı izleriz. Ana durakları yeni ay ve dolunay ile iki dördün evresi oluşturur. Hilal ve şişkin ay bu duraklar arasında görülür.", "Döngüyü iki bölümde kur\nBaşlangıçta yeni ayı düşün. Artış bölümünde önce ince hilal belirir, ardından ilk dördün gelir. Şişkin görünüşten sonra dolunay durağına ulaşılır. Sonraki bölümde aydınlık küçülür: şişkin görünüşü son dördün izler, ince hilal üzerinden yeni başlangıca dönülür.\n\nBu yolu defterine oklarla bağla. Ara görünüşlerin yanına büyüyen veya küçülen yaz. Ana durakların sırası korunurken aradaki görünüşleri atlamak, gözlemde görülebilecek biçimleri yok etmez. Döngüdeki konum, görünüşün adını anlamlandırır.", "Bir aylık kayıt planı oluştur\nBir yetişkine haber vererek güvenli bir gözlem yeri seç. Belirlediğin akşamlarda benzer saat aralığını kullan; tarih, saat, yer ve bulut durumunu yaz. Işıklı biçimi çizip genişliğini önceki kayda göre anlat. Görmediğin gün için neden göremediğini biliyorsan belirt; görünmeyişi otomatik olarak bir evreye dönüştürme.\n\nAy her evrede aynı saatte gözlenemez; uygun zamanlarda gündüz de seçilebilir. Gözlem saatini geliştirmek için bir yetişkinle güvenilir gözlem rehberine bak. Gündüz araştırmasında Güneş'e bakma. Eksik günleri uydurma çizimle doldurmak yerine boşluk olarak koru.", "Işığı, gövdeyi ve bakışı modelle\nÖğretmeninle pilli ışık kaynağı ve ışığı geçirmeyen yuvarlak bir nesne kullan. Bir lamba Güneş'i, yansıtıcı top Ay'ı; gözlerinin yeri Dünya'daki bakışı temsil edebilir. Şebeke bağlantısı gerektirmeyen araç seç; ışığı kimsenin gözüne yöneltme.\n\nKaynağın yerini koruyup nesnenin yerini değiştir. Önce kaynağa dönük aydınlanan bölümü belirle, sonra gözlerinden ne kadarının seçildiğini incele. Işık geçiren bir nesne ya da her yönden aydınlatma, bu ilişkiyi bozar. Kendi gölgenin nesneyi örtmesini önlemek için öğretmenin konumu güvenli biçimde düzenlesin.\n\nÜstten bakış çizimiyle gözlerinin gördüğü disk çizimini ayrı sayfalarda tut. Aynı modelde farklı görünüşler üretmek için cismin şeklini kesip değiştirmek gerekmez. Işık yönü, cisim konumu ve bakış noktası yeterlidir. Gerçek boyut ve mesafe oranı kullanılmadığını yaz.", "Yeni kanıtla açıklamanı geliştir\nModelinle önce bir tahmin yap. Ardından tarihli gözlemlerden oluşan kaydı incele. Tahminle kayıt uyuşmazsa ışığın, bakışın veya konum sırasının değişip değişmediğini ara. Sonra hangi varsayımı düzeltmen gerektiğini yaz.\n\nKanıta uysun diye gözlem tarihini ya da çizimini silme. Örneğin yalnız görünür genişlik kullanmışsan döngünün hangi bölümünde bulunduğunu da ekle. Modelin bir özelliğini düzeltmek, bütün özelliklerinin artık doğru olduğunu kanıtlamaz; her ilişki ayrıca kontrol edilir.", "Tekrarı takvim düşüncesine bağla\nBenzer evreler yaklaşık bir aylık aralarla yeniden görülür. Bu düzenli tekrar ay takvimlerinde bir zaman dayanağıdır. Hicri takvimle belirlenen ramazan ve dinî bayram günlerini düşünürken yalnız görünüşe değil takvimdeki ay ve yıl bilgisine de ihtiyaç vardır.\n\nRamazan Bayramı ile Kurban Bayramı aynı takvim ayında değildir. Bir görüntüdeki evre, tek başına hangi bayramın gününü göstermez. Belirli bir tarih gerektiğinde ilgili yılın takvimini incele; tek çizimden kesin gün hesaplamaya çalışma."], "workedExamples": [{"title": "Bakış değişimini çöz", "problem": "Bir tiyatro sahnesinde yuvarlak dekor tek taraftan aydınlatılıyor. Bir izleyici aydınlanan yüzü karşıdan, diğeri yandan görüyor. Dekorun aydınlanan miktarı değişmiş midir?", "solution": ["Önce ışığın ve dekorun yerlerinin korunduğunu belirleriz. Ardından iki izleyicinin gördüğü alanı karşılaştırırız. Fark, bakış doğrultusundan doğabilir; ışık alan bölümün değişmesi gerekmez. Böylece aydınlanan gövde ile görünen alan ayrılır."]}, {"title": "Eksik gözlemle çalış", "problem": "Bir gözlem kulübünün defterinde art arda iki boş kayıt var; yanlarına yoğun sis yazılmış. Bir sonraki kayıt geniş aydınlık görünüş içeriyor. Boşluklara ne yapılır?", "solution": ["Sisli günlerde veri alınamadığını koruruz. Sonraki görünüş önceki eksik günlerin tam biçimini belirlemez. Kayıtları güvenilir bir gözlem rehberiyle karşılaştırmak mümkündür, fakat rehberden alınan bilgi ile kendi gözlemimiz ayrı belirtilir."]}, {"title": "Artış mı azalış mı araştır", "problem": "Bir müze ekranındaki Ay animasyonu ortasından başlatılmış. İlk karede yarımdan fazla aydınlık var; bu kareye hemen büyüyen denebilir mi?", "solution": ["Önce sonraki karelerde alanın genişleyip genişlemediğine bakarız. Artış varsa büyüme bölümüne, azalış varsa küçülme bölümüne yerleştiririz. Tek genişlik iki durumda da bulunabildiği için zaman sırası gerekir. Sonra uygun ara görünüş adı seçilir."]}, {"title": "Model hatasını düzelt", "problem": "Bir portakal modelinin üzerine içinden parlayan küçük bir ışık yerleştirilmiş. Modelin Ay görünüşleri için hangi varsayımı incelenmeli?", "solution": ["Modelin ışığın kaynağını doğru temsil edip etmediğine bakarız. Ay'ın aydınlığı dışarıdan gelen ışıkla oluştuğundan iç ışık yerine dış kaynak seçeriz. Ardından bakış ve konum ilişkilerini tekrar deneriz. Bu düzeltme yalnız ışık üretimiyle ilgili yanılgıyı giderir."]}, {"title": "Takvim kaydını tamamla", "problem": "Bir sergi etiketinde eski bir Ay resmi var, fakat yılı ve ayı yazılmamış. Bu resimden bir dinî günün tarihini bulabilir misin?", "solution": ["Tekrarlanan görünüş için hangi döngüde bulunulduğu bilinmelidir. Etikete kaynak tarihi eklenmeden belirli yılın takvim günü seçilemez. Önce resmin kayıt bilgisi araştırılır, sonra uygun yılın takvimiyle karşılaştırılır."]}], "commonMistakes": ["Görünen alan azalınca gök cismi küçülmüştür. Bakışta seçilen ışıklı bölüm gerçek gövdenin boyutuyla karıştırılmıştır. Kürenin kendisini ve görünür diskini ayrı çiz.", "Bir sisli kayıtta görünmüyorsa cisim yok olmuştur. Görüş koşulları hesaba katılmamıştır. Görülemeyen zamanı neden bilgisiyle kaydet; yok oluş iddiası kurma.", "Her ince ışıklı yay aynı evre zamanına aittir. Artış ve azalış bölümleri ayırt edilmemiştir. Önceki ve sonraki kaydı karşılaştırıp zaman sırasını kullan.", "Işıklı dekorun tamamı parlıyorsa bütün küre aydınlanmıştır. İzleyicinin gördüğü yüz ile arka yüz ayrılmamıştır. Işık kaynağına dönük tarafı ve görünmeyen tarafı modelde incele.", "Model tutmadığında çizimleri değiştirmek yeterlidir. Tahmin kanıt yerine konmuş olur. Kaydı koru; uyuşmayan model varsayımını bul ve gerekçeyle yenile."], "selfCheck": [{"question": "Bir animasyonun tek karesinde geniş aydınlık alan var. Artış mı azalış mı olduğunu nasıl anlarsın?", "answer": "Zaman sırasındaki komşu kareleri incelerim."}, {"question": "Aynı dekoru yandan gördüğünde az aydınlık seçiyorsun. İlk kontrol edeceğin ilişki nedir?", "answer": "Işık yönü ile bakışım arasındaki ilişki."}, {"question": "Bir gözlem kâğıdında tarih yok. Onu döngüde kesin yere koyabilir misin?", "answer": "Tek başına kesin sıraya koyamam."}], "summary": "Evreler, ışık alan yarının bakışımıza göre seçilen görünüşleridir. Ana durakları ve aradaki biçimleri, artış ile azalış bölümlerinde düzenle. Bir ay boyunca tarihli çizimler toplamak düzenli tekrarı görmeyi kolaylaştırır. Işık yönünü ve gözlem yerini modelde ayrı denetle. Kayıtla uyuşmayan varsayımı kanıtla düzelt; belirli günleri araştırırken ay ve yıl bilgisini takvimden kontrol et.", "figureNote": "Şekli incele. Şema bir gövdenin aynı aydınlanan yarısına farklı bakışlar seçmeyi gösterir. Üst taraftaki ışık okları ve vurgulu yarı birlikte okunur. Bakış noktalarının çizimi disk görünüşü değildir; kendi disk çizimini bu ilişkileri düşünerek oluştur."}, "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 130, 94], "elements": [{"type": "circle", "x": 65, "y": 40, "r": 14, "fill": "muted", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "polygon", "points": [[51, 40], [52, 35], [55, 30], [60, 27], [65, 26], [70, 27], [75, 30], [78, 35], [79, 40]], "fill": "surface", "stroke": "accent", "width": 1.0}, {"type": "line", "x1": 56, "y1": 9, "x2": 56, "y2": 22, "stroke": "accent", "width": 0.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 9, "x2": 65, "y2": 22, "stroke": "accent", "width": 0.7, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 74, "y1": 9, "x2": 74, "y2": 22, "stroke": "accent", "width": 0.7, "arrow": "last"}, {"type": "circle", "x": 24, "y": 64, "r": 3, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 24, "y1": 64, "x2": 65, "y2": 40, "stroke": "ink", "width": 0.6, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 24, "y1": 80, "x2": 24.1, "y2": 80, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t03.duz.f5t03.view0", "labelX": 24, "labelY": 80}, {"type": "circle", "x": 107, "y": 64, "r": 3, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 107, "y1": 64, "x2": 65, "y2": 40, "stroke": "ink", "width": 0.6, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 107, "y1": 80, "x2": 107.1, "y2": 80, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t03.duz.f5t03.view1", "labelX": 107, "labelY": 80}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 5, "x2": 65.1, "y2": 5, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t03.duz.f5t03.light", "labelX": 65, "labelY": 5}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t03.duz.f5t03.alt"}, "taskId": "F5-T03", "visualRequirement": "optional", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e5a1cefcb337e58a744412c4bde3c05d769104e3890eefa22656e120c8884965", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q001", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f01", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 1, "difficultyReason": "Bir görselde aydınlık tarafı tanıyıp ana evre adıyla eşleştirmek yeterlidir.", "question": "Şekildeki disk Türkiye'den görünümü temsil ediyor. Buna göre aydınlık yarısı sağda olan bu disk, aşağıdaki ana evrelerden hangisini gösterir?", "choices": ["Son dördün", "Dolunay", "İlk dördün", "Yeni ay"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Son dördünde bu çizim düzeninde sol yarı aydınlık olur.", "Dolunayda diskin yalnız sağ yarısı değil, tamamı aydınlık görünür.", "Doğru; sağ yarısı aydınlık, sol yarısı karanlık görünen disk ilk dördünü temsil eder.", "Yeni ayda bize dönük aydınlık bölüm görülmez; sağ yarım disk görünümü oluşmaz."], "explanation": "Sağ yarısı aydınlık, sol yarısı karanlık görünen disk ilk dördünü temsil eder.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 52], "elements": [{"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[52.5, 14.0], [55.6224989991992, 14.5], [56.85889894354067, 15.0], [57.76782687642637, 15.5], [58.5, 16.0], [59.11437827766147, 16.5], [59.64142842854285, 17.0], [60.099342076785334, 17.5], [60.5, 18.0], [60.851646544245035, 18.5], [61.16025403784439, 19.0], [61.430285549745875, 19.5], [61.66515138991168, 20.0], [61.8674969975976, 20.5], [62.03939201416946, 21.0], [62.18245836551854, 21.5], [62.297958971132715, 22.0], [62.3868599666426, 22.5], [62.4498743710662, 23.0], [62.48749217771909, 23.5], [62.5, 24.0], [62.48749217771909, 24.5], [62.4498743710662, 25.0], [62.3868599666426, 25.5], [62.297958971132715, 26.0], [62.18245836551854, 26.5], [62.03939201416946, 27.0], [61.8674969975976, 27.5], [61.66515138991168, 28.0], [61.430285549745875, 28.5], [61.16025403784439, 29.0], [60.851646544245035, 29.5], [60.5, 30.0], [60.099342076785334, 30.5], [59.64142842854285, 31.0], [59.11437827766147, 31.5], [58.5, 32.0], [57.76782687642637, 32.5], [56.85889894354067, 33.0], [55.6224989991992, 33.5], [52.5, 34.0], [52.5, 34.0], [52.5, 33.5], [52.5, 33.0], [52.5, 32.5], [52.5, 32.0], [52.5, 31.5], [52.5, 31.0], [52.5, 30.5], [52.5, 30.0], [52.5, 29.5], [52.5, 29.0], [52.5, 28.5], [52.5, 28.0], [52.5, 27.5], [52.5, 27.0], [52.5, 26.5], [52.5, 26.0], [52.5, 25.5], [52.5, 25.0], [52.5, 24.5], [52.5, 24.0], [52.5, 23.5], [52.5, 23.0], [52.5, 22.5], [52.5, 22.0], [52.5, 21.5], [52.5, 21.0], [52.5, 20.5], [52.5, 20.0], [52.5, 19.5], [52.5, 19.0], [52.5, 18.5], [52.5, 18.0], [52.5, 17.5], [52.5, 17.0], [52.5, 16.5], [52.5, 16.0], [52.5, 15.5], [52.5, 15.0], [52.5, 14.5], [52.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 43.97640920738214, "y1": 20.0, "x2": 51.85843940270618, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 43.97640920738214, "y1": 28.0, "x2": 51.85843940270618, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 45, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 52.5, "labelY": 45}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q001", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q001", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ccf6c74a4d1a1a30d118ef9350b3bd3b93b73a1ce92bddb6dc75c97902bdee3e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q002", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f01", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 1, "difficultyReason": "Tek bir disk görünümü okunur; ilk ve son dördün ayrımı kullanılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde sol yarısı aydınlık gösterilen Ay diskinin ana evre adı nedir?", "choices": ["Son dördün", "İlk dördün", "Hilal", "Dolunay"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; bu çizim düzeninde sol yarısı aydınlık olan yarım disk son dördündür.", "İlk dördünde bu çizim düzeninde sağ yarı aydınlık gösterilir.", "Hilalde aydınlık alan yarım disk değil ince bir yaydır.", "Dolunayda sol yarı ile birlikte sağ yarı da aydınlık görünür."], "explanation": "Bu çizim düzeninde sol yarısı aydınlık olan yarım disk son dördündür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 52], "elements": [{"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[52.5, 14.0], [49.3775010008008, 14.5], [48.14110105645933, 15.0], [47.23217312357363, 15.5], [46.5, 16.0], [45.88562172233853, 16.5], [45.35857157145715, 17.0], [44.900657923214666, 17.5], [44.5, 18.0], [44.148353455754965, 18.5], [43.83974596215561, 19.0], [43.569714450254125, 19.5], [43.33484861008832, 20.0], [43.1325030024024, 20.5], [42.96060798583054, 21.0], [42.81754163448146, 21.5], [42.702041028867285, 22.0], [42.6131400333574, 22.5], [42.5501256289338, 23.0], [42.51250782228091, 23.5], [42.5, 24.0], [42.51250782228091, 24.5], [42.5501256289338, 25.0], [42.6131400333574, 25.5], [42.702041028867285, 26.0], [42.81754163448146, 26.5], [42.96060798583054, 27.0], [43.1325030024024, 27.5], [43.33484861008832, 28.0], [43.569714450254125, 28.5], [43.83974596215561, 29.0], [44.148353455754965, 29.5], [44.5, 30.0], [44.900657923214666, 30.5], [45.35857157145715, 31.0], [45.88562172233853, 31.5], [46.5, 32.0], [47.23217312357363, 32.5], [48.14110105645933, 33.0], [49.3775010008008, 33.5], [52.5, 34.0], [52.5, 34.0], [52.5, 33.5], [52.5, 33.0], [52.5, 32.5], [52.5, 32.0], [52.5, 31.5], [52.5, 31.0], [52.5, 30.5], [52.5, 30.0], [52.5, 29.5], [52.5, 29.0], [52.5, 28.5], [52.5, 28.0], [52.5, 27.5], [52.5, 27.0], [52.5, 26.5], [52.5, 26.0], [52.5, 25.5], [52.5, 25.0], [52.5, 24.5], [52.5, 24.0], [52.5, 23.5], [52.5, 23.0], [52.5, 22.5], [52.5, 22.0], [52.5, 21.5], [52.5, 21.0], [52.5, 20.5], [52.5, 20.0], [52.5, 19.5], [52.5, 19.0], [52.5, 18.5], [52.5, 18.0], [52.5, 17.5], [52.5, 17.0], [52.5, 16.5], [52.5, 16.0], [52.5, 15.5], [52.5, 15.0], [52.5, 14.5], [52.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 53.14156059729382, "y1": 20.0, "x2": 61.02359079261786, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 53.14156059729382, "y1": 28.0, "x2": 61.02359079261786, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 45, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 52.5, "labelY": 45}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q002", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q002", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a099b1473de49e26a73761c1f0f7bbb0ae6a2290006e19a5704d4ebeb1865f58", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q003", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f02", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 1, "difficultyReason": "Tam disk ile kısmen aydınlık disk arasında temel bir görsel ayrım yapılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde gösterilen Ay diski bütünüyle aydınlık görünüyor. Buna göre bu görünümün ait olduğu evre aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Şişkin ay", "İlk dördün", "Yeni ay", "Dolunay"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Şişkin ayda küçük de olsa karanlık bir bölüm vardır; tam disk aydınlık değildir.", "İlk dördünde görünen diskin yarısı aydınlıktır.", "Yeni ayda aydınlık disk görünümü elde edilmez.", "Doğru; dolunayda Dünya'dan görülen Ay diski tam aydınlık görünür."], "explanation": "Dolunayda Dünya'dan görülen Ay diski tam aydınlık görünür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 52], "elements": [{"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 45, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 52.5, "labelY": 45}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q003", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q003", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bf50afea0ceab15ac445e8fe4124ab01dfcb06362ba0aed1265ec8cffb8c9146", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q004", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f02", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 1, "difficultyReason": "Aydınlık alanın biçimi gözlenir; döngüdeki yerini belirlemek gerekmemektedir.", "question": "Şekildeki Ay görünümünde aydınlık bölüm ince bir yaydır. Şekle göre bu görünümün genel adı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Şişkin ay", "Hilal", "Son dördün", "Dolunay"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Şişkin ayda aydınlık alan ince yaydan daha geniş, yarım diskten büyüktür.", "Doğru; aydınlık bölümün ince bir yay gibi görünmesine hilal denir.", "Son dördünde ince yay değil yarım aydınlık disk görülür.", "Dolunayda aydınlık alan ince yayla sınırlı kalmaz."], "explanation": "Aydınlık bölümün ince bir yay gibi görünmesine hilal denir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 52], "elements": [{"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[52.5, 14.0], [55.6224989991992, 14.5], [56.85889894354067, 15.0], [57.76782687642637, 15.5], [58.5, 16.0], [59.11437827766147, 16.5], [59.64142842854285, 17.0], [60.099342076785334, 17.5], [60.5, 18.0], [60.851646544245035, 18.5], [61.16025403784439, 19.0], [61.430285549745875, 19.5], [61.66515138991168, 20.0], [61.8674969975976, 20.5], [62.03939201416946, 21.0], [62.18245836551854, 21.5], [62.297958971132715, 22.0], [62.3868599666426, 22.5], [62.4498743710662, 23.0], [62.48749217771909, 23.5], [62.5, 24.0], [62.48749217771909, 24.5], [62.4498743710662, 25.0], [62.3868599666426, 25.5], [62.297958971132715, 26.0], [62.18245836551854, 26.5], [62.03939201416946, 27.0], [61.8674969975976, 27.5], [61.66515138991168, 28.0], [61.430285549745875, 28.5], [61.16025403784439, 29.0], [60.851646544245035, 29.5], [60.5, 30.0], [60.099342076785334, 30.5], [59.64142842854285, 31.0], [59.11437827766147, 31.5], [58.5, 32.0], [57.76782687642637, 32.5], [56.85889894354067, 33.0], [55.6224989991992, 33.5], [52.5, 34.0], [52.5, 34.0], [54.70794021658196, 33.5], [55.58220700148449, 33.0], [56.22491610643783, 32.5], [56.742640687119284, 32.0], [57.17707173346743, 31.5], [57.54975246918104, 31.0], [57.87354631505117, 30.5], [58.15685424949238, 30.0], [58.40550590550886, 29.5], [58.62372435695794, 29.0], [58.81466547015754, 28.5], [58.98074069840786, 28.0], [59.12382064974589, 27.5], [59.24536878161602, 27.0], [59.346531968814574, 26.5], [59.42820323027551, 26.0], [59.49106572705478, 25.5], [59.53562363973514, 25.0], [59.562223445912764, 24.5], [59.571067811865476, 24.0], [59.562223445912764, 23.5], [59.53562363973514, 23.0], [59.49106572705478, 22.5], [59.42820323027551, 22.0], [59.346531968814574, 21.5], [59.24536878161602, 21.0], [59.12382064974589, 20.5], [58.98074069840786, 20.0], [58.81466547015754, 19.5], [58.62372435695794, 19.0], [58.40550590550886, 18.5], [58.15685424949238, 18.0], [57.87354631505117, 17.5], [57.54975246918104, 17.0], [57.17707173346743, 16.5], [56.742640687119284, 16.0], [56.22491610643783, 15.5], [55.58220700148449, 15.0], [54.70794021658196, 14.5], [52.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 44.43006105627069, "y1": 20.0, "x2": 57.88552825222549, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 44.43006105627069, "y1": 28.0, "x2": 57.88552825222549, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 45, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 52.5, "labelY": 45}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q004", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q004", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "869fa0e1d07e5b494cc9c130903d713dc324aeeb5c0e8665bc6362eae3fe3675", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q005", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f02", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "İki genişlik sınırı birlikte değerlendirilir; dolunayla yakın görünüm ayrılır.", "question": "Şekildeki aydınlık alan yarım diskten geniştir; ancak diskin tamamını kaplamaz. Bu bilgilere göre şekildeki görünüm aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?", "choices": ["Dolunay", "Şişkin ay", "Hilal", "İlk dördün"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Dolunayda diskin tamamı aydınlık görünmelidir; şekilde karanlık bölüm vardır.", "Doğru; yarım diskten geniş, tam diskten küçük aydınlık alan şişkin ay görünümüdür.", "Hilalde aydınlık alan ince yaydır, yarım diskten geniş değildir.", "İlk dördünde aydınlık alan yarım disktir, yarımdan geniş değildir."], "explanation": "Yarım diskten geniş, tam diskten küçük aydınlık alan şişkin ay görünümüdür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 52], "elements": [{"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[52.5, 14.0], [55.6224989991992, 14.5], [56.85889894354067, 15.0], [57.76782687642637, 15.5], [58.5, 16.0], [59.11437827766147, 16.5], [59.64142842854285, 17.0], [60.099342076785334, 17.5], [60.5, 18.0], [60.851646544245035, 18.5], [61.16025403784439, 19.0], [61.430285549745875, 19.5], [61.66515138991168, 20.0], [61.8674969975976, 20.5], [62.03939201416946, 21.0], [62.18245836551854, 21.5], [62.297958971132715, 22.0], [62.3868599666426, 22.5], [62.4498743710662, 23.0], [62.48749217771909, 23.5], [62.5, 24.0], [62.48749217771909, 24.5], [62.4498743710662, 25.0], [62.3868599666426, 25.5], [62.297958971132715, 26.0], [62.18245836551854, 26.5], [62.03939201416946, 27.0], [61.8674969975976, 27.5], [61.66515138991168, 28.0], [61.430285549745875, 28.5], [61.16025403784439, 29.0], [60.851646544245035, 29.5], [60.5, 30.0], [60.099342076785334, 30.5], [59.64142842854285, 31.0], [59.11437827766147, 31.5], [58.5, 32.0], [57.76782687642637, 32.5], [56.85889894354067, 33.0], [55.6224989991992, 33.5], [52.5, 34.0], [52.5, 34.0], [50.29205978341804, 33.5], [49.41779299851551, 33.0], [48.77508389356217, 32.5], [48.257359312880716, 32.0], [47.82292826653257, 31.5], [47.45024753081896, 31.0], [47.12645368494883, 30.5], [46.84314575050762, 30.0], [46.59449409449114, 29.5], [46.37627564304206, 29.0], [46.18533452984246, 28.5], [46.01925930159214, 28.0], [45.87617935025412, 27.5], [45.75463121838398, 27.0], [45.653468031185426, 26.5], [45.57179676972449, 26.0], [45.50893427294522, 25.5], [45.46437636026486, 25.0], [45.437776554087236, 24.5], [45.428932188134524, 24.0], [45.437776554087236, 23.5], [45.46437636026486, 23.0], [45.50893427294522, 22.5], [45.57179676972449, 22.0], [45.653468031185426, 21.5], [45.75463121838398, 21.0], [45.87617935025412, 20.5], [46.01925930159214, 20.0], [46.18533452984246, 19.5], [46.37627564304206, 19.0], [46.59449409449114, 18.5], [46.84314575050762, 18.0], [47.12645368494883, 17.5], [47.45024753081896, 17.0], [47.82292826653257, 16.5], [48.257359312880716, 16.0], [48.77508389356217, 15.5], [49.41779299851551, 15.0], [50.29205978341804, 14.5], [52.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 43.52275735849359, "y1": 20.0, "x2": 45.83135055318687, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 43.52275735849359, "y1": 28.0, "x2": 45.83135055318687, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 45, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 52.5, "labelY": 45}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q005", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q005", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1f8412f5da4dc196d2e094ab4a2d1a613e66bd39bc641d5ff7e1ab01bb7b2f0f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q006", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f03", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "İki diskte eşit aydınlık oranına rağmen taraf farkından iki evreyi ayırt etmek gerekir.", "question": "Aşağıdaki şekilde K ve L diskleri gösteriliyor. Bu çizim düzenine göre K ve L diskleri için aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi uygundur?", "choices": ["K: Son dördün; L: İlk dördün", "K: Hilal; L: Son dördün", "K: İlk dördün; L: Son dördün", "K: İlk dördün; L: Dolunay"], "correct": 2, "distractorWhy": ["K ve L disklerinin aydınlık tarafları ters adlandırılmıştır.", "K diskinde ince yay değil sağ yarım disk aydınlıktır.", "Doğru; K diskinde sağ yarı, L diskinde sol yarı aydınlıktır. Bu nedenle K ilk dördün, L son dördündür.", "L diskinin yalnız sol yarısı aydınlıktır; tamamı aydınlık değildir."], "explanation": "K diskinde sağ yarı, L diskinde sol yarı aydınlıktır. Bu nedenle K ilk dördün, L son dördündür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 52], "elements": [{"type": "circle", "x": 37.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[37.5, 14.0], [40.6224989991992, 14.5], [41.85889894354067, 15.0], [42.76782687642637, 15.5], [43.5, 16.0], [44.11437827766147, 16.5], [44.64142842854285, 17.0], [45.099342076785334, 17.5], [45.5, 18.0], [45.851646544245035, 18.5], [46.16025403784439, 19.0], [46.430285549745875, 19.5], [46.66515138991168, 20.0], [46.8674969975976, 20.5], [47.03939201416946, 21.0], [47.18245836551854, 21.5], [47.297958971132715, 22.0], [47.3868599666426, 22.5], [47.4498743710662, 23.0], [47.48749217771909, 23.5], [47.5, 24.0], [47.48749217771909, 24.5], [47.4498743710662, 25.0], [47.3868599666426, 25.5], [47.297958971132715, 26.0], [47.18245836551854, 26.5], [47.03939201416946, 27.0], [46.8674969975976, 27.5], [46.66515138991168, 28.0], [46.430285549745875, 28.5], [46.16025403784439, 29.0], [45.851646544245035, 29.5], [45.5, 30.0], [45.099342076785334, 30.5], [44.64142842854285, 31.0], [44.11437827766147, 31.5], [43.5, 32.0], [42.76782687642637, 32.5], [41.85889894354067, 33.0], [40.6224989991992, 33.5], [37.5, 34.0], [37.5, 34.0], [37.5, 33.5], [37.5, 33.0], [37.5, 32.5], [37.5, 32.0], [37.5, 31.5], [37.5, 31.0], [37.5, 30.5], [37.5, 30.0], [37.5, 29.5], [37.5, 29.0], [37.5, 28.5], [37.5, 28.0], [37.5, 27.5], [37.5, 27.0], [37.5, 26.5], [37.5, 26.0], [37.5, 25.5], [37.5, 25.0], [37.5, 24.5], [37.5, 24.0], [37.5, 23.5], [37.5, 23.0], [37.5, 22.5], [37.5, 22.0], [37.5, 21.5], [37.5, 21.0], [37.5, 20.5], [37.5, 20.0], [37.5, 19.5], [37.5, 19.0], [37.5, 18.5], [37.5, 18.0], [37.5, 17.5], [37.5, 17.0], [37.5, 16.5], [37.5, 16.0], [37.5, 15.5], [37.5, 15.0], [37.5, 14.5], [37.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 28.97640920738214, "y1": 20.0, "x2": 36.85843940270618, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 28.97640920738214, "y1": 28.0, "x2": 36.85843940270618, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 37.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 37.5, "y": 7, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.q006.tag0", "labelX": 37.5, "labelY": 7}, {"type": "circle", "x": 67.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[67.5, 14.0], [64.3775010008008, 14.5], [63.14110105645933, 15.0], [62.23217312357363, 15.5], [61.5, 16.0], [60.88562172233853, 16.5], [60.35857157145715, 17.0], [59.900657923214666, 17.5], [59.5, 18.0], [59.148353455754965, 18.5], [58.83974596215561, 19.0], [58.569714450254125, 19.5], [58.33484861008832, 20.0], [58.1325030024024, 20.5], [57.96060798583054, 21.0], [57.81754163448146, 21.5], [57.702041028867285, 22.0], [57.6131400333574, 22.5], [57.5501256289338, 23.0], [57.51250782228091, 23.5], [57.5, 24.0], [57.51250782228091, 24.5], [57.5501256289338, 25.0], [57.6131400333574, 25.5], [57.702041028867285, 26.0], [57.81754163448146, 26.5], [57.96060798583054, 27.0], [58.1325030024024, 27.5], [58.33484861008832, 28.0], [58.569714450254125, 28.5], [58.83974596215561, 29.0], [59.148353455754965, 29.5], [59.5, 30.0], [59.900657923214666, 30.5], [60.35857157145715, 31.0], [60.88562172233853, 31.5], [61.5, 32.0], [62.23217312357363, 32.5], [63.14110105645933, 33.0], [64.3775010008008, 33.5], [67.5, 34.0], [67.5, 34.0], [67.5, 33.5], [67.5, 33.0], [67.5, 32.5], [67.5, 32.0], [67.5, 31.5], [67.5, 31.0], [67.5, 30.5], [67.5, 30.0], [67.5, 29.5], [67.5, 29.0], [67.5, 28.5], [67.5, 28.0], [67.5, 27.5], [67.5, 27.0], [67.5, 26.5], [67.5, 26.0], [67.5, 25.5], [67.5, 25.0], [67.5, 24.5], [67.5, 24.0], [67.5, 23.5], [67.5, 23.0], [67.5, 22.5], [67.5, 22.0], [67.5, 21.5], [67.5, 21.0], [67.5, 20.5], [67.5, 20.0], [67.5, 19.5], [67.5, 19.0], [67.5, 18.5], [67.5, 18.0], [67.5, 17.5], [67.5, 17.0], [67.5, 16.5], [67.5, 16.0], [67.5, 15.5], [67.5, 15.0], [67.5, 14.5], [67.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 68.14156059729382, "y1": 20.0, "x2": 76.02359079261787, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 68.14156059729382, "y1": 28.0, "x2": 76.02359079261787, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 67.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 67.5, "y": 7, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.q006.tag1", "labelX": 67.5, "labelY": 7}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 45, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 52.5, "labelY": 45}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q006", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q006", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c2986980c0a2c45cb7e65329ff54b0a023269850045a4785823345e50f4fe8cd", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q007", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f04", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 1, "difficultyReason": "Ana evre ile ara görünüm arasındaki sınıflandırma kısa seçeneklerden tanınır.", "question": "Aşağıdakilerden hangisi dört ana evreden biridir?", "choices": ["Yeni ay", "Büyüyen hilal", "Küçülen hilal", "Şişkin ay"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yeni ay dört ana evreden biridir. Hilal ve şişkin ay ise ana evreler arasındaki görünümleri adlandırır.", "Büyüyen hilal yeni ay ile ilk dördün arasında görülen ara görünümdür.", "Küçülen hilal son dördün ile yeni ay arasındaki ara görünümdür.", "Şişkin ay hem büyüme hem küçülme bölümünde bulunan ara görünümdür."], "explanation": "Yeni ay dört ana evreden biridir. Hilal ve şişkin ay ise ana evreler arasındaki görünümleri adlandırır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q007", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e0466f454854136d9305088ccd976c22dd8a4df8c9189a7dec0b16c642a2ece6", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q008", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f03", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Farklı taraflardaki iki ince yayın aynı görünüm sınıfına ait olduğu çıkarılır.", "question": "Şekildeki iki diskin aydınlık yayları farklı taraflarda. Buna göre bu iki görünümün ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İkisi de ilk dördün görünümüdür.", "İkisi de dolunay görünümüdür.", "İkisi de son dördün görünümüdür.", "İkisi de hilal görünümüdür."], "correct": 3, "distractorWhy": ["İlk dördünde ince yay yerine sağ yarım disk aydınlık olur.", "Dolunayda iki disk de bütünüyle aydınlık görünmeliydi.", "Son dördünde ince yay yerine sol yarım disk aydınlık olur.", "Doğru; her iki diskte de aydınlık bölüm ince bir yaydır. Tarafları farklı olsa da ikisi hilal görünümüdür."], "explanation": "Her iki diskte de aydınlık bölüm ince bir yaydır. Tarafları farklı olsa da ikisi hilal görünümüdür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 52], "elements": [{"type": "circle", "x": 37.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[37.5, 14.0], [40.6224989991992, 14.5], [41.85889894354067, 15.0], [42.76782687642637, 15.5], [43.5, 16.0], [44.11437827766147, 16.5], [44.64142842854285, 17.0], [45.099342076785334, 17.5], [45.5, 18.0], [45.851646544245035, 18.5], [46.16025403784439, 19.0], [46.430285549745875, 19.5], [46.66515138991168, 20.0], [46.8674969975976, 20.5], [47.03939201416946, 21.0], [47.18245836551854, 21.5], [47.297958971132715, 22.0], [47.3868599666426, 22.5], [47.4498743710662, 23.0], [47.48749217771909, 23.5], [47.5, 24.0], [47.48749217771909, 24.5], [47.4498743710662, 25.0], [47.3868599666426, 25.5], [47.297958971132715, 26.0], [47.18245836551854, 26.5], [47.03939201416946, 27.0], [46.8674969975976, 27.5], [46.66515138991168, 28.0], [46.430285549745875, 28.5], [46.16025403784439, 29.0], [45.851646544245035, 29.5], [45.5, 30.0], [45.099342076785334, 30.5], [44.64142842854285, 31.0], [44.11437827766147, 31.5], [43.5, 32.0], [42.76782687642637, 32.5], [41.85889894354067, 33.0], [40.6224989991992, 33.5], [37.5, 34.0], [37.5, 34.0], [39.70794021658196, 33.5], [40.58220700148449, 33.0], [41.22491610643783, 32.5], [41.742640687119284, 32.0], [42.17707173346743, 31.5], [42.54975246918104, 31.0], [42.87354631505117, 30.5], [43.15685424949238, 30.0], [43.40550590550886, 29.5], [43.62372435695794, 29.0], [43.81466547015754, 28.5], [43.98074069840786, 28.0], [44.12382064974589, 27.5], [44.24536878161602, 27.0], [44.346531968814574, 26.5], [44.42820323027551, 26.0], [44.49106572705478, 25.5], [44.53562363973514, 25.0], [44.562223445912764, 24.5], [44.571067811865476, 24.0], [44.562223445912764, 23.5], [44.53562363973514, 23.0], [44.49106572705478, 22.5], [44.42820323027551, 22.0], [44.346531968814574, 21.5], [44.24536878161602, 21.0], [44.12382064974589, 20.5], [43.98074069840786, 20.0], [43.81466547015754, 19.5], [43.62372435695794, 19.0], [43.40550590550886, 18.5], [43.15685424949238, 18.0], [42.87354631505117, 17.5], [42.54975246918104, 17.0], [42.17707173346743, 16.5], [41.742640687119284, 16.0], [41.22491610643783, 15.5], [40.58220700148449, 15.0], [39.70794021658196, 14.5], [37.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 29.43006105627069, "y1": 20.0, "x2": 42.88552825222549, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 29.43006105627069, "y1": 28.0, "x2": 42.88552825222549, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 37.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 67.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[67.5, 14.0], [64.3775010008008, 14.5], [63.14110105645933, 15.0], [62.23217312357363, 15.5], [61.5, 16.0], [60.88562172233853, 16.5], [60.35857157145715, 17.0], [59.900657923214666, 17.5], [59.5, 18.0], [59.148353455754965, 18.5], [58.83974596215561, 19.0], [58.569714450254125, 19.5], [58.33484861008832, 20.0], [58.1325030024024, 20.5], [57.96060798583054, 21.0], [57.81754163448146, 21.5], [57.702041028867285, 22.0], [57.6131400333574, 22.5], [57.5501256289338, 23.0], [57.51250782228091, 23.5], [57.5, 24.0], [57.51250782228091, 24.5], [57.5501256289338, 25.0], [57.6131400333574, 25.5], [57.702041028867285, 26.0], [57.81754163448146, 26.5], [57.96060798583054, 27.0], [58.1325030024024, 27.5], [58.33484861008832, 28.0], [58.569714450254125, 28.5], [58.83974596215561, 29.0], [59.148353455754965, 29.5], [59.5, 30.0], [59.900657923214666, 30.5], [60.35857157145715, 31.0], [60.88562172233853, 31.5], [61.5, 32.0], [62.23217312357363, 32.5], [63.14110105645933, 33.0], [64.3775010008008, 33.5], [67.5, 34.0], [67.5, 34.0], [65.29205978341804, 33.5], [64.41779299851551, 33.0], [63.77508389356217, 32.5], [63.257359312880716, 32.0], [62.82292826653257, 31.5], [62.45024753081896, 31.0], [62.12645368494883, 30.5], [61.843145750507624, 30.0], [61.59449409449114, 29.5], [61.37627564304206, 29.0], [61.18533452984246, 28.5], [61.01925930159214, 28.0], [60.87617935025412, 27.5], [60.75463121838398, 27.0], [60.653468031185426, 26.5], [60.57179676972449, 26.0], [60.50893427294522, 25.5], [60.46437636026486, 25.0], [60.437776554087236, 24.5], [60.428932188134524, 24.0], [60.437776554087236, 23.5], [60.46437636026486, 23.0], [60.50893427294522, 22.5], [60.57179676972449, 22.0], [60.653468031185426, 21.5], [60.75463121838398, 21.0], [60.87617935025412, 20.5], [61.01925930159214, 20.0], [61.18533452984246, 19.5], [61.37627564304206, 19.0], [61.59449409449114, 18.5], [61.843145750507624, 18.0], [62.12645368494883, 17.5], [62.45024753081896, 17.0], [62.82292826653257, 16.5], [63.257359312880716, 16.0], [63.77508389356217, 15.5], [64.41779299851551, 15.0], [65.29205978341804, 14.5], [67.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 62.11447174777451, "y1": 20.0, "x2": 75.56993894372931, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 62.11447174777451, "y1": 28.0, "x2": 75.56993894372931, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 67.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 45, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 52.5, "labelY": 45}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q008", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q008", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0bb070c52e8816395c7adb1d572be992a3ad015dd520161c9bcf9ca58a17fa86", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q009", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f04", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Genişlik koşulu ve önceki evre birlikte kullanılarak hatalı isim düzeltilir.", "question": "Bir öğrenci dolunaydan sonra yarım diskten geniş fakat tam diskten küçük aydınlık alan görüyor ve buna dolunay diyor. Buna göre öğrencinin adlandırmasıyla ilgili aşağıdaki düzeltmelerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Küçülen şişkin ay demelidir.", "Büyüyen hilal demelidir.", "Son dördün demelidir.", "Yeni ay demelidir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; dolunaydan sonra aydınlık alan küçülür. Henüz yarım diskten geniş olduğu için görünüm küçülen şişkin aydır.", "Dolunaydan sonraki alan küçülür ve ince yay değil yarım diskten geniştir.", "Son dördünde görünen aydınlık alan tam yarım disktir.", "Yeni ayda bize dönük aydınlık alan görülmez; bu gözlemde geniş aydınlık alan vardır."], "explanation": "Dolunaydan sonra aydınlık alan küçülür. Henüz yarım diskten geniş olduğu için görünüm küçülen şişkin aydır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q009", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1013a34d90b7e77cb8474eeecd592bfef5b4e20f6bee98f2315af32c6d95a505", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q010", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f04", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Üç yakın ana evre görünümü arasından yeni ayın tanımı seçilir.", "question": "Yeni ayın Dünya’dan görünümü için hangi açıklama uygundur?", "choices": ["Bize dönük diskin tamamı aydınlık görünür.", "Bize dönük aydınlık bölüm görülmez.", "Bize dönük diskin sağ yarısı aydınlık görünür.", "Bize dönük diskin sol yarısı aydınlık görünür."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tam aydınlık disk yeni ayı değil dolunayı tanımlar.", "Doğru; yeni ayda Ay'ın Güneş'e bakan aydınlık yarısı bizim görüşümüze dönük değildir; aydınlık bölümü göremeyiz.", "Sağ yarım aydınlık görünüm yeni ayı değil ilk dördünü tanımlar.", "Sol yarım aydınlık görünüm yeni ayı değil son dördünü tanımlar."], "explanation": "Yeni ayda Ay'ın Güneş'e bakan aydınlık yarısı bizim görüşümüze dönük değildir; aydınlık bölümü göremeyiz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q010", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "11a11fbcf5a30edf57402a0c1e0b6863c9a0e673fe44bb592ec7a0620d45b248", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q011", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f05", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 1, "difficultyReason": "Ana evre dizisinde tek bir sonraki adımı bulmak yeterlidir.", "question": "Yalnız ana evreler sıralanıyor. Bu sıralamada ilk dördünden sonra gelen ana evre aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yeni ay", "Son dördün", "İlk dördün", "Dolunay"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yeni ay ilk dördünden önceki ana evredir; sonraki ana evre değildir.", "Son dördüne gelmeden önce dolunay ana evresi yaşanır.", "İlk dördünün yeniden görülmesi için bir evre döngüsünün tamamlanması gerekir.", "Doğru; ana evreler yeni ay, ilk dördün, dolunay, son dördün sırasıyla ilerler. İlk dördünden sonraki ana evre dolunaydır."], "explanation": "Ana evreler yeni ay, ilk dördün, dolunay, son dördün sırasıyla ilerler. İlk dördünden sonraki ana evre dolunaydır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q011", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0ab8c9a15d21de6687aa8990a53701a8a1ee9d2199e070a07adfa7ab4231bee4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q012", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f06", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "İki görsel önce adlandırılır, sonra ana evre dizisinde bir adım ilerlenir.", "question": "Aşağıdaki şekilde ardışık iki ana evrenin diskleri soldan sağa gösteriliyor. Şekle göre yalnız ana evreler izlendiğinde sıradaki disk için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Sağ yarısı aydınlık olmalıdır.", "Aydınlık bölümü görülmemelidir.", "Sol yarısı aydınlık olmalıdır.", "Tamamı aydınlık olmalıdır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Sağ yarım disk şekildeki ilk dördünü tekrar eder; dolunayın ardından gelmez.", "Aydınlık bölümü görülmeyen yeni ay, son dördünden sonraki ana evredir.", "Doğru; şekilde ilk dördün ve dolunay vardır. Dolunaydan sonraki ana evre son dördündür; bu çizim düzeninde sol yarısı aydınlık görünür.", "Tam aydınlık disk şekildeki dolunayı tekrar eder; sonraki ana evre değildir."], "explanation": "Şekilde ilk dördün ve dolunay vardır. Dolunaydan sonraki ana evre son dördündür; bu çizim düzeninde sol yarısı aydınlık görünür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 52], "elements": [{"type": "circle", "x": 37.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[37.5, 14.0], [40.6224989991992, 14.5], [41.85889894354067, 15.0], [42.76782687642637, 15.5], [43.5, 16.0], [44.11437827766147, 16.5], [44.64142842854285, 17.0], [45.099342076785334, 17.5], [45.5, 18.0], [45.851646544245035, 18.5], [46.16025403784439, 19.0], [46.430285549745875, 19.5], [46.66515138991168, 20.0], [46.8674969975976, 20.5], [47.03939201416946, 21.0], [47.18245836551854, 21.5], [47.297958971132715, 22.0], [47.3868599666426, 22.5], [47.4498743710662, 23.0], [47.48749217771909, 23.5], [47.5, 24.0], [47.48749217771909, 24.5], [47.4498743710662, 25.0], [47.3868599666426, 25.5], [47.297958971132715, 26.0], [47.18245836551854, 26.5], [47.03939201416946, 27.0], [46.8674969975976, 27.5], [46.66515138991168, 28.0], [46.430285549745875, 28.5], [46.16025403784439, 29.0], [45.851646544245035, 29.5], [45.5, 30.0], [45.099342076785334, 30.5], [44.64142842854285, 31.0], [44.11437827766147, 31.5], [43.5, 32.0], [42.76782687642637, 32.5], [41.85889894354067, 33.0], [40.6224989991992, 33.5], [37.5, 34.0], [37.5, 34.0], [37.5, 33.5], [37.5, 33.0], [37.5, 32.5], [37.5, 32.0], [37.5, 31.5], [37.5, 31.0], [37.5, 30.5], [37.5, 30.0], [37.5, 29.5], [37.5, 29.0], [37.5, 28.5], [37.5, 28.0], [37.5, 27.5], [37.5, 27.0], [37.5, 26.5], [37.5, 26.0], [37.5, 25.5], [37.5, 25.0], [37.5, 24.5], [37.5, 24.0], [37.5, 23.5], [37.5, 23.0], [37.5, 22.5], [37.5, 22.0], [37.5, 21.5], [37.5, 21.0], [37.5, 20.5], [37.5, 20.0], [37.5, 19.5], [37.5, 19.0], [37.5, 18.5], [37.5, 18.0], [37.5, 17.5], [37.5, 17.0], [37.5, 16.5], [37.5, 16.0], [37.5, 15.5], [37.5, 15.0], [37.5, 14.5], [37.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 28.97640920738214, "y1": 20.0, "x2": 36.85843940270618, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 28.97640920738214, "y1": 28.0, "x2": 36.85843940270618, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 37.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 49.5, "y1": 24, "x2": 55.5, "y2": 24, "stroke": "ink", "arrow": "last", "width": 0.5}, {"type": "circle", "x": 67.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 67.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "circle", "x": 67.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 45, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 52.5, "labelY": 45}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q012", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q012", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a97b533fbdf5828084d0ba4a0dfc5dbf33be14ee2be655a53e7172031bf960df", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q013", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f07", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Boşluğun iki yanındaki ana evreler kullanılarak büyüme bölümündeki ara görünüm seçilir.", "question": "Yeni ay → ? → ilk dördün sırası, ara görünümler de eklenerek yazılıyor. Buna göre boşluğa aşağıdaki görünümlerden hangisi yazılmalıdır?", "choices": ["Küçülen hilal", "Büyüyen hilal", "Büyüyen şişkin ay", "Küçülen şişkin ay"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Küçülen hilal son dördünden sonra yeni aya yaklaşırken görülür.", "Doğru; yeni aydan ilk dördüne giderken aydınlık alan ince bir yaydan yarım diske doğru büyür. Aradaki görünüm büyüyen hilaldir.", "Büyüyen şişkin ay ilk dördünden sonra dolunaya yaklaşırken görülür.", "Küçülen şişkin ay dolunaydan sonra son dördüne yaklaşırken görülür."], "explanation": "Yeni aydan ilk dördüne giderken aydınlık alan ince bir yaydan yarım diske doğru büyür. Aradaki görünüm büyüyen hilaldir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q013", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "357a24e498ddfe888261df70ac089a788ffd53e29ee32436c44ae91b99b43923", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q014", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f07", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Döngünün yönü ile aydınlık alanın genişliği birleştirilir; şişkin görünümler ayrılır.", "question": "Bir gözlem dizisinde dolunay ve son dördün arasındaki kayıt eksiktir. Buna göre eksik kayıtta aşağıdaki görünümlerden hangisi beklenir?", "choices": ["Küçülen şişkin ay", "Büyüyen şişkin ay", "Küçülen hilal", "Büyüyen hilal"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; dolunaydan son dördüne giderken görünen aydınlık alan tam diskten yarım diske azalır. Aradaki görünüm küçülen şişkin aydır.", "Büyüyen şişkin ay dolunaydan önceki büyüme bölümünde görülür.", "Küçülen hilal son dördünden sonra yeni aya yaklaşırken görülür.", "Büyüyen hilal yeni ay ile ilk dördün arasındadır."], "explanation": "Dolunaydan son dördüne giderken görünen aydınlık alan tam diskten yarım diske azalır. Aradaki görünüm küçülen şişkin aydır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q014", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fe74ccd447300db20c270c6a35a7878b3588399c83420115a8a178ae40e29373", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q015", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f06", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "İnce yayın biçimi ve dizideki konumu birlikte okunur; tek görünümden yön çıkarılmaz.", "question": "Aşağıdaki şekilde diskler oluş sırasıyla yeni aydan ilk dördüne ilerliyor. Şekle göre ortadaki diskin döngüdeki adı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Küçülen hilal", "Büyüyen şişkin ay", "Büyüyen hilal", "Küçülen şişkin ay"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu dizi yeni aya dönmüyor; yeni aydan ilk dördüne ilerliyor.", "Ortadaki aydınlık bölüm yarım diskten geniş değil ince yaydır.", "Doğru; ortadaki disk ince aydınlık yaydır ve yeni ay ile ilk dördün arasındadır. Bu yüzden büyüyen hilaldir.", "İnce yay şişkin ay değildir; dizide ayrıca aydınlık alan azalmıyor."], "explanation": "Ortadaki disk ince aydınlık yaydır ve yeni ay ile ilk dördün arasındadır. Bu yüzden büyüyen hilaldir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 52], "elements": [{"type": "circle", "x": 22.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 14.617969804675955, "y1": 20.0, "x2": 30.38203019532404, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 14.617969804675955, "y1": 28.0, "x2": 30.38203019532404, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 22.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 34.5, "y1": 24, "x2": 40.5, "y2": 24, "stroke": "ink", "arrow": "last", "width": 0.5}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[52.5, 14.0], [55.6224989991992, 14.5], [56.85889894354067, 15.0], [57.76782687642637, 15.5], [58.5, 16.0], [59.11437827766147, 16.5], [59.64142842854285, 17.0], [60.099342076785334, 17.5], [60.5, 18.0], [60.851646544245035, 18.5], [61.16025403784439, 19.0], [61.430285549745875, 19.5], [61.66515138991168, 20.0], [61.8674969975976, 20.5], [62.03939201416946, 21.0], [62.18245836551854, 21.5], [62.297958971132715, 22.0], [62.3868599666426, 22.5], [62.4498743710662, 23.0], [62.48749217771909, 23.5], [62.5, 24.0], [62.48749217771909, 24.5], [62.4498743710662, 25.0], [62.3868599666426, 25.5], [62.297958971132715, 26.0], [62.18245836551854, 26.5], [62.03939201416946, 27.0], [61.8674969975976, 27.5], [61.66515138991168, 28.0], [61.430285549745875, 28.5], [61.16025403784439, 29.0], [60.851646544245035, 29.5], [60.5, 30.0], [60.099342076785334, 30.5], [59.64142842854285, 31.0], [59.11437827766147, 31.5], [58.5, 32.0], [57.76782687642637, 32.5], [56.85889894354067, 33.0], [55.6224989991992, 33.5], [52.5, 34.0], [52.5, 34.0], [54.70794021658196, 33.5], [55.58220700148449, 33.0], [56.22491610643783, 32.5], [56.742640687119284, 32.0], [57.17707173346743, 31.5], [57.54975246918104, 31.0], [57.87354631505117, 30.5], [58.15685424949238, 30.0], [58.40550590550886, 29.5], [58.62372435695794, 29.0], [58.81466547015754, 28.5], [58.98074069840786, 28.0], [59.12382064974589, 27.5], [59.24536878161602, 27.0], [59.346531968814574, 26.5], [59.42820323027551, 26.0], [59.49106572705478, 25.5], [59.53562363973514, 25.0], [59.562223445912764, 24.5], [59.571067811865476, 24.0], [59.562223445912764, 23.5], [59.53562363973514, 23.0], [59.49106572705478, 22.5], [59.42820323027551, 22.0], [59.346531968814574, 21.5], [59.24536878161602, 21.0], [59.12382064974589, 20.5], [58.98074069840786, 20.0], [58.81466547015754, 19.5], [58.62372435695794, 19.0], [58.40550590550886, 18.5], [58.15685424949238, 18.0], [57.87354631505117, 17.5], [57.54975246918104, 17.0], [57.17707173346743, 16.5], [56.742640687119284, 16.0], [56.22491610643783, 15.5], [55.58220700148449, 15.0], [54.70794021658196, 14.5], [52.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 44.43006105627069, "y1": 20.0, "x2": 57.88552825222549, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 44.43006105627069, "y1": 28.0, "x2": 57.88552825222549, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 64.5, "y1": 24, "x2": 70.5, "y2": 24, "stroke": "ink", "arrow": "last", "width": 0.5}, {"type": "circle", "x": 82.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[82.5, 14.0], [85.6224989991992, 14.5], [86.85889894354068, 15.0], [87.76782687642637, 15.5], [88.5, 16.0], [89.11437827766147, 16.5], [89.64142842854285, 17.0], [90.09934207678533, 17.5], [90.5, 18.0], [90.85164654424503, 18.5], [91.16025403784438, 19.0], [91.43028554974588, 19.5], [91.66515138991168, 20.0], [91.8674969975976, 20.5], [92.03939201416945, 21.0], [92.18245836551854, 21.5], [92.29795897113272, 22.0], [92.38685996664259, 22.5], [92.4498743710662, 23.0], [92.48749217771909, 23.5], [92.5, 24.0], [92.48749217771909, 24.5], [92.4498743710662, 25.0], [92.38685996664259, 25.5], [92.29795897113272, 26.0], [92.18245836551854, 26.5], [92.03939201416945, 27.0], [91.8674969975976, 27.5], [91.66515138991168, 28.0], [91.43028554974588, 28.5], [91.16025403784438, 29.0], [90.85164654424503, 29.5], [90.5, 30.0], [90.09934207678533, 30.5], [89.64142842854285, 31.0], [89.11437827766147, 31.5], [88.5, 32.0], [87.76782687642637, 32.5], [86.85889894354068, 33.0], [85.6224989991992, 33.5], [82.5, 34.0], [82.5, 34.0], [82.5, 33.5], [82.5, 33.0], [82.5, 32.5], [82.5, 32.0], [82.5, 31.5], [82.5, 31.0], [82.5, 30.5], [82.5, 30.0], [82.5, 29.5], [82.5, 29.0], [82.5, 28.5], [82.5, 28.0], [82.5, 27.5], [82.5, 27.0], [82.5, 26.5], [82.5, 26.0], [82.5, 25.5], [82.5, 25.0], [82.5, 24.5], [82.5, 24.0], [82.5, 23.5], [82.5, 23.0], [82.5, 22.5], [82.5, 22.0], [82.5, 21.5], [82.5, 21.0], [82.5, 20.5], [82.5, 20.0], [82.5, 19.5], [82.5, 19.0], [82.5, 18.5], [82.5, 18.0], [82.5, 17.5], [82.5, 17.0], [82.5, 16.5], [82.5, 16.0], [82.5, 15.5], [82.5, 15.0], [82.5, 14.5], [82.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 73.97640920738213, "y1": 20.0, "x2": 81.85843940270618, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 73.97640920738213, "y1": 28.0, "x2": 81.85843940270618, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 82.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 45, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 52.5, "labelY": 45}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q015", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q015", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c824009e7758c8dc314e23b00d4348a74b93dbb580cf8d0f3be5bfedb549cb49", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q016", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f05", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Ana evre dizisinin sonunda başlangıca dönüldüğü fark edilir.", "question": "Son dördünden sonra, yalnız ana evreleri gösteren bir döngü hangi evreyle devam eder?", "choices": ["Dolunay", "İlk dördün", "Son dördün", "Yeni ay"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Dolunay son dördünden önce gelir; ana evre döngüsünün sonraki adımı değildir.", "İlk dördüne ulaşmadan önce yeni ay ana evresinden geçilir.", "Aynı evreyi hemen tekrar yazmak döngünün ilerlemesini göstermez.", "Doğru; son dördünü izleyen ana evre yeni aydır. Arada küçülen hilal görünümü bulunur; döngü sonra yeniden ilerler."], "explanation": "Son dördünü izleyen ana evre yeni aydır. Arada küçülen hilal görünümü bulunur; döngü sonra yeniden ilerler.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q016", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a8739020903961b64030c46ee074bb7a9386c0a9f21eaebc3b5d43ff6374e746", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q017", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f08", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Alan değişiminin yönünden ara görünüm ve sonraki ana evre çıkarılır.", "question": "Bir gözlemci ilk dördünden sonra aydınlık alanın yarım diskten genişlediğini kaydediyor. Bu gözleme göre büyüme sürerse ulaşılacak bir sonraki ana evre aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Dolunay", "Son dördün", "Yeni ay", "İlk dördün"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ilk dördünden sonra büyüyen şişkin ay görülür. Aydınlık alan büyümeyi sürdürdüğünde disk dolunay görünümüne ulaşır.", "Son dördün dolunaydan sonraki küçülme bölümündedir.", "Yeni ay aydınlık alanın genişlemesiyle ulaşılan görünüm değildir.", "İlk dördün gözlemde geride kalmıştır; alan artık yarım diskten geniştir."], "explanation": "İlk dördünden sonra büyüyen şişkin ay görülür. Aydınlık alan büyümeyi sürdürdüğünde disk dolunay görünümüne ulaşır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q017", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "33f4a513711b33841ef01bc6e8d4660666cd7cb62350908070187dca52882ec4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q018", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f06", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Üç kaydın aydınlık alanları karşılaştırılır ve değişim yönü çıkarılır.", "question": "Şekildeki üç görünüm soldan sağa zaman sırasındadır. Şekle göre bu bölümde Dünya’dan görülen aydınlık alanla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Giderek büyümektedir.", "Giderek küçülmektedir.", "Her kayıtta aynı kalmaktadır.", "Önce küçülüp sonra büyümektedir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tam aydınlık diskten yarım diske ilerleyen dizide alan büyümez.", "Doğru; dizi dolunay, küçülen şişkin ay ve son dördün görünümlerini içerir. Aydınlık alan tam diskten yarım diske doğru küçülür.", "Disklerdeki açık alan miktarları birbirinden farklıdır.", "Ortadaki alan ilkinden küçük, sonuncudan büyüktür; artış yoktur."], "explanation": "Dizi dolunay, küçülen şişkin ay ve son dördün görünümlerini içerir. Aydınlık alan tam diskten yarım diske doğru küçülür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 52], "elements": [{"type": "circle", "x": 22.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 22.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "circle", "x": 22.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 34.5, "y1": 24, "x2": 40.5, "y2": 24, "stroke": "ink", "arrow": "last", "width": 0.5}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[52.5, 14.0], [49.3775010008008, 14.5], [48.14110105645933, 15.0], [47.23217312357363, 15.5], [46.5, 16.0], [45.88562172233853, 16.5], [45.35857157145715, 17.0], [44.900657923214666, 17.5], [44.5, 18.0], [44.148353455754965, 18.5], [43.83974596215561, 19.0], [43.569714450254125, 19.5], [43.33484861008832, 20.0], [43.1325030024024, 20.5], [42.96060798583054, 21.0], [42.81754163448146, 21.5], [42.702041028867285, 22.0], [42.6131400333574, 22.5], [42.5501256289338, 23.0], [42.51250782228091, 23.5], [42.5, 24.0], [42.51250782228091, 24.5], [42.5501256289338, 25.0], [42.6131400333574, 25.5], [42.702041028867285, 26.0], [42.81754163448146, 26.5], [42.96060798583054, 27.0], [43.1325030024024, 27.5], [43.33484861008832, 28.0], [43.569714450254125, 28.5], [43.83974596215561, 29.0], [44.148353455754965, 29.5], [44.5, 30.0], [44.900657923214666, 30.5], [45.35857157145715, 31.0], [45.88562172233853, 31.5], [46.5, 32.0], [47.23217312357363, 32.5], [48.14110105645933, 33.0], [49.3775010008008, 33.5], [52.5, 34.0], [52.5, 34.0], [54.70794021658196, 33.5], [55.58220700148449, 33.0], [56.22491610643784, 32.5], [56.742640687119284, 32.0], [57.17707173346743, 31.5], [57.549752469181044, 31.0], [57.87354631505117, 30.5], [58.15685424949238, 30.0], [58.40550590550886, 29.5], [58.62372435695795, 29.0], [58.81466547015754, 28.5], [58.980740698407864, 28.0], [59.12382064974589, 27.5], [59.24536878161602, 27.0], [59.346531968814574, 26.5], [59.428203230275514, 26.0], [59.49106572705478, 25.5], [59.53562363973515, 25.0], [59.56222344591277, 24.5], [59.571067811865476, 24.0], [59.56222344591277, 23.5], [59.53562363973515, 23.0], [59.49106572705478, 22.5], [59.428203230275514, 22.0], [59.346531968814574, 21.5], [59.24536878161602, 21.0], [59.12382064974589, 20.5], [58.980740698407864, 20.0], [58.81466547015754, 19.5], [58.62372435695795, 19.0], [58.40550590550886, 18.5], [58.15685424949238, 18.0], [57.87354631505117, 17.5], [57.549752469181044, 17.0], [57.17707173346743, 16.5], [56.742640687119284, 16.0], [56.22491610643784, 15.5], [55.58220700148449, 15.0], [54.70794021658196, 14.5], [52.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 59.168649446813134, "y1": 20.0, "x2": 61.47724264150641, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 59.168649446813134, "y1": 28.0, "x2": 61.47724264150641, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 64.5, "y1": 24, "x2": 70.5, "y2": 24, "stroke": "ink", "arrow": "last", "width": 0.5}, {"type": "circle", "x": 82.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[82.5, 14.0], [79.3775010008008, 14.5], [78.14110105645932, 15.0], [77.23217312357363, 15.5], [76.5, 16.0], [75.88562172233853, 16.5], [75.35857157145715, 17.0], [74.90065792321467, 17.5], [74.5, 18.0], [74.14835345575497, 18.5], [73.83974596215562, 19.0], [73.56971445025412, 19.5], [73.33484861008832, 20.0], [73.1325030024024, 20.5], [72.96060798583055, 21.0], [72.81754163448146, 21.5], [72.70204102886728, 22.0], [72.61314003335741, 22.5], [72.5501256289338, 23.0], [72.51250782228091, 23.5], [72.5, 24.0], [72.51250782228091, 24.5], [72.5501256289338, 25.0], [72.61314003335741, 25.5], [72.70204102886728, 26.0], [72.81754163448146, 26.5], [72.96060798583055, 27.0], [73.1325030024024, 27.5], [73.33484861008832, 28.0], [73.56971445025412, 28.5], [73.83974596215562, 29.0], [74.14835345575497, 29.5], [74.5, 30.0], [74.90065792321467, 30.5], [75.35857157145715, 31.0], [75.88562172233853, 31.5], [76.5, 32.0], [77.23217312357363, 32.5], [78.14110105645932, 33.0], [79.3775010008008, 33.5], [82.5, 34.0], [82.5, 34.0], [82.5, 33.5], [82.5, 33.0], [82.5, 32.5], [82.5, 32.0], [82.5, 31.5], [82.5, 31.0], [82.5, 30.5], [82.5, 30.0], [82.5, 29.5], [82.5, 29.0], [82.5, 28.5], [82.5, 28.0], [82.5, 27.5], [82.5, 27.0], [82.5, 26.5], [82.5, 26.0], [82.5, 25.5], [82.5, 25.0], [82.5, 24.5], [82.5, 24.0], [82.5, 23.5], [82.5, 23.0], [82.5, 22.5], [82.5, 22.0], [82.5, 21.5], [82.5, 21.0], [82.5, 20.5], [82.5, 20.0], [82.5, 19.5], [82.5, 19.0], [82.5, 18.5], [82.5, 18.0], [82.5, 17.5], [82.5, 17.0], [82.5, 16.5], [82.5, 16.0], [82.5, 15.5], [82.5, 15.0], [82.5, 14.5], [82.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 83.14156059729382, "y1": 20.0, "x2": 91.02359079261787, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 83.14156059729382, "y1": 28.0, "x2": 91.02359079261787, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 82.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 45, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 52.5, "labelY": 45}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q018", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q018", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "77798d89660ae7619c2daa2f82c9d57632ef8919cd836b6c94777b898ca5b80c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q019", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f08", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Hatalı bir diziyi alan büyüklüklerinden kurmak gerekir; yakın sıralama çeldiricileri karşılaştırılır.", "question": "Bir öğrenci büyüme bölümünü “dolunay → büyüyen şişkin ay → ilk dördün” diye yazıyor. Buna göre büyüme bölümünün doğru sırası aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İlk dördün → dolunay → büyüyen şişkin ay", "Büyüyen şişkin ay → ilk dördün → dolunay", "İlk dördün → büyüyen şişkin ay → dolunay", "Dolunay → ilk dördün → büyüyen şişkin ay"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Büyüyen şişkin ay dolunaydan sonra değil ilk dördün ile dolunay arasındadır.", "Büyüme bölümünde yarım diskten geniş alan ilk dördünden önce gelmez.", "Doğru; büyüme bölümünde aydınlık alan önce yarım disktir, sonra yarımdan genişler, sonunda tam disk olur. Sıra ilk dördün, büyüyen şişkin ay, dolunaydır.", "Dolunaydan başlayan bu sıra büyüme bölümünün ilerleyişini göstermez."], "explanation": "Büyüme bölümünde aydınlık alan önce yarım disktir, sonra yarımdan genişler, sonunda tam disk olur. Sıra ilk dördün, büyüyen şişkin ay, dolunaydır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q019", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "56607dd5d99e45a87a08be8cbcfd9fcabc8a06830aa16fd7c26b03d8242d09b0", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q020", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f06", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki etiketsiz ana evre tanınır ve aradaki ara görünümün değişim yönü belirlenir.", "question": "Şekildeki diskler zaman sırasıyla gösterilmiştir. Buna göre iki disk arasındaki ara görünüm aşağıdakilerden hangisi olarak kaydedilmelidir?", "choices": ["Küçülen şişkin ay", "Büyüyen hilal", "Küçülen hilal", "Büyüyen şişkin ay"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; diskler dolunay ve son dördünü gösterir. Bu iki ana evre arasındaki geniş ama küçülen aydınlık görünüm küçülen şişkin aydır.", "Gösterilen aralık yeni ay ile ilk dördün arasında değildir.", "Küçülen hilal son dördünden sonra oluşur; gösterilen iki diskin arasında değildir.", "Büyüyen şişkin ay dolunaydan önce görülür; burada dizi dolunaydan son dördüne gider."], "explanation": "Diskler dolunay ve son dördünü gösterir. Bu iki ana evre arasındaki geniş ama küçülen aydınlık görünüm küçülen şişkin aydır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 52], "elements": [{"type": "circle", "x": 37.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "circle", "x": 37.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "circle", "x": 37.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 49.5, "y1": 24, "x2": 55.5, "y2": 24, "stroke": "ink", "arrow": "last", "width": 0.5}, {"type": "circle", "x": 67.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[67.5, 14.0], [64.3775010008008, 14.5], [63.14110105645933, 15.0], [62.23217312357363, 15.5], [61.5, 16.0], [60.88562172233853, 16.5], [60.35857157145715, 17.0], [59.900657923214666, 17.5], [59.5, 18.0], [59.148353455754965, 18.5], [58.83974596215561, 19.0], [58.569714450254125, 19.5], [58.33484861008832, 20.0], [58.1325030024024, 20.5], [57.96060798583054, 21.0], [57.81754163448146, 21.5], [57.702041028867285, 22.0], [57.6131400333574, 22.5], [57.5501256289338, 23.0], [57.51250782228091, 23.5], [57.5, 24.0], [57.51250782228091, 24.5], [57.5501256289338, 25.0], [57.6131400333574, 25.5], [57.702041028867285, 26.0], [57.81754163448146, 26.5], [57.96060798583054, 27.0], [58.1325030024024, 27.5], [58.33484861008832, 28.0], [58.569714450254125, 28.5], [58.83974596215561, 29.0], [59.148353455754965, 29.5], [59.5, 30.0], [59.900657923214666, 30.5], [60.35857157145715, 31.0], [60.88562172233853, 31.5], [61.5, 32.0], [62.23217312357363, 32.5], [63.14110105645933, 33.0], [64.3775010008008, 33.5], [67.5, 34.0], [67.5, 34.0], [67.5, 33.5], [67.5, 33.0], [67.5, 32.5], [67.5, 32.0], [67.5, 31.5], [67.5, 31.0], [67.5, 30.5], [67.5, 30.0], [67.5, 29.5], [67.5, 29.0], [67.5, 28.5], [67.5, 28.0], [67.5, 27.5], [67.5, 27.0], [67.5, 26.5], [67.5, 26.0], [67.5, 25.5], [67.5, 25.0], [67.5, 24.5], [67.5, 24.0], [67.5, 23.5], [67.5, 23.0], [67.5, 22.5], [67.5, 22.0], [67.5, 21.5], [67.5, 21.0], [67.5, 20.5], [67.5, 20.0], [67.5, 19.5], [67.5, 19.0], [67.5, 18.5], [67.5, 18.0], [67.5, 17.5], [67.5, 17.0], [67.5, 16.5], [67.5, 16.0], [67.5, 15.5], [67.5, 15.0], [67.5, 14.5], [67.5, 14.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 68.14156059729382, "y1": 20.0, "x2": 76.02359079261787, "y2": 20.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 68.14156059729382, "y1": 28.0, "x2": 76.02359079261787, "y2": 28.0, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 67.5, "y": 24, "r": 10, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 52.5, "y": 45, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 52.5, "labelY": 45}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q020", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q020", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "688786dd9b95948a51c20f4d25442b1ca30b52a37a5e32fb4b60d445363ccbd9", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q021", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f05", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Doğrusal ezber başka bir başlangıca aktarılır; dört ana evrenin halkadaki yönü korunur.", "question": "Ana evre kartları son dördünden başlayarak bir halka oluşturacak. Bu halkada aşağıdaki dizilimlerden hangisi zaman sırasını korur?", "choices": ["Son dördün → dolunay → ilk dördün → yeni ay", "Son dördün → yeni ay → ilk dördün → dolunay", "Son dördün → ilk dördün → yeni ay → dolunay", "Son dördün → yeni ay → dolunay → ilk dördün"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bu dizi evreleri zaman sırasının tersine götürür.", "Doğru; döngüde son dördünden yeni aya, ardından ilk dördüne ve dolunaya geçilir. Başlangıç kartını değiştirmek döngünün yönünü değiştirmez.", "Son dördünden sonra yeni ay atlanmış; ilk dördün ile yeni ayın sırası da ters çevrilmiştir.", "Yeni ay ile dolunay arasında ilk dördün bulunmalıdır; son iki kart ters konmuştur."], "explanation": "Döngüde son dördünden yeni aya, ardından ilk dördüne ve dolunaya geçilir. Başlangıç kartını değiştirmek döngünün yönünü değiştirmez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q021", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ddfe8e4be984b87447a229d6b0679f89e249e2fe58d2de1193cca3d2646bcab7", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q022", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f08", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 4, "difficultyReason": "Aynı görünüm sınıfındaki iki kaydın zaman bağlamından farklı gelişim yönleri çıkarılır.", "question": "İki çizimde de ince aydınlık yay var. İlk çizim yeni aydan sonra, ikinci çizim son dördünden sonra kaydedilmiş. Bu bilgilere göre kayıtlarla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?", "choices": ["İkisi de büyüyen hilaldir.", "İkisi de küçülen hilaldir.", "İlki küçülen, ikincisi büyüyen hilaldir.", "İlki büyüyen, ikincisi küçülen hilaldir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Son dördünden sonraki ince yay küçülme bölümündedir.", "Yeni aydan sonraki ince yay büyüme bölümündedir.", "Yeni aydan sonrası ile son dördünden sonrasının değişim yönleri ters eşleştirilmiştir.", "Doğru; hilalin yalnız ince yay olması büyüyen ya da küçülen olduğunu belirlemez. Önceki kayıt yeni aysa büyüyen, son dördünse küçülen hilal sonucuna ulaşılır."], "explanation": "Hilalin yalnız ince yay olması büyüyen ya da küçülen olduğunu belirlemez. Önceki kayıt yeni aysa büyüyen, son dördünse küçülen hilal sonucuna ulaşılır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q022", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "245e3a716eb6fa9881a8555fbea4fa8998b15c93fbd1f9566673350888bea882", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q023", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f09", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 1, "difficultyReason": "Işık kaynağı ile ışığı yansıtan gök cismi arasında temel ayrım yapılır.", "question": "Ay'ın aydınlık görünmesini sağlayan ışığın temel kaynağı hangisidir?", "choices": ["Güneş", "Ay’ın kendi ürettiği ışık", "Dünya’nın ürettiği ışık", "Yıldızların ortak ışığı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Ay'ın yüzeyi Güneş'ten gelen ışığı yansıtır. Evreleri açıklarken temel ışık kaynağı Güneş'tir.", "Ay kendi ışığını üretmez; yüzeyine ulaşan Güneş ışığını yansıtır.", "Dünya evreleri oluşturan temel ışık kaynağı değildir.", "Evre görünümünü belirleyen temel aydınlatma uzak yıldızlardan değil Güneş’ten gelir."], "explanation": "Ay'ın yüzeyi Güneş'ten gelen ışığı yansıtır. Evreleri açıklarken temel ışık kaynağı Güneş'tir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q023", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7de09ca5b44ee545642cfd3ac42e772adfa804e2afecaea8ed58c983768784ea", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q024", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f10", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Üstten çizilen aydınlık yarı Dünya’daki gözlemcinin bakışına çevrilir; iki temsil arasında geçiş yapılır.", "question": "Üstten görünüşü veren aşağıdaki şekilde Ay K konumundadır. Buna göre Dünya’daki gözlemcinin gördüğü Ay görünümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Diskin aydınlık bölümü görülmez.", "Disk yalnız sağ yarıdan aydınlık görünür.", "Disk tam aydınlık görünür.", "Disk yalnız sol yarıdan aydınlık görünür."], "correct": 2, "distractorWhy": ["K konumunda Ay Dünya’nın Güneş yönünün karşısındadır; aydınlık yarı Dünya’ya dönüktür.", "K konumunda aydınlık yarıya doğrudan bakılır; yarım disk görünümü beklenmez.", "Doğru; Güneş soldan aydınlatır. K konumundaki Ay Dünya'nın sağındadır; aydınlık sol yarısı Dünya'ya bakar. Dünya'dan disk tam aydınlık görünür.", "Yalnız sol yarım disk bu konumun karşıdan görülen aydınlık yarısını temsil etmez."], "explanation": "Güneş soldan aydınlatır. K konumundaki Ay Dünya'nın sağındadır; aydınlık sol yarısı Dünya'ya bakar. Dünya'dan disk tam aydınlık görünür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 90], "elements": [{"type": "circle", "x": 12, "y": 42, "r": 7, "fill": "gold", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.sun", "labelX": 12, "labelY": 12}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.earth", "labelX": 68, "labelY": 42}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 30, "x2": 41, "y2": 30, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 24, "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 54, "x2": 41, "y2": 54, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 48, "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 25, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 0.3}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[93.0, 38.0], [91.75100040032032, 38.2], [91.25644042258374, 38.4], [90.89286924942945, 38.6], [90.6, 38.8], [90.35424868893541, 39.0], [90.14342862858285, 39.2], [89.96026316928587, 39.4], [89.8, 39.6], [89.65934138230199, 39.8], [89.53589838486225, 40.0], [89.42788578010165, 40.2], [89.33393944403532, 40.4], [89.25300120096097, 40.6], [89.18424319433221, 40.8], [89.12701665379258, 41.0], [89.08081641154692, 41.2], [89.04525601334296, 41.4], [89.02005025157352, 41.6], [89.00500312891236, 41.8], [89.0, 42.0], [89.00500312891236, 42.2], [89.02005025157352, 42.4], [89.04525601334296, 42.6], [89.08081641154692, 42.8], [89.12701665379258, 43.0], [89.18424319433221, 43.2], [89.25300120096097, 43.4], [89.33393944403532, 43.6], [89.42788578010165, 43.8], [89.53589838486225, 44.0], [89.65934138230199, 44.2], [89.8, 44.4], [89.96026316928587, 44.6], [90.14342862858285, 44.8], [90.35424868893541, 45.0], [90.6, 45.2], [90.89286924942945, 45.4], [91.25644042258374, 45.6], [91.75100040032032, 45.8], [93.0, 46.0], [93.0, 46.0], [93.0, 45.8], [93.0, 45.6], [93.0, 45.4], [93.0, 45.2], [93.0, 45.0], [93.0, 44.8], [93.0, 44.6], [93.0, 44.4], [93.0, 44.2], [93.0, 44.0], [93.0, 43.8], [93.0, 43.6], [93.0, 43.4], [93.0, 43.2], [93.0, 43.0], [93.0, 42.8], [93.0, 42.6], [93.0, 42.4], [93.0, 42.2], [93.0, 42.0], [93.0, 41.8], [93.0, 41.6], [93.0, 41.4], [93.0, 41.2], [93.0, 41.0], [93.0, 40.8], [93.0, 40.6], [93.0, 40.4], [93.0, 40.2], [93.0, 40.0], [93.0, 39.8], [93.0, 39.6], [93.0, 39.4], [93.0, 39.2], [93.0, 39.0], [93.0, 38.8], [93.0, 38.6], [93.0, 38.4], [93.0, 38.2], [93.0, 38.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 93.25662423891752, "y1": 40.4, "x2": 96.40943631704715, "y2": 40.4, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 93.25662423891752, "y1": 43.6, "x2": 96.40943631704715, "y2": 43.6, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 34.0, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.q024.K", "labelX": 93.0, "labelY": 34.0}, {"type": "circle", "x": 55, "y": 82, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 55, "labelY": 82}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q024", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q024", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9e6f811bfa127da9d300bbc3e45012102aa851eec0f7a1f57cd33fecb3e1aa5f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q025", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f11", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Kürenin aydınlanan yüzeyi ile görünen disk ayrılır; üç evreye ait yaygın genellemeler elenir.", "question": "Ay'ın evreleri değişirken Güneş'in aydınlattığı yüzey için hangisi söylenebilir?", "choices": ["Yeni ayda bütün yüzey karanlık kalır.", "Güneş’e bakan yarı aydınlık kalır.", "Dolunayda bütün yüzey aydınlık kalır.", "Hilalde yalnız ince bir şerit aydınlık kalır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yeni ayda da Güneş’e bakan yarı aydınlıktır; yalnız bizim görüşümüze dönük değildir.", "Doğru; her evrede Ay'ın Güneş'e bakan yarısı aydınlıktır. Evrelerle değişen, bu yarının Dünya'dan görülen bölümüdür.", "Dolunayda tam aydınlık görünen disktir; kürenin diğer yarısı karanlıktır.", "İnce şerit Dünya’dan gördüğümüz bölümdür; Güneş Ay’ın yarısını aydınlatır."], "explanation": "Her evrede Ay'ın Güneş'e bakan yarısı aydınlıktır. Evrelerle değişen, bu yarının Dünya'dan görülen bölümüdür.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q025", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6d600bb99633ebb713afe17ba861480877861b59e3c2c5a197ff5bf8be2794a9", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q026", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f11", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki boyutlu disk gözleminden üç boyutlu kürenin aydınlanmasına ilişkin çıkarım yapılır.", "question": "İlk dördünde diskin yarısı aydınlık görünür. Buna göre Ay’ın küresel yüzeyinin aydınlanması için aşağıdakilerden hangisini söylemek doğrudur?", "choices": ["Güneş’e bakan yarısının ışık aldığını", "Yalnız görünen sağ parçanın ışık aldığını", "Bütün küresel yüzeyin ışık aldığını", "Görünen sol parçanın ışık aldığını"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ilk dördünde de Güneş'e bakan yarı ışık alır. Dünya'dan bakınca bu yarının yalnız bir bölümünü görürüz; disk yarım aydınlık görünür.", "Görünen sağ parça aydınlık yarının bize görünen bölümüdür; bütün aydınlanan yüzey değildir.", "Ay’ın Güneş’ten uzak olan yarısı ışık almaz; bütün küre aydınlanmaz.", "İlk dördün çiziminde görünen sol parça karanlıktır; aydınlanan yarıyla karıştırılmıştır."], "explanation": "İlk dördünde de Güneş'e bakan yarı ışık alır. Dünya'dan bakınca bu yarının yalnız bir bölümünü görürüz; disk yarım aydınlık görünür.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q026", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "819cc591e40b12db1bd9287a6997e5693363f87c1a31c0c9b200b553c9664c04", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q027", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f10", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Işık yönü ve gözlemci konumu bir arada okunur; yok olma ile görünmeme ayrılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde K konumundaki Ay’ın aydınlık bölümünün Dünya’dan görülmemesinin nedeni nedir?", "choices": ["Güneş’in Ay’a hiç ışık göndermemesi", "Ay’ın bu konumda ortadan kaybolması", "Ay’ın kendi ışığını geçici olarak söndürmesi", "Aydınlık yarının Dünya’dan uzağa bakması"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Şekilde soldan gelen ışık Ay’ın Güneş’e bakan yarısını aydınlatır.", "K konumunda Ay ortadan kaybolmaz; yalnız aydınlık yarısı Dünya’dan görülmez.", "Ay kendi ışığını üretmez; söndürdüğü bir ışığı yoktur.", "Doğru; K konumunda Ay Dünya'nın Güneş yönündedir. Aydınlık yarısı Güneş'e dönük, Dünya'ya bakan yarısı karanlıktır. Bu nedenle aydınlık bölüm görülmez."], "explanation": "K konumunda Ay Dünya'nın Güneş yönündedir. Aydınlık yarısı Güneş'e dönük, Dünya'ya bakan yarısı karanlıktır. Bu nedenle aydınlık bölüm görülmez.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 90], "elements": [{"type": "circle", "x": 12, "y": 42, "r": 7, "fill": "gold", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.sun", "labelX": 12, "labelY": 12}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.earth", "labelX": 68, "labelY": 42}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 30, "x2": 41, "y2": 30, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 24, "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 54, "x2": 41, "y2": 54, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 48, "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 25, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 0.3}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[43.0, 38.0], [41.75100040032032, 38.2], [41.25644042258373, 38.4], [40.89286924942945, 38.6], [40.6, 38.8], [40.35424868893541, 39.0], [40.14342862858286, 39.2], [39.96026316928587, 39.4], [39.8, 39.6], [39.65934138230199, 39.8], [39.53589838486224, 40.0], [39.42788578010165, 40.2], [39.33393944403533, 40.4], [39.25300120096096, 40.6], [39.18424319433222, 40.8], [39.12701665379258, 41.0], [39.08081641154691, 41.2], [39.045256013342964, 41.4], [39.02005025157352, 41.6], [39.005003128912364, 41.8], [39.0, 42.0], [39.005003128912364, 42.2], [39.02005025157352, 42.4], [39.045256013342964, 42.6], [39.08081641154691, 42.8], [39.12701665379258, 43.0], [39.18424319433222, 43.2], [39.25300120096096, 43.4], [39.33393944403533, 43.6], [39.42788578010165, 43.8], [39.53589838486224, 44.0], [39.65934138230199, 44.2], [39.8, 44.4], [39.96026316928587, 44.6], [40.14342862858286, 44.8], [40.35424868893541, 45.0], [40.6, 45.2], [40.89286924942945, 45.4], [41.25644042258373, 45.6], [41.75100040032032, 45.8], [43.0, 46.0], [43.0, 46.0], [43.0, 45.8], [43.0, 45.6], [43.0, 45.4], [43.0, 45.2], [43.0, 45.0], [43.0, 44.8], [43.0, 44.6], [43.0, 44.4], [43.0, 44.2], [43.0, 44.0], [43.0, 43.8], [43.0, 43.6], [43.0, 43.4], [43.0, 43.2], [43.0, 43.0], [43.0, 42.8], [43.0, 42.6], [43.0, 42.4], [43.0, 42.2], [43.0, 42.0], [43.0, 41.8], [43.0, 41.6], [43.0, 41.4], [43.0, 41.2], [43.0, 41.0], [43.0, 40.8], [43.0, 40.6], [43.0, 40.4], [43.0, 40.2], [43.0, 40.0], [43.0, 39.8], [43.0, 39.6], [43.0, 39.4], [43.0, 39.2], [43.0, 39.0], [43.0, 38.8], [43.0, 38.6], [43.0, 38.4], [43.0, 38.2], [43.0, 38.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 43.256624238917524, "y1": 40.4, "x2": 46.409436317047145, "y2": 40.4, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 43.256624238917524, "y1": 43.6, "x2": 46.409436317047145, "y2": 43.6, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 34.0, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.q027.K", "labelX": 43.0, "labelY": 34.0}, {"type": "circle", "x": 55, "y": 82, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 55, "labelY": 82}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q027", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q027", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2cfe88961a028d3f98d3ecedf73194dee68917bbda212a0959d92b2d1b58dac6", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q028", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f10", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Tek bir nedensel yanılgı tanınır; dolanma ile bakış yönü ilişkisi kullanılır.", "question": "Bir öğrenci evreleri “Dünya’nın gölgesi her akşam Ay’ın farklı kısmını kapatır” diye açıklıyor. Buna göre aşağıdaki açıklamalardan hangisi öğrencinin düşüncesini düzeltir?", "choices": ["Ay her akşam kendi ışığının miktarını değiştirir.", "Ay’ın yüzeyi her akşam başka renge dönüşür.", "Dolanma, gördüğümüz aydınlık bölümü değiştirir.", "Dünya’nın gölgesi bazı akşamlar Ay’ı yok eder."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ay’ın kendi ışığı olmadığı için ışık miktarını değiştirdiği söylenemez.", "Evreler yüzeyin renk değiştirmesiyle değil aydınlık yarının görünmesiyle açıklanır.", "Doğru; Ay dolanırken Güneş, Dünya ve Ay'ın göreli konumları değişir. Dünya'dan görülen aydınlık bölüm bu yüzden değişir; normal evreleri Dünya'nın gölgesiyle açıklamayız.", "Gölgenin Ay’ı yok ettiği iddiası hem evre nedenini hem varlığını yanlış açıklar."], "explanation": "Ay dolanırken Güneş, Dünya ve Ay'ın göreli konumları değişir. Dünya'dan görülen aydınlık bölüm bu yüzden değişir; normal evreleri Dünya'nın gölgesiyle açıklamayız.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q028", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "61df43e9abc412b73b52631de3ac65de2b9bd78d031952c00bf7d4abca84cd68", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q029", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f11", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 4, "difficultyReason": "İki uç görünüm ortak bir bilimsel ilkeyle açıklanır; gözlem ile toplam yüzey hakkında yanlış çıkarım ayrılır.", "question": "Hilalde ince yay, dolunayda tam disk aydınlık görünüyor. Bu iki gözleme göre aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılmalıdır?", "choices": ["Ay’ın Güneş’ten ışık alan yüzeyi bütünüyle büyür.", "Hilalde Ay’ın yarısından çoğu yok olur.", "Dolunayda Ay Güneş’ten bağımsız ışık üretir.", "Görülen bölüm değişir; aydınlık yarı sürer."], "correct": 3, "distractorWhy": ["İnce yaydan tam diske değişen görünen bölümdür; toplam aydınlanan yarı büyümez.", "Hilal görünümü Ay’ın yüzeyinin yok olduğunu göstermez.", "Dolunayda da görünen ışık Güneş’ten gelir; Ay bağımsız ışık üretmez.", "Doğru; iki gözlem farklı konumlarda aydınlık yarının farklı bölümlerinin göründüğünü gösterir. Güneş'e bakan yarı her iki evrede de aydınlıktır."], "explanation": "İki gözlem farklı konumlarda aydınlık yarının farklı bölümlerinin göründüğünü gösterir. Güneş'e bakan yarı her iki evrede de aydınlıktır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q029", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cea51e095e9591248fb87d25b50dc5cc1d02c134afcfbf9826ceb2d2c9980b11", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q030", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f10", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 4, "difficultyReason": "İki konum tek sistem içinde karşılaştırılır; çizilen kopyaların aynı Ay’ı temsil ettiği anlaşılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde Güneş aynı yerde; Ay K ve L konumlarında ayrı ayrı gösterilmiştir. Şekle göre Dünya’dan farklı evreler görülmesini en iyi açıklayan ilişki aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Güneş K konumunda ışık üretmeyi bırakır.", "Aydınlık yarının Dünya’ya dönük bölümü değişir.", "Ay L konumunda kendi ışığını üretir.", "Dünya iki konumda farklı sayıda Ay’a sahip olur."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Güneş her iki konumda da aynı yönden ışık verir; ışık üretmeyi bırakmaz.", "Doğru; K konumunda aydınlık yarı Dünya'dan uzağa, L konumunda Dünya'ya bakar. Güneş'in aydınlattığı yarı sürerken Dünya'dan görülen bölümü değişir.", "L konumunda da aydınlatma Güneş kaynaklıdır; Ay ışık üretmez.", "Şekil aynı Ay’ın farklı konumlarını gösterir; iki ayrı Ay bulunduğunu göstermez."], "explanation": "K konumunda aydınlık yarı Dünya'dan uzağa, L konumunda Dünya'ya bakar. Güneş'in aydınlattığı yarı sürerken Dünya'dan görülen bölümü değişir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 90], "elements": [{"type": "circle", "x": 12, "y": 42, "r": 7, "fill": "gold", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.sun", "labelX": 12, "labelY": 12}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.earth", "labelX": 68, "labelY": 42}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 30, "x2": 41, "y2": 30, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 24, "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 54, "x2": 41, "y2": 54, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 48, "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 25, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 0.3}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[43.0, 38.0], [41.75100040032032, 38.2], [41.25644042258373, 38.4], [40.89286924942945, 38.6], [40.6, 38.8], [40.35424868893541, 39.0], [40.14342862858286, 39.2], [39.96026316928587, 39.4], [39.8, 39.6], [39.65934138230199, 39.8], [39.53589838486224, 40.0], [39.42788578010165, 40.2], [39.33393944403533, 40.4], [39.25300120096096, 40.6], [39.18424319433222, 40.8], [39.12701665379258, 41.0], [39.08081641154691, 41.2], [39.045256013342964, 41.4], [39.02005025157352, 41.6], [39.005003128912364, 41.8], [39.0, 42.0], [39.005003128912364, 42.2], [39.02005025157352, 42.4], [39.045256013342964, 42.6], [39.08081641154691, 42.8], [39.12701665379258, 43.0], [39.18424319433222, 43.2], [39.25300120096096, 43.4], [39.33393944403533, 43.6], [39.42788578010165, 43.8], [39.53589838486224, 44.0], [39.65934138230199, 44.2], [39.8, 44.4], [39.96026316928587, 44.6], [40.14342862858286, 44.8], [40.35424868893541, 45.0], [40.6, 45.2], [40.89286924942945, 45.4], [41.25644042258373, 45.6], [41.75100040032032, 45.8], [43.0, 46.0], [43.0, 46.0], [43.0, 45.8], [43.0, 45.6], [43.0, 45.4], [43.0, 45.2], [43.0, 45.0], [43.0, 44.8], [43.0, 44.6], [43.0, 44.4], [43.0, 44.2], [43.0, 44.0], [43.0, 43.8], [43.0, 43.6], [43.0, 43.4], [43.0, 43.2], [43.0, 43.0], [43.0, 42.8], [43.0, 42.6], [43.0, 42.4], [43.0, 42.2], [43.0, 42.0], [43.0, 41.8], [43.0, 41.6], [43.0, 41.4], [43.0, 41.2], [43.0, 41.0], [43.0, 40.8], [43.0, 40.6], [43.0, 40.4], [43.0, 40.2], [43.0, 40.0], [43.0, 39.8], [43.0, 39.6], [43.0, 39.4], [43.0, 39.2], [43.0, 39.0], [43.0, 38.8], [43.0, 38.6], [43.0, 38.4], [43.0, 38.2], [43.0, 38.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 43.256624238917524, "y1": 40.4, "x2": 46.409436317047145, "y2": 40.4, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 43.256624238917524, "y1": 43.6, "x2": 46.409436317047145, "y2": 43.6, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 34.0, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.q030.K", "labelX": 43.0, "labelY": 34.0}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[93.0, 38.0], [91.75100040032032, 38.2], [91.25644042258374, 38.4], [90.89286924942945, 38.6], [90.6, 38.8], [90.35424868893541, 39.0], [90.14342862858285, 39.2], [89.96026316928587, 39.4], [89.8, 39.6], [89.65934138230199, 39.8], [89.53589838486225, 40.0], [89.42788578010165, 40.2], [89.33393944403532, 40.4], [89.25300120096097, 40.6], [89.18424319433221, 40.8], [89.12701665379258, 41.0], [89.08081641154692, 41.2], [89.04525601334296, 41.4], [89.02005025157352, 41.6], [89.00500312891236, 41.8], [89.0, 42.0], [89.00500312891236, 42.2], [89.02005025157352, 42.4], [89.04525601334296, 42.6], [89.08081641154692, 42.8], [89.12701665379258, 43.0], [89.18424319433221, 43.2], [89.25300120096097, 43.4], [89.33393944403532, 43.6], [89.42788578010165, 43.8], [89.53589838486225, 44.0], [89.65934138230199, 44.2], [89.8, 44.4], [89.96026316928587, 44.6], [90.14342862858285, 44.8], [90.35424868893541, 45.0], [90.6, 45.2], [90.89286924942945, 45.4], [91.25644042258374, 45.6], [91.75100040032032, 45.8], [93.0, 46.0], [93.0, 46.0], [93.0, 45.8], [93.0, 45.6], [93.0, 45.4], [93.0, 45.2], [93.0, 45.0], [93.0, 44.8], [93.0, 44.6], [93.0, 44.4], [93.0, 44.2], [93.0, 44.0], [93.0, 43.8], [93.0, 43.6], [93.0, 43.4], [93.0, 43.2], [93.0, 43.0], [93.0, 42.8], [93.0, 42.6], [93.0, 42.4], [93.0, 42.2], [93.0, 42.0], [93.0, 41.8], [93.0, 41.6], [93.0, 41.4], [93.0, 41.2], [93.0, 41.0], [93.0, 40.8], [93.0, 40.6], [93.0, 40.4], [93.0, 40.2], [93.0, 40.0], [93.0, 39.8], [93.0, 39.6], [93.0, 39.4], [93.0, 39.2], [93.0, 39.0], [93.0, 38.8], [93.0, 38.6], [93.0, 38.4], [93.0, 38.2], [93.0, 38.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 93.25662423891752, "y1": 40.4, "x2": 96.40943631704715, "y2": 40.4, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 93.25662423891752, "y1": 43.6, "x2": 96.40943631704715, "y2": 43.6, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 34.0, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.q030.L", "labelX": 93.0, "labelY": 34.0}, {"type": "circle", "x": 55, "y": 82, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 55, "labelY": 82}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q030", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q030", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f34542a1585cb37e4d2097cf68a994b2fae9c51b46ff11f001b014db65b2e013", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q031", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f11", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa bir iddiada yeni ayın görünmeme nedeni ve Ay’ın varlığı ayırt edilir; tek temel bilgi kullanılır.", "question": "Yeni ayda bir öğrenci “Ay yok oldu, bir süre sonra yeniden oluşacak” diyor. Buna göre bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak uygundur?", "choices": ["Ay yok olur; dolunayda yeniden oluşur.", "Ay vardır; Güneş bu evrede bütünüyle söner.", "Ay vardır; aydınlık yarısı bize dönük değildir.", "Ay parçalanır; hilalde parçaları birleşir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ay evre değişiminde yok olmaz ve yeniden oluşmaz.", "Güneş’in sönmesi söz konusu değildir; Ay’ın Güneş’e bakan yarısı ışık alır.", "Doğru; yeni ayda Ay varlığını ve dolanmasını sürdürür. Bize dönük aydınlık bölüm görülmediği için görünmemesini yok olmasıyla karıştırmamalıyız.", "Hilal ve yeni ay Ay’ın parçalandığını değil farklı aydınlık görünümü anlatır."], "explanation": "Yeni ayda Ay varlığını ve dolanmasını sürdürür. Bize dönük aydınlık bölüm görülmediği için görünmemesini yok olmasıyla karıştırmamalıyız.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q031", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e5e2800faf612a8673a313cd90ef7416889fa2d18e4f0d99f6a49fce7663456f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q032", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f09", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Bir gerçek gözlemin hangi genellemeyi yanlışladığı seçilir; uyumlu bilgiler korunur.", "question": "Bir öğrenci gündüz gökyüzünde Ay’ı görüyor. Buna göre bu gözlem aşağıdaki düşüncelerden hangisinin düzeltilmesini gerektirir?", "choices": ["Ay yalnız gece görülebilir.", "Ay Güneş ışığını yansıtır.", "Ay Dünya’nın çevresinde dolanır.", "Ay’ın farklı evreleri vardır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; gündüz Ay gözlemi, Ay'ın yalnız gece görülebileceği düşüncesine karşı kanıttır. Ay uygun koşullarda gündüz de görülebilir.", "Gündüz görülmesi ışığı yansıttığı bilgisiyle uyumludur; bu bilgi düzeltilmez.", "Gündüz görülmesi dolanma hareketini yanlışlamaz.", "Gündüz gözlemi evrelerin varlığını ortadan kaldırmaz."], "explanation": "Gündüz Ay gözlemi, Ay'ın yalnız gece görülebileceği düşüncesine karşı kanıttır. Ay uygun koşullarda gündüz de görülebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q032", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3b37103f31a60c0d1a77f0d62e35f50b9a19f40e85582c0b19c23690a8196929", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q033", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f12", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 1, "difficultyReason": "Modelin tek öğesi işlevinden yararlanılarak gerçek gök cismiyle eşleştirilir.", "question": "Lamba–top–gözlemci modelinde pilli lamba hangi gök cismini temsil etmelidir?", "choices": ["Ay’ı", "Güneş’i", "Dünya’yı", "Gözlenen Ay evresini"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ay ışığı yansıtır; modelde ışık üreten lamba yerine top ile temsil edilir.", "Doğru; pilli lamba ışık kaynağıdır; modelde Güneş'i temsil eder. Işık geçirmeyen top ise Ay'ı temsil eder.", "Dünya’daki gözlemcinin yeri gözlerin bulunduğu noktadır; lamba değildir.", "Evre bir gök cismi değildir; topun gözlemciden görünen aydınlık bölümüdür."], "explanation": "Pilli lamba ışık kaynağıdır; modelde Güneş'i temsil eder. Işık geçirmeyen top ise Ay'ı temsil eder.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q033", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b566aa017ed396e5c5e1db4aa9a7f4761f87794de8dfe1f2c3b1a705241e5b0f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q034", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f12", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Uzaydan üstten görünüş ile Dünya’daki gözlemci görünüşü ayrılır; modelde temsil rolü korunur.", "question": "Ay evrelerini inceleyen bir modelde öğrenci topu dışarıdan yukarıdan izliyor. Buna göre öğrenci, Dünya’daki gözlemcinin evre görünümüyle karşılaştırma yapmak için aşağıdakilerden hangisinden bakmalıdır?", "choices": ["Lambanın bulunduğu ışık kaynağı noktasından", "Topun arkasından, topa göre sürekli hareket ederek", "Düzenekte istediği rastgele bir noktadan", "Dünya’yı temsil eden gözlemci noktasından"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Lambadan bakmak Dünya’daki gözlemcinin bakışını vermez.", "Topa göre sürekli yer değiştirmek Dünya’daki sabit gözlemci noktasını korumaz.", "Rastgele bakış yönleri aynı konumun Dünya’dan görünümünü karşılaştırmaya uygun değildir.", "Doğru; evre Dünya'dan görülen aydınlık bölümdür. Bu nedenle öğrenci Dünya'yı temsil eden gözlemci noktasından bakmalıdır."], "explanation": "Evre Dünya'dan görülen aydınlık bölümdür. Bu nedenle öğrenci Dünya'yı temsil eden gözlemci noktasından bakmalıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q034", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "587bf2c90a95d7adf6ec80c6a89512032b1a96bec480d4588cf2b68418a7fca9", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q035", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f13", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Modelde değişecek öğe amaçtan çıkarılır; ışık kaynağı ve bakış noktası sabit tutulur.", "question": "Bir öğrenci lambayı ve gözlemciyi aynı yerde tutarak farklı Ay evrelerini modellemek istiyor. Buna göre öğrencinin amacına aşağıdaki değişikliklerden hangisi uygundur?", "choices": ["Topu gözlemcinin çevresinde farklı konumlara getirir.", "Topu aynı yerde tutup lambayı söndürür.", "Topu aynı yerde tutup gözlemciyi uzağa götürür.", "Topun aydınlık yüzüne farklı renkler sürer."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; lamba Güneş'i, top Ay'ı temsil eder. Topun gözlemci çevresindeki konumu değişince gözlemcinin gördüğü aydınlık bölüm değişir.", "Lambayı söndürmek Ay’ın dolanmasıyla oluşan evre değişimini temsil etmez.", "Yalnız uzaklık değiştirmek aydınlık yarının göreli konumunu uygun biçimde değiştirmez.", "Yüzeyi boyamak evrelerin ışık ve konum ilişkisini göstermez."], "explanation": "Lamba Güneş'i, top Ay'ı temsil eder. Topun gözlemci çevresindeki konumu değişince gözlemcinin gördüğü aydınlık bölüm değişir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q035", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "750864d6b3230579f6662ab8561e8ada39457d4b76da933a825d93c2dc398bcd", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q036", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f14", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Şemadaki ışık yönünden gözlemcinin göreceği görünüm tahmin edilir; ışık yolu açık kabul edilmiştir.", "context": "Aşağıdaki şekilde lamba solda, gözlemci ortada ve top sağda. Işık yolunda engel olmadığı kabul ediliyor.", "question": "Buna göre gözlemcinin topu görüşüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Aydınlık bölüm göremez.", "Yalnız sağ yarım aydınlık disk görür.", "Tam aydınlık disk görür.", "Yalnız ince aydınlık yay görür."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Topun lambaya bakan sol yarısı gözlemciye de dönüktür; aydınlık bölüm görünür.", "Bu konumda aydınlık yarıya karşıdan bakılır; görünüm yarımla sınırlı değildir.", "Doğru; top lambanın karşı yönündedir. Lambaya bakan yarı gözlemciye de dönük olduğu için gözlemci tam aydınlık disk görür. Modelde ışık yolu açık kabul edilmiştir.", "Gözlemci aydınlık yarıya bakarken ince yay görünümü beklenmez."], "explanation": "Top lambanın karşı yönündedir. Lambaya bakan yarı gözlemciye de dönük olduğu için gözlemci tam aydınlık disk görür. Modelde ışık yolu açık kabul edilmiştir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 90], "elements": [{"type": "circle", "x": 12, "y": 42, "r": 7, "fill": "gold", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.lamp", "labelX": 12, "labelY": 12}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.observer", "labelX": 68, "labelY": 42}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 30, "x2": 41, "y2": 30, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 24, "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 54, "x2": 41, "y2": 54, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 48, "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 25, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 0.3}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[93.0, 38.0], [91.75100040032032, 38.2], [91.25644042258374, 38.4], [90.89286924942945, 38.6], [90.6, 38.8], [90.35424868893541, 39.0], [90.14342862858285, 39.2], [89.96026316928587, 39.4], [89.8, 39.6], [89.65934138230199, 39.8], [89.53589838486225, 40.0], [89.42788578010165, 40.2], [89.33393944403532, 40.4], [89.25300120096097, 40.6], [89.18424319433221, 40.8], [89.12701665379258, 41.0], [89.08081641154692, 41.2], [89.04525601334296, 41.4], [89.02005025157352, 41.6], [89.00500312891236, 41.8], [89.0, 42.0], [89.00500312891236, 42.2], [89.02005025157352, 42.4], [89.04525601334296, 42.6], [89.08081641154692, 42.8], [89.12701665379258, 43.0], [89.18424319433221, 43.2], [89.25300120096097, 43.4], [89.33393944403532, 43.6], [89.42788578010165, 43.8], [89.53589838486225, 44.0], [89.65934138230199, 44.2], [89.8, 44.4], [89.96026316928587, 44.6], [90.14342862858285, 44.8], [90.35424868893541, 45.0], [90.6, 45.2], [90.89286924942945, 45.4], [91.25644042258374, 45.6], [91.75100040032032, 45.8], [93.0, 46.0], [93.0, 46.0], [93.0, 45.8], [93.0, 45.6], [93.0, 45.4], [93.0, 45.2], [93.0, 45.0], [93.0, 44.8], [93.0, 44.6], [93.0, 44.4], [93.0, 44.2], [93.0, 44.0], [93.0, 43.8], [93.0, 43.6], [93.0, 43.4], [93.0, 43.2], [93.0, 43.0], [93.0, 42.8], [93.0, 42.6], [93.0, 42.4], [93.0, 42.2], [93.0, 42.0], [93.0, 41.8], [93.0, 41.6], [93.0, 41.4], [93.0, 41.2], [93.0, 41.0], [93.0, 40.8], [93.0, 40.6], [93.0, 40.4], [93.0, 40.2], [93.0, 40.0], [93.0, 39.8], [93.0, 39.6], [93.0, 39.4], [93.0, 39.2], [93.0, 39.0], [93.0, 38.8], [93.0, 38.6], [93.0, 38.4], [93.0, 38.2], [93.0, 38.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 93.25662423891752, "y1": 40.4, "x2": 96.40943631704715, "y2": 40.4, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 93.25662423891752, "y1": 43.6, "x2": 96.40943631704715, "y2": 43.6, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 34.0, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.q036.Top", "labelX": 93.0, "labelY": 34.0}, {"type": "circle", "x": 55, "y": 82, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 55, "labelY": 82}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q036", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q036", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8621793ceb2fd027746b6cd585fe4e6dbb0ff0dc8ec45e425111193417f2413e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q037", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f13", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 4, "difficultyReason": "Bir deney düzeninde aynı anda değişen iki öğenin etkisi ayrılır; uygun karşılaştırma koşulu seçilir.", "question": "Bir öğrenci her kayıtta hem lambanın yerini hem topun konumunu değiştiriyor. Buna göre topun konumunun evre görünümüne etkisini daha anlaşılır incelemek için öğrenci aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?", "choices": ["Topu sabitleyip her kayıtta lambayı söndürmelidir.", "Lambayı sabitleyip topun konumunu değiştirmelidir.", "Gözlemciyi kaldırıp yalnız topu tartmalıdır.", "Hem lambayı hem topu daha hızlı hareket ettirmelidir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Lambayı söndürmek topun konumuna bağlı aydınlık görünümü inceletmez.", "Doğru; lamba ve gözlemci aynı yerde kalıp top farklı konumlara getirildiğinde görünen aydınlık bölümün topun konumuyla ilişkisi açıkça karşılaştırılabilir.", "Evre görünümünü ölçmek için bakış noktası gerekir; topun kütlesi bu soruya cevap vermez.", "İki öğeyi daha hızlı oynatmak hangi konumun görünümü oluşturduğunu ayırmayı zorlaştırır."], "explanation": "Lamba ve gözlemci aynı yerde kalıp top farklı konumlara getirildiğinde görünen aydınlık bölümün topun konumuyla ilişkisi açıkça karşılaştırılabilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q037", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "14f72067963f56150690cd0eaf5462bd41554e164975e131e3415da831c190a4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q038", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f14", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 4, "difficultyReason": "Aynı aydınlık yönün farklı gözlem sonuçları oluşturduğu anlaşılır; temsil kaynaklı hata teşhis edilir.", "question": "Aşağıdaki şekilde Ay’ın farklı konumları üstten gösteriliyor. Bir öğrenci “K ve L’de sol yarı aydınlık, öyleyse Dünya’dan ikisi de son dördün görünür” diyor. Buna göre öğrencinin yaptığı hata aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["K ve L’de ışığın geldiği yönü aynı saymaktadır.", "Ay’ın Güneş’e bakan yarısını aydınlık saymaktadır.", "Aynı Ay’ı farklı konumlarda göstermektedir.", "Üstten görünüşü Dünya’dan görünüş sanmaktadır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Işık gerçekten her iki konuma soldan gelir; bu gözlem hata değildir.", "Güneş’e bakan yarının aydınlık olması doğrudur; hata bakış yönünü karıştırmaktır.", "Bir model aynı Ay’ın farklı zamanlardaki konumlarını ayrı çizebilir; bu geçerlidir.", "Doğru; üstten çizimde aydınlık yarı her konumda Güneş'e, yani sola bakar. Dünya'dan K konumunda aydınlık bölüm görülmez; L konumunda tam disk görülür. Evreyi üstten çizimin sağ-sol görünümüyle adlandırmak yanlıştır."], "explanation": "Üstten çizimde aydınlık yarı her konumda Güneş'e, yani sola bakar. Dünya'dan K konumunda aydınlık bölüm görülmez; L konumunda tam disk görülür. Evreyi üstten çizimin sağ-sol görünümüyle adlandırmak yanlıştır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 90], "elements": [{"type": "circle", "x": 12, "y": 42, "r": 7, "fill": "gold", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.sun", "labelX": 12, "labelY": 12}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.earth", "labelX": 68, "labelY": 42}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 30, "x2": 41, "y2": 30, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 24, "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 54, "x2": 41, "y2": 54, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 48, "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 25, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 0.3}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[43.0, 38.0], [41.75100040032032, 38.2], [41.25644042258373, 38.4], [40.89286924942945, 38.6], [40.6, 38.8], [40.35424868893541, 39.0], [40.14342862858286, 39.2], [39.96026316928587, 39.4], [39.8, 39.6], [39.65934138230199, 39.8], [39.53589838486224, 40.0], [39.42788578010165, 40.2], [39.33393944403533, 40.4], [39.25300120096096, 40.6], [39.18424319433222, 40.8], [39.12701665379258, 41.0], [39.08081641154691, 41.2], [39.045256013342964, 41.4], [39.02005025157352, 41.6], [39.005003128912364, 41.8], [39.0, 42.0], [39.005003128912364, 42.2], [39.02005025157352, 42.4], [39.045256013342964, 42.6], [39.08081641154691, 42.8], [39.12701665379258, 43.0], [39.18424319433222, 43.2], [39.25300120096096, 43.4], [39.33393944403533, 43.6], [39.42788578010165, 43.8], [39.53589838486224, 44.0], [39.65934138230199, 44.2], [39.8, 44.4], [39.96026316928587, 44.6], [40.14342862858286, 44.8], [40.35424868893541, 45.0], [40.6, 45.2], [40.89286924942945, 45.4], [41.25644042258373, 45.6], [41.75100040032032, 45.8], [43.0, 46.0], [43.0, 46.0], [43.0, 45.8], [43.0, 45.6], [43.0, 45.4], [43.0, 45.2], [43.0, 45.0], [43.0, 44.8], [43.0, 44.6], [43.0, 44.4], [43.0, 44.2], [43.0, 44.0], [43.0, 43.8], [43.0, 43.6], [43.0, 43.4], [43.0, 43.2], [43.0, 43.0], [43.0, 42.8], [43.0, 42.6], [43.0, 42.4], [43.0, 42.2], [43.0, 42.0], [43.0, 41.8], [43.0, 41.6], [43.0, 41.4], [43.0, 41.2], [43.0, 41.0], [43.0, 40.8], [43.0, 40.6], [43.0, 40.4], [43.0, 40.2], [43.0, 40.0], [43.0, 39.8], [43.0, 39.6], [43.0, 39.4], [43.0, 39.2], [43.0, 39.0], [43.0, 38.8], [43.0, 38.6], [43.0, 38.4], [43.0, 38.2], [43.0, 38.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 43.256624238917524, "y1": 40.4, "x2": 46.409436317047145, "y2": 40.4, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 43.256624238917524, "y1": 43.6, "x2": 46.409436317047145, "y2": 43.6, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 34.0, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.q038.K", "labelX": 43.0, "labelY": 34.0}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[93.0, 38.0], [91.75100040032032, 38.2], [91.25644042258374, 38.4], [90.89286924942945, 38.6], [90.6, 38.8], [90.35424868893541, 39.0], [90.14342862858285, 39.2], [89.96026316928587, 39.4], [89.8, 39.6], [89.65934138230199, 39.8], [89.53589838486225, 40.0], [89.42788578010165, 40.2], [89.33393944403532, 40.4], [89.25300120096097, 40.6], [89.18424319433221, 40.8], [89.12701665379258, 41.0], [89.08081641154692, 41.2], [89.04525601334296, 41.4], [89.02005025157352, 41.6], [89.00500312891236, 41.8], [89.0, 42.0], [89.00500312891236, 42.2], [89.02005025157352, 42.4], [89.04525601334296, 42.6], [89.08081641154692, 42.8], [89.12701665379258, 43.0], [89.18424319433221, 43.2], [89.25300120096097, 43.4], [89.33393944403532, 43.6], [89.42788578010165, 43.8], [89.53589838486225, 44.0], [89.65934138230199, 44.2], [89.8, 44.4], [89.96026316928587, 44.6], [90.14342862858285, 44.8], [90.35424868893541, 45.0], [90.6, 45.2], [90.89286924942945, 45.4], [91.25644042258374, 45.6], [91.75100040032032, 45.8], [93.0, 46.0], [93.0, 46.0], [93.0, 45.8], [93.0, 45.6], [93.0, 45.4], [93.0, 45.2], [93.0, 45.0], [93.0, 44.8], [93.0, 44.6], [93.0, 44.4], [93.0, 44.2], [93.0, 44.0], [93.0, 43.8], [93.0, 43.6], [93.0, 43.4], [93.0, 43.2], [93.0, 43.0], [93.0, 42.8], [93.0, 42.6], [93.0, 42.4], [93.0, 42.2], [93.0, 42.0], [93.0, 41.8], [93.0, 41.6], [93.0, 41.4], [93.0, 41.2], [93.0, 41.0], [93.0, 40.8], [93.0, 40.6], [93.0, 40.4], [93.0, 40.2], [93.0, 40.0], [93.0, 39.8], [93.0, 39.6], [93.0, 39.4], [93.0, 39.2], [93.0, 39.0], [93.0, 38.8], [93.0, 38.6], [93.0, 38.4], [93.0, 38.2], [93.0, 38.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 93.25662423891752, "y1": 40.4, "x2": 96.40943631704715, "y2": 40.4, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 93.25662423891752, "y1": 43.6, "x2": 96.40943631704715, "y2": 43.6, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 34.0, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.q038.L", "labelX": 93.0, "labelY": 34.0}, {"type": "circle", "x": 55, "y": 82, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 55, "labelY": 82}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q038", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q038", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3d66e3c0ba9da7e19778b322d14f7cd3347a696d5e6aa36f011431fa4dd6c718", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q039", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f15", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 4, "difficultyReason": "Modelin yanlış genellemesi yeni tarihli kanıtla düzeltilir; kanıt değiştirme çeldiricisi değerlendirilir.", "question": "Model her yarım aydınlık diski ilk dördün olarak adlandırıyor. Tarihli kayıt dolunaydan sonra sol yarının aydınlık olduğunu gösteriyor. Bu bilgilere göre aşağıdaki düzeltmelerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Kaydı dolunay olarak adlandırmak", "Kaydı yeni ay olarak adlandırmak", "Bu kaydı son dördün olarak adlandırmak", "Sol tarafı silip kaydı ilk dördün yapmak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Dolunayda disk tam aydınlıktır; yarım aydınlık kayıt dolunay değildir.", "Yeni ayda aydınlık bölüm görülmez; kayıtta sol yarı aydınlıktır.", "Doğru; dolunaydan sonraki sol yarım aydınlık görünüm son dördündür. Modelde bütün yarım diskleri ilk dördün sayan kural düzeltilmelidir; kayıt korunur.", "Kanıtı modele uydurmak için silmek bilimsel düzeltme değildir; evre adı değişmelidir."], "explanation": "Dolunaydan sonraki sol yarım aydınlık görünüm son dördündür. Modelde bütün yarım diskleri ilk dördün sayan kural düzeltilmelidir; kayıt korunur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q039", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0dd258ae3d177fa055652a400ab4da94f8e56d8923a7e3c32631c1393635c177", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q040", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f15", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 5, "difficultyReason": "Bir gözlemin bilgi sınırı, model öngörüsü ve kanıtla yenileme kararı birlikte değerlendirilir.", "question": "Model bir akşam ince hilal görülmesini öngörüyor. O akşam hava kapalı olduğundan Ay görülemiyor. Bu durumda öğrenci aşağıdaki kararlardan hangisini vermelidir?", "choices": ["Kaydı koruyup açık havada yeni kanıt aramalıdır.", "Modeli değiştirip o akşamı kesin yeni ay saymalıdır.", "Modeli kesin doğrulanmış sayıp gözlemi bitirmelidir.", "Deftere hilal gördüğünü yazıp modelle eşleştirmelidir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kapalı hava biçimi görmeye engeldir; gözlem ne hilali doğrular ne de yeni ayı kanıtlar. Öğrenci “göremedim, kapalı hava” kaydını korur ve uygun koşulda yeni gözlemle modeli sınar.", "Bulut yüzünden görülememe, evrenin kesin yeni ay olduğunu göstermez.", "Ay’ın biçimi gözlenmediği için öngörü bu kayıtla doğrulanmış olmaz.", "Görülmeyen bir şekli görülmüş gibi kaydetmek kanıt üretmez; gözlem uydurulmuş olur."], "explanation": "Kapalı hava biçimi görmeye engeldir; gözlem ne hilali doğrular ne de yeni ayı kanıtlar. Öğrenci “göremedim, kapalı hava” kaydını korur ve uygun koşulda yeni gözlemle modeli sınar.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q040", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f73b0ff723bc75fc91e519a6243111e9ab39cf5c382bf84489466335ed9818fa", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q041", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f14", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki top konumu aynı gözlemci açısından karşılaştırılır; ışık yönünden iki sonuç eşleştirilir.", "question": "Aşağıdaki şekilde K ve L top konumları gösteriliyor. Gözlemci Dünya noktasında duruyor; baş gölgesi topa düşmüyor. Şekle göre K ve L konumları için aşağıdaki görünüm eşleştirmelerinden hangisi uygundur?", "choices": ["K: Tam disk görünür; L: Aydınlık bölüm görünmez.", "K: Sağ yarım disk görünür; L: Sol yarım disk görünür.", "K: İnce yay görünür; L: İnce yay görünür.", "K: Aydınlık bölüm görünmez; L: Tam disk görünür."], "correct": 3, "distractorWhy": ["K lambaya dönük taraftadır, L karşı taraftadır; bakış sonuçları ters eşleştirilmiştir.", "K ve L yan konumlar değil ışık doğrultusundaki karşıt konumlardır.", "Bu iki konum aydınlık yarının görünmediği ve tamamının görüldüğü uç görünümleri temsil eder.", "Doğru; K konumunda aydınlık yarı gözlemciden uzağa bakar. L konumunda aydınlık yarı gözlemciye dönüktür. Gölge engeli yoksa K'de aydınlık bölüm görünmez, L'de tam aydınlık disk görünür."], "explanation": "K konumunda aydınlık yarı gözlemciden uzağa bakar. L konumunda aydınlık yarı gözlemciye dönüktür. Gölge engeli yoksa K'de aydınlık bölüm görünmez, L'de tam aydınlık disk görünür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 105, 90], "elements": [{"type": "circle", "x": 12, "y": 42, "r": 7, "fill": "gold", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.lamp", "labelX": 12, "labelY": 12}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 7, "fill": "blue", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t03.observer", "labelX": 68, "labelY": 42}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 30, "x2": 41, "y2": 30, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 24, "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 54, "x2": 41, "y2": 54, "stroke": "ink", "arrow": "last", "labelKey": "f5-t03.light", "labelX": 30, "labelY": 48, "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 68, "y": 42, "r": 25, "fill": "none", "stroke": "muted", "width": 0.3}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[43.0, 38.0], [41.75100040032032, 38.2], [41.25644042258373, 38.4], [40.89286924942945, 38.6], [40.6, 38.8], [40.35424868893541, 39.0], [40.14342862858286, 39.2], [39.96026316928587, 39.4], [39.8, 39.6], [39.65934138230199, 39.8], [39.53589838486224, 40.0], [39.42788578010165, 40.2], [39.33393944403533, 40.4], [39.25300120096096, 40.6], [39.18424319433222, 40.8], [39.12701665379258, 41.0], [39.08081641154691, 41.2], [39.045256013342964, 41.4], [39.02005025157352, 41.6], [39.005003128912364, 41.8], [39.0, 42.0], [39.005003128912364, 42.2], [39.02005025157352, 42.4], [39.045256013342964, 42.6], [39.08081641154691, 42.8], [39.12701665379258, 43.0], [39.18424319433222, 43.2], [39.25300120096096, 43.4], [39.33393944403533, 43.6], [39.42788578010165, 43.8], [39.53589838486224, 44.0], [39.65934138230199, 44.2], [39.8, 44.4], [39.96026316928587, 44.6], [40.14342862858286, 44.8], [40.35424868893541, 45.0], [40.6, 45.2], [40.89286924942945, 45.4], [41.25644042258373, 45.6], [41.75100040032032, 45.8], [43.0, 46.0], [43.0, 46.0], [43.0, 45.8], [43.0, 45.6], [43.0, 45.4], [43.0, 45.2], [43.0, 45.0], [43.0, 44.8], [43.0, 44.6], [43.0, 44.4], [43.0, 44.2], [43.0, 44.0], [43.0, 43.8], [43.0, 43.6], [43.0, 43.4], [43.0, 43.2], [43.0, 43.0], [43.0, 42.8], [43.0, 42.6], [43.0, 42.4], [43.0, 42.2], [43.0, 42.0], [43.0, 41.8], [43.0, 41.6], [43.0, 41.4], [43.0, 41.2], [43.0, 41.0], [43.0, 40.8], [43.0, 40.6], [43.0, 40.4], [43.0, 40.2], [43.0, 40.0], [43.0, 39.8], [43.0, 39.6], [43.0, 39.4], [43.0, 39.2], [43.0, 39.0], [43.0, 38.8], [43.0, 38.6], [43.0, 38.4], [43.0, 38.2], [43.0, 38.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 43.256624238917524, "y1": 40.4, "x2": 46.409436317047145, "y2": 40.4, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 43.256624238917524, "y1": 43.6, "x2": 46.409436317047145, "y2": 43.6, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 43.0, "y": 34.0, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.q041.K", "labelX": 43.0, "labelY": 34.0}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "muted", "stroke": "ink"}, {"type": "polygon", "points": [[93.0, 38.0], [91.75100040032032, 38.2], [91.25644042258374, 38.4], [90.89286924942945, 38.6], [90.6, 38.8], [90.35424868893541, 39.0], [90.14342862858285, 39.2], [89.96026316928587, 39.4], [89.8, 39.6], [89.65934138230199, 39.8], [89.53589838486225, 40.0], [89.42788578010165, 40.2], [89.33393944403532, 40.4], [89.25300120096097, 40.6], [89.18424319433221, 40.8], [89.12701665379258, 41.0], [89.08081641154692, 41.2], [89.04525601334296, 41.4], [89.02005025157352, 41.6], [89.00500312891236, 41.8], [89.0, 42.0], [89.00500312891236, 42.2], [89.02005025157352, 42.4], [89.04525601334296, 42.6], [89.08081641154692, 42.8], [89.12701665379258, 43.0], [89.18424319433221, 43.2], [89.25300120096097, 43.4], [89.33393944403532, 43.6], [89.42788578010165, 43.8], [89.53589838486225, 44.0], [89.65934138230199, 44.2], [89.8, 44.4], [89.96026316928587, 44.6], [90.14342862858285, 44.8], [90.35424868893541, 45.0], [90.6, 45.2], [90.89286924942945, 45.4], [91.25644042258374, 45.6], [91.75100040032032, 45.8], [93.0, 46.0], [93.0, 46.0], [93.0, 45.8], [93.0, 45.6], [93.0, 45.4], [93.0, 45.2], [93.0, 45.0], [93.0, 44.8], [93.0, 44.6], [93.0, 44.4], [93.0, 44.2], [93.0, 44.0], [93.0, 43.8], [93.0, 43.6], [93.0, 43.4], [93.0, 43.2], [93.0, 43.0], [93.0, 42.8], [93.0, 42.6], [93.0, 42.4], [93.0, 42.2], [93.0, 42.0], [93.0, 41.8], [93.0, 41.6], [93.0, 41.4], [93.0, 41.2], [93.0, 41.0], [93.0, 40.8], [93.0, 40.6], [93.0, 40.4], [93.0, 40.2], [93.0, 40.0], [93.0, 39.8], [93.0, 39.6], [93.0, 39.4], [93.0, 39.2], [93.0, 39.0], [93.0, 38.8], [93.0, 38.6], [93.0, 38.4], [93.0, 38.2], [93.0, 38.0]], "fill": "surface", "stroke": "none"}, {"type": "line", "x1": 93.25662423891752, "y1": 40.4, "x2": 96.40943631704715, "y2": 40.4, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "line", "x1": 93.25662423891752, "y1": 43.6, "x2": 96.40943631704715, "y2": 43.6, "stroke": "surface", "width": 0.45}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 42.0, "r": 4, "fill": "none", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "circle", "x": 93.0, "y": 34.0, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.q041.L", "labelX": 93.0, "labelY": 34.0}, {"type": "circle", "x": 55, "y": 82, "r": 0.01, "fill": "surface", "stroke": "none", "labelKey": "f5-t03.legend", "labelX": 55, "labelY": 82}], "altTextKey": "f5-t03.alt.q041", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q041", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d26e96b1f60c7ccc0c9d6d76b9b195a0d6e8c0b7ebb50559ef375312d71e0696", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q042", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f12", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Modelin işlevsel kusuru belirlenir ve bir öğe değişikliği gerçek bilimsel ilişkiye bağlanır.", "question": "Bir modelde topun içinde ışık var ve topun tüm yüzeyi parlıyor. Buna göre Ay’ın ışıkla ilişkisini doğru göstermek için modelde aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["İç ışığı güçlendirip lambayı kaldırmak", "İç ışığı kapatıp topu dıştaki lambayla aydınlatmak", "İç ışığı açık bırakıp gözlemciyi kaldırmak", "İç ışığı açık bırakıp topun adını değiştirmek"], "correct": 1, "distractorWhy": ["İç ışığı güçlendirmek Ay’ı ışık kaynağı gibi göstermeye devam eder.", "Doğru; Ay ışık üretmez; Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır. İç ışığı kapalı, ışık geçirmeyen topu dıştaki lamba ile aydınlatmak bu ilişkiyi temsil eder.", "Gözlemciyi kaldırmak Ay’ın ışık üretmesi yanılgısını düzeltmez ve evreyi gözlemletmez.", "Yalnız adı değiştirmek topun ışık kaynağı gibi davranmasını düzeltmez."], "explanation": "Ay ışık üretmez; Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır. İç ışığı kapalı, ışık geçirmeyen topu dıştaki lamba ile aydınlatmak bu ilişkiyi temsil eder.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q042", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "638461750ad3d04d5b1bf4155979781a382c63c0ecc0e9267ad7dd570f6fca64", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q043", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f15", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 5, "difficultyReason": "Bir model kuralı iki tarihli kanıtı birlikte açıklayacak biçimde yenilenir; biçim ve sıra bilgisi sentezlenir.", "question": "Bir model bütün hilalleri sağda aydınlık yayla gösteriyor. Tarihli gözlemler yeni aydan sonra sağda, son dördünden sonra solda ince yay kaydediyor. Buna göre modelde yapılacak aşağıdaki yenilemelerden hangisi iki kanıtı da açıklar?", "choices": ["Büyüyen ve küçülen hilal görünümlerini ayrı göstermek", "Soldaki yayı silip her hilali sağda çizmek", "Her iki ince yayı da dolunay diye adlandırmak", "Tarihleri kaldırıp iki kaydı aynı evre noktası saymak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ince yay iki kayıtta da hilaldir; yeni aydan sonraki büyüyen, son dördünden sonraki küçülen hilaldir. Model farklı konum ve zamanlara ait bu görünümleri ayrı göstermelidir.", "Soldaki kayıt kanıttır; modeli korumak için kanıt silinmez.", "İnce yaylar tam disk değildir; dolunay adı iki kayda da uymaz.", "Tarihleri kaldırmak büyüme ve küçülme bağlamını kaybettirir; modelin hatasını çözmez."], "explanation": "İnce yay iki kayıtta da hilaldir; yeni aydan sonraki büyüyen, son dördünden sonraki küçülen hilaldir. Model farklı konum ve zamanlara ait bu görünümleri ayrı göstermelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q043", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "01eb08f5aec6c4f9f73a1bd56e814e7e8016a23482854e19e75c359e3a3d212c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q044", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f12", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 4, "difficultyReason": "Modelin ölçek sınırlılığı ile koruması gereken bilimsel ilişki birbirinden ayrılır.", "question": "Bir öğrenci Güneş, Dünya ve Ay modeli çizerken gerçek boy ve uzaklık oranlarını kullanmıyor; ışık yönünü ise tutarlı gösteriyor. Ardından “Gerçek uzayda da boylar ve uzaklıklar çizdiğim gibidir.” diyor. Buna göre öğrencinin bu düşüncesi için aşağıdaki düzeltmelerden hangisi uygundur?", "choices": ["Çizimdeki boylar gerçektir; yalnız uzaklıklar farklıdır.", "Çizimdeki uzaklıklar gerçektir; yalnız boylar farklıdır.", "Çizim temsilîdir; gerçek boy ve uzaklıkları vermez.", "Çizim temsilîyse ışık ve konum ilişkisi de gerekmez."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Hem boylar hem uzaklıklar temsilîdir; boylar için gerçek ölçek verilmemiştir.", "Çizimde gerçek uzaklık ölçeği yoktur; uzaklıkları gerçek saymak yanlıştır.", "Doğru; bu çizim gerçek ölçekli değildir. Boy ve uzaklıklar temsilî olsa da Güneş'e bakan yarının aydınlık olması ve gözlemciyle konum ilişkisi tutarlı gösterilir.", "Temsilî ölçek, bilimsel ışık ve konum ilişkisinin doğru kurulması gereğini kaldırmaz."], "explanation": "Bu çizim gerçek ölçekli değildir. Boy ve uzaklıklar temsilî olsa da Güneş'e bakan yarının aydınlık olması ve gözlemciyle konum ilişkisi tutarlı gösterilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q044", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ea2b128cc3003f213c2a98776abf0911068c005a07c1f86f00124a5c90e3221b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q045", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f16", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 1, "difficultyReason": "Kesin gün hesabı yapmadan evre tekrarının temel zaman ölçeği tanınır.", "question": "Bir dolunay görünümünün yeniden görülmesi için yaklaşık ne kadar süre geçer?", "choices": ["Bir akşam", "Bir ay", "Bir mevsim", "Bir yıl"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bir akşam sonra benzer görünebilse de yeni bir dolunay döngüsü tamamlanmış olmaz.", "Doğru; evre döngüsü yaklaşık bir ayda tekrar eder. Bu yüzden dolunayın yeniden oluşması da yaklaşık bir ayla ifade edilir.", "Bir mevsim içinde birden fazla evre döngüsü yaşanır; dolunayın tek tekrar süresi değildir.", "Bir yıl boyunca dolunay birkaç kez tekrar eder; tek tekrar için yıl beklenmez."], "explanation": "Evre döngüsü yaklaşık bir ayda tekrar eder. Bu yüzden dolunayın yeniden oluşması da yaklaşık bir ayla ifade edilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q045", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5759695f209bd2ca3b08d221246df5c5b5e38fb6448001679ff6af496073c1ae", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q046", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f16", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Birden fazla aya ait kayıt düzeninden periyodik tekrar genellemesi yapılır.", "question": "Bir öğrenci art arda aylarda yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün sırasının tekrar ettiğini kaydediyor. Bu kayıtlara göre aşağıdaki genellemelerden hangisi yapılabilir?", "choices": ["Evreler her ay farklı bir sıraya geçer.", "Evreler tek kez oluşup sona erer.", "Ay bütün gözlemlerde tek biçimde kalır.", "Evreler düzenli aralıklarla yinelenir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kayıtlar farklı sıra değil aynı sıranın yeniden oluştuğunu gösterir.", "Art arda aylardaki tekrar, tek kez oluşma düşüncesine aykırıdır.", "Kayıtlar tek biçim değil dört farklı ana evre içerir.", "Doğru; aynı evre sırasının farklı aylarda yeniden görülmesi düzenli bir döngüyü gösterir. Evrelerin düzenli aralıklarla yinelenmesi periyodikliktir."], "explanation": "Aynı evre sırasının farklı aylarda yeniden görülmesi düzenli bir döngüyü gösterir. Bu tekrar periyodikliktir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q046", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e8759794a06ec4bc964f66d809d31df2a62bc4b247b74edb70cc295b3b98957d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q047", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f17", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 2, "difficultyReason": "Takvim kullanımındaki zaman birimi bilinen gök cismi döngüsüyle eşleştirilir.", "question": "Hicri takvimde ramazan ayının belirlenmesi aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?", "choices": ["Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesiyle", "Güneş’in kendi ekseni etrafında dönmesiyle", "Ay’ın hareketi ve evre döngüsüyle", "Uzak yıldızların ışık değişimleriyle"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi gün ve geceyi oluşturur; Hicri ayların temeli değildir.", "Güneş’in kendi ekseni etrafında dönmesi Hicri ayların belirlenmesiyle ilişkili değildir.", "Doğru; Hicri takvim Ay'ın hareketine ve evre döngülerine dayanır. Ramazan bu takvimin bir ayıdır.", "Uzak yıldızların ışık değişimleri ramazan ayının belirlenmesini açıklamaz."], "explanation": "Hicri takvim Ay'ın hareketine ve evre döngülerine dayanır. Ramazan bu takvimin bir ayıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q047", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "297501bd747c195a5170e4f2d4f81cc130695abecc3c613237b5e0e63ae92abf", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q048", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f17", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Tek görünümün kanıt sınırı takvim bilgisine aktarılır; ilişkiyi inkâr etmekle veri yetersizliği ayrılır.", "question": "Bir dolunay resmi gösterilerek “Bu kesin Ramazan Bayramı günüdür” deniyor. Buna göre bu iddiayla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi uygundur?", "choices": ["Resim tek başına ayı ve bayram gününü belirlemez.", "Her dolunay Ramazan Bayramı gününü gösterir.", "Resim tek başına yalnız Kurban Bayramı’nı gösterir.", "Bayramlar Ay takvimiyle hiç ilişkili değildir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; dolunay her evre döngüsünde tekrar eder. Bir resim hangi ay ve yılda çekildiğini belirtmez; belirli bayram gününü bulmak için ilgili yılın takvim bilgisi gerekir.", "Dolunay farklı aylarda da oluşur; her dolunay bayram günü değildir.", "Tek bir dolunay resmi yıl, ay ve gün bilgisi olmadan Kurban Bayramı’nı da belirlemez.", "Dinî bayramlar Ay takvimiyle ilişkilidir; sorun yalnız resmin yetersiz olmasıdır."], "explanation": "Dolunay her evre döngüsünde, yaklaşık ayda bir tekrar eder; bir resim hangi ay ve yılda çekildiğini belirtmez. Ayrıca Hicri aylar hilalin görülmesiyle başlar; Ramazan Bayramı Şevval ayının ilk günlerinde olduğundan o günlerde Ay dolunay değil, hilal evresine yakındır. Bu nedenle resim tek başına bayram gününü belirlemez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q048", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "561602e24daec68a017869f5f3031711fbf87bc55524ee0793bf7bdfa2499497", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q049", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f16", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 3, "difficultyReason": "Araştırma amacı, kaydedilecek değişken ve gözlem süresiyle ilişkilendirilir; tek kayıt yetersizliği fark edilir.", "question": "Bir öğrenci evre döngüsünün tekrarını araştırmak istiyor. Bu araştırma için aşağıdaki gözlem planlarından hangisi daha uygundur?", "choices": ["Tek akşam bakıp bütün ayın sırasını yazmak", "Bir ay boyunca tarih ve saatle biçim kaydı tutmak", "Bir ay boyunca sadece havanın sıcaklığını yazmak", "Tarihleri yazmadan hatırlanan biçimleri sıralamak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Tek akşamın görünümü bir aylık değişimi ve tekrar düzenini kanıtlamaz.", "Doğru; tarih ve saat taşıyan biçim kayıtları bir ay içindeki değişimi karşılaştırmayı sağlar. Güvenli açık bir yerde, bir yetişkinin bilgisiyle planlı gözlem yapılmalıdır.", "Sıcaklık kaydı Ay’ın evre biçimini ve tekrarını göstermez.", "Tarih olmadan biçimlerin zaman içindeki sırası ve tekrar aralığı güvenilir biçimde karşılaştırılamaz."], "explanation": "Tarih ve saat taşıyan biçim kayıtları bir ay içindeki değişimi karşılaştırmayı sağlar. Güvenli açık bir yerde, bir yetişkinin bilgisiyle planlı gözlem yapılmalıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q049", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "65ae3a13abb4efed04d72ce7c555a5f851b96600b9f54becf9d052520d934dd2", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t03.q050", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t03.f17", "topic": "Ay'ın evreleri ve evre modeli", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t03", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t03.n01", "objective": "FB.5.1.3", "level": 4, "difficultyReason": "Periyodik bir doğal olay zaman ölçümüne aktarılır; döngü ile tek görünümün bilgi sınırı birlikte kullanılır.", "question": "Ay evrelerinin yaklaşık her ay tekrarlanması, Ay takviminin kurulmasına nasıl yardımcı olur?", "choices": ["Her görünüm tek bir dinî bayramı kesin gösterir.", "Tekrarlama gözlem kaydı tutmayı gereksiz kılar.", "Bütün takvim ayları tek bir evre görünümünden oluşur.", "Tekrarlayan döngü aylık zaman aralıklarının izlenmesini sağlar."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Aynı görünüm farklı aylarda tekrar eder; tek bir bayrama özgü değildir.", "Tekrarı ve aylar arasındaki sırayı belirlemek için tarihli kayıtlar yine gereklidir.", "Bir ay boyunca farklı evreler oluşur; ay tek bir görünümden ibaret değildir.", "Doğru; düzenli evre döngüsü aylık zaman aralıklarının izlenmesine yardımcı olur. Hicri takvimde ramazan ayı ve dinî bayramlar bu Ay döngüsüyle ilişkilendirilir; tek görünüm belirli bir bayramı söylemez."], "explanation": "Düzenli evre döngüsü aylık zaman aralıklarının izlenmesine yardımcı olur. Hicri takvimde ramazan ayı ve dinî bayramlar bu Ay döngüsüyle ilişkilendirilir; tek görünüm belirli bir bayramı söylemez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.3", "F5-T03"], "taskId": "F5-T03", "sourceRecordId": "draft.f5-t03.q050", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4f469b71039bbeaf2393fd114e589db7024a9e394b007eadfa9f94990a6bab95", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "note", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "title": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.5.1.4"], "body": "Ne öğreneceğim\nBir gökbilim maketinde hangi nesneyi hangi gök cismine ayırırsın? Maketin yalnız güzel görünmesi bilimsel ilişkileri anlatmaya yeter mi? Boyutları ve hareketleri ayrı ayrı denetleyen bir model tasarlayacağız.\nKaplanan yerin hacim olarak nasıl anlatıldığını, bunun kütleden farkını ve küp birimlerin anlamını öğreneceksin. Üç gök cisminin birbirleriyle ilişkilerini modelde kuracak; kanıtla uyuşmayan seçimi nasıl değiştireceğini açıklayacaksın.\n\nTemel kavramlar\nBir cisim bulunduğu ortamda yer kaplar. Bu üç boyutlu yer miktarına hacim deriz. Santimetreküp (cm³) ve metreküp (m³) bu büyüklüğü belirtir. Cetveldeki cm uzunluk içindir; cm² yüzey alanı içindir. Birimlerdeki küp işareti bu farklılığı hatırlatır; burada birim dönüşümü hesabı yapmayacağız.\nMadde miktarıyla kaplanan yer aynı özellik değildir. Geniş, hafif bir ambalaj ile küçük, yoğun bir nesne karşılaştırıldığında görünüşten kütle sırası bulunamaz. Model için hacim seçerken tartı sonucunu gerçek hacim ölçüsü gibi kullanma.\nEkseni çevresinde çevrilmeye dönme, başka bir merkez çevresindeki ilerleyişe dolanma adı verilir. Bir model bunları ayrı göstermelidir. Bu üç gök cismi eksen çevresinde yön değiştirir. Dünya'nın çevre yolunun merkezi Güneş'tir; Ay'ın yakın çevre yolunun merkezi Dünya'dır. Ay, Dünya ile taşınırken daha geniş harekete de katılır.\nModel gerçek sistemin bütün ayrıntılarını taşımaz. Küreleri kâğıtta daireyle gösterebiliriz, ama daire alanı kürenin hacmi değildir. Sıralamayı göstermek, gerçek oranı göstermek ve uzaklığı ölçeklemek farklı hedeflerdir. Modelin hangi hedefi gerçekleştirdiğini açıkla.\n\nÖnce düşün\nBoş bir ayakkabı kutusu ile küçük bir oyun taşı düşün. Hangisi dolaba daha fazla yer gerektirir? Bu soruyu yanıtlamak için tartmak gerekir mi? Yer kaplamayla madde miktarını kendi sözlerinle ayır.\nBir yerde kendi çevrende yön değiştirmeyi, bir minderin çevresinde yürümeyi ve ikisini beraber yapmayı düşün. Hareketin merkezini nasıl adlandırırsın?\n\nAdım adım — Bilimsel ilişkileri önce yaz\nMaketin malzemelerini seçmeden önce her cisim için eksen hareketi ve çevre yolu başlıkları oluştur. Güneş'in modelde sabit bir konumda tutulması, eksen çevrilmesinin silinmesi anlamına gelmez. Dünya nesnesi Güneş nesnesini turlarken kendi çevresinde de çevrilebilir.\nAy nesnesi, Dünya nesnesi ilerledikçe onunla beraber taşınır. Aynı sırada Dünya'ya göre küçük çevre yolunu sürdürür ve kendi çevresinde yön değiştirir. Bu hareketlerden birini göstermek diğerini kendiliğinden göstermez; her biri için deneme yap.\n\nBakış yönünü belirleyip okları oku\nKuzey kutupları tarafından üstten bakış seçildiğinde bu sistemdeki hareketler akrebin ilerleyişine zıt yönde gösterilir. Hangi taraftan bakıldığını makete yaz. Ters taraftan çizilmiş bir görünüşün okunu, bakış bilgisi olmadan kendi çiziminle karşılaştırma.\nEksen çevrilmesine ait ok ile çevre yolundaki oku ayrı yerlere koy. Birini kürenin yanında, diğerini yol üzerinde gösterebilirsin. Yolun çizimde geniş olması, yol alan nesnenin daha fazla hacmi olduğunu söylemez.\n\nNesneleri kapladıkları yere göre seç\nHacim açısından en büyük gök cismi Güneş'tir; en küçük olan Ay'dır. Dünya bu ikisi arasında kalır. Önce en büyük ve en küçük model nesnesini seç, sonra kalan nesneyi orta konuma yerleştir. Aynı malzeme kullanılmasa bile hacim sırası korunmalıdır.\nGökyüzünde kapladıkları görünür alanla gerçek hacmi karıştırma; uzaklık görünüşü etkiler. Nesnenin rengi veya kütlesi hacim seçimindeki ölçütün yerine geçmez. Küresel makette boyut sırası kolay karşılaştırılır, fakat seçtiğin boyutların gerçek oranlar olduğunu ileri sürme.\n\nModelin sınırlarını ayrı kaydet\nBoyut sırası doğru olan bir maketin aralıkları gerçek uzaklığı göstermeyebilir. Hangi özelliği ölçeklediğini, hangisini yalnız ilişki olarak çizdiğini yaz. Gerçek oranlar verilmemişse çizimdeki araları ölçüp gerçek mesafeyi bulmaya çalışma.\nİnceleme listende hacim sırası, eksen hareketleri, merkez ilişkileri, yön ve uzaklık temsili ayrı satırlarda olsun. Bir satırın doğru olması ötekileri doğrulamaz. Güvenilir bilimsel açıklamayla her satırı karşılaştır.\n\nYeni bilgiyle modelini geliştir\nÖnce bir taslak kur, sonra kendi hedeflerinle karşılaştır. Seçtiğin nesne ilişkiyi bozuk gösteriyorsa yalnız o seçimi değiştir ve nedenini yaz. Hareket yanlışsa boyutları değiştirmek çözüm değildir; yolun merkezini veya hareket biçimini düzeltmek gerekir.\nBir yetişkinin bilgisiyle hamur, hazır kâğıt küreler ya da yumuşak oyuncaklar kullan. Kesme ve elektrikli düzenek gerektirme. Nesneleri kayıp düşmeyecek biçimde yerleştir. Modelini arkadaşına gösterip hangi nesnenin neyi temsil ettiğini, hangisinin çevresinde ilerlediğini ve hangi özelliklerinin gerçek oran taşımadığını anlat. Geri bildirime göre geliştirdiğin değişikliği defterine yaz.\nHareketleri bir rol oyunuyla deneyeceksen geniş, boş bir alan seç ve bir yetişkinle yavaş ilerle. Arkadaşlarınla çarpışmayacak düzen kur. İnsanların boylarını hacim ölçüsü yerine kullanma; hareket denemesi ve nesnelerin boyut seçimi farklı temsil işleridir.\n\nGörselle çalışalım\nŞekli incele. Üç boyutlu model parçalarının dairesel görünüşleri ayrı kartlarda verilir. Kartın alanı hacim değildir. Vurgulu parça ara boyutu karşılaştırmaya yardım eder; çizimdeki aralar gerçek gök uzaklığını sunmaz.\n\nÇözümlü örnek 1 — Hacmi başka özellikten ayır\nBir hediyelik eşya kutusu, küçük bir metal anahtardan daha çok raf yeri istiyor. Bunun için hangi ölçüt kullanılır?\nÇözüm: Sorudaki ihtiyaç kaplanan yerle ilgilidir; dolayısıyla hacim bakımından düşünürüz. Anahtarın daha ağır olması raf yerini kendiliğinden büyütmez. Ölçütü belirlemek, kütle bilgisini hacim kararına karıştırmayı önler.\n\nÇözümlü örnek 2 — Maket nesnesi seçimini çöz\nBir atölyede iri bir yün yumağı, daha küçük bir ponpon ve minicik bir boncuk var. Nasıl görev dağıtırsın?\nÇözüm: Önce en büyük ve en küçük parçayı ayırırız. Bilimsel uçları bunlara atar; kalan parçayı orta gök cismi için kullanırız. Ardından adları yapıştırmadan önce sıra tekrar kontrol edilir. Bu karar hacim sırasını temsil eder; malzemeler ve aralıklar gerçek sistemi ölçeklemez.\n\nÇözümlü örnek 3 — Birlikte ilerleyen iki hareketi çöz\nBir oyuncak tren viraj boyunca ilerlerken tekerlekleri de kendi çevresinde dönüyor. Hareket kaydı nasıl tutulur?\nÇözüm: Trenin izlediği yol için bir kayıt, tekerleklerin çevrilmesi için ayrı kayıt tutarız. Yolun tamamlanması tekerlek hareketiyle aynı ad değildir. Bu yöntem modelde eksen hareketiyle çevre yolunu ayrı göstermeyi öğretir; tren, gök cisimlerinin bütün özelliklerini temsil etmez.\n\nÇözümlü örnek 4 — Hata incelemesini sınırla\nBir makette küçük uyduyu taşıyan bağlantı büyük merkezde sabitlenmiş; uydu yakın komşusuyla ilerleyemiyor. İlk kontrolün ne olur?\nÇözüm: Bağlantının hangi merkez ilişkisini göstermesi gerektiğini araştırırız. Yakın komşuyla birlikte taşınma eksikse bağlantıyı ona göre düzenleriz. Sonra kendi çevresindeki yön değişimi ve boyut seçimi ayrı sınanır. Tek bağlantı düzeltmesi bütün maketi doğrulamaz.\n\nÇözümlü örnek 5 — Ölçek iddiasını değerlendir\nİki sergi maketinde nesnelerin boyut sırası aynı, aralıkları farklı. İkisinde de uzaklık ölçeği kullanılmadığı yazıyor. Hangisi daha gerçektir?\nÇözüm: Önce hangi hedef için karşılaştırdığımızı belirleriz. Aralıklar ölçü sunmadığından yalnız bunlara göre gerçek mesafe uygunluğu seçilemez. Boyut sırası ve hareket ilişkileri ise ayrı kontrol edilebilir. Maketin sınırını okumak yanlış ölçüm sonucunu önler.\n\nSık yapılan hatalar\nYanılgı: Maket fotoğrafında büyük görünen parça gerçekte de en büyük cisimdir.\nNeden: Kamera uzaklığı ve temsil hedefi incelenmemiştir.\nYaklaşım: Gerçek büyüklük dayanağını öğren, görünür alandan bağımsız sırala.\nYanılgı: Çevre yolunu doğru çizmek eksen hareketini de tamamlar.\nNeden: İki hareketin farklı merkezleri olduğu atlanmıştır.\nYaklaşım: Yol üzerindeki ilerleyişi ve gövdenin çevrilmesini ayrı göster.\nYanılgı: Küp birim yazmak yalnız yüzey genişliğini belirtir.\nNeden: Alan ile üç boyutlu yer miktarı karıştırılmıştır.\nYaklaşım: Kare ve küp işaretlerini hangi büyüklüğü anlattıklarına göre ayır.\nYanılgı: Ağır bir anahtar, hafif bir kutudan mutlaka daha çok yer ister.\nNeden: Madde miktarıyla kaplanan yer eşit tutulmuştur.\nYaklaşım: Sorunun hangi özelliği karşılaştırdığını belirle.\nYanılgı: Bir parçayı düzeltince diğer ilişkileri kontrol etmeye gerek kalmaz.\nNeden: Bir özelliğin kanıtı bütün modele genellenmiştir.\nYaklaşım: Boyut, yol, yön ve ölçek satırlarını tek tek yeniden incele.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nSoru: Bir müze maketinde uzaklıkların ölçeklenmediği yazıyor. Cetvelle gerçek mesafe bulunur mu?\nCevap: Hayır; maketteki ölçü o amaçla verilmemiştir.\nGerekçe: Modelin temsil sınırı hangi ölçümün geçerli olacağını belirler.\nSoru: Hafif bir boş kutu, küçük metal anahtardan çok yer istiyor. Hangi kavram için karşılaştırma yaparsın?\nCevap: Hacim için.\nGerekçe: Yer ihtiyacını madde miktarından ayrı incelerim.\nSoru: Bir küre yol alıyor fakat üzerindeki işaretin dışarıya göre yönü değişmiyor. Hangi hareketi ayrıca araştırırsın?\nCevap: Ekseni çevresindeki çevrilmeyi.\nGerekçe: Yol boyunca ilerlemek bu yön değişimini tek başına göstermez.\n\nÖzet\nModel tasarımında önce hedeflenen özelliği belirle. Hacim için kaplanan yeri ve küp birimleri düşün; tartı sonucunu onun yerine koyma. En büyük ile en küçük gök cismini seçip aradaki cismi yerleştir.\nEksen çevrilmesini, merkez çevresindeki yolu ve bakış yönünü ayrı kaydet. Her temsilin sınırını belirt; kanıtla uyuşmayan parçayı gerekçeyle değiştir ve diğer ilişkileri de tekrar kontrol et.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bir gökbilim maketinde hangi nesneyi hangi gök cismine ayırırsın? Maketin yalnız güzel görünmesi bilimsel ilişkileri anlatmaya yeter mi? Boyutları ve hareketleri ayrı ayrı denetleyen bir model tasarlayacağız.\n\nKaplanan yerin hacim olarak nasıl anlatıldığını, bunun kütleden farkını ve küp birimlerin anlamını öğreneceksin. Üç gök cisminin birbirleriyle ilişkilerini modelde kuracak; kanıtla uyuşmayan seçimi nasıl değiştireceğini açıklayacaksın.", "keyConcepts": ["Bir cisim bulunduğu ortamda yer kaplar. Bu üç boyutlu yer miktarına hacim deriz. Santimetreküp (cm³) ve metreküp (m³) bu büyüklüğü belirtir. Cetveldeki cm uzunluk içindir; cm² yüzey alanı içindir. Birimlerdeki küp işareti bu farklılığı hatırlatır; burada birim dönüşümü hesabı yapmayacağız.", "Madde miktarıyla kaplanan yer aynı özellik değildir. Geniş, hafif bir ambalaj ile küçük, yoğun bir nesne karşılaştırıldığında görünüşten kütle sırası bulunamaz. Model için hacim seçerken tartı sonucunu gerçek hacim ölçüsü gibi kullanma.", "Ekseni çevresinde çevrilmeye dönme, başka bir merkez çevresindeki ilerleyişe dolanma adı verilir. Bir model bunları ayrı göstermelidir. Bu üç gök cismi eksen çevresinde yön değiştirir. Dünya'nın çevre yolunun merkezi Güneş'tir; Ay'ın yakın çevre yolunun merkezi Dünya'dır. Ay, Dünya ile taşınırken daha geniş harekete de katılır.", "Model gerçek sistemin bütün ayrıntılarını taşımaz. Küreleri kâğıtta daireyle gösterebiliriz, ama daire alanı kürenin hacmi değildir. Sıralamayı göstermek, gerçek oranı göstermek ve uzaklığı ölçeklemek farklı hedeflerdir. Modelin hangi hedefi gerçekleştirdiğini açıkla."], "priorKnowledge": ["Boş bir ayakkabı kutusu ile küçük bir oyun taşı düşün. Hangisi dolaba daha fazla yer gerektirir? Bu soruyu yanıtlamak için tartmak gerekir mi? Yer kaplamayla madde miktarını kendi sözlerinle ayır.", "Bir yerde kendi çevrende yön değiştirmeyi, bir minderin çevresinde yürümeyi ve ikisini beraber yapmayı düşün. Hareketin merkezini nasıl adlandırırsın?"], "steps": ["Bilimsel ilişkileri önce yaz\nMaketin malzemelerini seçmeden önce her cisim için eksen hareketi ve çevre yolu başlıkları oluştur. Güneş'in modelde sabit bir konumda tutulması, eksen çevrilmesinin silinmesi anlamına gelmez. Dünya nesnesi Güneş nesnesini turlarken kendi çevresinde de çevrilebilir.", "Ay nesnesi, Dünya nesnesi ilerledikçe onunla beraber taşınır. Aynı sırada Dünya'ya göre küçük çevre yolunu sürdürür ve kendi çevresinde yön değiştirir. Bu hareketlerden birini göstermek diğerini kendiliğinden göstermez; her biri için deneme yap.", "Bakış yönünü belirleyip okları oku\nKuzey kutupları tarafından üstten bakış seçildiğinde bu sistemdeki hareketler akrebin ilerleyişine zıt yönde gösterilir. Hangi taraftan bakıldığını makete yaz. Ters taraftan çizilmiş bir görünüşün okunu, bakış bilgisi olmadan kendi çiziminle karşılaştırma.", "Eksen çevrilmesine ait ok ile çevre yolundaki oku ayrı yerlere koy. Birini kürenin yanında, diğerini yol üzerinde gösterebilirsin. Yolun çizimde geniş olması, yol alan nesnenin daha fazla hacmi olduğunu söylemez.", "Nesneleri kapladıkları yere göre seç\nHacim açısından en büyük gök cismi Güneş'tir; en küçük olan Ay'dır. Dünya bu ikisi arasında kalır. Önce en büyük ve en küçük model nesnesini seç, sonra kalan nesneyi orta konuma yerleştir. Aynı malzeme kullanılmasa bile hacim sırası korunmalıdır.", "Gökyüzünde kapladıkları görünür alanla gerçek hacmi karıştırma; uzaklık görünüşü etkiler. Nesnenin rengi veya kütlesi hacim seçimindeki ölçütün yerine geçmez. Küresel makette boyut sırası kolay karşılaştırılır, fakat seçtiğin boyutların gerçek oranlar olduğunu ileri sürme.", "Modelin sınırlarını ayrı kaydet\nBoyut sırası doğru olan bir maketin aralıkları gerçek uzaklığı göstermeyebilir. Hangi özelliği ölçeklediğini, hangisini yalnız ilişki olarak çizdiğini yaz. Gerçek oranlar verilmemişse çizimdeki araları ölçüp gerçek mesafeyi bulmaya çalışma.", "İnceleme listende hacim sırası, eksen hareketleri, merkez ilişkileri, yön ve uzaklık temsili ayrı satırlarda olsun. Bir satırın doğru olması ötekileri doğrulamaz. Güvenilir bilimsel açıklamayla her satırı karşılaştır.", "Yeni bilgiyle modelini geliştir\nÖnce bir taslak kur, sonra kendi hedeflerinle karşılaştır. Seçtiğin nesne ilişkiyi bozuk gösteriyorsa yalnız o seçimi değiştir ve nedenini yaz. Hareket yanlışsa boyutları değiştirmek çözüm değildir; yolun merkezini veya hareket biçimini düzeltmek gerekir.", "Bir yetişkinin bilgisiyle hamur, hazır kâğıt küreler ya da yumuşak oyuncaklar kullan. Kesme ve elektrikli düzenek gerektirme. Nesneleri kayıp düşmeyecek biçimde yerleştir. Modelini arkadaşına gösterip hangi nesnenin neyi temsil ettiğini, hangisinin çevresinde ilerlediğini ve hangi özelliklerinin gerçek oran taşımadığını anlat. Geri bildirime göre geliştirdiğin değişikliği defterine yaz.", "Hareketleri bir rol oyunuyla deneyeceksen geniş, boş bir alan seç ve bir yetişkinle yavaş ilerle. Arkadaşlarınla çarpışmayacak düzen kur. İnsanların boylarını hacim ölçüsü yerine kullanma; hareket denemesi ve nesnelerin boyut seçimi farklı temsil işleridir."], "workedExamples": [{"title": "Çözümlü örnek 1", "problem": "Hacmi başka özellikten ayır", "solution": ["Bir hediyelik eşya kutusu, küçük bir metal anahtardan daha çok raf yeri istiyor. Bunun için hangi ölçüt kullanılır?", "Çözüm: Sorudaki ihtiyaç kaplanan yerle ilgilidir; dolayısıyla hacim bakımından düşünürüz. Anahtarın daha ağır olması raf yerini kendiliğinden büyütmez. Ölçütü belirlemek, kütle bilgisini hacim kararına karıştırmayı önler."]}, {"title": "Çözümlü örnek 2", "problem": "Maket nesnesi seçimini çöz", "solution": ["Bir atölyede iri bir yün yumağı, daha küçük bir ponpon ve minicik bir boncuk var. Nasıl görev dağıtırsın?", "Çözüm: Önce en büyük ve en küçük parçayı ayırırız. Bilimsel uçları bunlara atar; kalan parçayı orta gök cismi için kullanırız. Ardından adları yapıştırmadan önce sıra tekrar kontrol edilir. Bu karar hacim sırasını temsil eder; malzemeler ve aralıklar gerçek sistemi ölçeklemez."]}, {"title": "Çözümlü örnek 3", "problem": "Birlikte ilerleyen iki hareketi çöz", "solution": ["Bir oyuncak tren viraj boyunca ilerlerken tekerlekleri de kendi çevresinde dönüyor. Hareket kaydı nasıl tutulur?", "Çözüm: Trenin izlediği yol için bir kayıt, tekerleklerin çevrilmesi için ayrı kayıt tutarız. Yolun tamamlanması tekerlek hareketiyle aynı ad değildir. Bu yöntem modelde eksen hareketiyle çevre yolunu ayrı göstermeyi öğretir; tren, gök cisimlerinin bütün özelliklerini temsil etmez."]}, {"title": "Çözümlü örnek 4", "problem": "Hata incelemesini sınırla", "solution": ["Bir makette küçük uyduyu taşıyan bağlantı büyük merkezde sabitlenmiş; uydu yakın komşusuyla ilerleyemiyor. İlk kontrolün ne olur?", "Çözüm: Bağlantının hangi merkez ilişkisini göstermesi gerektiğini araştırırız. Yakın komşuyla birlikte taşınma eksikse bağlantıyı ona göre düzenleriz. Sonra kendi çevresindeki yön değişimi ve boyut seçimi ayrı sınanır. Tek bağlantı düzeltmesi bütün maketi doğrulamaz."]}, {"title": "Çözümlü örnek 5", "problem": "Ölçek iddiasını değerlendir", "solution": ["İki sergi maketinde nesnelerin boyut sırası aynı, aralıkları farklı. İkisinde de uzaklık ölçeği kullanılmadığı yazıyor. Hangisi daha gerçektir?", "Çözüm: Önce hangi hedef için karşılaştırdığımızı belirleriz. Aralıklar ölçü sunmadığından yalnız bunlara göre gerçek mesafe uygunluğu seçilemez. Boyut sırası ve hareket ilişkileri ise ayrı kontrol edilebilir. Maketin sınırını okumak yanlış ölçüm sonucunu önler."]}], "commonMistakes": ["Yanılgı: Maket fotoğrafında büyük görünen parça gerçekte de en büyük cisimdir.\nNeden: Kamera uzaklığı ve temsil hedefi incelenmemiştir.\nYaklaşım: Gerçek büyüklük dayanağını öğren, görünür alandan bağımsız sırala.", "Yanılgı: Çevre yolunu doğru çizmek eksen hareketini de tamamlar.\nNeden: İki hareketin farklı merkezleri olduğu atlanmıştır.\nYaklaşım: Yol üzerindeki ilerleyişi ve gövdenin çevrilmesini ayrı göster.", "Yanılgı: Küp birim yazmak yalnız yüzey genişliğini belirtir.\nNeden: Alan ile üç boyutlu yer miktarı karıştırılmıştır.\nYaklaşım: Kare ve küp işaretlerini hangi büyüklüğü anlattıklarına göre ayır.", "Yanılgı: Ağır bir anahtar, hafif bir kutudan mutlaka daha çok yer ister.\nNeden: Madde miktarıyla kaplanan yer eşit tutulmuştur.\nYaklaşım: Sorunun hangi özelliği karşılaştırdığını belirle.", "Yanılgı: Bir parçayı düzeltince diğer ilişkileri kontrol etmeye gerek kalmaz.\nNeden: Bir özelliğin kanıtı bütün modele genellenmiştir.\nYaklaşım: Boyut, yol, yön ve ölçek satırlarını tek tek yeniden incele."], "selfCheck": [{"question": "Soru: Bir müze maketinde uzaklıkların ölçeklenmediği yazıyor. Cetvelle gerçek mesafe bulunur mu?", "answer": "Hayır; maketteki ölçü o amaçla verilmemiştir.\nGerekçe: Modelin temsil sınırı hangi ölçümün geçerli olacağını belirler."}, {"question": "Soru: Hafif bir boş kutu, küçük metal anahtardan çok yer istiyor. Hangi kavram için karşılaştırma yaparsın?", "answer": "Hacim için.\nGerekçe: Yer ihtiyacını madde miktarından ayrı incelerim."}, {"question": "Soru: Bir küre yol alıyor fakat üzerindeki işaretin dışarıya göre yönü değişmiyor. Hangi hareketi ayrıca araştırırsın?", "answer": "Ekseni çevresindeki çevrilmeyi.\nGerekçe: Yol boyunca ilerlemek bu yön değişimini tek başına göstermez."}], "summary": "Model tasarımında önce hedeflenen özelliği belirle. Hacim için kaplanan yeri ve küp birimleri düşün; tartı sonucunu onun yerine koyma. En büyük ile en küçük gök cismini seçip aradaki cismi yerleştir.\n\nEksen çevrilmesini, merkez çevresindeki yolu ve bakış yönünü ayrı kaydet. Her temsilin sınırını belirt; kanıtla uyuşmayan parçayı gerekçeyle değiştir ve diğer ilişkileri de tekrar kontrol et.", "figureNote": "Şekli incele. Üç boyutlu model parçalarının dairesel görünüşleri ayrı kartlarda verilir. Kartın alanı hacim değildir. Vurgulu parça ara boyutu karşılaştırmaya yardım eder; çizimdeki aralar gerçek gök uzaklığını sunmaz."}, "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 145, 85], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 30, "r": 6, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 24, "y1": 65, "x2": 24.1, "y2": 65, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t04.duz.f5t04.piece0", "labelX": 24, "labelY": 65}, {"type": "circle", "x": 67, "y": 30, "r": 20, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 67, "y1": 65, "x2": 67.1, "y2": 65, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t04.duz.f5t04.piece1", "labelX": 67, "labelY": 65}, {"type": "circle", "x": 112, "y": 30, "r": 12, "fill": "surface", "stroke": "accent", "width": 1.0}, {"type": "line", "x1": 112, "y1": 65, "x2": 112.1, "y2": 65, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t04.duz.f5t04.piece2", "labelX": 112, "labelY": 65}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.duz.f5t04.alt"}, "taskId": "F5-T04", "visualRequirement": "optional", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4da96e21f1f87d6622dc8c79eadc5cb670497ead5902d87fc8d8ce78b5cdcb0f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q001", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f01", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 1, "difficultyReason": "Tek kavram seçilir; kısa kökte hacim, kütle, uzunluk ve alan ayrılır.", "question": "Bir model nesnesinin hacmi denildiğinde hangi özelliği anlatılır?", "choices": ["Yalnız dış yüzeyinin alanı", "Boşlukta kapladığı yer", "İçindeki madde miktarı", "Bir uçtan öbürüne uzunluğu"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yüzey alanı dış yüzeyi anlatır; hacim nesnenin kapladığı yerdir.", "Doğru; hacim, nesnenin boşlukta kapladığı yerdir.", "Madde miktarı kütleyle ilgilidir; hacim kaplanan yerdir.", "Tek doğrultudaki uzunluk, nesnenin bütün kapladığı yeri anlatmaz."], "explanation": "Hacim, nesnenin boşlukta kapladığı yerdir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q001", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "05b65c1215e73cf703fc99a54b422cfdd15bff495c5059b5cff126cdece974c9", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q002", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f02", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 1, "difficultyReason": "Bir birim tanınır; benzer sembollerdeki üsler arasında seçim yapılır.", "question": "Küçük bir model küresinin hacmini belirtmek için hangi birim kullanılabilir?", "choices": ["g", "cm²", "cm", "cm³"], "correct": 3, "distractorWhy": ["g kütle birimidir; kaplanan yeri bildirmez.", "cm² alan birimidir; kürenin hacmini bildirmez.", "cm uzunluk birimidir; hacim birimi değildir.", "Doğru; cm³ bir hacim birimidir; santimetreküp diye okunur."], "explanation": "cm³ bir hacim birimidir; santimetreküp diye okunur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q002", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5a89b5bc4cec7ce7f568d4fea31aba3eadbcd7b27a877f67eca9d7cd3218d42e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q003", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f02", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 1, "difficultyReason": "Sembol okuma ön bilgisi kullanılır; işlem veya birim dönüşümü yoktur.", "question": "Bir modelin bilgi kartında m³ yazıyor. Buna göre karttaki birimin okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Metre", "Santimetreküp", "Metrekare", "Metreküp"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Metre m ile yazılır; üstteki 3 göz ardı edilmiştir.", "Santimetreküp cm³ ile yazılır; baştaki birim simgesi değiştirilmiştir.", "Metrekare m² ile yazılır; hacim ile alan karıştırılmıştır.", "Doğru; m³ metreküp diye okunur ve hacim belirtir."], "explanation": "m³ metreküp diye okunur ve hacim belirtir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q003", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "024aebde6f08d38b2da0fa33ebe33dd34f301814a90ff88efc0432f54360eae9", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q004", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f02", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "İki sembol birlikte sınıflandırılır; alan ve kütle çiftleriyle karşılaştırılır.", "question": "Hacim bilgisi içeren iki kart hazırlanacak. Bu bilgilere göre aşağıdaki birim çiftlerinden hangisi iki kart için de uygundur?", "choices": ["cm ve m", "g ve kg", "cm³ ve m³", "cm² ve m²"], "correct": 2, "distractorWhy": ["cm ve m yalnız uzunluğu ifade eder; üç boyutta kaplanan yeri ifade etmez.", "g ve kg madde miktarıyla ilgilidir; hacim birimleri değildir.", "Doğru; cm³ ve m³ hacim birimleridir; bu soruda aralarında dönüşüm yapılmaz.", "cm² ve m² yüzey alanına aittir; hacim için küp birimleri gerekir."], "explanation": "cm³ ve m³ hacim birimleridir; bu soruda aralarında dönüşüm yapılmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q004", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b25f2cf450a3c7161e2502cfdbc33b65252caaeaf65853ec78087fdb7d872ccc", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q005", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f01", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Günlük bir ifade bilimsel kavrama aktarılır; hareket terimleri de ayırt edilir.", "question": "Bir öğrenci ‘Bu nesne masada çok yer kaplıyor.’ diyor. Buna göre öğrencinin sözü aşağıdaki kavramlardan hangisine karşılık gelir?", "choices": ["Hacim", "Kütle", "Dolanma", "Dönme"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; boşlukta kaplanan yer hacimdir; cümle nesnenin hareketini veya kütlesini bildirmiyor.", "Çok yer kaplamak, nesnenin madde miktarını tek başına bildirmez.", "Dolanma başka bir cismin çevresindeki harekettir; yer kaplama kavramı değildir.", "Dönme bir harekettir; kaplanan yerin adı değildir."], "explanation": "Boşlukta kaplanan yer hacimdir; cümle nesnenin hareketini veya kütlesini bildirmiyor.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q005", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "207ae88c41cb4309a62d38e420ab120733b73639f748632b2ccce94524148ca4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q006", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f01", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Yanlış tanımın kaynağı bulunur; alanla hacim arasındaki ayrım kullanılır.", "question": "Bir öğrenci model nesnesinin hacmini ‘Kapladığı yüzeyin genişliğidir.’ diye açıklıyor. Buna göre öğrencinin açıklamasında aşağıdaki düzeltmelerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Hacim yalnız nesnenin çevre uzunluğu olarak yazılmalı.", "Yüzey yerine boşlukta kaplanan yer denmeli.", "Yüzey yerine içindeki madde miktarı denmeli.", "Hacim yalnız nesnenin yüksekliği olarak yazılmalı."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Çevre bir uzunluktur; boşlukta kaplanan yerin tanımı değildir.", "Doğru; yüzey genişliği alanla ilgilidir. Hacim için boşlukta kaplanan yer denmelidir.", "Madde miktarını yazmak tanımı kütleye çevirir.", "Tek bir yükseklik, nesnenin üç boyutta kapladığı yeri anlatmaz."], "explanation": "Yüzey genişliği alanla ilgilidir. Hacim için boşlukta kaplanan yer denmelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q006", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8f34951161170a1877c972f302ee207bc0625fe4b9d37fc5fc426afd21e99c4b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q007", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f02", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Başlık sabit tutulur; birim tanıma ile tek alanın düzeltilmesi gerekir.", "question": "Bir bilgi kartının başlığı ‘Hacim’, altındaki birim ise cm² olarak yazılmış. Buna göre kartı başlığı koruyarak düzeltecek bir öğrencinin kararı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?", "choices": ["cm² birimini korurum.", "Birimi cm yaparım.", "Birimi cm³ yaparım.", "Birimi g yaparım."], "correct": 2, "distractorWhy": ["cm² alan içindir; başlıkla birim arasındaki hata devam eder.", "cm uzunluğa aittir; Hacim başlığıyla uyuşmaz.", "Doğru; hacim başlığının altında hacim birimi bulunmalıdır; cm³ bu koşulu sağlar.", "g kütleyi anlatır; Hacim başlığıyla uyuşmaz."], "explanation": "Hacim başlığının altında hacim birimi bulunmalıdır; cm³ bu koşulu sağlar.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q007", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9499e92c37675bac64b22389c6ae08da81e5428b535e023460d5f1557752aefd", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q008", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f03", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "İki farklı özelliğe ait kanıt seçilir; kütle bilgisinin yanıltıcı etkisi elenir.", "question": "Büyük bir sünger top ile küçük bir metal bilye karşılaştırılıyor. Bilyenin kütlesi daha fazla, topun kapladığı yer daha fazla. Bu bilgilere göre top ve bilyeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Bilyenin hacmi daha büyüktür.", "Hacim sırası kütle sırasıyla aynıdır.", "Topun hacmi daha büyüktür.", "İkisinin hacmi eşittir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bilyenin kütlesi büyük olsa da verilen bilgiye göre top daha çok yer kaplar.", "Bu örnekte kütle sırası ile kaplanan yer sırası farklıdır.", "Doğru; verilen kaplanan yer bilgisi hacmi belirler. Topun hacmi daha büyükken bilyenin kütlesi daha fazla olabilir.", "Kaplanan yerlerin farklı olduğu belirtilmiştir; hacimler eşit değildir."], "explanation": "Verilen kaplanan yer bilgisi hacmi belirler. Topun hacmi daha büyükken bilyenin kütlesi daha fazla olabilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q008", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6681177665b2d13a8ba3ba3a1312aa68ff51502899fd449cbc063e85af92b7d7", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q009", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f04", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 1, "difficultyReason": "Üç daire karşılaştırılır; bilinen hacim sırasıyla doğrudan eşleştirme yapılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde küresel model nesneleri gösteriliyor. Şekle göre hacim sırasını temsil etmek için K, L ve M’nin sırasıyla ayrılacağı gök cisimleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Ay, Dünya, Güneş", "Güneş, Dünya, Ay", "Güneş, Ay, Dünya", "Dünya, Güneş, Ay"], "correct": 1, "distractorWhy": ["En büyük ve en küçük gök cisimlerinin görevleri ters verilmiştir.", "Doğru; K en büyük, L orta, M en küçük küreyi temsil eder. Güneş > Dünya > Ay sırasıyla eşleştirilir.", "Orta ve en küçük nesnelerin görevleri ters verilmiş; Dünya Ay’dan büyüktür.", "En büyük nesne Dünya için ayrılmış; Güneş Dünya’dan büyüktür."], "explanation": "K en büyük, L orta, M en küçük küreyi temsil eder. Güneş > Dünya > Ay sırasıyla eşleştirilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q009", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q009", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "35174a4c8754d7ccb90c5444cfc81f5f1920e7903910f66d8e368b4cbdb2c588", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q010", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f05", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "İki verilmiş eşleştirme korunur; üçüncü nesnenin görevi büyüklükten çıkarılır.", "question": "Şekildeki K nesnesi Güneş’e, M nesnesi Ay’a ayrılmış. Şekle göre hacim sırasının korunması için L nesnesi aşağıdakilerden hangisini temsil etmelidir?", "choices": ["Ay’ı", "Güneş ile Ay’ı aynı anda", "Güneş’i", "Dünya’yı"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ay için zaten daha küçük M seçilmiştir; L orta büyüklüktedir.", "Bir nesnenin iki farklı hacimdeki gök cismini tek boyutla göstermesi sıralamayı belirsizleştirir.", "Güneş için en büyük K seçilmiştir; L ondan küçüktür.", "Doğru; L orta büyüklüktedir; Dünya, Güneş’ten küçük ve Ay’dan büyük olduğu için L ile temsil edilir."], "explanation": "L orta büyüklüktedir; Dünya, Güneş’ten küçük ve Ay’dan büyük olduğu için L ile temsil edilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q010", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q010", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c38455689bd0420bce58955374d84a2036feef503593c845c391798abb97d9c6", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q011", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f05", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Soldan sağa konum yerine boyut okunur; farklı dizilişte en küçük nesne seçilir.", "question": "Şekildeki küreler aynı malzemeden yapılmış. En küçük küreyi Ay için seçiyorsun. Buna göre hangi harf bu seçimle eşleşir?", "choices": ["L", "K", "K ve M aynı ölçüde", "M"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; şekilde L en küçük küredir. Ay üç gök cisminin hacmi en küçük olanıdır; L seçilir.", "K en büyük küredir; küçük olanı seçme koşulunu sağlamaz.", "K ile M’nin çizimdeki boyutları farklıdır; eşit kabul edilemezler.", "M orta büyüklüktedir; L’den büyüktür."], "explanation": "Şekilde L en küçük küredir. Ay üç gök cisminin hacmi en küçük olanıdır; L seçilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q011", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q011", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3cdab4f2e4678040635cb5a0590001d2adb7494629834eba487c1adafacd70ae", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q012", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f04", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 1, "difficultyReason": "Sıralamanın yönü okunur; üç gök cisminin hacim ön bilgisi yeterlidir.", "question": "Ay, Dünya ve Güneş’in hacimleri küçükten büyüğe nasıl sıralanır?", "choices": ["Güneş < Dünya < Ay", "Ay < Güneş < Dünya", "Ay < Dünya < Güneş", "Dünya < Ay < Güneş"], "correct": 2, "distractorWhy": ["En büyük Güneş ile en küçük Ay’ın yerleri ters verilmiştir.", "Güneş Dünya’dan büyük olduğundan son iki cisim ters sıralanmıştır.", "Doğru; en küçük Ay, sonra Dünya, en büyük Güneş gelir; küçükten büyüğe Ay < Dünya < Güneş sırası oluşur.", "Dünya, Ay’dan büyük olduğundan ilk iki cisim ters sıralanmıştır."], "explanation": "En küçük Ay, sonra Dünya, en büyük Güneş gelir; küçükten büyüğe Ay < Dünya < Güneş sırası oluşur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q012", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "62bd6c8b5cee5620312c813e2d14510181d101b612e2a1b09cac4b5bd8cf266c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q013", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f05", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Yerleri değişmiş nesneler incelenir; en büyük cisim tek bir etiketle eşleştirilir.", "question": "Şekildeki kürelerin yalnız büyüklüklerine göre Güneş nesnesine hangi etiket konmalıdır?", "choices": ["K", "L ile K birlikte", "M", "L"], "correct": 2, "distractorWhy": ["K orta büyüklüktedir; Güneş en büyük nesneyle temsil edilmelidir.", "İki farklı nesneye aynı görevi vermek üç cisimlik eşleştirmeyi tamamlamaz.", "Doğru; M en büyük küredir; üçlü modelde Güneş için M seçilir.", "L en küçük küredir; Güneş için uygun büyüklük değildir."], "explanation": "M en büyük küredir; üçlü modelde Güneş için M seçilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q013", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q013", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "32a6a39ffae0f1e10990f34ed33e7eb14871b173ee85efc3e227165c4515d693", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q014", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f05", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "Sabit görevlerden boyut kısıtı çıkarılır; birleştirme ve yeniden kullanma önerileri değerlendirilir.", "question": "Aşağıdaki şekilde K ile M’nin görevleri Dünya ve Güneş olarak belirlenmiş. Şekle göre K Dünya’yı, M Güneş’i temsil ederken Ay için aşağıdaki seçimlerden hangisi hacim sırasını korur?", "choices": ["K nesnesini seçmek", "M nesnesini seçmek", "L nesnesini seçmek", "K ile M’yi birleştirmek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["K Dünya için seçilmiş ve L’den büyüktür; Ay’ın daha küçük temsili gerekir.", "M en büyük nesnedir; Ay için seçilmesi sırayı tersine çevirir.", "Doğru; K orta ve M en büyük nesnedir; Ay için bunlardan küçük L seçilirse Güneş > Dünya > Ay sırası korunur.", "İki büyük nesneyi birleştirmek Ay’ın daha küçük olması koşulunu karşılamaz."], "explanation": "K orta ve M en büyük nesnedir; Ay için bunlardan küçük L seçilirse Güneş > Dünya > Ay sırası korunur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q014", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q014", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9031b34c9c013a7fc288de52a2c55d0e486d203b93d3030c85070704e33cd5e2", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q015", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f06", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Gözlem ile gerçek hacim çıkarımı ayrılır; olumsuz soruda desteklenmeyen iddia seçilir.", "question": "Öğretmenin verdiği güvenli kayıtta Güneş ile Ay benzer büyüklükte görünüyor. Buna göre bu görüntü tek başına aşağıdaki sonuçlardan hangisini __desteklemez__?", "choices": ["Hacimlerinin eşit olduğunu", "İki gök cisminin kayıtta bulunduğunu", "Görünür boyutlarının karşılaştırılabildiğini", "Görüntüde benzer göründüklerini"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; görünür büyüklük uzaklıktan da etkilenir. Benzer görünüş, gerçek hacimlerin eşitliğine kanıt değildir.", "Güneş ile Ay’ın kayıt görüntüsünde yer aldığı belirtilmiştir.", "Görüntüdeki görünür boyutlar karşılaştırılabilir; bu gerçek hacim karşılaştırması değildir.", "Benzer görünüş soruda açıkça verilmiştir; gözlem olarak söylenebilir."], "explanation": "Görünür büyüklük uzaklıktan da etkilenir. Benzer görünüş, gerçek hacimlerin eşitliğine kanıt değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q015", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dc119f43a049e301dab9b392defbcd21990427dfd63f2b2316980bf5269312b8", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q016", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f04", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "İki ikili karşılaştırma birleştirilir; yarısı doğru olan cümleler elenir.", "question": "Bir öğrenci Dünya’nın hacmi hakkında iki karşılaştırmayı birlikte yazacak. Buna göre öğrencinin yazması gereken cümle aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ay’dan büyük, Güneş’ten küçüktür.", "Ay’dan küçük, Güneş’ten büyüktür.", "Ay’dan küçük, Güneş’ten küçüktür.", "Ay’dan büyük, Güneş’ten büyüktür."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Dünya hacim sırasında ortadadır; Ay’dan büyük, Güneş’ten küçüktür.", "Dünya’nın iki karşılaştırmadaki yeri ters çevrilmiştir.", "Güneş ile karşılaştırma uygun olsa da Dünya Ay’dan büyüktür.", "Ay ile karşılaştırma uygun olsa da Güneş Dünya’dan büyüktür."], "explanation": "Dünya hacim sırasında ortadadır; Ay’dan büyük, Güneş’ten küçüktür.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q016", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "db5d70bfff31d91af7111cbc3af78b419a9fc573c5dd7037615f6254fc6eb97f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q017", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f06", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "Yanlış dayanak tanınır; görsel görünüşten bilimsel karşılaştırma bilgisine geçilir.", "question": "Güneş ile Ay’ın güvenli kayıtta benzer görünmesine dayanarak ikisi için eşit küreler seçilmiş. Buna göre seçimin bilimsel dayanağını geliştirmek için aşağıdaki bilgilerden hangisi gerekir?", "choices": ["Güneş ile Ay’ın kayıtta eşit genişlikte görünmesi", "Görünüş yerine gerçek hacim sırası", "Kürelerin aynı uzaklıkta yerleştirilmesi", "Kürelerin kütlelerinin eşit olması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kayıttaki benzer görünüş zaten yanlış seçimin dayanağıdır; uzaklık etkisi nedeniyle hacim eşitliğini kanıtlamaz.", "Doğru; boyut seçimi görünür büyüklüğe, kütleye veya nesnelerin masadaki aralığına göre yapılmaz. Gerçek hacim sırası Güneş > Dünya > Ay olduğundan seçim bu bilgiyle yenilenmelidir.", "Maket kürelerinin aralıklarını eşitlemek gerçek gök cisimlerinin hacim sırasını bildirmez.", "Kütle eşitliği farklı malzemelerde hacim eşitliğini göstermez; hacim ile kütle karıştırılmıştır."], "explanation": "Boyut seçimi görünür büyüklüğe, kütleye veya nesnelerin masadaki aralığına göre yapılmaz. Gerçek hacim sırası Güneş > Dünya > Ay olduğundan seçim bu bilgiyle yenilenmelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q017", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b966cd7bdfa958c4fc3e44e1102d1a98f408394a63ac77591ee2f1887b17a5b7", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q018", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f04", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "İki rolün sırası korunur; nesnelerin konumuyla boyut sırası birbirinden ayrılır.", "question": "Şekildeki küreler Ay, Dünya ve Güneş’i temsil edecek. Şekle göre hacim sırası korunarak Dünya’ya ve Ay’a ayrılacak kürelerin harfleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["K ve L", "M ve L", "L ve M", "M ve K"], "correct": 1, "distractorWhy": ["K en büyük küredir; Dünya için değil Güneş için ayrılmalıdır.", "Doğru; şekilde K en büyük, M orta, L en küçüktür. Dünya M, Ay L ile temsil edilir.", "L en küçük, M orta büyüklüktedir; roller ters verilmiştir.", "M Dünya için uygundur ama K en büyüktür; Ay için uygun değildir."], "explanation": "Şekilde K en büyük, M orta, L en küçüktür. Dünya M, Ay L ile temsil edilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q018", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q018", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2aab7bed8d1a444c882e67e62d5fa0a0919410a25e30b08f4b41fef6a2c3f3cd", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q019", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f07", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "İki sabit sınırdan yeni nesnenin boyut koşulu çıkarılır; değişiklik sonrası sıra kontrol edilir.", "question": "Aşağıdaki şekilde K Güneş’i, L Dünya’yı, M Ay’ı temsil ediyor. Dünya nesnesi değiştirilecek; diğerleri aynı kalacak. Şekle göre yeni kürenin aşağıdaki koşullardan hangisini sağlaması gerekir?", "choices": ["K ile aynı boyutta olması", "K’den büyük, M’den büyük olması", "K’den küçük, M’den büyük olması", "K’den küçük, M’den küçük olması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["K ile eşit Dünya temsili, Güneş ile Dünya’nın farklı hacimlerini gösteremez.", "K’den büyük Dünya temsili, Güneş’in en büyük olduğu sırayı bozar.", "Doğru; Dünya’nın temsili Güneş nesnesinden küçük ve Ay nesnesinden büyük kalmalıdır; K ile M arasındaki büyüklük seçilir.", "M’den küçük Dünya temsili, Ay’ın en küçük olduğu sırayı bozar."], "explanation": "Dünya’nın temsili Güneş nesnesinden küçük ve Ay nesnesinden büyük kalmalıdır; K ile M arasındaki büyüklük seçilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q019", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q019", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5c087bdd3e0dc7dc85002e340f12c0465ff63edb287d64ccbd22b5e6defb608c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q020", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f07", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "Modelde değişen ve sabit kalan özellikler ayrılır; renk ipucuna başvurmadan karar verilir.", "question": "Şekildeki K, L ve M sırasıyla Güneş, Dünya ve Ay için seçilmiş. Şekle göre kürelerin yalnız renkleri değiştirildiğinde hacim sırasının bozulmaması için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Dünya için Güneş’in küresi kullanılmalı.", "Ay için en koyu küre seçilmeli.", "En parlak küre en büyük kabul edilmeli.", "Aynı boyutlar ve görevler korunmalı."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Dünya’nın en büyük küreyi alması mevcut uygun eşleştirmeyi bozar.", "Koyu renk küçük hacim anlamına gelmez; Ay için boyut dikkate alınmalıdır.", "Parlaklık kürenin kapladığı yeri değiştirmez; boyut karşılaştırması yerine kullanılamaz.", "Doğru; renk değişimi hacmi değiştirmez. K, L ve M’nin boyutları ve temsil görevleri korunursa hacim sırası da korunur."], "explanation": "Renk değişimi hacmi değiştirmez. K, L ve M’nin boyutları ve temsil görevleri korunursa hacim sırası da korunur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q020", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q020", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bb2a688cf9ea1315e3fa76093aee48b0405645918fc6362a4546b820aa5bf021", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q021", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f08", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 1, "difficultyReason": "Tek hareket tanınır; kendi ekseni ifadesi kısa bir tanım üzerinden yorumlanır.", "question": "Dünya’nın kendi ekseni çevresindeki hareketinin adı nedir?", "choices": ["Dönme", "Uzaklık", "Dolanma", "Hacim"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kendi ekseni çevresindeki hareket dönmedir; Dünya bu hareketi yapar.", "Uzaklık iki konum arasındaki ayrılıkla ilgilidir; hareket adı değildir.", "Dolanma başka bir cismin çevresinde yol almayı anlatır; kendi ekseni çevresinde değildir.", "Hacim kaplanan yerdir; hareket adı değildir."], "explanation": "Kendi ekseni çevresindeki hareket dönmedir; Dünya bu hareketi yapar.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q021", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "12c165ec557f3764bdc1c5abe05214357f1213909144fc5619988b49be1d74d5", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q022", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f08", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 1, "difficultyReason": "Başka cismin çevresinde hareket tanınır; dönme ile dolanma doğrudan ayrılır.", "question": "Ay’ın Dünya çevresindeki hareketi hangi adla belirtilir?", "choices": ["Hacim", "Kütle", "Dolanma", "Dönme"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Hacim kaplanan yerle ilgilidir; Dünya çevresindeki hareketin adı değildir.", "Kütle madde miktarıyla ilgilidir; hareketi belirtmez.", "Doğru; Ay’ın başka bir gök cismi olan Dünya çevresindeki hareketi dolanmadır.", "Dönme Ay’ın kendi ekseni çevresindeki hareketidir; Dünya çevresindeki yol değildir."], "explanation": "Ay’ın başka bir gök cismi olan Dünya çevresindeki hareketi dolanmadır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q022", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e8a5db91cac775e296bf632e69c460eb09827de33a74733ef2597ea99eb91a08", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q023", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f09", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 1, "difficultyReason": "Bir hareket ilişkisi hatırlanır; model çevresiyle gök cismi ilişkisi ayırt edilir.", "question": "Dünya’nın hareketini gösteren hangi ifade dolanmayı anlatır?", "choices": ["Güneş’in çevresinde yol alması", "Kendi ekseni çevresinde dönmesi", "Ay’ın Dünya çevresinde yol alması", "Güneş’in Dünya çevresinde yol alması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Dünya’nın Güneş çevresinde yol alması dolanmadır. Kendi ekseni çevresindeki hareketi dönmedir; Ay’ın hareketi ve ters kurulan Güneş–Dünya ilişkisi Dünya’nın doğru dolanma ifadesi olamaz.", "Kendi ekseni çevresindeki hareket dönmedir; dolanma değildir.", "Bu ifade Ay’ın dolanmasını anlatır; Dünya’nın hareketi soruluyor.", "Güneş ile Dünya’nın rolleri ters çevrilmiştir; Dünya Güneş çevresinde dolanır."], "explanation": "Dünya’nın Güneş çevresinde yol alması dolanmadır. Kendi ekseni çevresindeki hareketi dönmedir; Ay’ın hareketi ve ters kurulan Güneş–Dünya ilişkisi Dünya’nın doğru dolanma ifadesi olamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q023", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7564eb7a362eff80e609379a594edbf142914d733bcdebf1633ca60426faf84d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q024", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f09", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 1, "difficultyReason": "Ay–Dünya ilişkisi makete aktarılır; tek bir merkez seçimi yapılır.", "question": "Ay’ın Dünya ile ilişkisini gösteren dolanma yolunun merkezinde modelde hangisi bulunmalıdır?", "choices": ["Dünya’nın dönme oku", "Güneş nesnesi", "Dünya nesnesi", "Ay nesnesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Dönme oku bir gök cisminin kendisi değildir; yolun merkezine yalnız ok koymak Dünya çevresindeki dolanmayı göstermez.", "Güneş’i merkez almak bu sorudaki Ay–Dünya dolanma ilişkisini atlar.", "Doğru; Ay’ın Dünya çevresindeki dolanmasını göstermek için yol Dünya nesnesini çevrelemelidir.", "Ay’ı kendi yolunun merkezine koymak Dünya çevresindeki dolanmasını göstermez."], "explanation": "Ay’ın Dünya çevresindeki dolanmasını göstermek için yol Dünya nesnesini çevrelemelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q024", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2e6bd0b3392c66d3f4665840849abdb3c7585c064ff59c8fa788715f8bf55b7b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q025", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f08", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 1, "difficultyReason": "Somut hareket bilimsel ada bağlanır; boyut değişimiyle hareket ayrılır.", "question": "Güneş nesnesini kendi çevresinde çeviren öğrenci Güneş’in hangi hareketini temsil eder?", "choices": ["Dünya çevresinde dolanmasını", "Kendi ekseninde dönmesini", "Ay çevresinde dolanmasını", "Hacminin büyümesini"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kendi çevresinde çevirmek Dünya çevresinde bir yol izlemek değildir.", "Doğru; nesnenin kendi çevresinde çevrilmesi Güneş’in kendi ekseni çevresindeki dönmesini temsil eder.", "Ay çevresinde dolanma için Ay’ı çevreleyen bir yol gerekir; verilen hareket bu değildir.", "Çevirmek nesnenin hacmini büyütmez; hareket ile büyüklük karıştırılmıştır."], "explanation": "Nesnenin kendi çevresinde çevrilmesi Güneş’in kendi ekseni çevresindeki dönmesini temsil eder.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q025", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8e5df1940afae8126524cc2f9f69ebfac1798d5b534c1f4a73e280ee27a65060", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q026", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f10", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Çizimde hareket eden nesne ve yolun merkezi belirlenir; dolanma ilişkisi okunur.", "question": "Aşağıdaki şekilde Dünya nesnesi ok yönünde gösterilen geniş yolu izliyor. Şekle göre bu yol aşağıdaki hareketlerden hangisini temsil eder?", "choices": ["Dünya’nın yalnız kendi ekseninde dönmesini", "Güneş’in Dünya çevresinde dolanmasını", "Ay’ın Dünya çevresinde dolanmasını", "Dünya’nın Güneş çevresinde dolanmasını"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Geniş yol başka bir cismi çevreler; kendi ekseni çevresindeki dönme yolu değildir.", "Yolda ilerleyen Dünya nesnesidir; ortadaki Güneş değildir.", "Yolda gösterilen nesne Dünya’dır; Ay bu çizimde bulunmuyor.", "Doğru; şekilde Dünya nesnesinin yolu Güneş nesnesini çevreler; bu Dünya’nın Güneş çevresindeki dolanmasını temsil eder."], "explanation": "Şekilde Dünya nesnesinin yolu Güneş nesnesini çevreler; bu Dünya’nın Güneş çevresindeki dolanmasını temsil eder.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 110, 85], "elements": [{"type": "line", "x1": 78.0, "y1": 40.0, "x2": 73.847, "y2": 24.5, "stroke": "muted", "width": 0.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 73.847, "y1": 24.5, "x2": 62.5, "y2": 13.153, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 62.5, "y1": 13.153, "x2": 47.0, "y2": 9.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 47.0, "y1": 9.0, "x2": 31.5, "y2": 13.153, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 31.5, "y1": 13.153, "x2": 20.153, "y2": 24.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 20.153, "y1": 24.5, "x2": 16.0, "y2": 40.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 16.0, "y1": 40.0, "x2": 20.153, "y2": 55.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 20.153, "y1": 55.5, "x2": 31.5, "y2": 66.847, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 31.5, "y1": 66.847, "x2": 47.0, "y2": 71.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 47.0, "y1": 71.0, "x2": 62.5, "y2": 66.847, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 62.5, "y1": 66.847, "x2": 73.847, "y2": 55.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 73.847, "y1": 55.5, "x2": 78.0, "y2": 40.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "circle", "x": 47, "y": 40, "r": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.Güneş", "labelX": 47, "labelY": 40}, {"type": "circle", "x": 78, "y": 40, "r": 5, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.Dünya", "labelX": 89, "labelY": 57}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q026", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.orbit"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q026", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e8d7c3a70bea16fafec5fb9ba88e9a438198292b582c08610679b95cec7b70be", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q027", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f08", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "İki eşzamanlı hareket ayrı sınıflandırılır; sonra tek bir ifade altında birleştirilir.", "question": "Dünya rolündeki kişi kendi çevresinde dönerken Güneş rolündeki kişinin çevresinde yürüyor. Buna göre Dünya rolündeki kişinin canlandırdığı hareketler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?", "choices": ["Yalnız dönme", "Hacim artışı ve dolanma", "Yalnız dolanma", "Dönme ve dolanma"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kendi çevresinde dönüş var ama Güneş rolünün çevresindeki yürüyüş de verilmiştir.", "Kişinin hareket etmesi hacim artışı anlamına gelmez.", "Yürüyüş dolanmadır ama kendi çevresinde dönüş de verilmiştir.", "Doğru; kendi çevresinde dönmek dönmeyi, Güneş rolünün çevresinde yürümek dolanmayı temsil eder; ikisi aynı anda gösterilir."], "explanation": "Kendi çevresinde dönmek dönmeyi, Güneş rolünün çevresinde yürümek dolanmayı temsil eder; ikisi aynı anda gösterilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q027", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d0ea028751e71afc859da34e8c1b41ce2b00a1119ef6fb0760a7016a2584057e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q028", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f09", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Modelin zaman içindeki değişimi düşünülür; Dünya–Ay ilişkisi hareket sırasında korunur.", "question": "Maket üzerinde Dünya nesnesi Güneş çevresindeki yolda ilerletiliyor. Bu bilgilere göre Ay nesnesinin Dünya ile ilişkisini sürdürmek için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Ay nesnesi Güneş’in içine konur.", "Ay masanın aynı noktasında tutulur.", "Dünya nesnesi Ay’dan uzaklaştırılıp bırakılır.", "Ay da Dünya ile birlikte ilerletilir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ay’ı Güneş’in içine koymak Dünya çevresindeki dolanmayı temsil etmez.", "Ay’ı masada sabit bırakmak Dünya çevresindeki hareketli ilişkisini sürdürmez.", "Dünya’yı Ay’dan ayırıp bırakmak iki cisim arasındaki model ilişkisini koparır.", "Doğru; Ay, Dünya çevresinde dolanırken Dünya ile birlikte Güneş çevresinde de ilerler; makette Dünya ile taşınmalıdır."], "explanation": "Ay, Dünya çevresinde dolanırken Dünya ile birlikte Güneş çevresinde de ilerler; makette Dünya ile taşınmalıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q028", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a294b97d527f67ef43a2fba51b46825c7763d30bc8b119d12b769b4bfcfa96fc", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q029", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f10", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "İki farklı ok ölçeği birlikte okunur; hareket eden cisim ile merkez karıştırılmadan açıklanır.", "question": "Aşağıdaki şekilde Ay’ın yanında kısa oklu yol, Dünya’nın çevresinde de geniş oklu yol var. Şekle göre bu iki gösterimin açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ay yalnız Dünya çevresinde dolanır.", "Ay hem döner hem Dünya çevresinde dolanır.", "Ay döner, Dünya da Ay çevresinde dolanır.", "Dünya döner, Ay yalnız yerinde durur."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ay’ın yanındaki kısa ok ayrıca kendi ekseni çevresindeki dönüşü temsil eder.", "Doğru; Ay’ın yanındaki kısa yol dönmesini, Dünya’yı çevreleyen geniş yol dolanmasını temsil eder.", "Geniş yolun üzerindeki cisim Ay’dır; Dünya’yı Ay çevresinde dolaştırmaz.", "Ay için iki hareket oku çizilmiştir; Ay yerinde duran cisim olarak gösterilmez."], "explanation": "Ay’ın yanındaki kısa yol dönmesini, Dünya’yı çevreleyen geniş yol dolanmasını temsil eder.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 110, 85], "elements": [{"type": "line", "x1": 78.0, "y1": 40.0, "x2": 73.847, "y2": 24.5, "stroke": "muted", "width": 0.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 73.847, "y1": 24.5, "x2": 62.5, "y2": 13.153, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 62.5, "y1": 13.153, "x2": 47.0, "y2": 9.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 47.0, "y1": 9.0, "x2": 31.5, "y2": 13.153, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 31.5, "y1": 13.153, "x2": 20.153, "y2": 24.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 20.153, "y1": 24.5, "x2": 16.0, "y2": 40.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 16.0, "y1": 40.0, "x2": 20.153, "y2": 55.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 20.153, "y1": 55.5, "x2": 31.5, "y2": 66.847, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 31.5, "y1": 66.847, "x2": 47.0, "y2": 71.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 47.0, "y1": 71.0, "x2": 62.5, "y2": 66.847, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 62.5, "y1": 66.847, "x2": 73.847, "y2": 55.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 73.847, "y1": 55.5, "x2": 78.0, "y2": 40.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "circle", "x": 47, "y": 40, "r": 9, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.Dünya", "labelX": 47, "labelY": 40}, {"type": "circle", "x": 78, "y": 40, "r": 3, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.Ay", "labelX": 89, "labelY": 57}, {"type": "line", "x1": 86.0, "y1": 40.0, "x2": 82.0, "y2": 33.072, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 82.0, "y1": 33.072, "x2": 74.0, "y2": 33.072, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 74.0, "y1": 33.072, "x2": 70.0, "y2": 40.0, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 70.0, "y1": 40.0, "x2": 74.0, "y2": 46.928, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 74.0, "y1": 46.928, "x2": 82.0, "y2": 46.928, "stroke": "ink", "width": 0.7, "arrow": "last"}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q029", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.orbit"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q029", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dd930b061a57b508712470b71d7b386fb15aaac96c7926e56e44a08b70f91cf1", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q030", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f09", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "İki ilişki aynı anda kontrol edilir; bir doğru parça içeren yanlış kayıtlar elenir.", "question": "Bir modelin açıklamasında iki dolanma ilişkisi yazılacak. Ok “çevresinde dolanır” anlamındadır. Buna göre iki dolanma ilişkisi için aşağıdaki kayıtlardan hangisi uygundur?", "choices": ["Dünya → Ay; Ay → Güneş", "Güneş → Ay; Dünya → Güneş", "Güneş → Dünya; Ay → Dünya", "Dünya → Güneş; Ay → Dünya"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Dünya’nın Ay çevresinde dolandığı söylenmiş; Ay’ın Dünya çevresindeki hareketi de atlanmış.", "Dünya–Güneş ilişkisi uygun olsa da Güneş’in Ay çevresinde dolandığı iddiası yanlıştır.", "Ay–Dünya ilişkisi uygun ama Dünya’nın Güneş çevresindeki hareketi ters çevrilmiş.", "Doğru; ok burada “çevresinde dolanır” anlamındadır. Dünya Güneş çevresinde, Ay Dünya çevresinde dolanır."], "explanation": "Ok burada “çevresinde dolanır” anlamındadır. Dünya Güneş çevresinde, Ay Dünya çevresinde dolanır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q030", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d6e8e7fc6ad7b2c173edfa5ac41d20dbe8a685bc496bcf210ad1408a041bf350", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q031", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f10", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 4, "difficultyReason": "Çizgi oku saat hareketiyle karşılaştırılır; görünür yönün bakış koşuluyla sınırlı olduğu değerlendirilir.", "question": "Şekildeki dolanma oku kuzey tarafından yukarıdan bakış için çizilmiş. Sağ uçtaki Dünya nesnesi önce yukarı ilerliyor. Buna göre dolanma yönünün kaydı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?", "choices": ["Her bakışta aynı görünür yönde", "Bu bakışta saat yönünde", "Bu bakışta saat yönünün tersine", "Her bakışta saat yönünde"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Karşı taraftan bakıldığında görünür yön değişebilir; bakış belirtilmelidir.", "Sağ uçtan yukarı ilerleyen yol bu bakışta saat yönünün tersine gider.", "Doğru; Kuzey tarafından yukarıdan bakışta sağdan yukarı ilerleyen dolanma saat yönünün tersinedir. Görünür yön bakışa bağlı olduğundan koşul korunur.", "Bakış koşulunu kaldırmak yanlıştır; ayrıca çizimdeki yön saat yönünde değildir."], "explanation": "Kuzey tarafından yukarıdan bakışta sağdan yukarı ilerleyen dolanma saat yönünün tersinedir. Görünür yön bakışa bağlı olduğundan koşul korunur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 110, 85], "elements": [{"type": "line", "x1": 78.0, "y1": 40.0, "x2": 73.847, "y2": 24.5, "stroke": "muted", "width": 0.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 73.847, "y1": 24.5, "x2": 62.5, "y2": 13.153, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 62.5, "y1": 13.153, "x2": 47.0, "y2": 9.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 47.0, "y1": 9.0, "x2": 31.5, "y2": 13.153, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 31.5, "y1": 13.153, "x2": 20.153, "y2": 24.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 20.153, "y1": 24.5, "x2": 16.0, "y2": 40.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 16.0, "y1": 40.0, "x2": 20.153, "y2": 55.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 20.153, "y1": 55.5, "x2": 31.5, "y2": 66.847, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 31.5, "y1": 66.847, "x2": 47.0, "y2": 71.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 47.0, "y1": 71.0, "x2": 62.5, "y2": 66.847, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 62.5, "y1": 66.847, "x2": 73.847, "y2": 55.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 73.847, "y1": 55.5, "x2": 78.0, "y2": 40.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "circle", "x": 47, "y": 40, "r": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.Güneş", "labelX": 47, "labelY": 40}, {"type": "circle", "x": 78, "y": 40, "r": 5, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.Dünya", "labelX": 89, "labelY": 57}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q031", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.orbit"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q031", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "393d4036ea88fb2a0f49e87458bb54ca4fcdb18aa28cfbef68a3dd70d680a664", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q032", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f10", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 4, "difficultyReason": "Verilen kanıtın kapsamı sınırlandırılır; gösterilmeyen hareket ile yok olan hareket ayrılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde Dünya’nın yalnız Güneş çevresindeki yolu çizilmiş. Şekle göre bu model hakkında aşağıdaki yorumlardan hangisi en uygundur?", "choices": ["Dolanma gösterilmiş; dönme ayrıca gösterilmeli.", "Dünya’nın dönmediği kanıtlanmış.", "Dünya’nın hacmi yolun genişliğine eşittir.", "Güneş’in Dünya çevresinde dolandığı gösterilmiş."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; şekil Dünya’nın dolanmasını gösterir. Dünya’nın dönüşünü de anlatmak için ek bir dönme gösterimi gerekir; çizimin eksikliği gerçek hareketin yokluğu değildir.", "Bir hareketin çizilmemesi, gerçek gök cisminin o hareketi yapmadığının kanıtı değildir.", "Yolun genişliği uzaklıkla ilgili temsil verisidir; cismin kapladığı yer değildir.", "Çevreleyen yolun üzerinde Dünya vardır; Güneş merkezde gösterilmiştir."], "explanation": "Şekil Dünya’nın dolanmasını gösterir. Dünya’nın dönüşünü de anlatmak için ek bir dönme gösterimi gerekir; çizimin eksikliği gerçek hareketin yokluğu değildir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 110, 85], "elements": [{"type": "line", "x1": 78.0, "y1": 40.0, "x2": 73.847, "y2": 24.5, "stroke": "muted", "width": 0.5, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 73.847, "y1": 24.5, "x2": 62.5, "y2": 13.153, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 62.5, "y1": 13.153, "x2": 47.0, "y2": 9.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 47.0, "y1": 9.0, "x2": 31.5, "y2": 13.153, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 31.5, "y1": 13.153, "x2": 20.153, "y2": 24.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 20.153, "y1": 24.5, "x2": 16.0, "y2": 40.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 16.0, "y1": 40.0, "x2": 20.153, "y2": 55.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 20.153, "y1": 55.5, "x2": 31.5, "y2": 66.847, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 31.5, "y1": 66.847, "x2": 47.0, "y2": 71.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 47.0, "y1": 71.0, "x2": 62.5, "y2": 66.847, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 62.5, "y1": 66.847, "x2": 73.847, "y2": 55.5, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "line", "x1": 73.847, "y1": 55.5, "x2": 78.0, "y2": 40.0, "stroke": "muted", "width": 0.5}, {"type": "circle", "x": 47, "y": 40, "r": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.Güneş", "labelX": 47, "labelY": 40}, {"type": "circle", "x": 78, "y": 40, "r": 5, "fill": "surface", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.Dünya", "labelX": 89, "labelY": 57}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q032", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.orbit"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q032", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d543da0cc0fb9bd8e75eb547ea2b45d4427211ac0d41f835793d0b9e1a32e7d9", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q033", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f11", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Tek boyut hatası bulunur; uygun Güneş eşleştirmesini koruyan bir düzeltme seçilir.", "question": "Aşağıdaki şekilde K Güneş, L Ay, M Dünya diye etiketlenmiş. Şekle göre yalnız etiketler değiştirilerek hacim sırasını düzeltmek için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["K ile M’nin etiketleri değiştirilir.", "K ile L’nin etiketleri değiştirilir.", "Etiketler aynı bırakılır.", "L ile M’nin etiketleri değiştirilir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Güneş en küçük nesneye taşınır; büyüklük sırası daha da bozulur.", "Güneş’in en büyük nesneyle eşleşmesi bozulur; Dünya–Ay hatası tam düzelmez.", "Ay’ın Dünya’dan büyük gösterilmesi devam eder.", "Doğru; K en büyük nesnedir ve Güneş için uygundur. L orta, M küçük olduğundan L Dünya, M Ay olmalıdır; bu iki etiket değiştirilir."], "explanation": "K en büyük nesnedir ve Güneş için uygundur. L orta, M küçük olduğundan L Dünya, M Ay olmalıdır; bu iki etiket değiştirilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q033", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q033", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5f10845f9bf4e1871cd01539501f4fb60b44aa81828a742533d091ed23b91f57", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q034", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f11", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "Üç eşleştirme kontrol edilir; nesnelere dokunmadan doğru görev değişimi çıkarılır.", "question": "Aşağıdaki şekilde K Dünya, L Güneş, M Ay olarak adlandırılmış. Şekle göre nesneler değiştirilmeden aşağıdaki işlemlerden hangisi doğru hacim sırasını sağlar?", "choices": ["K ile M’nin görevlerini değiştirmek", "K ile L’nin görevlerini değiştirmek", "M’yi Dünya olarak yeniden adlandırmak", "L ile M’nin görevlerini değiştirmek"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ay en büyük nesneye taşınırken Güneş orta kalır; sıra düzelmez.", "Doğru; en büyük K Güneş’e, orta L Dünya’ya, en küçük M Ay’a ayrılmalıdır. K ile L’nin görevleri değiştirilir.", "En küçük nesnenin Dünya olması Dünya–Ay ilişkisini de bozar; Güneş hâlâ en büyük değildir.", "Güneş en küçük nesneye taşınır; en büyük Dünya hatası korunur."], "explanation": "En büyük K Güneş’e, orta L Dünya’ya, en küçük M Ay’a ayrılmalıdır. K ile L’nin görevleri değiştirilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q034", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q034", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fe3206a6aa8c35311d122fa71ac25324e4edfaa4952893dd40d966fd4b1ad2c9", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q035", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f11", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "İki nesne sabitken tek boyut değiştirilir; eşitlik önerisinin de hatalı olduğu görülür.", "question": "Aşağıdaki şekilde K Güneş, L Dünya, M Ay için seçilmiş. K ve L korunacak. Şekle göre aşağıdaki değişikliklerden hangisi hacim sırasını düzeltir?", "choices": ["M, L’den küçük bir küreyle değiştirilir.", "M yalnız farklı bir renge boyanır.", "M, L ile eşit bir küreyle değiştirilir.", "M, K’den büyük bir küreyle değiştirilir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; M çizimde L’den büyüktür; Ay temsili Dünya temsilinden küçük olmalıdır. K ve L korunarak M küçültülür.", "Renk değiştirmek hatalı boyutu küçültmez.", "Ay ile Dünya’yı eşit göstermek gerçek hacim sırasına uymaz.", "Ay nesnesini Güneş’ten büyük yapmak sırayı düzeltmez."], "explanation": "M çizimde L’den büyüktür; Ay temsili Dünya temsilinden küçük olmalıdır. K ve L korunarak M küçültülür.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 5, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 9, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q035", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q035", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9b97aef7168b2608c3e457a3ad5a435a5d0bdaafac770b523f679b365075baaf", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q036", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f11", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 4, "difficultyReason": "Başlangıçtaki üç rol yeniden değerlendirilir; iki ilişkiyi aynı anda düzelten tam eşleştirme seçilir.", "question": "Aşağıdaki şekilde K Güneş, L Dünya, M Ay olarak adlandırılmış. Yeni kanıta göre Güneş > Dünya > Ay sırası kurulacak. Şekle göre bu sıranın kurulması için aşağıdaki görev değişimlerinden hangisi gerekir?", "choices": ["K Dünya, L Ay, M Güneş olur.", "K Ay, L Güneş, M Dünya olur.", "K Ay, L Dünya, M Güneş olur.", "K Güneş, L Ay, M Dünya olur."], "correct": 1, "distractorWhy": ["En büyük L Ay için ayrılır; en büyük cismin Güneş olması koşulu bozulur.", "Doğru; şekilde L en büyük, M orta, K en küçüktür. Dolayısıyla L Güneş, M Dünya, K Ay olmalıdır.", "K Ay için uygun ama en büyük L Dünya için kalır; Güneş en büyük nesneyi alamaz.", "En küçük K Güneş için kalır; en büyük L Ay’a verildiği için Ay, Dünya’dan da büyük gösterilir."], "explanation": "Şekilde L en büyük, M orta, K en küçüktür. Dolayısıyla L Güneş, M Dünya, K Ay olmalıdır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q036", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q036", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "10b55645a24e8f9b4fe348eaa3e242f204a762ad5e65ecd96beffd19b86211c7", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q037", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f12", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Ters kurulmuş hareket ilişkisi bulunur; hız ve görünüş önerileriyle asıl hata ayrılır.", "question": "Rol oyununda Dünya rolü yerinde duruyor, Güneş rolü onun çevresinde yürüyor. Buna göre Dünya’nın dolanmasını doğru temsil etmek için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Dünya rolünün elindeki top büyütülmeli.", "Dünya, Güneş rolünün çevresinde yürümeli.", "Güneş, Dünya çevresinde daha hızlı yürümeli.", "Güneş rolünün giysisinin rengi değişmeli."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Topu büyütmek yanlış hareket ilişkisini düzeltmez.", "Doğru; Dünya, Güneş çevresinde dolanır; rol oyununda çevrede yürüyen Dünya rolü olmalıdır.", "Hızı artırmak çevresinde dolanılan cismin yanlış seçilmesini düzeltmez.", "Giysi rengi dolanma yolunun merkezini değiştirmez."], "explanation": "Dünya, Güneş çevresinde dolanır; rol oyununda çevrede yürüyen Dünya rolü olmalıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q037", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "608e16d1de528e766f26b3bb19057dea9b50069c4494f04abcc631ba889d95e9", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q038", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f12", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "Doğru hareket korunur; eksik hareket bulunup modele eklenir.", "question": "Ay nesnesi Dünya çevresinde dolandırılıyor ama kendi çevresinde hiç döndürülmüyor. Buna göre Ay’ın iki hareketini birlikte göstermek için Ay nesnesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Dünya yerine Güneş’in içine yerleştirilmeli.", "Hareketi aynı kalıp boyutu büyütülmeli.", "Dolanırken kendi çevresinde de döndürülmeli.", "Dolanması durdurulup sabit bırakılmalı."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ay’ı Güneş’in içine koymak ne dönmesini ne Dünya çevresindeki dolanmasını düzeltir.", "Boyut artırmak eksik dönme gösterimini tamamlamaz.", "Doğru; Ay kendi ekseninde döner ve Dünya çevresinde dolanır. Dolanma korunarak dönme hareketi eklenmelidir.", "Sabit bırakmak iki hareketi birden eksiltir; modeli geliştirmez."], "explanation": "Ay kendi ekseninde döner ve Dünya çevresinde dolanır. Dolanma korunarak dönme hareketi eklenmelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q038", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "27a7e716ff36ec6fc5d7f799387931df5a180406897ca901cd1aded91829e7eb", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q039", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f12", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "Model kolaylığı ile gerçek olgu ayrılır; sabit konumda dönüşün mümkün olduğu kullanılır.", "question": "Maketin Güneş nesnesi masada aynı konumda tutuluyor. Öğrenci ‘Bu yüzden gerçek Güneş de dönmez.’ diyor. Buna göre öğrencinin düşüncesi için aşağıdaki düzeltmelerden hangisi uygundur?", "choices": ["Dönüş yerine hacmi küçültülmelidir.", "Konumu sabitken dönüşü ayrıca gösterilebilir.", "Dönüş için Dünya çevresine taşınmalıdır.", "Aynı konumda durması dönmediğini kanıtlar."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Hacmi küçültmek hareketin gösterimiyle ilgili değildir.", "Doğru; Güneş’in modeldeki konumu bir kolaylık olarak sabit tutulabilir; kendi ekseni çevresindeki dönüşü aynı konumda gösterilebilir.", "Güneş’i Dünya çevresine taşımak kendi ekseni çevresindeki dönmeyi temsil etmez.", "Modelin konumu sabit tutması, gerçek Güneş’in dönmediğinin kanıtı değildir."], "explanation": "Güneş’in modeldeki konumu bir kolaylık olarak sabit tutulabilir; kendi ekseni çevresindeki dönüşü aynı konumda gösterilebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q039", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5cee374cc41e1d7356bdeb31bb917c496fd382dbc23909dd72ee83ea65f7ce88", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q040", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f13", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "Model amacıyla seçim ölçütü eşleştirilir; kütle bilgisinin hacim için yetersizliği değerlendirilir.", "question": "Bir öğrenci en fazla kütleye sahip küçük bilyeyi Güneş için seçiyor. Modelin amacı hacim sırasını göstermek. Buna göre öğrencinin seçim ölçütüyle ilgili aşağıdaki önerilerden hangisi uygundur?", "choices": ["En koyu renkli nesneyi seçmeli.", "En kolay taşınan nesneyi seçmeli.", "Kaplanan yere göre en büyük nesneyi seçmeli.", "En az kütleye sahip nesneyi seçmeli."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Renk hacim sırasını bildirmez; yanlış seçim ölçütü başka bir ilgisiz ölçütle değiştirilmiştir.", "Taşıma kolaylığı kaplanan yerin sırası değildir.", "Doğru; Güneş en büyük hacme sahip cisimdir. Modelde nesnenin kütlesi yerine kapladığı yer, yani hacmi karşılaştırılmalıdır.", "Kütle sırasını ters çevirmek de hacmi esas almak anlamına gelmez."], "explanation": "Güneş en büyük hacme sahip cisimdir. Modelde nesnenin kütlesi yerine kapladığı yer, yani hacmi karşılaştırılmalıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q040", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "413214811b614e77c1b96e6be043482abdcbfffd53a9b8e39a54591aa5b1f9be", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q041", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f12", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 4, "difficultyReason": "İç içe iki dolanma ilişkisi düşünülür; Güneş çevresindeki hareketi korurken eksik Dünya ilişkisi tamamlanır.", "question": "Modelde Ay yalnız Güneş’in çevresindeki ayrı bir yolda ilerliyor; Dünya ile ilişkisi gösterilmiyor. Bu bilgilere göre aşağıdaki geliştirmelerden hangisi eksik ilişkiyi tamamlar?", "choices": ["Ay, Dünya çevresinde dolanıp onunla ilerlemeli.", "Ay’ın nesnesi Güneş nesnesiyle eşitlenmeli.", "Dünya Ay’ın çevresindeki yola alınmalı.", "Ay yalnız Güneş çevresinde daha hızlı ilerlemeli."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; Ay’ın Dünya çevresindeki dolanması gösterilmeli; Dünya Güneş çevresinde ilerlerken Ay da onunla ilerlemelidir. Böylece iki ilişki birlikte korunur.", "Boyut eşitlemek hareket ilişkisini tamamlamaz ve hacim sırasını bozar.", "Dünya’yı Ay çevresine almak Ay–Dünya dolanma ilişkisini ters kurar.", "Ayrı yolun hızını artırmak Ay’ın Dünya çevresindeki dolanmasını göstermez."], "explanation": "Ay’ın Dünya çevresindeki dolanması gösterilmeli; Dünya Güneş çevresinde ilerlerken Ay da onunla ilerlemelidir. Böylece iki ilişki birlikte korunur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q041", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0b5d29b67b552ca4f4a69d23e57bccbeb71aaeca020ee738bcb7a59d4207966f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q042", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f13", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 4, "difficultyReason": "Kaynak kanıtı çizimle karşılaştırılır; doğru parça korunarak gerekli düzeltme seçilir.", "question": "Aşağıdaki şekilde K Güneş, L Dünya, M Ay olarak seçilmiş. Bilimsel kaynak Ay’ın Dünya’dan küçük olduğunu söylüyor. Bu bilgilere göre K’nin doğru seçimi korunarak aşağıdaki düzeltmelerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["K ile M’nin görevleri değiştirilir.", "K en küçük nesneyle değiştirilir.", "Kaynak yerine mevcut model doğru kabul edilir.", "L ile M’nin görevleri değiştirilir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["K’nin Güneş görevi korunmaz; Güneş en büyük nesneyi kaybeder.", "Güneş’i en küçük yapmak yeni bir boyut hatası oluşturur.", "Modeli kanıtla karşılaştırmadan doğru kabul etmek belirtilen uyumsuzluğu sürdürür.", "Doğru; çizimde K en büyük, M orta, L en küçüktür. K Güneş için korunur; M Dünya, L Ay olacak biçimde L ile M’nin görevleri değiştirilir."], "explanation": "Çizimde K en büyük, M orta, L en küçüktür. K Güneş için korunur; M Dünya, L Ay olacak biçimde L ile M’nin görevleri değiştirilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q042", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q042", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "125254cc3237b71151c9eb3bbd3d1ba9d756e2c5f16b9a5549347b137bc766d5", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q043", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f13", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 4, "difficultyReason": "Üç özellik ayrı denetlenir; iki doğru özelliği koruyup yalnız eksik ilişki geliştirilir.", "question": "Bir maketin boyut sırası doğru; Dünya’nın yolu da Güneş çevresinde. Fakat Ay masada sabit bırakılmış. Buna göre aşağıdaki değişikliklerden hangisi önceliklidir?", "choices": ["Ay’ın Dünya ile hareketli ilişkisini eklemek", "Doğru boyut sırasını tersine çevirmek", "Güneş ile Dünya’nın boyutlarını eşitlemek", "Dünya’nın doğru yolunu Ay çevresine almak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; eksik özellik Ay’ın hareketidir. Ay’ın Dünya çevresindeki dolanması ve Dünya ile birlikte ilerlemesi eklenirken doğru boyutlar ve Dünya’nın yolu korunmalıdır.", "Boyut sırası zaten uygundur; tersine çevirmek yeni hata üretir.", "Güneş ile Dünya farklı hacimdedir; eşitlemek mevcut doğru boyut sırasını bozar.", "Dünya’nın Güneş çevresindeki uygun dolanması bozulur."], "explanation": "Eksik özellik Ay’ın hareketidir. Ay’ın Dünya çevresindeki dolanması ve Dünya ile birlikte ilerlemesi eklenirken doğru boyutlar ve Dünya’nın yolu korunmalıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q043", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bda4ebc70670bd173e2d1242366ef444b17b39ffd24f4a651c9f29ce77f23ad5", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q044", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f13", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 5, "difficultyReason": "Boyut eşleştirmesi ve hareket ilişkisi iki ayrı adımda onarılır; yalnız bir hatayı düzelten yakın seçenekler ayırt edilir.", "question": "Aşağıdaki şekilde K Güneş, L Ay, M Dünya olarak adlandırılmış. Ayrıca modelde Dünya Ay çevresinde dolandırılıyor. Şekle göre boyutlar değiştirilmeden iki hatayı birlikte düzelten öneri aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Etiketler korunur; Ay Dünya çevresinde dolanır.", "L Dünya, M Ay olur; Ay Dünya çevresinde dolanır.", "K Dünya, L Güneş olur; Ay Güneş’in içinde tutulur.", "L Dünya, M Ay olur; Dünya Ay çevresinde dolanır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Hareket ilişkisi düzelir ama Ay’ın Dünya’dan büyük gösterilmesi sürer.", "Doğru; K en büyük, L orta, M küçüktür. K Güneş olarak korunur; L Dünya ve M Ay olur. Dolanma ilişkisi de Ay’ın Dünya çevresinde ilerlemesi olarak düzeltilir.", "Güneş’in en büyük olması bozulur; Ay’ın Dünya çevresindeki dolanması da gösterilmez.", "Etiketler düzelir ama Dünya’nın Ay çevresindeki yanlış dolanması sürer."], "explanation": "K en büyük, L orta, M küçüktür. K Güneş olarak korunur; L Dünya ve M Ay olur. Dolanma ilişkisi de Ay’ın Dünya çevresinde ilerlemesi olarak düzeltilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 120, 70], "elements": [{"type": "circle", "x": 24, "y": 27, "r": 17, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.K", "labelX": 24, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 62, "y": 27, "r": 8, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.L", "labelX": 62, "labelY": 55}, {"type": "circle", "x": 97, "y": 27, "r": 4, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t04.f5-t04.name.M", "labelX": 97, "labelY": 55}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t04.f5-t04.alt.q044", "captionKey": "f5-t04.f5-t04.caption.size"}, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q044", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "03b09aa9f8b136d4842893dbabb5e15e35cc546d900fad15afe08779196fb856", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q045", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f14", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 2, "difficultyReason": "Tek bir sınırlılık cümlesi yorumlanır; ölçek ile hareket doğruluğu ayrılır.", "context": "Bir makete ‘Büyüklükler ve uzaklıklar gerçek ölçekte değildir.’ notu eklenmiş.", "question": "Buna göre bu not maketle ilgili aşağıdakilerden hangisini anlatır?", "choices": ["Modelden gerçek uzaklık ölçüleri çıkarılamaz.", "Güneş ile Ay gerçekte eşit hacimdedir.", "Modelin bütün nesneleri aynı boyutta olmalıdır.", "Modelde gösterilen hareketler mutlaka yanlıştır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ölçekli olmayan aralıklar gerçek uzay uzaklıklarının ölçüsü olarak kullanılamaz; bu modelin açıklanan sınırıdır.", "Gerçek ölçekte olmamak hacimlerin eşit olduğu iddiasını desteklemez.", "Temsilî modelde farklı boyutlar kullanılabilir; eşitlik şartı yoktur.", "Ölçek sınırlılığı, hareket ilişkilerinin yanlış olduğu anlamına gelmez."], "explanation": "Ölçekli olmayan aralıklar gerçek uzay uzaklıklarının ölçüsü olarak kullanılamaz; bu modelin açıklanan sınırıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q045", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cd0da64b2d506a02477bbcb70fd14d513c8f3ef4a833a52a39435d6bd3b8ab36", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q046", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f14", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "İki farklı model özelliği ayrı yargılanır; bir özelliğin doğruluğunun diğerine aktarılması önlenir.", "question": "Güneş > Dünya > Ay sırasını koruyan bir makette nesneler birbirine yakın yerleştirilmiş. Uzaklıklar ayrıca ölçeklendirilmemiş. Bu bilgilere göre maketle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi uygundur?", "choices": ["Aralıklar değişince gerçek hacim sırası değişir.", "Boyut sırası doğruysa uzaklıklar da doğrudur.", "Nesneler yakınsa hacimleri eşit kabul edilir.", "Boyut sırası doğru; uzaklık ölçeği çıkarılamaz."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Modelde aralık değiştirmek gerçek gök cisimlerinin hacimlerini değiştirmez.", "Büyüklük sırasının doğru olması, aralıkların gerçek uzaklıklarla aynı ölçekte olduğunu kanıtlamaz.", "Konum yakınlığı nesnelerin hacim eşitliğini göstermez.", "Doğru; boyut sırası verilen gerçek sırayla uyuşur. Uzaklıklar ayrıca ölçeklendirilmediği için maket aralıklarından gerçek uzaklık çıkarılamaz."], "explanation": "Boyut sırası verilen gerçek sırayla uyuşur. Uzaklıklar ayrıca ölçeklendirilmediği için maket aralıklarından gerçek uzaklık çıkarılamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q046", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "674e196527e7f1b85e5d419c30ba49d9af70fdec9661f5b210d7dba75bb47c2b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q047", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f15", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 3, "difficultyReason": "İki temsilin işlevleri karşılaştırılır; birlikte kullanımın katkısı sınırlarıyla değerlendirilir.", "question": "Rol oyunu doğru dönme ve dolanmayı, maket ise doğru hacim sırasını gösteriyor. Buna göre rol oyunu ile maketin beraber kullanılmasının yararı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hareket ve büyüklük birlikte açıklanabilir.", "İnsanların boyu gerçek hacim oranını verir.", "Rol oyunu gerçek uzay uzaklıklarını ölçer.", "Maket tek başına bütün hareketleri kanıtlar."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; iki temsil farklı özellikleri açıklar. Rol oyunuyla hareket, maketle büyüklük sırası ele alındığında konu birlikte anlaşılır.", "Roldeki insanların boyları gök cisimlerinin gerçek hacim oranları değildir.", "Rol oyunu hareketi temsil eder; uzay uzaklıklarını ölçen araç değildir.", "Yalnız boyut gösteren maket, çizilmeyen hareketleri tek başına kanıtlamaz."], "explanation": "İki temsil farklı özellikleri açıklar. Rol oyunuyla hareket, maketle büyüklük sırası ele alındığında konu birlikte anlaşılır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q047", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ce37dfa4c52207d2309eb6db5065e899c0906297c998347f63cdfcc8a0c3b850", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q048", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f14", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 4, "difficultyReason": "Ortam nedeniyle yapılan düzenleme gerçek olgudan ayrılır; değişmeyen özelliklerin geçerliliği korunur.", "question": "Model masasının dar olması nedeniyle üç nesne yakınlaştırılıyor. Boyutlar ve doğru hareket ilişkileri korunuyor. Verilenlere göre güncellenen modelle ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi uygundur?", "choices": ["Aralıklar değişti; gerçek uzaklıkları göstermiyor.", "Gök cisimleri de gerçekte birbirine yaklaşmıştır.", "Yakınlaştırma Dünya’nın dolanmasını durdurur.", "Boyutlar korununca aralıklar da ölçekli olur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; maket aralıkları sınıf ortamına göre değiştirilmiştir. Gerçek uzaklıkları gösterme iddiası olmadan boyut sırası ve hareket ilişkileri temsil edilebilir.", "Maket nesnelerini taşımak gerçek gök cisimlerinin konumlarını değiştirmez.", "Maketin aralık değişimi gerçek Dünya’nın dolanmasını durdurmaz; ilişkiler korunmuştur.", "Nesne boyutlarının korunması uzaklıkların ayrıca ölçeklendiğini kanıtlamaz."], "explanation": "Maket aralıkları sınıf ortamına göre değiştirilmiştir. Gerçek uzaklıkları gösterme iddiası olmadan boyut sırası ve hareket ilişkileri temsil edilebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q048", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "238152a66c7a26b6acfeee945a78f42f452f3c061ea1d6979ab029ba0a131ccc", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q049", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f15", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 4, "difficultyReason": "Bakış değişkeni kontrol edilir; yüzeydeki ok farkının fiziksel hareket farkı olup olmadığı değerlendirilir.", "question": "İki model aynı dolanmayı biri kuzey, diğeri karşı taraftan bakışla gösteriyor. Oklar görüntüde ters yönde görünüyor. Buna göre modellerin doğruluğuna karar vermeden önce aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Okların rengi aynıysa ikisi doğru sayılmalı.", "İki modelin boyutları eşitlenip karar verilmeli.", "Ters görünen oklar hemen yanlış sayılmalı.", "Bakış koşulları eşitlenip oklar karşılaştırılmalı."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Renk eşitliği hareket yönlerinin doğru gösterildiğini kanıtlamaz.", "Boyutları eşitlemek yönün bakışa bağlı görünüşünü çözmez.", "Farklı bakışlarda aynı hareket ters görünür yönde olabilir; hemen hata denemez.", "Doğru; görünür yön bakışa bağlıdır. Modeller aynı taraftan bakışa getirilerek hangi cismin hangi yolu izlediği ve ok yönü birlikte karşılaştırılmalıdır."], "explanation": "Görünür yön bakışa bağlıdır. Modeller aynı taraftan bakışa getirilerek hangi cismin hangi yolu izlediği ve ok yönü birlikte karşılaştırılmalıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q049", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6af9af37dde2b5f33dadb99cfa063b3949f2acd671432afa99578915f178c977", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t04.q050", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t04.f15", "topic": "Güneş, Dünya ve Ay modeli: hareketler ve büyüklükler", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-1", "topicKey": "fb-5-1-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t04", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-79", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t04.n01", "objective": "FB.5.1.4", "level": 5, "difficultyReason": "İki model üç ölçüte göre karşılaştırılır; açık sınırlılık ile bilimsel ilişki hatası ayrılarak gerekçeli tercih yapılır.", "question": "P maketi hacim sırasını doğru gösteriyor ama Dünya’yı Ay çevresinde dolandırıyor. R maketi hacim sırasını ve iki dolanma ilişkisini doğru gösteriyor, aralıklarının ölçekli olmadığını belirtiyor. Bu bilgilere göre hangisi daha uygun bir değerlendirmedir?", "choices": ["R yanlıştır; temsilî uzaklıklar kullanılamaz.", "R daha uygundur; P’nin hareket ilişkisi düzeltilmeli.", "P daha uygundur; boyut sırası bütün hataları giderir.", "P ve R eşittir; yalnız boyutlara bakmak yeterlidir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Temsilî uzaklıklar sınırlılığı açıklanarak kullanılabilir; R’nin doğru ilişkileri geçersiz olmaz.", "Doğru; R belirtilen hacim sırası ve dolanma ilişkileri açısından uygundur; uzaklık sınırını da açıklar. P’de Dünya Güneş çevresinde, Ay Dünya çevresinde dolanacak biçimde hareket ilişkisi düzeltilmelidir.", "Boyut sırasının doğru olması P’nin ters dolanma ilişkisini düzeltmez.", "Hareket bu modelin amacındadır; yalnız boyutlara bakmak P’nin hatasını atlar."], "explanation": "R belirtilen hacim sırası ve dolanma ilişkileri açısından uygundur; uzaklık sınırını da açıklar. P’de Dünya Güneş çevresinde, Ay Dünya çevresinde dolanacak biçimde hareket ilişkisi düzeltilmelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.1.4", "F5-T04"], "taskId": "F5-T04", "sourceRecordId": "draft.f5-t04.q050", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "19b3c9e494d8575faa4f84ccd2d037cc0f13f9cb52cc8c05c2159a1991ffb078", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "note", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "title": "Kuvveti nasıl ölçeriz?", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.5.2.1", "FB.5.2.2"], "body": "Ne öğreneceğim\nBir fermuarı çekerken veya yumuşak bir hamuru bastırırken elinin etkisini düşün. Etkinin büyüklüğünü yalnız hissetmek yerine bir araçla nasıl kaydedebiliriz?\nKuvvetin hareket ve biçim üzerindeki etkilerini inceleyecek, yaylı ölçüm aracının ölçeğini okumayı öğreneceksin. Ölçme sınırına uygun araç seçip lastik bantla güvenli bir model kuracak; tekrar kayıtlarından yararlanarak modelini geliştireceksin.\n\nTemel kavramlar\nCisimler arasındaki itme ya da çekme etkileşimi kuvvet olarak adlandırılır. Etkileşim hareketi başlatabilir veya durdurabilir; hız ve yön değişikliğine, bazen de biçimin bozulmasına yol açabilir. Etkiyi uygulayan ve etkiden etkilenen cismi birlikte düşün. Kuvveti nesnenin içinde depolanmış bir madde gibi anlatma.\nBüyüklük belirtirken kullanılan kuvvet biriminin adı newton, simgesi N'dir. Sayı ile simge birlikte ölçüm kaydı oluşturur. Yaylı dinamometre bu büyüklüğü belirlemeye yarar. Kilogramla yazılmış bir kayıt kuvvet ölçümünün birimi değildir.\nEsnek parça, uygun küçük etki altında biçim değiştirip etki kalkınca eski biçimine yaklaşır. Yayı taşıyan gövde, tutma halkası, kanca ve gösterge birlikte aracı oluşturur. Ölçülebilen en büyük değer aracın üst sınırıdır. Bu sınırı aşmak kalıcı bozulmaya yol açabilir; sınırı deneyerek bulmaya çalışma.\nÖlçekte komşu işaretlerin arasında bir aralık bulunur. Çizgileri saymakla boşlukları saymak farklıdır. Hassas okuma için küçük bölmeler yararlı olabilir, fakat küçük bölme tek başına ölçümün hatasız olduğu anlamına gelmez.\n\nÖnce düşün\nBir çantanın fermuarını açmak, bir oyun hamuruna parmakla hafifçe bastırmak ve yuvarlanan makarayı yavaşlatmak hangi etkileri gösterir? Eline ait çekme veya itme ile nesnedeki değişimi ayrı cümlelerde anlat.\nBir cetvelde yan yana işaretlerin arasındaki boşlukları parmağınla izle. Başlangıç çizgisini de sayarsan boşluk sayısından fazla çizgi bulunabileceğini fark et.\n\nAdım adım — Etkinin sonucunu gözle\nÖnce etkileşen iki cismi belirle. Yumuşak hamurun üstüne hafifçe bastırdığında hem uygulanan etkiyi hem biçimdeki değişimi anlat. Yuvarlanan makaraya hafifçe dokunduğunda hareket değişimi olup olmadığını incele.\nGözle görülür yer değişimi her kuvvet için zorunlu değildir. Sabit bir nesneye etki uygulandığında hareket olmaması, etkileşimin olmadığı anlamına gelmez. Sonucun türünü gözleme göre yaz; bütün kuvvetleri aynı etkiyle açıklama.\n\nAracı hazırlayıp doğru göstergeyi izle\nDinamometreyi kullanmadan önce üzerindeki N birimini ve üst sınırı bul. Boşken göstergesinin başlangıç noktasını kontrol et. Çekmenin doğrultusuyla aracı hizala; gösterge hareketi durulduğunda ölçeğe karşıdan bak. Kancanın yeri yerine göstergenin kestiği işareti seç.\nİki yazılı değer arasındaki farkı bulup aradaki eşit boşluk sayısına böl. Başlangıç değeri sıfır değilse onu sonuca eklemeyi unutma. Göstergenin kararsız salınışından kesin değer üretme. Aynı araçla birden fazla kayıt aldıysan birimlerini eşitleyerek karşılaştır.\nYaylı, N ölçekli bir el kantarında da çekmenin büyüklüğü yay ve göstergeyle belirlenir. Araç adı farklı görünse bile ölçme ilkesini ve birimini incelemek gerekir.\n\nÜst sınırı ve yay koşullarını karşılaştır\nÖlçmeyi düşündüğün kuvvetin aracın sınırında kalması gerekir. Sınırı yetmeyen araçla deneme yapma. Sınırı yeterli seçenekler arasında bölmeleri okunabilen ve küçük değişiklikleri ayırt etmeye yarayan aracı değerlendir.\nYayları karşılaştırırken malzeme, sarım sayısı ve diğer yapı özelliklerini sabit tut. Bu koşullar sağlanınca ince tel aynı etki altında kalın telden daha fazla uzayabilir. Kalın telin daha az uzaması daha büyük kuvvet için araç yapımında yararlı olabilir. Ancak yalnız tel görünüşünden ölçme sınırı uydurulmaz; üreticinin belirttiği değeri oku.\nMalzeme ve sarım da değişmişse kalınlığı tek neden olarak gösteremezsin. Kontrollü karşılaştırmada değiştirilen özelliği, aynı bırakılan özelliklerden ayır.\n\nLastik bantla modeli kur\nBir yetişkinle hazırlanmış karton, cetvel, yapışkan bant ve lastik kullan. Lastiğin üstünü kartona bağla; altına hafif nesne takılabilen bağlantı ve onunla hareket eden küçük bir gösterge yerleştir. Cetvel kartonda sabit kalsın. Çizimde hareketli parçayı ve sabit ölçüm yüzeyini ayrı incele.\nYüksüz gösterge yerini başlangıç olarak işaretle. Cetvelin santimetre yazıları yalnız uzunluk ölçüsüdür; onları yeniden adlandırmak kuvvet ölçümü yapmaz. Öğretmenin uygun bir araçla etkisini belirlediği hafif nesnelerle deneme yaparak her etkiye ait gösterge yerini kaydet.\nLastikte eşit artışların eşit uzama oluşturacağını peşinen kabul etme. Her işareti gerçek denemeden çıkar. Bağlantılar, sıfır konumu ve cetvel kayarsa ölçüm ilişkisi değişir. Nesneyi kaldırınca lastiğin başlangıca dönüp dönmediğini de incele.\n\nTekrar ölçümüyle geliştirme yap\nAynı hafif nesneyle aynı koşullarda yeniden kayıt al. Uyuşmazlık varsa gevşek bağlantıyı, cetvelin yerini, göstergenin başlangıcını ve lastiğin dönüşünü sırayla kontrol et. Sorunu bulup düzelttikten sonra ölçeği yeniden dene; eski işaretleri sorgulamadan taşıma.\nMalzemelerini, başlangıç yerini, bilinen kuvvetlerle bulduğun konumları ve değişiklik gerekçeni defterine yaz. Lastiği yüz bölgesinden uzak tut ve aşırı germe. Hafif nesneler yere yakın olsun. Kalıcı uzama fark edersen daha güçlü çekme denemeden çalışmayı durdur; yetişkininle lastiği değiştirip yeniden kur.\n\nGörselle çalışalım\nŞekli incele. Vurgulu bant ve ona bağlı gösterge hareketli parçayı belirtir. Cetvelin ayrı yerde sabitlenmesi karşılaştırma yüzeyini oluşturur. Bağlantı çizgileri parçaları izlemeye yardım eder; çizimde kuvvet değeri veya gerçek uzunluk ölçeği verilmemiştir.\n\nÇözümlü örnek 1 — Başlangıcı sıfır olmayan ölçek\nBir eğitim ölçerinde 14 N ile 26 N arasında üç eşit boşluk var. Gösterge 14 N'den sonra ikinci boşluğun sonunda. Nasıl okursun?\nÇözüm: Yazılı değer farkı 26 − 14 = 12 N'dir. Boşluk başına 12 ÷ 3 = 4 N düşer. İki boşluk 8 N artış verir; başlangıcı ekleyince 14 + 8 = 22 N bulunur. Çizgi adedini değil aralık adedini kullanmak ve başlangıcı eklemek iki ayrı adımdır.\n\nÇözümlü örnek 2 — Bir kayıt dizisini karşılaştır\nBir perde çekme düzeninin eğitim kayıtları 13 N, 19 N ve 16 N. En yüksek ve en düşük arasındaki fark nasıl bulunur?\nÇözüm: Önce bütün kayıtların aynı birimde olduğunu kontrol ederiz. Büyük uç 19 N, küçük uç 13 N olduğundan 19 − 13 = 6 N hesaplanır. Satır sırası yerine büyüklükler kullanılır. Başka araçla alınmış kayıt varsa karşılaştırma koşulları da araştırılır.\n\nÇözümlü örnek 3 — Uygun aracı seç\nYaklaşık 17 N beklenen bir çekme için üst sınırları 15 N ve 25 N olan iki araç düşün. Hangi inceleme gerekir?\nÇözüm: Önce beklenen büyüklüğü her sınırla karşılaştırırız. 15 N sınırını aşacak çekme bu araçla uygulanmaz. 25 N sınırlı seçenek için bölme değeri ve sıfır ayarı da kontrol edilir. Yeterli sınırın bulunması, okumayı hazırlıksız yapabileceğimiz anlamına gelmez.\n\nÇözümlü örnek 4 — Eşit aralık varsayımını sına\nÖğretmenin hazırladığı kayıt kartında 0,5 N etkisi için 1,5 cm; 1,5 N etkisi için 4,5 cm uzama ölçülmüş. Bu iki kayıttan bütün ara işaretler kesin çizilir mi?\nÇözüm: İki nokta ilişkiye dair başlangıç verisi sağlar, fakat ölçülmeyen bütün kuvvetlerde aynı davranışın sürdüğünü kanıtlamaz. Ara kuvvetler için ayrı denemeler gerekir. Önce veri bulunan konumlar etiketlenir; eksik konumlara gelişigüzel sayı yazılmaz. Uzama ile kuvvetin farklı birimler taşıması korunur.\n\nSık yapılan hatalar\nYanılgı: Hareket görünmüyorsa hiç etki yoktur.\nNeden: Yer değiştirme dışında sonuçlar ve dengeli durumlar atlanmıştır.\nYaklaşım: Etkileşen cisimleri ve gözlenebilen değişikliği ayrı anlat.\nYanılgı: Cetvelde yazan sayının yanına N koyunca kuvvet ölçülür.\nNeden: Uzunluk kaydıyla kuvvet karşılığı karıştırılmıştır.\nYaklaşım: Bilinen etkilerle gösterge yerleri arasında deneysel ilişki kur.\nYanılgı: Ölçerin sınırını biraz aşarak sınayabilirim.\nNeden: Kalıcı bozulma olasılığı vardır; sonraki okumalar da güvenilir olmaz.\nYaklaşım: Yazılı üst sınıra göre araç seç; aşma denemesi yapma.\nYanılgı: Her iki yaydan yalnız daha kalınını görmek sonuca yeter.\nNeden: Malzeme ve sarım gibi özellikler değişmiş olabilir.\nYaklaşım: Önce kontrol edilen koşulları karşılaştır, sonra tek özelliğin etkisini yorumla.\nYanılgı: Lastiğin yerine yenisini takınca eski işaretler aynen kalır.\nNeden: Yeni parçanın uzama davranışı sınanmamıştır.\nYaklaşım: Başlangıcı ve kuvvet karşılıklarını tekrar denemeyle belirle.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nSoru: 9 N ile 21 N arasında dört eşit aralık var. Başlangıçtan bir aralık ilerisi kaç N'dir?\nCevap: 12 N.\nGerekçe: Fark 12 N, bir aralık 3 N'dir; başlangıca 3 N eklenir.\nSoru: Bir oyuncak tamburun kumaş kayışını çekince biçimi değişiyor. Etkiyi nasıl kaydedersin?\nCevap: Çekmenin uygulandığını ve kayıştaki biçim değişimini ayrı belirtirim.\nGerekçe: Kuvveti uygulayanla sonucunu ayırmak açıklamayı netleştirir.\nSoru: Aynı hafif nesneyle tekrarlar uyuşmuyor. Daha ağır nesneye geçmeli misin?\nCevap: Önce bağlantı, başlangıç ve cetvelin yerini kontrol ederim.\nGerekçe: Kayıt uyuşmazlığı çözülmeden etkiyi artırmak güvenilir ölçüm sağlamaz.\n\nÖzet\nÖnce etkileşimi ve sonucunu belirle; büyüklük kaydı için uygun yaylı aracı kullan. Aralık değerini boşlukları sayarak bul ve başlangıç değerini gerektiğinde ekle. Sınırı ve birimi her okumada kontrol et.\nModelde uzunluk işaretlerine kuvvet karşılığı deneyle kazandırılır. Aynı koşullardaki tekrarlar, bağlantı ve esnek parçanın durumunu incelemeye yardım eder; sorun giderilince ölçek tekrar oluşturulur.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Bir fermuarı çekerken veya yumuşak bir hamuru bastırırken elinin etkisini düşün. Etkinin büyüklüğünü yalnız hissetmek yerine bir araçla nasıl kaydedebiliriz?\n\nKuvvetin hareket ve biçim üzerindeki etkilerini inceleyecek, yaylı ölçüm aracının ölçeğini okumayı öğreneceksin. Ölçme sınırına uygun araç seçip lastik bantla güvenli bir model kuracak; tekrar kayıtlarından yararlanarak modelini geliştireceksin.", "keyConcepts": ["Cisimler arasındaki itme ya da çekme etkileşimi kuvvet olarak adlandırılır. Etkileşim hareketi başlatabilir veya durdurabilir; hız ve yön değişikliğine, bazen de biçimin bozulmasına yol açabilir. Etkiyi uygulayan ve etkiden etkilenen cismi birlikte düşün. Kuvveti nesnenin içinde depolanmış bir madde gibi anlatma.", "Büyüklük belirtirken kullanılan kuvvet biriminin adı newton, simgesi N'dir. Sayı ile simge birlikte ölçüm kaydı oluşturur. Yaylı dinamometre bu büyüklüğü belirlemeye yarar. Kilogramla yazılmış bir kayıt kuvvet ölçümünün birimi değildir.", "Esnek parça, uygun küçük etki altında biçim değiştirip etki kalkınca eski biçimine yaklaşır. Yayı taşıyan gövde, tutma halkası, kanca ve gösterge birlikte aracı oluşturur. Ölçülebilen en büyük değer aracın üst sınırıdır. Bu sınırı aşmak kalıcı bozulmaya yol açabilir; sınırı deneyerek bulmaya çalışma.", "Ölçekte komşu işaretlerin arasında bir aralık bulunur. Çizgileri saymakla boşlukları saymak farklıdır. Hassas okuma için küçük bölmeler yararlı olabilir, fakat küçük bölme tek başına ölçümün hatasız olduğu anlamına gelmez."], "priorKnowledge": ["Bir çantanın fermuarını açmak, bir oyun hamuruna parmakla hafifçe bastırmak ve yuvarlanan makarayı yavaşlatmak hangi etkileri gösterir? Eline ait çekme veya itme ile nesnedeki değişimi ayrı cümlelerde anlat.", "Bir cetvelde yan yana işaretlerin arasındaki boşlukları parmağınla izle. Başlangıç çizgisini de sayarsan boşluk sayısından fazla çizgi bulunabileceğini fark et."], "steps": ["Etkinin sonucunu gözle\nÖnce etkileşen iki cismi belirle. Yumuşak hamurun üstüne hafifçe bastırdığında hem uygulanan etkiyi hem biçimdeki değişimi anlat. Yuvarlanan makaraya hafifçe dokunduğunda hareket değişimi olup olmadığını incele.\n\nGözle görülür yer değişimi her kuvvet için zorunlu değildir. Sabit bir nesneye etki uygulandığında hareket olmaması, etkileşimin olmadığı anlamına gelmez. Sonucun türünü gözleme göre yaz; bütün kuvvetleri aynı etkiyle açıklama.", "Aracı hazırlayıp doğru göstergeyi izle\nDinamometreyi kullanmadan önce üzerindeki N birimini ve üst sınırı bul. Boşken göstergesinin başlangıç noktasını kontrol et. Çekmenin doğrultusuyla aracı hizala; gösterge hareketi durulduğunda ölçeğe karşıdan bak. Kancanın yeri yerine göstergenin kestiği işareti seç.\n\nİki yazılı değer arasındaki farkı bulup aradaki eşit boşluk sayısına böl. Başlangıç değeri sıfır değilse onu sonuca eklemeyi unutma. Göstergenin kararsız salınışından kesin değer üretme. Aynı araçla birden fazla kayıt aldıysan birimlerini eşitleyerek karşılaştır.\n\nYaylı, N ölçekli bir el kantarında da çekmenin büyüklüğü yay ve göstergeyle belirlenir. Araç adı farklı görünse bile ölçme ilkesini ve birimini incelemek gerekir.", "Üst sınırı ve yay koşullarını karşılaştır\nÖlçmeyi düşündüğün kuvvetin aracın sınırında kalması gerekir. Sınırı yetmeyen araçla deneme yapma. Sınırı yeterli seçenekler arasında bölmeleri okunabilen ve küçük değişiklikleri ayırt etmeye yarayan aracı değerlendir.\n\nYayları karşılaştırırken malzeme, sarım sayısı ve diğer yapı özelliklerini sabit tut. Bu koşullar sağlanınca ince tel aynı etki altında kalın telden daha fazla uzayabilir. Kalın telin daha az uzaması daha büyük kuvvet için araç yapımında yararlı olabilir. Ancak yalnız tel görünüşünden ölçme sınırı uydurulmaz; üreticinin belirttiği değeri oku.\n\nMalzeme ve sarım da değişmişse kalınlığı tek neden olarak gösteremezsin. Kontrollü karşılaştırmada değiştirilen özelliği, aynı bırakılan özelliklerden ayır.", "Lastik bantla modeli kur\nBir yetişkinle hazırlanmış karton, cetvel, yapışkan bant ve lastik kullan. Lastiğin üstünü kartona bağla; altına hafif nesne takılabilen bağlantı ve onunla hareket eden küçük bir gösterge yerleştir. Cetvel kartonda sabit kalsın. Çizimde hareketli parçayı ve sabit ölçüm yüzeyini ayrı incele.\n\nYüksüz gösterge yerini başlangıç olarak işaretle. Cetvelin santimetre yazıları yalnız uzunluk ölçüsüdür; onları yeniden adlandırmak kuvvet ölçümü yapmaz. Öğretmenin uygun bir araçla etkisini belirlediği hafif nesnelerle deneme yaparak her etkiye ait gösterge yerini kaydet.\n\nLastikte eşit artışların eşit uzama oluşturacağını peşinen kabul etme. Her işareti gerçek denemeden çıkar. Bağlantılar, sıfır konumu ve cetvel kayarsa ölçüm ilişkisi değişir. Nesneyi kaldırınca lastiğin başlangıca dönüp dönmediğini de incele.", "Tekrar ölçümüyle geliştirme yap\nAynı hafif nesneyle aynı koşullarda yeniden kayıt al. Uyuşmazlık varsa gevşek bağlantıyı, cetvelin yerini, göstergenin başlangıcını ve lastiğin dönüşünü sırayla kontrol et. Sorunu bulup düzelttikten sonra ölçeği yeniden dene; eski işaretleri sorgulamadan taşıma.\n\nMalzemelerini, başlangıç yerini, bilinen kuvvetlerle bulduğun konumları ve değişiklik gerekçeni defterine yaz. Lastiği yüz bölgesinden uzak tut ve aşırı germe. Hafif nesneler yere yakın olsun. Kalıcı uzama fark edersen daha güçlü çekme denemeden çalışmayı durdur; yetişkininle lastiği değiştirip yeniden kur."], "workedExamples": [{"title": "Çözümlü örnek 1", "problem": "Başlangıcı sıfır olmayan ölçek", "solution": ["Bir eğitim ölçerinde 14 N ile 26 N arasında üç eşit boşluk var. Gösterge 14 N'den sonra ikinci boşluğun sonunda. Nasıl okursun?", "Çözüm: Yazılı değer farkı 26 − 14 = 12 N'dir. Boşluk başına 12 ÷ 3 = 4 N düşer. İki boşluk 8 N artış verir; başlangıcı ekleyince 14 + 8 = 22 N bulunur. Çizgi adedini değil aralık adedini kullanmak ve başlangıcı eklemek iki ayrı adımdır."]}, {"title": "Çözümlü örnek 2", "problem": "Bir kayıt dizisini karşılaştır", "solution": ["Bir perde çekme düzeninin eğitim kayıtları 13 N, 19 N ve 16 N. En yüksek ve en düşük arasındaki fark nasıl bulunur?", "Çözüm: Önce bütün kayıtların aynı birimde olduğunu kontrol ederiz. Büyük uç 19 N, küçük uç 13 N olduğundan 19 − 13 = 6 N hesaplanır. Satır sırası yerine büyüklükler kullanılır. Başka araçla alınmış kayıt varsa karşılaştırma koşulları da araştırılır."]}, {"title": "Çözümlü örnek 3", "problem": "Uygun aracı seç", "solution": ["Yaklaşık 17 N beklenen bir çekme için üst sınırları 15 N ve 25 N olan iki araç düşün. Hangi inceleme gerekir?", "Çözüm: Önce beklenen büyüklüğü her sınırla karşılaştırırız. 15 N sınırını aşacak çekme bu araçla uygulanmaz. 25 N sınırlı seçenek için bölme değeri ve sıfır ayarı da kontrol edilir. Yeterli sınırın bulunması, okumayı hazırlıksız yapabileceğimiz anlamına gelmez."]}, {"title": "Çözümlü örnek 4", "problem": "Eşit aralık varsayımını sına", "solution": ["Öğretmenin hazırladığı kayıt kartında 0,5 N etkisi için 1,5 cm; 1,5 N etkisi için 4,5 cm uzama ölçülmüş. Bu iki kayıttan bütün ara işaretler kesin çizilir mi?", "Çözüm: İki nokta ilişkiye dair başlangıç verisi sağlar, fakat ölçülmeyen bütün kuvvetlerde aynı davranışın sürdüğünü kanıtlamaz. Ara kuvvetler için ayrı denemeler gerekir. Önce veri bulunan konumlar etiketlenir; eksik konumlara gelişigüzel sayı yazılmaz. Uzama ile kuvvetin farklı birimler taşıması korunur."]}], "commonMistakes": ["Yanılgı: Hareket görünmüyorsa hiç etki yoktur.\nNeden: Yer değiştirme dışında sonuçlar ve dengeli durumlar atlanmıştır.\nYaklaşım: Etkileşen cisimleri ve gözlenebilen değişikliği ayrı anlat.", "Yanılgı: Cetvelde yazan sayının yanına N koyunca kuvvet ölçülür.\nNeden: Uzunluk kaydıyla kuvvet karşılığı karıştırılmıştır.\nYaklaşım: Bilinen etkilerle gösterge yerleri arasında deneysel ilişki kur.", "Yanılgı: Ölçerin sınırını biraz aşarak sınayabilirim.\nNeden: Kalıcı bozulma olasılığı vardır; sonraki okumalar da güvenilir olmaz.\nYaklaşım: Yazılı üst sınıra göre araç seç; aşma denemesi yapma.", "Yanılgı: Her iki yaydan yalnız daha kalınını görmek sonuca yeter.\nNeden: Malzeme ve sarım gibi özellikler değişmiş olabilir.\nYaklaşım: Önce kontrol edilen koşulları karşılaştır, sonra tek özelliğin etkisini yorumla.", "Yanılgı: Lastiğin yerine yenisini takınca eski işaretler aynen kalır.\nNeden: Yeni parçanın uzama davranışı sınanmamıştır.\nYaklaşım: Başlangıcı ve kuvvet karşılıklarını tekrar denemeyle belirle."], "selfCheck": [{"question": "Soru: 9 N ile 21 N arasında dört eşit aralık var. Başlangıçtan bir aralık ilerisi kaç N'dir?", "answer": "12 N.\nGerekçe: Fark 12 N, bir aralık 3 N'dir; başlangıca 3 N eklenir."}, {"question": "Soru: Bir oyuncak tamburun kumaş kayışını çekince biçimi değişiyor. Etkiyi nasıl kaydedersin?", "answer": "Çekmenin uygulandığını ve kayıştaki biçim değişimini ayrı belirtirim.\nGerekçe: Kuvveti uygulayanla sonucunu ayırmak açıklamayı netleştirir."}, {"question": "Soru: Aynı hafif nesneyle tekrarlar uyuşmuyor. Daha ağır nesneye geçmeli misin?", "answer": "Önce bağlantı, başlangıç ve cetvelin yerini kontrol ederim.\nGerekçe: Kayıt uyuşmazlığı çözülmeden etkiyi artırmak güvenilir ölçüm sağlamaz."}], "summary": "Önce etkileşimi ve sonucunu belirle; büyüklük kaydı için uygun yaylı aracı kullan. Aralık değerini boşlukları sayarak bul ve başlangıç değerini gerektiğinde ekle. Sınırı ve birimi her okumada kontrol et.\n\nModelde uzunluk işaretlerine kuvvet karşılığı deneyle kazandırılır. Aynı koşullardaki tekrarlar, bağlantı ve esnek parçanın durumunu incelemeye yardım eder; sorun giderilince ölçek tekrar oluşturulur.", "figureNote": "Şekli incele. Vurgulu bant ve ona bağlı gösterge hareketli parçayı belirtir. Cetvelin ayrı yerde sabitlenmesi karşılaştırma yüzeyini oluşturur. Bağlantı çizgileri parçaları izlemeye yardım eder; çizimde kuvvet değeri veya gerçek uzunluk ölçeği verilmemiştir."}, "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 104, 104], "elements": [{"type": "rect", "x": 16, "y": 16, "w": 44, "h": 66, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 23, "y1": 24, "x2": 52, "y2": 24, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 36, "y1": 24, "x2": 32, "y2": 49, "stroke": "accent", "width": 1.1}, {"type": "line", "x1": 36, "y1": 24, "x2": 40, "y2": 49, "stroke": "accent", "width": 1.1}, {"type": "line", "x1": 32, "y1": 49, "x2": 40, "y2": 49, "stroke": "accent", "width": 1.1}, {"type": "line", "x1": 36, "y1": 49, "x2": 70, "y2": 49, "stroke": "ink", "width": 0.6, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 36, "y1": 49, "x2": 36, "y2": 64, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 29, "y": 64, "w": 14, "h": 11, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 72, "y": 21, "w": 12, "h": 54, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 72, "y1": 27, "x2": 77, "y2": 27, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 72, "y1": 34, "x2": 77, "y2": 34, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 72, "y1": 41, "x2": 77, "y2": 41, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 72, "y1": 48, "x2": 77, "y2": 48, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 72, "y1": 55, "x2": 77, "y2": 55, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 72, "y1": 62, "x2": 77, "y2": 62, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 72, "y1": 69, "x2": 77, "y2": 69, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 8, "y1": 41, "x2": 8.1, "y2": 41, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t05.duz.f5t05.band", "labelX": 8, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 13, "y1": 41, "x2": 33, "y2": 39, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 78, "y1": 10, "x2": 78.1, "y2": 10, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t05.duz.f5t05.scale", "labelX": 78, "labelY": 10}, {"type": "line", "x1": 37, "y1": 91, "x2": 37.1, "y2": 91, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t05.duz.f5t05.load", "labelX": 37, "labelY": 91}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t05.duz.f5t05.alt"}, "taskId": "F5-T05", "visualRequirement": "optional", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6ff4a292b68f3b82eeef3401317b528bf043aff2eaacc93539229560d7ead18d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q001", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f01", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 1, "difficultyReason": "Tek günlük olayda çekme etkisini tanıma; işlem yükü yok.", "question": "Bir çekmeceyi açmak için kulpundan kendimize doğru çekiyoruz. Bu bilgilere göre çekmece olayındaki kuvvet aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kulp üzerindeki renk", "Çekmeceye uygulanan çekme etkisi", "Çekmecenin içindeki boşluk", "Çekmecede depolanan bir madde"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Renk, çekme etkisini tanımlayan bir özellik değildir.", "Doğru; el ile çekmece arasındaki etki kuvvettir.", "Boşluk ile uygulanan çekme etkisini karıştırıyor.", "Kuvveti cismin içinde saklanan madde sanıyor; kuvvet bir etkidir."], "explanation": "Kulp üzerinden çekmeceye bir çekme etkisi uygulanır. Bu etki kuvvettir; kuvvet çekmecede saklanan bir madde değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q001", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e704cb2cc94e8b8086360d7071bffbba7f178e9f37f3080b4fcf1aa290878460", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q002", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f02", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 1, "difficultyReason": "Önce ve sonra durumunu karşılaştırma; kısa kök ve günlük ön bilgi.", "question": "Duran oyuncak araba hafifçe itilince hareket ediyor. Buna göre bu gözlem kuvvetin aşağıdaki etkilerinden hangisini gösterir?", "choices": ["Rengi değiştirme", "Sıcaklığı ölçme", "Şekli değiştirme", "Hareketi başlatma"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Arabanın hareket etmesi renk değiştiği anlamına gelmez.", "Kuvvet uygulanması bir sıcaklık ölçümü değildir.", "Gözlemde biçim değişikliği değil hareket başlaması var.", "Doğru; duran araba itme sonucunda hareket eder."], "explanation": "Araba önce duruyor, itme sonrasında hareket ediyor. Gözlenen etki hareketin başlamasıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q002", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "569f732497ec4e291e3c18e4c0fab47f07010733f32ce2baa677c362c9614f29", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q003", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f03", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşamalı gözlemden ilgili etkiyi ayırma; esneklik ön bilgisi.", "question": "Yumuşak sünger hafifçe sıkılıyor; bırakılınca eski biçimine dönüyor. Verilenlere göre sıkma sırasında gözlenen kuvvet etkisi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Süngerin bir ölçüm aracına dönüşmesi", "Kuvvetin süngerde birikmesi", "Hızın sürekli artması", "Şeklin değişmesi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Şekli değişen her cisim kendiliğinden kuvvet ölçmez.", "Eski biçime dönüş, kuvvetin depolanan bir madde olduğunu göstermez.", "Süngerin biçim değişimini hız artışıyla karıştırıyor.", "Doğru; sıkılan süngerin biçimi değişir."], "explanation": "Sıkma etkisi süngerin biçimini değiştirir. Bırakılınca geri dönüş süngerin esnek davranışıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q003", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1f31037c12118b364b1f916a4fdd15bf55c7f49c76273a81835174a819e79ad1", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q004", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f04", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 1, "difficultyReason": "Birim ile sembolü eşleme; hesaplama gerektirmeyen temel bilgi.", "question": "Kuvvet ölçümünün birimi ve sembolü hangi seçenekte birlikte verilmiştir?", "choices": ["Saniye — s", "Kilogram — kg", "Santimetre — cm", "Newton — N"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Saniye süre birimidir; kuvvet büyüklüğünü bildirmez.", "Kilogramı kuvvet birimi sanıyor; burada sonuç N ile yazılır.", "Santimetre uzunluk birimidir; kuvvetin birimi değildir.", "Doğru; kuvvet büyüklüğü Newton biriminde yazılır."], "explanation": "Kuvvetin büyüklüğü Newton birimiyle ifade edilir. Birimin sembolü N’dir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q004", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "97dbecf13e9db8876c612fe8fe168f580352dc58d9245782da40e88dcce83c2c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q005", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f04", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Araç bilgisini kayıt biçimine aktarma; büyüklük ve birimi birlikte seçme.", "question": "N ölçekli yaylı bir el kantarı küçük bir çekme kuvvetini ölçüyor. Buna göre ölçüm sonucunun kaydında aşağıdaki ifadelerden hangisi kullanılmalıdır?", "choices": ["Kuvvet: 4 N", "Uzunluk: 4 N", "Süre: 4 N", "Kuvvet: 4 kg"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; N ölçekli araç kuvvet ölçer.", "N birimini uzunluk büyüklüğüne bağlıyor; araç kuvvet ölçer.", "N birimini süreyle karıştırıyor; çekme kuvveti ölçülüyor.", "Ölçülen kuvveti kilogramla yazıyor; ölçeğin birimi N’dir."], "explanation": "Yaylı ve N ölçekli el kantarı bir dinamometredir. Ölçülen büyüklük kuvvet, kullanılan birim N olduğundan kayıt “Kuvvet: 4 N” olur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q005", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ac909616a252dde8826ba6d8b064f3c06db633a370d8c777995db9a52e878a6d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q006", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f02", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Olaydaki ilgili kanıtı seçme; hareket etkilerini ayırt etme.", "question": "Yuvarlanan topa yandan hafifçe dokunulunca top başka yöne ilerliyor. Bu olayda kuvvetin etkisine kanıt olan gözlem aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Topun içinde kuvvet bulunması", "Topun her zaman tamamen durması", "Topun üzerindeki desenin aynı kalması", "Topun ilerlediği yönün değişmesi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["İçeride saklı kuvvet varsayımı gözlem değildir; kuvvet bir etkileşimdir.", "Verilen olayda top durmuş değil, başka yöne ilerlemiştir.", "Desenin aynı kalması yön değişikliğinin kanıtı değildir.", "Doğru; dokunma öncesi ve sonrası yön farklıdır."], "explanation": "Dokunma bir itme etkisi oluşturur. Topun önceki yolundan farklı yöne ilerlemesi, kuvvetin yön değiştirme etkisine kanıttır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q006", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "476314f388d61d645592e819176258f891bcd171c26653a1acb15dc1333eb6d4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q007", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f01", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "Görünür hareket yokken kavramı kullanma; günlük beklentiyle bilimsel açıklamayı ayırma.", "question": "Bir öğrenci duvarı eliyle itiyor; duvar yer değiştirmiyor. Yalnız bu bilgiye göre hangi yorum uygundur?", "choices": ["Her itme cismi yerinden oynatır.", "Yer değiştirmese de itme uygulanır.", "Hareket yoksa kuvvet uygulanmaz.", "Kuvvet duvarın içinde saklanır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Her uygulamanın gözle görülür yer değiştirme oluşturacağını sanıyor.", "Doğru; duvarın hareket etmemesi itme etkisini yok saydırmaz.", "Kuvvetin yalnız hareket eden cisimlerde bulunacağını sanıyor.", "İtme etkisini depolanan bir madde gibi yorumluyor."], "explanation": "Kuvvet bir itme veya çekme etkisidir. Duvarın yer değiştirmemesi, elin duvara itme uygulamadığı anlamına gelmez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q007", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "73d8feb726da0cabbc1d61003b6f3d3824a87d453f8a110cb406cacb9740d704", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q008", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f05", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "Öznel yorumdan ölçüme geçiş; araç ve birimi birlikte gerekçelendirme.", "question": "İki kişi aynı çekmeyi “çok güçlü” ve “biraz güçlü” diye anlatıyor. Buna göre çekmenin büyüklüğünü karşılaştırmak için aşağıdakilerden hangisi en uygun ortak kayıttır?", "choices": ["Her kişinin kendi güçlü bulma puanı", "Uygun dinamometreyle ölçülen N değeri", "Çekilen cismin yalnız rengi", "Dinamometrenin yalnız gövde boyu"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kişisel hisler ortak bir fiziksel ölçüm birimi oluşturmaz.", "Doğru; sayı ve ortak birim karşılaştırılabilir ölçüm sağlar.", "Renk, çekmenin büyüklüğünü ölçen veri değildir.", "Aracın dış boyunu ölçülen kuvvet büyüklüğü sanıyor."], "explanation": "Kişisel güçlü veya zayıf ifadeleri farklı yorumlanabilir. Uygun dinamometreyle ölçüp N biriminde yazmak ortak bir ölçüm sağlar.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q008", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3b37cd1d3db0260d2dd9b10d3273958831e3afc872e01fd7433ed39b81cc1694", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q009", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f06", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 1, "difficultyReason": "Bölme değerini bulup ibreye uygulama; temel ölçek yorumu.", "question": "Şekildeki dinamometrenin eşit aralıklı ölçeğinde ibrenin gösterdiği kuvvet kaç N’dir?", "choices": ["6 N", "8 N", "12 N", "4 N"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Toplam aralık sayısını okuma değeri sanıyor; ibre dördüncü aralıktadır.", "Doğru; her aralık 12 ÷ 6 = 2 N; dört aralık 8 N gösterir.", "Üst sınırı ibrenin gösterdiği değer sanıyor.", "Aralık sayısını kuvvet sanıyor; her aralık 2 N değerindedir."], "explanation": "0 N ile 12 N arasında altı aralık vardır. Bir aralık 2 N gösterir. İbre dört aralık ilerlediği için 4 × 2 = 8 N okunur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 26.666666666666664, "y1": 29, "x2": 26.666666666666664, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 38.33333333333333, "y1": 29, "x2": 38.33333333333333, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 29, "x2": 50.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 61.666666666666664, "y1": 29, "x2": 61.666666666666664, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 73.33333333333334, "y1": 29, "x2": 73.33333333333334, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l6b51d431df5d", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 61.666666666666664, "y1": 24, "x2": 61.666666666666664, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 61.666666666666664, "y1": 24, "x2": 61.766666666666666, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1", "labelX": 61.666666666666664, "labelY": 20}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.ld60bf6c30e16", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q009", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "def9bf83a1e701f329de563c672e23d02509efc9aa258a2dcae3a5b538313671", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q010", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f07", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Şekildeki ara etiketleri kullanma; farkı aralık sayısına bölme.", "question": "Aşağıdaki şekilde 0 N ile 10 N arasında beş eşit aralık vardır. Verilenlere göre bu dinamometrede bir aralık kaç N’dir?", "choices": ["20 N", "10 N", "2 N", "5 N"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Üst sınırı en küçük bölme değeri sanıyor.", "İki yazılı değer arasındaki bütün farkı tek aralığa veriyor.", "Doğru; 10 N’luk fark beş aralığa bölünür.", "Aralık sayısını bir aralığın değeri sanıyor."], "explanation": "İki yazılı değer arasındaki fark 10 N’dir. Beş eşit aralık olduğundan 10 ÷ 5 = 2 N bulunur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 22.0, "y1": 29, "x2": 22.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 29.0, "y1": 29, "x2": 29.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 36.0, "y1": 29, "x2": 36.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 29, "x2": 43.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 29, "x2": 50.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 45, "x2": 50.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l4a44dc153642", "labelX": 50.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 29, "x2": 57.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 64.0, "y1": 29, "x2": 64.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 71.0, "y1": 29, "x2": 71.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 78.0, "y1": 29, "x2": 78.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lf5ca38f748a1", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 36.0, "y1": 24, "x2": 36.0, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 36.0, "y1": 24, "x2": 36.1, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1", "labelX": 36.0, "labelY": 20}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l55c3833808ac", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q010", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4451c8b2cbfa89db0f5d1166a8c9d1c9bcd8521f1a8292ad6b1421be529dc19c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q011", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f08", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 1, "difficultyReason": "Sıfır ile ilk bölmeyi ayırma; doğrudan konum okuma.", "question": "Şekildeki dinamometre yüksüzdür ve ibresi sıfır çizgisiyle çakışıyor. Buna göre bu durumda kayda yazılacak okuma kaç N’dir?", "choices": ["10 N", "5 N", "2 N", "0 N"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Aracın üst sınırını yüksüz okuma olarak yazıyor.", "Toplam aralık sayısını ölçüm sonucu sanıyor.", "Sıfır çizgisini sıfırdan sonraki ilk çizgi sanıyor.", "Doğru; ibre sıfır çizgisindedir."], "explanation": "İbre sıfır çizgisinde olduğundan okuma 0 N’dir. İlk aralık 2 N olsa da ibre o aralığın sonunda değildir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 29.0, "y1": 29, "x2": 29.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 29, "x2": 43.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 29, "x2": 57.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 71.0, "y1": 29, "x2": 71.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l4a44dc153642", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 24, "x2": 15.0, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 24, "x2": 15.1, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1", "labelX": 15.0, "labelY": 20}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.ld89d274eb936", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q011", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6e3cefb77bba9abb58ccfec6f7c00923bc8cdb8d5480056f95ad2ab34ef7b6cb", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q012", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f08", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Son çizgideki okuma ile bölme değerini ayırma; üst sınır bilgisi.", "question": "Şekildeki ibre son ölçek çizgisindedir. Aracın üst sınırı aşılmamıştır. Buna göre bu ölçüm kaç N olarak kaydedilir?", "choices": ["18 N", "8 N", "16 N", "2 N"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Son çizgiden sonra var olmayan bir aralık ekliyor.", "Aralık sayısını kuvvet değeri olarak yazıyor.", "Doğru; son çizgi üzerinde 16 N okunur.", "Bir aralığın değerini bütün okuma sanıyor."], "explanation": "Sekiz aralığın her biri 2 N’dir. İbre sekizinci aralığın sonunda, son çizgide olduğundan ölçüm 16 N’dir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 23.75, "y1": 29, "x2": 23.75, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 32.5, "y1": 29, "x2": 32.5, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 41.25, "y1": 29, "x2": 41.25, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 29, "x2": 50.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 58.75, "y1": 29, "x2": 58.75, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 67.5, "y1": 29, "x2": 67.5, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 76.25, "y1": 29, "x2": 76.25, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lb17ef6d19c7a", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 24, "x2": 85.0, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 24, "x2": 85.1, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1", "labelX": 85.0, "labelY": 20}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lf8e36325029a", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q012", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "301c0e198f6becbce6a23eb8bbe8b017642266c6b1093e2d499f335633137752", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q013", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f09", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "İki ara etiketten bilinmeyen değeri çıkarma; eşit aralık yorumu.", "question": "Aşağıdaki şekilde ibre, 3 N ile 9 N etiketlerinin tam ortasındaki çizgide duruyor. Buna göre dinamometrede okunan değer kaç N’dir?", "choices": ["12 N", "3 N", "6 N", "9 N"], "correct": 2, "distractorWhy": ["İki etiketi toplayarak ölçek konumunu yanlış hesaplıyor.", "İbreyi bir önceki etiketli çizgide sanıyor.", "Doğru; 3 N ile 9 N arasındaki iki aralıkta orta değer 6 N’dir.", "İbreyi bir sonraki etiketli çizgide sanıyor."], "explanation": "3 N ile 9 N arasında iki eşit aralık vardır. Bir aralık 3 N’dir. 3 N’nin bir aralık sonrası 6 N gösterir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 29.0, "y1": 29, "x2": 29.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 29.0, "y1": 45, "x2": 29.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l4e07408562be", "labelX": 29.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 29, "x2": 43.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 29, "x2": 57.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 45, "x2": 57.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l19581e27de7c", "labelX": 57.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 71.0, "y1": 29, "x2": 71.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le629fa6598d7", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 24, "x2": 43.0, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 24, "x2": 43.1, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1", "labelX": 43.0, "labelY": 20}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lf09c5bbc75af", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q013", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1c1901be1d2f3e5d6d7a027878e0521cda077cd8a652c65426723f844e5fb678", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q014", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f10", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki konumu ayrı okuyup fark bulma; üç adımlı şekil muhakemesi.", "question": "Aşağıdaki şekilde ibre “İlk” konumdan “Son” konuma geçmiştir. Buna göre ölçülen kuvvetin büyüklüğü kaç N azalmıştır?", "choices": ["3 N", "9 N", "15 N", "6 N"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Üç aralık azalmayı yalnız 3 N sanıyor; bir aralık 3 N’dir.", "Doğru; ilk okuma 15 N, son okuma 6 N; fark 9 N’dir.", "İlk okumanın tamamını azalma miktarı olarak yazıyor.", "Son okuma ile azalma miktarını karıştırıyor."], "explanation": "Bir aralık 18 ÷ 6 = 3 N’dir. İlk konum 5 × 3 = 15 N, son konum 2 × 3 = 6 N gösterir. Azalma 15 − 6 = 9 N’dir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 26.666666666666664, "y1": 29, "x2": 26.666666666666664, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 38.33333333333333, "y1": 29, "x2": 38.33333333333333, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 29, "x2": 50.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 61.666666666666664, "y1": 29, "x2": 61.666666666666664, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 73.33333333333334, "y1": 29, "x2": 73.33333333333334, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l4ec9599fc203", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 38.33333333333333, "y1": 24, "x2": 38.33333333333333, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 38.33333333333333, "y1": 24, "x2": 38.43333333333333, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l4e850716074e", "labelX": 38.33333333333333, "labelY": 20}, {"type": "line", "x1": 73.33333333333334, "y1": 57, "x2": 73.33333333333334, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 73.33333333333334, "y1": 57, "x2": 73.43333333333334, "y2": 57, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l88fda8b6c897", "labelX": 73.33333333333334, "labelY": 53}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l0b8a3af86108", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q014", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bcac3f086572cebd8beb87a33dd43236f63e9ccd5c306d35031e936274b5477a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q015", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f10", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki ölçümün değişimini yorumlama; bölme ve fark işlemleri.", "question": "Aşağıdaki şekilde aynı dinamometrenin ilk ve son ibre konumları verilmiştir. Şekle göre ibre ilk konumdan son konuma geçtiğinde ölçülen kuvvetin büyüklüğü kaç N artmıştır?", "choices": ["6 N", "12 N", "9 N", "2 N"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; okuma 3 N’den 9 N’ye çıkmış; artış 6 N’dir.", "İlk ve son değerleri toplayarak değişimi hesaplıyor.", "Son değeri artış miktarı sanıyor.", "İki aralık ilerlemeyi 2 N sanıyor; bölme değeri 3 N’dir."], "explanation": "Her aralık 24 ÷ 8 = 3 N’dir. İlk okuma 3 N, son okuma 9 N olduğundan artış 9 − 3 = 6 N olur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 23.75, "y1": 29, "x2": 23.75, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 32.5, "y1": 29, "x2": 32.5, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 41.25, "y1": 29, "x2": 41.25, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 29, "x2": 50.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 58.75, "y1": 29, "x2": 58.75, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 67.5, "y1": 29, "x2": 67.5, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 76.25, "y1": 29, "x2": 76.25, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lc2356069e9d1", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 41.25, "y1": 24, "x2": 41.25, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 41.25, "y1": 24, "x2": 41.35, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l4e850716074e", "labelX": 41.25, "labelY": 20}, {"type": "line", "x1": 23.75, "y1": 57, "x2": 23.75, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 23.75, "y1": 57, "x2": 23.85, "y2": 57, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l88fda8b6c897", "labelX": 23.75, "labelY": 53}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l65ef9114987e", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q015", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "932cbf920fa6f76935dc7901d6ae06fbc233614a0f696821fbc780bbeabdc4b3", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q016", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f09", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "Eksik etiket üretme; yazılı ara değerden bölme bulma.", "question": "Aşağıdaki şekilde yalnız bazı çizgiler numaralandırılmıştır. Şekle göre ibrenin bulunduğu çizgiye yazılması gereken sayı kaçtır?", "choices": ["3", "10", "16", "12"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Çizginin sırasını, N cinsindeki sayı yerine kullanıyor.", "8’den sonra 2 ekliyor; oysa bir aralık 4 N’dir.", "İbrenin çizgisini bir aralık ileride sayıyor.", "Doğru; 0 ile 8 arasındaki iki aralıkta bir aralık 4 N; üçüncü çizgi 12 N gösterir."], "explanation": "0 N ile 8 N arasında iki aralık vardır; her biri 4 N’dir. İbre sıfırdan itibaren üçüncü aralığın sonundadır. Bu çizginin sayısı 3 × 4 = 12 olur; birim N’dir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 29.0, "y1": 29, "x2": 29.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 29, "x2": 43.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 45, "x2": 43.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l2c624232cdd2", "labelX": 43.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 29, "x2": 57.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 71.0, "y1": 29, "x2": 71.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lf5ca38f748a1", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 24, "x2": 57.0, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 24, "x2": 57.1, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1", "labelX": 57.0, "labelY": 20}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lda716db5fde7", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q016", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1c7e1d1e6aba93cc56cccd3f856b2383e0521b4e9bbb495dff1344d2d33b25ad", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q017", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f11", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "Hatalı çözümün adımını tanılama; çizgi ve aralık ayrımı.", "question": "Bir öğrenci şekildeki 0 N ile 10 N arasında altı çizgi sayıp bir aralık değerini 10 ÷ 6 ile buluyor. Buna göre öğrencinin hatası aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kuvvet için N birimini kullanması", "Aralık yerine çizgi sayısını kullanması", "İbrenin üçüncü aralıkta olduğunu görmesi", "Üst sınırı 10 N olarak okuması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["N kuvvetin birimidir; hata birim seçiminde değildir.", "Doğru; altı çizgi arasında beş aralık bulunur.", "İbre üçüncü aralığın sonunda olduğundan bu belirleme uygundur.", "Üst sınır gerçekten 10 N’dir; bu okuma hatalı değildir."], "explanation": "Bölme değeri çizgi sayısına değil, aralık sayısına göre bulunur. Altı çizgi beş aralık oluşturur; doğru bölme 10 ÷ 5 = 2 N’dir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 29.0, "y1": 29, "x2": 29.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 29, "x2": 43.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 29, "x2": 57.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 71.0, "y1": 29, "x2": 71.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l4a44dc153642", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 24, "x2": 57.0, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 24, "x2": 57.1, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1", "labelX": 57.0, "labelY": 20}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l1b2405061a30", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q017", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d6b497d2e03276beddb5814a74d15810247f28da2f4eafe78b3155ece170288f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q018", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f11", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 4, "difficultyReason": "Doğru ve yanlış adımları ayırma; ara etiket ve işlem sonucunu denetleme.", "question": "Şekildeki ölçeği inceleyen bir öğrenci “Her aralık 3 N, ibre 15 N çizgisinden bir aralık ileride; sonuç 16 N.” diyor. Buna göre öğrencinin okumasında aşağıdaki düzeltmelerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Yalnız aralık sayılıp 6 N yazılmalı.", "15 N’den 3 N çıkarılıp 12 N bulunmalı.", "15 N’ye 3 N eklenip 18 N bulunmalı.", "15 N’ye 6 N eklenip 21 N bulunmalı."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Çizgi sırasını kuvvet sanıyor; bölme değerini kullanmıyor.", "İbre artan yönde ileride; çıkarma yapmak yönü ters yorumlar.", "Doğru; bir aralığın katkısı 1 N değil, 3 N’dir.", "İbre 15 N’den iki değil bir aralık ileridedir."], "explanation": "Bir aralık 3 N’dir. İbre 15 N çizgisinin bir aralık ilerisinde olduğundan 15 + 3 = 18 N okunur. Öğrenci bölmeyi bulmuş, son toplamada kullanmamıştır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 22.0, "y1": 29, "x2": 22.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 29.0, "y1": 29, "x2": 29.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 36.0, "y1": 29, "x2": 36.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 29, "x2": 43.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 29, "x2": 50.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 45, "x2": 50.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le629fa6598d7", "labelX": 50.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 29, "x2": 57.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 64.0, "y1": 29, "x2": 64.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 71.0, "y1": 29, "x2": 71.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 78.0, "y1": 29, "x2": 78.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l624b60c58c9d", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 24, "x2": 57.0, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 24, "x2": 57.1, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1", "labelX": 57.0, "labelY": 20}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.la06fd1e03bb3", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q018", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "777137aa03cf5060e6366c2e37301910f56e22db48072c181ee918d67eff0185", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q019", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f12", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Değerden ibre konumuna ters yönde geçiş; bölme değerini kullanma.", "question": "Şekildeki eşit aralıklı ölçeğe göre 10 N’luk çekmeyi ölçerken ibre hangi konumda durmalıdır?", "choices": ["8 N’den bir aralık sonra", "12 N’den bir aralık sonra", "4 N’den bir aralık sonra", "4 N'den iki aralık sonra"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; bir aralık 2 N olduğundan sonraki çizgi 10 N’dir.", "12 N'den bir aralık sonrası 14 N olur; bu konum ölçek dışındadır ve hedef 10 N değildir.", "Bu konum 6 N gösterir; 10 N için daha ilerisi gerekir.", "4 N'den iki aralık ilerlemek 8 N verir. 10 N için sıfırdan beş aralık ilerlemek gerekir."], "explanation": "0 N ile 12 N arasında altı aralık bulunur; her aralık 2 N’dir. 10 N, 8 N’nin bir aralık ilerisindedir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 26.666666666666664, "y1": 29, "x2": 26.666666666666664, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 38.33333333333333, "y1": 29, "x2": 38.33333333333333, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 38.33333333333333, "y1": 45, "x2": 38.43333333333333, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l4b227777d4dd", "labelX": 38.33333333333333, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 29, "x2": 50.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 61.666666666666664, "y1": 29, "x2": 61.666666666666664, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 61.666666666666664, "y1": 45, "x2": 61.766666666666666, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l2c624232cdd2", "labelX": 61.666666666666664, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 73.33333333333334, "y1": 29, "x2": 73.33333333333334, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l6b51d431df5d", "labelX": 85.0, "labelY": 41}], "altTextKey": "f5-t05.duz.f5t05.q019.alt", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q019", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "79c5f797fc80d4817a9e96bac676a972779ef8507bf68d23840e1b5a46e36090", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q020", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f13", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Bir aralıktaki artışı bilinen etikete ekleme; kısa hata düzeltme.", "question": "Şekildeki dinamometre için “İbre sıfırdan dört aralık ileride; ölçüm 4 kg.” kaydı tutuluyor. Şekle göre bu kayıt için gereken düzeltme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ölçüm 4 N olarak yazılmalı.", "Ölçüm 8 kg olarak yazılmalı.", "Ölçüm 20 N olarak yazılmalı.", "Ölçüm 8 N olarak yazılmalı."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Birimi düzeltmiş ama aralık başına 2 N olduğunu kullanmamış.", "Sayı düzelmiş ama kuvvet sonucu yanlış birimle yazılmış.", "Üst sınırı ibrenin konumuyla karıştırıyor.", "Doğru; bir aralık 2 N’dir; hem sayı hem birim düzeltilir."], "explanation": "Bir aralık 20 ÷ 10 = 2 N’dir. Dört aralık 8 N gösterir. Kayıttaki hem 4 sayısı hem kg birimi düzeltilerek 8 N yazılmalıdır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 22.0, "y1": 29, "x2": 22.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 29.0, "y1": 29, "x2": 29.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 36.0, "y1": 29, "x2": 36.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 29, "x2": 43.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 29, "x2": 50.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 45, "x2": 50.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l4a44dc153642", "labelX": 50.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 29, "x2": 57.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 64.0, "y1": 29, "x2": 64.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 71.0, "y1": 29, "x2": 71.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 78.0, "y1": 29, "x2": 78.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lf5ca38f748a1", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 24, "x2": 43.0, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 24, "x2": 43.1, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1", "labelX": 43.0, "labelY": 20}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l619f5ee46a5a", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q020", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c5c483ae9ffe9bf8802469e751ddcf1e514c2c94caa9a1fe47f6fdbdb49bf1c2", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q021", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f14", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 4, "difficultyReason": "Ölçek verisiyle ölçüm koşulunu ayırma; kesinlik konusunda karar verme.", "question": "Aşağıdaki şekilde ibre iki çizgi arasında hareket etmektedir. Bölmelerin üzerine gelince de durmamaktadır. Buna göre güvenilir bir ölçüm kaydı için ilk olarak aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["En yakın çizgideki değer kesin sonuç olarak yazılmalı.", "Bütün çizgiler aynı N değerinde sayılmalı.", "Gösterge durulana kadar beklenmeli.", "Aracın üst sınırı sonuç olarak yazılmalı."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Hareket sürerken en yakın çizgiyi kesin sonuç saymak güvenilir değildir.", "Çizgilerin farklı kuvvet değerlerini gösterdiğini yok sayıyor.", "Doğru; hareketli gösterge kararlı bir okuma vermez.", "Üst sınır, hareketli ibrenin okuması yerine kullanılamaz."], "explanation": "Ölçüm, gösterge durulduğunda ölçeğin karşısından okunur. Hareket devam ederken rastgele bir çizgiyi kesin sonuç yazmak uygun değildir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 23.75, "y1": 29, "x2": 23.75, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 32.5, "y1": 29, "x2": 32.5, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 41.25, "y1": 29, "x2": 41.25, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 29, "x2": 50.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50.0, "y1": 45, "x2": 50.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l2c624232cdd2", "labelX": 50.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 58.75, "y1": 29, "x2": 58.75, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 67.5, "y1": 29, "x2": 67.5, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 76.25, "y1": 29, "x2": 76.25, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lb17ef6d19c7a", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 36.875, "y1": 24, "x2": 36.875, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 36.875, "y1": 24, "x2": 36.975, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1", "labelX": 36.875, "labelY": 20}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l288e5468bdc3", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q021", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1d9df19a0bfac5248de71c1aa8bb866c196e2c3d66eed5f95687826828098af8", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q022", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f14", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 4, "difficultyReason": "Görseldeki sıfır sapmasını ölçüm kararına aktarma; iki koşulu birlikte değerlendirme.", "question": "Aşağıdaki şekilde dinamometreye hiçbir çekme uygulanmadığı hâlde ibre sıfırdan sonraki ilk çizgide duruyor. Buna göre yeni ölçüme başlamadan önce yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Sıfır ayarını kontrol edip düzeltmek", "Daha fazla çekerek sıfırı bulmak", "Üst sınırı yeni sıfır yapmak", "Bu konumu 0 N kabul edip ölçmek"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; yüksüz durumda sıfır okunmalıdır.", "Çekme eklemek yüksüz sıfır kontrolünü sağlamaz.", "Ölçeğin sonunu sıfır saymak bütün değerleri yanlış yorumlatır.", "Yanlış sıfırı düzeltmeden kullanmak sonuçları etkiler."], "explanation": "Yüksüz durumda ibre 0 N göstermelidir. Şekilde her aralık 2 N’dir ve yüksüz okuma sıfırdan sapmıştır. Ölçümden önce araç ve sıfır ayarı kontrol edilmelidir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 16, "w": 84, "h": 31, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 31, "x2": 85, "y2": 31, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 11, "x2": 50.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le1995702991e", "labelX": 50, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 94, "y1": 35, "x2": 94.1, "y2": 35, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8ce86a6ae65d", "labelX": 94, "labelY": 31}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 29, "x2": 15.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15.0, "y1": 45, "x2": 15.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l5feceb66ffc8", "labelX": 15.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 29.0, "y1": 29, "x2": 29.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 43.0, "y1": 29, "x2": 43.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 57.0, "y1": 29, "x2": 57.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 71.0, "y1": 29, "x2": 71.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 29, "x2": 85.0, "y2": 34, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 85.0, "y1": 45, "x2": 85.1, "y2": 45, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l4a44dc153642", "labelX": 85.0, "labelY": 41}, {"type": "line", "x1": 29.0, "y1": 24, "x2": 29.0, "y2": 28, "width": 0.9, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 29.0, "y1": 24, "x2": 29.1, "y2": 24, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.le174f9139ef1", "labelX": 29.0, "labelY": 20}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l6be58f248fb8", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.lf5d1b6ae3da3", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q022", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "38260732d5dc83b4176244434986df2b52269a30073aaa9543e37d01b3c95bc1", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q023", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f15", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 1, "difficultyReason": "Tek kuvveti araç sınırlarıyla karşılaştırma; basit tablo okuma.", "question": "Yaklaşık 7 N’luk çekme ölçülecektir. Araçların yalnız üst sınırları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tabloya göre bu çekmeyi üst sınırı aşmadan ölçebilecek araç aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Üst sınırı 5 N olan", "Üst sınırı 10 N olan", "Üst sınırı 6 N olan", "Üst sınırı 2 N olan"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ölçülecek 7 N, 5 N’den büyüktür.", "Doğru; 7 N, 10 N sınırının içindedir.", "Sınıra yakın olmak yetmez; 7 N, 6 N sınırını aşar.", "7 N bu aracın sınırını aşar."], "explanation": "Üst sınır ölçülecek kuvvetten küçük olmamalıdır. Verilen araçlardan yalnız 10 N sınırı olan araç 7 N’luk çekmeyi sınırı aşmadan ölçebilir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.l9a9433501663", "f5-t05.f5-t05.lea0bc42347f4"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l559aead08264"}, {"v": "2"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.ldf7e70e50215"}, {"v": "5"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l6b23c0d5f35d"}, {"v": "6"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l3f39d5c348e5"}, {"v": "10"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l9300fb720aa9"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q023", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4a19ad8140f47f2da0c60244f8c62b3190b2fb9c3167806825ca267d5dc2e88b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q024", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f16", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Kontrollü yay karşılaştırması; tel kalınlığı ve esneklik ilişkisi.", "question": "Şekildeki yayların malzemesi, sarım sayısı ve diğer özellikleri aynıdır. Buna göre yaylara esneklik sınırları içinde aynı küçük kuvvet uygulanırsa aşağıdakilerden hangisi gözlenir?", "choices": ["Yalnız kalın yay uzar.", "Kalın telli yay daha çok uzar.", "İnce telli yay daha çok uzar.", "İki yay da kesin eşit uzar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["İnce yayın da esnek davranabileceğini göz ardı ediyor.", "Kalın telin aynı kuvvette daha çok uzayacağını sanıyor; koşullar aynıyken kalın telli yay daha az uzar.", "Doğru; diğer özellikler aynıyken ince telli yay aynı kuvvette daha çok uzar.", "Tel kalınlığının uzamaya etkisini yok sayıyor."], "explanation": "Diğer özellikler aynı tutulduğunda ince telli yay aynı küçük kuvvette daha çok uzar. Kalın telli yay daha az uzar.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "line", "x1": 25, "y1": 11, "x2": 25.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l266f4b37f1f7", "labelX": 25, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 13, "y1": 15, "x2": 37, "y2": 15, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 15, "x2": 25, "y2": 20, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 20, "x2": 19, "y2": 23, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 23, "x2": 31, "y2": 26, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 26, "x2": 19, "y2": 29, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 29, "x2": 31, "y2": 32, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 32, "x2": 19, "y2": 35, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 35, "x2": 31, "y2": 38, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 38, "x2": 25, "y2": 41, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 41, "x2": 25, "y2": 47, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 11, "x2": 75.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.ld59a8e661af1", "labelX": 75, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 63, "y1": 15, "x2": 87, "y2": 15, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 15, "x2": 75, "y2": 20, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 20, "x2": 69, "y2": 23, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 23, "x2": 81, "y2": 26, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 26, "x2": 69, "y2": 29, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 29, "x2": 81, "y2": 32, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 32, "x2": 69, "y2": 35, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 35, "x2": 81, "y2": 38, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 38, "x2": 75, "y2": 41, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 41, "x2": 75, "y2": 47, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 61, "x2": 50.1, "y2": 61, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8d379b32fa71", "labelX": 50, "labelY": 57}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lf7814b863d1b", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.l0ac7070fb69e", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q024", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fc69e798ec7d5e1f49690ebbb57de63c71b313675ca920e4205827eedd0610f1", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q025", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f16", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "Uzama bilgisini tasarım amacına aktarma; sınır koşulunu koruma.", "question": "Şekildeki yaylarla küçük kuvvet değişimlerinin göstergede daha belirgin yer değiştirmeler oluşturması isteniyor. Yayların diğer özellikleri aynıdır ve kuvvetler iki yayın da sınırları içindedir. Buna göre bu amaca uygun tercih aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İnce telli yayı kullanmak", "Kalın telli yayı kullanmak", "Tel kalınlığını bütünüyle yok saymak", "Yayı sert çubukla değiştirmek"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; aynı küçük kuvvet değişimi daha belirgin uzama oluşturur.", "Kalın yayın daha fazla uzayacağını varsayıyor; koşullar aynıyken daha az uzar.", "Verilen kontrollü karşılaştırmada kalınlık uzamayı etkiler.", "Esnek parçayı kaldırmak uzamaya dayanan gösterimi bozar."], "explanation": "İnce telli yay aynı küçük kuvvette daha çok uzar. Bu nedenle sınırlar içinde küçük değişimleri gösterge hareketiyle belirginleştirmeye uygundur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "line", "x1": 25, "y1": 11, "x2": 25.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l266f4b37f1f7", "labelX": 25, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 13, "y1": 15, "x2": 37, "y2": 15, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 15, "x2": 25, "y2": 20, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 20, "x2": 19, "y2": 23, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 23, "x2": 31, "y2": 26, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 26, "x2": 19, "y2": 29, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 29, "x2": 31, "y2": 32, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 32, "x2": 19, "y2": 35, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 35, "x2": 31, "y2": 38, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 38, "x2": 25, "y2": 41, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 41, "x2": 25, "y2": 47, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 11, "x2": 75.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.ld59a8e661af1", "labelX": 75, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 63, "y1": 15, "x2": 87, "y2": 15, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 15, "x2": 75, "y2": 20, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 20, "x2": 69, "y2": 23, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 23, "x2": 81, "y2": 26, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 26, "x2": 69, "y2": 29, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 29, "x2": 81, "y2": 32, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 32, "x2": 69, "y2": 35, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 35, "x2": 81, "y2": 38, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 38, "x2": 75, "y2": 41, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 41, "x2": 75, "y2": 47, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 61, "x2": 50.1, "y2": 61, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8d379b32fa71", "labelX": 50, "labelY": 57}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lf7814b863d1b", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.l0ac7070fb69e", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q025", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "257be6bca498f6bc62b73f37d749def3ed689d56ba770a3c2dd211897b83f520", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q026", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f17", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Ölçme aralığı ve bölme büyüklüğünü birlikte karşılaştırma.", "question": "Tablodaki araçların hepsi sağlam ve sıfır ayarlıdır. Tabloya göre 4 N ile 5 N arasındaki küçük farkı en ayrıntılı okumak için aşağıdaki araçlardan hangisi seçilmelidir?", "choices": ["10 N sınır, 1 N bölme", "50 N sınır, 5 N bölme", "20 N sınır, 2 N bölme", "100 N sınır, 10 N bölme"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; sınırı yeterlidir ve verilen araçlar arasında bölmesi en küçüktür.", "En büyük sınırı en ayrıntılı ölçek sanıyor; bölmeler daha büyüktür.", "Sınır yeterli olsa da 1 N’luk farkı 1 N bölmeli araç kadar ayrıntılı göstermez.", "Büyük sınır küçük farkların okunmasını tek başına kolaylaştırmaz."], "explanation": "Bütün araçların sınırı 5 N için yeterlidir. Daha küçük bölme, küçük değişimi daha ayrıntılı okumayı sağlar. Verilenler arasında 1 N bölmeli araç seçilir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.lea0bc42347f4", "f5-t05.f5-t05.l706b1d1f5cd0"], "rows": [[{"v": "10"}, {"v": "1"}], [{"v": "20"}, {"v": "2"}], [{"v": "50"}, {"v": "5"}], [{"v": "100"}, {"v": "10"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l0a12b9c3c023"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q026", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7f11e1c95462bf80cd9f9c3b6a52842df99d06bb87102ef08377ecf1573c0abc", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q027", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f18", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "Hatalı araç seçimini düzeltme; sınır aşımı ve güvenli karar.", "question": "Tablodaki sağlam araçlardan 14 N’luk çekmeyi ölçmek için önce 10 N sınırı olan seçilmiş. Buna göre bu seçimin yerine aşağıdaki kararlardan hangisi alınmalıdır?", "choices": ["8 N sınırı olanın N etiketi değişmeli.", "20 N sınırı olan araç seçilmeli.", "5 N sınırı olanın ibresi hızla okunmalı.", "10 N sınırı olan daha çok gerilmeli."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Etiketi değiştirmek aracın ölçme sınırını artırmaz.", "Doğru; 14 N bu sınır içinde ölçülebilir.", "Hızlı okumak sınır aşımını güvenli yapmaz.", "Üst sınırı zorlamak yayı kalıcı uzatabilir."], "explanation": "14 N, 10 N sınırını aşar. Verilen araçlardan 20 N üst sınırı olan seçilmelidir. Aracı daha çok germek veya etiketi değiştirmek uygun çözüm değildir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.l9a9433501663", "f5-t05.f5-t05.lea0bc42347f4"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l559aead08264"}, {"v": "5"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.ldf7e70e50215"}, {"v": "8"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l6b23c0d5f35d"}, {"v": "10"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l3f39d5c348e5"}, {"v": "20"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lf5c4d33ce16f"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q027", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a1c5199afeaaed25d72f61b64ead2216576910ee9406def7704d8ff71bbdc95e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q028", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f16", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 1, "difficultyReason": "Gözlemle yanılgıyı eşleme; kısa bilimsel karşılaştırma.", "question": "Şekildeki yayların diğer özellikleri aynıdır. Aynı kuvvette kalın telli yay daha az uzamaktadır. Bu gözlem aşağıdaki düşüncelerden hangisini düzeltir?", "choices": ["Yaylar esnek olabilir düşüncesini", "Kuvvet N ile yazılır düşüncesini", "Araçların üst sınırı vardır düşüncesini", "Kalın yay daha çok uzar düşüncesini"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Daha az uzamak esnek olmamak demek değildir.", "Uzama karşılaştırması N birimini yanlış yapmaz.", "Verilen gözlem ölçme sınırlarının bulunmadığını göstermez.", "Doğru; gözlenen daha az uzama bu düşünceyle çelişir."], "explanation": "Koşullar aynıyken kalın telli yay daha az uzar. Bu gözlem, kalın yayın aynı kuvvette daha çok uzayacağı düşüncesini düzeltir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "line", "x1": 25, "y1": 11, "x2": 25.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l266f4b37f1f7", "labelX": 25, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 13, "y1": 15, "x2": 37, "y2": 15, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 15, "x2": 25, "y2": 20, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 20, "x2": 19, "y2": 23, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 23, "x2": 31, "y2": 26, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 26, "x2": 19, "y2": 29, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 29, "x2": 31, "y2": 32, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 32, "x2": 19, "y2": 35, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 35, "x2": 31, "y2": 38, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 38, "x2": 25, "y2": 41, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 41, "x2": 25, "y2": 47, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 11, "x2": 75.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.ld59a8e661af1", "labelX": 75, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 63, "y1": 15, "x2": 87, "y2": 15, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 15, "x2": 75, "y2": 20, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 20, "x2": 69, "y2": 23, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 23, "x2": 81, "y2": 26, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 26, "x2": 69, "y2": 29, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 29, "x2": 81, "y2": 32, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 32, "x2": 69, "y2": 35, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 35, "x2": 81, "y2": 38, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 38, "x2": 75, "y2": 41, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 41, "x2": 75, "y2": 47, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 61, "x2": 50.1, "y2": 61, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8d379b32fa71", "labelX": 50, "labelY": 57}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lf7814b863d1b", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.l0ac7070fb69e", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q028", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "86b775a115542bc40bb33c599c869ed3b7859e1d81a6fca7ea6b9f24cea51677", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q029", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f19", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "Adil karşılaştırma planı kurma; değişkenleri ayırma.", "question": "Bir öğrenci iki yayın kalınlık etkisini araştıracak. Şekildeki gibi biri ince, biri kalın telli yay seçiyor. Buna göre aşağıdaki planlardan hangisi uygun bir karşılaştırma sağlar?", "choices": ["Diğer özellikleri aynı tutup eşit kuvvet uygulamak", "Hem malzemeyi hem kuvveti değiştirmek", "Yalnız gövde rengini karşılaştırmak", "Aynı yaylara farklı kuvvet uygulamak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kalınlık dışında değişen özellik bırakmaz.", "Birden çok özelliği değiştirmek sonucu kalınlığa bağlamayı engeller.", "Renk, tel kalınlığının uzamaya etkisini ölçmez.", "Kuvvet farkı uzamayı da değiştirir; kalınlık etkisi ayırt edilemez."], "explanation": "Kalınlığın etkisini anlamak için malzeme, sarım sayısı ve diğer özellikler aynı tutulmalı, eşit kuvvet uygulanmalıdır. Böylece uzama farkı kalınlıkla ilişkilendirilebilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "line", "x1": 25, "y1": 11, "x2": 25.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l266f4b37f1f7", "labelX": 25, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 13, "y1": 15, "x2": 37, "y2": 15, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 15, "x2": 25, "y2": 20, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 20, "x2": 19, "y2": 23, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 23, "x2": 31, "y2": 26, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 26, "x2": 19, "y2": 29, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 29, "x2": 31, "y2": 32, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 32, "x2": 19, "y2": 35, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 35, "x2": 31, "y2": 38, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 38, "x2": 25, "y2": 41, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 25, "y1": 41, "x2": 25, "y2": 47, "width": 0.5, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 11, "x2": 75.1, "y2": 11, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.ld59a8e661af1", "labelX": 75, "labelY": 7}, {"type": "line", "x1": 63, "y1": 15, "x2": 87, "y2": 15, "width": 0.6, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 15, "x2": 75, "y2": 20, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 20, "x2": 69, "y2": 23, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 23, "x2": 81, "y2": 26, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 26, "x2": 69, "y2": 29, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 29, "x2": 81, "y2": 32, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 32, "x2": 69, "y2": 35, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 69, "y1": 35, "x2": 81, "y2": 38, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 81, "y1": 38, "x2": 75, "y2": 41, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 41, "x2": 75, "y2": 47, "width": 1.3, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 61, "x2": 50.1, "y2": 61, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l8d379b32fa71", "labelX": 50, "labelY": 57}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lf7814b863d1b", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.l0ac7070fb69e", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q029", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ac3360baf8be67f2495d97aec4f9628294bc6b583b6f8f5b06b9009476e3f596", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q030", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f17", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 4, "difficultyReason": "İki aşamalı eleme; kuvvet aralığı ve ayrıntı ihtiyacını birlikte kullanma.", "question": "Tablodaki sağlam ve sıfır ayarlı araçlarla 8 N civarındaki çekmede 1 N’luk değişimleri okumak istiyoruz. Tabloya göre iki koşulu da sağlayan araç aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["B aracı", "A aracı", "D aracı", "C aracı"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; 10 N sınırı yeterli, 1 N bölmeleri istenen değişimi gösterebilir.", "1 N bölmeleri uygun olsa da 5 N sınırı 8 N için yetersizdir.", "100 N sınırı büyük olsa da 10 N bölmeleri 1 N’luk değişim için uygun değildir.", "20 N sınırı yeterli ama 5 N bölmeleri küçük değişimi ayrıntılı göstermez."], "explanation": "Önce 8 N için sınırı yeterli araçlar seçilir. Sonra küçük değişim için bölme değerleri karşılaştırılır. 10 N üst sınırı ve 1 N bölmeleri olan B aracı iki koşulu da sağlar.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.l9a9433501663", "f5-t05.f5-t05.le5f3951cde99", "f5-t05.f5-t05.l706b1d1f5cd0"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l559aead08264"}, {"v": "5"}, {"v": "1"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.ldf7e70e50215"}, {"v": "10"}, {"v": "1"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l6b23c0d5f35d"}, {"v": "20"}, {"v": "5"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l3f39d5c348e5"}, {"v": "100"}, {"v": "10"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l2b4aca2d83ce"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q030", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "780c2d1eafa6ee36bd3933a4fd6b105156b3e83aefb31eb01b779142139b0953", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q031", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f19", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Kuralın uygulanma koşulunu sorgulama; farklı malzeme bilgisiyle çıkarım sınırı.", "question": "İki dinamometrenin yayları farklı malzemeden yapılmış ve sarım sayıları da farklıdır. Buna göre “Yalnız tel kalınlığına bakarak hangisinin aynı kuvvette daha çok uzayacağı söylenebilir mi?” sorusunun cevabı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Evet; ince olan her koşulda daha çok uzar.", "Evet; dış çapı büyük olan mutlaka daha çok uzar.", "Hayır; diğer özellikler de etkili olabilir.", "Evet; kalın olan her koşulda daha çok uzar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Diğer özellikler aynı koşulunu farklı yaylara genelliyor.", "Dış çapı tek başına ölçüt almak, farklı malzeme ve sarım koşullarını yok sayar; kesin sonuç çıkarılamaz.", "Doğru; kalınlık tek başına ayrıştırılmamıştır.", "Hem kalınlık ilişkisinin yönünü ters kuruyor hem diğer farkları yok sayıyor."], "explanation": "İnce ve kalın yay karşılaştırması diğer özellikler aynıyken yapılır. Malzeme ve sarım sayısı da değiştiği için yalnız kalınlıktan kesin sonuç çıkarılamaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q031", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "39d649bfbc549238214cab789e4998948c990dedb81b7ccc7eb072d1c69aa9d4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q032", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f18", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 4, "difficultyReason": "Üç aracı iki ölçüte göre sınıflandırma; sınır ve ayrıntı ayrımı.", "question": "Tablodaki üç sağlam araç aynı 6 N’luk çekmede kullanılıyor. Sıfır ayarları doğru. Tabloya göre bu araçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["6 N, A’nın sınırını aşar; B, C’den daha ayrıntılı okur.", "C en büyük sınırla en küçük farkı gösterir.", "A daha küçük olduğu için en uygundur.", "Üçü de her kuvveti aynı ayrıntıyla ölçer."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; 6 N, A’nın 5 N’luk sınırından büyüktür; B’nin 1 N’luk bölmeleri C’nin 2 N’luk bölmelerinden küçüktür.", "Büyük üst sınırı küçük bölmeyle karıştırıyor.", "Dış boyut/sınır küçüklüğünü uygunluk sanıyor; 6 N sınırı aşar.", "Hem ölçme sınırlarını hem farklı bölmeleri yok sayıyor."], "explanation": "A aracı en fazla 5 N ölçtüğünden 6 N için uygun değildir. B ve C sınırları yeterlidir. B’nin 1 N bölmeleri, C’nin 2 N bölmelerinden daha ayrıntılı okuma sağlar.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.l9a9433501663", "f5-t05.f5-t05.le5f3951cde99", "f5-t05.f5-t05.l706b1d1f5cd0"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l559aead08264"}, {"v": "5"}, {"v": "1"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.ldf7e70e50215"}, {"v": "10"}, {"v": "1"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l6b23c0d5f35d"}, {"v": "20"}, {"v": "2"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l40acf6ddbbfa"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q032", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8ff00a54eb9adfd4d72d0c16679f027ece709c9a915a3ab2e9d31df3f2dd0863", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q033", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f20", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 1, "difficultyReason": "Düzeneğin parçasını görevine göre tanıma; basit şekil yorumu.", "question": "Şekildeki modelde kuvvet uygulandığında uzayıp kuvvet kaldırılınca eski biçimine dönmesi beklenen parça hangisidir?", "choices": ["Cetvelin sayıları", "Sabit cetvel", "Lastik bant", "Karton gövde"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yazılı sayılar fiziksel olarak uzayan parça değildir.", "Cetvel konum okumaya yarar; uzaması beklenmez.", "Doğru; modelin esnek parçası lastiktir.", "Gövdenin hareket etmesi ölçüm referansını bozar; esnek parça değildir."], "explanation": "Modelde esnek davranması beklenen parça lastik banttır. Cetvel ve karton sabit kalırken gösterge lastiğin uzamasıyla hareket eder.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 12, "w": 45, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 17, "x2": 47, "y2": 17, "width": 1, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 28, "y1": 10, "x2": 28.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l96a90a43149f", "labelX": 28, "labelY": 6}, {"type": "rect", "x": 65, "y": 12, "w": 16, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 73, "y1": 10, "x2": 73.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l98e8864bd66c", "labelX": 73, "labelY": 6}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 27, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 27, "y1": 35, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 35, "x2": 61, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "rect", "x": 25, "y": 44, "w": 12, "h": 9, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l47285e946002", "labelX": 31.0, "labelY": 48.5}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 20, "x2": 69, "y2": 20, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 25, "x2": 69, "y2": 25, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 30, "x2": 69, "y2": 30, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 35, "x2": 69, "y2": 35, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 40, "x2": 69, "y2": 40, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 45, "x2": 69, "y2": 45, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 50, "x2": 69, "y2": 50, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 33, "x2": 14.1, "y2": 33, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.la0befc9335cb", "labelX": 14, "labelY": 29}, {"type": "line", "x1": 49, "y1": 44, "x2": 49.1, "y2": 44, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lfe9a64982df2", "labelX": 49, "labelY": 40}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 29, "x2": 28, "y2": 27, "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l29db377db16e", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.l2fad0040d811", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q033", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "190bce5834a6d846f91a5dd6df2e9eadd9489c96bdab7db7192d0cb7adb84848", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q034", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f20", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 2, "difficultyReason": "Parçalar arasındaki hareket ilişkisini yorumlama; tasarım hatası giderme.", "question": "Aşağıdaki şekilde gösterge lastiğin alt ucuna bağlıdır. Buna göre cetvel de göstergeyle birlikte aşağı kayarsa modelde aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Lastiğin yerine katı çubuk koymak", "Göstergeyi kartona sabitlemek", "Cetveli kartona sabitlemek", "Cetveli lastiğe daha sıkı bağlamak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Uzamaya dayanan ölçüm için gereken esnek parçayı kaldırır.", "Gösterge lastikle hareket etmeyince uzamayı izlemez.", "Doğru; konum okumak için cetvel sabit referans olmalıdır.", "Cetvelin göstergeyle birlikte hareket etmesini sürdürür."], "explanation": "Gösterge hareket eden parça, cetvel sabit referanstır. Cetvel de hareket ederse uzama güvenilir okunamaz; kartona sabitlenmelidir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 12, "w": 45, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 17, "x2": 47, "y2": 17, "width": 1, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 28, "y1": 10, "x2": 28.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l96a90a43149f", "labelX": 28, "labelY": 6}, {"type": "rect", "x": 65, "y": 12, "w": 16, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 73, "y1": 10, "x2": 73.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l98e8864bd66c", "labelX": 73, "labelY": 6}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 27, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 27, "y1": 35, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 35, "x2": 61, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "rect", "x": 25, "y": 44, "w": 12, "h": 9, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l47285e946002", "labelX": 31.0, "labelY": 48.5}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 20, "x2": 69, "y2": 20, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 25, "x2": 69, "y2": 25, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 30, "x2": 69, "y2": 30, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 35, "x2": 69, "y2": 35, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 40, "x2": 69, "y2": 40, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 45, "x2": 69, "y2": 45, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 50, "x2": 69, "y2": 50, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 33, "x2": 14.1, "y2": 33, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.la0befc9335cb", "labelX": 14, "labelY": 29}, {"type": "line", "x1": 49, "y1": 44, "x2": 49.1, "y2": 44, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lfe9a64982df2", "labelX": 49, "labelY": 40}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 29, "x2": 28, "y2": 27, "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l29db377db16e", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.l2fad0040d811", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q034", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "96fd937e7510124451aaca13d62f23c0af2e203a3ead349f8e4809b40a019fc6", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q035", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f21", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 3, "difficultyReason": "Uzunluk verisiyle kuvvet ölçeği arasındaki bağı sorgulama; kalibrasyon mantığı.", "question": "Şekildeki modelin cetvelinde 1 cm, 2 cm ve 3 cm işaretleri var. Buna göre bu işaretlerin doğrudan 1 N, 2 N ve 3 N diye adlandırılması aşağıdakilerden hangisi nedeniyle uygun __değildir__?", "choices": ["Bilinen kuvvetlerle konumlar belirlenmemiştir.", "Her lastik aynı kuvvette aynı uzar.", "Sıfır işareti bütün kuvvetleri belirler.", "Cetvel bütün uzunlukları N ile ölçer."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; uzunluk işaretleri tek başına kuvvet ölçeği oluşturmaz.", "Lastiklerin davranışını kanıt olmadan aynı kabul ediyor.", "Sıfır tek başına diğer N değerlerinin yerini vermez.", "Cetvelin uzunluk birimini kuvvet birimi sanıyor."], "explanation": "Cetvel uzamayı uzunluk birimiyle gösterir. N işaretleri, büyüklüğü bilinen kuvvetlerin oluşturduğu konumlar ölçülerek belirlenmelidir. Santimetre işaretlerini yeniden adlandırmak yeterli değildir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 12, "w": 45, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 17, "x2": 47, "y2": 17, "width": 1, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 28, "y1": 10, "x2": 28.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l96a90a43149f", "labelX": 28, "labelY": 6}, {"type": "rect", "x": 65, "y": 12, "w": 16, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 73, "y1": 10, "x2": 73.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l98e8864bd66c", "labelX": 73, "labelY": 6}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 27, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 27, "y1": 35, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 35, "x2": 61, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "rect", "x": 25, "y": 44, "w": 12, "h": 9, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l47285e946002", "labelX": 31.0, "labelY": 48.5}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 20, "x2": 69, "y2": 20, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 25, "x2": 69, "y2": 25, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 30, "x2": 69, "y2": 30, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 35, "x2": 69, "y2": 35, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 40, "x2": 69, "y2": 40, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 45, "x2": 69, "y2": 45, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 50, "x2": 69, "y2": 50, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 33, "x2": 14.1, "y2": 33, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.la0befc9335cb", "labelX": 14, "labelY": 29}, {"type": "line", "x1": 49, "y1": 44, "x2": 49.1, "y2": 44, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lfe9a64982df2", "labelX": 49, "labelY": 40}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 29, "x2": 28, "y2": 27, "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l29db377db16e", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.l2fad0040d811", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q035", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0959b95532a18c6ee247304457f1ef8895fe02abf45045f500d8d1ca7ec80f35", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q036", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f22", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 2, "difficultyReason": "Modelde sıfır belirleme sırasını uygulama; kısa işlem kararı.", "question": "Şekildeki modele hafif nesne bağlanmadan önce gösterge konumu ne olarak işaretlenmelidir?", "choices": ["0 N", "Cetveldeki en büyük N", "1 N", "Nesne bağlandıktan sonraki N"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ölçülecek çekme uygulanmadan başlangıç konumu sıfırdır.", "Başlangıç konumunu üst sınırla karıştırıyor.", "İlk işareti sıfır yerine 1 N yaparak başlangıç hatası oluşturuyor.", "Yüksüz başlangıcı yüklü ölçümle karıştırıyor."], "explanation": "Önce nesne bağlı değilken göstergenin konumu belirlenir ve 0 N olarak işaretlenir. Böylece sonraki çekmeler bu başlangıca göre okunur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 12, "w": 45, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 17, "x2": 47, "y2": 17, "width": 1, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 28, "y1": 10, "x2": 28.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l96a90a43149f", "labelX": 28, "labelY": 6}, {"type": "rect", "x": 65, "y": 12, "w": 16, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 73, "y1": 10, "x2": 73.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l98e8864bd66c", "labelX": 73, "labelY": 6}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 27, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 27, "y1": 35, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 35, "x2": 61, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "rect", "x": 25, "y": 44, "w": 12, "h": 9, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l47285e946002", "labelX": 31.0, "labelY": 48.5}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 20, "x2": 69, "y2": 20, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 25, "x2": 69, "y2": 25, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 30, "x2": 69, "y2": 30, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 35, "x2": 69, "y2": 35, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 40, "x2": 69, "y2": 40, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 45, "x2": 69, "y2": 45, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 50, "x2": 69, "y2": 50, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 33, "x2": 14.1, "y2": 33, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.la0befc9335cb", "labelX": 14, "labelY": 29}, {"type": "line", "x1": 49, "y1": 44, "x2": 49.1, "y2": 44, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lfe9a64982df2", "labelX": 49, "labelY": 40}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 29, "x2": 28, "y2": 27, "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l29db377db16e", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.l2fad0040d811", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q036", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "fa46b12748e16a51d02cedfc6d7aa9f00cf0da588394704accfec4f4e59cd954", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q037", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f21", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 3, "difficultyReason": "İki veri farkını karşılaştırma; lastiğe ilişkin genellemenin sınırını bulma.", "question": "Aşağıdaki tabloda aynı lastik modelinin denemeleri verilmiştir. 1 N artışın her seferinde eşit uzama oluşturduğu varsayılıyor. Tablodaki verilere göre aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?", "choices": ["Uzama sayılarını doğrudan N yapmak yeterlidir.", "Her 1 N artış için kesin 2 cm çizilir.", "Her 1 N artış için kesin 3 cm çizilir.", "Veriler eşit uzama varsayımını desteklemez."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Uzunluk sonuçlarını kuvvet değerleri yerine kullanıyor.", "İlk denemeyi genelliyor; ikinci artışta 3 cm vardır.", "Son artışı genelliyor; ilk artış 2 cm’dir.", "Doğru; ilk artışta 2 cm, sonraki artışta 3 cm uzama oluşur."], "explanation": "0 N’den 1 N’ye uzama 2 cm artar. 1 N’den 2 N’ye uzama 5 − 2 = 3 cm artar. Artışlar eşit olmadığı için N konumları deneyle ayrı ayrı işaretlenmelidir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.l9ea9a5ae49f9", "f5-t05.f5-t05.lac839798a2c0"], "rows": [[{"v": "0"}, {"v": "0"}], [{"v": "1"}, {"v": "2"}], [{"v": "2"}, {"v": "5"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lf31914f95a04"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q037", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "27010f373335be3b3fbfb63262df622ee6742fd7b41ddff520f35428ac10435c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q038", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f23", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 1, "difficultyReason": "Parçaların işlevini malzeme seçimine bağlama; düşük okuma yükü.", "question": "Şekildeki basit modele uygun ve güvenli malzeme grubu hangisidir? Karton önceden hazırlanmıştır; bir yetişkinle birlikte çalışılacaktır.", "choices": ["Lastik bant, karton, boyalı kâğıt, hafif nesne", "Lastik bant, karton, cetvel, hafif nesne", "Lastik bant, serbest cetvel, hafif nesne", "Katı çubuk, karton, cetvel, hafif nesne"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bölmeleri olmayan boyalı kâğıt uzama konumunu ölçmez.", "Doğru; esnek parça, sabit gövde ve konum okuma aracı sağlar.", "Cetvel sabitlenmezse ortak konum referansı kayabilir.", "Katı çubuk gereken esnek uzamayı sağlamaz."], "explanation": "Lastik bant esnek parçayı, karton sabit gövdeyi, cetvel konum okumayı sağlar. Hafif nesneler yetişkinle birlikte ve lastik aşırı gerilmeden kullanılır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 12, "w": 45, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 17, "x2": 47, "y2": 17, "width": 1, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 28, "y1": 10, "x2": 28.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l96a90a43149f", "labelX": 28, "labelY": 6}, {"type": "rect", "x": 65, "y": 12, "w": 16, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 73, "y1": 10, "x2": 73.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l98e8864bd66c", "labelX": 73, "labelY": 6}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 27, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 27, "y1": 35, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 35, "x2": 61, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "rect", "x": 25, "y": 44, "w": 12, "h": 9, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l47285e946002", "labelX": 31.0, "labelY": 48.5}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 20, "x2": 69, "y2": 20, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 25, "x2": 69, "y2": 25, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 30, "x2": 69, "y2": 30, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 35, "x2": 69, "y2": 35, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 40, "x2": 69, "y2": 40, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 45, "x2": 69, "y2": 45, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 50, "x2": 69, "y2": 50, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 33, "x2": 14.1, "y2": 33, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.la0befc9335cb", "labelX": 14, "labelY": 29}, {"type": "line", "x1": 49, "y1": 44, "x2": 49.1, "y2": 44, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lfe9a64982df2", "labelX": 49, "labelY": 40}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 29, "x2": 28, "y2": 27, "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l29db377db16e", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.l2fad0040d811", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q038", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bbacb1782592c09a767f0259ded2b1f0120a75e8827228b1e973f2ae01ee5d95", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q039", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f24", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 4, "difficultyReason": "Tekrar verilerinden sorun tanılama; birden çok olası nedeni kontrollü inceleme.", "question": "Modelde aynı bilinen 2 N kuvvet üç kez uygulanmış; tabloda sonuçlar verilmiştir. Tablodaki sonuçlara göre ilk olarak aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?", "choices": ["Daha büyük kuvvetle lastiği zorlamak", "Ortadaki 2 N sonucunu seçip diğerlerini silmek", "Sabitliği, sıfırı ve lastiğin dönüşünü kontrol etmek", "Bütün işaretleri rastgele sıklaştırmak"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Sınırı zorlamak değişken okumayı düzeltmeyebilir ve kalıcı uzama oluşturabilir.", "Beklenen değeri seçmek tekrarlar arasındaki sorunu gidermez.", "Doğru; aynı kuvvette farklı okumaların nedenleri araştırılmalıdır.", "Veriye dayanmadan işaret değiştirmek ölçümü iyileştirmez."], "explanation": "Aynı koşullarda aynı bilinen kuvvet için farklı sonuçlar görülüyor. Modelin bağlantıları, sıfır konumu ve lastiğin geri dönüşü kontrol edilmeli; ardından aynı kuvvet yeniden denenmelidir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.la7ae1a431366", "f5-t05.f5-t05.l6d20bf0dd042"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l88fda8b6c897"}, {"v": "1"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l96d47bf4877b"}, {"v": "2"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l823aa59f7df4"}, {"v": "3"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lf092896f37c1"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q039", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "61149c35d2d2fc4ffb1058e05bb10b0bea20a711739f2ec3e05ea18a3254713e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q040", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f22", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 3, "difficultyReason": "Geri dönüş gözleminden bakım kararı çıkarma; ölçeği yenileme gereğini kavrama.", "question": "Şekildeki modelle daha önce bilinen kuvvetler uygulanmış ve göstergenin durduğu konumlar N değerleriyle bir kâğıda kaydedilmiştir. Şimdi kuvvet kaldırılınca lastik ve gösterge başlangıç yerine dönmüyor. Verilenlere göre sonraki ölçüm için aşağıdaki işlemlerden hangisi uygundur?", "choices": ["Kâğıttaki eski kayıtlarla aynı şekilde ölçmek", "Cetveldeki cm yazısını N yapmak", "Lastiği değiştirip ölçeği yeniden belirlemek", "Lastiği daha çok gererek düzeltmek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Başlangıca dönemeyen lastikte kâğıttaki eski kayıtlar geçerliliğini kaybetmiştir.", "Birim adını değiştirmek lastiğin geri dönüşünü onarmaz.", "Doğru; esnek geri dönüş bozulmuştur; eski kayıtlar güvenilir değildir.", "Daha büyük çekme kalıcı biçim değişimini artırabilir."], "explanation": "Lastiğin başlangıca dönmemesi ölçümün güvenilirliğini bozar. Daha büyük kuvvet uygulanmaz; lastik değiştirilir, sıfır ve bilinen kuvvetlerin konumları yeniden belirlenip kaydedilir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 12, "w": 45, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 17, "x2": 47, "y2": 17, "width": 1, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 28, "y1": 10, "x2": 28.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l96a90a43149f", "labelX": 28, "labelY": 6}, {"type": "rect", "x": 65, "y": 12, "w": 16, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 73, "y1": 10, "x2": 73.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l98e8864bd66c", "labelX": 73, "labelY": 6}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 27, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 27, "y1": 35, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 35, "x2": 61, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "rect", "x": 25, "y": 44, "w": 12, "h": 9, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l47285e946002", "labelX": 31.0, "labelY": 48.5}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 20, "x2": 69, "y2": 20, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 25, "x2": 69, "y2": 25, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 30, "x2": 69, "y2": 30, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 35, "x2": 69, "y2": 35, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 40, "x2": 69, "y2": 40, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 45, "x2": 69, "y2": 45, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 50, "x2": 69, "y2": 50, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 33, "x2": 14.1, "y2": 33, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.la0befc9335cb", "labelX": 14, "labelY": 29}, {"type": "line", "x1": 49, "y1": 44, "x2": 49.1, "y2": 44, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lfe9a64982df2", "labelX": 49, "labelY": 40}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 29, "x2": 28, "y2": 27, "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l29db377db16e", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.l2fad0040d811", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q040", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "db0b9439c38b1184e8084b7f06246f188f8c417059a431c230acbebf2df35bde", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q041", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f24", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 4, "difficultyReason": "İki modelde tutarlılık ve bilinen değere uygunluğu ayırma; çıkarımı verinin kapsamıyla sınırlama.", "question": "Aşağıdaki tabloda iki modelin aynı bilinen 2 N kuvvet için tekrar okumaları var. Diğer koşullar aynı. Tablodaki verilere göre modellerle ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?", "choices": ["B, verilen denemelerde daha tutarlı ve uygundur.", "A’nın yalnız son denemesi yeterlidir.", "A, en büyük sayıyı gösterdiği için uygundur.", "B bütün kuvvetler için kesin hatasızdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; B aynı bilinen kuvveti üç kez 2 N okumuştur.", "Tek bir uygun sonuç, diğer tekrarlar arasındaki farkı ortadan kaldırmaz.", "Büyük sayı vermek bilinen kuvveti doğru ölçmek anlamına gelmez.", "Yalnız 2 N için verilen denemeler tüm kuvvetlere kanıt oluşturmaz."], "explanation": "B modelinin üç okuması da bilinen 2 N değeriyle uyumludur. A modelinin okumaları farklıdır. Sonuç yalnız verilen 2 N denemeleri için B’nin daha tutarlı ve uygun olduğunu gösterir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.l5e2c614c23f0", "f5-t05.f5-t05.l9240512041c8", "f5-t05.f5-t05.l611867263b76", "f5-t05.f5-t05.le74adc1f8f7d"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l559aead08264"}, {"v": "1"}, {"v": "2"}, {"v": "3"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.ldf7e70e50215"}, {"v": "2"}, {"v": "2"}, {"v": "2"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l48427b06d33b"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q041", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "26a23f415d20896368dedd7ea77cb09e87a59f171790a54f6e3633ed402d62ee", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q042", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f21", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 3, "difficultyReason": "Parça değişimini ölçek geçerliliğine aktarma; iki tür kontrol planlama.", "question": "Şekildeki modelle bilinen kuvvetler uygulanmış ve göstergenin durduğu konumlar N değerleriyle bir kâğıda kaydedilmiştir. Daha sonra modelin lastiği başka bir lastikle değiştiriliyor. Buna göre yeni lastikle doğru kuvvet ölçmek için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?", "choices": ["Kâğıttaki eski kayıtları hiç kontrol etmeden kullanmak", "Yalnız lastiğin rengine bakmak", "Kâğıttaki bütün N değerlerini cm diye değiştirmek", "Sıfırı ve bilinen kuvvet konumlarını yeniden denemek"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Eski lastiğin konumlarını yeni lastikte geçerli varsayıyor.", "Renk, aynı kuvvetteki uzamanın aynı olduğunu kanıtlamaz.", "Değerlerin birim adını değiştirmek kuvvet ölçeğini doğrulamaz.", "Doğru; yeni lastiğin uzama davranışı farklı olabilir."], "explanation": "Yeni lastik aynı kuvvet altında farklı miktarda uzayabilir. Sıfır konumu ve bilinen kuvvetlerin oluşturduğu konumlar yeniden bulunmadan kâğıttaki eski kayıtlar kullanılamaz.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 65], "elements": [{"type": "rect", "x": 8, "y": 12, "w": 45, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 15, "y1": 17, "x2": 47, "y2": 17, "width": 1, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 28, "y1": 10, "x2": 28.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l96a90a43149f", "labelX": 28, "labelY": 6}, {"type": "rect", "x": 65, "y": 12, "w": 16, "h": 45, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 73, "y1": 10, "x2": 73.1, "y2": 10, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l98e8864bd66c", "labelX": 73, "labelY": 6}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 27, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 17, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "accent"}, {"type": "line", "x1": 27, "y1": 35, "x2": 35, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 31, "y1": 35, "x2": 61, "y2": 35, "width": 0.8, "stroke": "ink", "arrow": "last"}, {"type": "rect", "x": 25, "y": 44, "w": 12, "h": 9, "width": 0.6, "fill": "none", "stroke": "ink", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.l47285e946002", "labelX": 31.0, "labelY": 48.5}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 20, "x2": 69, "y2": 20, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 25, "x2": 69, "y2": 25, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 30, "x2": 69, "y2": 30, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 35, "x2": 69, "y2": 35, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 40, "x2": 69, "y2": 40, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 45, "x2": 69, "y2": 45, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 65, "y1": 50, "x2": 69, "y2": 50, "width": 0.4, "stroke": "ink"}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 33, "x2": 14.1, "y2": 33, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.la0befc9335cb", "labelX": 14, "labelY": 29}, {"type": "line", "x1": 49, "y1": 44, "x2": 49.1, "y2": 44, "width": 0.1, "stroke": "muted", "labelKey": "f5-t05.f5-t05.lfe9a64982df2", "labelX": 49, "labelY": 40}, {"type": "line", "x1": 19, "y1": 29, "x2": 28, "y2": 27, "stroke": "ink", "width": 0.6}], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l29db377db16e", "captionKey": "f5-t05.f5-t05.l2fad0040d811", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q042", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a4c9fa2d457858eb775e873d0352a2b80d21a27c107ed3632e552ba215352bf7", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q043", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f24", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 5, "difficultyReason": "Önce-sonra kanıtını birleştirme; iyileştirmeyi korurken genelleme sınırına uygun yeni deneme tasarlama.", "question": "İlk modelde cetvel kaymış; 1 N’luk kuvvette iki deneme 1 N ve 3 N vermiştir. Cetvel sabitlenince tabloda görülen tekrarlar yapılmıştır. Buna göre modeli geliştirmek için alınması gereken en uygun sonraki karar aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Daha büyük çekmelerle sınırı zorlamak", "Bütün kuvvetleri kusursuz ölçtüğünü ilan etmek", "Sabitlemeyi koruyup başka bilinen kuvvetlerle denemek", "İlk modelin hatalı işaretlerine geri dönmek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yeni kanıt toplamak için güvenli sınırı aşmak gerekmez.", "Tek bir kuvvet için iki uygun tekrar her aralığı doğrulamaz.", "Doğru; tekrarlar iyileşmiş; daha geniş kullanım için yeni kanıt gerekir.", "Eski düzende cetvel kayması sorunu yeniden ortaya çıkar."], "explanation": "Cetvel sabitlenince aynı bilinen 1 N kuvvet iki kez 1 N okunmuştur. Bu, sabitlemenin yararlı olduğuna kanıttır. Sabitleme korunur; güvenli aralık içinde başka bilinen kuvvetlerle sıfır ve ölçek denemeleri yapılır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.l0d47994a075e", "f5-t05.f5-t05.l1bf7c0f3677e", "f5-t05.f5-t05.ld315ab66b0eb", "f5-t05.f5-t05.lf9a5f7001ea9"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.lc1820223b8a7"}, {"v": "1"}, {"v": "1"}, {"v": "1"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l6de31ab97bde"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q043", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6823556bfe3210a769b5df87fa14bc189ab6e423fb5f5e4e1a1fe928ec5e7e36", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q044", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f23", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.2", "level": 2, "difficultyReason": "Mevcut ölçüm aracına göre raporlanabilecek veriyi seçme; uzunluk ve kuvvet birimleri ayrımı.", "question": "Lastik modelinde bir nesnenin oluşturduğu kuvvet önceden ölçülmemiştir. Cetvel yalnız uzamayı gösteriyor. Bu bilgilere göre bu denemenin kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Uzama cm olarak kaydedilebilir.", "Uzama sayısı aynı N değeri sayılabilir.", "Her hafif nesne kesin 1 N sayılabilir.", "Nesnenin rengi N değerini belirler."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; bilinmeyen kuvvetin N değeri belirlenmeden uzama gözlemi yazılabilir.", "Santimetredeki sayıyı kuvvet ölçeği olmadan N değerine dönüştürüyor.", "Hafif olmayı tek bir kuvvet değeriyle eşitliyor; bilinen ölçüm yoktur.", "Renk kuvvet büyüklüğünü veren bir ölçüm değildir."], "explanation": "Cetvel uzamayı cm biriminde okumayı sağlar. Kuvvetin N değeri önceden belirlenmemiş ve ölçek kurulmamışsa yalnız uzama kaydı tutulur; bir N değeri uydurulmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q044", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2e04b7e66f3caa7d54ff082fc2ecb11949183a3ec3474f454153bbaf49ad4af8", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q045", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f25", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 1, "difficultyReason": "Aynı birimdeki üç sayıyı karşılaştırma; tek tablo adımı.", "question": "Aşağıdaki tabloda aynı dinamometreyle ölçülen çekmeler verilmiştir. Tabloya göre büyüklüğü en fazla olan çekme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["C çekmesi", "B çekmesi", "A çekmesi", "Üç çekme eşit"], "correct": 1, "distractorWhy": ["5 N, 7 N’den küçüktür; son satır en büyük olmak zorunda değildir.", "Doğru; 7 N tablodaki en büyük değerdir.", "3 N’yi 7 N’den büyük sanıyor veya ilk satırı seçiyor.", "Aynı araçla ölçülmesini aynı değer çıkması sanıyor."], "explanation": "A için 3 N, B için 7 N, C için 5 N okunmuştur. 7 N en büyük değer olduğundan B çekmesi seçilir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.l9042d8fb6b96", "f5-t05.f5-t05.ledbd4d0bbbe9"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l559aead08264"}, {"v": "3"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.ldf7e70e50215"}, {"v": "7"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l6b23c0d5f35d"}, {"v": "5"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lff5f7c827e7a"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q045", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8f15718c7532d2b839bfed4cd3bd38e880eef0375b49f877c69bc7c54244865e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q046", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f26", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 2, "difficultyReason": "Uç değerleri seçip farkını bulma; iki işlem adımı.", "question": "Tablodaki ölçümlere göre en büyük ve en küçük kuvvet arasındaki fark kaç N’dir?", "choices": ["14 N", "8 N", "4 N", "6 N"], "correct": 3, "distractorWhy": ["En büyük ve en küçük değerleri çıkarma yerine topluyor.", "Ortadaki ölçümü fark miktarı sanıyor.", "En küçük ölçümü fark miktarı sanıyor.", "Doğru; en büyük 10 N, en küçük 4 N; fark 6 N’dir."], "explanation": "Tabloda en büyük değer 10 N, en küçük değer 4 N’dir. Fark 10 − 4 = 6 N olarak bulunur.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.la7ae1a431366", "f5-t05.f5-t05.ledbd4d0bbbe9"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l88fda8b6c897"}, {"v": "4"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l96d47bf4877b"}, {"v": "10"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l823aa59f7df4"}, {"v": "8"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l6a7b196f8cf0"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q046", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9a54fc1ebb5da8e3f35ec36ec4c08eada1472fe667fb8773c04519e2d2ae0208", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q047", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f25", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "Değerleri etiketlerle eşleştirip istenen yönde sıralama; iki temsil arasında geçiş.", "question": "Tablodaki çekmelerin büyükten küçüğe sıralanışı hangisidir?", "choices": ["A, B, C", "B, A, C", "C, B, A", "C, A, B"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Tablo satırlarını değer karşılaştırmadan sıralama sanıyor.", "Küçükten büyüğe sıralamayı istenen yönle karıştırıyor.", "En büyüğü bulmuş ama 2 N ile 6 N’nin sırasını ters kurmuş.", "Doğru; 9 N > 6 N > 2 N sırası bu çekmelere karşılık gelir."], "explanation": "Ölçülen büyüklükler 9 N, 6 N ve 2 N’dir. Büyükten küçüğe 9 > 6 > 2 olduğundan çekmeler C, A, B sırasına konur.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.l9042d8fb6b96", "f5-t05.f5-t05.ledbd4d0bbbe9"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l559aead08264"}, {"v": "6"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.ldf7e70e50215"}, {"v": "2"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l6b23c0d5f35d"}, {"v": "9"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l0b47f6de255b"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q047", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d87fe4401aa60a2ea939635c1a2c5fb9a5f468ffd80f55d58cfb35c728f42b96", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q048", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f27", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 4, "difficultyReason": "Üç farkı hesaplayıp karşılaştırma; son değer ile değişim miktarını ayırma.", "question": "Aşağıdaki tabloda aynı koşullarda yapılan önce ve sonra ölçümleri var. Tabloya göre kuvvetteki artışın en büyük olduğu uygulama aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["B uygulaması", "A uygulaması", "C uygulaması", "Üçünün artışı eşit"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Son değeri en büyük olanı en büyük artış sanıyor; artış 4 N’dir.", "Doğru; artış 8 − 2 = 6 N; diğer artışlar 4 N ve 3 N’dir.", "Başlangıcı küçük olduğu için artışı en büyük sanıyor; artış 3 N’dir.", "Her uygulamada artış olmasını miktarların eşitliği sanıyor."], "explanation": "A için artış 8 − 2 = 6 N, B için 9 − 5 = 4 N, C için 4 − 1 = 3 N’dir. En büyük artış A uygulamasındadır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.leefa38435d81", "f5-t05.f5-t05.l29a1e2199ac3", "f5-t05.f5-t05.l540760c45ece"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l559aead08264"}, {"v": "2"}, {"v": "8"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.ldf7e70e50215"}, {"v": "5"}, {"v": "9"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l6b23c0d5f35d"}, {"v": "1"}, {"v": "4"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.l9599e6d7c59a"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q048", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "55e5d1f859e5ca2683df815060c479a3867c4151b8a0acc5acd202263bf51752", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q049", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f27", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 3, "difficultyReason": "İki ölçümden uygun çıkarım; olayın kimliğiyle büyüklüğünü ayırma.", "question": "Aşağıdaki tabloda iki farklı çekme aynı uygun dinamometreyle ölçülmüştür. Tablodaki ölçüm verilerine göre iki çekmeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Farklı çekmelerin sayıları eşit olamaz.", "Çekmelerin büyüklüğü eşittir.", "İlk çekme daha büyüktür.", "İkinci çekme daha büyüktür."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Farklı uygulamaların eşit büyüklükte kuvvet oluşturabileceğini reddediyor.", "Doğru; ikisi de 6 N olarak ölçülmüştür.", "Tabloda önce yer almayı daha büyük kuvvet sanıyor.", "Tabloda sonra yer almayı büyüklük artışı sanıyor."], "explanation": "İki ölçüm de aynı birimde 6 N’dir. Bu veriler çekme kuvvetlerinin büyüklüklerinin eşit olduğunu destekler. Çekmelerin tabloda farklı adlarla yer alması büyüklüklerinin farklı olmasını gerektirmez.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.l9042d8fb6b96", "f5-t05.f5-t05.ledbd4d0bbbe9"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l88fda8b6c897"}, {"v": "6"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l96d47bf4877b"}, {"v": "6"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.la50fa1be75de"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q049", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cf9fafa3f8e8ecb3305d8819526d572eeebcdb2eaa8327a86147c97f829e045a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t05.q050", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t05.f28", "topic": "Kuvvetin ölçülmesi: Newton ve dinamometre", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-1", "subtopicKey": "fen-5-f5-t05", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t05.n01", "objective": "FB.5.2.1", "level": 5, "difficultyReason": "Tablodan üst gereksinimi çıkarma ve iki araç özelliğine aktarma; üç aşamalı transfer.", "question": "Tablodaki üç ölçüm bir sonraki denemede kullanılacak araç için veri sağlıyor. Aynı kuvvetler ölçülecek; 1 N’luk farklar da okunacak. Buna göre sağlam ve sıfır ayarlı olan aşağıdaki araçlardan hangisi iki koşulu da karşılar?", "choices": ["10 N sınır, 5 N bölme", "10 N sınır, 1 N bölme", "5 N sınır, 1 N bölme", "20 N sınır, 2 N bölme"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Sınır yeterlidir; 5 N bölme 1 N’luk fark için ayrıntılı değildir.", "Doğru; en büyük 9 N’yi kapsar ve 1 N değişimi gösterir.", "Bölme uygundur ama 7 N ve 9 N sınırı aşar.", "Sınır yeterli olsa da 2 N bölme istenen 1 N ayrıntısını sağlamaz."], "explanation": "Verilerde en büyük kuvvet 9 N’dir; araç bunu kapsamalıdır. Ayrıca 1 N’luk değişim için 1 N bölme istenir. Verilen araçlardan 10 N üst sınır ve 1 N bölmeli olan iki koşulu birlikte karşılar.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t05.f5-t05.l9042d8fb6b96", "f5-t05.f5-t05.ledbd4d0bbbe9"], "rows": [[{"key": "f5-t05.f5-t05.l559aead08264"}, {"v": "4"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.ldf7e70e50215"}, {"v": "7"}], [{"key": "f5-t05.f5-t05.l6b23c0d5f35d"}, {"v": "9"}]], "altTextKey": "f5-t05.f5-t05.lbe438e5ac5b3"}, "tags": ["FB.5.2.1", "F5-T05"], "taskId": "F5-T05", "sourceRecordId": "draft.f5-t05.q050", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "1c4ed97140c506dbb93b413de53341e784c91c38a5933bb29e0802e6447388dd", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "note", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "title": "Kütle ve ağırlık", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.5.2.3"], "body": "Ne öğreneceğim\nAy'da bir araştırmacının adımlarını düşün. Yanındaki aynı eşya değişmediği hâlde onu taşıma hissi neden farklı olabilir? Madde miktarıyla ona uygulanan yer çekimi etkisini ayrı inceleyerek bu soruyu ele alacağız.\nKütle ve ağırlığı anlam, ölçüm aracı, birim ve bulunduğu yer açısından karşılaştıracaksın. Ölçümleri tabloya doğru başlıklarla yerleştirecek, günlük konuşmada birbirine karışan ifadeleri bilimsel dile çevireceksin.\n\nTemel kavramlar\nKütle, bir nesnede bulunan maddeyi miktar bakımından anlatır. Gramın simgesi g, kilogramın simgesi kg'dır. Eşit kollu terazide bilinen ölçü kütleleriyle karşılaştırılarak belirlenebilir. Nesneden madde çıkarılmıyor veya eklenmiyorsa, yalnız bulunduğu yeri değiştirmek bu miktarı değiştirmez.\nAğırlık sözcüğünü bilimsel dilde yer çekiminin cisim üzerindeki kuvveti için kullanırız. Kuvvet kaydı newton (N) birimi taşır; yaylı dinamometreyle okunabilir. Bu nedenle iki kavramın birimleri yer değiştirilemez. Bulunulan yerin çekim etkisi değişirse kuvvet de değişebilir.\nDünya ile Ay yüzeyini karşılaştırırken aynı nesneyi ve aynı madde miktarını düşün. Ay'ın çekimi daha zayıftır, fakat yok değildir. Astronotların farklı yürüyüşü daha küçük kuvvet etkisiyle ilişkilidir; astronotun maddesinin azalmasıyla açıklanmaz. Dünya'nın farklı yerlerinde de ağırlık farklılaşabilir; burada bunun ayrıntılı hesabına girmeyeceğiz.\nKarşılaştırmada iki büyüklüğün de ölçülebilmesi bir ortak özelliktir. Ne anlattıkları, kullanılan araçları ve birimleri ise ayrı incelenir. Bir nesne için sayı okurken önce sütun başlığını ve birimi görmek, yanlış büyüklüğü yorumlamayı önler.\n\nÖnce düşün\nBir yayı hafifçe çekince uzamasını hatırla. Sayısal kayıt için hangi ölçeği okuyacağını söyle. Sonra bir mercimek etiketindeki g yazısını düşün: bu simge çekme etkisini mi, içerikteki maddeyi mi anlatıyor olabilir?\nKapalı bir kutuyu bir odadan ötekine taşıdığında içindeki madde kendi kendine eksilir mi? Cisme ne eklenip ne çıkarıldığı ile yalnız yer değiştirmeyi ayır.\n\nAdım adım — Kavramı ölçümden önce belirle\nÖnce sorunun madde miktarını mı, çekim kuvvetini mi araştırdığını yaz. Etiketteki kg veya g ile ölçerdeki N için farklı kayıt başlıkları aç. Günlük dilde kilogramla anlatılan beden ölçüsü, bilimsel anlamda kütle bilgisidir. Birim simgesini değiştirerek aynı sayıyı ağırlık diye yazma.\nAy'da aynı giysi ve araçlarla bulunan araştırmacıyı düşün. Gövdesine madde eklenip çıkarılmıyorsa miktarını sabit kabul ederiz; değişen etkiyi ayrı başlıkta inceleriz.\n\nTerazide toplamı ve dengeyi oku\nEşit kollu terazinin bir tarafına nesne, ötekine değeri bilinen ölçü kütleleri yerleştirilir. Dengeyi iki tarafın toplam miktarlarının eşleşmesi olarak yorumlarız. Birden fazla ölçü kütlesi varsa yalnız birini okumak yetmez; hepsini topla.\nNotun çiziminde bir tarafta kumaş kesesi, ötekinde 420 g'lık toplam ölçü değeri vardır. Yatay kolun gösterdiği dengeyi incele. Bu karşılaştırma N cinsinden bir kuvvet okuması değildir. Denge bozukken kefeler eşitmiş gibi sonuç yazma.\n\nKuvvet kaydını ölçekten al\nDinamometrede asılan nesne yayı uzatır. N ölçeğinde göstergenin kestiği çizgiyi incele; komşu işaretlerin yerini ve üst sınırı bununla karıştırma. Örneğin öğretmenin hazırladığı farklı bir çizimde 7,5 N konumu gösterilmişse kaydı bu birimle yazarsın. Onu 7,5 kg diye yazmak ölçülen büyüklüğü değiştirir.\nÖlçümden önce araç sınırının uygun olduğunu kontrol et; ağır nesne kullanarak deneme yapma. Ölçek hareketi durulmadan kesin okuma üretme. Sayıyla birimi beraber yazmak sonradan tablo yorumunu kolaylaştırır.\n\nOrtaklık ve fark için ayrı sorular sor\nİkisi de sayısal olarak belirlenebilir mi? Bu bir benzerlik sorusudur. Ne ölçülüyor, araç nedir, birim nedir ve yer değişimi neyi etkiler? Bunlar farkları inceleyen sorulardır.\nDefterine iki ayrı kısa liste yaz. Madde miktarı listesine teraziyle karşılaştırma ve g/kg kaydını; kuvvet listesine yaylı araç ve N kaydını yerleştir. Yer değiştirme satırında madde eklenip çıkarılmadığı koşulunu belirt. Sütunlar karışıyorsa önce başlıkları düzelt; yalnız aynı sayının bulunmasına dayanma.\n\nDünya ve Ay kayıtlarını koşullarıyla yorumla\nAynı kapalı nesnenin farklı yerlerdeki ölçümlerini okurken her sütunu kendi içinde karşılaştır. Ay yüzeyinde N kaydı daha küçük olabilir; miktar sütununun azalmasını bundan çıkarma. Çekimin zayıflaması, tamamen ortadan kalkması değildir.\nBir problem Ay için Dünya değerinin yaklaşık altıda biri kabulünü açıkça veriyorsa, kuvvet sayısını altı eş parçaya ayırarak tahmin yapabilirsin. Bu kabul yalnız kuvvet karşılaştırmasına aittir; g veya kg sütununa uygulanmaz. Yaklaşık değeri kesin ölçüm gibi sunma. Verilmemiş başka gezegenler için oran uydurma.\n\nGünlük etiketi güvenli biçimde incele\nBir yetişkinle kapalı bir mercimek paketinin etiketine bak. Yazılan net miktarı ve ambalajlı toplamı ayrı düşün. Mutfak terazisine boş kabı koyduğunda kabın etkisini sıfırlamak, içindekini ayrı kaydetmeyi sağlar. Kapalı paketin ölçümünde ambalaj da toplamda bulunur; küçük farkların nedeni bu olabilir.\nPaketi açmadan Ay'a taşındığını düşünerek madde miktarı ve kuvvet için iki tahmin yaz, her birini ayrı gerekçelendir. g/kg gösteren mutfak cihazı kütle bildirmek için ayarlanmıştır. Aynı elektronik cihazın Ay'da yeniden ayarlanmadan doğru göstereceğini varsayma; eşit kollu teraziyle karşılaştırma ve cihaz göstergesi farklı konulardır. Çalışma için gerçek yolculuk, ağır yük veya tehlikeli düzenek gerekmez.\n\nGörselle çalışalım\nŞekli incele. Yatay kol ve simetrik askılar dengeyi gösterir. Vurgulu kumaş kesesi, karşısındaki toplam ölçü değeriyle karşılaştırılır. Çizim gerçek araç boyutlarının ölçeği değildir; kütle karşılaştırmasının hangi parçalarla kurulduğunu gösterir.\n\nÇözümlü örnek 1 — Etiketi kavrama bağla\nBir hobi kutusunda 375 g oyun hamuru yazıyor. Bu kayıt hangi özelliğe ilişkin, hangisi için ek ölçüm gerekir?\nÇözüm: Önce g simgesini tanırız: etiket hamurun miktarını bildirir. Çekim kuvvetine ilişkin bir N kaydı verilmemiştir. Bu nedenle ağırlık için sayı uydurmak yerine uygun kuvvet ölçümü gerektiğini söyleriz. Birimi değiştirip aynı sayıyı kullanmak çözüm olmaz.\n\nÇözümlü örnek 2 — Dengeyi toplamla çöz\nKumaş kesesinin karşı kefesinde 180 g ve 240 g ölçü kütleleri var. Yatay kol için hangi hesabı yaparsın?\nÇözüm: Karşı kefenin toplamı 180 + 240 = 420 g olur. Denge, kesenin bu miktarla eşleştiğini gösterir. Hesap her iki ölçü kütlesini içerir; 180 g veya 240 g'ı tek başına almak eksik okuma olur. N birimi kullanılmaz, çünkü kuvvet göstergesi okunmamıştır.\n\nÇözümlü örnek 3 — Yaklaşık yer karşılaştırması yap\nBir düşünce kaydında kapalı bir aletin Dünya kütlesi 4,8 kg ve ağırlığı 48 N. Ay'da kuvvet için altıda bir kabulü verilmiş. Sütunlar nasıl tamamlanır?\nÇözüm: Önce aletin madde kaybetmediği koşuluna bakarız; miktar kaydı 4,8 kg olarak korunur. Kuvvet için verilen kabulü kullanıp 48 ÷ 6 = 8 N buluruz ve yaklaşık diye belirtiriz. İki sütuna aynı bölme uygulanmaz. Sadece yerin değişmesiyle içerik eksilmesi birbirinden ayrılmış olur.\n\nÇözümlü örnek 4 — Hata yorumunu düzelt\nBir öğrencinin günlüğünde, dağa taşınan kapalı kitap sandığı için içindeki kâğıt azaldı yazıyor. Hangi koşul incelenmeli?\nÇözüm: Sandığa madde eklenip çıkarılıp çıkarılmadığını sorarız. Kapalı ve kayıpsız taşınmışsa kâğıt miktarı yalnız konum nedeniyle azalmaz. Çekim etkisine ilişkin değişiklik, içeriğin değiştiğine kanıt değildir. Bu çözüm ayrıntılı konum hesabı yapmadan iki büyüklüğü ayırır.\n\nÇözümlü örnek 5 — Net ve toplamı ayır\nBir ambalajlı ürünün etiketi içerik için 275 g bildiriyor; boş ambalaj 15 g. Toplam kaydın ne olur?\nÇözüm: Önce hangi kütlenin istendiğini belirleriz. İçerik 275 g kalır; ambalaj dahil değer için 275 + 15 = 290 g hesaplanır. Tartı ile etiket farklı kapsamları bildirebilir. Farkı yer çekimi değişmiş diye yorumlamadan önce ambalaj koşulu kontrol edilir.\n\nSık yapılan hatalar\nYanılgı: Gram kaydını N diye yeniden yazmak ağırlık hesabıdır.\nNeden: Birimler farklı fiziksel büyüklükleri anlatır; simge değişimi ölçüm oluşturmaz.\nYaklaşım: Önce miktar mı kuvvet mi istendiğini belirle, uygun aracı seç.\nYanılgı: Başka yere taşınan kapalı sandıktan mutlaka madde eksilir.\nNeden: Taşıma ile madde kaybı ayrı olaylardır.\nYaklaşım: Ekleme veya çıkarma koşulunu araştır; konumu tek başına miktar nedeni yapma.\nYanılgı: Zayıf çekim etkisi, hiç kuvvet bulunmaması demektir.\nNeden: Küçük değer ile sıfır değer birbirine karıştırılmıştır.\nYaklaşım: Karşılaştırmada daha az oluşu ayrı, yok oluşu ayrı değerlendir.\nYanılgı: Terazi toplamını bulmak için en büyük ölçü kütlesi yeter.\nNeden: Aynı kefede bulunan diğer değerler atlanmıştır.\nYaklaşım: Dengeyi iki taraftaki toplamla yorumla.\nYanılgı: Bir mutfak cihazı her yerde aynı ayarla aynı doğru sonucu verir.\nNeden: Cihazın çalışma ve ayar koşulları incelenmemiştir.\nYaklaşım: Gösterge sonucunu, kullanılan aracın koşullarından bağımsız genelleme.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nSoru: Kapalı bir boya kalemi kutusunda 145 g yazıyor. Başka odaya kayıpsız taşınması bu kaydı azaltır mı?\nCevap: Yalnız bu nedenle azalmaz.\nGerekçe: Madde miktarı için eklenen veya çıkarılan içerik incelenir.\nSoru: Düşünce probleminde 54 N için Ay'da altıda bir kabulü veriliyor. Kuvvet tahminin nedir?\nCevap: Yaklaşık 9 N.\nGerekçe: 54 ÷ 6 = 9 işlemi kuvvet kaydına uygulanır; miktar için aynı işlem yapılmaz.\nSoru: El işi paketinin net miktarı 165 g, ambalajı 25 g. Kapalı toplam ne kadardır?\nCevap: 190 g.\nGerekçe: İçerik ve ambalaj beraber istendiğinden 165 + 25 = 190 g hesaplanır.\n\nÖzet\nBir kaydı yorumlamadan önce neyi ölçtüğünü ve birimini belirle. Miktar için terazi karşılaştırmasını, çekim etkisi için yaylı kuvvet ölçümünü kullan. İki kavramın ortak ve farklı özelliklerini ayrı listelerde tut.\nYer değiştirmeyi madde kaybıyla karıştırma. Dünya ve Ay karşılaştırmasında aynı nesne koşulunu koru; verilmiş yaklaşık kuvvet oranını miktar sütununa taşıma. Etiket ile tartıyı karşılaştırırken net ve ambalajlı toplam ayrımını incele.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Ay'da bir araştırmacının adımlarını düşün. Yanındaki aynı eşya değişmediği hâlde onu taşıma hissi neden farklı olabilir? Madde miktarıyla ona uygulanan yer çekimi etkisini ayrı inceleyerek bu soruyu ele alacağız.\n\nKütle ve ağırlığı anlam, ölçüm aracı, birim ve bulunduğu yer açısından karşılaştıracaksın. Ölçümleri tabloya doğru başlıklarla yerleştirecek, günlük konuşmada birbirine karışan ifadeleri bilimsel dile çevireceksin.", "keyConcepts": ["Kütle, bir nesnede bulunan maddeyi miktar bakımından anlatır. Gramın simgesi g, kilogramın simgesi kg'dır. Eşit kollu terazide bilinen ölçü kütleleriyle karşılaştırılarak belirlenebilir. Nesneden madde çıkarılmıyor veya eklenmiyorsa, yalnız bulunduğu yeri değiştirmek bu miktarı değiştirmez.", "Ağırlık sözcüğünü bilimsel dilde yer çekiminin cisim üzerindeki kuvveti için kullanırız. Kuvvet kaydı newton (N) birimi taşır; yaylı dinamometreyle okunabilir. Bu nedenle iki kavramın birimleri yer değiştirilemez. Bulunulan yerin çekim etkisi değişirse kuvvet de değişebilir.", "Dünya ile Ay yüzeyini karşılaştırırken aynı nesneyi ve aynı madde miktarını düşün. Ay'ın çekimi daha zayıftır, fakat yok değildir. Astronotların farklı yürüyüşü daha küçük kuvvet etkisiyle ilişkilidir; astronotun maddesinin azalmasıyla açıklanmaz. Dünya'nın farklı yerlerinde de ağırlık farklılaşabilir; burada bunun ayrıntılı hesabına girmeyeceğiz.", "Karşılaştırmada iki büyüklüğün de ölçülebilmesi bir ortak özelliktir. Ne anlattıkları, kullanılan araçları ve birimleri ise ayrı incelenir. Bir nesne için sayı okurken önce sütun başlığını ve birimi görmek, yanlış büyüklüğü yorumlamayı önler."], "priorKnowledge": ["Bir yayı hafifçe çekince uzamasını hatırla. Sayısal kayıt için hangi ölçeği okuyacağını söyle. Sonra bir mercimek etiketindeki g yazısını düşün: bu simge çekme etkisini mi, içerikteki maddeyi mi anlatıyor olabilir?", "Kapalı bir kutuyu bir odadan ötekine taşıdığında içindeki madde kendi kendine eksilir mi? Cisme ne eklenip ne çıkarıldığı ile yalnız yer değiştirmeyi ayır."], "steps": ["Kavramı ölçümden önce belirle\nÖnce sorunun madde miktarını mı, çekim kuvvetini mi araştırdığını yaz. Etiketteki kg veya g ile ölçerdeki N için farklı kayıt başlıkları aç. Günlük dilde kilogramla anlatılan beden ölçüsü, bilimsel anlamda kütle bilgisidir. Birim simgesini değiştirerek aynı sayıyı ağırlık diye yazma.\n\nAy'da aynı giysi ve araçlarla bulunan araştırmacıyı düşün. Gövdesine madde eklenip çıkarılmıyorsa miktarını sabit kabul ederiz; değişen etkiyi ayrı başlıkta inceleriz.", "Terazide toplamı ve dengeyi oku\nEşit kollu terazinin bir tarafına nesne, ötekine değeri bilinen ölçü kütleleri yerleştirilir. Dengeyi iki tarafın toplam miktarlarının eşleşmesi olarak yorumlarız. Birden fazla ölçü kütlesi varsa yalnız birini okumak yetmez; hepsini topla.\n\nNotun çiziminde bir tarafta kumaş kesesi, ötekinde 420 g'lık toplam ölçü değeri vardır. Yatay kolun gösterdiği dengeyi incele. Bu karşılaştırma N cinsinden bir kuvvet okuması değildir. Denge bozukken kefeler eşitmiş gibi sonuç yazma.", "Kuvvet kaydını ölçekten al\nDinamometrede asılan nesne yayı uzatır. N ölçeğinde göstergenin kestiği çizgiyi incele; komşu işaretlerin yerini ve üst sınırı bununla karıştırma. Örneğin öğretmenin hazırladığı farklı bir çizimde 7,5 N konumu gösterilmişse kaydı bu birimle yazarsın. Onu 7,5 kg diye yazmak ölçülen büyüklüğü değiştirir.\n\nÖlçümden önce araç sınırının uygun olduğunu kontrol et; ağır nesne kullanarak deneme yapma. Ölçek hareketi durulmadan kesin okuma üretme. Sayıyla birimi beraber yazmak sonradan tablo yorumunu kolaylaştırır.", "Ortaklık ve fark için ayrı sorular sor\nİkisi de sayısal olarak belirlenebilir mi? Bu bir benzerlik sorusudur. Ne ölçülüyor, araç nedir, birim nedir ve yer değişimi neyi etkiler? Bunlar farkları inceleyen sorulardır.\n\nDefterine iki ayrı kısa liste yaz. Madde miktarı listesine teraziyle karşılaştırma ve g/kg kaydını; kuvvet listesine yaylı araç ve N kaydını yerleştir. Yer değiştirme satırında madde eklenip çıkarılmadığı koşulunu belirt. Sütunlar karışıyorsa önce başlıkları düzelt; yalnız aynı sayının bulunmasına dayanma.", "Dünya ve Ay kayıtlarını koşullarıyla yorumla\nAynı kapalı nesnenin farklı yerlerdeki ölçümlerini okurken her sütunu kendi içinde karşılaştır. Ay yüzeyinde N kaydı daha küçük olabilir; miktar sütununun azalmasını bundan çıkarma. Çekimin zayıflaması, tamamen ortadan kalkması değildir.\n\nBir problem Ay için Dünya değerinin yaklaşık altıda biri kabulünü açıkça veriyorsa, kuvvet sayısını altı eş parçaya ayırarak tahmin yapabilirsin. Bu kabul yalnız kuvvet karşılaştırmasına aittir; g veya kg sütununa uygulanmaz. Yaklaşık değeri kesin ölçüm gibi sunma. Verilmemiş başka gezegenler için oran uydurma.", "Günlük etiketi güvenli biçimde incele\nBir yetişkinle kapalı bir mercimek paketinin etiketine bak. Yazılan net miktarı ve ambalajlı toplamı ayrı düşün. Mutfak terazisine boş kabı koyduğunda kabın etkisini sıfırlamak, içindekini ayrı kaydetmeyi sağlar. Kapalı paketin ölçümünde ambalaj da toplamda bulunur; küçük farkların nedeni bu olabilir.\n\nPaketi açmadan Ay'a taşındığını düşünerek madde miktarı ve kuvvet için iki tahmin yaz, her birini ayrı gerekçelendir. g/kg gösteren mutfak cihazı kütle bildirmek için ayarlanmıştır. Aynı elektronik cihazın Ay'da yeniden ayarlanmadan doğru göstereceğini varsayma; eşit kollu teraziyle karşılaştırma ve cihaz göstergesi farklı konulardır. Çalışma için gerçek yolculuk, ağır yük veya tehlikeli düzenek gerekmez."], "workedExamples": [{"title": "Çözümlü örnek 1", "problem": "Etiketi kavrama bağla", "solution": ["Bir hobi kutusunda 375 g oyun hamuru yazıyor. Bu kayıt hangi özelliğe ilişkin, hangisi için ek ölçüm gerekir?", "Çözüm: Önce g simgesini tanırız: etiket hamurun miktarını bildirir. Çekim kuvvetine ilişkin bir N kaydı verilmemiştir. Bu nedenle ağırlık için sayı uydurmak yerine uygun kuvvet ölçümü gerektiğini söyleriz. Birimi değiştirip aynı sayıyı kullanmak çözüm olmaz."]}, {"title": "Çözümlü örnek 2", "problem": "Dengeyi toplamla çöz", "solution": ["Kumaş kesesinin karşı kefesinde 180 g ve 240 g ölçü kütleleri var. Yatay kol için hangi hesabı yaparsın?", "Çözüm: Karşı kefenin toplamı 180 + 240 = 420 g olur. Denge, kesenin bu miktarla eşleştiğini gösterir. Hesap her iki ölçü kütlesini içerir; 180 g veya 240 g'ı tek başına almak eksik okuma olur. N birimi kullanılmaz, çünkü kuvvet göstergesi okunmamıştır."]}, {"title": "Çözümlü örnek 3", "problem": "Yaklaşık yer karşılaştırması yap", "solution": ["Bir düşünce kaydında kapalı bir aletin Dünya kütlesi 4,8 kg ve ağırlığı 48 N. Ay'da kuvvet için altıda bir kabulü verilmiş. Sütunlar nasıl tamamlanır?", "Çözüm: Önce aletin madde kaybetmediği koşuluna bakarız; miktar kaydı 4,8 kg olarak korunur. Kuvvet için verilen kabulü kullanıp 48 ÷ 6 = 8 N buluruz ve yaklaşık diye belirtiriz. İki sütuna aynı bölme uygulanmaz. Sadece yerin değişmesiyle içerik eksilmesi birbirinden ayrılmış olur."]}, {"title": "Çözümlü örnek 4", "problem": "Hata yorumunu düzelt", "solution": ["Bir öğrencinin günlüğünde, dağa taşınan kapalı kitap sandığı için içindeki kâğıt azaldı yazıyor. Hangi koşul incelenmeli?", "Çözüm: Sandığa madde eklenip çıkarılıp çıkarılmadığını sorarız. Kapalı ve kayıpsız taşınmışsa kâğıt miktarı yalnız konum nedeniyle azalmaz. Çekim etkisine ilişkin değişiklik, içeriğin değiştiğine kanıt değildir. Bu çözüm ayrıntılı konum hesabı yapmadan iki büyüklüğü ayırır."]}, {"title": "Çözümlü örnek 5", "problem": "Net ve toplamı ayır", "solution": ["Bir ambalajlı ürünün etiketi içerik için 275 g bildiriyor; boş ambalaj 15 g. Toplam kaydın ne olur?", "Çözüm: Önce hangi kütlenin istendiğini belirleriz. İçerik 275 g kalır; ambalaj dahil değer için 275 + 15 = 290 g hesaplanır. Tartı ile etiket farklı kapsamları bildirebilir. Farkı yer çekimi değişmiş diye yorumlamadan önce ambalaj koşulu kontrol edilir."]}], "commonMistakes": ["Yanılgı: Gram kaydını N diye yeniden yazmak ağırlık hesabıdır.\nNeden: Birimler farklı fiziksel büyüklükleri anlatır; simge değişimi ölçüm oluşturmaz.\nYaklaşım: Önce miktar mı kuvvet mi istendiğini belirle, uygun aracı seç.", "Yanılgı: Başka yere taşınan kapalı sandıktan mutlaka madde eksilir.\nNeden: Taşıma ile madde kaybı ayrı olaylardır.\nYaklaşım: Ekleme veya çıkarma koşulunu araştır; konumu tek başına miktar nedeni yapma.", "Yanılgı: Zayıf çekim etkisi, hiç kuvvet bulunmaması demektir.\nNeden: Küçük değer ile sıfır değer birbirine karıştırılmıştır.\nYaklaşım: Karşılaştırmada daha az oluşu ayrı, yok oluşu ayrı değerlendir.", "Yanılgı: Terazi toplamını bulmak için en büyük ölçü kütlesi yeter.\nNeden: Aynı kefede bulunan diğer değerler atlanmıştır.\nYaklaşım: Dengeyi iki taraftaki toplamla yorumla.", "Yanılgı: Bir mutfak cihazı her yerde aynı ayarla aynı doğru sonucu verir.\nNeden: Cihazın çalışma ve ayar koşulları incelenmemiştir.\nYaklaşım: Gösterge sonucunu, kullanılan aracın koşullarından bağımsız genelleme."], "selfCheck": [{"question": "Soru: Kapalı bir boya kalemi kutusunda 145 g yazıyor. Başka odaya kayıpsız taşınması bu kaydı azaltır mı?", "answer": "Yalnız bu nedenle azalmaz.\nGerekçe: Madde miktarı için eklenen veya çıkarılan içerik incelenir."}, {"question": "Soru: Düşünce probleminde 54 N için Ay'da altıda bir kabulü veriliyor. Kuvvet tahminin nedir?", "answer": "Yaklaşık 9 N.\nGerekçe: 54 ÷ 6 = 9 işlemi kuvvet kaydına uygulanır; miktar için aynı işlem yapılmaz."}, {"question": "Soru: El işi paketinin net miktarı 165 g, ambalajı 25 g. Kapalı toplam ne kadardır?", "answer": "190 g.\nGerekçe: İçerik ve ambalaj beraber istendiğinden 165 + 25 = 190 g hesaplanır."}], "summary": "Bir kaydı yorumlamadan önce neyi ölçtüğünü ve birimini belirle. Miktar için terazi karşılaştırmasını, çekim etkisi için yaylı kuvvet ölçümünü kullan. İki kavramın ortak ve farklı özelliklerini ayrı listelerde tut.\n\nYer değiştirmeyi madde kaybıyla karıştırma. Dünya ve Ay karşılaştırmasında aynı nesne koşulunu koru; verilmiş yaklaşık kuvvet oranını miktar sütununa taşıma. Etiket ile tartıyı karşılaştırırken net ve ambalajlı toplam ayrımını incele.", "figureNote": "Şekli incele. Yatay kol ve simetrik askılar dengeyi gösterir. Vurgulu kumaş kesesi, karşısındaki toplam ölçü değeriyle karşılaştırılır. Çizim gerçek araç boyutlarının ölçeği değildir; kütle karşılaştırmasının hangi parçalarla kurulduğunu gösterir."}, "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 110, 100], "elements": [{"type": "line", "x1": 16, "y1": 27, "x2": 94, "y2": 27, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 55, "y1": 27, "x2": 55, "y2": 82, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 40, "y1": 82, "x2": 70, "y2": 82, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 27, "y1": 27, "x2": 27, "y2": 56, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 83, "y1": 27, "x2": 83, "y2": 56, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 56, "x2": 40, "y2": 56, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 56, "x2": 96, "y2": 56, "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "rect", "x": 19, "y": 43, "w": 16, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "accent", "width": 1.0}, {"type": "rect", "x": 73, "y": 42, "w": 20, "h": 14, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6}, {"type": "line", "x1": 27, "y1": 49, "x2": 27.1, "y2": 49, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t06.duz.f5t06.sack", "labelX": 27, "labelY": 49}, {"type": "line", "x1": 83, "y1": 49, "x2": 83.1, "y2": 49, "stroke": "muted", "width": 0.1, "labelKey": "f5-t06.duz.f5t06.mass", "labelX": 83, "labelY": 49}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t06.duz.f5t06.alt"}, "taskId": "F5-T06", "visualRequirement": "optional", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b5436ff89c3e7b7be0a8cd2f12181ce5c93b322eeff39847f7c281e4282137be", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q001", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f01", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 1, "difficultyReason": "Tek adımda tanımı tanıma; işlem yoktur.", "question": "Bir cismin içerdiği madde miktarına ne ad verilir?", "choices": ["Ağırlık", "Kütle", "Yer çekimi", "Kuvvet"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ağırlık madde miktarı değil, yer çekimi kuvvetidir.", "Doğru; madde miktarının adı kütledir.", "Yer çekimi bir kuvvetin nedenini anlatır; madde miktarının adı değildir.", "Kuvvet madde miktarını değil, itme ve çekme etkisini anlatır."], "explanation": "Madde miktarının adı kütledir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q001", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7cedc8a32dc2d4b6c5b00f26291cad18ac980a75ec02202ea9a6833be9a851c6", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q002", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f01", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 1, "difficultyReason": "Kısa tanımları ayırma; yakın iki kavram karşılaştırılır.", "question": "Ağırlık kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Cismin içerdiği toplam madde miktarı", "Cismin bulunduğu yerden bağımsız özelliği", "Terazide ölçü kütleleriyle karşılaştırılan miktar", "Cisme etki eden yer çekimi kuvveti"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Madde miktarı kütlenin tanımıdır; ağırlığın değil.", "Yerden bağımsız kalan kütledir; ağırlık yere göre değişebilir.", "Ölçü kütleleriyle karşılaştırılan miktar kütledir.", "Doğru; ağırlık cisme etki eden yer çekimi kuvvetidir."], "explanation": "Ağırlık cisme etki eden yer çekimi kuvvetidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q002", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "04788c29cc64b0c07c261f3583f469871a558987c518342be171ba1a536f622c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q003", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f01", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 1, "difficultyReason": "Günlük bir durumdan kavrama geçiş; tek çıkarım gerekir.", "question": "Bir pakete pirinç eklendiğinde madde miktarı artıyor. Bu bilgilere göre artan bu miktarın adı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yer çekimi", "Ölçme birimi", "Kütle", "Dinamometre"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Pirinç eklemek bulunduğu yerdeki yer çekimini artırmak değildir.", "Madde eklenince ölçme birimi değişmez; ölçülen miktar değişir.", "Doğru; pirinç eklemek paketin madde miktarını, yani kütlesini artırır.", "Dinamometre bir araçtır; paketin madde miktarının adı değildir."], "explanation": "Pirinç eklemek paketin madde miktarını, yani kütlesini artırır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q003", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "819895fc6f5fc08cc00baa80f83f66e64897262cf9002765e10bff0e3587c19b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q004", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f01", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 1, "difficultyReason": "Gözlemi kuvvet kavramıyla ilişkilendirme; hesap gerekmez.", "question": "Bir cisim dinamometreye asıldığında yay uzuyor. Buna göre bu ölçümde cismin ağırlığından söz edilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yer çekiminin cisme bir kuvvet uygulaması", "Yay uzayınca cismin madde miktarının kaybolması", "Dinamometrenin cismin kütlesini doğrudan ölçmesi", "Ağırlık ile kütlenin aynı anlama gelmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; cisme etki eden yer çekimi kuvveti yayı uzatır; bu kuvvet cismin ağırlığıdır.", "Yayın uzaması cismin madde kaybettiğini göstermez.", "Dinamometre kütleyi değil, kuvveti ölçer.", "Ağırlık ve kütle aynı anlama gelmez; biri kuvvet, diğeri madde miktarıdır."], "explanation": "Cisme etki eden yer çekimi kuvveti yayı uzatır; bu kuvvet cismin ağırlığıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q004", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "408fbf87888bd2551af8523a528f5339dd99151c5d63667a2e3ae423abfdf9c2", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q005", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f02", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 1, "difficultyReason": "Birimden kavramı bulma; kısa günlük dil yorumu.", "question": "Günlük konuşmada kullanılan “Kilom 40.” ifadesindeki 40 kg bilimsel olarak neyi belirtir?", "choices": ["Ağırlığı", "Yer çekimi kuvvetini", "Kütleyi", "Dinamometrenin kuvvet değerini"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ağırlık N ile belirtilir; 40 kg kütle değeridir.", "Yer çekimi kuvvetinin birimi kg değil, N olur.", "Doğru; kilogram kütle birimidir; 40 kg ifadesi kütleyi belirtir.", "Dinamometrenin kuvvet değeri N ile okunur; kg ile değil."], "explanation": "Kilogram kütle birimidir; 40 kg ifadesi kütleyi belirtir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q005", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6f6e409f0a3da0c2aec83786bdc270291578b501ec4a0e075820667e04593fc4", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q006", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f02", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 1, "difficultyReason": "Etiketin anlamını tanıma; sayısal işlem yoktur.", "question": "Pirinç paketinin etiketinde “Net 500 g” yazıyor. Buna göre etiketteki bu bilgi aşağıdakilerden hangisini anlatır?", "choices": ["Pirince etki eden kuvveti", "Pirinçteki madde miktarını", "Pirinçte yer çekiminin bulunmadığını", "Paketin ağırlığının 500 N olduğunu"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Gram kuvvet birimi değildir; etiketteki bilgi kütleyi anlatır.", "Doğru; etiketteki g değeri pirincin net kütlesini, yani madde miktarını belirtir.", "Kütle etiketi yer çekiminin bulunmadığını söylemez.", "500 g ile 500 N farklı büyüklüklerin birimleridir; eşitlenemez."], "explanation": "Etiketteki g değeri pirincin net kütlesini, yani madde miktarını belirtir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q006", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "667b8f514460ef11d3c8c516c1898747c5bc03acd32681d8e674fc88879ee417", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q007", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f02", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "İki denetim: büyüklüğün adı ve birimi; günlük dildeki hata düzeltilir.", "question": "“Bu kutunun ağırlığı 2 kg.” cümlesi bilimsel dilde nasıl düzeltilir?", "choices": ["Bu kutunun kütlesi 2 kg.", "Bu kutunun kütlesi 2 N.", "Bu kutunun ağırlığı kesinlikle 2 N.", "Bu kutunun kütlesi yer değişince 2 N olur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; 2 kg kütle değeridir; cümlede ağırlık yerine kütle denmelidir.", "Kütle N ile yazılmaz; birim yanlış değiştirilmiştir.", "2 kg bilgisi tek başına 2 N ağırlık demek değildir.", "Yer değiştirmek kütleyi kuvvete veya kg birimini N birimine dönüştürmez."], "explanation": "2 kg kütle değeridir; cümlede ağırlık yerine kütle denmelidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q007", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8da970d57bef2ab9252442c3a56f55791bf42db07fb06e9e491295b24bf05e70", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q008", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f03", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "Bir iddiayı iki kavram için sınama; tanımlar yer değiştiren çeldiriciler vardır.", "question": "Kütle ve ağırlık için “İkisi de kuvvettir.” deniyor. Verilenlere göre bu ifadenin bilimsel olarak düzeltilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kütle kuvvettir, ağırlık madde miktarıdır.", "İkisi de yalnız madde miktarıdır.", "Ağırlık kuvvettir, kütle madde miktarıdır.", "İkisi de yalnız cismin yerini belirtir."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Tanımlar ters çevrilmiştir; kuvvet olan ağırlıktır.", "Ağırlığı madde miktarı saymak yer çekimi kuvvetini gözden kaçırır.", "Doğru; ağırlık bir kuvvet, kütle madde miktarıdır; ikisine de kuvvet denemez.", "Cismin yeri bu iki büyüklüğün tanımı değildir."], "explanation": "Ağırlık bir kuvvet, kütle madde miktarıdır; ikisine de kuvvet denemez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q008", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "530d0a4c67ba401c4a4dcbf137b61ed350629d907436aa416c7ca40ce5c1506f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q009", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f03", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "Sayısal benzerlikten yanlış genellemeyi fark etme; kavram ve birim birlikte düşünülür.", "question": "Bir kayıtta kütle değeri, başka bir kayıtta ağırlık değeri aynı sayıyla yazılmış. Buna göre “Sayılar aynıysa kütle ve ağırlık aynı kavramdır.” yorumunun hatalı olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Aynı sayı yalnız kütle ölçümünde kullanılabilir.", "Sayıya ek olarak büyüklük ve birim de önemlidir.", "Ağırlık birimsiz, kütle birimli yazılır.", "Birim değiştirilince cismin maddesi değişir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ağırlık ölçümünde de aynı sayı görülebilir; bu kavramları eşitlemez.", "Doğru; tek başına sayı yeterli değildir. Kütle kg veya g ile, ağırlık N ile yazılır; farklı kavramlardır.", "Ağırlık da birim ister; N birimiyle belirtilir.", "Yazılan birim cismin madde miktarını değiştirmez; ölçümü tanımlar."], "explanation": "Tek başına sayı yeterli değildir. Kütle kg veya g ile, ağırlık N ile yazılır; farklı kavramlardır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q009", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e312de824deafa8cac723b32b057940b4ee7a31cb7e6c9078d3ee2557c29d5ff", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q010", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f03", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "Koşullu bir durumdan tanım çıkarma; ağırlık ve kütle yakın çeldiricilerde ayrılır.", "question": "Bir kutuya madde eklenmediği ve kutudan madde eksilmediği biliniyor. Verilenlere göre kutunun başka bir yere taşınması aşağıdakilerden hangisini korur?", "choices": ["Her yerde aynı kalan yer çekimi kuvvetini", "İçerdiği madde miktarı olan kütleyi", "Madde miktarı olan ağırlığı", "Kuvvet olan kütleyi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yer çekimi kuvveti her yerde aynı kalmak zorunda değildir.", "Doğru; madde miktarı değişmiyorsa yalnız taşınma kütleyi değiştirmez. Ağırlık ise yere bağlıdır.", "Madde miktarı ağırlık değil, kütledir.", "Kütle kuvvet olarak tanımlanmaz; madde miktarıdır."], "explanation": "Madde miktarı değişmiyorsa yalnız taşınma kütleyi değiştirmez. Ağırlık ise yere bağlıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q010", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6390d34b43325904869b58c55a30b24744752a3bbbfb5bd936c5af937193de5d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q011", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f04", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 1, "difficultyReason": "Araç ve birimi birlikte tanıma; kısa eşleştirme.", "question": "Kütleyi ölçmek ve sonucu yazmak için hangi eşleştirme uygundur?", "choices": ["Eşit kollu terazi — N", "Dinamometre — kg", "Dinamometre — g", "Eşit kollu terazi — kg"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Terazi kütle ölçer; N kuvvet birimidir.", "Dinamometre kuvvet ölçer; kg kütle birimidir.", "Gram kütle birimidir; dinamometrenin kuvvet ölçümüne uymaz.", "Doğru; eşit kollu terazi kütleyi ölçer; sonuç kg veya g ile yazılır."], "explanation": "Eşit kollu terazi kütleyi ölçer; sonuç kg veya g ile yazılır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q011", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "de2617b250291953d5bb1df65995bfa304132f0c8181c87ac689cfc264252900", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q012", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f04", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 1, "difficultyReason": "Kuvvet ön bilgisiyle araç seçimi; tek kavramsal eşleştirme.", "question": "Bir cismin ağırlığını ölçmek ve sonucu yazmak için kullanılan araç–birim eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Dinamometre — N", "Dinamometre — g", "Eşit kollu terazi — N", "Eşit kollu terazi — kg"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ağırlık bir kuvvettir; dinamometreyle N biriminde ölçülür.", "Dinamometre kuvvet ölçer; g kütle birimidir.", "Eşit kollu terazi kütle ölçer; kuvvet ölçmek için seçilmez.", "Bu eşleştirme kütleyi ölçer; sorulan ağırlığı değil."], "explanation": "Ağırlık bir kuvvettir; dinamometreyle N biriminde ölçülür.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q012", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5cbe9dedd7d956077b084fa437203cc5f35d4a6ae19a310cf264cf6e1ae0494d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q013", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f04", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 1, "difficultyReason": "Araç görselini ve ölçek birimini eşleştirme; sayısal işlem yoktur.", "question": "Verilen görseldeki dinamometrenin ölçeğine göre ölçüm defterinde hangi başlık kullanılmalıdır?", "choices": ["Kütle (N)", "Ağırlık (kg)", "Kütle (g)", "Ağırlık (N)"], "correct": 3, "distractorWhy": ["N kütle birimi değildir; dinamometre kuvvet ölçer.", "Kilogram ağırlık birimi değildir; N ölçeği dikkate alınmamıştır.", "Görseldeki araç g birimli kütle terazisi değil, dinamometredir.", "Doğru; görseldeki N ölçeği kuvvet ölçümünü gösterir; cismin ölçülen kuvveti ağırlığıdır."], "explanation": "Görseldeki N ölçeği kuvvet ölçümünü gösterir; cismin ölçülen kuvveti ağırlığıdır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 90, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 32, "y": 7, "w": 30, "h": 69, "fill": "surface"}, {"type": "line", "x1": 47, "y1": 0, "x2": 47, "y2": 7}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 15, "x2": 42, "y2": 15, "labelKey": "f5-t06.f5t06.cbbb065cbd3e40", "labelX": 55, "labelY": 15}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 25, "x2": 42, "y2": 25, "labelKey": "f5-t06.f5t06.9959523762f651", "labelX": 55, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 35, "x2": 42, "y2": 35, "labelKey": "f5-t06.f5t06.35b92b035d1ba0", "labelX": 55, "labelY": 35}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 45, "x2": 42, "y2": 45, "labelKey": "f5-t06.f5t06.d37a19e7c45700", "labelX": 55, "labelY": 45}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 55, "x2": 42, "y2": 55, "labelKey": "f5-t06.f5t06.6e2fccdd9cde6a", "labelX": 55, "labelY": 55}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 65, "x2": 42, "y2": 65, "labelKey": "f5-t06.f5t06.3e8341e9d23d4b", "labelX": 55, "labelY": 65}, {"type": "line", "x1": 22, "y1": 45, "x2": 42, "y2": 45, "arrow": "last", "stroke": "accent", "width": 1.5}, {"type": "line", "x1": 47, "y1": 76, "x2": 47, "y2": 82}, {"type": "rect", "x": 37, "y": 82, "w": 20, "h": 12, "labelKey": "f5-t06.f5t06.a5441dd292be7e", "labelX": 47, "labelY": 88}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t06.f5t06.698012332f96e8"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q013", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ecea9bc4c212ef14406f952a734e2fa956cd8f05e411583e72cc71611e4d15cd", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q014", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f04", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 1, "difficultyReason": "Temsilî araçtan ölçülen büyüklüğe geçiş; tek çıkarım.", "question": "Görselde dengeli eşit kollu terazi bulunuyor. Buna göre bu düzenekte paket için belirlenen büyüklük aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ağırlık", "Yer çekiminin büyüklüğü", "Kütle", "Dinamometrenin uzaması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Dengeli eşit kollu terazi kütleleri karşılaştırır; N cinsinden ağırlık ölçmez.", "Terazinin dengesi yer çekiminin büyüklüğünü sayısal olarak vermez.", "Doğru; dengeli eşit kollu terazi paketin kütlesini ölçü kütlesiyle karşılaştırır.", "Görselde dinamometre yayı yoktur; kefeli terazi vardır."], "explanation": "Dengeli eşit kollu terazi paketin kütlesini ölçü kütlesiyle karşılaştırır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 80], "elements": [{"type": "line", "x1": 15, "y1": 25, "x2": 85, "y2": 25}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 25, "x2": 50, "y2": 70}, {"type": "line", "x1": 37, "y1": 70, "x2": 63, "y2": 70}, {"type": "line", "x1": 22, "y1": 25, "x2": 22, "y2": 48}, {"type": "line", "x1": 78, "y1": 25, "x2": 78, "y2": 48}, {"type": "line", "x1": 10, "y1": 48, "x2": 34, "y2": 48}, {"type": "line", "x1": 66, "y1": 48, "x2": 90, "y2": 48}, {"type": "rect", "x": 14, "y": 36, "w": 16, "h": 12, "labelKey": "f5-t06.f5t06.b58bd16905d210", "labelX": 22, "labelY": 42}, {"type": "rect", "x": 69, "y": 35, "w": 18, "h": 13, "labelKey": "f5-t06.f5t06.9501abc844af72", "labelX": 78, "labelY": 41}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t06.f5t06.7e04382db8cc29"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q014", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6a7c4e00b13933a2f600ba012beca78c7278642b079780fd07831316c02a1453", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q015", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f05", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "İki kayıt üzerinde hata bulma; büyüklükleri sayıyla sıralamaktan kaçınma.", "question": "Bir defterde “Kütle: 250 N; ağırlık: 3 g” yazılmış. Buna göre sayıların doğruluğu araştırılmadan önce bu kayıtla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?", "choices": ["Büyüklüklerin birimleri yanlış eşleştirilmiştir.", "Kütle mutlaka ağırlıktan küçük yazılmalıdır.", "Her iki değer de N ile yazılmalıdır.", "Her iki değer de g ile yazılmalıdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kütle için kg veya g, ağırlık için N gerekir. Kayıttaki iki birim de yanlış büyüklüğe bağlanmıştır.", "Farklı birimli büyüklüklerin sayıları böyle karşılaştırılmaz.", "Kütle N ile yazılmaz; kg veya g gerekir.", "Ağırlık g ile yazılmaz; N gerekir."], "explanation": "Kütle için kg veya g, ağırlık için N gerekir. Kayıttaki iki birim de yanlış büyüklüğe bağlanmıştır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q015", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "48b582d1041646934eba3e0dc64a1c736a24f3a0afde0394ac52e8f839a0bd92", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q016", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f05", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "İki birimin ortak anlamını bulma; birim dönüşümü istenmez.", "question": "Bir kütle defterinde bir kayıt g, bir başka kayıt kg ile yazılmış. Bu bilgilere göre bu iki birimle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?", "choices": ["İkisi de kütle için kullanılabilir.", "Gram ağırlık, kilogram kütle birimidir.", "Kilogram ağırlık, gram kuvvet birimidir.", "İkisi de dinamometre kuvvet birimidir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; gram ve kilogram kütleyi belirtir. Farklı büyüklükleri değil, aynı büyüklüğün farklı birimlerini gösterirler.", "Gram da kilogram da kütle birimidir; g ağırlık birimi değildir.", "Kilogram ve gram kuvvet birimi değildir.", "Dinamometrenin kuvvet birimi N olur; g veya kg değil."], "explanation": "Gram ve kilogram kütleyi belirtir. Farklı büyüklükleri değil, aynı büyüklüğün farklı birimlerini gösterirler.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q016", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "da6ca4ba3f46b28adbaaa56dbfccf03914763b38a265b577b4a8a1bfe14cc3d2", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q017", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f05", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "Birim adı ve simgesi arasında geçiş; kütle simgeleriyle ayrım.", "question": "Dinamometreyle yapılan ağırlık ölçümünde “newton” sözcüğünün yerine hangi simge yazılabilir?", "choices": ["kg", "N", "g", "kg ve g"], "correct": 1, "distractorWhy": ["kg simgesi kilogramı gösterir; newtonun simgesi değildir.", "Doğru; Newtonun simgesi N olarak yazılır; ağırlık ölçümünde N kullanılır.", "g simgesi gramı gösterir; kuvvet birimi değildir.", "Kilogram ve gram kütle birimleridir; newtonun yerini tutmaz."], "explanation": "Newtonun simgesi N olarak yazılır; ağırlık ölçümünde N kullanılır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q017", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "49b5a46c24408cef56ac71831924e7042200071767966ae3eea6b282e1d1093a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q018", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f06", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "Ölçme amacı iki parçaya ayrılır; araç eksikliği içeren seçenekler sınanır.", "question": "Aynı cismin kütlesini ve ağırlığını ayrı ayrı kaydetmek isteyen öğrenci hangi araç çiftini seçmelidir?", "choices": ["Eşit kollu terazi ve dinamometre", "İki eşit kollu terazi", "İki dinamometre", "Yalnız eşit kollu terazi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kütle eşit kollu teraziyle, ağırlık dinamometreyle kaydedilir. İki farklı büyüklük için iki araç gerekir.", "İki terazi kütleyi karşılaştırır; ağırlık için dinamometre eksiktir.", "İki dinamometre kuvvet ölçer; kütle karşılaştırması için terazi eksiktir.", "Yalnız terazi iki farklı büyüklüğü ayrı ayrı ölçmez; ağırlık için dinamometre gerekir."], "explanation": "Kütle eşit kollu teraziyle, ağırlık dinamometreyle kaydedilir. İki farklı büyüklük için iki araç gerekir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q018", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9d998ebcd6ca1762e8120dfc74a16736ce6c13262a9a822b9d4774efc3cf5294", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q019", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f06", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "Günlük araçtan bilimsel kayıt diline aktarım; başlık ve birim birlikte seçilir.", "question": "Bir mutfak terazisinin doğru ayarlanmış göstergesinde 750 g okunuyor. Buna göre bu değer için uygun rapor cümlesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Toplam ağırlık 750 g olarak ölçüldü.", "Toplam kütle 750 g olarak ölçüldü.", "Toplam kütle 750 N olarak ölçüldü.", "Toplam yer çekimi 750 kg olarak ölçüldü."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Gram birimi kütleyi belirtir; ağırlık adıyla eşleştirilemez.", "Doğru; doğru ayarlanmış mutfak terazisindeki g değeri toplam kütleyi belirtir.", "N kütle birimi değildir; göstergenin g birimi değiştirilmiştir.", "Mutfak terazisi yer çekimini kg ile raporlamaz; göstergesi kütleyi belirtir."], "explanation": "Doğru ayarlanmış mutfak terazisindeki g değeri toplam kütleyi belirtir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q019", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dfbe866f4205f491acbc043fbeed62dd587efb0805edd6bbd942d719c70c3783", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q020", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f06", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "Sonuçtan araç ve büyüklüğe ters çıkarım; birim kanıtı kullanılır.", "question": "Bir cismin ölçüm sonucu deftere “4 N” olarak doğru kaydedilmiş. Buna göre kütle–ağırlık incelemesinde bu kayıt aşağıdakilerden hangisine ait olabilir?", "choices": ["Eşit kollu teraziyle kütle ölçümüne", "Mutfak terazisiyle net pirinç kütlesine", "Ölçü kütlesinin gram değerine", "Dinamometreyle ağırlık ölçümüne"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Eşit kollu terazinin kütle sonucu kg veya g ile yazılır.", "Net pirinç kütlesi N ile yazılmaz; g veya kg gerekir.", "Ölçü kütlesinin gram değeri N değildir; gramla belirtilir.", "Doğru; N kuvvet birimidir; cismin ağırlığı dinamometreyle bu birimde ölçülebilir."], "explanation": "N kuvvet birimidir; cismin ağırlığı dinamometreyle bu birimde ölçülebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q020", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "826a6a293cb424183c0bf0ec1f2b224d4f510e70bc8d398fcb441469b2877672", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q021", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f07", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "Yer değişikliği ve madde korunumu birlikte değerlendirilir; iki sonuç seçilir.", "question": "Madde kaybetmeyen kapalı bir pirinç paketi Dünya'dan Ay'a götürülüyor. Buna göre paketle ilgili aşağıdakilerden hangisi beklenir?", "choices": ["Kütlesi ve ağırlığı birlikte azalır.", "Kütlesi azalır, ağırlığı aynı kalır.", "Kütlesi aynı kalır, ağırlığı sıfır olur.", "Kütlesi aynı kalır, ağırlığı azalır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ay'da ağırlık azalır; madde kaybı olmadığı için kütle azalmaz.", "Madde miktarı aynı kalır; ağırlık ise aynı kalmaz.", "Ay yüzeyinde yer çekimi vardır; ağırlık sıfır olmaz.", "Doğru; kapalı paket madde kaybetmiyor; kütlesi korunur. Ay'daki yer çekimi daha az olduğundan ağırlığı azalır."], "explanation": "Kapalı paket madde kaybetmiyor; kütlesi korunur. Ay'daki yer çekimi daha az olduğundan ağırlığı azalır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q021", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bb2b4b776881ed9aa81523ddb927d8665c263f1a6ca024f030eac8ff86fd4bfb", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q022", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f07", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "Üç konumu sırayla düşünme; yolculuğu madde değişiminden ayırma.", "question": "Bir cisim madde kaybetmeden Dünya'dan Ay'a gidip Dünya'daki başlangıç yerine dönüyor. Bu bilgilere göre yolculuk boyunca cismin kütlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Yalnız Ay'da sıfırdır.", "Her üç durumda da aynıdır.", "Ay'da azalır, dönüşte eski değerine çıkar.", "Dönüşte başlangıçtakinden daha fazladır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ay'a gitmek cismin maddesini yok etmez; kütle sıfır olmaz.", "Doğru; yolculukta madde eklenmiyor veya eksilmiyor; madde miktarı, dolayısıyla kütle her yerde aynıdır.", "Yalnız yer değiştirmek madde miktarını azaltıp artırmaz.", "Madde eklenmediği için dönüşte kütle artışı beklenmez."], "explanation": "Yolculukta madde eklenmiyor veya eksilmiyor; madde miktarı, dolayısıyla kütle her yerde aynıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q022", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9ef0950ee04749ceda4c19f900ff48284fa2f27b69a2ea97bf1e43ba716646aa", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q023", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f07", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "İki satırı ve iki büyüklüğü karşılaştırma; değişmeyen sütunu bulma.", "question": "Tabloda aynı kapalı cismin iki yerdeki ölçümleri var. Tabloya göre yer değişmesine rağmen korunmuş madde miktarını gösteren sütun aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ağırlık (N)", "Yer adı", "Kütle ve ağırlık birlikte", "Kütle (kg)"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ağırlık sütununda yer çekimine bağlı değişen kuvvet bulunur.", "Yer adı madde miktarını ölçmez; ölçüm ortamını belirtir.", "Ağırlık değişmiştir; iki sütun birlikte korunmuş miktarı göstermez.", "Doğru; tablodaki kütle değerleri iki yerde de 6 kg'dır. Madde miktarını kütle sütunu gösterir."], "explanation": "Tablodaki kütle değerleri iki yerde de 6 kg'dır. Madde miktarını kütle sütunu gösterir.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t06.f5t06.a24f75e0229168", "f5-t06.f5t06.c1aa9a41e44caa", "f5-t06.f5t06.40c4bf150d028b"], "rows": [[{"key": "f5-t06.f5t06.685042060c0ced"}, {"key": "f5-t06.f5t06.e7f6c011776e8d"}, {"key": "f5-t06.f5t06.39fa9ec190eee7"}], [{"key": "f5-t06.f5t06.c85a3445186c57"}, {"key": "f5-t06.f5t06.e7f6c011776e8d"}, {"key": "f5-t06.f5t06.4a44dc15364204"}]], "altTextKey": "f5-t06.f5t06.e5b7b57273541c"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q023", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8bcead03bd5583edf7a7089bd6b23e707e213d7fad6e512ad758d6aac2fc758d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q024", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f08", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "Tablo verisini bir bölme işlemiyle kullanma; oran kökte yaklaşık kabul olarak verilir.", "question": "Ay'daki ağırlığın Dünya'dakinin yaklaşık altıda biri olduğu kabul ediliyor. Tabloya göre aynı cismin Ay'daki ağırlığı yaklaşık kaç N olur?", "choices": ["0 N", "3 N", "18 N", "108 N"], "correct": 1, "choiceOrder": "fixed", "distractorWhy": ["Ay yüzeyindeki yer çekimi yok sayılmıştır; verilen oran sıfır sonuç üretmez.", "Doğru; 18 ÷ 6 = 3 işlemi verilen yaklaşık kuvvet oranını uygular; sonuç yaklaşık 3 N'dur.", "18 N Dünya değeridir; Ay için verilen altıda bir oranı uygulanmamıştır.", "18 × 6 = 108 işlemi altıda bir yerine altı katını alır; yön ters kurulmuştur."], "explanation": "Verilen yaklaşık oran için Dünya değeri altıya bölünür: 18 ÷ 6 = 3. Ay'daki ağırlık yaklaşık 3 N'dur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 144, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 7, "y": 6, "w": 65, "h": 22, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6, "labelKey": "f5-t06.f5t06.a24f75e0229168", "labelX": 39.5, "labelY": 17}, {"type": "rect", "x": 72, "y": 6, "w": 65, "h": 22, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6, "labelKey": "f5-t06.f5t06.40c4bf150d028b", "labelX": 104.5, "labelY": 17}, {"type": "rect", "x": 7, "y": 28, "w": 65, "h": 22, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6, "labelKey": "f5-t06.f5t06.685042060c0ced", "labelX": 39.5, "labelY": 39}, {"type": "rect", "x": 72, "y": 28, "w": 65, "h": 22, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6, "labelKey": "f5-t06.duz.f5t06.q024.18", "labelX": 104.5, "labelY": 39}, {"type": "rect", "x": 7, "y": 50, "w": 65, "h": 22, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.6, "labelKey": "f5-t06.f5t06.c85a3445186c57", "labelX": 39.5, "labelY": 61}, {"type": "rect", "x": 72, "y": 50, "w": 65, "h": 22, "fill": "surface", "stroke": "accent", "width": 1.5, "labelKey": "f5-t06.f5t06.8a8de823d5ed3e", "labelX": 104.5, "labelY": 61}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t06.duz.f5t06.q024.alt"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q024", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "63bf6ef48c9a65d95cc054740f041245209f2c17a99a23aa0aaf6a2482ccc86d", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q025", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f08", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 2, "difficultyReason": "Tablodan doğru büyüklüğü seçme; verilmiş ağırlık oranının kapsamını sınama.", "question": "Tabloda Dünya ölçümleri var. Cisim madde kaybetmeden Ay'a götürülüyor. Ay'da cismin ağırlığı yaklaşık altıda bire iniyor. Buna göre tablodaki Ay satırında kütle hücresine kaç kg yazılmalıdır?", "choices": ["2 kg", "72 kg", "12 kg", "0 kg"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Ağırlığın yaklaşık oranı kütleye uygulanmıştır; madde miktarı değişmez.", "Yer değiştirme kütleyi altı katına çıkarmaz.", "Doğru; cismin Dünya'daki kütlesi 12 kg'dır. Madde kaybı yoksa Ay'da da 12 kg yazılır; ağırlık oranı kütleye uygulanmaz.", "Ay'da cismin maddesi yok olmaz; kütle sıfır değildir."], "explanation": "Cismin Dünya'daki kütlesi 12 kg'dır. Madde kaybı yoksa Ay'da da 12 kg yazılır; ağırlık oranı kütleye uygulanmaz.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t06.f5t06.a24f75e0229168", "f5-t06.f5t06.c1aa9a41e44caa"], "rows": [[{"key": "f5-t06.f5t06.685042060c0ced"}, {"key": "f5-t06.f5t06.6b51d431df5d7f"}], [{"key": "f5-t06.f5t06.c85a3445186c57"}, {"key": "f5-t06.f5t06.8a8de823d5ed3e"}]], "altTextKey": "f5-t06.f5t06.1545590dd0760d"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q025", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4f14bcaeff426be6c3a6b5e99fdd459fdab8a79e037a3648299127996edd48b8", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q026", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f08", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Verilen yaklaşık ilişkiyi ters yönde kullanma; tek çarpma ve yer kontrolü.", "question": "Ay'daki ağırlığı yaklaşık 5 N olan aynı cismin Dünya'daki ağırlığı, Ay ağırlığının yaklaşık altı katı kabul edilirse kaç N olur?", "choices": ["30 N", "5 N", "11 N", "0 N"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; verilen yaklaşık kabulde 5 sayısının 6 katı 30'dur. Dünya'daki ağırlık yaklaşık 30 N olur.", "Yerler değiştiği hâlde ağırlık aynı kabul edilmiştir.", "Altı katı almak yerine 5 ile 6 toplanmıştır.", "Dünya'daki yer çekimi yok sayılmıştır; daha büyük ağırlık beklenir."], "explanation": "Verilen yaklaşık kabulde 5 sayısının 6 katı 30'dur. Dünya'daki ağırlık yaklaşık 30 N olur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q026", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "680441ecb5fa7625c2c1e1b513896007dec142de790c13ce601af97720b424bb", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q027", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f09", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "İddiaya uygun bilimsel gerekçe seçme; sıfır ve az kavramları ayrılır.", "context": "Ay yüzeyindeki bir cisim için “Ağırlığı yoktur.” deniyor.", "question": "Buna göre bu sözü düzelten gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ay'da cismin maddesi kalmaz.", "Ay'da ağırlığın birimi kg olur.", "Ay'da dinamometre kütle ölçer.", "Ay'da da yer çekimi vardır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ay'a götürmek cismin maddesini yok etmez.", "Yer değişse de ağırlığın birimi N olur; kg olmaz.", "Dinamometre Ay'da da kuvvet ölçmek için kullanılır; kütleye dönüşmez.", "Doğru; Ay yüzeyinde yer çekimi vardır; cismin ağırlığı Dünya'dakinden azdır ama sıfır değildir."], "explanation": "Ay yüzeyinde yer çekimi vardır; cismin ağırlığı Dünya'dakinden azdır ama sıfır değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q027", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "76e50fb3e624afb55fa6185d5ee17699912bf0cb7189c0bfe6e1576de2a37bae", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q028", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f09", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Gözlemden çıkarılabilecek sonucu sınırlama; hareketi madde kaybıyla karıştırmama.", "question": "Aynı kıyafetli astronotun Ay'da daha kolay zıplaması gözleniyor. Bu gözleme göre yalnız yer değiştiren astronotla ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılabilir?", "choices": ["Kıyafetindeki madde miktarı kendiliğinden azalır.", "Ay yüzeyinde astronota yer çekimi etki etmez.", "Ağırlığı azalır; kütlesinin azaldığı söylenemez.", "Kütlesi kg yerine N ile ölçülür."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Zıplama gözlemi kıyafetin madde kaybettiğini göstermez.", "Ay yüzeyinde yer çekimi etki eder; yalnız Dünya'dakinden daha azdır.", "Doğru; Ay'da daha az yer çekimi nedeniyle ağırlık azalır. Astronot madde kaybetmiyorsa kütlesi aynı kalır.", "Kilogram ve newton farklı büyüklüklerin birimleridir; yer değişince görevleri değişmez."], "explanation": "Ay'da daha az yer çekimi nedeniyle ağırlık azalır. Astronot madde kaybetmiyorsa kütlesi aynı kalır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q028", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "70dd1f6dd1f193dbd75f7baf03a5ff4b17c6265d450046cffe0d6452d6c0f7c9", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q029", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f09", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Genel iddiayı bir karşı örnekle sınama; yeni uzay koşulları gerektirmez.", "question": "“Dünya'nın dışındaki her yerde ağırlık sıfırdır.” iddiasını hangi bilgi çürütür?", "choices": ["Ay'a giden cismin kütlesi yok olur.", "Dünya'da ağırlık g ile ölçülür.", "Ay'da kütle ile ağırlık aynı kavram olur.", "Ay yüzeyinde cisimlerin ağırlığı vardır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Kütlenin yok olması gerçek değildir; iddiaya geçerli kanıt olmaz.", "Dünya'da da ağırlık N ile ölçülür; bu ifade yanlıştır.", "Ay'da da kütle ve ağırlık farklı kavramlardır.", "Doğru; Ay yüzeyinde yer çekimi ve ağırlık vardır. Bu örnek, Dünya dışındaki her yer için sıfır ağırlık genellemesini çürütür."], "explanation": "Ay yüzeyinde yer çekimi ve ağırlık vardır. Bu örnek, Dünya dışındaki her yer için sıfır ağırlık genellemesini çürütür.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q029", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5d9733cacd56676badfabebd46370e7f50e0d2c127b997d264f6d1b146f1d8d5", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q030", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f10", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Kesinlik ve olasılık ifadelerini ayırma; konumun iki büyüklüğe etkisi karşılaştırılır.", "question": "Madde kaybetmeyen bir cisim Dünya'da başka bir konuma götürülüyor. Verilenlere göre bu cisimle ilgili aşağıdakilerden hangisi bilimsel olarak uygundur?", "choices": ["Kütle konuma göre mutlaka değişir.", "Kütle aynı kalır; ağırlık değişebilir.", "Ağırlık Dünya'nın her konumunda kesin aynıdır.", "Kütle ve ağırlık konum değişince sıfır olur."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Konum değiştirmek madde miktarını değiştirmek değildir.", "Doğru; madde miktarı korunur; kütle aynı kalır. Ağırlık Dünya'daki konuma göre değişebilir.", "Ağırlık Dünya'daki konuma bağlı olarak değişebilir.", "Yer değiştirmek cismin maddesini veya yer çekimini yok etmez."], "explanation": "Madde miktarı korunur; kütle aynı kalır. Ağırlık Dünya'daki konuma göre değişebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q030", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d7faa3ed3f7a85615fdab18e9c118df50cfda09393217dd7b78d78867e33d0f3", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q031", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f10", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki nesnenin birlikte taşınmasını düşünme; kütle eşitliğini dengeye aktarma.", "question": "Dünya'da bir paket, 500 g ölçü kütlesiyle eşit kollu terazide dengeleniyor. Paket ve ölçü kütlesi birlikte Ay'a götürülüyor. Buna göre doğru çalışan aynı terazide aşağıdakilerden hangisi beklenir?", "choices": ["Terazi yine dengelenir.", "Ölçü kütlesinin kefesi mutlaka aşağı iner.", "Paketin kefesi mutlaka aşağı iner.", "Paketin kütlesi sıfır olduğu için kefesi boş kalır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; iki kefedeki kütleler eşittir ve madde kaybı yoktur. Ay'da ağırlıklar birlikte azalır; doğru çalışan eşit kollu terazi dengede kalır.", "İki taraf da aynı yere götürülmüştür; yalnız ölçü kütlesi daha ağır kalmaz.", "Paketin madde miktarı artmamıştır; iki tarafın eşitliği bozulmaz.", "Ay'a gitmek paketi veya kütlesini yok etmez."], "explanation": "İki kefedeki kütleler eşittir ve madde kaybı yoktur. Ay'da ağırlıklar birlikte azalır; doğru çalışan eşit kollu terazi dengede kalır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q031", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a9fd535d2dc7da17765d8593180238df6bb8b1c448e83717f487915f1723972c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q032", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f10", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Yer ve cismin değişmediği koşulları birlikte izleme; üç durumun sırası değerlendirilir.", "question": "Bir cisim madde kaybetmeden Dünya'daki başlangıç yerinden Ay'a gidip aynı yere dönüyor. Verilenlere göre yolculuk boyunca cismin ağırlığında beklenen değişim aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ay'da artar, dönüşte daha da artar.", "Ay'da azalır, dönüşte başlangıç değerine gelir.", "Ay'da sıfır olur, Dünya'da da sıfır kalır.", "Yolculuk boyunca kesinlikle aynı kalır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Ay'da yer çekimi daha azdır; ağırlık artmaz.", "Doğru; Ay'da ağırlık azalır. Cisim değişmeden Dünya'daki aynı yere dönünce başlangıç ağırlığına geri gelir.", "Ay'da ağırlık sıfır değildir; dönüşte de sıfır beklenmez.", "Dünya ile Ay ağırlıkları farklıdır; kütleyle karıştırılmıştır."], "explanation": "Ay'da ağırlık azalır. Cisim değişmeden Dünya'daki aynı yere dönünce başlangıç ağırlığına geri gelir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q032", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3c1adf6c630405ba277d3eb9aee7885923bd4d0321b02f0c96e23249bc15311a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q033", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f11", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Ortak özelliği farklılıklardan ayırma; dört ölçüt karşılaştırılır.", "question": "Kütle ve ağırlığın ortak özelliği hangisidir?", "choices": ["İkisi de N ile belirtilir.", "İkisi de yer çekimi kuvvetidir.", "İkisi de ölçülebilir büyüklüktür.", "İkisi de aynı araçla ölçülür."], "correct": 2, "distractorWhy": ["N ağırlık birimidir; kütle kg veya g ile belirtilir.", "Yer çekimi kuvveti ağırlıktır; kütle madde miktarıdır.", "Doğru; kütle de ağırlık da ölçülüp sayı ve birimle ifade edilebilir; tanım, araç ve birimleri farklıdır.", "Kütle için eşit kollu terazi, ağırlık için dinamometre kullanılır."], "explanation": "Kütle de ağırlık da ölçülüp sayı ve birimle ifade edilebilir; tanım, araç ve birimleri farklıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q033", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e99a31d8b585eaf792c9a2e16c1e33dfb42cd5653ed3678a6bde024dce4e96e8", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q034", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f11", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Kayıtların ortak ilkesini seçme; aynı birim kullanma yanılgısı sınanır.", "question": "İki ayrı defterde kütle ve ağırlık ölçümleri tutuluyor. Buna göre her iki defterde de uyulması gereken kayıt kuralı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ölçüm sayısının yanına uygun birim yazmak", "Bütün sonuçlara kg eklemek", "Bütün sonuçlara N eklemek", "Yer değişince bütün sayıları azaltmak"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; her iki büyüklükte de sayı birimle birlikte yazılır. Kütlede kg veya g, ağırlıkta N kullanılır.", "Kilogram ağırlık defterine uygun değildir.", "N kütle defterine uygun değildir.", "Kütle yer değişince azalmaz; ağırlık da her taşımada azalmak zorunda değildir."], "explanation": "Her iki büyüklükte de sayı birimle birlikte yazılır. Kütlede kg veya g, ağırlıkta N kullanılır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q034", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d624e44f1e57dfb3c7ef8d57faa19239e6ec70cde6003c35b4b56c085fa36dda", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q035", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f11", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Benzerlik listesinin amacına uygun cümle seçme; doğru fakat amaç dışı ifadeleri ayırma.", "question": "Bir öğrenci yalnız benzerlikler listesi hazırlıyor. Buna göre kütle ile ağırlık için bu listeye aşağıdaki cümlelerden hangisi eklenebilir?", "choices": ["Kütle madde miktarı, ağırlık yer çekimi kuvvetidir.", "Kütlenin ve ağırlığın ölçme araçları farklıdır.", "İkisi de bir cisme ilişkin ölçüm bilgisi verir.", "Ay'da ağırlık azalırken kütle aynı kalır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu cümle benzerliği değil, iki tanım arasındaki farkı söyler.", "Farklı araçlar ortak özelliği değil, farkı gösterir.", "Doğru; kütle ve ağırlık aynı cisme ilişkin iki ölçüm bilgisi verebilir. Diğer cümleler farklılıkları listeler.", "Bu cümle yer değişimine verdikleri farklı tepkileri anlatır."], "explanation": "Kütle ve ağırlık aynı cisme ilişkin iki ölçüm bilgisi verebilir. Diğer cümleler farklılıkları listeler.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q035", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7c734cd9629cd63933e2cdb7e28b3d09c76b4832c7338f7c337ef5dc070322f5", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q036", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f11", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Öncüller ile sonucu ayırma; ortak biçimden yanlış kavramsal sonuç sınanır.", "question": "“Kütle ve ağırlık sayı ve birimle yazılır; bu yüzden ikisi de kuvvettir.” çıkarımının hangi bölümü hatalıdır?", "choices": ["Kütlenin sayı ve birimle yazılması", "İkisinin de kuvvet olduğu sonucu", "Ağırlığın sayı ve birimle yazılması", "İki büyüklüğün de ölçülebilmesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kütle sayı ve kg veya g birimiyle yazılabilir; bu bölüm hatalı değildir.", "Doğru; sayı ve birim kullanmak ortak özelliktir. Bundan ikisinin de kuvvet olduğu çıkmaz; yalnız ağırlık kuvvettir.", "Ağırlık sayı ve N birimiyle yazılabilir; bu bölüm hatalı değildir.", "İkisi de ölçülebilir; ölçülebilir olmak kuvvet olmak anlamına gelmez."], "explanation": "Sayı ve birim kullanmak ortak özelliktir. Bundan ikisinin de kuvvet olduğu çıkmaz; yalnız ağırlık kuvvettir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q036", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e91bee2dcbfc974501f0aea940e712446e39a981cb21b3bdf9cf158e5186895e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q037", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f12", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "İki sütunu eş zamanlı tamamlama; araçların ters ve tek tip eşleştirmeleri elenir.", "question": "Kütle–ağırlık farkları listesinde ölçme aracı satırı nasıl tamamlanmalıdır?", "choices": ["Kütle: dinamometre; ağırlık: eşit kollu terazi", "Kütle: eşit kollu terazi; ağırlık: eşit kollu terazi", "Kütle: eşit kollu terazi; ağırlık: dinamometre", "Kütle: dinamometre; ağırlık: dinamometre"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Araçlar ters eşleştirilmiştir; kütle teraziyle karşılaştırılır.", "Ağırlığı da kütle terazisine bağlamak iki aracı karıştırır.", "Doğru; kütle için eşit kollu terazi, ağırlık için dinamometre seçilir; ölçme araçları farklıdır.", "Kütleyi kuvvet ölçer dinamometreye bağlamak yanlıştır."], "explanation": "Kütle için eşit kollu terazi, ağırlık için dinamometre seçilir; ölçme araçları farklıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q037", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "94a0f5212acd176ebf1301c653de90e74286a41ae72a40134d7480b2ed476516", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q038", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f12", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Koşulu koruyarak iki sütunu karşılaştırma; kesinlik içeren yanlış genellemeler ayrılır.", "question": "“Yere bağlılık” başlığı altında hangi karşılaştırma yazılmalıdır?", "choices": ["Kütle değişebilir; ağırlık her yerde korunur.", "Kütle ve ağırlık yer değişince mutlaka azalır.", "Kütle ve ağırlık bütün yerlerde aynıdır.", "Kütle yer değişince korunur; ağırlık değişebilir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yere bağlı olan ağırlıktır; madde kaybı yokken kütle korunur.", "Yer değişimi madde miktarını azaltmaz; ağırlık da her durumda azalmaz.", "Ağırlık yere bağlı değişebilir; kütleyle aynı davranışı göstermez.", "Doğru; madde eklenip eksilmezse kütle korunur. Ağırlık yer çekimi kuvveti olduğu için yere bağlı değişebilir."], "explanation": "Madde eklenip eksilmezse kütle korunur. Ağırlık yer çekimi kuvveti olduğu için yere bağlı değişebilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q038", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c8a85eb6e1f38a7f5f192f987971544379b201657715fe33fb1cc62d5ee14ffa", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q039", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f12", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Hazır karşılaştırmanın hangi boyuta ait olduğunu tanıma; kavramlar arası ilişki kurulur.", "question": "Bir öğrenci iki büyüklüğün birimlerini “Kütle: g veya kg; ağırlık: N” diye yazıyor. Buna göre öğrencinin yazdığı satır aşağıdakilerden hangisini gösterir?", "choices": ["Kütle ve ağırlığın aynı kuvvet olduğunu", "Kütle ve ağırlığın aynı araçla ölçüldüğünü", "Kütlenin Ay'da N birimine dönüştüğünü", "Kütle ve ağırlığın birimlerinin farklılığını"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Farklı birimler aynı kuvvet olduklarını göstermez; kütle kuvvet değildir.", "Birim satırı aynı araç kullanıldığını söylemez; araçları farklıdır.", "Kütlenin birimi yer değişimiyle N olmaz; kg veya g kalır.", "Doğru; gram ve kilogram kütle, N ağırlık birimidir; satır birim farkını doğru listeler."], "explanation": "Gram ve kilogram kütle, N ağırlık birimidir; satır birim farkını doğru listeler.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q039", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e1dde5ffd81d9553f9dd458d0e3efeebd12f4ca050cc0e3a523bb445aef0844e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q040", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f13", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 3, "difficultyReason": "Üç ifadeden listeye uygun olmayanı seçme; doğru benzerlikleri koruma.", "question": "Kütle ile ağırlık için hazırlanan bir benzerlik listesinde şu cümleler var: “İkisi de ölçülür.”, “İkisi de sayı ve birimle yazılır.”, “İkisi de aynı birimle yazılır.”, “Aynı yerde ikisi de madde miktarı arttıkça artar.” Buna göre listeden çıkarılması gereken cümle aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İkisi de ölçülür.", "İkisi de aynı birimle yazılır.", "İkisi de sayı ve birimle yazılır.", "Aynı yerde ikisi de madde miktarı arttıkça artar."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Kütle ve ağırlık ölçülebilir; bu gerçek benzerlik çıkarılmamalıdır.", "Doğru; kütle g veya kg, ağırlık N ile yazılır; bu cümle gerçek bir benzerlik değildir. Diğer üç cümle ortak özellikleri belirtir.", "Her iki büyüklükte sayı ve uygun birim kullanılır; bu ortak özelliktir.", "Aynı yerde kütlesi büyük olan cismin ağırlığı da büyüktür; bu gerçek bir benzerliktir."], "explanation": "Kütle g veya kg, ağırlık N ile yazılır; bu yüzden aynı birimle yazılmazlar. Diğer üç cümle iki büyüklüğün ortak özelliklerini belirtir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q040", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dc40e2242fafdd2676cfeb044e94f3c9628332f1f9a8e144762f7a9ccd623484", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q041", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f13", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 4, "difficultyReason": "Üç ölçütü iki kümeye yerleştirme; hem benzerlik hem fark kavramı kullanılır.", "question": "“Ölçülebilir olma”, “farklı araçlarla ölçülme” ve “farklı birimlerle yazılma” özellikleri sınıflandırılıyor. Bu bilgilere göre kütle ile ağırlık karşılaştırıldığında bu özellikler için aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi uygundur?", "choices": ["Üç özellik de yalnız benzerliktir.", "Ölçülebilir olma benzerlik; diğer ikisi farktır.", "Üç özellik de yalnız farklılıktır.", "Farklı birimler benzerlik; diğer ikisi farktır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Farklı araçlar ve farklı birimler ortaklık değil, farklılıktır.", "Doğru; ikisi de ölçülebilir olduğu için bu benzerliktir. Araçları ve birimleri farklı olduğu için diğer iki özellik farktır.", "Ölçülebilir olma kütle ve ağırlığın ortak özelliğidir.", "Farklı birimler farktır; ölçülebilir olma ise benzerliktir."], "explanation": "İkisi de ölçülebilir olduğu için bu benzerliktir. Araçları ve birimleri farklı olduğu için diğer iki özellik farktır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q041", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "095ce5dfc580d7c376d5b7e32ec49f3e6eb544feca7add8d8d500e0d925f613f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q042", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f13", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 4, "difficultyReason": "İki iddiayı verilen koşulla inceleme; bir doğruyu koruyup bir yanlışı düzeltme.", "question": "Bir karşılaştırmada “Kütle her yerde aynı kalır.” ve “Ağırlık da her yerde aynı kalır.” yazılıyor. Cisim madde kaybetmiyor. Buna göre bu karşılaştırma için yeterli düzeltme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Ağırlık korunur; kütle yere göre değişebilir.", "İki cümle de koşulsuz olarak doğrudur.", "Kütle korunur; ağırlık yere göre değişebilir.", "İki büyüklük de yalnız Ay'da sıfır olur."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Yere bağlı değişebilen ağırlıktır; iki büyüklüğün davranışı ters çevrilmiştir.", "Ağırlığın her yerde aynı kaldığı cümlesi doğru değildir.", "Doğru; madde kaybetmeyen cismin kütlesi korunur. Ağırlığın her yerde aynı kaldığı iddiası düzeltilmelidir; ağırlık yere bağlıdır.", "Ay'da madde miktarı ve ağırlık sıfır olmaz."], "explanation": "Madde kaybetmeyen cismin kütlesi korunur. Ağırlığın her yerde aynı kaldığı iddiası düzeltilmelidir; ağırlık yere bağlıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q042", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "3d77de43ef910ff8145ebf30ab0685b1cdf260f51a029aef7c9b7863fa3baa5e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q043", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f14", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 4, "difficultyReason": "Tablo satırlarını dengeye bağlama ve toplama; iki verinin aynı kefede olduğunu izleme.", "question": "Verilen tablo, eşit kollu terazinin dengedeki kefelerini gösteriyor. Tabloya göre paketin kütlesi kaç g'dır?", "choices": ["200 g", "350 g", "150 g", "50 g"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Yalnız bir ölçü kütlesi kullanılmış; aynı kefedeki 150 g atlanmıştır.", "Doğru; ölçü kütleleri aynı kefede olduğu için 200 g ile 150 g toplanır: 350 g. Dengedeki paketin kütlesi 350 g'dır.", "Yalnız küçük ölçü kütlesi alınmıştır; 200 g da aynı kefededir.", "Ölçü kütleleri birbirinden çıkarılmıştır; dengede toplamla karşılaştırılır."], "explanation": "Ölçü kütleleri aynı kefede olduğu için 200 g ile 150 g toplanır: 350 g. Dengedeki paketin kütlesi 350 g'dır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t06.f5t06.f9597830465fea", "f5-t06.f5t06.674b96f88f1c3f"], "rows": [[{"key": "f5-t06.f5t06.361847a8cfe5a8"}, {"key": "f5-t06.f5t06.b58bd16905d210"}], [{"key": "f5-t06.f5t06.a8e0e801a5b6e3"}, {"key": "f5-t06.f5t06.a2e40123139c7d"}]], "altTextKey": "f5-t06.f5t06.fb477dd601266d"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q043", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d8558fb90ece93947c729f922f06880b25d76ec072b08112ef815147909233ca", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q044", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f14", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 4, "difficultyReason": "Dengedeki toplamı belirleme ve yanındaki ölçü kütlesini çıkarma; iki aşamalı yorum.", "question": "Tabloda eşit kollu terazinin kefeleri dengede. Sol kefedeki kutuyla birlikte 100 g ölçü kütlesi var. Buna göre kutunun kütlesi kaç g'dır?", "choices": ["400 g", "500 g", "600 g", "100 g"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; sol kefenin toplamı 500 g olmalıdır. Kutunun yanındaki 100 g çıkarılır; kutunun kütlesi 400 g olur.", "500 g sol kefenin toplamına eşittir; kutunun yanında 100 g da vardır.", "100 g çıkarılacağına 500 g ile toplanmıştır.", "100 g kutunun yanındaki ölçü kütlesidir; kutunun değeri değildir."], "explanation": "Sol kefenin toplamı 500 g olmalıdır. Kutunun yanındaki 100 g çıkarılır; kutunun kütlesi 400 g olur.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t06.f5t06.f9597830465fea", "f5-t06.f5t06.674b96f88f1c3f"], "rows": [[{"key": "f5-t06.f5t06.361847a8cfe5a8"}, {"key": "f5-t06.f5t06.8037904bffbb25"}], [{"key": "f5-t06.f5t06.a8e0e801a5b6e3"}, {"key": "f5-t06.f5t06.18b0534681e716"}]], "altTextKey": "f5-t06.f5t06.b15c66658b9f0d"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q044", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "edbf09ecdb3d70a8da36669c7aa0e9b85ac3bd564c0e311004264826692230a7", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q045", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f14", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 4, "difficultyReason": "Net ve toplam ayrımıyla iki tablo verisini toplama; ambalajın katkısı izlenir.", "question": "Tabloda boş ambalaj ve pirincin kütlesi ayrı ayrı ölçülmüş. Buna göre bu pirinç ve ambalajdan oluşan kapalı paketin toplam kütlesi kaç g'dır?", "choices": ["510 g", "500 g", "490 g", "10 g"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; kapalı pakette pirinç ve ambalaj birlikte bulunur. 500 g ile 10 g toplanır; toplam kütle 510 g olur.", "Yalnız pirincin net kütlesi alınmış; ambalaj unutulmuştur.", "Ambalaj toplamdan çıkarılmaz; kapalı pakette pirinçle birlikte bulunur.", "10 g yalnız ambalajın kütlesidir; pirinç eklenmemiştir."], "explanation": "Kapalı pakette pirinç ve ambalaj birlikte bulunur. 500 g ile 10 g toplanır; toplam kütle 510 g olur.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t06.f5t06.43decee4ab33b1", "f5-t06.f5t06.bb5c5526c6ae1f"], "rows": [[{"key": "f5-t06.f5t06.b4664e1611cc71"}, {"key": "f5-t06.f5t06.0604cd3138feed"}], [{"key": "f5-t06.f5t06.ee6538ea632236"}, {"key": "f5-t06.f5t06.4a44dc15364204"}]], "altTextKey": "f5-t06.f5t06.42c33ed524af7a"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q045", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c740c4536d5a057b07cee9a423417082b60a4c817cd8a09fd0d4931410d048e3", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q046", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f15", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 4, "difficultyReason": "Ölçeği ve işaretçiyi eşleştirme; komşu çizgi ile maksimum değer ayrılır.", "question": "Görsele göre dinamometreye asılı cismin ağırlığı kaç N'dur?", "choices": ["4 N", "8 N", "6 N", "10 N"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Okun üstündeki komşu değer seçilmiştir; işaretçi 4 N çizgisinde değil, 6 N çizgisinde.", "Okun altındaki komşu değer alınmıştır; işaretçi 8 N çizgisinde değil, 6 N çizgisinde.", "Doğru; işaretçi 6 N çizgisini gösterir. Ölçeğin en büyük değeri değil, okun bulunduğu çizgi okunur; ağırlık 6 N'dur.", "En büyük ölçek değeri okunmuştur; cismin ölçümü en büyük değer değildir."], "explanation": "İşaretçi 6 N çizgisini gösterir. Ölçeğin en büyük değeri değil, okun bulunduğu çizgi okunur; ağırlık 6 N'dur.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 90, 100], "elements": [{"type": "rect", "x": 32, "y": 7, "w": 30, "h": 69, "fill": "surface"}, {"type": "line", "x1": 47, "y1": 0, "x2": 47, "y2": 7}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 15, "x2": 42, "y2": 15, "labelKey": "f5-t06.f5t06.cbbb065cbd3e40", "labelX": 55, "labelY": 15}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 25, "x2": 42, "y2": 25, "labelKey": "f5-t06.f5t06.9959523762f651", "labelX": 55, "labelY": 25}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 35, "x2": 42, "y2": 35, "labelKey": "f5-t06.f5t06.35b92b035d1ba0", "labelX": 55, "labelY": 35}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 45, "x2": 42, "y2": 45, "labelKey": "f5-t06.f5t06.d37a19e7c45700", "labelX": 55, "labelY": 45}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 55, "x2": 42, "y2": 55, "labelKey": "f5-t06.f5t06.6e2fccdd9cde6a", "labelX": 55, "labelY": 55}, {"type": "line", "x1": 35, "y1": 65, "x2": 42, "y2": 65, "labelKey": "f5-t06.f5t06.3e8341e9d23d4b", "labelX": 55, "labelY": 65}, {"type": "line", "x1": 22, "y1": 45, "x2": 42, "y2": 45, "arrow": "last", "stroke": "accent", "width": 1.5}, {"type": "line", "x1": 47, "y1": 76, "x2": 47, "y2": 82}, {"type": "rect", "x": 37, "y": 82, "w": 20, "h": 12, "labelKey": "f5-t06.f5t06.a5441dd292be7e", "labelX": 47, "labelY": 88}], "notToScale": true, "altTextKey": "f5-t06.f5t06.698012332f96e8"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q046", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9afbb43df11a034724d6c62c0a711cef7bc71555a2b41d1ea381197beaeb705b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q047", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f15", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 4, "difficultyReason": "İki satırdan başlangıç ve son değeri seçme; fark ile son değeri ayırma.", "question": "Tabloda aynı cismin iki yerdeki yaklaşık ağırlıkları var. Tablodaki verilere göre cisim Dünya'dan Ay'a götürüldüğünde ağırlığı yaklaşık kaç N azalır?", "choices": ["50 N", "70 N", "10 N", "60 N"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; başlangıçtaki 60 N ile son 10 N arasındaki fark 50 N'dur. Ağırlık yaklaşık 50 N azalır.", "Azalma için 60 N ile 10 N toplanmaz; farkları bulunur.", "10 N Ay'daki son ağırlıktır; azalma miktarı değildir.", "60 N başlangıç ağırlığıdır; Ay'daki 10 N dikkate alınmamıştır."], "explanation": "Başlangıçtaki 60 N ile son 10 N arasındaki fark 50 N'dur. Ağırlık yaklaşık 50 N azalır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t06.f5t06.a24f75e0229168", "f5-t06.f5t06.40c4bf150d028b"], "rows": [[{"key": "f5-t06.f5t06.685042060c0ced"}, {"key": "f5-t06.f5t06.39fa9ec190eee7"}], [{"key": "f5-t06.f5t06.c85a3445186c57"}, {"key": "f5-t06.f5t06.4a44dc15364204"}]], "altTextKey": "f5-t06.f5t06.89f08819e5c999"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q047", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d61cb08f91ad85ad4db69c4f5dcfaece567c5b2cc180bff6645ecc0ef83eb389", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q048", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f15", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 4, "difficultyReason": "İki nesneyi aynı yerde karşılaştırma ve fark bulma; kütleye temelsiz dönüşüm yapılmaz.", "question": "Tabloda Dünya'daki aynı yerde iki kutunun dinamometre ölçümleri var. Yalnız bu verilere göre aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılabilir?", "choices": ["İkinci kutunun ağırlığı 4 N daha fazladır.", "İkinci kutunun kütlesi 4 kg daha fazladır.", "Birinci kutunun ağırlığı 4 N daha fazladır.", "İki kutunun ağırlığı birbirine eşittir."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ikinci kutu 12 N, birinci kutu 8 N gösterir. Fark 4 N'dur; ikinci kutunun ağırlığı daha fazladır.", "N cinsinden farkı kg cinsinden kütle farkı olarak yazmak mümkün değildir.", "12 N ikinci kutuya aittir ve 8 N'dan büyüktür; yön ters okunmuştur.", "8 N ile 12 N eşit değildir; kayıtlar farklı ağırlıkları gösterir."], "explanation": "İkinci kutu 12 N, birinci kutu 8 N gösterir. Fark 4 N'dur; ikinci kutunun ağırlığı daha fazladır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t06.f5t06.b59a64333af8c3", "f5-t06.f5t06.40c4bf150d028b"], "rows": [[{"key": "f5-t06.f5t06.54d200f41cb9ff"}, {"key": "f5-t06.f5t06.2c624232cdd221"}], [{"key": "f5-t06.f5t06.96d47bf4877bc4"}, {"key": "f5-t06.f5t06.6b51d431df5d7f"}]], "altTextKey": "f5-t06.f5t06.64c9c96340f0f2"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q048", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "aee344461e1d5bfcfb282617b512b7de3209c31d78568302a5839c609225f55c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q049", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f16", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 5, "difficultyReason": "İki ölçütü birlikte kontrol etme ve yaklaşık oranı hesaplama; yalnız bir ölçüte uyan kayıtlar ayrılır.", "question": "Tabloda kapalı ve madde kaybetmeyen aynı kutunun doğru Dünya ölçümü var. Kutunun Ay'daki ağırlığının Dünya'dakinin yaklaşık altıda biri olduğu kabul ediliyor. Buna göre Ay kaydı için uygun değerler aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kütle 1 kg; ağırlık yaklaşık 10 N.", "Kütle 6 kg; ağırlık yaklaşık 60 N.", "Kütle 1 kg; ağırlık yaklaşık 0 N.", "Kütle 6 kg; ağırlık yaklaşık 10 N."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ağırlık oranı kütleye de uygulanmıştır; madde kaybı yoktur.", "Kütle korunmuş ama Ay'daki ağırlık azalması dikkate alınmamıştır.", "Kütle azaltılmış ve Ay'da yer çekimi yok sayılmıştır; iki yorum da yanlıştır.", "Doğru; kütle 6 kg olarak korunur. Ağırlık için verilen yaklaşık kabulde 60 sayısı 6'ya bölünür; yaklaşık 10 N bulunur."], "explanation": "Kütle 6 kg olarak korunur. Ağırlık için verilen yaklaşık kabulde 60 sayısı 6'ya bölünür; yaklaşık 10 N bulunur.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t06.f5t06.a24f75e0229168", "f5-t06.f5t06.c1aa9a41e44caa", "f5-t06.f5t06.40c4bf150d028b"], "rows": [[{"key": "f5-t06.f5t06.685042060c0ced"}, {"key": "f5-t06.f5t06.e7f6c011776e8d"}, {"key": "f5-t06.f5t06.39fa9ec190eee7"}], [{"key": "f5-t06.f5t06.c85a3445186c57"}, {"key": "f5-t06.f5t06.8a8de823d5ed3e"}, {"key": "f5-t06.f5t06.8a8de823d5ed3e"}]], "altTextKey": "f5-t06.f5t06.d0cf0f21deb39e"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q049", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "c0f2b9067842953f73cbd37de8472d39c09e6df9846836a963069e8b7b15dff6", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t06.q050", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t06.f16", "topic": "Kütle ve ağırlık", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-3", "subtopicKey": "fen-5-f5-t06", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t06.n01", "objective": "FB.5.2.3", "level": 5, "difficultyReason": "Dört kaydı araç, birim ve yere göre eşleştirme; iki farklı veri serisini ortak açıklamada birleştirme.", "question": "Tabloda madde kaybetmeyen bir cisim için Dünya ve Ay'da doğru çalışan araçlarla alınmış dört kayıt bulunuyor. Tablodaki kayıtlara göre kütle ve ağırlık ayrımını birlikte açıklayan yorum aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Terazi ağırlığın korunduğunu, dinamometre kütlenin azaldığını gösterir.", "İki araç da aynı büyüklüğü ölçer; farklı sayılar araç hatasıdır.", "Ay'da dinamometre daha az gösterdiğinden terazi kaydı da azalmalıdır.", "Terazi kütlenin korunduğunu, dinamometre ağırlığın azaldığını gösterir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Araçların ölçtüğü büyüklükler ters çevrilmiştir; g kütle, N ağırlık verisidir.", "Araçlar farklı büyüklükleri ölçer; farklı sayılar tek başına hata göstermez.", "Ağırlık azalmasını kütleye aktarmak yanlıştır; cisim madde kaybetmemiştir.", "Doğru; terazi iki yerde de 600 g kütle gösterir. Dinamometre Dünya'da yaklaşık 6 N, Ay'da yaklaşık 1 N ağırlık gösterir. Madde miktarı aynı kalırken yer çekimi kuvveti azalır."], "explanation": "Terazi iki yerde de 600 g kütle gösterir. Dinamometre Dünya'da yaklaşık 6 N, Ay'da yaklaşık 1 N ağırlık gösterir. Madde miktarı aynı kalırken yer çekimi kuvveti azalır.", "figure": {"kind": "table", "headerKeys": ["f5-t06.f5t06.a24f75e0229168", "f5-t06.f5t06.b3fbadff92d379", "f5-t06.f5t06.cdc510abd91e50"], "rows": [[{"key": "f5-t06.f5t06.685042060c0ced"}, {"key": "f5-t06.f5t06.284b7e6d788f36"}, {"key": "f5-t06.f5t06.e7f6c011776e8d"}], [{"key": "f5-t06.f5t06.c85a3445186c57"}, {"key": "f5-t06.f5t06.284b7e6d788f36"}, {"key": "f5-t06.f5t06.6b86b273ff34fc"}]], "altTextKey": "f5-t06.f5t06.42c0166ba07eba"}, "tags": ["FB.5.2.3", "F5-T06"], "taskId": "F5-T06", "sourceRecordId": "draft.f5-t06.q050", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "e32a6c22818031ac3160698b5d02bf7bfd975841f15499a5cb6efe367087b687", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "note", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "title": "Sürtünmeyi keşfediyorum", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "objectives": ["FB.5.2.4"], "body": "Ne öğreneceğim\nHareketi kolaylaştıran veya güçleştiren neler olabilir? Bir eşyanın kayarken yavaşlamasını inceleyeceğim. Yüzey dokusunu, suyun etkisini ve havanın etkisini karşılaştıracağım. Amacıma göre tutunmayı artırmanın ya da azaltmanın neden gerekli olduğunu açıklayacağım. Tekrarlanan ölçümlerden sınırlı bir sonuç kurmayı öğreneceğim.\n\nTemel kavramlar\nTemas sırasında kaymayı güçleştiren etki sürtünme kuvvetidir. Kayan eşya ile altındaki yüzey arasındaki bu kuvveti düşünürken önce kaymanın yönünü buluruz. Direnç oku bunun tersine bakar. Eşyanın ilk hareketinin yavaşlamasında bu etki rol oynar.\nYüzey dokusundaki çıkıntılar pürüzlülüğü anlatır. Karşılaştırma için renk yeterli bilgi değildir; dokuya bakmak gerekir. Diğer koşullar korunursa daha belirgin pürüzler çoğu günlük denemede kaymayı güçleştirir. Çok düzgün bir yüzey de temas etkisini bütünüyle ortadan kaldırmaz.\nBir sıvının içinde ilerlerken sıvıyla, havanın içinde ilerlerken gazla temas ederiz. Bu ortamlardaki dirençler de sürtünmeyle ilişkilidir. Su direnci adını sıvının, hava direnci adını havanın harekete etkisi için kullanırız. Buradaki yön karşılaştırmaları, çevredeki suyun veya havanın sakin olduğu koşullardadır.\nFatih Sultan Mehmed döneminde gemilerin kara yoluyla taşınmasında yağlanmış ahşap ve yuvarlanan desteklerden yararlanılmıştır. Bu tarihî örnekte temas düzeni değiştirilerek ilerleme kolaylaştırılır; taşınan gemiden madde eksiltmek gerekmez.\n\nÖnce düşün\nBir itmenin eşyanın hareketini değiştirdiğini hatırla. İttiğin eşya ile ona temas eden yüzeyi ayrı ayrı düşün. Elindeki kapak masaya değmeden ilerlese aynı temas olur muydu? Tahmininin dayandığı gözlemi anlat.\n\nAdım adım — Yönü belirleme\nZemini yukarıdan gördüğünü düşün. Kuzeye kayan bir tahta pulun ilk yönünü işaretle. Zeminden gelen direnç için ters yönü seç. Pulun üzerine başka bir kuvvet uygulansa bile, zeminle olan kaymanın o andaki yönünü kullan. Şemadaki ok boylarını hız ya da kuvvet ölçüsü sayma.\n\nYüzeyleri karşılaştırma\nBir oyun taşını keçe ve parlak seramik üzerinde incelemek istiyorsun. Taş, başlangıç ve bırakma yöntemi sabit tutulmalı. Yalnız kaplamayı değiştir. Mesafeleri ayrı satırlara kaydet; değişen başka bir koşul varsa önce onu düzelt. Tek sonuç yerine tekrarları birlikte incele.\n\nSıvı ve gazı düşünme\nBir yetişkinin su dolu geniş kapta kaşığı yavaşça hareket ettirdiğini düşün. Kaşığın çevresindeki sıvı ilerlemeyi güçleştirebilir. Salonda yavaşça sallanan geniş karton da havayla karşılaşır. Ortamı adlandırdıktan sonra hangi temasın etkili olduğunu açıkla. Hava ya da su için katı zemin aramak gerekmez.\n\nAmaç ve etkiyi ilişkilendirme\nKavanoz kapağını tutan elin kaymamasını isteriz; bu işte tutunma yarar sağlar. Sürekli kayan bir kaplamanın zamanla yıpranmasını ise istemeyebiliriz. Isınmayı da yapılan işe göre yorumla: bazı durumlarda istenir, bazılarında önlenir. Önce amacı yaz, ardından gözlenen etkiyi değerlendir.\n\nEtkiyi düzenleme\nBir tutacağın dokulu yapılması kavramayı kolaylaştırabilir. Hareketli mekanizmalarda uygun yağ kullanımı ise gereksiz teması azaltabilir; bunu yetişkinler yapar. Yağı basılan yollara veya durmayı sağlayan parçalara sürmek güvenli değildir. Suda ilerleyen bir tasarımın biçimi direnci azaltmak için, havayla karşılaşan geniş bir yüzey ise yavaşlamayı sağlamak için seçilebilir.\n\nÖrüntüden sonuca\nDeneyde sonuçları tek tek saymakla kalma; tekrar eden ilişkiyi ara. Oyun taşının iki kaplamadaki mesafelerini karşılaştır. Sonuçlar her tekrarda benzer yönde ayrılıyorsa bu düzenin neyi desteklediğini söyle. Çıkarımını yalnız denediğin koşullara bağla. Bir kaplamada bulduğun sonucu başka bütün malzemeler için kesin kural hâline getirme.\n\nSen dene\nBir yetişkinle zemine yakın, sağlam bir eğim hazırla. Aynı oyun taşını sabit bırakma yerinden serbest bırakıp keçe, seramik ve kraft kâğıdı kaplamalarda ilerlediği mesafeyi ölç. Kaplamaları sabitle; kimse deneme alanına basmasın. Her kaplamayı birkaç kez dene. Ölçümleri yan yana yazıp tekrarların benzerliğini incele. Son cümleni gerçek ölçülerine dayanarak kur; önceden istediğin sıralamayı yazma.\n\nÇözümlü örnek 1 — Yönü yöntemle bul\nHava hokeyi olmayan bir masada kuzeye kayan tahta pul için direnç okunu nasıl seçersin?\nÇözüm: Önce kuzey yönünü işaretlerim. Ters taraf güney olduğundan temas direncini güneye yöneltirim. Burada kuzeyin sağ ya da sol olması gerekmez; iki yön arasındaki ilişkiyi kullanırım.\n\nÇözümlü örnek 2 — Ölçümleri birlikte oku\nAynı oyun taşı keçe üzerinde 27, 29 ve 28 cm; seramikte 64, 66 ve 65 cm ilerliyor. Ne karşılaştırılır?\nÇözüm: Önce eş koşulları doğrularım. Keçedeki ölçümlerin hepsi diğer gruptan küçük; aralıklar birbirine karışmıyor. Bu denemelerde keçenin kaymayı daha fazla sınırladığı yorumunu yaparım. Farklı malzemeleri denemeden onlar için aynı kararı vermem.\n\nÇözümlü örnek 3 — Yeni ortamda uygula\nBir yetişkin, bir kap içindeki kaşığı sapı önde ve geniş kısmı önde olacak şekilde yavaşça ilerletiyor. İnceleme nasıl yapılır?\nÇözüm: Kaşığı, sıvıyı ve ilerletme koşullarını koruyup yönelişini değiştiririm. Zorlanmanın değişmesi, sıvıyla karşılaşan biçimin önemli olabileceğini düşündürür. Sonucu elde etmeden kesin bir sıralama ilan etmem.\n\nÇözümlü örnek 4 — Amaç değişince yorum\nBir cam kavanozun kapağına dokulu bir kavrama örtüsü konuyor. Bu değişiklik hangi amaçla değerlendirilebilir?\nÇözüm: Önce kapağı açmak için elin kaymadan tutunması gerektiğini belirtirim. Örtü bu işi kolaylaştırıyorsa temasın artması yararlıdır. Aynı etkiyi her hareketli parçaya otomatik olarak önermem; kullanım amacını yeniden sorarım.\n\nSık yapılan hatalar — Ortamı daraltma\nNeden sorun? Yalnız zemini düşünmek, sıvıyla ve gazla temasın etkilerini dışarıda bırakır.\nYaklaşım: Önce eşyanın çevresindeki maddeyi adlandır; ardından bu maddeyle olan teması değerlendir.\n\nAmacı unutma\nNeden sorun? Yıpranmayı görüp bütün tutunma etkilerine olumsuz demek genellemeyi aşar.\nYaklaşım: Kavrama ve kontrollü durma gibi ihtiyaçları da incele.\n\nYönü karıştırma\nNeden sorun? İlk itmenin oku ile zeminden gelen direncin oku farklı görevler anlatır.\nYaklaşım: O andaki kaymayı bulduktan sonra direnç için tersini seç.\n\nAzlığı yokluk sayma\nNeden sorun? Daha kolay kayma, temasın etkisiz olduğuna kanıt değildir.\nYaklaşım: Azalma ifadesini sıfırlanmayla eşitlemeden gözlemlerini yorumla.\n\nKendimi kontrol ediyorum\nBir tahta pul doğuya kayıyor. Direnç yönünü bulurken hangi iki adımı kullanırsın?\nCevap: Kaymayı işaretler, bunun karşısındaki batıyı seçerim.\nGerekçe: Yöntem, zeminden gelen etkinin kaymayı güçleştirmesine dayanır.\nGeniş kartonu sakin bir odada sallarken hangi ortamla temasını araştırırsın?\nCevap: Kartonu çevreleyen havayı incelerim.\nGerekçe: Katı bir zemine değmeden de gazın direnç etkisi bulunabilir.\nKaplama değiştirirken oyun taşını da değiştirdin. Sonuca nasıl yaklaşmalısın?\nCevap: Taşı sabit tutup karşılaştırmayı yeniden yaparım.\nGerekçe: İki değişiklik varsa farkın hangisinden kaynaklandığını ayıramam.\n\nÖzet\nTemasın türü ve yapılan iş birlikte düşünülür. Yön, kaymaya göre belirlenir; kaplamalar eş koşullarda karşılaştırılır. Sıvı ve gaz da direnç oluşturabilir. Tekrarlar arasındaki ilişki bulunur, çıkarımın kapsamı denenen durumlarla sınırlanır.\n\nGörseli nasıl okuyacağım\nÜstten bakılan pulun kuzeye ilerleyişi ile zeminden gelen güney yönlü etki ayrı oklarla gösterilir. Renk, etki okunu seçmeyi kolaylaştırır; yön bilgisi okun ucunda da vardır. Çizim mesafe, hız veya kuvvet büyüklüğü vermez.\nAşağıdaki şekli inceleyiniz.", "lessonSections": {"whatIWillLearn": "Hareketi kolaylaştıran veya güçleştiren neler olabilir? Bir eşyanın kayarken yavaşlamasını inceleyeceğim. Yüzey dokusunu, suyun etkisini ve havanın etkisini karşılaştıracağım. Amacıma göre tutunmayı artırmanın ya da azaltmanın neden gerekli olduğunu açıklayacağım. Tekrarlanan ölçümlerden sınırlı bir sonuç kurmayı öğreneceğim.", "keyConcepts": ["Temas sırasında kaymayı güçleştiren etki sürtünme kuvvetidir. Kayan eşya ile altındaki yüzey arasındaki bu kuvveti düşünürken önce kaymanın yönünü buluruz. Direnç oku bunun tersine bakar. Eşyanın ilk hareketinin yavaşlamasında bu etki rol oynar.", "Yüzey dokusundaki çıkıntılar pürüzlülüğü anlatır. Karşılaştırma için renk yeterli bilgi değildir; dokuya bakmak gerekir. Diğer koşullar korunursa daha belirgin pürüzler çoğu günlük denemede kaymayı güçleştirir. Çok düzgün bir yüzey de temas etkisini bütünüyle ortadan kaldırmaz.", "Bir sıvının içinde ilerlerken sıvıyla, havanın içinde ilerlerken gazla temas ederiz. Bu ortamlardaki dirençler de sürtünmeyle ilişkilidir. Su direnci adını sıvının, hava direnci adını havanın harekete etkisi için kullanırız. Buradaki yön karşılaştırmaları, çevredeki suyun veya havanın sakin olduğu koşullardadır.", "Fatih Sultan Mehmed döneminde gemilerin kara yoluyla taşınmasında yağlanmış ahşap ve yuvarlanan desteklerden yararlanılmıştır. Bu tarihî örnekte temas düzeni değiştirilerek ilerleme kolaylaştırılır; taşınan gemiden madde eksiltmek gerekmez."], "priorKnowledge": ["Bir itmenin eşyanın hareketini değiştirdiğini hatırla. İttiğin eşya ile ona temas eden yüzeyi ayrı ayrı düşün. Elindeki kapak masaya değmeden ilerlese aynı temas olur muydu? Tahmininin dayandığı gözlemi anlat."], "steps": ["Yönü belirleme\nZemini yukarıdan gördüğünü düşün. Kuzeye kayan bir tahta pulun ilk yönünü işaretle. Zeminden gelen direnç için ters yönü seç. Pulun üzerine başka bir kuvvet uygulansa bile, zeminle olan kaymanın o andaki yönünü kullan. Şemadaki ok boylarını hız ya da kuvvet ölçüsü sayma.", "Yüzeyleri karşılaştırma\nBir oyun taşını keçe ve parlak seramik üzerinde incelemek istiyorsun. Taş, başlangıç ve bırakma yöntemi sabit tutulmalı. Yalnız kaplamayı değiştir. Mesafeleri ayrı satırlara kaydet; değişen başka bir koşul varsa önce onu düzelt. Tek sonuç yerine tekrarları birlikte incele.", "Sıvı ve gazı düşünme\nBir yetişkinin su dolu geniş kapta kaşığı yavaşça hareket ettirdiğini düşün. Kaşığın çevresindeki sıvı ilerlemeyi güçleştirebilir. Salonda yavaşça sallanan geniş karton da havayla karşılaşır. Ortamı adlandırdıktan sonra hangi temasın etkili olduğunu açıkla. Hava ya da su için katı zemin aramak gerekmez.", "Amaç ve etkiyi ilişkilendirme\nKavanoz kapağını tutan elin kaymamasını isteriz; bu işte tutunma yarar sağlar. Sürekli kayan bir kaplamanın zamanla yıpranmasını ise istemeyebiliriz. Isınmayı da yapılan işe göre yorumla: bazı durumlarda istenir, bazılarında önlenir. Önce amacı yaz, ardından gözlenen etkiyi değerlendir.", "Etkiyi düzenleme\nBir tutacağın dokulu yapılması kavramayı kolaylaştırabilir. Hareketli mekanizmalarda uygun yağ kullanımı ise gereksiz teması azaltabilir; bunu yetişkinler yapar. Yağı basılan yollara veya durmayı sağlayan parçalara sürmek güvenli değildir. Suda ilerleyen bir tasarımın biçimi direnci azaltmak için, havayla karşılaşan geniş bir yüzey ise yavaşlamayı sağlamak için seçilebilir.", "Örüntüden sonuca\nDeneyde sonuçları tek tek saymakla kalma; tekrar eden ilişkiyi ara. Oyun taşının iki kaplamadaki mesafelerini karşılaştır. Sonuçlar her tekrarda benzer yönde ayrılıyorsa bu düzenin neyi desteklediğini söyle. Çıkarımını yalnız denediğin koşullara bağla. Bir kaplamada bulduğun sonucu başka bütün malzemeler için kesin kural hâline getirme.", "Sen dene\nBir yetişkinle zemine yakın, sağlam bir eğim hazırla. Aynı oyun taşını sabit bırakma yerinden serbest bırakıp keçe, seramik ve kraft kâğıdı kaplamalarda ilerlediği mesafeyi ölç. Kaplamaları sabitle; kimse deneme alanına basmasın. Her kaplamayı birkaç kez dene. Ölçümleri yan yana yazıp tekrarların benzerliğini incele. Son cümleni gerçek ölçülerine dayanarak kur; önceden istediğin sıralamayı yazma."], "workedExamples": [{"title": "Çözümlü örnek 1", "problem": "Yönü yöntemle bul", "solution": ["Hava hokeyi olmayan bir masada kuzeye kayan tahta pul için direnç okunu nasıl seçersin?", "Çözüm: Önce kuzey yönünü işaretlerim. Ters taraf güney olduğundan temas direncini güneye yöneltirim. Burada kuzeyin sağ ya da sol olması gerekmez; iki yön arasındaki ilişkiyi kullanırım."]}, {"title": "Çözümlü örnek 2", "problem": "Ölçümleri birlikte oku", "solution": ["Aynı oyun taşı keçe üzerinde 27, 29 ve 28 cm; seramikte 64, 66 ve 65 cm ilerliyor. Ne karşılaştırılır?", "Çözüm: Önce eş koşulları doğrularım. Keçedeki ölçümlerin hepsi diğer gruptan küçük; aralıklar birbirine karışmıyor. Bu denemelerde keçenin kaymayı daha fazla sınırladığı yorumunu yaparım. Farklı malzemeleri denemeden onlar için aynı kararı vermem."]}, {"title": "Çözümlü örnek 3", "problem": "Yeni ortamda uygula", "solution": ["Bir yetişkin, bir kap içindeki kaşığı sapı önde ve geniş kısmı önde olacak şekilde yavaşça ilerletiyor. İnceleme nasıl yapılır?", "Çözüm: Kaşığı, sıvıyı ve ilerletme koşullarını koruyup yönelişini değiştiririm. Zorlanmanın değişmesi, sıvıyla karşılaşan biçimin önemli olabileceğini düşündürür. Sonucu elde etmeden kesin bir sıralama ilan etmem."]}, {"title": "Çözümlü örnek 4", "problem": "Amaç değişince yorum", "solution": ["Bir cam kavanozun kapağına dokulu bir kavrama örtüsü konuyor. Bu değişiklik hangi amaçla değerlendirilebilir?", "Çözüm: Önce kapağı açmak için elin kaymadan tutunması gerektiğini belirtirim. Örtü bu işi kolaylaştırıyorsa temasın artması yararlıdır. Aynı etkiyi her hareketli parçaya otomatik olarak önermem; kullanım amacını yeniden sorarım."]}], "commonMistakes": ["Ortamı daraltma\nNeden sorun? Yalnız zemini düşünmek, sıvıyla ve gazla temasın etkilerini dışarıda bırakır.\nYaklaşım: Önce eşyanın çevresindeki maddeyi adlandır; ardından bu maddeyle olan teması değerlendir.", "Amacı unutma\nNeden sorun? Yıpranmayı görüp bütün tutunma etkilerine olumsuz demek genellemeyi aşar.\nYaklaşım: Kavrama ve kontrollü durma gibi ihtiyaçları da incele.", "Yönü karıştırma\nNeden sorun? İlk itmenin oku ile zeminden gelen direncin oku farklı görevler anlatır.\nYaklaşım: O andaki kaymayı bulduktan sonra direnç için tersini seç.", "Azlığı yokluk sayma\nNeden sorun? Daha kolay kayma, temasın etkisiz olduğuna kanıt değildir.\nYaklaşım: Azalma ifadesini sıfırlanmayla eşitlemeden gözlemlerini yorumla."], "selfCheck": [{"question": "Bir tahta pul doğuya kayıyor. Direnç yönünü bulurken hangi iki adımı kullanırsın?", "answer": "Kaymayı işaretler, bunun karşısındaki batıyı seçerim.\nGerekçe: Yöntem, zeminden gelen etkinin kaymayı güçleştirmesine dayanır."}, {"question": "Geniş kartonu sakin bir odada sallarken hangi ortamla temasını araştırırsın?", "answer": "Kartonu çevreleyen havayı incelerim.\nGerekçe: Katı bir zemine değmeden de gazın direnç etkisi bulunabilir."}, {"question": "Kaplama değiştirirken oyun taşını da değiştirdin. Sonuca nasıl yaklaşmalısın?", "answer": "Taşı sabit tutup karşılaştırmayı yeniden yaparım.\nGerekçe: İki değişiklik varsa farkın hangisinden kaynaklandığını ayıramam."}], "summary": "Temasın türü ve yapılan iş birlikte düşünülür. Yön, kaymaya göre belirlenir; kaplamalar eş koşullarda karşılaştırılır. Sıvı ve gaz da direnç oluşturabilir. Tekrarlar arasındaki ilişki bulunur, çıkarımın kapsamı denenen durumlarla sınırlanır.", "figureNote": "Üstten bakılan pulun kuzeye ilerleyişi ile zeminden gelen güney yönlü etki ayrı oklarla gösterilir. Renk, etki okunu seçmeyi kolaylaştırır; yön bilgisi okun ucunda da vardır. Çizim mesafe, hız veya kuvvet büyüklüğü vermez."}, "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 160, 110], "elements": [{"type": "rect", "x": 60, "y": 45, "w": 40, "h": 20, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.f5t07.duzeltme.note.pul", "labelX": 80.0, "labelY": 55.0}, {"type": "line", "x1": 43, "y1": 76, "x2": 43, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 1, "arrow": "last"}, {"type": "line", "x1": 117, "y1": 32, "x2": 117, "y2": 76, "stroke": "accent", "width": 1, "arrow": "last"}, {"type": "rect", "x": 53, "y": 7, "w": 54, "h": 15, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.f5t07.duzeltme.note.kuzey", "labelX": 80.0, "labelY": 14.5}, {"type": "rect", "x": 53, "y": 89, "w": 54, "h": 15, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.f5t07.duzeltme.note.guney", "labelX": 80.0, "labelY": 96.5}], "altTextKey": "f5-t07.f5t07.duzeltme.note.alt", "captionKey": "f5-t07.f5t07.duzeltme.note.caption", "notToScale": true}, "taskId": "F5-T07", "visualRequirement": "optional", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6af0b3d94c24f0740716271edf2839a2f5772b4c041b73e7640bbe69bf1bc67a", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q001", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f01", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 1, "difficultyReason": "Tek adım; hareket okunu okuyup karşıt yönü belirler.", "question": "Şemadaki kutu zeminde sağa kayıyor. Şekle göre zeminin kutuya uyguladığı sürtünmenin yönü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Sağa", "Sola", "Yukarı", "Aşağı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Hareket yönüyle sürtünme yönü karıştırılmış; zeminin sürtünmesi kaymayı zorlaştırır.", "Doğru; zeminin sürtünmesi sağa kaymaya zıt yönde etki eder.", "Sürtünme, bu yatay kaymada yukarı yönelmez.", "Aşağı yön, yatay kaymaya zıt yön değildir."], "explanation": "Zeminin sürtünmesi sağa kaymaya zıt yönde etki eder.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 38, "y": 34, "w": 24, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 42.0}, {"type": "line", "x1": 12, "y1": 54, "x2": 88, "y2": 54, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 32, "y1": 20, "x2": 75, "y2": 20, "stroke": "ink", "width": 0.7, "arrow": "last", "labelKey": "f5-t07.fig.motion", "labelX": 53, "labelY": 11}], "altTextKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q001.alt", "captionKey": "f5-t07.fig.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q001", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "73c04d63837711eed45c72d045a50afc462e60d8bc2c3092271f1d1abe886dc1", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q002", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f01", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 1, "difficultyReason": "Yatay şema yorumlanır; sol hareketin zıttı seçilir.", "question": "Şemadaki silgi düz zeminde sola kayıyor. Buna göre zeminden kaynaklanan sürtünmenin yönü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Sola", "Sağa", "Yukarı", "Aşağı"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Sürtünmeyi hareketle aynı yönde düşünmek kaymayı zorlaştırma etkisini gözden kaçırır.", "Doğru; sola kayan silgiye zeminin sürtünmesi sağa yönelir.", "Zemin boyunca olan sürtünme yukarı yönlü değildir.", "Aşağı yön, sola kaymanın zıttı değildir."], "explanation": "Sola kayan silgiye zeminin sürtünmesi sağa yönelir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 38, "y": 34, "w": 24, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 42.0}, {"type": "line", "x1": 12, "y1": 54, "x2": 88, "y2": 54, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 20, "x2": 32, "y2": 20, "stroke": "ink", "width": 0.7, "arrow": "last", "labelKey": "f5-t07.fig.motion", "labelX": 53, "labelY": 11}], "altTextKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q002.alt", "captionKey": "f5-t07.fig.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q002", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a494c103115ab92f578eb52e73a139bacb6881ccc6097f206e17d75aba219dd7", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q003", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f02", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 1, "difficultyReason": "Tek günlük gözlem açıklanır; kuvveti hareketle ilişkilendirir.", "question": "Düz ve yatay zeminde kayan oyuncak kutu, itme bırakılınca yavaşlayıp duruyor. Buna göre hava etkisi __önemsenmediğinde__ kutunun bu duruşuna aşağıdakilerden hangisi katkı sağlar?", "choices": ["Zeminin sürtünmesinin bitmesi", "Zeminin sürtünmesi", "Zeminin kutuyu sürekli ileri itmesi", "Zeminin sürtünmesinin kaymayı kolaylaştırması"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Zeminin sürtünmesinin bitmesi, sürtünmeyle yavaşlama açıklaması değildir.", "Doğru; zeminin sürtünmesi kutunun kaymasını zorlaştırarak yavaşlamasına katkı sağlar.", "İleri itme yavaşlama açıklaması değildir; burada kaymayı zorlaştıran etki aranıyor.", "Kayan kutuya uygulanan sürtünme bu durumda kaymayı kolaylaştırmaz."], "explanation": "Zeminin sürtünmesi kutunun kaymasını zorlaştırarak yavaşlamasına katkı sağlar.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q003", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "af13729bf1afe711fa02cda1a9676fbba60d1c3989b922708ea63686fc216e8b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q004", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f03", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "İki aşama; önceki ve sonraki kayma için karşıt yönleri eşleştirir.", "question": "Kutu önce sağa, ardından sola kaymıştır. Şekilde yeni hareket yönü gösteriliyor. Buna göre bu iki aşamada zeminin sürtünmesinin yönleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Önce sağa, sonra sola", "Önce sola, sonra sağa", "Her iki aşamada sola", "Her iki aşamada sağa"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Her iki aşamada da sürtünme hareket yönüyle aynı seçilmiş; sürtünme kaymaya zıttır.", "Doğru; zeminin sürtünmesi önce sağa kaymaya karşı sola, sonra sola kaymaya karşı sağa yönelir.", "İlk aşamanın sürtünme yönü yeni harekete de taşınmış; sola kayma sırasında sürtünme sağadır.", "Son aşamadaki sürtünme yönü ilk aşamaya taşınmış; sağa kayma sırasında sürtünme soladır."], "explanation": "Zeminin sürtünmesi önce sağa kaymaya karşı sola, sonra sola kaymaya karşı sağa yönelir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 38, "y": 34, "w": 24, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 42.0}, {"type": "line", "x1": 12, "y1": 54, "x2": 88, "y2": 54, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 75, "y1": 20, "x2": 32, "y2": 20, "stroke": "ink", "width": 0.7, "arrow": "last", "labelKey": "f5-t07.fig.motion", "labelX": 53, "labelY": 11}], "altTextKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q004.alt", "captionKey": "f5-t07.fig.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q004", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "eade02aaa2b9cb33618806b0d060dd5436f6905f4bd4e506151be91fda114aaa", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q005", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f04", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "İtme ile mevcut hareket ayrı okunur; hareketin zıttına göre karar verilir.", "question": "Sağa kaymakta olan kutu sola doğru hafifçe itiliyor. Kutu henüz sağa kaymaya devam ediyor. Verilenlere göre bu anda zeminin kutuya uyguladığı sürtünmenin yönü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Sağa", "Yukarı", "Sola", "Aşağı"], "correct": 2, "distractorWhy": ["İtmenin zıttı seçilmiş; zeminin sürtünmesi için mevcut kaymaya bakılır.", "Yukarı yön, sağa kaymayı zorlaştıran yatay yön değildir.", "Doğru; kutunun mevcut kayması sağadır. Zeminin sürtünmesi bu kaymaya zıt olan sola yönelir.", "Aşağı yön seçmek, zeminin sürtünmesini yatay kaymadan koparır."], "explanation": "Kutunun mevcut kayması sağadır. Zeminin sürtünmesi bu kaymaya zıt olan sola yönelir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q005", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7831aed2c3bdbb1d5fdd539f35eb73387fe6be3e4a3d62ab84c721d6d0129965", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q006", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f05", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "Düşey hareket şemasını hava direncine aktarır; ortam koşulu verilir.", "question": "Şemadaki paraşütlü oyuncak durgun havada aşağı hareket ediyor. Buna göre hava direncinin oyuncağa etki ettiği yön aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yukarı", "Aşağı", "Sağa", "Sola"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; durgun havada aşağı düşen oyuncağın hava direnci hareketine zıt, yukarı yöndedir.", "Hava direnci bu düşüşte hareketle aynı yönde değildir.", "Şemada yatay hareket yok; sağ yön düşüşe zıt değildir.", "Sola yön seçmek, düşey hareketin zıttını bulma gereğini karşılamaz."], "explanation": "Durgun havada aşağı düşen oyuncağın hava direnci hareketine zıt, yukarı yöndedir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 38, "y": 34, "w": 24, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 42.0}, {"type": "line", "x1": 78, "y1": 23, "x2": 78, "y2": 67, "stroke": "ink", "width": 0.7, "arrow": "last", "labelKey": "f5-t07.fig.motion", "labelX": 77, "labelY": 10}], "altTextKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q006.alt", "captionKey": "f5-t07.fig.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q006", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bc94bf67d41de111b49c49b878816a7f5c1b4fdca977ffe3d51e6217cd0f7281", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q007", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f05", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "Durgun su koşulunda yön kuralını farklı ortama aktarır.", "question": "Durgun suda bir oyuncak tekne kıyıya doğru çekiliyor. Buna göre suyun tekneye uyguladığı direnç için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Teknenin ilerleyişine zıt yöndedir.", "Teknenin ilerleyişiyle aynı yöndedir.", "Tekne suya değmediği için oluşmaz.", "Yalnız tekne durduktan sonra oluşur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; durgun suyun direnci, su içinde ilerleyen teknenin hareketini zorlaştırır.", "Su direnci tekneyi ilerleme yönünde hızlandıran etki olarak düşünülmüş.", "Tekne suyla temas eder; yüzüyor olması teması kaldırmaz.", "Su direnci tekne su içinde ilerlerken hareketi zorlaştırır; tekne durduktan sonra değil, hareket sırasında oluşur."], "explanation": "Durgun suyun direnci, su içinde ilerleyen teknenin hareketini zorlaştırır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q007", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0317c7a89fba52e00f3597f608342e7bb72cd5d800295f58274e1c0ba82bdf21", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q008", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f01", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "Düşey gösterim ve gaz ortamı birlikte yorumlanır.", "question": "Şemadaki cisim durgun hava içinde yukarı doğru hareket ediyor. Şemaya göre bu hareket sırasında hava direncinin yönü aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yukarı", "Sağa", "Sola", "Aşağı"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Hava direnci yukarı hareketi destekleyen bir kuvvet olarak düşünülmüş.", "Sağa yön, verilen yukarı hareketin karşıtı değildir.", "Sola yön, düşey harekete zıt yön değildir.", "Doğru; durgun havada yukarı hareket eden cismin hava direnci aşağı yönelir."], "explanation": "Durgun havada yukarı hareket eden cismin hava direnci aşağı yönelir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 38, "y": 34, "w": 24, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 42.0}, {"type": "line", "x1": 78, "y1": 67, "x2": 78, "y2": 23, "stroke": "ink", "width": 0.7, "arrow": "last", "labelKey": "f5-t07.fig.motion", "labelX": 77, "labelY": 10}], "altTextKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q008.alt", "captionKey": "f5-t07.fig.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q008", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9fc6f4e354f4c9c12ce245e84da3ed8ea44b37c8b2129c9b18558b2324ae3b36", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q009", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f02", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Aynı cismin hareketini sürtünme değişimiyle ilişkilendirir; kesin sıfır iddiasını eler.", "question": "Aynı yatay zeminde kayan kutuya etki eden sürtünme azaltılıyor. Buna göre başlangıç hareketi aynı tutulursa kutunun kaymasıyla ilgili aşağıdaki beklentilerden hangisi uygundur?", "choices": ["Kayma daha az zorlaşabilir.", "Kayma daha fazla zorlaşır.", "Kutu her koşulda sonsuza kadar kayar.", "Sürtünme hareket yönüne döner."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; sürtünme azaltıldığında kaymaya karşı koyan etki azalır; bu, kaymanın daha az zorlaşmasını destekler.", "Sürtünmenin azalması kaymanın daha fazla zorlaşacağı sonucunu desteklemez.", "Sürtünmenin azalması bütün durdurucu etkilerin yok olduğunu göstermez.", "Büyüklüğün azalması, kayan cisme uygulanan sürtünmeyi hareket yönüne çevirmez."], "explanation": "Sürtünme azaltıldığında kaymaya karşı koyan etki azalır; bu, kaymanın daha az zorlaşmasını destekler.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q009", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ee31804ba10011c843d5e0ac7ab3c4980a8a4cf7cda1d51c1937daeb0396f79e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q010", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f04", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Güncel hareket şeması okunur; temas ortamına göre yön seçilir.", "question": "Şemadaki kızak düz zeminde sağa kaymaktadır. Şekle göre çekme ipi gevşek olsa da zeminin kızağa uyguladığı sürtünmeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?", "choices": ["Sola yönelir.", "Sağa yönelir.", "Yukarı yönelir.", "Sürtünme oluşmaz."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ipin gevşemesi zeminle teması bitirmez; sağa kayma sırasında sürtünme sola yönelir.", "Sürtünme kaymaya destek olan bir kuvvet gibi düşünülmüş; zeminin sürtünmesi sağa kaymaya zıttır.", "Zeminin sürtünmesi yatay kaymaya zıt yöndedir; yukarı yön sağa kaymanın zıttı değildir.", "İpin çekmemesi, kayan kızağın zeminle sürtünmesini ortadan kaldırmaz."], "explanation": "İpin gevşemesi zeminle teması bitirmez; sağa kayma sırasında sürtünme sola yönelir.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 38, "y": 34, "w": 24, "h": 16, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 42.0}, {"type": "line", "x1": 12, "y1": 54, "x2": 88, "y2": 54, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 32, "y1": 20, "x2": 75, "y2": 20, "stroke": "ink", "width": 0.7, "arrow": "last", "labelKey": "f5-t07.fig.motion", "labelX": 53, "labelY": 11}], "altTextKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q010.alt", "captionKey": "f5-t07.fig.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q010", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b4344f4f51d83e94474d0ccd9121027d89c259c70af75e8672dac8bbafbb3cdf", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q011", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f06", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 1, "difficultyReason": "Desenle verilen iki yüzey karşılaştırılır; tek kavram kullanılır.", "question": "Şemada üst yüzey belirgin pürüzlü, alt yüzey az pürüzlüdür. Şekle göre aynı kutu benzer koşullarda iki yüzeyde kaydırılırsa aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Hareket üst yüzeyde daha çok zorlaşır.", "Hareket alt yüzeyde daha çok zorlaşır.", "İki yüzeyde de sürtünme oluşmaz.", "Zorlaşma yalnız yüzeylerin rengine bağlıdır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; benzer koşullarda daha pürüzlü yüzey kaymayı genellikle daha çok zorlaştırır.", "Az pürüzlü yüzeyin hareketi daha çok zorlaştıracağı düşünülmüş; pürüzlülük azaldıkça zorlaşma da azalır.", "Yüzeylerin kutuyla teması sürtünmeye yol açar; az pürüzlü yüzeyde de sürtünme vardır.", "Pürüzlülüğü renk değil, yüzeyin yapısı gösterir; zorlaşma yüzeyin pürüzlülüğüne bağlıdır."], "explanation": "Benzer koşullarda daha pürüzlü yüzey kaymayı genellikle daha çok zorlaştırır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 5, "y": 4, "w": 90, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q011.s1", "labelX": 50.0, "labelY": 10.0}, {"type": "rect", "x": 5, "y": 43, "w": 90, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q011.s2", "labelX": 50.0, "labelY": 49.0}, {"type": "rect", "x": 40, "y": 19, "w": 20, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 25.5}, {"type": "rect", "x": 40, "y": 59, "w": 20, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 65.5}, {"type": "line", "x1": 10, "y1": 35, "x2": 14, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 32, "x2": 18, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 18, "y1": 35, "x2": 22, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 22, "y1": 32, "x2": 26, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 26, "y1": 35, "x2": 30, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 30, "y1": 32, "x2": 34, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 34, "y1": 35, "x2": 38, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 38, "y1": 32, "x2": 42, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 42, "y1": 35, "x2": 46, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 46, "y1": 32, "x2": 50, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 35, "x2": 54, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 54, "y1": 32, "x2": 58, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 58, "y1": 35, "x2": 62, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 62, "y1": 32, "x2": 66, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 66, "y1": 35, "x2": 70, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 32, "x2": 74, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 74, "y1": 35, "x2": 78, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 78, "y1": 32, "x2": 82, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 82, "y1": 35, "x2": 86, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 86, "y1": 32, "x2": 90, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 10, "y1": 75, "x2": 90, "y2": 75, "stroke": "ink", "width": 0.7}], "altTextKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q011.alt", "captionKey": "f5-t07.fig.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q011", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "4715f4e706f6cb9f8988c4ae2502e8b8989c8126cedaabad940aff6996da0ffb", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q012", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f07", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Karşılaştırmanın geçerliliği için iki değişkeni birlikte değerlendirir.", "question": "Yüzeyin oyuncak arabanın aldığı yola etkisini araştıran bir öğrenci, arabaları halıya ve tahtaya eşit yükseklikteki birer rampadan bırakıyor. Öğrenci halıda küçük, tahtada büyük araba kullanıyor. Buna göre deneyde yapılması gereken en uygun düzeltme aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["İki yüzeyi de aynı renge boyamak", "Tahtadaki arabayı ayrıca itmek", "Halıdaki rampayı daha yükseğe çıkarmak", "İki yüzeyde aynı arabayı kullanmak"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Renk eşitliği arabaların farklılığını gidermez.", "Ek itme yeni bir fark yaratır ve yüzey karşılaştırmasını bozar.", "Rampa yüksekliğinin değişmesi başlangıç koşulunu da değiştirir.", "Doğru; araba da değişirse yol farkını yalnız yüzeyle açıklayamayız; aynı araba kullanılmalıdır."], "explanation": "Araba da değişirse yol farkını yalnız yüzeyle açıklayamayız; aynı araba kullanılmalıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q012", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "0add68ba30e207bb8ac2fffd9dcaaf945cc786d15c0d46206a6b32836f40f95b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q013", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f08", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "Şema ve tekrarlı yol verisi birlikte okunur; ilişki kurulur.", "question": "Şemadaki yüzeylerde aynı silgi eşit başlangıç koşuluyla kaydırılıyor. Pürüzlü yüzeyde daha kısa yol aldığı gözleniyor. Buna göre hangi yorum bu gözlemle uyumludur?", "choices": ["Pürüzlü yüzeyde sürtünme yoktur.", "İki yüzey kaymayı eşit ölçüde zorlaştırmıştır.", "Az pürüzlü yüzey silgiyi daha çok yavaşlatmıştır.", "Pürüzlü yüzey kaymayı daha çok zorlaştırmıştır."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Sürtünmesizlik kısa yoldan çıkmaz; gözlem kaymanın daha çok zorlaştığını destekler.", "Eş koşullarda farklı yollar gözlenmesi, iki yüzeyin aynı etkiyi yaptığı yorumunu desteklemez.", "Daha kısa yolun pürüzlü yüzeyde olduğu verisi ters okunmuş.", "Doğru; diğer koşullar aynıyken kısa kayma yolu, bu deneyde pürüzlü yüzeyin hareketi daha çok zorlaştırdığını destekler."], "explanation": "Diğer koşullar aynıyken kısa kayma yolu, bu deneyde pürüzlü yüzeyin hareketi daha çok zorlaştırdığını destekler.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 5, "y": 4, "w": 90, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q013.s1", "labelX": 50.0, "labelY": 10.0}, {"type": "rect", "x": 5, "y": 43, "w": 90, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q013.s2", "labelX": 50.0, "labelY": 49.0}, {"type": "rect", "x": 40, "y": 19, "w": 20, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 25.5}, {"type": "rect", "x": 40, "y": 59, "w": 20, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 65.5}, {"type": "line", "x1": 10, "y1": 35, "x2": 14, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 32, "x2": 18, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 18, "y1": 35, "x2": 22, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 22, "y1": 32, "x2": 26, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 26, "y1": 35, "x2": 30, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 30, "y1": 32, "x2": 34, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 34, "y1": 35, "x2": 38, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 38, "y1": 32, "x2": 42, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 42, "y1": 35, "x2": 46, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 46, "y1": 32, "x2": 50, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 35, "x2": 54, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 54, "y1": 32, "x2": 58, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 58, "y1": 35, "x2": 62, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 62, "y1": 32, "x2": 66, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 66, "y1": 35, "x2": 70, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 32, "x2": 74, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 74, "y1": 35, "x2": 78, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 78, "y1": 32, "x2": 82, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 82, "y1": 35, "x2": 86, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 86, "y1": 32, "x2": 90, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 10, "y1": 75, "x2": 90, "y2": 75, "stroke": "ink", "width": 0.7}], "altTextKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q013.alt", "captionKey": "f5-t07.fig.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q013", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "775c4547c5d4b911caacd465eeb62dce20c0c72a39cab8716ba0b3841e9a7935", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q014", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f07", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "İki denemede başlangıç koşulunu eşitleme gerekçesi bulunur.", "question": "Aynı araba halı ve kâğıtta denenecek. Bu deneyde arabanın her seferinde rampanın aynı noktasından itmeden bırakılmasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Her yüzeyde sürtünmeyi yok etmek", "Başlangıç koşulunu aynı tutmak", "Kâğıdı halı kadar pürüzlü yapmak", "Arabanın kütlesini değiştirmek"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Aynı noktadan bırakmak yüzeyle sürtünmeyi ortadan kaldırmaz.", "Doğru; aynı bırakma noktası ve itmeden bırakma, yüzey dışındaki başlangıç farklarını azaltır.", "Bırakma biçimi yüzeyin pürüzlülüğünü değiştirmez.", "Rampadaki bırakma noktası arabanın kütlesini değiştirmez."], "explanation": "Aynı bırakma noktası ve itmeden bırakma, yüzey dışındaki başlangıç farklarını azaltır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q014", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "334ae950d3dd99105bf7fcd2cd36583ab78785abd0fd7e8419dedab7d7634347", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q015", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f09", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "Kaymayı kolaylaştıran yüzey seçiminin gerekçesi bulunur; azlık ve yokluk ayrılır.", "question": "Çekmecedeki kutunun daha kolay kayması için az pürüzlü yüzey seçiliyor. Buna göre benzer koşullarda bu seçimin en uygun gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Az pürüzlü yüzeyde hiç sürtünme oluşmaz.", "Pürüzlü yüzey kutuyu hareket yönünde iter.", "Yüzeyin koyu rengi sürtünmeyi azaltır.", "Az pürüzlü yüzey kaymayı daha az zorlaştırabilir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Daha az sürtünme ile sürtünmenin hiç olmaması karıştırılmış.", "Kayan kutuya uygulanan sürtünme kayma yönünde itme olarak düşünülmüş.", "Renk tek başına yüzeyin sürtünme etkisini göstermez.", "Doğru; aynı kutu ve benzer koşullarda az pürüzlü yüzey hareketi genellikle daha az zorlaştırır."], "explanation": "Aynı kutu ve benzer koşullarda az pürüzlü yüzey hareketi genellikle daha az zorlaştırır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q015", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ebda678718f3bfa0dda63e7422604b46ebd300e1d2ef54d3da6812e98c25c008", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q016", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f06", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 1, "difficultyReason": "Yüzey yapısını renk gibi ilgisiz bir ipucundan ayırır; şema okunur.", "question": "Şemadaki iki yüzey aynı renktedir. Üst yüzeyde belirgin çıkıntılar, altta daha düzgün bir yapı vardır. Şekle göre aynı kutunun bu yüzeylerdeki kaymasını karşılaştırırken aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmalıdır?", "choices": ["Yüzeylerin pürüzlülük farkı", "Yüzeylerin renklerinin aynı olması", "İki yüzeyde de sürtünmenin sıfır olması", "Çizimde üstte olmanın kaymayı hızlandırması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; aynı renge rağmen yüzey yapıları farklıdır; kaymayı karşılaştırmada pürüzlülük dikkate alınır.", "Aynı renk, sürtünme etkilerinin eşit olduğunu göstermez.", "Yüzeyle temasın sürtünme oluşturabileceği göz ardı edilmiş; pürüzlülük farkı yokluk anlamına gelmez.", "Şemadaki yerleşim, gerçek hareketi belirleyen bir yüzey özelliği değildir."], "explanation": "Aynı renge rağmen yüzey yapıları farklıdır; kaymayı karşılaştırmada pürüzlülük dikkate alınır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 5, "y": 4, "w": 90, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q016.s1", "labelX": 50.0, "labelY": 10.0}, {"type": "rect", "x": 5, "y": 43, "w": 90, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q016.s2", "labelX": 50.0, "labelY": 49.0}, {"type": "rect", "x": 40, "y": 19, "w": 20, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 25.5}, {"type": "rect", "x": 40, "y": 59, "w": 20, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 65.5}, {"type": "line", "x1": 10, "y1": 35, "x2": 14, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 32, "x2": 18, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 18, "y1": 35, "x2": 22, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 22, "y1": 32, "x2": 26, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 26, "y1": 35, "x2": 30, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 30, "y1": 32, "x2": 34, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 34, "y1": 35, "x2": 38, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 38, "y1": 32, "x2": 42, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 42, "y1": 35, "x2": 46, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 46, "y1": 32, "x2": 50, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 35, "x2": 54, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 54, "y1": 32, "x2": 58, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 58, "y1": 35, "x2": 62, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 62, "y1": 32, "x2": 66, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 66, "y1": 35, "x2": 70, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 32, "x2": 74, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 74, "y1": 35, "x2": 78, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 78, "y1": 32, "x2": 82, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 82, "y1": 35, "x2": 86, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 86, "y1": 32, "x2": 90, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 10, "y1": 75, "x2": 90, "y2": 75, "stroke": "ink", "width": 0.7}], "altTextKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q016.alt", "captionKey": "f5-t07.fig.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q016", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "369d1e9cd529004b54a13aee48c9583e2cce200d124d7a823f4dbdfa5fe489b5", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q017", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f10", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 1, "difficultyReason": "Azlık ve yokluk ayrılır; tek kavram yanılgısı değerlendirilir.", "question": "Bir silgi kaygan görünen bir masada kayarken de yavaşlıyor. Bu gözleme göre aşağıdaki düşüncelerden hangisi düzeltilmelidir?", "choices": ["Sürtünme kaymayı zorlaştırabilir.", "Kaygan yüzeyde hiç sürtünme olmaz.", "Silgi masa yüzeyiyle temas eder.", "Az pürüzlü yüzeyler de sürtünme oluşturabilir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Bu ifade gözlemle uyumludur; düzeltilmesi gereken düşünce değildir.", "Doğru; kaygan veya az pürüzlü yüzeyde de sürtünme olabilir; az olması yok olması değildir.", "Kayan silgi masa yüzeyiyle temas eder; ifade yanılgı değildir.", "Bu ifade sürtünmenin tamamen yok sayılmasını zaten önler."], "explanation": "Kaygan veya az pürüzlü yüzeyde de sürtünme olabilir; az olması yok olması değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q017", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "bc00c64ea8456c66b21671a9b7c7919f2994ea52a56dfb2f043092157e24cdb5", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q018", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f08", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Beklenen sonucu veriye tercih etmez; malzeme adı ve gerçek özellik ayrılır.", "question": "Şemadaki halı ve tahta üzerinde aynı araba aynı rampadan bırakılıyor. Her tekrarda halıdaki yol daha kısa. Bu sonuca göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Dünyadaki bütün tahtalar sürtünmesizdir.", "Bu koşullarda halı hareketi daha çok zorlaştırmıştır.", "Halı yalnız rengi nedeniyle arabayı durdurur.", "Uzun yol, sürtünmenin ileri yöneldiğini gösterir."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Deney bir tahtayı içerir; bütün tahtaların sürtünmesiz olduğu çıkarılamaz.", "Doğru; tekrarlanan sonuç, denenen halının bu koşullardaki etkisini gösterir; her malzeme için kesin hüküm kurulmaz.", "Yüzey rengi, verilen yol farkının gerekçesi değildir.", "Yolun uzunluğu sürtünmenin hareket yönüne döndüğünü göstermez."], "explanation": "Tekrarlanan sonuç, denenen halının bu koşullardaki etkisini gösterir; her malzeme için kesin hüküm kurulmaz.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 5, "y": 4, "w": 90, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q018.s1", "labelX": 50.0, "labelY": 10.0}, {"type": "rect", "x": 5, "y": 43, "w": 90, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q018.s2", "labelX": 50.0, "labelY": 49.0}, {"type": "rect", "x": 40, "y": 19, "w": 20, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 25.5}, {"type": "rect", "x": 40, "y": 59, "w": 20, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 65.5}, {"type": "line", "x1": 10, "y1": 35, "x2": 14, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 32, "x2": 18, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 18, "y1": 35, "x2": 22, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 22, "y1": 32, "x2": 26, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 26, "y1": 35, "x2": 30, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 30, "y1": 32, "x2": 34, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 34, "y1": 35, "x2": 38, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 38, "y1": 32, "x2": 42, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 42, "y1": 35, "x2": 46, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 46, "y1": 32, "x2": 50, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 35, "x2": 54, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 54, "y1": 32, "x2": 58, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 58, "y1": 35, "x2": 62, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 62, "y1": 32, "x2": 66, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 66, "y1": 35, "x2": 70, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 32, "x2": 74, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 74, "y1": 35, "x2": 78, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 78, "y1": 32, "x2": 82, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 82, "y1": 35, "x2": 86, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 86, "y1": 32, "x2": 90, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 10, "y1": 75, "x2": 90, "y2": 75, "stroke": "ink", "width": 0.7}], "altTextKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q018.alt", "captionKey": "f5-t07.fig.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q018", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "25a41b61734024c474e02f0eb9c4464b86f709968c3aa103ecbdf82fe37428ef", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q019", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f07", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 4, "difficultyReason": "Ölçüm tablosunda değişken karışmasını saptar; nedensel çıkarımı sınırlar.", "question": "Aynı araba pürüzlü yüzeyde alçak, az pürüzlü yüzeyde yüksek rampadan bırakılıyor. Az pürüzlü yüzeyde daha uzun yol alıyor. Bu sonuca bakılarak yol farkının yalnız yüzeyden kaynaklandığına karar verilememesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Yüzeyler farklı olduğu için hiçbir karşılaştırma yapılamaz.", "Aynı araba kullanmak deneyi bozar.", "Rampa yüksekliği de değişmiştir.", "Uzun yol her zaman sürtünmenin sıfır olduğunu kanıtlar."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Araştırmanın amacı yüzeyleri karşılaştırmaktır; sorun başlangıç koşulunun da değişmesidir.", "Aynı araba kullanmak karşılaştırmaya yardımcı olur.", "Doğru; hem yüzey hem rampa yüksekliği değiştiğinden yol farkını yalnız yüzeye bağlayamayız.", "Uzun yol sürtünmenin yokluğunu kanıtlamaz ve değişen rampa koşulunu açıklamaz."], "explanation": "Hem yüzey hem rampa yüksekliği değiştiğinden yol farkını yalnız yüzeye bağlayamayız.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q019", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a3d735f233fde6cf764ee899cc26585701ef73012c50999762a35de511edeecb", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q020", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f09", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 4, "difficultyReason": "Temsilî iki yüzey ile kaymayı önleme amacı birleştirilir; amaç tersliği elenir.", "question": "Şemadaki yüzeyler bir kutunun altına yerleştirilebilecek kaplamaları temsil ediyor. Kutunun kayması zorlaştırılmak isteniyor. Şekle göre bu amaç için benzer koşullarda aşağıdaki kararlardan hangisi daha uygundur?", "choices": ["Az pürüzlü kaplamayı seçmek", "Kaplamayı yağlayarak sürtünmeyi azaltmak", "Pürüzlü kaplamayı seçmek", "Yalnız kaplamanın rengini değiştirmek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Daha kolay kaymayı sağlayabilecek seçim, verilen kaymayı zorlaştırma amacına ters düşer.", "Yağlama sürtünmeyi azaltır; bu da kaymayı zorlaştırmak yerine kolaylaştırır.", "Doğru; bu amaçta kaymaya karşı koyan etki istenir; pürüzlü kaplama kaymayı genellikle daha çok zorlaştırır.", "Renk değişikliği istenen tutunma etkisini tek başına sağlamaz."], "explanation": "Bu amaçta kaymaya karşı koyan etki istenir; pürüzlü kaplama kaymayı genellikle daha çok zorlaştırır.", "figure": {"kind": "diagram", "viewBox": [0, 0, 100, 82], "elements": [{"type": "rect", "x": 5, "y": 4, "w": 90, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q020.s1", "labelX": 50.0, "labelY": 10.0}, {"type": "rect", "x": 5, "y": 43, "w": 90, "h": 12, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q020.s2", "labelX": 50.0, "labelY": 49.0}, {"type": "rect", "x": 40, "y": 19, "w": 20, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 25.5}, {"type": "rect", "x": 40, "y": 59, "w": 20, "h": 13, "fill": "surface", "stroke": "ink", "width": 0.7, "labelKey": "f5-t07.fig.box", "labelX": 50.0, "labelY": 65.5}, {"type": "line", "x1": 10, "y1": 35, "x2": 14, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 14, "y1": 32, "x2": 18, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 18, "y1": 35, "x2": 22, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 22, "y1": 32, "x2": 26, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 26, "y1": 35, "x2": 30, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 30, "y1": 32, "x2": 34, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 34, "y1": 35, "x2": 38, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 38, "y1": 32, "x2": 42, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 42, "y1": 35, "x2": 46, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 46, "y1": 32, "x2": 50, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 50, "y1": 35, "x2": 54, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 54, "y1": 32, "x2": 58, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 58, "y1": 35, "x2": 62, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 62, "y1": 32, "x2": 66, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 66, "y1": 35, "x2": 70, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 70, "y1": 32, "x2": 74, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 74, "y1": 35, "x2": 78, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 78, "y1": 32, "x2": 82, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 82, "y1": 35, "x2": 86, "y2": 32, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 86, "y1": 32, "x2": 90, "y2": 35, "stroke": "ink", "width": 0.7}, {"type": "line", "x1": 10, "y1": 75, "x2": 90, "y2": 75, "stroke": "ink", "width": 0.7}], "altTextKey": "f5-t07.draft.f5-t07.q020.alt", "captionKey": "f5-t07.fig.caption", "notToScale": true}, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q020", "visualRequirement": "required", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5ca07ee6f6a73ca964e46fbb6f46ef60dcfc184f1d5478e26b16971616a78565", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q021", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f11", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 1, "difficultyReason": "Günlük örnekte temas edilen sıvı belirlenir.", "question": "Durgun suda çekilen oyuncak teknenin ilerlemesini su zorlaştırıyor. Bu bilgilere göre teknenin ilerlemesini zorlaştıran etki aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Hava direnci", "Su direnci", "Kalas sürtünmesi", "Suyun tekneyi hareket yönünde itmesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Hava yerine suyun etkisi soruluyor; ortamlar karıştırılmış.", "Doğru; su içinde hareket eden tekneye suyun uyguladığı sürtünme etkisi su direncidir.", "Bu olayda tekne kalas üzerinde kaymıyor.", "Durgun suyun direnci ilerlemeyi destekleyen bir itme olarak düşünülmüş."], "explanation": "Su içinde hareket eden tekneye suyun uyguladığı sürtünme etkisi su direncidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q021", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "39133ed65ecbe3593004a5fd96977cc942336e714471bd4203de04deb8203e85", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q022", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f11", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 1, "difficultyReason": "Gaz ortamını fark eder; hava direncini katı sürtünmesinden ayırır.", "question": "Durgun havada düşen paraşütlü oyuncağın düşüşünü hava yavaşlatıyor. Buna göre oyuncağın düşüşünü yavaşlatan etki aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Su direnci", "Hava direnci", "Zeminle kayma sürtünmesi", "Havanın oyuncağı aşağıya itmesi"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Oyuncak su içinde değil; sıvı ortamla gaz ortamı karıştırılmış.", "Doğru; oyuncağın ve paraşütün havayla karşılaşması hava direnci oluşturur.", "Oyuncak henüz zeminde kaymıyor; verilen etki havadan kaynaklanıyor.", "Durgun havanın aşağı düşüşe direnci aşağı değil, harekete zıt yöndedir."], "explanation": "Oyuncağın ve paraşütün havayla karşılaşması hava direnci oluşturur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q022", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "295920623c49fa1959a908a96ceffe293fe4cbe43a8553cb57619e3fbef56fcf", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q023", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f12", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "İki olayı iki ortamla eşleştirir; sıralı ilişki kurar.", "question": "Durgun suda ilerleyen tekne ve durgun havada düşen paraşüt sırasıyla hangi dirençlerle karşılaşır?", "choices": ["Hava direnci ve su direnci", "Kalas sürtünmesi ve su direnci", "Su direnci ve zeminde kayma sürtünmesi", "Su direnci ve hava direnci"], "correct": 3, "distractorWhy": ["İki örneğin temas ettiği ortamlar ters eşleştirilmiş.", "Tekne kalas üzerinde değil; paraşüt de suda hareket etmiyor.", "Paraşütün düşüşünde verilen yavaşlatıcı ortam hava, zemin değil.", "Doğru; tekne suyla, paraşüt havayla karşılaştığı için sırasıyla su ve hava direnci oluşur."], "explanation": "Tekne suyla, paraşüt havayla karşılaştığı için sırasıyla su ve hava direnci oluşur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q023", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b50566b9da541f3eb272c75db01fb30a6083621a7c91851d4b2b8267887bedd3", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q024", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f13", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Kontrollü karşılaştırmada açık paraşüt ve direnç ilişkisi açıklanır.", "question": "Aynı oyuncak durgun havada aynı yükseklikten bırakılıyor. Açık paraşütle, kapalı paraşüte göre daha yavaş düşüyor. Buna göre bu gözlemin en uygun açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Paraşüt açıldığında hava direnci azalır.", "Kapalı paraşüt havayla hiç temas etmez.", "Açık paraşüt hava direncinden daha çok yararlanır.", "Yavaşlama su direncinden kaynaklanır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Verilen yavaşlama, açık paraşütün hava direncinden daha çok yararlanmasıyla uyumludur.", "Kapalı paraşüt de havayla temas eder; daha az etki ile hiç etki ayrılmalıdır.", "Doğru; açık paraşütün havayla karşılaşan yüzeyi genişler; hava direnci düşüşü daha çok yavaşlatabilir.", "Deneme havada yapılır; su direnci verilen olayın açıklaması değildir."], "explanation": "Açık paraşütün havayla karşılaşan yüzeyi genişler; hava direnci düşüşü daha çok yavaşlatabilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q024", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "a7f0b5706f28f515a19b80efdfb2d7256550e9641faea57e427c5012f94ef5d0", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q025", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f13", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Aynı levhanın durgun sudaki iki yönelimi karşılaştırılır; geniş yüzey yorumlanır.", "question": "Bir yetişkin aynı levhayı durgun suda iki biçimde hareket ettiriyor. Geniş yüzü ilerleme yönüne dönükken hareket daha zor oluyor. Verilen gözleme göre aşağıdaki açıklamalardan hangisi uygundur?", "choices": ["Geniş yüz öndeyken su direnci azalır.", "Suda yalnız hava direnci bulunur.", "İnce kenarla ilerlerken su teması tamamen kesilir.", "Geniş yüz su direncini daha belirgin hâle getirebilir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Geniş yüz öndeyken daha zor hareket edilmesi, direncin azaldığı yorumuna ters düşer.", "Su içinde verilen zorlaştırıcı etki su direncidir.", "İnce kenar öne çevrilse de levha suyla temas etmeye devam eder.", "Doğru; geniş yüzün suyla karşılaşması hareketi daha çok zorlaştırabilir; gözlem su direnciyle ilişkilidir."], "explanation": "Geniş yüzün suyla karşılaşması hareketi daha çok zorlaştırabilir; gözlem su direnciyle ilişkilidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q025", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "7486b73421da27af950ee4db50554d8b9a5736d9c457b415283cb5b4f867419c", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q026", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f14", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "Aracın biçimi ile sıvı direncini ilişkilendirir; transfer yapılır.", "question": "Bir teknenin su içinde daha kolay ilerlemesi için ön kısmına uygun bir biçim veriliyor. Buna göre teknenin ön kısmına verilen biçim aşağıdakilerden hangisini azaltmaya yardımcı olur?", "choices": ["Hava direncini", "Karadaki zemin sürtünmesini", "Suyla temasın tamamını", "Su direncini"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Soruda azaltılmak istenen etki teknenin su içindeki hareketine ilişkindir; hava ortamı karıştırılmış.", "Teknenin ön biçimi su içindeki ilerlemeyle ilgilidir; karadaki zemin kayması anlatılmıyor.", "Uygun biçim direnci azaltmaya yardımcı olur; teknenin suyla bütün temasını kaldırmaz.", "Doğru; su içinde ilerleyen teknenin uygun biçimi su direncini azaltmaya yardımcı olabilir."], "explanation": "Su içinde ilerleyen teknenin uygun biçimi su direncini azaltmaya yardımcı olabilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q026", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "23ebe7cc698187d56187032bee66d41482a37fecb0c9a262fd6756ab3c765964", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q027", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f15", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "Bir iddiayı ilgili ortamdan karşı örnekle sınar.", "question": "“Sürtünme yalnız katı yüzeylerde olur.” diyen bir öğrenciye hangi örnek doğrudan karşı kanıt sağlar?", "choices": ["Suyun ilerleyen tekneyi zorlaştırması", "Silginin kâğıt üzerinde kayarken yavaşlaması", "Ayakkabının kuru zemine tutunması", "Kutunun halı üzerinde zor kayması"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; su direnci, sürtünmenin sıvı ortamda da etkili olabileceğini gösterir.", "Bu örnek katı yüzeyler arasındadır; yalnız katılarda olur iddiasını tek başına çürütmez.", "Bu örnek de katı temasını anlatır; sıvı veya gaz örneği değildir.", "Halı ve kutu katı yüzeylerdir; gerekli karşı örnek farklı ortamdan gelmelidir."], "explanation": "Su direnci, sürtünmenin sıvı ortamda da etkili olabileceğini gösterir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q027", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "f1ed415b58f8f1c23bcd198abb45eadf293f006e4ce0a074621c893db536e69f", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q028", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f14", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Sıvı ve gaz örneklerini ortak kavramda birleştirir; ortam ayrımını korur.", "question": "Tekneye suyun, paraşüte havanın uyguladığı direnç için hangi ortak ifade doğrudur?", "choices": ["İkisi de yalnız katı zeminle temastan oluşur.", "Hareketi zorlaştıran sürtünme etkileriyle ilişkilidirler.", "İkisi de hareketi her zaman hızlandırır.", "İkisi de yalnız çok pürüzlü cisimlerde oluşur."], "correct": 1, "distractorWhy": ["Su ve hava örneklerinde direnç katı zeminle kayma temasından kaynaklanmaz.", "Doğru; su ve hava direnci farklı ortamlarda ortaya çıkar; ikisi de hareketi zorlaştıran sürtünme etkileridir.", "Verilen dirençler hareketi zorlaştırır; hızlandırma ortak özellik değildir.", "Su ve hava direnci için katı yüzeyin çok pürüzlü olması zorunlu değildir."], "explanation": "Su ve hava direnci farklı ortamlarda ortaya çıkar; ikisi de hareketi zorlaştıran sürtünme etkileridir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q028", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "293d5c466877ff842d3a50e889ae92209b73baf3d19533536b72661f7551e816", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q029", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f16", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 4, "difficultyReason": "Paraşüt karşılaştırmasındaki iki eş koşulu seçer; karışan değişkenler elenir.", "question": "Paraşütün açık olmasının düşüşe etkisi araştırılacak. Buna göre bu araştırmayı durgun havada yapmak için aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi daha uygundur?", "choices": ["Farklı oyuncakları farklı yüksekliklerden bırakmak", "Açık paraşütü suda, kapalı paraşütü havada denemek", "Aynı oyuncağı aynı yükseklikten açık ve kapalı paraşütle bırakmak", "Açık paraşütlü oyuncağı aşağı doğru ayrıca itmek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Hem oyuncak hem yükseklik değişirse farkı paraşütün açıklığına bağlayamayız.", "Ortamın da değişmesi hava içindeki paraşüt karşılaştırmasını bozar.", "Doğru; oyuncak ve yükseklik aynı tutulup paraşütün açıklığı değiştirilirse bu değişimin etkisi daha uygun karşılaştırılır.", "Ek itme başlangıç hareketini değiştirir; eş koşul korunmaz."], "explanation": "Oyuncak ve yükseklik aynı tutulup paraşütün açıklığı değiştirilirse bu değişimin etkisi daha uygun karşılaştırılır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q029", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "ef4e0f8e3d5081f36950d4e05e943e86e1a61f5121b47b81c3aa556c8da340f1", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q030", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f14", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 5, "difficultyReason": "İki tasarımın farklı amaçlarını birlikte değerlendirir; direnç azaltma ve artırmayı ayırır.", "question": "Bir tasarımda teknenin suda kolay ilerlemesi, diğerinde paraşütlü oyuncağın durgun havada yavaş düşmesi isteniyor. Buna göre bu tasarımlar için aşağıdaki amaç çiftlerinden hangisi uygundur?", "choices": ["Teknede su direncini artırmak, paraşütte hava direncini azaltmak", "Teknede su direncini azaltmak, paraşütte hava direncinden yararlanmak", "Teknede hava direncini, paraşütte su direncini kullanmak", "Her iki tasarımda da direnç etkilerini tamamen kaldırmak"], "correct": 1, "distractorWhy": ["İki tasarım amacı ters çevrilmiş; tekne zorlaştırılırken paraşütün yavaşlatma etkisi azalır.", "Doğru; teknede ilerlemeyi zorlaştıran su etkisi azaltılır; paraşütte düşüşü yavaşlatan hava etkisinden yararlanılır.", "Tasarımda sorulan temas ortamları su ve hava olarak ters eşleştirilmiş.", "Paraşütte düşüşü yavaşlatmak için hava direncinden yararlanılır; iki tasarımda da direnci yok etme amacı uygun değildir."], "explanation": "Teknede ilerlemeyi zorlaştıran su etkisi azaltılır; paraşütte düşüşü yavaşlatan hava etkisinden yararlanılır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q030", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5378e3346920ac926508e5ac9c39b0f5865828170431f146b7c41395f0bad699", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q031", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f17", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 1, "difficultyReason": "Tanıdık bir yararlı etki tek adımda seçilir.", "question": "Kuru zeminde yürürken ayakkabının tabanı zemine tutunuyor. Buna göre sürtünmenin bu durumdaki yararı aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Kaymadan adım atmaya yardım etmesi", "Tabanın zeminde daha kolay kaymasını sağlaması", "Tabanın kullanım sırasında aşınmasını önlemesi", "Ayağın zeminle temasını kesmesi"], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; ayakkabı ile zemin arasındaki tutunma, yürürken kaymayı önlemeye yardımcı olur.", "Yürümeyi destekleyen tutunma ile kolay kayma karıştırılmış.", "Tutunma yararı sürtünmenin aşınmayı önlediği anlamına gelmez; aşınma da görülebilir.", "Tutunma temasla ilişkilidir; temasın kesilmesiyle açıklanamaz."], "explanation": "Ayakkabı ile zemin arasındaki tutunma, yürürken kaymayı önlemeye yardımcı olur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q031", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8777b4d30749ccc4b83578efc6d00613c769f1c102eabf6d00db917aa4b10a06", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q032", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f17", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 1, "difficultyReason": "Fren parçalarının temasından yararlı yavaşlama çıkarılır.", "question": "Bisikletin fren parçaları tekerleğin dönüşünü yavaşlatıyor. Buna göre bu işte sürtünmenin etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["İstenen yavaşlamaya yardımcıdır.", "Her zaman gereksizdir.", "Tekerleğin dönüşünü yalnız hızlandırır.", "Yalnız hava direnci olarak ortaya çıkar."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; fren parçaları arasındaki sürtünme bisikleti yavaşlatma amacına hizmet eder.", "Yavaşlamak için sürtünmeden yararlanılır; her zaman gereksiz denemez.", "Verilen olay tekerleğin yavaşlamasıdır; hızlandırma veriye ters düşer.", "Burada fren parçalarının katı teması anlatılmıştır; hava direnci sorulmuyor."], "explanation": "Fren parçaları arasındaki sürtünme bisikleti yavaşlatma amacına hizmet eder.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q032", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "dfb2f957a5d9fd464f1c885d5f8a730088b15d3f398f38df62285708841b1281", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q033", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f18", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "Sürtünmenin aşınma etkisi amaçla birlikte değerlendirilir.", "question": "Bir makinenin birbirine sürten parçaları zamanla aşınıyor. Parçaların uzun süre kullanılmak istendiği bu durumda sürtünmenin hangi etkisi istenmez?", "choices": ["Ayakkabının yürürken tutunmasına yardım etmesi", "Frenle dönüşün yavaşlatılmasını sağlaması", "Parçaları aşındırması", "Kalemin kâğıtta iz bırakmasına yardım etmesi"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu ayrı örnekte yararlı olan tutunma, makine parçasının aşınmasını anlatmaz.", "Frenin yavaşlatması başka bir kullanımda yararlıdır; verilen parça sorunu değildir.", "Doğru; parçaların aşınması kullanım ömrünü azaltabileceği için bu amaçta istenmeyen etkidir.", "Yazı yazma örneği, makine parçalarının istenmeyen aşınmasıyla karıştırılmış."], "explanation": "Parçaların aşınması kullanım ömrünü azaltabileceği için bu amaçta istenmeyen etkidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q033", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "48801ff1128c9de700f161a32f7870a61e53f31077ca81ac101b0f5f510ad3ce", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q034", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f18", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "Isınmanın kullanım amacına göre yararlı olabileceğini fark eder.", "question": "Serin bir günde ellerini hafifçe ovuşturan kişi ellerinin ısınmasını istiyor. Verilen duruma göre sürtünmenin bu etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?", "choices": ["Isınma her durumda zararlıdır.", "Sürtünme ısınmayla ilişkili olamaz.", "Ovuşturunca sürtünme tamamen yok olur.", "Bu amaç için yararlı olabilir."], "correct": 3, "distractorWhy": ["Bir etki kullanım amacına göre değerlendirilir; burada ısınma isteniyor.", "Temas eden ellerin ovuşturulması sürtünmeye bağlı ısınma oluşturabilir.", "Ellerin birbirine sürtünmesi ısınmayı sağlar; sürtünmenin yok olduğu çıkarılamaz.", "Doğru; ellerin ısınması istendiğinden sürtünmenin ısınma etkisi burada yararlı olabilir."], "explanation": "Ellerin ısınması istendiğinden sürtünmenin ısınma etkisi burada yararlı olabilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q034", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "b9b6db8e90b41a084e4a2b0ce3eeac812dabfb2d0b4e004e74133ea75c5466dd", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q035", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f19", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "İz bırakma örneğinde katı teması ve yararlı etki birlikte açıklanır.", "question": "Kuru boya kalemiyle resim kâğıdına çizgi çiziliyor. Bu çizim işinde kalem ile kâğıt arasındaki sürtünme aşağıdakilerden hangisine yardımcı olur?", "choices": ["Kalemin kâğıda temas etmeden çizmesine", "Kâğıdın su direnci oluşturmasına", "Kâğıtta iz bırakılmasına", "Kâğıtta sürtünmenin tamamen yok olmasına"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Verilen çizim temasla yapılır; temassız çizme açıklaması uygun değildir.", "Kuru kalem ve kâğıt katı temasına örnektir; su ortamı yoktur.", "Doğru; kalemle kâğıdın teması ve sürtünmesi, çizim sırasında kâğıtta iz bırakılmasına yardımcı olur.", "İz bırakmada sürtünmeden yararlanılır; kâğıtta sürtünmenin yok olması söylenemez."], "explanation": "Kalemle kâğıdın teması ve sürtünmesi, çizim sırasında kâğıtta iz bırakılmasına yardımcı olur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q035", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "2fe854b1311488eaf565f57fb5a83d89d8d6007515cf67a1bc310ed7fcc8b5ac", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q036", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f20", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Tarihsel örnekte yağlama ve hareket kolaylığı ilişkilendirilir.", "question": "Fatih Sultan Mehmed'in gemileri yağlı kalaslar yardımıyla karadan hareket ettirmesi örneğinde yağın katkısı nasıl açıklanır?", "choices": ["Kalasların gemiyi hareket yönünde itmesi", "Kalasları daha pürüzlü yaparak kaymayı zorlaştırması", "Karadaki hareketi yalnız su direncine çevirmesi", "Kalas üzerindeki sürtünmeyi azaltmaya yardım etmesi"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yağlamanın katkısı kalasın ileri itmesi değil, kaymayı zorlaştıran etkiyi azaltmasıdır.", "Verilen uygulamada amaç kaymayı zorlaştırmak değil, hareketi kolaylaştırmaktır.", "Kalas üzerindeki hareket katı yüzeylerle temas içerir; su içinde hareket değildir.", "Doğru; yağlama, temas eden yüzeyler arasındaki sürtünmeyi azaltarak hareketi kolaylaştırmaya yardımcı olur."], "explanation": "Yağlama, temas eden yüzeyler arasındaki sürtünmeyi azaltarak hareketi kolaylaştırmaya yardımcı olur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q036", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "944d2ba55a468ae55c255b59b4668b241c329469f79422816907ee66d7b7de93", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q037", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f21", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Tutunma hedefi ile yüzey değiştirme kararını bağlar.", "question": "Bir yürüyüş yolunda kaymayı azaltmak için pürüzlü bir kaplama seçiliyor. Bu seçimle sürtünme bakımından aşağıdakilerden hangisi hedeflenir?", "choices": ["Yürüme yolunu yağlayıp daha kaygan yapmak", "Ayakkabının zemine temasını kaldırmak", "Sürtünmeyi her yerde tamamen yok etmek", "Zemine tutunmayı artırmak"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Yağlama tutunma hedefini zayıflatabilir; verilen amaçla ters düşer.", "Tutunma temasla oluşur; temasın kaldırılması bu hedefi sağlamaz.", "Kaymayı önlemede sürtünmeden yararlanılır; tamamen yok etmek uygun hedef değildir.", "Doğru; bu kullanımda sürtünmeden yararlanılarak ayakkabının zemine tutunması artırılmak istenir."], "explanation": "Bu kullanımda sürtünmeden yararlanılarak ayakkabının zemine tutunması artırılmak istenir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q037", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "92cf615c0751dd214e8d7146468e61aa37bda9d3b4f15c38b77173d1049ebdfb", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q038", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f21", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 4, "difficultyReason": "İki kullanımı birlikte değerlendirir; aynı çözümün her yere taşınmasını eler.", "question": "Bir makinenin sürten parçalarında aşınma azaltılacak; bir ayakkabı tabanında ise tutunma artırılacak. Bu amaçlara göre aşağıdaki uygulama çiftlerinden hangisi uygundur?", "choices": ["Makine parçasını pürüzlendirmek, tabanı yağlamak", "Hem makine parçasını hem tabanı yağlamak", "Makine parçasını uygun yağlamak, tabanı pürüzlü seçmek", "Hem makine parçasını hem tabanı pürüzlendirmek"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu çift aşınmayı azaltma ve tutunmayı artırma amaçlarını ters yönde etkileyebilir.", "Ayakkabı tabanını yağlamak tutunmayı artırma amacına uygun değildir.", "Doğru; uygun yağlama parçalardaki sürtünmeyi azaltabilir; pürüzlü taban zemine tutunmayı artırmaya yardımcı olur.", "Makine parçasını pürüzlendirmek verilen aşınmayı azaltma amacını desteklemez."], "explanation": "Uygun yağlama parçalardaki sürtünmeyi azaltabilir; pürüzlü taban zemine tutunmayı artırmaya yardımcı olur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q038", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5a6aeeca41f41fb37714863b6237a8273dd8a19348442a4b48810b33a3513098", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q039", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f22", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 4, "difficultyReason": "Evrensel iddiaya doğrudan karşı örnek seçer; aynı yöndeki kanıtı ayırır.", "question": "“Sürtünmenin bütün etkileri zararlıdır.” iddiasını hangi gözlem doğrudan çürütür?", "choices": ["Makine parçalarının istenmeden aşınması", "Ayakkabı tabanının kullanıldıkça eskimesi", "Frenin bisikleti istenen biçimde yavaşlatması", "Bir hareketli parçanın gereğinden fazla ısınması"], "correct": 2, "distractorWhy": ["Bu istenmeyen etki iddiayı çürütmez; yararlı bir karşı örnek gerekir.", "Tabanın eskimesi istenmeyen etkiye örnektir; iddiaya karşı yararı göstermez.", "Doğru; istenen yavaşlama yararlı bir etkidir; tek yararlı örnek bile bütün etkiler zararlıdır iddiasını çürütür.", "İstenmeyen ısınma, bütün etkilerin zararlı olduğu iddiasını tek başına çürütmez."], "explanation": "İstenen yavaşlama yararlı bir etkidir; tek yararlı örnek bile bütün etkiler zararlıdır iddiasını çürütür.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q039", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "d3e93bbccd52320bef885b275228215baee6c69850537049de7065fbacbfe064", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q040", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f20", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 4, "difficultyReason": "Yağlamanın uygun yerini güvenlik ve işlev bakımından seçer; bağlam aktarılır.", "question": "Uygun yağlama bazı makine parçalarında yararlıdır. Buna göre bu yöntemin bisikletin fren parçalarının tutunduğu yüzeye aynı amaçla uygulanmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Frenin tutunmasını ve yavaşlatma etkisini azaltabilir.", "Yağlama her yerde sürtünmeyi artırır.", "Frenle yavaşlamada sürtünmeye gerek yoktur.", "Yağlama fren yüzeyini pürüzlendirip tutunmayı artırır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; frenle yavaşlama için sürtünmeden yararlanılır; yağlama bu tutunmayı azaltabileceği için uygun değildir.", "Yağlama genellikle sürtünmeyi azaltmak için kullanılır; her yerde artırır iddiası yanlıştır.", "Fren parçalarının sürtünmesi istenen yavaşlamaya katkı sağlar.", "Yağlamanın sürtünmeyi azaltma etkisi, pürüzlü yüzeyle tutunmayı artırma etkisiyle karıştırılmış."], "explanation": "Frenle yavaşlama için sürtünmeden yararlanılır; yağlama bu tutunmayı azaltabileceği için uygun değildir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q040", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "29e2ab2827763c7b3861a9845eb339dddecfc49aeee776b5e8b28de342294871", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q041", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f23", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "Üç tekrarın ortak yönünü bulur; sayısal işlem gerekmez.", "question": "Aynı araba eş koşullarda deneniyor. Halıdaki yollar 15 cm, 17 cm, 16 cm; düzgün tahtadaki yollar 38 cm, 40 cm, 39 cm. Bu ölçümlere göre aşağıdaki örüntülerden hangisi görülür?", "choices": ["Her tekrarda tahtadaki yol daha kısadır.", "Her tekrarda halıdaki yol daha kısadır.", "Yol yalnız arabanın rengine bağlıdır.", "Halıda yol her tekrarda sıfırdır."], "correct": 1, "distractorWhy": ["İki yüzeyin ölçümleri ters okunmuş; kısa yollar halıya aittir.", "Doğru; halıdaki üç ölçüm de tahtadaki ölçümlerden kısadır; tekrar eden ilişki budur.", "Denemelerde renk değişkeni araştırılmamış; veriler bu ilişkiyi göstermiyor.", "Verilen halı ölçümleri sıfır değil, pozitif uzunluklardır."], "explanation": "Halıdaki üç ölçüm de tahtadaki ölçümlerden kısadır; tekrar eden ilişki budur.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q041", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5736cc536d83a7b840f303aa30ea2b48ad29ce6f0e3ae582e56fa5e7f3f90c58", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q042", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f24", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Aynı ortamdan iki gözlem birleştirilir; kesin evrensel hüküm elenir.", "question": "Eş koşullarda silgi pürüzlü kartonda, kutu pürüzlü tahtada daha kısa yol alıyor. Az pürüzlü karşılıklarında yollar daha uzun. Bu gözlemlere göre aşağıdaki genellemelerden hangisi yapılabilir?", "choices": ["Benzer koşullarda pürüzlü yüzeyler kaymayı daha çok zorlaştırabilir.", "Bütün az pürüzlü yüzeylerde sürtünme sıfırdır.", "Sürtünme yalnız kutularda ortaya çıkar.", "Pürüzlü yüzeyler her cismi her koşulda hızlandırır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; iki farklı cisimde ortak ilişki yüzey pürüzlülüğü ile kaymanın zorlaşmasıdır; sonuç benzer koşullarla sınırlandırılır.", "Daha uzun yol, sürtünmenin sıfır olduğunu kanıtlamaz.", "Silgi gözlemi de sürtünmeyle ilişkilidir; yalnız kutular denemez.", "Veriler daha kısa kayma yolu gösteriyor; her koşulda hızlandırma çıkarımı ters ve aşırıdır."], "explanation": "İki farklı cisimde ortak ilişki yüzey pürüzlülüğü ile kaymanın zorlaşmasıdır; sonuç benzer koşullarla sınırlandırılır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q042", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "07263ca05fb7f42f09f7beb2184fed2ab3cf4b8f170e9bdcb66d4999c91eb94e", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q043", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f25", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Katı sıvı ve gaz kanıtlarını birlikte okur; ortak sınır belirlenir.", "question": "Kutu yerde kayarken, tekne durgun suda ilerlerken, paraşütlü oyuncak durgun havada düşerken hareketi zorlaştıran etkiler gözleniyor. Verilenlere göre aşağıdaki genellemelerden hangisi desteklenir?", "choices": ["Sürtünme katı, sıvı ve gaz ortamlarda etkili olabilir.", "Sürtünme yalnız zeminde kayan kutuda vardır.", "Su ve hava cisimlerle hiç temas etmez.", "Her ortamda bütün cisimler aynı anda durur."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; üç örnek ayrı ortamları içerir ve her birinde hareketi zorlaştıran sürtünme etkisi bulunabilir.", "Su ve hava örnekleri bu yalnızlık iddiasını aşar.", "Tekne suyla, paraşüt havayla karşılaşır; temas yokluğu veriye ters düşer.", "Örnekler durma zamanlarının aynı olduğunu göstermiyor."], "explanation": "Üç örnek ayrı ortamları içerir ve her birinde hareketi zorlaştıran sürtünme etkisi bulunabilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q043", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "6c696f16c4bde5a9d593f76e59e5eddce575f00b06d148a8a24486258e670247", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q044", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f26", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "İki yararlı kullanımın ortak yönü bulunur; ortam sabit değildir.", "question": "Ayakkabı zemine tutunurken yürümeye, fren parçaları sürtünürken yavaşlamaya yardım ediyor. Bu iki örneğe göre aşağıdakilerden hangisi ortak sonuç olarak söylenebilir?", "choices": ["Sürtünmenin bütün etkileri zararlıdır.", "Sürtünme her durumda yok edilmelidir.", "Sürtünme bazı işlerde yararlıdır.", "Yürüme yalnız su direnciyle yapılır."], "correct": 2, "distractorWhy": ["İki verilen örnek yararlı olduğundan bütün etkiler zararlıdır sonucu çıkmaz.", "Bu işlerde sürtünmenin yok edilmesi yararlı tutunma ve yavaşlamayı azaltır.", "Doğru; yürüme ve frenleme istenen işlere yardım eder; iki gözlem sürtünmenin yararlı kullanımlarını gösterir.", "Ayakkabı-zemin örneği su içinde ilerleme değildir."], "explanation": "Yürüme ve frenleme istenen işlere yardım eder; iki gözlem sürtünmenin yararlı kullanımlarını gösterir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q044", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "5cf523dfccd788f8de64a5f38e674983d5f9d79b0f9a26099734193cf52b5da6", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q045", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f27", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Katı yüzey verisinin kapsam dışı sıvı iddiasını desteklemediğini belirler.", "question": "Bir öğrenci aynı arabanın halı ve tahtadaki yollarını eş koşullarda üçer kez ölçüyor. Bu ölçümlerden yararlanılarak aşağıdakilerden hangisi __çıkarılamaz__?", "choices": ["Bu denemede hangi yüzeyde daha kısa yol alındığı", "Tekrarlarda kısa yolun aynı yüzeyde olup olmadığı", "Ölçülen yolların yüzeyler arasında farklı olup olmadığı", "Aynı arabanın suda ne kadar yol alacağı"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Ölçülen yollar karşılaştırılarak bu sonuç bulunabilir.", "Tekrar ölçümleri varsa aynı ilişkinin sürüp sürmediği incelenebilir.", "Halı ve tahta yolları kaydedildiği için aralarındaki fark incelenebilir.", "Doğru; su denemesi yapılmadığından katı yüzey verileri arabanın sudaki yolunu göstermez."], "explanation": "Su denemesi yapılmadığından katı yüzey verileri arabanın sudaki yolunu göstermez.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q045", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "aaeb52bf770e1ac6f6736f4d4b6b0cdd9949f96826a063c2f7cbbb154b147348", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q046", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f23", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 3, "difficultyReason": "Tek ölçümü tekrarlı örüntüden ayırır; güvenilirliği artıran adım seçilir.", "question": "Bir araba ilk denemede halıda, tahtada aldığından daha kısa yol alıyor. Buna göre yüzeyle ilgili genellemeyi daha güçlü desteklemek için sıradaki uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?", "choices": ["Her denemede başka araba kullanmak", "Aynı koşullarda denemeyi birkaç kez tekrarlamak", "Sonucu beğenmeyince ölçüm yazmamak", "Tek gözlemle bütün yüzeyler için kesin hüküm vermek"], "correct": 1, "distractorWhy": ["Arabanın değişmesi yüzey dışında yeni fark ekler.", "Doğru; tekrarlar ilişkinin yeniden görülüp görülmediğini gösterir; aynı koşullar korunmalıdır.", "Veriyi seçerek kaydetmek örüntüyü güvenilir biçimde göstermeyi engeller.", "Tek gözlem bütün yüzeyleri kapsamaz; kanıtın sınırı aşılmış olur."], "explanation": "Tekrarlar ilişkinin yeniden görülüp görülmediğini gösterir; aynı koşullar korunmalıdır.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q046", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cfdc2f66c2d647ebc65b88181386dfe505b866e42bfb9a77393b6f568fbb5cee", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q047", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f24", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 4, "difficultyReason": "Malzeme adına dayalı beklentiyi tekrarlı veriden ayırır; özel koşula sınırlar.", "question": "Aynı araba ve aynı rampayla yapılan üç denemede, kullanılan kâğıtta yol kullanılan tahtadakinden daha kısa çıkıyor. Bu sonuca göre aşağıdaki yorumlardan hangisi uygundur?", "choices": ["Kâğıt her koşulda bütün tahtalardan daha pürüzlüdür.", "Ölçüm, beklentiye uymadığı için mutlaka yanlıştır.", "Bu denemede kullanılan kâğıt hareketi daha çok zorlaştırmıştır.", "Tahtada hiç sürtünme yoktur."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Birkaç özel yüzey bütün kâğıt ve tahtaları temsil etmez.", "Beklentiden farklı sonuç tek başına ölçüm hatasını kanıtlamaz; koşullar ve tekrarlar incelenir.", "Doğru; gözlenen fark kullanılan yüzeylere ve bu koşullara aittir; malzeme adından sonuç dayatılmaz.", "Tahtadaki daha uzun yol sürtünmenin yokluğunu göstermez."], "explanation": "Gözlenen fark kullanılan yüzeylere ve bu koşullara aittir; malzeme adından sonuç dayatılmaz.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q047", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9c545ae632eb5a6e10f5f82d076eea766b720ff311e797e2ac6e9de51d11c23b", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q048", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f27", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 4, "difficultyReason": "Tasarım önerisini su verisine bağlar; gaz ve kütle iddialarını eler.", "question": "Durgun suda eş koşullarda aynı levha geniş yüzü öndeyken daha zor, ince kenarı öndeyken daha kolay ilerliyor. Bu gözleme dayanarak aşağıdaki önerilerden hangisi yapılabilir?", "choices": ["Havada direncin her durumda sıfır olduğunu kabul etmek", "Levhanın yönü değişse de direncin aynı kaldığını kabul etmek", "Suda hareketi kolaylaştırmak için mutlaka geniş yüzü öne çevirmek", "Suda kolay ilerleme için suyla karşılaşan biçimi dikkate almak"], "correct": 3, "distractorWhy": ["Deney su içinde yapılmış; hava için sıfır direnç sonucu vermez.", "Gözlem iki yönelimde farklı hareket zorluğu gösterir; aynı etki iddiası veriye aykırıdır.", "Veride geniş yüz öndeyken hareket daha zor; öneri veriye ters düşer.", "Doğru; gözlem aynı levhanın yönelimi ile su içindeki hareket zorluğunu ilişkilendirir; biçim tasarımda dikkate alınabilir."], "explanation": "Gözlem aynı levhanın yönelimi ile su içindeki hareket zorluğunu ilişkilendirir; biçim tasarımda dikkate alınabilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q048", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "9c07aebf5ee17e5a1960f9cfe769497ff3c70b35b7d37735119ee28d384e3694", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q049", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f24", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 5, "difficultyReason": "İki veri grubunun ortak sonucunu ayırır; ölçülmeyen nicelik ve tüm durum iddialarını sınırlar.", "question": "Aynı silgiyle katı yüzey denemelerinde pürüzlü yüzeyde yol daha kısa. Ayrı paraşüt denemelerinde aynı oyuncak açık paraşütle durgun havada daha yavaş düşüyor. Bu iki veri grubu birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki sonuçlardan hangisi desteklenir?", "choices": ["Sürtünmenin etkisi temas koşullarına göre değişebilir.", "Katı yüzeydeki sürtünme her zaman hava direncinden büyüktür.", "Açık paraşüt sürtünmeyi her ortamda ortadan kaldırır.", "Bütün cisimler pürüzlü yüzeyde aynı uzunlukta yol alır."], "correct": 0, "distractorWhy": ["Doğru; katı yüzeyin pürüzlülüğü ve paraşütün havayla karşılaşan yüzeyi değişince hareket de değişiyor; ortak sonuç temas koşullarının etkisidir.", "İki deney direnç büyüklüklerini ortak bir ölçümle karşılaştırmıyor.", "Hava denemesinde düşüş yavaşlıyor; her ortamda sürtünme yokluğu çıkarılamaz.", "Veride bütün cisimler denenmemiş; aynı yol uzunluğu genellemesi desteklenmiyor."], "explanation": "Katı yüzeyin pürüzlülüğü ve paraşütün havayla karşılaşan yüzeyi değişince hareket de değişiyor; ortak sonuç temas koşullarının etkisidir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q049", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "cdb6a7c7ace399eb663bc48c65d984b28d5d2391fea67db6846c8ffc42ba2b50", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}
{"type": "question", "id": "tr.g05.fen.f5-t07.q050", "familyId": "tr.g05.fen.f5-t07.f26", "topic": "Sürtünme kuvveti ve çeşitli ortamlardaki etkileri", "subject": "Fen Bilimleri", "grade": 5, "lang": "tr", "country": "TR", "unitKey": "fb-5-2", "topicKey": "fb-5-2-4", "subtopicKey": "fen-5-f5-t07", "objectiveSource": "https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20268149031570-Fen%20Bilimleri%20(3-8)%20D%C3%96P.pdf", "objectiveEvidenceId": "tr-meb-fen-g05-current-program-2334:pdf-page-84", "sourceRefs": ["tr-meb-fen-g05-current-program-2334"], "reviewStatus": "ai-verified", "humanReviewed": false, "provenance": "ai-verified:sha256:a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385; review-mode=ai-only; human-review=false; origin=ai-generated:2026-10", "license": "CC-BY-NC-4.0", "noteId": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "noteKey": "tr.g05.fen.f5-t07.n01", "objective": "FB.5.2.4", "level": 2, "difficultyReason": "Yararlı ve istenmeyen örnekleri dengeli genellemede birleştirir.", "question": "Fren yapmada yavaşlama isteniyor; makine parçalarında aşınma istenmiyor. Bu örneklere göre sürtünmeyle ilgili aşağıdaki genellemelerden hangisine ulaşılır?", "choices": ["Sürtünme yalnız yararlı etkiler yapar.", "Sürtünme yalnız zararlı etkiler yapar.", "Sürtünmenin etkisi kullanım amacına göre değişir.", "Sürtünme bu iki olayda da oluşmaz."], "correct": 2, "distractorWhy": ["Aşınmanın istenmediği örnek yalnız yararlı iddiasını desteklemez.", "İstenen frenleme örneği yalnız zararlı iddiasını çürütür.", "Doğru; yavaşlama fren için yararlı, aşınma ise parçaların korunması için istenmeyendir; sürtünmenin etkisi amaca göre değerlendirilir.", "Hem fren parçaları hem aşınan parçalar sürtünmeyle ilişkilidir."], "explanation": "Yavaşlama fren için yararlı, aşınma parçaların korunması için istenmeyendir; etki amaçla birlikte değerlendirilir.", "figure": null, "tags": ["FB.5.2.4", "F5-T07"], "taskId": "F5-T07", "sourceRecordId": "draft.f5-t07.q050", "visualRequirement": "none", "reviewMode": "ai-only", "reviewDeclaration": "ai-generated-and-ai-reviewed-no-human-review", "reviewedContentSha256": "8e61bacef6719130d24e95648656f63699ff305998b3d41a826e5b3cda686762", "reviewDecisionSha256": "a3e90e66ecb95384702d37fd3b03ac17d1dfda040e9639913519c72f72cb1385", "publishBlocked": false, "unit": "Kuvveti Tanıyalım", "curriculum": "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"}